muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/226, Karar No: 2019/650, Tarih: 07.11.2019

İfade etmişlerdir.

Sanık ... müdafisiz olarak Kollukta; katılanın hem hemşehrisi hem de iş ortağı olduğunu, İSKİ Kartal projesini birlikte alarak bitirdiklerini, bu projeden zarar ettiklerini ve işçilerin parasını ödeyemediklerini, bunun üzerine işçilerin bir kısmının kendilerini telefonla tehdit etmeye başladıklarını, olay günü kullandığı aracın içerisinde yanında arkadaşı sanık ...’un arka koltukta ise sanık ...’in bulunduğunu, yolda tesadüfen katılanı gördüklerini, aracı yanında durdurup “Araca bin de bir yere gidip ortaklığımızı oturup konuşalım.” dediğini, katılanın da bunu kabul edip kendi rızası ile arka koltuğa sanık ...’in yanına oturduğunu, katılana “Ortaklığımızdan dolayı tüm mal varlığıma haciz geldi, şirkete neden uğramıyorsun, kendi adresini ve mal varlığını neden saklıyorsun, oturduğun yeri göster ki gerektiği zaman sana ulaşabilelim.” dediğini, katılanın buna karşı çıkıp seyir hâlindeki araçtan inmek için kapıyı açmaya çalışması üzerine aracı durdurduğunu ve katılanın yanına oturduğunu, katılanın, sanık ... ile kendisinin arasında kaldığını, sanık ...’un da direksiyona geçtiğini, bu sırada katılana “Hiç kaçamazsın, bize oturduğun evleri göstereceksin.” dediğini, sıkıştıkları için evrak çantasını ön koltuğa koyduğunu, araçla birlikte katılanın daha önceden kendilerine vermiş olduğu Güzelcedeki Güzelkent sitesi yakınına gittiklerini, katılanın bu sitede oturduğunu söylediğini, kendisinin de “Beraber evine gideceğiz, yaptığın olayı eşine anlatacağım.” dediğini, sanık ...'in güvenlik görevlisine katılanın orada oturup oturmadığını sormaya gittiği sırada katılanın çantasını almadan kaçtığını, çantada para olmadığını, katılanı darp etmediklerini ve silahla tehdit etmediğini,

Savcılıkta müdafi olmaksızın: katılan ile birlikte kurdukları... İnşaat Şirketini on üç yıl birlikte işlettiklerini, bir yıl önce almış oldukları İSKİ ihalesinden zarar ettiklerini, bundan dolayı taşeronlara ve işçilere ödeme yapamadıklarını, diğer ödemelerin bir kısmını da yerine getiremediklerini, şirketin yetkilisinin ve şirket adına işleri yürüten kişinin katılan olduğunu, bu ödemelerle de onun ilgilendiğini, ancak işler ters gitmeye başlayınca katılanın kendisinden ve alacaklılardan kaçtığını, verdiği adreste de bulunamadığını, alacaklılarla sürekli kendisinin muhatap olma durumunda kaldığını, bu borçlardan dolayı bütün mal varlığına haciz konulduğunu, 26.10.2011 tarihinde fakülte arkadaşı sanık ... ve yeğeni sanık ... ile Florya'da ikindi namazından sonra toplantıya giderken katılan ile yolda tesadüfen karşılaştıklarını, katılanın elinde çanta ile yürüdüğünü, katılana icra satış belgelerini, muhtarlığa gelen ihtarnameleri ve tebligatları bir tomar hâlinde göstererek "Kardeşim biz ortağız, alacaklılar sürekli gelip gitmekte, bizleri tehdit etmekteler, evimizde huzurumuz kalmadı, bir yere oturup bu hususta bir görüşelim, ne yapacağız ne edeceğiz karar verelim, hangi ödemeleri kime ne kadar yaptın bilelim ki belkide bazılarına fazladan ödeme yaptık. Bunları konuşalım." dediğini, katılanın itiraz etmeyerek kendi kullandığı arabaya bindiğini, katılanın Büyükçekmece'de olan evine gideceğini söylemesi üzerine "O zaman birlikte gidelim ben bunu yengeye de anlatacağım." dediğini, çünkü ortaklıktan ziyade aralarında samimiyet olduğunu ve birbirlerine nazlarının geçtiğini, beraberce Hadımköy üzerinden Güzelce'ye doğru gittiklerini, katılanın bir site göstererek evinin orada olduğunu söylediğini, bunun üzerine Güzelkent Sitesinin önünde durduklarını ve sanık ...'den gidip katılanın doğru söyleyip söylemediğini sormasını istediğini, sanık ... gidince ona burada böyle bir kişinin oturmadığının söylenmiş olduğunu, bu arada katılanın sanki kendisine bir şey yapacaklarmış gibi arabadan indiğini ve kaçmaya başladığını, peşinden gitmediklerini, kaçarken çantasını arabada bıraktığını, içerisinde şirketin kaşeleri, ödeme evrakları ve başka evraklar bulunan, çantanın içerisinde para olmadığını, katılana karşı en ufak bir şiddet ve tehdit eylemlerinin olmadığını, katılanın rızasıyla meseleyi konuşmak için evinin bulunduğunu söylediği yere gittiklerini,

Savcılıkta müdafi huzurunda; Cumhuriyet Başsavcılığında vermiş olduğu ifadesini aynen tekrar ettiğini,

Mahkemede hazırlıktaki beyanları okunup sorulduğunda; önceki savunmalarının doğru olduğunu, ilave edecek bir husus bulunmadığını,

Savcılıkta müdafi huzurunda; Cumhuriyet Başsavcılığında vermiş olduğu ifadesini aynen tekrar ettiğini,

Mahkemede hazırlıktaki beyanları okunup sorulduğunda; önceki savunmalarının doğru olduğunu, ilave edecek bir husus bulunmadığını,

Sanık ... aşamalarda: sanık ...'nin amcası; katılanın da onun ortağı olduğunu, olay günü sanık ...'nin kendisini arayarak "Muhtara ve şirkete bir sürü evrak gelmiş, onları şimdi oturup inceleyeceğim, geçerken de Yusuf ağabeyini alacağım, oradan da seni alır bir araya geliriz." dediğini, bir süre sonra Merter'de buluştuklarını ve sanık ...'nin sürdüğü arabaya binerek arka koltuğa oturduğunu, arabada sanık ...'un da olduğunu, arkada birçok evrak bulunduğunu, sanık ...'nin bu evrakların şirkete ve muhtarlığa gelen evraklar olduğunu söylediğini, şirketin durumuyla ilgili konuşurken yolda tesadüfen sanık ...'nin katılanı gördüğünü, bunun üzerine arabayı durdurduğunu ve aşağıya indiklerini, katılanın kendilerine doğru geldiğini ve selamlaştıklarını, sanık ...'nin katılana hitaben "Ne olacak bu şirketin işleri, bir araya gelip konuşmamız lazım." dediğini, kendisinin de "Amca madem Saadettin ağabeyi gördük, bu şirketin işlerini bir konuşalım." dediğini, katılanın elinde siyah bir çanta ile arabaya binip evrakları incelediğini ve bunların bazılarını kendisinin ödediğini söylediğini, sanık ...'nin katılana hitaben "Gördüğün gibi bazılarına fazladan ödeme yapmışız, koordinasyonlu hareket etmemiz lazım, birbirimizden haberimiz bile yok, biz sana ulaşamıyoruz, sen şimdi nerede oturuyorsan bize orayı göster ki yarın aradığımızda sana ulaşalım." demesi üzerine katılan Güzelce'de oturduğunu söyleyince o tarafa doğru gittiklerini, Güzelce'ye geldiklerinde katılan "Evim burada" deyince durduklarını, kendisinin "Amca bir bakayım, Sadettin burada mı oturuyor." diyerek araçtan indiğini, sitenin bilgisayarından baktırdığında katılanın burada oturmadığını öğrendiğini, döndüğünde katılanın çekip gitmiş olduğunu, bu arada aracın içerisindeki çantayı fark ettiklerini ve içini açıp baktıklarında sadece şirkete ve katılana ait evraklar ile kravat olduğunu gördüklerini, çantada para olmadığını, katılanı da darp etmediklerini ve zorla kaçırmadıklarını,

Sanık ... aşamalarda: sanık ...'nin eskiden beri arkadaşı olduğunu ve ailecek görüştüklerini, katılanı da sanık ...'nin ortağı olması nedeniyle tanıdığını ve sanık ...'nin yanına uğradığı zamanlar kendisiyle görüştüğünü, 2011 yılı Ekim ayında sanık ... ile ortak dostları olan Burhan Soyak’ın, sanık ...'yi arayarak yanına gelmelerini istemesi üzerine sanık ...'nin kendisini arabayla aldığını, daha sonra Merter'den sanık ...'i aldıklarını ve sanık ...'nin iş yeri ile muhtarlığa uğradıklarını, Burhan'ın evine doğru Florya istikametinden giderken sanık ...'nin yolun kenarında yürüyen katılanı tesadüfen gördüğünü ve arabadan inerek katılanı çağırdığını, katılanın da arabaya gelerek kendileriyle tokalaştığını, sanık ...'nin katılana hitaben "Bir yerlerde oturup konuşalım, alacaklılardan hacze ilişkin bir sürü belge geldi, bunları birlikte oturup konuşalım." dediğini, katılanın kabul ederek arabanın arka koltuğuna oturduğunu, arabayı sanık ...'nin kullandığını, kendisinin de yanında oturduğunu, sanık ...'nin katılanla iş yeri sorunlarıyla ilgili konuşarak "Benim evime haciz geldi, beni neden tek başına bıraktın, ben senin bu yaptıklarını yengeye söyleyeceğim, evini göster evini de bir görelim." dediğini, bunun üzerine bulundukları yerden Güzelce'ye doğru hareket ettiklerini, katılanın Güzelce'de bir site göstererek evinin burası olduğunu söylemesi üzerine sanık ...'nin sanık ...'e "Git bir sor, gerçekten burada mı oturuyormuş" dediğini, sanık ...'in arabadan inip sitenin güvenliğine giderek bu durumu soruşturduğunda katılanın orada oturmadığını öğrendiklerini, tam bu sırada katılanın elinde bulunan siyah çantayı bırakarak arabadan inip hızla uzaklaştığını, peşinden gitmediklerini, katılana tehdit veya hakaret içeren söz söylemediklerini, darp etmediklerini, çantayı sanık ... açtığında çantada katılana ait özel evraklar, şirketin evrakları, bir adet kravat ve 3-4 tane de kaşe olduğunu gördüklerini,

Savunmuşlardır.

1- Sanıklara atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun yasal unsurları itibarıyla oluşup oluşmadığı;

Uyuşmazlık konusunda isabetli bir hukuki çözüme ulaşılabilmesi bakımından, ilgili yasal düzenlemelerin incelenmesinde yarar bulunmaktadır.

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu 5237 sayılı TCK’nın "Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" başlıklı 109. maddesinde;

"(1) Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişiye, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Kişi, fiili işlemek için veya işlediği sırada cebir, tehdit veya hile kullanırsa, iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(3) Bu suçun;

a) Silâhla,

b) Birden fazla kişi tarafından birlikte,

c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,

d) Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

e) Üstsoy, altsoy veya eşe karşı,

f) Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

(2) Kişi, fiili işlemek için veya işlediği sırada cebir, tehdit veya hile kullanırsa, iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(3) Bu suçun;

a) Silâhla,

b) Birden fazla kişi tarafından birlikte,

c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,

d) Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

e) Üstsoy, altsoy veya eşe karşı,

f) Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

İşlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza bir kat artırılır.

(4) Bu suçun mağdurun ekonomik bakımdan önemli bir kaybına neden olması hâlinde, ayrıca bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

(5) Suçun cinsel amaçla işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezalar yarı oranında artırılır.

(6) Bu suçun işlenmesi amacıyla veya sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun temel şekli düzenlenmiş, ikinci fıkrasında; suçun cebir, tehdit veya hile ile işlenmesi ve üçüncü fıkrasında ise; altı bend hâlinde, suçun silahla, birden fazla kişi ile birlikte, kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanmak suretiyle, üstsoy, altsoy veya eşe karşı, çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi nitelikli hâller olarak yaptırıma bağlanmış, dördüncü fıkrasında; suçun netice sebebiyle ağırlaşmış hâline, beşinci fıkrasında; cinsel amaçla işlenen özgürlüğü kısıtlama suçuna yer verilmiş, altıncı fıkrasında ise suçun işlenmesi amacıyla veya sırasında kasten yaralama suçunun sonucu itibarıyla ağırlaşmış hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca bu suça ilişkin hükümlerin de uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu suç ile cezalandırılmak istenen husus, bireylerin hareket özgürlüğünün hukuka aykırı biçimde kaldırılması veya sınırlanmasıdır. Nitekim bu husus madde gerekçesinde; "Bu suç ile korunan hukuki değer, kişilerin kendi arzusu ve iradesi çerçevesinde hareket edebilme hürriyetidir." şeklinde belirtilmiştir. Suçun maddi unsuru, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasıdır. Bu fiil, failin doğrudan doğruya veya dolaylı hareketleriyle ve çeşitli araçlar kullanılarak gerçekleştirilebilir. Sonuç ise, mağdurun hareket etme ya da yer değiştirme özgürlüğünün kaldırılması biçiminde kendini gösterir.

Fail, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasına yönelik fiili, doğrudan doğruya veya dolaylı hareketleriyle ve çeşitli araçlar kullanarak gerçekleştirebilir. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu, serbest hareketli bir suç olduğundan, bir yere gitme veya bir yerde kalma özgürlüğünün kaldırılması neticesini doğurabilecek her türlü hareket ile işlenebilecektir. Madde de sadece "bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakmak" tan söz edilmiş, fiilin işleniş şekli, yeri, zamanı ve süresi konusunda bir sınırlama yapılmamıştır. Bu nedenle mağdurun bir yere gitme veya kalma özgürlüğünün ihlal edilmesi sonucunun doğması kaydıyla, her zaman her yerde işlenebilir. Fiilin herkesin girebileceği bir yer, özel, kapalı veya açık alanda gerçekleştirilmesini yahut uzun veya kısa süreli olmasının bir önemi bulunmamaktadır. Suçun oluşması için mutlaka mağdurun bir yere kapatılmış olmasına gerek yoktur, aleni bir yerde tutma veya böyle bir yere götürme hâlinde dahi diğer unsurların varlığı hâlinde kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu oluşacaktır. Öte yandan özgürlükten yoksun bırakma kavramı, anlık olmayan bir süreyi zorunlu olarak içerdiğinden, fiil ile sonucun hukuken kabul edilebilecek bir zaman müddetince sürmesi gerekmektedir. Sürenin çok kısa olup olmadığını somut olayın özelliğine göre hâkim takdir edecektir. Sonuç ise, mağdurun bir yere gitme ya da bir yerde kalma özgürlüğünün kaldırılması biçiminde ortaya çıkmaktadır.

Suçun manevi unsuru; failin, mağduru şahsi özgürlüğünden yoksun bırakmaya yönelik hareketleri gerçekleştirmeyi bilmesi ve istemesi, yani genel kasttır. Kanunun metni ve ruhundan anlaşılacağı üzere, suçun temel şeklinin oluşumu için saik (özel kast) aranmamıştır. Nitekim bu görüş öğretide (Kişilere Karşı İşlenen Suçlar, Çetin Özek-Sahir Erman, İstanbul 1994, s. 130; Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ayhan Önder, 4. Bası, İstanbul 1994, s. 31; Teorik-Pratik Ceza Hukuku, Durmuş Tezcan-Mustafa Ruhan Erdem-Murat Önok, Ankara 2008, s. 363; Ceza Hukuku Özel Hükümler, Mehmet Emin Artuk-Ahmet Gökcen-A. Caner Yenidünya, Ankara 2009, Cilt 3, s. 2830.) ve yargısal kararlarda da (Ceza Genel Kurulunun 29.06.2010 tarih ve 110-161, 23.01.2007 tarih ve 275-9, 03.12.2002 tarih ve 288-419 sayılı ve bu güne kadar süreklilik arz eden çok sayıdaki kararları) benimsenmiştir. Suçun oluşabilmesi için kişiyi hürriyetinden yoksun kılma yönündeki ihlalin hukuka aykırı olarak yapılması, diğer bir deyişle eylemde hukuka uygunluk nedenlerinin bulunmaması zorunludur. Hukuka aykırılık, öğretide genel olarak hukuk düzeninin izin vermediği hâlleri ifade etmektedir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Sanık ... ile katılan ...’in... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ortakları oldukları, şirket adına almış oldukları İSKİ ihalesinden zarar ettikleri, 26.10.2011 tarihinde saat 15.30 sıralarında sanık ...’nin kullandığı araçta yeğeni sanık ... ve arkadaşı sanık ... bulunduğu hâlde tesadüfen katılanı yolda yürürken gördükleri, sanık ...’nin şirket borçlarıyla alakalı konuşmak istediğini söylemesi üzerine katılanın kendi rızasıyla arabaya bindiği, daha sonra arabayı sanık ...’in sürmeye başladığı, şirketin zararlarıyla alakalı konuştukları sırada tartışma çıktığı, bu nedenle katılanın arabadan inmek istemesine rağmen sanıklar Ali ve Yusuf’un vücudunun çeşitli yerlerine yumrukla vurarak engel oldukları, buna rağmen katılanın inmeye çalışması üzerine sanık ...’in arabayı durdurarak arka koltuğa geçip katılanı sanık ... ile ortalarına aldıkları ve katılandan kendilerini Büyükçekmece'de bulunan evine götürmesini istedikleri olayda; sanıkların, katılanın arabaya kendi rızasıyla bindiğini ve Büyükçekmece'de bulunan evine gideceğini söylediğini, sanık ...’nin de "O zaman birlikte gidelim, ben bunu yengeye de anlatacağım." dediğinde katılanın bunu kabul ettiğini ve onun rızasıyla meseleyi konuşmak için beraberce Hadımköy üzerinden Güzelce'ye doğru gittiklerini, katılanı darp etmediklerini ve zorla kaçırmadıklarını savunmuşlar ise de katılanın, araçtan inmek istemesine rağmen sanıklar Ali ve Yusuf’un kendisini yumrukla vurmak suretiyle engellediklerini, daha sonra da tekrar araçtan inmeye çalıştığında sanıklar Cengiz ve Ali’nin kendisini ortalarına oturttuklarını beyan etmesi, 26.10.2011 tarihli raporda da katılanın beyanını destekler şekilde yüzünde, boynunda ve saçlı derisinde morluklar olduğunun tespit edilmesi, güvenlik görevlisine sorulması üzerine katılanın göstermiş olduğu adreste oturmadığının anlaşılması hususları birlikte göz önünde bulundurulduğunda, katılanın sanıkları evine götürme iradesinin bulunmadığının ve arabadan inmek istemesine rağmen sanıkların kendisini engellemeleri karşısında sanıkların üzerilerine atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun unsurları itibarıyla oluştuğunun kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının bu uyuşmazlık yönünden reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Ceza Genel Kurulu Üyesi; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabul edilmesi gerektiği görüşüyle karşı oy kullanmıştır.

İkinci uyuşmazlık konusunun esasına geçilmeden önce bu uyuşmazlığa ilişkin ön sorunların birlikte değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının bu uyuşmazlık yönünden reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Ceza Genel Kurulu Üyesi; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabul edilmesi gerektiği görüşüyle karşı oy kullanmıştır.

İkinci uyuşmazlık konusunun esasına geçilmeden önce bu uyuşmazlığa ilişkin ön sorunların birlikte değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

2- Şirket borçları nedeniyle katılan ile arasında bir hukuki ilişki olduğu kabul edilen sanık ...'ın bu hukuki ilişkiden kaynaklanan herhangi bir alacağının bulunup bulunmadığının tespiti bakımından eksik inceleme ile hüküm kurulup kurulmadığı, katılan ile herhangi bir hukuki ilişkisi bulunmayan sanıklar ... ve ...'nun, sanık ...'ın var olduğunu iddia ettiği hukuki alacağı tahsil etmek amacıyla hareket ettiklerinin anlaşılması karşısında sanıklar ... ve ... hakkında yağma suçunun daha az cezayı gerektiren nitelikli hâlini düzenleyen TCK'nın 150/1. maddesinin uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığı ve sanık ... hakkında eksik inceleme ile hüküm kurulduğunun; sanıklar ... ve ... hakında ise TCK'nın 150. maddesinin uygulanma koşullarının bulunmadığının kabulü hâlinde sanıklar hakkında aleyhe temyiz bulunmaması göz önünde bulundurularak bu durumların eleştiri nedeni mi yoksa bozma nedeni mi yapılacağı;

Uyuşmazlık konusu ile ilgili 5237 sayılı TCK’nın "Daha az cezayı gerektiren hâl" başlığı altındaki 150. maddesi; "(1) Kişinin bir hukukî ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla tehdit veya cebir kullanması hâlinde, ancak tehdit veya kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

(2) Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir." şeklinde düzenlenmiş olup madde ile yağma suçunun daha az cezayı gerektiren hâlleri belirlenmiştir. Maddenin birinci fıkrasına göre, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla tehdit veya cebir kullanılması hâlinde, tehdit veya kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır. Buna göre bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla tehdit veya cebir kullanılması hâlinde eylem yağma suçunu oluşturmakta, ancak yaptırım olarak daha az cezayı gerektiren tehdit veya kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanmaktadır.

TCK’nın 150. maddesinin gerekçesi ise “Madde metninde, yağma suçunun daha az cezayı gerektiren hâlleri belirlenmiştir. Bu hükme göre, bir hukukî ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla tehdit veya cebir kullanılması hâlinde, tehdit veya kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır. Böylece, Kanunda, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 308 inci maddesinde tanımlanan ve ‘ihkakı hak’ veya ‘kendiliğinden hak alma’ diye ifade edilen suç tanımına ayrıca yer verilmemiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında, yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılması gerektiği kabul edilmiştir.” şeklindedir.

Maddenin ikinci fıkrasında, yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılması gerektiği kabul edilmiştir.” şeklindedir.

5237 sayılı TCK'nın 150. maddesinde sözü edilen “hukuki ilişkiye dayanan alacak” kavramı hukuki anlamda bir edimle yükümlü olan borçlunun şahsına karşı alacaklının kullandığı haktır. Alacak hakkı malvarlığına ilişkin, geçici, şahsa bağlı ve nispi bir yararlanma hakkıdır. Alacak hakkı herkese karşı değil sadece borçluya karşı ileri sürülebildiği, sınırlı sayıda ve belirli kişiler arasında söz konusu olduğu için nisbi bir haktır. Borç ilişkisinden doğan haklar sadece borçluya karşı ileri sürülebilir. Bu madde hükmünün uygulanabilmesi için fail ile mağdur arasında alacak hakkı doğuran herhangi bir hukuksal ilişkinin bulunması gereklidir. Bu hukuki ilişkinin, ilgili Kanunda belirtilen şekil şartına uygun olarak kurulmuş olması zorunlu olmayıp hukuk düzenince kabul edilebilir meşru bir ilişki olması yeterlidir. Dolayısıyla TCK'nın 150. maddesi ancak, mağdurun söz konusu hukuki ilişkiye taraf olan borçlu, failin ise alacaklı olması durumunda uygulanabilecektir (Veli Özer Özbek, Yeni Türk Ceza Kanunun Anlamı, Seçkin, Ankara, 2008, C. 2, s.1059-1061.).

Bununla birlikte fail tarafından alacağın tahsili amacıyla gerçekleştirilen yağma eyleminin alacak ile orantılı olması gerekmektedir. Alacak miktarından bariz bir şekilde fazla miktarın alınması durumunda artık TCK’nın 150/1. maddesinin uygulanması mümkün değildir.

Uyuşmazlık konusu ile bağlantılı olarak, ilk derece mahkemelerince verilen ve içerisinde hata barındıran hükümlerin temyiz incelemesine konu edilmesi hâlinde "aleyhe değiştirmeme zorunluluğu" ya da "aleyhe düzeltme yasağı" kavramlarına değinilerek uyuşmazlık çözüme kavuşturulmalıdır.

Cezayı aleyhe değiştirememe yasağı öğreti ve uygulamada; "temyiz davası yalnızca sanık veya müdafii ya da sanık lehine Cumhuriyet savcısı veya sanığın eşi ya da yasal temsilcisi tarafından açıldığında hükümde yaptırımın türü ve ağırlığı bakımından sonucu sanığın aleyhine ağırlaştırıcı, diğer bir anlatımla aleyhe sonuç verici düzeltmelerin yapılamaması veya kurulacak yeni hükümdeki cezanın sanığın aleyhine olarak ilk hükümden daha ağır olamaması" şeklinde tanımlanmaktadır.

Cezayı aleyhe değiştirememe yasağı, hükmün temyiz incelemesine başlarken, bakış açısını belirleyen bir usul kuralı olduğu gibi, bozmadan sonraki aşamada da ceza miktarının sınırını belirleyen bir yargılama ilkesidir. Bu sebeple temyiz incelemesinde öncelikle temyizin lehe veya aleyhe mi olduğu tespit edilip, inceleme buna göre yapılmalı ve sanık lehine tecelli eden bir hatanın doğuracağı hukuki neticeler aleyhte başvuru bulunmadıkça değiştirilmemelidir.