muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/5031, Karar No: 2011/7084, Tarih: 01.12.2011

15. Hukuk Dairesi 2010/5031 E., 2011/7084 K.

**15. Hukuk Dairesi 2010/5031 E., 2011/7084 K.**

**- CEZAİ ŞART

- GECİKME TAZMİNATI

- ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI**- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 106 ]

- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 126 ]

**"İçtihat Metni"**

Mahalli mahkemece verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla, temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

Asıl ve birleşen dava arsa sahibi tarafından yükleniciler aleyhine açılmış olup, gecikme tazminatı alacaklarının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece her iki davanın zamanaşımı yönünden reddine dair verilen karar davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Yanlar arasında adi yazılı şekilde yapılmış olmakla birlikte tapuda pay devri ve büyük bir kısmı ifa edilmek suretiyle geçerli hale geldiği anlaşılan 23.03.1996 tarihli sözleşme ile, davalı yükleniciler davacı arsa sahiplerine ait K…

… S…

… ilçesi Y…

… mahallesi 20545 ada 2, 20546 ada 1, 20547 ada 1, 20548 ada 1, 20549 ada 1 parsel olmak üzere toplam 5 parsel üzerinde mesken ve dükkanlardan ibaret kat karşılığı inşaat yapımını üstlenmiştir. Sözleşmenin 5. maddesinde inşaatların sözleşmenin imzalanmasından itibaren en geç 5 yıl içerisinde iskan ruhsatı alınarak fiilen teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Aynı maddenin devamında mücbir sebeplerin varlığı halinde ve inşaatın fiilen teslim edilmiş olması şartıyla iskan ruhsatının alınması hususunda 5 yıla ek 5 ay süre daha verilebileceği ve bu 5 aylık ek sürenin cezai şartın dışında olduğu kabul edilmiştir. Yine aynı maddenin B bendinde inşaatların teslim süresi 5 yılı geçtiği takdirde arsa sahiplerince 1 yıl ek süre daha verileceği ancak bu halde arsa sahiplerine düşecek mesken ve dükkanların rayiç bedelden kirasının müteahhit tarafından arsa sahiplerine ödeneceği, C bendinde de verilen ek süre içinde de inşaat teslim edilmezse ve ayrıca A bendinde yazılı ek 5 aylık sürede iskan ruhsatı alınamazsa arsa sahibinin sözleşmeyi haklı sebeple feshedebileceği, bu durumda sözleşmedeki cezai şartı müteahhidin arsa sahibine ödemek zorunda olduğu da kararlaştırılmıştır. Buna göre teslimi gereken tarih 23.03.2001 olup, davalı yanca mücbir sebeplerin varlığı ileri sürülüp kanıtlanmamıştır. Sözleşmenin 5/B maddesindeki 1 yıllık rayiç kira karşılığı ek süre feshedilemeyen süreye ilişkin olduğundan, bu ek süre geçmiş olmasına rağmen inşaat tamamlayıp teslim edilmezse fesih yoluna gitmeyen arsa sahiplerinin ek süreden sonraki dönem için de gecikme tazminatı isteme hakları mevcuttur.

Dosya kapsamı ve davacı arsa sahiplerinin beyanlarıyla, arsa sahibi Mustafa'ya A blok altındaki 7, 13 ve 16 numaralı dükkanlar ve davacı M.Ali'ye de A blok altındaki 4, 5 ve 18 numaralı dükkanların 25.11.2005, C bloktaki 25 ve 43 nolu dairelerin de 02.03.2006 tarihlerinde iskan ruhsatları alınarak teslim edildiği anlaşılmakta ise de; diğer bloklardaki dükkan ve bağımsız bölümlerin inşaatının bitirilmediği ve teslim edilmediği sabittir. Yine taraflarca sözleşme feshedilmemiş olduğundan hukuken geçerliliğini sürdürmektedir.

Sözleşmenin 5/C bendinde gecikme halinde ödenecek paranın cezai şart olduğu anlamına gelebilecek bir ifade kullanılmış ise de B bendinde rayiç kira bedeli şeklinde yazıldığından bunun Borçlar Kanunu'nun 106/II. maddesindeki gecikme tazminatı olduğu sonucuna varılmaktadır. Sözleşmede belirtilen bloklardaki dükkan ve daireler tamamlanıp davacı arsa sahiplerine teslim edilmediğinden Borçlar Kanunu'nun 106/II. maddesindeki düzenleme dikkate alındığında, yani yüklenicinin temerrüdü halinde arsa sahipleri ifayı bekleyerek gecikme tazminatı isteme hakkına sahip olduklarından ve sözleşme gereği arsa sahiplerine verilmesi taahhüt edilen tüm dükkan ve daireler teslim edilmediği ve sözleşme ifa ile sonuçlanmadığından zamanaşımı süresi henüz işlemeye başlamamıştır. Davacı arsa sahiplerince teslimi gereken tarihten itibaren gecikme tazminatı talep edilebilir ise de bu haklarını o tarihte kullanmak zorunluluğu yoktur. Davacı arsa sahipleri sözleşmeyi feshetmemek sureti ile ifayı isteme ve bekleme iradesini sürdürdüklerine ve teslim de söz konusu olmadığına göre zamanaşımının dolduğundan söz edilemez (Dairemizin 2010/3391 Esas, 2010/5319 Karar sayılı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04.02.2009 gün 2009/15-13 Esas, 2009/53 Karar sayılı ilamları).

Davacı arsa sahiplerinin az yukarıda sözü edilen A blok altındaki dükkanlar ve davacı M.Ali için bu dükkanlara ilaveten C bloktaki daireler yönünden teslimin, kat mülkiyetine geçilerek iskan ruhsatının alındığı 25.11.2005 ve 03.03.2006 tarihleri itibariyle vuku bulduğu kabul edilse dahi bu tarihlerden asıl davanın açıldığı 08.08.2006 ve birleşen davanın açıldığı 06.09.2007 tarihine kadar Borçlar Kanunu'nun 126/IV. maddesinde öngörülen 5 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığı fiilen dahi teslim edilmeyen diğer dükkan ve bağımsız bölümlerle ilgili zamanaşımı süresi işlemeye dahi başlamadığından mahkemece zamanaşımı def'inin reddi ile işin esası incelenerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile davanın zamanaşımı yönünden reddi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bu-lunmuştur.

S o n u ç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacılar yararına (BOZULMASINA), ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, 01.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/47, Karar No: 2020/6687, Tarih: 02.11.2020

**14. Hukuk Dairesi         2017/47 E.  ,  2020/6687 K.**

**"İçtihat Metni"**

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir.

1) Bu kanun değişikliğine göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanunun 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligat, öncelikle bilinen veya gösterilen en son adresine, mavi renkli zarf kullanılmaksızın ve adres kayıt sistemindeki adres olduğuna ilişkin şerh verilmeksizin Kanunun 10. maddesine göre normal bir şekilde çıkarılmalıdır. Muhatabın bu adreste bulunmaması durumunda, tebliğ memurunca Kanunun 20 ve 21. maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29. maddesi uyarınca, muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

2) Muhatabın gösterilen adresten sürekli olarak ayrılması ve yeni adresinin de tebliğ memurunca tespit edilememesi durumunda, tebliğ evrakının tebligatı çıkaran mercie geri gönderilmesi gerekir. Ancak bu aşamadan sonra, Kanunun 10/2 ve Yönetmeliğin 16/2. maddeleri nazara alınarak, tebliğ evrakının açık mavi renkli zarfla, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek, Kanunun 21/2. maddesine göre tebliği mümkün olabilecektir.

Tebligat Kanununun 10/2 ve 21/2. maddeleri farklı şekilde yorumlanarak, başka adresi bilinmediği gerekçesiyle muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya 21/2. maddesine göre tebligat çıkartılması ve bu hükme göre tebliğ edilmesi, yukarıda belirtilen hükümlere aykırı olduğundan ve muhatabın savunma hakkını kısıtlayacağından usulüne uygun değildir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince;

Davalılar ..., ..., ..., ...’ya yapılan gerekçeli karar tebligatlarının yukarıda açıklanan ilke ve kurallara aykırı olarak TK'nun 10/2. maddesi gözardı edilmek suretiyle ve yasal şartları oluşmadan doğrudan doğruya TK'nun 21/2. maddesine göre yapıldığı ve usulsüz olduğu görülmüştür. Adı geçen davalılara 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde gerekçeli kararların tebliği ile kanun yoluna başvuru süresinin beklenilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHKEMESİNE İADESİNE, 02.11.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3349, Karar No: 2015/4257, Tarih: 22.10.2015

**20. Ceza Dairesi         2015/3349 E.  ,  2015/4257 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya İncelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde satın alma suçundan dolayı başka dava olup olmadığı varsa sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediği belirlendikten sonra;

Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ise, 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen "Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu ve uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılamaz" hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca "davanın düşmesine"

Karar verilmesinde zorunluluk bulunması, bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelemesizin hükmün BOZULMASINA, 22/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4181, Karar No: 2010/8326, Tarih: 03.06.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/4181 E.  ,  2010/8326 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili, dava dilekçesinde, davacıların murisi ...'nun adının ..., ...'nun adının da ... olarak düzeltilmesini istemiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacılar vekili, dava dilekçesinde davacıların murisi ...'nun adının ..., ...'nun adının da ... olarak değiştirilmesini istemiştir. Mahkemece, ölü kişilerin adının değiştirilmesi için açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile ve tapu kaydı ile nüfus kaydı arasında çelişki bulunması durumunda tapu kayıtlarının nüfus kayıtlarına uygun hale getirilmesinin esas olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Yargıtay uygulamalarında ve bilimsel çevrelerde ad üzerindeki hakkın şahsa sıkı sıkıya bağlı bir temel kişilik hakkı olduğu kabul edilmektedir. Bu bağlamda bir kimsenin ölümünden sonra adının değiştirilmesine olanak yoktur. Davacılar vekili murislerin adının değiştirilmesi suretiyle düzeltilmesini istediğine göre çoğun içinde az da vardır kuralı uyarınca düzeltme isteminin tespiti de kapsayacağı dikkate alınarak dosyada bulunan ve toplanacak kanıtlara göre koşulları oluştuğu takdirde davacıların murisleri olduğu iddia edilen ... ile ...'nın ve... ile ...'nin aynı kişi olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiği dikkate alınmadan yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile şimdilik diğer yönleri incelenmeksizin hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 03.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9378, Karar No: 2019/10715, Tarih: 10.09.2019

**14. Ceza Dairesi         2015/9378 E.  ,  2019/10715 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı eylemi cinsel taciz kabul edilerek bu suç ile diğer atılı suçtan mahkûmiyetine

TEBLİĞNAMEDEKİ

DÜŞÜNCE : Onama

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

İddianamedeki sevklere, hükümlerin içeriğine, temyizin kapsamına, Yargıtay Kanununun 14. maddesine ve Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 31.01.2019 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 30.01.2019 günlü, 2019/1 sayılı iş bölümü kararına göre temyiz incelemesini yapma görevi öngörülen ceza miktarı itibarıyla en ağır cezayı içeren kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu yönünden Yargıtay 8. Ceza Dairesine ait bulunduğundan, Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, esası incelenmeyen dosyanın görevli Daireye gönderilmesine, 10.09.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/1558, Karar No: 2006/1838, Tarih: 20.03.2006

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2006/1558 E.  ,  2006/1838 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında genel kadastro ile oluşan tapunun, tapu kaydına dayanarak açılan iptali davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "Taraflar arasında düzenlenen 5.8.1998 tarihli sulh anlaşması uyarınca iki tarafında edimini yerine getirmesinin zorunlu olduğu, sulh anlaşması gereklerinin yerine getirilmediği saptanmadan davanın kabulüne karar verilemiyeceği, davalının 7.10.1998 tarihli kabul beyanının sulh anlaşmasından feragat şeklinde yorumlanmasının davalının iradesine uygun bulunmadığı, davacılara sulh anlaşmasında öngörülen edimlerini yerine getirmek üzere süre verilmesi, sulh anlaşması uyarınca işlem yapıldıktan sonra davanın kabul edilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; davanın kabulü ile muris ... ... tarafından ...'a yapılan satışın muvazaalı olduğu anlaşılmakla 1 ada 12 parselde ... adına olan 1/4 hisse oranındaki tapu kaydının iptali ile iptal edilen 1/4 hissenin kök muris ... ... mirasçıları adına miras hisseleri oranında tesciline, taşınmaz üzerindeki teknik bilirkişi rapor ve krokisinde (C) harfi ile gösterilen iki adet ev, ahır ve samanlığın muris ... ... tarafından yapıldığının tespitine, tapunun cinsinin ev, arsa ve samanlık olarak tashihine ve bu muhdesatların da kök muris ... ... mirasçıları adına payları oranında tapu sicilinin beyanlar hanesinde şerh verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA 20.3.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/727, Karar No: 2013/996, Tarih: 03.07.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2013/13-727 E.  ,  2013/996 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Erzincan 2.Asliye (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 30.01.2012 gün ve 2011/64 E., 2012/78 K. sayılı kararın incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 11.09.2012 gün ve 2012/8294-19551 E., K. sayılı ilamı ile;

“…Davacı, davalı Toki ile Erzincan-Üzümlü Alt Gelir Gurubu konut projesi kapsamında Gayrimenkul satış sözleşmesi imzalandığını, teslimin sözleşmenin düzenlendiği tarihten itibaren 16 ay olduğunu, ancak taşınmazın süresinde teslim edilmediğini ileri sürerek geç teslim nedeniyle kira kaybı bedeli olarak fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 3.000.00 TL tazminatın yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiş,  ıslah ile talebini 5.756.59 TL ye çıkarmıştır.

Davalı, satımın dar gelirlileri daire sahibi yapmaya yönelik olduğunu, bu nedenle taksitlerinde daire tesliminden sonra başladığını, geç teslimin ve davacının hak kaybının söz konusu olmadığını savunmuş ve davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; Hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalıdan satın aldığı dairenin sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde teslim edilmemesi nedeniyle kira tazminatı isteğinde bulunmuş, davalı; geç teslim olmadığını, satımın dar gelirli aileleri konut sahibi yapmaya yönelik olup taksit ödemelerinin dairenin tesliminden itibaren başlandığını, bu nedenle davacının bir hak kaybının olmadığını beyanla davanın reddini savunmuş ve mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen 17.7.2006 tarihli sözleşmede dairenin 16 ay içerisinde teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Öyle ise mahkemece anılan sözleşmeye göre dairenin tesliminde gecikme olup olmadığı ve gecikmenin sabit olması durumunda ise gecikme süresi belirlenerek bu süreye ilişkin kira kaybına hükmedilmesi gerekirken aksine düşüncelerle ve yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir…”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ  EDEN  : Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, satış sözleşmesi gereğince satın alınan bağımsız bölümün süresinde teslim edilmemesi nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ  EDEN  : Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, satış sözleşmesi gereğince satın alınan bağımsız bölümün süresinde teslim edilmemesi nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Davacı, davalı TOKİ ile ‘Erzincan-Üzümlü Alt Gelir Gurubu Konut Projesi’ kapsamında ‘Gayrimenkul Satış Sözleşmesi’ imzalandığını, sözleşmenin düzenlendiği tarihten itibaren 16 ay içerisinde konutun teslim edilmesinin kararlaştırıldığını, konutun süresinde teslim edilmediğini ileri sürerek, geç teslim nedeniyle kira kaybı bedeli olan 5.756.59 TL tazminatın yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, satımın dar gelirlileri daire sahibi yapmaya yönelik olduğunu, davalı idarenin konut alıcılarının taksit ödemelerini teslim tarihine kadar durdurduğu gibi, dönemsel artışları da yapmadığını bu nedenle geç teslimden kaynaklanan, davacının hak kaybının söz konusu olmadığını savunmuş ve davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, sözleşmede kararlaştırılan 16 aylık teslim süresinin sözleşmenin düzenlendiği tarihte başlayacağı, sözleşmenin 5.maddesinin 3.fıkrası gereğince, taşınmazın taksit ödemeleri bitene kadar kiraya verilemeyeceğinin kararlaştırıldığını, taşınmazın borçlarının da henüz bitmediği anlaşıldığından, davacının oluşmuş bir kira kaybı zararının bulunmayacağından açılan davanın reddine karar verilmiştir. Mahkeme kararı, Özel Daire’ce, metni aynen yukarıda başlık bölümünde alınan ilam ile bozulmuş; mahkeme, önceki gerekçeler tekrarlanmak suretiyle direnme kararı vermiştir.

Direnme kararını davacı vekili, temyize getirmektedir.

Bozma ve direnme kararlarının kapsamına göre uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen 17.07.2006 tarihli satış sözleşmesi gereğince, davacı tarafından satın alınan bağımsız bölümün süresinde teslim edilip edilmediği, buradan varılacak sonuca göre davacının bu sözleşmeye dayanarak teslimdeki gecikmeden kaynaklanan tazminat isteyip isteyemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile taşınmazın, davalı tarafından davacıya satıldığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin 3.maddesinde taşınmazın 16 ayda teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin bu maddesi geçerli olup sözleşmeye sadakat ilkesi gereğince tarafları bağlar.

Davacı, konutun sözleşmede kararlaştırılan sürede teslim edilmediğini ileri sürerek, geç teslimden kaynaklanan tazminat isteminde bulunmuştur.

818 sayılı Borçlar Kanunu (BK)’nun 106.maddesinde, karşılıklı yükümlülükleri içeren sözleşmelerde borcun yerine getirilmemesi (ifade gecikme) halinde, alacaklının hakkını, nasıl kullanacağı düzenlenmiştir.

Davacı, konutun sözleşmede kararlaştırılan sürede teslim edilmediğini ileri sürerek, geç teslimden kaynaklanan tazminat isteminde bulunmuştur.

818 sayılı Borçlar Kanunu (BK)’nun 106.maddesinde, karşılıklı yükümlülükleri içeren sözleşmelerde borcun yerine getirilmemesi (ifade gecikme) halinde, alacaklının hakkını, nasıl kullanacağı düzenlenmiştir.

Alacaklı, 106/2’de öngörülen seçimlik haklardan birisini kullanabilmesi için borcu yerine getirmekte direnen borçluya mehil vermek zorundadır (BK.m.106/1). Ancak aynı Kanun’un 107.maddesinde yazılı hallerden birinin bulunması halinde (1-Borçlunun hal ve vaziyetinden bu tedbirin tesirsiz olacağı anlaşılırsa; 2-Borçlunun temerrüdü neticesi borcun ifası alacaklı için faidesiz kalmış ise; 3- Akdin hükümlerine göre borç tayin ve tesbit edilen muayyen bir mehil içinde ifa edilmek lazım geliyorsa) mehil tayinine gerek yoktur. Davalı satıcının, borcunu 16 ay içinde yerine getireceği sözleşmede kabul edildiğine göre, BK.nun 106/1.maddesi gereğince bir önel (mehil) belirlenmesine gerek yoktur.

BK.nun 106/2 maddesinde, borcun yerine getirilmemesi halinde alacaklıya üç seçimlik hak verilmiştir. Bunlar, 1-Her zaman gecikmiş işi yerine getirme (ifayı) ve gecikme tazminatı isteme; 2-Sözleşmenin ifasından vazgeçilerek olumlu zararı isteme; 3-Sözleşmeyi feshederek olumsuz zararı isteme şeklide açıklanmaktadır. Davacı görülmekte olan davada, bu seçimlik haklardan aynen ifa ve gecikme tazminatını istemiştir. (Aynı ilkeler, Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.1991 gün ve 1991/15-340-467 sayılı kararında da vurgulanmıştır.)

Hukuk Genel Kurulu’nda ki görüşmeler sırasında bazı üyeler, taşınmazın teslimindeki gecikme nedeniyle davalı idarenin taksit ödemelerini ve dönemsel artışları durdurduğu, bu durum gözetilerek BK.nun 44.maddesi gereğince davacı lehine verilecek tazminat miktarından bir miktar hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini savunmuş iseler de, davalı idarenin kendi kusuru nedeniyle taşınmazın geç tesliminden dolayı, tazminat miktarında indirim isteyemeyeceğini, bir kısım üyelerce de mahkeme kararının onanması gerektiğini ileri sürmüş iseler de, bu görüşler Kurul çoğunluğu tarafından kabul edilmemiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmede, taşınmazın 16 ay içerisinde teslim edileceği belirtildiğinden, bu sürenin dolmasıyla, davalı borcunu yerine getirmekte direndiği ve bu olgunun hukuksal sonuçlar doğurduğu (BK m.101/1) gözetildiğinde, davacı BK.nun 106/1 maddesi uyarınca, davalıya mehil vermeden dava açabilir. Sözleşmede taksitler bitmeden taşınmazın kiraya verilemeyeceği şartının yazılması, davacının BK.nun 106.maddesinde belirtilen “teahhur nedeniyle zarar (gecikme nedeniyle tazminat)” hakkını ortadan kaldırmaz.

Bu durumda mahkemece, taşınmazın geç teslim edilip edilmediği, geç teslim edilmiş ise, geciken teslim süresine ilişkin tazminat belirlenerek, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.