muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/8852, Karar No: 2013/12682, Tarih: 02.07.2013

**4. Hukuk Dairesi         2013/8852 E.  ,  2013/12682 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... vdl. aleyhine 07/06/2010 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 30/12/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalılar ... ile ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalıların diğer temyiz itirazlarına gelince; Dava, haksız şikayet nedeni ile uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, taraflarca temyiz olunmuştur.

Davacı, maliki bulunduğu arsa üzerinde inşaat yapması için müteahhit olan davalı ... ile anlaştığını, davalının aynı zamanda diğer davalılar ... ve ...'ın yöneticisi oldukları kooperatifin de müteahhitliğini yaptığını, kooperatife ait bazı inşaat malzemelerinin davalı ... tarafından diğer davalıların bilgisi ve rızası dahilinde kendi inşaatında kullanıldığını, kooperatife lazım olduğunda kendisi tarafından iade edilecek olduğunu, daha sonra kooperatif yöneticisi olan davalıların hakkında hırsızlık suçundan şikayetçi olduklarını, yargılandığını, yargılama sırasında diğer davalıların da aleyhinde yalancı tanıklık yaptıklarını, ancak beraat ettiğini, davalılar hakkında iftira ve yalan yere tanıklık yapma suçundan şikayetçi olduğunu, davalıların yargılanıp mahkum edildiklerini iddia ederek davalıların haksız eylemleri nedeni ile kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğradığı manevi zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen ödetilmesini istemiştir.

Davalılar, haksız ve yersiz olarak açılan davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalıların ceza mahkemesince saptanan eylemlerinin davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu kabul olunarak her bir davalıdan 2.500,00'er TL alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Kişilik Hakları, hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir.

Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir.

Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun (hak ve nasfetle) karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Somut olaya gelince, davacı ile davalılar arasında cereyan eden olayların gelişim biçimi, olay tarihi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları gözetildiğinde davacı yararına takdir olunan manevi tazminat tutarları fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat ödetilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

3-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince; Dava dilekçesinde davacı, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen ödetilmesini istemiştir.

Mahkemece, davalılar hakkında açılan ceza davasında belirlenen eylemleri uyarınca her bir davalıdan ayrı ayrı 2.500,00 TL manevi tazminat alınarak davacıya ödetilmesine karar verilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden ...1. ACM nin 2008/330-2010/105 esas karar sayılı ilamı ile davalılardan ... ve ...'ın davacıya yönelik olarak iftira suçundan, davalılar ... ve ...'nun yalancı tanıklık suçundan mahkum oldukları, davalılardan ... hakkındaki hükmün açıklandığı diğerleri hakkındaki hükmün ise açıklanmasının geri bırakıldığı, ...'nun kararı temyiz ettiği, 9. Ceza Dairesinin 26.03.2013 günlü kararı ile hükmü onadığı anlaşılmıştır.

HMK 26/1. maddesine göre Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

Şu durumda, davalıların el ve işbirliği içinde davacının kişilik haklarına saldırı teşkil eden eylemlerinden dolayı davacı uğradığı manevi zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen ödetilmesine karar verilmesini istemiş olduğuna göre hüküm altına alınan manevi tazminatların her bir davalıdan ayrı ayrı ödetilmesine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) nolu bentte gösterilen nedenlerle davalılar yararına, (3) nolu bentte gösterilen nedenlerle davacı yararına BOZULMASINA, tarafların öteki temyiz itirazlarının (1) sayılı bentte gösterilen nedenlerle reddine ve temyiz eden taraflardan peşin alınan harçların istekleri halinde geri verilmesine 02/07/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/123, Karar No: 2011/8266, Tarih: 29.06.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/123 E.  ,  2011/8266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne Karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... köyü 159 ada 29 parsel sayılı 2166,73 m² yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla niteliğiyle davalı gerçek kişi adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazın kayıp ve yitik kişilerden Hazineye kalan devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla ... kadastro mahkemesine dava açmış, ancak askı ilan süresi içinde dava açılmadığı gerekçesiyle ... Kadastro Mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine davacı yanın başvurusu ile dosya sulh hukuk mahkemesine gönderilmiş; katılan davacı ... Yönetimi ise, 15/04/2010 tarihli dilekçe ile taşınmazın orman vasfında olduğu iddiasıyla davaya katılmıştır. Mahkemece, davacı Hazinenin davasının reddine, katılan davacı ... Yönetiminin davasının kabulüne ve dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... köyü, 159 ada 29 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yer ve orman iddiasına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılarak 27/08/2008 ila 25/09/2008 tarihleri arasında sonuçları ilan edilerek kesinleşmiş ve çekişmeli parsel orman alanı dışında bırakılmıştır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve Hazinenin dayandığı Nisan 1289 tarih 203 ve 221 sayılı tapu kayıtlarının keşfen yapılan uygulamada mahalline uymadığı belirlenerek, yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Yasasının değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 29/06/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3571, Karar No: 2014/23373, Tarih: 11.06.2014

**3. Ceza Dairesi         2014/3571 E.  ,  2014/23373 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair.

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanığın askerde bulunduğu sırada, yokluğunda verilen hükme ilişkin gerekçeli kararın ikamet adresine tebliğe çıkarıldığı anlaşılmakla, yapılan tebligat usulsüz olduğundan sanığın temyiz isteminin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 11/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3697, Karar No: 2012/8489, Tarih: 05.07.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/3697 E.  ,  2012/8489 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı Hazine, 101 ada 7 parsel sayılı taşınmazın, kıyı kenar çizgisi içinde kaldığını, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek tapu iptal ve terkine karar verilmesini istemiştir.

Bir kısım davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davacının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına, 05.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3262, Karar No: 2022/3719, Tarih: 07.03.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/3262 E.  ,  2022/3719 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Istanbul 2. Sulh Hukuk ve ... 1. Sulh Hukuk Mahkemeleri’nce ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemeleri’nin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesi’nin yargı çevresinde kalan Mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan Adlî Yargı İlk Derece Hukuk Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 405. maddesi uyarınca vasi tayini istemine ilişkindir.

İstanbul 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce, kısıtlı adayı ...'ın mernis adresinin;Esenler Mahallesi,Çamlık Sokak, No:71/Merkez/... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce, yeniden alınan nüfus kayıt örneklerinde ikamet adreslerinin; "Karagümrük Mahallesi, Arpa Emini Köprüsü Çıkmazı Sokak, No:10 İç Kapı No:1 Fatih/ İstanbul" olarak güncellendiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanunu'nun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanun'un 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Dosya kapsamından, kısıtlı adayının dava tarihindeki yerleşim yeri adresinin “ Esenler Mahallesi,Çamlık Sokak, No:71/Merkez/...” olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın ... 1.Sulh Hukuk Mahkemesi'nce çözümlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanun'un 36/3. maddesi gereğince ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,07/03/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4623, Karar No: 2018/3853, Tarih: 26.03.2018

**17. Ceza Dairesi         2017/4623 E.  ,  2018/3853 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

01/08/2014 tarih ve 11968 sayılı kaçak elektrik tespit tutanağına istinaden açılan kamu davasında mahkeme tarafından usulüne uygun olarak yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu sonucunda, bilirkişi raporunda sanığın karşılıksız yararlanma kastı ile hareket ettiğinin tespit edilmesi ve normal tarifeye göre vergili cezasız kurum zararının hesaplanmasına, sanığa bilirkişi raporunun tebliğ edilmesine rağmen usulüne uygun ödeme yapılması halinde düşme kararı verileceğine dair ihtarın yapılmaması karşısında;

Kurum zararının soruşturma aşamasında ödenmesi halinde TCK'nın 168/5. fıkrası gereğince kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi gerekli olduğu, bu konuda soruşturma aşamasında yapılması gerekip yapılmayan usulü işlemlerin kovuşturma aşamasında tamamlanması sebebiyle bilirkişi tarafından normal tarifeye göre hesaplanan vergili ve cezasız kurum zararının, varsa daha önce yapılan ödemeler kurumdan sorulup mahsup edildikten sonra kalan miktar belirlenip, verilecek makul sürede ödenmesi halinde etkin pişmanlıktan faydalanabileceği, TCK’nın 168/5 ve CMK'nın 223/8. fıkraları uyarınca kovuşturma şartı gerçekleşmediği için suç tarihine göre düşme kararı verileceği, ödenmediği takdirde yargılamaya devamla dosyadaki delillere göre hüküm kurulacağı tebliğ ve ihtar edilip, yüze karşı ise talep etmesi halinde, tebliğ yapılıyor ise makul bir süre verilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği halde, eksik kovuşturma ile mahkumiyet hükmü kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...’nın temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 26/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3039, Karar No: 2017/9774, Tarih: 30.10.2017

**17. Hukuk Dairesi         2016/3039 E.  ,  2017/9774 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; davacılar murisinin sürücüsü olduğu araçla seyir halinde iken 28.12.2007 tarihinde asli kusuruyla sebebiyet verdiği trafik kazası sonucu vefat ettiğini belirterek davacılar için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'şer destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davanın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, bir suçtan dolayı ceza takibatı altında bulunmayan bir kimsenin, aynı fiilden dolayı hukuk mahkemesinde ceza zamanaşımı süresince sorumlu tutulmasının veya ceza takibatı altında olan bir kimsenin aynı fiilden dolayı hukuk mahkemesinde zamanaşımı sebebiyle sorumluluktan kurtulabilmesinin hukuk güvenliğine uygun düşmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Çekişmelerin bir an önce sonuçlandırılmayıp uzun süre askıda bırakılmasının toplumun barış ve huzurunu bozacağı düşünülerek yargı yoluyla hak aramaya konulan zaman sınırı olarak öngörülen zamanaşımı kurumu bir maddi hukuk kurumu değildir. Bir borcu doğuran, değiştiren, ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Çekişmelerin bir an önce sonuçlandırılmayıp uzun süre askıda bırakılmasının toplumun barış ve huzurunu bozacağı düşünülerek yargı yoluyla hak aramaya konulan zaman sınırı olarak öngörülen zamanaşımı kurumu bir maddi hukuk kurumu değildir. Bir borcu doğuran, değiştiren, ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır.

Borçlar Kanunu'nun 41.maddesinde haksız fiil tanımlanmış, 60.maddesinde de haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini istemi ile açacağı davaların bağlı olduğu zamanaşımı süreleri özel olarak düzenlenmiştir. BK'nın 60. maddesinde üç türlü zamanaşımı süresi öngörülmüş olup bunlar, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıllık subjektif ve nispi nitelikteki kısa zamanaşımı süresi, her halde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık objektif ve mutlak nitelikte uzun zamanaşımı süresi ile olağanüstü nitelikteki ceza zamanaşımı süresidir(EREN Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, B. 9, ... 2006, s. 794). Buna karşılık, özel bir kanun hükmünün, özel olarak zamanaşımı süresi öngördüğü tehlike sorumluluklarında BK m. 60 uygulanmaz. 2918 sayılı ...'nın 109/I. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmüne, yine aynı kanunun 109/II. maddesinde ise, "Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı fiil bazen hem sorumluluğu gerektiren, hem de ceza kanunlarına göre cezayı gerektiren bir fiil olabilir. Bu fiile göre Ceza Kanununun daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörüldüğü hallerde, tazminat davasının daha önce zamanaşımına uğraması tutarlı bir çözüm oluşturmaz. Zira cezalandırma, müeyyide olarak tazminattan daha ağırdır. Bu sebeple, kanun koyucu uyum sağlamak amacıyla ceza davası için öngörülen zamanaşımı süresince tazminat davasının da devamını temin bakımından genel olarak BK 60/II (6098 sayılı TBK m. 72/I), özel olarak da ... 109/II. maddesinde düzenleme yapmıştır.

Burada üzerinde durulması gereken, 2918 sayılı ...'nın 109. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin, tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin, sadece fiilin Ceza Kanununa göre cezayı gerektiren bir fiil olmasının yeterli olması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece fiilin cezayı gerektiren bir eylem olmasını yeterli görmekte; bunun dışında, eylemi gerçekleştiren fail hakkında soruşturma yapılmasını, ceza davası açılmış olması veya mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı koşulu aranmamaktadır. Dahası, sözkonusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlular (örneğin işleten veya ...) arasında bir ayrım da yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu, hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörülmüştür (HGK'nın 10.10.2001 gün 2001/19-652-705, HGK'nın 16.04.2008 gün 2008/4-326-325 ve HGK'nın 05.06.2015 gün 2014/17-2198 E. 2015-1495 K. sayılı kararları ile uzamış ceza zamanaşımı benimsenmiştir).

Ayrıca ceza zamanaşımının uygulanması yönünden hukuk hakiminin tazminat davasını görürken, ceza hukuku kurallarıyla ve özellikle ceza mahkemesinin fail hakkında vermiş olduğu beraat veya mahkumiyet kararıyla bağlı olup olmadığı BK 53. maddesinde düzenlenmiştir. Sözkonusu maddede hukuk hakiminin ceza hukuku kurallarıyla bağlı olmadığı hükme bağlandığı gibi, ceza mahkemesi kararlarıyla da bağlı olmadığı düzenlenmiştir. Bununla birlikte suçun işlendiğine veya işlenmediğine ilişkin ceza mahkemesinin kesin kararı varsa, hukuk hakimi bu kararla bağlıdır. Görüldüğü gibi ceza mahkemesince haksız eylemin suç niteliği saptanmamış ise hukuk hakimine bunu kendiliğinden ve özgürce araştırma ve sonucuna göre karar verme yetkisi tanınmıştır.

Açıklanan ilkeler ışığında somut olay incelenecek olursa; kaza 28.12.2007 tarihinde gerçekleşmiş, davaya konu çift taraflı trafik kazası sonucunda araç sürücüsü olan davacıların desteği ... vefat etmiştir. Mahkemece davalı ... Hesabının, desteğin ölümü ile sonuçlanan haksız fiilden dolayı suçta ve cezada kanunilik ilkesi gereğince, cezai bir sorumluluğunun bulunmadığı, TCK'ya göre desteğin kendi kusuru ile sebebiyet verdiği trafik kazasında ölmesinin suç teşkil etmediği, bu nedenle somut vakıya uygulanacak zamanaşımının ceza zamanaşımı olmayıp 2918 sayılı

Kanun'un 109. maddesinde öngörülen (2) yıllık zamanaşımı süresi olduğu, davacıların desteğinin, kusuruyla meydana gelen trafik kazası sonucu vefat etmiş olması nedeniyle, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla, zorunlu mali sorumluluk sigortacısını hasım göstererek açtığından bahisle dava zamanaşımı nedeniyle reddedilmiştir.

Kanun'un 109. maddesinde öngörülen (2) yıllık zamanaşımı süresi olduğu, davacıların desteğinin, kusuruyla meydana gelen trafik kazası sonucu vefat etmiş olması nedeniyle, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla, zorunlu mali sorumluluk sigortacısını hasım göstererek açtığından bahisle dava zamanaşımı nedeniyle reddedilmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere, ...'nın 109/II. maddesinde öngörülen ceza zamanaşımı süresinin uygulanması için kamu davasının açılmış olması veya mahkumiyet kararı verilmiş bulunması aranmamakta olup cezayı gerektiren fiilin varlığı yeterlidir. Ölümle sonuçlanan söz konusu trafik kazası da bu anlamda cezayı gerektiren bir fiil niteliğindedir ve sürücü davacılar desteğinin vefat etmiş olması sonuca etkili değildir. Yasa koyucunun amacı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca tehlike sorumluluğunu doğuran olaylarda sorumlulara karşı daha uzun zamanaşımı süresi içerisinde yönelmeyi sağlamaktır. ...'nın 109. maddesinin 2.fıkrasındaki “cezayı gerektiren fiil” ifadesinin seçilmesi zamanaşımı yönünden yukarıda da açıklandığı gibi soruşturma veya kovuşturma yapılması koşullarının aranmadığı sonucunu doğurmaktadır. Buna göre eylem için kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 66/1-d maddesinde öngörülen 15 yıllık ceza zamanaşımı süresi dikkate alındığında dava tarihinde zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece zamanaşımı süresinin dolmadığı dikkate alınmak suretiyle işin esasına girilip tarafların delilleri toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yerinde olmayan gerekçeyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, 30/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.