muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/2803, Karar No: 2014/6860, Tarih: 02.05.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/2803 E.  ,  2014/6860 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ... 3.Sulh Hukuk Mahkemesi ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, madde bağımlısı ergin kızlarına vasi olarak atanması istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre ise “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir. “Aynı Yasanın 19. maddesinde de; “Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyetiyle oturduğu yerdir...” hükümlerine yer verilmiştir.

Dosya kapsamından, her nekadar adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde kısıtlı adayının önceki yerleşim yeri ... mahallesi, ... . Sokak. No: ... ise de, yapılan zabıta araştırmasına ve sonraki tarihli adrese dayalı nüfus kayıt sisitemine göre bu adresin kayınpederinin adresi olduğu, kısıtlı adayının bu adresten ayrılarak, eşi ile birlikte anne ve babasının yanına taşındığı, ... mahallesi, ... sokak, ... adresinde oturduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21. ve 22. maddeleri gereğince ... 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 02.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8125, Karar No: 2022/2340, Tarih: 22.03.2022

**1. Hukuk Dairesi         2021/8125 E.  ,  2022/2340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine ilişkin olarak verilen karar, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince bozulmakla İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda davanın reddine ilişkin verilen karar, süresi içerisinde davacı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiş olmakla, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu 2768 ve 2775 parsel sayılı taşınmazların, T. Evvel 302 D tarih, 23 sıra numarasından gelen, Nisan 326 tarih, 57 sıra numaralı tapu kaydı ile Hazineye ait olduğunu ancak kadastro tespiti sırasında taşınmazların davalılar adına tespit ve tescil edildiğini, ... adına kayıtlı tapu kaydına, Saray Tapulama Mahkemesinin 1979/666 Esas sayılı dosyasında kapsam tayin edildiğini ileri sürerek, taşınmazların tapu kaydının iptali ile ... adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazlar müvekkilleri adına belgesizden tespit ve tescil edilmiş ise de esasında bu taşınmazların tapulu olup, tapu kayıtlarının da ...-i Hassa idaresinden müdevver olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, 15/02/1995 tarihli ve 1985/62 Esas - 1995/31 Karar sayılı kararla, dava konusu taşınmazların hem davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydının hem de davalıların dayandığı tapu kayıtlarının kapsamında kaldığı, ... kendisine ait bir yer için davalıya tapu kaydı verdiğine göre artık ... tarafından davalı tapusuna karşı mülkiyet iddiasında bulunulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkeme kararına karşı süresi içerisinde davacı ... vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

V. Bozma Kararı

IV. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkeme kararına karşı süresi içerisinde davacı ... vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

V. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 13/11/2012 tarihli ve 2012/4882 Esas - 2012/9316 Karar sayılı kararıyla; “Mahkemece dava konusu 2768 ve 2775 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının, taşınmazlara komşu parsel tutanaklarının kesinleşme durumlarını belirtir onaylı örnekleri ile tarafların tutunduğu tapu kayıtlarının edinmelerini gösterir şekilde tesislerine ilişkin kayıt ve belgelerin, varsa haritaları ile birlikte getirtilip dosya arasına alınmadığı, tutunulan tapu kayıtlarının revizyon görüp görmediğinin sorulmadığı ve uygulama sırasında bu kayıt ve belgelerden yararlanılması gerektiğinin düşünülmediği belirtilerek, dava konusu taşınmazların kadastro sonrası oluşmuş tapu kayıtlarının, komşu parsel tutanaklarının, tarafların tutunduğu tapu kayıtları ile tesislerine ilişkin kayıt ve belgelerin, varsa haritaları ile birlikte getirtilmesi, tarafların tutunduğu tapu kayıtlarının kadastro sırasında revizyon görüp görmediğinin sorulması, bu şekilde dosya ikmal edildikten sonra mahallinde üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve teknik bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılması, keşif sırasında yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarından, tarafların tutunduğu tapu kaydı ile komşu parsellerin sınırları hakkında tek tek bilgi alınması, gösterilen sınırların fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmesinin istenilmesi, bilinemeyen sınırlar yönünden taraflara tanıkla kanıtlama olanağı sağlanması, yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazlar üzerinde davalı tarafın zilyetliğinin bulunup bulunmadığı, varsa ilk olarak hangi tarihte başladığı, öncesinin ne olduğu, zilyetliğin kimden kime ve ne surette geçtiği, taşınmazların ne kadar süredir ve ne şekilde kullanıldığı gibi hususlarda olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması, varsa tapu kayıtlarının haritalarının uygulanması ve tarafların tutunduğu tapu kayıtlarının dava konusu taşınmazları kapsayıp kapsamadığının kesin olarak saptanması, davalı tarafın tutunduğu tapu kaydının Hazinenin temlikiyle oluştuğu ve taşınmazları kapsadığının anlaşılması halinde ise bu tapuya itibar edilmesi, teknik bilirkişiye keşfi izlemeye olanak sağlar nitelikte rapor ve harita düzenlettirilmesi, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmek suretiyle Mahkeme kararı bozulmuştur.

3. Mahkemece Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar

3. Mahkemece Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda, 07/12/2015 tarihli ve 2013/237 Esas - 2015/441 Karar sayılı kararla, her ne kadar davalı tarafın dayandığı tapu kayıtları dava konusu taşınmazlara uygulanamamış ise de, davacı ... tarafından, dayanak T. Evvel 1302 Tarih, 23 no.lu emirnamenin dosya arasına sunulmadığı, hakimin davayı aydınlatma görevi nedeniyle yapılan tüm araştırmalara rağmen bu kayda ulaşılamadığı, davacı ... tarafından dayanılan tapu kaydı ile bu kaydın intikallerinin dosya arasına sunulmadığı, bu nedenle davacı ... tarafından davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkeme kararına karşı süresi içerisinde davacı ... temsilcisi tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

5. Temyiz Nedenleri

Davacı ... temsilcisi temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece bozma kararına uyulduğu halde bozma gereklerinin yerine getirilmediğini, mahallinde yapılan keşfin ve dosya arasına alınan bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu, dava konusu taşınmazların ... tapusu kapsamında kaldığının dosya kapsamına göre sabit olduğunu, tapuda kayıtlı taşınmazın zilyetlikle iktisap edilemeyeceğini beyan ederek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

6. Gerekçe

6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Kadastro sonucunda, Saray/Büyükyoncalı köyü çalışma alanında bulunan 2768 parsel sayılı 5.125,00 metrekare ve 2775 parsel sayılı 20.750,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanılarak ayrı ayrı ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Dava; kadastro tespiti öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

6.2. İlgili Hukuk

3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20. maddesinde;

“Tapu kayıtları ile diğer belgelerin kapsadığı yeri tayinde;

A) Kayıt ve belgeler, harita, plan ve krokiye dayanmakta ve bunların yerlerine uygulanması mümkün bulunmakta ise, harita, plan ve krokideki sınırlara itibar olunur.

B) Harita, plan ve krokiye dayanmayan kayıt ve belgelerde belirtilen sınırlar mahalline uygulanabiliyor ve bu sınırlar içinde kalan yer hak sahibi tarafından kullanılıyor ise, kayıt ve belgelerde gösterilen sınırlar esas alınarak tespit yapılır.

C) Harita, plan ve krokiye dayanmayan kayıt ve belgelerde belirtilen sınırlar, değişebilir ve genişletilmeye elverişli nitelikte ise, bunlarda gösterilen miktara itibar olunur. Ancak değişebilir ve genişletilmeye elverişli sınırlardaki taşınmaz malların kayıtları, fizik yapıları ve konumları itibariyle belli bir yeri kapsıyorsa, tespit o sınır esas alınarak yapılır.

D) Hazinece, özel kanunlar hükümlerine göre değişmez ve genişlemeye müsait olmayan sınırlarla miktar üzerinden satılan, tefviz veya tahsis veya parasız dağıtılan taşınmaz mallarda çıkan fazlalık, taşınmaz malla birlikte satış, tefviz, tahsis ve dağıtım tarihinden itibaren on yıl geçmiş ise, miktarına bakılmaksızın kayıt sahibi adına tespit edilir.

D) Hazinece, özel kanunlar hükümlerine göre değişmez ve genişlemeye müsait olmayan sınırlarla miktar üzerinden satılan, tefviz veya tahsis veya parasız dağıtılan taşınmaz mallarda çıkan fazlalık, taşınmaz malla birlikte satış, tefviz, tahsis ve dağıtım tarihinden itibaren on yıl geçmiş ise, miktarına bakılmaksızın kayıt sahibi adına tespit edilir.

Bu maddede yazılı taşınmaz mallarda meydana gelen fazlalıklar hakında şartlar uygun bulunduğu takdirde, 14. ve 17. madde hükümleri uygulanır.” düzenlemesi mevcuttur.

6.3. Değerlendirme

Mahkemece (IV/3.) no.lu paragrafta açıklanan gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan tapu kaydı uygulaması hüküm kurmak için yeterli olmadığı gibi, bozma kararına uyulduğu halde bozma gerekleri de tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma kararına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Davacı ... vekili tarafından, dava konusu taşınmazların T. Evvel 1302 tarih, 23 sıra numaralı tapu kaydı ile kayıtlı olduğu, taşınmazların ... Nezaret-i Celilesinin 16 Mart 1326 tarih, 2 sıra numaralı emirnamesi ile Devlet arazisi niteliği kazandığı ileri sürülmüştür. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 17/06/2020 tarihli ve 2016/16073 Esas - 2020/2016 Karar sayılı geri çevirme kararıyla, davacı Hazinenin dayandığı T. Evvel 1302 tarih, 23 sıra numaralı tapu kaydı, tedavülleriyle birlikte Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığından getirtilerek dosya arasına alınmıştır. Mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında, dava konusu taşınmazların komşusu olan taşınmazların kadastro tutanaklarının getirtilmesi istenildiği halde, taşınmazların sınırında bulunan 2760, 2764 ve 2773 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespit tutanakları varsa dayanakları ile birlikte getirtilip dosya arasına alınmamış, yine bozma kararında tarafların dayandığı tapu kayıtlarının, ilk tesisinden itibaren getirtilip dosya arasına alınması istenildiği halde, davacı tarafın dayandığı tapu kaydı yukarıda açıklanan geri çevirme kararıyla dosya arasına alınmış, davalı tarafın dayandığı K.Sani 1303 tarih, 5 ve Mayıs 1312 tarih, 1503 sıra numaralı tapu kayıtları tesisinden itibaren Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Daire Başkanlığı ile mahalli Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulmak suretiyle getirtilip dosya arasına alınmamış, bozma kararında açıklandığı şekilde, yöntemince tapu kayıt uygulaması yapılmamıştır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, davalı tarafın dayandığı K.Sani 1303 tarih, 5 ve Mayıs 1312 tarih, 1503 sıra numaralı tapu kayıtları ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa haritalarıyla birlikte Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Daire Başkanlığı ile mahalli Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulmak suretiyle getirtilip dosya arasına alınmalı, tapu kayıtlarının başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği araştırılmalı, revizyon görmüşlerse revizyon gördükleri taşınmazların kadastro tutanakları, taşınmazların kadastro tespiti kesinleşmiş ise tapu kayıtlarının onaylı örnekleri dosya arasına alınmalı, dava konusu taşınmazların sınırında bulunan 2760, 2764 ve 2773 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespit tutanaklarının onaylı örnekleri varsa dayanakları ile birlikte getirtilmeli, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra taşınmazların başında, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve teknik bilirkişi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında, davalı tarafın dayandığı tapu kayıtları ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunmalı, tapu kayıtlarının hudutlarının yerel bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar haritasında işaret ettirilmeli, Saray Asliye Hukuk Mahkemesinin 1985/344 Esas sayılı dava dosyasındaki davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydının kapsamını gösterir harita (Dosya arasında ilgili dosyanın teknik bilirkişi raporu ve ekli kroki örneği bulunmaktadır.) yöntemince uygulanmalı, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazların niteliği, intikali ve tasarrufu hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, davalı tarafın dayandığı tapu kayıtlarının malikleri ile davalılar arasındaki akdi ya da ırsi ilişkinin belirlenmesi yoluna gidilmeli, Saray Asliye Hukuk Mahkemesinin 1985/344 Esas sayılı dava dosyasının, Hazinenin dayandığı tapu kaydının kapsamında kalan taşınmazlar yönünden güçlü delil oluşturacağı hususu gözetilmeli, dava konusu taşınmazların, tarafların dayandığı tapu kayıtlarının kapsamında kaldığı sonucuna varıldığı takdirde, eski tarihli ve doğru temele dayanan tapu kaydına değer verilmesi gerektiği düşünülmeli, davalıların dayandığı tapu kayıtlarının davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydının tesis tarihinden sonra oluştuğu sonucuna varılması halinde ise, davalıların dayandığı tapu kayıtlarının oluşumunda davacı Hazinenin katılımının olması durumunda, oluşturulan tapu kayıtlarının davacı Hazineyi bağlayacağı gözetilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, teknik bilirkişiye tarafların dayandığı tapu kayıtlarının kapsamını gösterir harita üzerinde, dava konusu taşınmazların konumunu gösterir, denetime elverişli ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

V. SONUÇ:

Mahkemece, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı ... temsilcisinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün BOZULMASINA, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13027, Karar No: 2018/256, Tarih: 26.01.2018

**16. Hukuk Dairesi         2015/13027 E.  ,  2018/256 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 178 ada 21 parsel sayılı 1.453,92 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., tespit öncesi satınalmaya dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile bilirkişilerin 19.01.2015 havale tarihli raporlarında ek krokisinde (A) harfi ile gösterilen ve kırmızı kalemle çizilmiş 591,28 metrekarelik alanın kayıt maliki ... adına olan tapu kaydının iptaline, aynı köy ve adanın son parsel numarasından sonra gelmek üzere yeni bir parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tarla vasfıyla tapuya tesciline ve çekişmeli taşınmazın parsel alanının davacı üzerine bırakılan ve ilgili raporda (A) harfi ile gösterilen 591,28 metrekarelik alan düşürüldükten sonra geriye kalan haliyle kayıt maliki ... adına tarla vasfıyla tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 26.01.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15713, Karar No: 2018/1802, Tarih: 15.02.2018

**5. Hukuk Dairesi         2016/15713 E.  ,  2018/1802 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, tarafa vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1-Dava konusu taşınmazlardan 1123 ve 1125 parsel sayılı taşınmazların davalı idare tarafından kamulaştırıldığı beyan edildiğine göre, kamulaştırma ile ilgili Noter tebligatlarının okunaklı ve onaylı örnekleri davalı idare ve ilgili Noterlikten getirtildikten,

2-Bankaya bloke edilen bedeller var ise, davacılar ya da murislerine ödenip ödenmediklerinin davalı idare ile ilgili banka şubesinden istenildikten,

3-Dava konusu taşınmazlara ilişkin tapu kayıtlarının ilk tescilden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte Tapu Müdürlüğünden istenildikten,

4-Bilirkişi raporlarında münavebe ürünü olarak alınan ot ürününün sulu ve kuru arazide dekar başına verim miktarı ile değerlendirme tarihi olan 2013 yılı hasat dönemindeki ortalama toptan kg satış fiyatı ve üretim masraflarının İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden istenildikten,

5-... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/595 E. sayılı (1126 parsele yönelik davalı idare tarafından açıldığı beyan edilen dava dosyası) dosyasının onaylı bir örneğinin dosya arasına alınmasından sorulduktan,

6-Dava konusu taşınmazlara elatma tarihinin ve bu hususa ilişkin tüm bilgi ve belgelerin davalı idareden istenildikten,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 15/02/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1936, Karar No: 2015/1820, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/1936 E.  ,  2015/1820 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 28.02.2014 gün ve 2013/438 E. 2014/100 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14960 E. 2014/18487 K. sayılı ilamı ile;

“...Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.