muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/3848, Karar No: 2007/8250, Tarih: 11.06.2007

Davacı vekili olan davalı avukatın, takip ettiği davalarda lehine olan belgeleri ve adres değişikliğini mahkemelere bildirmediğini, bu nedenlerle zarara uğradığını öne sürerek, 2.800.000.000 Tl. maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiş, karşı davasında davacının davada verdiği dilekçede kullandığı sözcüklerle manevi değerlerine haksız saldırıda bulunduğunu ileri sürerek 10.000.000.000 TL. manevi tazminatın hüküm altına alınmasını istemiştir.

Mahkemece, asıl davanın açılmamış sayılmasına, karşı davada ise manevi tazminatın yasal unsurları gerçekleşmediği kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı avukatı 21.11.1994 tarihinde vekil tayin ettiğini, takip ettiği davalarda lehine olan belge ve bilgileri bildirmediği karşı tarafla anlaşma içinde olduğunu tahmin ederek 31.5.2000 tarihinde ihtar çekmek suretiyle azlettiğini, avukat vekalet ilişkisinin bu nedenle sonlandırılmasına rağmen fazla ödemenin iade edilmeyip avukatın uhtesinde kaldığını ileri sürerek, maddi tazminatın tahsili için istemde bulunmuştur. Anayasanın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında yine Anayasanın Temel Haklar ve Hürriyetlerin niteliği başlığını taşıyan 12. maddesinde de herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilemez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Medeni Kanunun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25. maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı belirtilmiş, BK.nun 49. maddesinde de saldırının yaptırımı düzenleme altına alınmıştır. Somut olayda, da davacı-karşı davalının sırf davalı-karşı davacıya zarar verme amacıyla hareket ettiği yolunda bir kanıt bulunmamaktadır. Avukatlık mesleğinin yüksek özen isteyen bir meslek olduğu, en azından işin görülmesi sırasında bir takım duraksamalara ve kuşkulara meydan verecek durumlardan kaçınılması gerçeği vurgulandığına göre, hakkın hukuka uygun sınarlar içinde kullanıldığının kabulü gerekir. O nedenle mahkemenin “hak arama özgürlüğü” nün sınırlarını belirleyen kuralları gözeterek manevi tazminat isteminin reddi yönünde hüküm kurması usul ve yasaya uygun olup mahkeme kararının onanmamsı gerekir.

Bu nedenle ... çoğunluğun aksi yönde oluşan bozma görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2015/4386, Karar No: 2016/1085, Tarih: 28.01.2016

**20. Hukuk Dairesi         2015/4386 E.  ,  2016/1085 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yöreye ait 1985 ve 1990'lı yıllara ait hava fotoğrafı ve memleket haritaları dosyaya getirtildikten sonra; dava dosyasının, hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişisine verilerek keşifte getirtilen orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte memleket haritaları ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve kullanım şeklinin detaylı olarak açıklandığı, ek rapor alınarak,

2) Kadastro Mahkemesinin .../... E. - .../... K. sayılı dava dosyasının getirtilerek,

bu dosya içine konulması; ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 28/01/2016 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10142, Karar No: 2016/2102, Tarih: 03.03.2016

**14. Ceza Dairesi         2015/10142 E.  ,  2016/2102 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, çocuğun nitelikli cinsel istismarı, fuhuş, özel hayatın gizliliğini ihlal (sanık ...), kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (sanıklar İsmail ve Ismahan)

HÜKÜM : Sanık ...'ın çocuğun nitelikli cinsel istismarı eylemi reşit olmayanla cinsel ilişki kabul edilerek bu suçtan kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, fuhuş suçundan mahkûmiyetine, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarından beraatine; sanıklar İsmail ve Ismahan'ın atılı suçtan beraatlerine

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Mahkeme kararındaki nitelendirmeye, hükümlerin içeriğine, temyizin kapsamına, Yargıtay Kanununun 14. maddesi ile Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 19.01.2015 gün ve 2015/8 sayılı Kararına göre temyiz incelemesini yapma görevi Yargıtay 18. Ceza Dairesine ait olduğundan, Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, esası incelenmeyen dosyanın görevli Daireye tevdiine, 03.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4091, Karar No: 2018/7040, Tarih: 27.11.2018

**14. Ceza Dairesi         2015/4091 E.  ,  2018/7040 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Basit cinsel saldırı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya içerisinde yer alıp Samsun Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesince düzenlenen 31.03.2013 tarihli sağlık kurulu raporunda, hafif derecede zeka geriliği saptanan mağdure ...'nın bu nedenle ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunduğunun belirtilmesi karşısında, mağdurenin vasisinin bulunup bulunmadığı araştırılıp, varsa buna ilişkin kararın onaylı suretinin getirtilmesi, aksi halde 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 405. maddesi uyarınca kendisine vasi tayin ettirilip hükmü temyize hakkı bulunduğundan, gerekçeli kararın vasiye tebliğiyle tebellüğ belgesi ile verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenip, hükmün temyiz edilmesi durumunda bununla ilgili ek tebliğname düzenlenmesinden sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.11.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6489, Karar No: 2011/7385, Tarih: 02.05.2011

**2. Hukuk Dairesi         2010/6489 E.  ,  2011/7385 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Eskişehir 1. Aile Mahkemesi

TARİHİ                  :19.1.2010
Yargıtay — Esas No: 2017/1118, Karar No: 2021/484, Tarih: 20.01.2021

**11. Ceza Dairesi         2017/1118 E.  ,  2021/484 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- Sanık hakkında “2010 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan açılan kamu davasında; sanığın suçlamayı kabul etmeyerek sahte fatura kullanmadığını savunması karşısında; maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

a- Faturaları düzenleyen mükellefler hakkında tanzim edilen vergi inceleme raporlarının ilgili vergi dairesinden getirtilmesi,

b- Aynı mükellefler hakkında ilgili takvim yılında "sahte fatura düzenleme" suçundan dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise dosyaların getirtilerek incelenmesi ve ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

c- Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için; faturaları düzenleyen mükellefe ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim ve tesellüm belgelerinin, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler ile faturaları düzenleyen mükellefin yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığına ilişkin belgelerin getirtilmesi, faturaları düzenleyen mükellef ile kullanan mükellefin ticari defter ve belgeleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile mahkûmiyet hükmü kurulması,

2- Kabule göre de;

a) Sanık hakkında 2009 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan 213 sayılı VUK'nin 359/b. ve TCK’nin 43. maddesi uyarınca hükmedilen 3 yıl 9 ay hapis cezasından, TCK’nin 62. maddesi uyarınca indirim yapılırken, sonuç cezanın “3 yıl 1 ay 15 gün” yerine “2 yıl 13 ay 15 gün” olarak belirlenmesi suretiyle eksik ceza tayini yasaya aykırı,

b) 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, ceza mikarı itibariyle sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına 20/01/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12988, Karar No: 2013/10451, Tarih: 21.05.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/12988 E.  ,  2013/10451 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29.05.2012 tarih ve 2009/318-2012/284 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı tarafça tescil edilmiş bulunan 2007/05580 Y nolu ''pratik iskele'' başlıklı faydalı model belgesi ile korunan buluşun uzun yıllardan beri inşaat dış cephe işlerinde kullanıldığını, yenilik vasfı taşımadığını belirterek davalı adına tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili adına tescilli faydalı modelin yenilik vasfına sahip olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davalıya ait TR 20007 05580 Y sayılı faydalı model belgesinin yeni bir buluş olmadığı, öncesinde gerek davacı ve gerekse dava dışındaki kişiler tarafından kullanıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne, davalıya ait 2007/05580 Y sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, faydalı modelin yenilik unsuruna sahip olması koşulunun kamu düzenine ilişkin bulunup bu hususta her türlü delilin dikkate alınabilecek olmasına ve bilirkişi tarafından dikkate alınan Amerikan Patentinin de dava konusu faydalı modelin korunan istemleri bakımından yenilik unsurunu ortadan kaldıracak nitelikte olduğunun saptanmış bulunmasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,15 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 21.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1634, Karar No: 2015/2463, Tarih: 02.04.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/1634 E.  ,  2015/2463 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada... Sulh Hukuk Mahkemesi ile ... 2. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, kısıtlılık nedeniyle Türk Medenî Kanununun 408. maddesi uyarınca vasi tayin edilmesi istemine ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi, kısıtlı adayının mernis adresinin "A...." olduğunu;

... 2.Sulh Hukuk Mahkemesi ise, "Gebeş Mahallesi 16006. Sokak, No:12/1..." olduğunu belirterek yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir.“ “19. maddesinde de; “Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyetiyle oturduğu yerdir...” hükümlerine yer verilmiştir.

Dosya kapsamından, kısıtlı adayı ...'in güncel mernis adresinin “G...6006. Sokak, No:12/1...” olduğu ve fiîlen de orada yaşadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 02/04/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/190, Karar No: 2025/2124, Tarih: 27.02.2025

**9. Hukuk Dairesi         2025/190 E.  ,  2025/2124 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 341/2 hükmü uyarınca, ilk derece mahkemeleri tarafından verilen ve miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-(b) hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta; 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesindeki taban ücret uygulaması sebebiyle davacının bireysel iş sözleşmesinde belirlenen ücretinin, asgari ücretle olan bağının 01.01.2021 tarihi itibarıyla kesildiği görülmekle; somut davadaki hükmün, ücret tespiti bakımından temyiz kesinlik sınırını aşacak şekilde ileriye yönelik bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğine göre Dairenin bozma kararından sonra İlk Derece Mahkemesince, 6100 sayılı Kanun’un 373/4 hükmü uyarınca bozmaya uyularak verilen kararda hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktar; 14.11.2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7531 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 22. maddesi ile 6100 sayılı Kanun'un ek madde 1 hükmüne eklenen 3. fıkra uyarınca, İlk Derece Mahkemesinin bozulan karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 17.830,00 TL’nin altında kaldığından, davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin mitardan REDDİNE,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16740, Karar No: 2014/24302, Tarih: 19.11.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/16740 E.  ,  2014/24302 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Zonguldak 3. İş Mahkemesi

Tarihi : 10.06.2014

No : 2013/700-2014/502

Dava; zararlandırıcı sigorta olayı sonucu yaralanan sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan zararın, 506 sayılı Kanunun 26’ncı maddesi hükmü gereğince davalı işverenden rücuan alınması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik .. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davalıya ait işyerinde; pano ayak üretim ustası olan sigortalı ve yedek işçi birlikte tahkimat yapma işinde tertip edilmiş, işçiler direk tahkimatını bitirdikten sonra domuz damlarını ayağa doğru ötelemek için söküm yaptıkları sırada domuzdamı direğinin sigortalıya çarpması sonucu iş kazasının gerçekleştiği, mahkemece yapılan yargılamada bilirkişi raporunda kazanın gerçekleşmesinde %100 oranında kaçınılmazlığın bulunduğunun belirtildiği anlaşılmakta olup, anılan rapora dayanılarak hüküm kurulmuştur.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun “İşverenin sorumluluğu” başlığını taşıyan 26’ncı maddesinin birinci fıkrası gereğince, işverenin rücu alacağından sorumluluğu, ancak kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi ya da suç sayılabilir bir davranışının varlığı halinde olanaklıdır. Başka bir anlatımla, işverenin yalnızca, fıkrada öngörülen sınırlı sayıdaki durumlarda sorumluluğu söz konusudur. Anılan fıkraya 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanunun 28’inci maddesiyle eklenen “İşçi ve işveren sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır” cümlesi gereğince, iş kazalarında ilgililerin kusur durumları belirlenirken kaçınılmazlığın da göz önünde bulundurulması ve belirlenen kaçınılmazlık payından işverenin sorumlu tutulmaması gerekmektedir. Kaçınılmazlık olgusundan ise, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda geçerli mevzuat hükümleri çerçevesinde, doğabilecek olası zararlı sonuçların önlenmesi yönünde, duruma ve koşullara göre ilgililerden beklenebilecek tüm özenli ve dikkatli çabaya karşın sigortalıyı bedence veya ruhça arızaya uğratan iş kazasının meydana gelmesi durumunda söz edilebilir. Günümüz teknolojisinde bir takım olayların sonuçlarının kısmen kaçınılmazlık/kötü rastlantılarla açıklanması, alınabilecek önlemler düşünüldüğünde olanaksızdır. Kaçınılmazlık/kötü rastlantı olarak adlandırılan olguların birçoğunun temelinde insan yanılgı ve savsamaları, özen eksikliği bulunduğu bir gerçektir. Unutulmamalıdır ki, her

birey, zararlı sonuçların önlenmesi için durum ve koşulların kendisine yüklediği özen ve dikkat yükümünü göstermek zorundadır. Öngörülebilir sonuçlar karşısında kaçınılmazlık/kötü rastlantı yönünde değerlendirme yapılamaz.

birey, zararlı sonuçların önlenmesi için durum ve koşulların kendisine yüklediği özen ve dikkat yükümünü göstermek zorundadır. Öngörülebilir sonuçlar karşısında kaçınılmazlık/kötü rastlantı yönünde değerlendirme yapılamaz.

Ayrıca, “kaçınılmazlık, sosyal sigortalar uygulamasında, hukuksal ve teknik anlamda, olayın meydana geldiği tarihte geçerli olan bilimsel ve teknik tüm önlemlere rağmen zararın meydana geldiği ve önlenemediği durumları anlatan bir kavram …” (Prof. Dr. A.Can Tuncay, Kurumun işverene Rücuu - Olayda Kaçınılmazlık Durumu, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 185) olup, bu olgunun kabulünün koşulu, “ … vuku bulan olaya karşı koyulmazlık hali ve her türlü tedbirin alınmasına rağmen gerçekleşmesi önlenemeyen ve objektif bir kaçınılmazlık durumunun söz konusu olmasıdır. Umulmadık bir hal kaçınılmazlık olarak nitelenemeyecektir. Ummamak, ummayı düşünmemek ve zarar verici olay ile karşılaşmak, kaçınılmazlık olarak değerlendirilemez.” (Prof. Dr. Berin Engin, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İşverene Rücuya Nasıl Bakıyor?, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 139).

Anayasanın “Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında, herkesin, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra “yaşama hakkı” güvence altına alınmış, bu yasal güvencenin yaşama geçirilmesinde, iş ve sosyal güvenlik mevzuatında da işçilerin korunması, işin düzenlenmesi, iş güvenliği, sosyal düzen ve adaletin sağlanması düşüncesi ile koruyucu bir takım hükümler getirilmiştir. Kamu düzeni düşüncesi ile oluşturulan işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuat hükümleri; işyerleri ve eklerinde bulunması gereken sağlık koşullarını, kullanılacak alet, makineler ve hammaddeler yüzünden çıkabilecek hastalıklara engel olarak alınacak önlemleri, aynı şekilde işyerinde iş kazalarını önlemek üzere bulundurulması gerekli araçların ve alınacak güvenlik tedbirlerinin neler olduğunu belirtmektedir. Burada amaçlanan, yapılmakta olan iş nedeniyle işçinin vücut tamlığı ve yaşama hakkının önündeki tüm engellerin giderilmesidir. Uygulamada önemli olan, işverenin iş kazasına neden olmuş hareketinin işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığının belirlenmesi işidir. Bu konuda yapılacak ilk yargı işlemi, mevcut hükümlere göre alınacak önlemlerin neler olduğunun saptanmasıdır. Mevzuat hükümlerince öngörülmemesine karşın, alınması gerekli başkaca bir tedbir varsa, bunların da tespiti zorunluluğu açıktır. Anılan önlemlerin işverence tam olarak alınıp alınmadığı (=işverenin koruma tedbiri alma ödevi), alınmamışsa zararın bundan doğup doğmadığı, duruma işçinin önlemlere uymamasının etkili bulunup bulunmadığı (=işçinin tedbirlere uyma yükümlülüğü) ve bu doğrultuda tarafların kusur oranı belirlenecektir. Sorumluluğun saptanmasında kural, sorumluluğu gerektiren ve kanunda belirlenmiş bulunan durumun kendi özelliğini göz önünde bulundurmak ve araştırmayı bu özelliğe göre yürütmektir. İşçi sağlığı, iş güvenliği ve yapılmakta olan iş nedeniyle işçinin eğitimi, bir kısım mevzuat hükümlerini içerir belgelerin kendilerine verilmesini değil, eylemli olarak, bu bilgilerin aktarımı ve öneminin kavratılması ile sağlanabilir. Eğitimden sonraki aşama ise, işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili önlemlerin alındığının ve uygulandığının denetlenmesidir. İşverenlerce, iş güvenliği açısından yaşamsal öneme sahip bulunan araç ve gereçlerin sigortalılar tarafından kullanılması sağlandığında, kazalanma olasılığının tamamen ortadan kaldırılabileceği de yadsınamaz bir gerçektir.

Bu açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde; tüm dosya içeriği ve olayın oluş şekline göre, davalı işveren ve sigortalının kusur durumlarının yasal mevzuat çerçevesinde irdelenmediği, yanılgıya dayalı, yargısal denetime elverişli olmayan raporun hükme dayanak alındığı, bu bakımdan, 506 sayılı Kanunun 26., davaya konu işkazasının meydana geldiği tarihte yürürlükte olan 1475 sayılı Kanunun 73. maddeleri ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü ve diğer yasal mevzuat kapsamında iş kazasının gerçekleştiği iş kolu ile işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman kişilerden seçilecek bilirkişi kurulundan yöntemince düzenlenecek bilirkişi raporu alınmalı, oluşan kazaya karşı hangi önlemlerin alınması gerektiği, bunların işverence alınıp alınmadığı ve alınmış tedbirlere sigortalı ve diğer ilgililerin uyup uymadığı hususları ortaya konulmalı, teknik anlamda tam bir kontrol ve denetim yapılsa idi kazanın önlenip önlenemeyeceği, kaçınılmazlık olgusunun var olup olmadığı da açıklamalar ışığında irdelenmeli ve elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddi yönünde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.