muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/224, Karar No: 2021/589, Tarih: 25.11.2021

İnceleme dışı katılan ... aşamalarda benzer şekilde; ... ilinde.... kurumunda güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, evinde istirahat ederken abisi tanık ...'nu telefonla birisinin aradığını, arayan kişiyi tanımadığını, abisine maktulün oğlunu dövdüklerini söylediklerini, abisinin kendisine hitaben "maktulün oğlu ... Paşa'nın sanık ... ile bir münakaşa yaşadığını, maktulün evine gidelim." dediğini, bunun üzerine abisi Taşkın ile traktörle maktulün ikametine doğru giderken köyün içinde silah sesleri geldiğini, aralarında sanıkla husumet olduğunu, bu nedenle onun evinin önünden geçmek istemediklerini, ara yoldan ana yola geçtikleri esnada Tılan yol ayrımında maktulü traktör üzerinde olduğunu görünce onun yanına gitmek istediklerini, ancak o esnada sanık ..., inceleme dışı sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın ellerindeki otomatik tüfekle maktule doğru ateş ettiklerini gördüğünü, maktulün yaralı olduğunu görünce abisi Taşkın ile ara yola girdiklerini, kendisinin bir şekilde maktulün bulunduğu traktöre yaya olarak ulaştığını, maktulün traktörün koltuğunda olduğunu, traktörü olay yerinden uzaklaştırırken sanık ... ve inceleme dışı sanık ...'in kendisine ateş ettiklerini gördüğünü, maktulde ve kendilerinde silah olmadığını, ateş etmediklerini, sanığın ikametinin girişindeki kapıdaki saçma tanelerinin nasıl oluştuğu konusunda bir fikrinin olmadığını, mahkemede farklı olarak abisi tanık Taşkın'ı kimsenin aramadığını, ... ziyareti sebebiyle gittiklerini söylediği,

İnceleme dışı katılan ... ... aşamalarda benzer şekilde; abisi katılan ... Mesut ile sulama yaparken köyden silah sesleri gelmeye başladığını, abisinin yanına gittiğini, kendisine "... vurulmuş." dediğini, birlikte traktörle maktulün evine gitmek için sanık ...'in evinin önünden geçtikleri esnada avlu kapısının açık olduğunu, sanık ve Haşmet ile daha önceden aralarında husumet bulunduğunu, sanığın yanında elinde tüfekle oğlu inceleme dışı sanık ...'i gördüğünü, evin önünden geçtikten hemen sonra silah sesi geldiğini, sanık ve inceleme dışı sanıkların ateş ettiğini gördüğünü, bu sırada yaralandığını, abisi Mesut'un da yaralandığını, maktulün evine vardıklarında maktulün hastaneye götürülmüş olduğunu, maktulün vurulduğu ana şahit olmadığını, kardeşi ve kendisinde silah olmadığını, kimseye silahla ateş etmediğini, kimseyi yaralamadığını,

İnceleme dışı katılan ... ... aşamalarda; olay günü kardeşi katılan ... Sait ile tarla sularken kendilerine tanık Naci'den telefon geldiğini, maktul ve sanığın kavga ettiklerini söylediklerini, traktörle tarladan gelirken sanığın evinin önünden geçerken ateş ettiklerini, kendisine inceleme dışı sanıklar ... ve ...'ın ateş ettiğini, tüfekten çıkan saçma tanelerinin değdiğini, sanık ve maktul arasında önceye dayalı husumet olduğunu,

İnceleme dışı katılan ... ... aşamalarda; olay günü kardeşi katılan ... Sait ile tarla sularken kendilerine tanık Naci'den telefon geldiğini, maktul ve sanığın kavga ettiklerini söylediklerini, traktörle tarladan gelirken sanığın evinin önünden geçerken ateş ettiklerini, kendisine inceleme dışı sanıklar ... ve ...'ın ateş ettiğini, tüfekten çıkan saçma tanelerinin değdiğini, sanık ve maktul arasında önceye dayalı husumet olduğunu,

Katılan ... aşamalarda; muhtemelen abisi sanığın yanına giderken ya da onun yanında saçma taneleri ile yaralandığını, kimlerin ateş ettiğini bilmediğini, sadece suça sürüklenen çocuk ...'in tüfekle 2 el ateş ettiğini gördüğünü, maktulü kimin vurduğunu görmediğini, abisi sanık ...'in yerde yattığını, evlerine doğru katılan sanıklar Mesut ve Sait'in ateş ettiğini, katılan ... ...'ndan şikâyetçi olduğunu,

İnceleme dışı sanık ... benzer şekilde aşamalarda; olay günü sabah hayvanlara yem vermek için çiftliğe gittiklerini, çiftliğin eve uzaklığının 800 metre olduğunu, 10-15 dakika sonra silah seslerini duyduklarını, yanında bulunan inceleme dışı sanıklar Cumali ve ..., tanıklar ... ve ...'la birlikte evlerine doğru koştuklarını, eve gittiğinde abisi sanık ...'in vurulmuş şekilde evde yattığını görünce abisinin eşi tanık ...'a "Ne oluyor?" dediğini, abisinin eşi Çiğdem'in "Evi bastılar, üç dört motorla Köroğulları geldi, ...i vurdular." dediğini, olay yerine geldiğinde kimseyi görmediğini, sadece oğlu inceleme dışı suça sürüklenen çocuk ...'i elinde tüfekle amcası sanığın başında gördüğünü, olay yerinde akrabaları ..... ile aralarında daha önceye dayalı ... Seyahat'tan kaynaklanan bir sorun olduğunu, ... Seyahat'i babası ...'in maktule verdiğini, ancak babasının işletmeye devam ettiğini, babası felç olduktan sonra maktulün ... Seyahat'in işletmeciliğini de kendilerinden devralmak istediğini, bu sebeple aralarında husumet oluştuğunu, olay yerine olay bittikten sonra geldiğini,

İnceleme dışı sanık ... benzer şekilde aşamalarda; olay günü sabah amcası inceleme dışı sanık ... ve diğerleri ile birlikte çiftliğe hayvanlarının bakımlarını yapmaya gittiklerini, 15-20 dakika sonra köyden silah sesleri gelmeye başladığını, çiftlikle köydeki evlerinin aralarının yaklaşık 700-800 metre olduğunu, daha önceden Köroğulları ile aralarında ... Birlik ve ... Seyahat nedeniyle husumet olduğunu, bu nedenle evde sıkıntı olabileceğini düşünüp hep birlikte eve gittiklerini, evde annesi tanık ...'ın kendilerine "... ve akrabaları Köroğulları evimizi bastı, traktörlerle geldi." dediğini, babası sanığın yerde yaralı vaziyette olduğunu, bir sürü borçları olduğu için kaçtıklarını,

İnceleme dışı sanık ... aşamalarda benzer şekilde; maktulün babası sanık ...'in amcasının oğlu olduğunu, sanık ve maktul arasında ... Birlik Seyahat firmasının devri konusunda eskiye dayalı husumet bulunduğunu, olay günü sabah kendilerine ait olan çiftliğe amcası.... babasının dayısının oğlu ..., babasının halasının oğlu ... ve halasının oğlu ... ile birlikte çiftlikte çay içip sohbet ederken silah sesleri duyduklarını, önce ... olduğu için aldırış etmediklerini, sonra kulak kesilince silahların babası sanığın evinden geldiğini anladıklarını, çiftlikle evin arasının 700-800 metre olduğunu, bu mesafeyi 3-4 dakikada koştuklarını, eve vardıklarında silah seslerinin kesildiğini, babası sanığın yerde yaralı vaziyette yattığını, babasının başında silahla suça sürüklenen çocuk ...'in beklediğini gördüğünü, "Ne oldu?" diye sorduğunu, kendisine hitaben "..., ..., ..., Hacı ... ve yanındakilerin evi bastılar, amcamı yaraladılar, bir iki el silahla ateş ettim." dediğini,

İnceleme dışı sanık ... aşamalarda benzer şekilde; sanık ...'ın dayısının oğlu, maktul ...'in da diğer dayısının oğlu olduğunu, aralarında husumet olduğunu bildiğini, 09.08.2013 ile 10.08.2013 tarihleri arasında Arslanlı köyüne yaklaşık 15-20 km mesafede olan Ufacıkören köyü mevkisinde bulunan tarlasını sulamaya tek başına gittiğini, olayın olduğu zamanda tarlasında olduğunu, olaydan kardeşi ...'ın araması ile haberdar olduğunu, olay esnasında tarlasını suladığına....n tanık olduğunu,

İnceleme dışı sanık ... benzer şekilde aşamalarda; olay günü bayramlaşmak için Arslanlı köyünde bulunan aynı zamanda köy muhtarı olan tanık ...'nun evine eşi ile birlikte sabah saat 09.00 sıralarında gittiğini, olayı bizzat görmediğini, aynı köyde olduğu için silah seslerini duyduğunu, kayınpederinin evinin bahçesinde çardakta otururken iki traktörün arka arkaya geçtiğini gördüğünü, bir tanesini maktulün, diğerini ise tanık ...'nun kullandığını, traktörlerin evin önünden geçmesinden 3-5 dakika sonra silah sesleri duyduğunu, silah seslerini duymasından yaklaşık 7-8 dakika sonra ...'nun traktör kullanır şekilde yanında maktul olacak şekilde gördüğünü, olay yerine gitmediğini, yanında ... ve ... ile ...'nun bulunduğunu, olayı gördükten sonra olay yerine gitmediğini, eşini alarak eve gittiğini,

İnceleme dışı sanık ... benzer şekilde aşamalarda; sanık ve maktulün babası inceleme dışı sanık ...'ın dayılarının oğulları olduğunu, olay günü ... köyü, ....Mahallesi'nde eşinin ailesinin evinde olduğunu, olaydan akrabaları ...'ın araması ile haberdar olduğunu, gün boyunca Karaosmanlar Mahallesi'nde olduğuna kayınpederi ....... tanık olduklarını, sanık ve maktul arasında önceye dayalı bir husumet olduğunun doğru olduğunu,

İnceleme dışı sanık ... benzer şekilde aşamalarda; sanık ve maktulün babası inceleme dışı sanık ...'ın dayılarının oğulları olduğunu, olay günü ... köyü, ....Mahallesi'nde eşinin ailesinin evinde olduğunu, olaydan akrabaları ...'ın araması ile haberdar olduğunu, gün boyunca Karaosmanlar Mahallesi'nde olduğuna kayınpederi ....... tanık olduklarını, sanık ve maktul arasında önceye dayalı bir husumet olduğunun doğru olduğunu,

İnceleme dışı sanık ... aşamalarda benzer şekilde; maktul ve sanığın babası inceleme dışı sanık ...'ın dayılarının oğulları olduğunu, 10.08.2013 tarihinde saat 11 sıralarında evine 100-150 metre mesafede bulunan sanığın evinden silah sesleri gelmeye başladığını, silah seslerinin aralıksız 5 dakika devam ettiğini, silah sesleri kesildikten sonra annesi ...'ı da alarak sanığın evine gitmek için evlerinden çıktıklarını, ikametin önüne geldiklerinde kırmızı renkli dış kapının açık olduğunu, içeriye girdiklerinde sanığın yaralı vaziyette evinin çardağında oturduğunu gördüğünü, etrafın kalabalık olduğunu, konuşulanlardan maktul ve ...'nun sanığın evini basıp tüfeklerle ateş etmeleri sonucunda sanığın yaralandığını öğrendiğini, olay yaşanırken olaya dahilinin söz konusu olmadığını,

İnceleme dışı suça sürüklenen çocuk ... aşamalarda benzer şekilde; inceleme dışı sanık ...'in babası, sanık ...'in amcası, maktulün babasının amcasının oğlu olduğunu, sanık ... ile aynı avlu içerisinde farklı iki evde kaldıklarını, olay günü kendilerine ait koyunları otlatmak için evlerine yaklaşık 500 metre mesafede bulunan tarlaya gittiğini, aradan yaklaşık 2-3 saat geçtikten sonra köyden tüfek sesleri geldiğini, dikkatlice dinlediğinde tüfek seslerinin evlerine yakın bir yerden geldiğini anladığını, evlerine doğru gittiğini, evlerinin bahçesine arka taraftan yani dere tarafından girdiğini, amcası sanık ...'in kırmızı renkli ev girişi kapısının yaklaşık 4-5 metre gerisinde bulunan ağacın dibinde hareketsiz bir vaziyette yattığını, evin dışına doğru baktığında maktul ve ...'ın aynı traktör üzerinde traktörün ön yüzü evlerine dönük vaziyette Tılan yol ayrımına yaklaşık 3-4 metre evlerine yaklaşık gördüğünü, ...'nu bir traktörün üstünde, Sait ve ...'nu bir traktörün üzerinde... bir traktörün üzerinde gördüğünü, bu kişilerin elinde silah olduğunu, her birinin bahçeye doğru ateş ettiğini, çardak içerisinde bulunan dedesine ait tüfeği aldığını, aralık olan dış kapıdan okul istikametine doğru maktul, ... ve ...'nun bulundukları yere doğru 2 el ateş ettiğini, 2 el ateş ettiğinde maktule isabet etmiş olabileceğini, bu olaylar yaşanırken olay yerinde sanık, kendisi ve evlerine doğru ateş eden şahısların bulunduğunu, başka kimsenin bulunmadığını, maktulü kendisinin istemeden ve kasıt olmaksızın vurduğunu, olay anında kullandığı silahı teslim ettiğini, amcası sanıkta silah olmadığını,

İfade etmişlerdir.

İfade etmişlerdir.

Sanık ... müdafisi huzurunda Kollukta; evinde eşi tanık...ile birlikte iken evin avlusunu suladığını, saati tam olarak hatırlamadığını ancak saat 11.00 sıraları olduğunu, evinin önüne maktulün geldiğini maktulün geldiğinde telefonla konuştuğunu, kendisine hitaben daha önceden aralarında bulunan otogar sorunu ile ilgili olarak "O işi ne yaptın?" dediğini, maktule "Olmaz." diye cevap verince maktulün kendisine "Nasıl olmaz o... çocuğu," diye cevap verince aralarında kavga meydana geldiğini ve yumruklaştıklarını, o anda birden çevreden silah sesleri duyduğunu, Mesut, Naci, Ruhi, ... ile ...'ın birkaç traktörle evinin önüne geldiklerini, ellerindeki tüfeklerle maktulün ve kendisinin üzerine ateş ettiklerini, yaralandığını, yere düştüğünü, o sırada maktulün kendisine "Böyle olacağını bilmiyordum." dediğini, maktulün "Ben de yaralandım." dediğini, daha sonra ne olup bittiğini hatırlamadığını, olayın meydana geldiği esnada olay yerinde kendisi ve eşinden başka ailesinden ve çevresinden kimsenin olmadığını, kesinlikle kimseye ateş etmediğini, evini basıp kendisinin yaralanmasına ve maktulün ölümüne ismini saydığı şahısların sebep olduğunu, olayın bu şekilde olduğunu eşi ...'in tanık olduğunu,

Savcılıkta; maktulün amcasının oğlu olduğunu, maktulle aralarında ... Birlik Seyahat'in devri konusunda önceye dayalı husumetlerinin bulunduğunu, maktulle bu konu hakkında zaman zaman konuştuklarını, ancak orta yolu bulamadıklarını, 10.08.2013 tarihinde saat 11.00 sıralarında evinin bahçesinde ağaçları suladığı sırada evinin önüne maktulün kendisine ait traktörle geldiğini, bu esnada tek başına olduğunu, dış kapıdan kendisine doğru seslendiğini, ikametin dış kapısı açık olduğundan dolayı maktulün sesini duyduğunu, maktulün kendisine "Ne yaptın o işi?" diye sorduğunu, kendisinin de maktulün aralarındaki önceye dayalı mevzu olan husumeti kastettiğini anladığından "Kesinlikle seyahat acentasının devrini sana vermeyeceğim." dediğini, maktulün de "Nasıl vermezsin?" diye söyleyerek küfürlü sözler sarf ettiğini, bunun üzerine aralarında karşılıklı münakaşa yaşandığını, bu esnada maktulün kendisine, kendisinin de maktule yumruk atmak suretiyle vurduğunu, aradan iki üç dakika geçtikten sonra ikametinin önüne dört tane traktör geldiğini, bu traktörlerden birinde ..., ..., bir diğerinde ..., bir diğerinde ise ... ile ..., bir diğerinde ...'ın olduğunu...ile ......n kullandığı traktörlerin okul istikametinden evine doğru, diğer iki traktörün ise tam aksi istikametten evine doğru geldiklerini ve evinin önünde durduklarını, bu esnada kendisinin evine ait bahçenin içerisinde ağaçların yanında bulunduğunu, maktulün yanında bulunduğunu, şahısların geldiğini görünce maktulle aralarındaki münakaşaya son verdiklerini, dört traktörün üzerindeki şahısların maktul ve kendisine doğru ateş etmeye başladıklarını, kaçmaya fırsat bulamadan vücudunun çeşitli yerlerinden yaralandığını, yanında bulunan maktulün evin dış kapısına doğru yönelerek şahısların ateş ettiği yöne doğru kaçtığını, bu esnada maktulün vurulduğunu veya yaralandığını görmediğini, aldığı yaraların etkisi ile bayıldığını, olay esnasında kesinlikle herhangi bir ateşli silahla ateş etmediğini, olayın yaşandığı esnada evinin bahçesinde tek başına olduğunu, olayların hepsine eşi tanık...'in şahit olduğunu,

Tutuklanması talebiyle sevk edildiği Sulh Ceza Mahkemesinde; jandarma ve savcılıkta verdiği ifadelerini aynen tekrar ettiğini, maktulün amcasının oğlu olduğunu, aralarında daha önceden ... Birlik Seyahat konusunda bir husumet olduğunu, maktulün kendisine ... Birlik Seyahat'ın kendisine devretmesi konusunda baskı yaptığını, maktulle daha önce de bu sebeple de tartışmalar yaşandığını, hatta kendisinin bir keresinde yaşanan bu tartışmadan dolayı savcılığa şikâyette bulunduğunu, olay günü maktulün ikamet ettiği evine geldiğini, evinin önüne geldiği esnada cep telefonu ile konuştuğunu, kendisine hitaben "Ne yaptın onu?" diye sorduğunu, maktule "Bu işin olmayacağını, ... Birlik Seyahat'ı devretmeyeceğim." dediğini, akabinde maktulle aralarında tartışma başladığını ve kavga etmeye başladıklarını, bu esnada maktulün dayısının çocukları olan ..., ..., ..., ... ve ..., ... ,,, traktörde, Mesut ve Sait bir traktörde... da ayrı bir traktörde olmak üzere toplam üç ayrı traktörle maktulün arkasından evinin önüne geldiklerini, maktulle kavgaya giriştiği esnada silah sesleri duyduğunu, silahlarla kendisine yönelik ateş edildiğini, ateş edilmesinden dolayı başından, sırtından, kolundan yaralandığını, daha sonra bayıldığını ve olanları hatırlamadığını, maktulü kimin vurduğunu bilmediğini, bu olaylar yaşanırken evde sadece eşi tanık Çiğdem'in olduğunu, başka kimsenin olmadığını, kesinlikle ateşli silah kullanmadığını, kimseye ateş etmediğini, evinde kendisine veyahut çocuklarına ait ruhsatlı ya da ruhsatsız hiçbir silah bulunmadığını,

Mahkemede; maktulün oğlunun arabaya vurduğunu, önceden de konuşmadığını, aralarında garaj davasından bir şeylik olduğunu, olay günü maktulün oğlunun kendisine ait arabanın sağ çamurluğuna vurduğunu, çocuğun yere düştüğünü görünce evden hemen indiğini, elini yüzünü yıkadığını, çocuğu gönderdiğini, 25-30 dakika sonra maktulün dayısının çocukları ile silah sıkarak evine girdiklerini, dört traktörle geldiklerini, birbirinden haberli, maktul üzerine geldiğinde kendisine silah sıktığını, maktulle aralarında karşılıklı küfürleşme olduğunu, maktulün kendisinden garajın satışını istediğini, maktule "Olmaz." dediğini, bunun üzerine "Hadi kurtul." deyip silahla vurduğunu, ana avrat küfrettiğini, maktulün ilk tek geldiğini, diğerlerinin sonra geldiğini,

Savunmuştur.

Tahrik kelimesi, sözlüklerde hareket hâlinde olmayan bir şeyi harekete geçirme, kımıldatma, kışkırtma olarak tanımlanmıştır. (Türk Dil Kurumu Güncel Sözlüğü, Kubbealtı Lugati.)

İnsanın dış dünyaya yansıyan davranışlarını esas alan ceza hukuku, onun davranışlarında iç dünyasının, o anki ruh hâlinin ve genel psikolojik özelliklerinin önemi bulunduğunu kabul ederek bu psikolojik durumlara belli bir hukuki değer vermektedir. Bu itibarla modern ceza hukuku sadece işlenen suçu değil, suçun işlenmesinde etkili olan nedenleri göz önünde bulundurarak cezalandırma yoluna gitmektedir. (Devrim ..., Yeni Türk Ceza Kanunu'nda Haksız Tahrik, AÜHFD, 2004, C. 54, s.225.)

İnsanın dış dünyaya yansıyan davranışlarını esas alan ceza hukuku, onun davranışlarında iç dünyasının, o anki ruh hâlinin ve genel psikolojik özelliklerinin önemi bulunduğunu kabul ederek bu psikolojik durumlara belli bir hukuki değer vermektedir. Bu itibarla modern ceza hukuku sadece işlenen suçu değil, suçun işlenmesinde etkili olan nedenleri göz önünde bulundurarak cezalandırma yoluna gitmektedir. (Devrim ..., Yeni Türk Ceza Kanunu'nda Haksız Tahrik, AÜHFD, 2004, C. 54, s.225.)

Haksız hareketin kişi üzerinde ve onun psikolojik aleminde bir tepki doğuracağını kabul eden modern ceza hukuku, failin bu durumunu değerlendirmekte, cezai sorumluluğunu azaltan bir sebep olarak görmektedir. Failin bu subjektif durumuna önem veren çeşitli ülkelerin ceza kanunlarında, failin cezasında belli oranlarda indirim yapılması esası kabul edilmiştir. (M. Muhtar Çağlayan, Yargıtay İçtihatları Işığında Haksız Tahrik üzerine Bir İzah Denemesi, ... Dergisi, Ocak –Şubat, 1982, S.1, s.14.)

Bu düşünceden hareketle 5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinde de haksız tahrik;

"Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir" şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak hüküm altına alınmıştır.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet ya da şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu hâlde fail, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeden, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısı üzerinde meydana getirdiği karışıklığın neticesi olarak bir suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan nedenlerden biridir. Başka bir anlatımla, haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmaktadır.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sâdır olmalıdır.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sâdır olmalıdır.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda, 765 sayılı Kanun'da yer alan "ağır – hafif tahrik" ayırımına son verilerek; tahriki oluşturan eylem, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilip, sanığın iradesine etkisi göz önünde bulundurulmak suretiyle, maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen oranda cezasından makul bir indirim yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi açısından, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlememesi önemlidir. Mağdur ya da ölenden gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir.

Yerleşmiş yargısal kararlarda kabul edildiği üzere, gerek fail, gerekse mağdurun karşılıklı haksız davranışlarda bulunması hâlinde, tahrik uygulamasında kural olarak, haksız bir eylem ile mağduru tahrik eden fail, karşılaştığı tepkiden dolayı tahrik altında kaldığını ileri süremez. Ancak maruz kaldığı tepki, kendi gerçekleştirdiği eylemle karşılaştırıldığında aşırı bir hâl almışsa, başka bir deyişle tepkide açık bir oransızlık varsa, bu tepkinin artık başlı başına haksız bir nitelik alması nedeniyle fail bakımından haksız tahrik oluşturduğu kabul edilmelidir.

Karşılıklı tahrik oluşturan eylemlerin varlığı hâlinde, fail ve mağdurun yek diğeri yönünden tahrik oluşturan bu haksız davranışları birbirlerine oranla değerlendirilmeli, öncelik-sonralık durumları ile birbirlerine etki-tepki biçiminde gelişip gelişmediği göz önünde tutulmalı, ulaştıkları boyutlar, vahamet düzeyleri, etkileri ve dereceleri gibi hususlar dikkate alınmalı, buna göre; etki-tepki arasında denge bulunup bulunmadığı gözetilerek, failin başlangıçtaki haksız davranışına gösterilen tepkide aşırılık ve açık bir oransızlık saptanması hâlinde, failin haksız tahrik hükümlerinden yararlandırılması yoluna gidilmelidir.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;