muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/493, Karar No: 2016/237, Tarih: 03.05.2016

Kast, özeliğini asıl olarak isteme unsurundan almakta ise de, sadece bundan ibaret değildir. Suçu oluşturan fiilin tasavvur edilmesi, yani failin bu fiilin daha önceden bir görünümüne sahip olması da gerekir.

İşte kastın bilme unsuru genel manada budur ve isteme unsurundan önce gelir. Bilinmesi gereken unsurların neler olduğu, suçun yapısına bağlı olarak değişmektedir. Bu konudaki kesin ölçüt, suçun kanuni tanımıdır. Çünkü suça özelliğini kazandıran ve fail tarafından bilinmesi gereken unsurlar bu tanımda belirlenmektedir. Böylelikle örneğin, adam öldürme suçunda, öldürme kastının varlığı için, failin hareketini yönelttiği şeyin insan olduğunu bilmesi gerekir. Çünkü TCK'nun 81. maddesine göre, bu suçun esas özeliği bir insanın öldürülmesidir.

... Ceza Dairesinin ... tarih ve 1128-1509 sayılı kararında; oluşa, sanığın 1987 yılında babasından satın aldığı şekilde taşınmazı kullandığına ilişkin savunmasına, bunu doğrulayan tanıklar ... ve ...'ın beyanlarına ve men kararından sonra tecavüzünü kaldırdığının anlaşılması karşısında; suç kastının bulunmadığı gözetilmeden beraati yerine yazılı biçimde mahkumiyetine karar verilmesi, usul ve kanuna aykırı görülerek yerel mahkeme kararı bozulmuş ve kast yokluğundan sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Somut olay ele alındığında sanığın suça konu yeri meydana gelen kaymalar neticesinde yukarıdaki emsal kararda olduğu gibi babasından kendisine kalan taşınmaz olduğunu zannederek kullandığı ancak yapılan yeni çalışma neticesinde suça konu yeri babasına ait yer olmadığını öğrenince terk ettiği ve bu durum mahkememizce mahallinde yapılan keşif, keşif mahallinde dinlenen mahalli bilirkişiler ve keşif neticesinde hazırlanan bilirkişi raporlarından da açık bir şekilde anlaşılmıştır.

Bu durum dosya kapsamından ve mahkememizce mahallinde yapılan keşif, keşifte dinlenen mahalli bilirkişilerin beyanlarından açık bir şekilde ortada olmasına rağmen mahkememiz kararının bozulması usul ve hukuka aykırı olduğu kanaatine varılmıştır" şeklinde önceki hükümde yer almayan yeni ve değişik gerekçeyle direnme kararı verildiği anlaşılmaktadır.

İlk hükümde yer almayan bu yeni ve değişik gerekçe Özel Dairece denetlenmemiş olup, Özel Daire denetiminden geçmemiş olan bir konunun ilk kez Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmesine kanuni imkân bulunmamaktadır.

Bu itibarla, yerel mahkemenin son uygulaması direnme kararı olmayıp, yeni hüküm niteliğinde olduğundan, dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

... Asliye Ceza Mahkemesince verilen ... gün ve ... sayılı karar yeni hüküm niteliğinde olduğundan, dosyanın temyiz incelemesi için ... Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.05.2016 tarihinde yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1505, Karar No: 2018/1779, Tarih: 12.03.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/1505 E.  ,  2018/1779 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (sanık ... için ikişer, sanık ... ile suça sürüklenen çocuk haklarında birer kez)

HÜKÜM : Sanık ...'in mağdur ...'ye yönelik çocuğun basit cinsel istismarı, mağdur ...'e yönelik çocuğun nitelikli cinsel istismarı, mağdurlar ... ile İsmail'e yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (iki kez) suçlarından; sanık ...'in mağdur ...'ye yönelik çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından ve suça sürüklenen çocuğun mağdur ...'e yönelik çocuğun basit cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkûmiyetlerine

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunla getirilen düzenlemeler de gözetilip dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuk hakkında mağdur ...'e yönelik çocuğun basit cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, suça sürüklenen çocuk müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanık ... hakkında mağdur ...'e yönelik çocuğun basit cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Mağdurun aşamalarda değişen çelişkili beyanları ve tüm dosya kapsamı göz önüne alındığında mağdurun, sanığın eylemlerini zorla gerçekleştirdiğine dair aşamalarda hiç bir anlatımı olmamakla beraber, eylemin zaman ve işlenişine yönelik çelişkileri nedeniyle sanık lehine olan 10.06.2013 tarihli ifadesinde sanık ...'le ilgili olayların mağdur ... cezaevine girmeden (14.02.2013) yaklaşık bir yıl öncesinde başladığını belirtmesi, yine 16.07.2013 tarihli ifadesinde de çelişkiler bulunmakla birlikte ...'in ilişki karşılığı vaad ettiği motoru 2012 yılı yaz aylarında kendisine kullanmak için verdiğini bildirmesi ve ...'nin de mağdur ...'le sanık ...'i 2012 yılı yaz aylarında aynı motorda birlikte gördüğünü ifade etmesi karşısında, sanığın eylemlerini mağdurun on beş yaşını tamamladığı 09.01.2012 tarihinden sonra iki-üç kez sürtünme yoluyla gerçekleştirdiği lehine kabul edilip bu haliyle eylemlerin suç oluşturmadığı gözetilerek atılı suçlardan beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Sanık ... hakkında mağdur ...'ye yönelik çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Sanık ... hakkında mağdur ...'ye yönelik çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Olayın intikal şekli, mağdurun dosya kapsamında yer alan adli muayene raporu içeriği ve tüm dosya kapsamına göre mağdurun, sanık ...'le ilgili 13.09.2012 tarihli anlatımında sanığın on iki yaşından itibaren kendisiyle zorla ilişkiye girdiğini beyan etmesine rağmen, mahkemede alınan 16.07.2013 günlü ifadesinde sanığa kahvede yardımcı olduğu bir kış günü, mısır koçanı atmak için dışarı çıktığında sanığın peşinden gelip zorla ilişkiye girdiğini ve bu olay olduğunda kendisinin on altı-on yedi yaşlarında olduğunu bildirmesi sanık ...'in ise, intikal tarihi olan 13.09.2012 tarihinden yaklaşık bir buçuk-iki yıl öncesinden yirmi gün öncesine kadar bira veya sigara karşılığı mağdurla rızasıyla ilişkiye girdiğini kabul edip bu savunmasının mağdurun mahkemedeki anlatımı ile zaman yönünden uyumlu olması, mağdurun zora ilişkin eylemleri tariflemeden anlatıp ilişkinin zorla devam ettiğini iddia etmesine rağmen sanıkla görüşmeye devam ettiğinin beyanları ile dosya kapsamından anlaşılması ve olaya yönelik şikayette bulunmadığı gibi diğer mağdur ...'i de sanıkla tanıştırdığının belirlenmesi karşısında, eylemlerin mağdurun on beş yaşını tamamladığı tarihten önce ve zorla gerçekleştiğine dair mahkumiyetine yeter, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı nazara alınıp mevcut haliyle eylemlerin 5237 sayılı TCK'nın 104. maddesinde düzenlenen reşit olmayanla cinsel ilişki suçu kapsamında kaldığı ve mağdurun 16.07.2013 tarihli ifadesinde şikayetçi olmadığını beyan ettiği nazara alınarak değişen vasfa göre şikayet yokluğu nedeniyle bu suçtan görülen kamu davasının düşmesi ile kanuni unsurları itibariyle oluşmayan kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan beraatine karar verilmesi yerine yazılı şekilde hükümler kurulması,

Sanık ... hakkında mağdur ...'ye yönelik çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Sanık ... hakkında mağdur ...'ye yönelik çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Mağdur ...'nin 13.09.2012 tarihli kolluk ifadesinde özetle sanık ...'in kendisi on beş yaşlarında iken ...'le ilişkisini bildiği için nehir kıyısında kandırıp tehdit ederek zorla ilişkiye girdiğini beyan etmesine rağmen kovuşturmada alınan 16.07.2013 günlü anlatımında bir kez yalnız kaldıklarında ...'in ilişki için ısrarcı olması ve kendisinin de alkollü olması nedeniyle kabul etmek zorunda kaldığını ve iki kez ilişkiye girdiklerini belirtmesi, sanık ...'in de 2009 yılında beraber içtiklerinde sarhoş olduğunu, bu sırada yalnız kaldıklarını ve ilişkiye girdiyse de hatırlamadığını savunması karşısında, eylemlerin mağdurun on beş yaşını doldurduğu 06.04.2008 tarihinden önce ve zorla gerçekleştiğine dair bir anlatım bulunmadığı nazara alınıp bu haliyle anlatılan eylemlerin 5237 sayılı TCK'nın 104. maddesinde düzenlenen reşit olmayanla cinsel ilişki suçu kapsamında kaldığı ve mağdurun 16.07.2013 tarihli ifadesinde şikayetçi olmadığını beyan ettiği nazara alınarak değişen vasfa göre şikayet yokluğu nedeniyle bu suçtan görülen kamu davasının düşmesi ile kanuni unsurları itibariyle oluşmayan kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyet hükümleri kurulması,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18525, Karar No: 2018/11014, Tarih: 09.10.2018

**2. Ceza Dairesi         2016/18525 E.  ,  2018/11014 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık,iş yeri dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000,00 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuk ve müdafiinin temyiz isteminin CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 09/10/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2322, Karar No: 2016/14279, Tarih: 10.05.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/2322 E.  ,  2016/14279 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, ücret alacağı, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil, ikramiye, ilave tediye, sair sosyal yardım, ek tazminat, vardiya zammı ile yol ve yemek ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, iki tarafın yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine, 10.05.2016 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Davacı vekili, davalı ... uhdesinde olan Eynez yer altı sahasında kömür üretim işinin 2006 yılında davalı kurum tarafından hizmet alım sözleşmesi ile ......... Enerji A.Ş.'ye ihale edildiğini, ancak 30.10.2009 tarihinde davalı kurumun onayı ile kömür üretim işinin ......... A.Ş.'ye devredildiğini, davalının asıl işi olan kömür üretim işini hizmet alım sözleşmesi ile kanuna aykırı olarak alt işverene yaptırdığını, ancak alt işverenlik ilişkisinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesi gereğince iş yerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde söz konusu olabileceğini, bu hususa Alt İşverenlik Yönetmeliğinin "Asıl İşveren-Alt İşveren İlişkisinin Kurulma Şartları" başlıklı 4. maddesinde de değinildiğini, aynı şekilde Sayıştay Başkanlığınca hazırlanan .......... Kurumu 2012 raporunda da söz konusu hususa dikkat çekildiğini, bu sebeplerle .......... ile ......... A.Ş. arasında hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olduğunu, 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesi gereğince alt işveren işçilerinin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılması gerektiğini, bu sebeple müvekkilinin gerçek işvereninin .......... Genel Müdürlüğü Ege Linyit İşletmesi Müessese Müdürlüğü olduğunu, ......... Genel Müdürlüğü ile ......... A.Ş. arasındaki muvazaalı hizmet alım sözleşmesi sebebiyle ve eşit işe eşit ücret ilkesi gereğince müvekkilinin işçilik ücret ve ekleri fark alacağı doğduğunu belirterek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davalı ......... ile davacının çalıştığı müteahhit arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olmadığını, bu sebeple dava konusunun 4857 sayılı Kanun'un 2/6. maddesi kapsamına girmediğini, zira asıl işveren-alt işveren ilişkisinin oluşması için öncelikle bir taahhüt kapsamında iş almış bir işverenin varlığı gerektiğini, ihale ile yaptırılan iş nazara alındığında müvekkil kurumun iş sahibi konumunda olup, ihale konusu işi alan müteahhitin ise bu yükümü yerine getirirken iş yeri açıp, işçi çalıştırmak durumunda olduğundan işveren konumunda olduğunu, yani işverenlik sıfatının ilk defa müteahhidin şahsında doğduğunu, daha önce mevcut olmadığını, müvekkili kurumun ihale makamı olarak ihale konusu işi bir bütün olarak ihale ettiğini, ihale ile vermiş olduğu işin yürütümünün sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmaıdğını kontrol etme yetkisinin ise, projenin uygulanmasına yönelik olup doğrudan işe ve işçilere müdahale anlamına gelmediğini, dava konusu işin bağımsız bir işi ifade ettiğini, ihale konusu bu işin müvekkil kurumun yürüttüğü kamu hizmeti dikkate alındığında işin tamamının müteahhide bir bütün olarak verildiğinin görüleceğini, ikinci olarak işi alan müteahhidin bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştırması gerektiğini, oysa dava konu olayda böyle bir durumun mevcut olmadığını, müteahhit ile yapılan sözleşmede böyle bir zorunluluk öngörülmediğini, kimlerin işçi olarak işe alınacağı hususunun müvekkili kurum için önemli olmadığını, müteahhidin dilediği işçiyi dilediği herhangi bir iş yerinde çalıştırabildiğini, Alt İşverenlik Yönetmeliğindeki ve 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesindeki asıl ve alt işverenlik şartlarının olayda gerçekleşmediğini, bu sebeple davanın husumet sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiğini, kurumları ana statüsünün 4. maddesinde her türlü madeni işletmek ve işlettirmenin faaliyet konuları arasında yer aldığını, bu sebeple 2840 sayılı Kanun ile kurumları uhdesinde kalan ve ruhsatlarının devrinin kanuni olarak mümkün olmadığı, maden sahalarında koordinatları belirli alanlarda üçüncü kişilere, rödovans ve hizmet alımı yöntemlerini uygulanarak işlettirme yaptırabileceğini, bu uygulamalarda kurum yetkililerinin sözleşme konusu işin yürütümü ile ilgili olarak, firma çalışanlarını sevk ve idare etmesi, onlara emir ve talimat vermesi, kurum işçilerinin yüklenici işçileri ile birlikte çalışması gibi durumların söz konusu olmadığını, kurum kontrol teşkilatının tespitlerinin ödenecek hakedişe esas olmak üzere kömürün kalitesi ve miktarının belirlenmesi ile sınırlı olduğunu, müvekkili kurum tarafından yapılan hizmet alımlarının Kamu İhale Kanunu kapsamında kaldığını, müvekkilinin kamu kuruluşu olduğunu, bu sebeple muvazzaya başvurduğunun düşünülemeyeceğini, muvazaanın şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava dışı ......... A.Ş.'nin davalı ... Müdürlüğünden ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğu, davalı ... Müdürlüğünün dava dışı ......... A.Ş.'nin ortağı olmadığı gibi yönetiminde de herhangi bir söz hakkı bulunmadığı, kömür üretiminin yer altı ve yer üstü olmak iki türlü yapıldığı, davalı .........'nin de Eynez yer altı maden ocağını hizmet alım yolu ile ......... A.Ş.'ye devrettiği, yer üstü üretime ise kendi bünyesinde devam ettiği, bu sebeple asıl işi olan kömür üretim işinin tamamını değil bir kısmı olan yer altı kömür üretiminin ......... A.Ş'ye devrettiği, davalı ... Müdürlüğünün gerek ekipman ve personel, gerekse tecrübe olarak açık ocak kömür üretiminde uzmanlaştığı, yer altı kömür üretiminde gerekli ekipman, personel ve tecrübeden yoksun olduğu, söz konusu sahanın tektonik yapısının yer altı kömür üretimi yapılmasını zorlaştırdığı, her ne kadar Ömerli sahasında davalı ... yer altı kömür üretimi yapsa da bunun sembolik miktarda olduğu ve ayrıca Eynez sahasının Ömerli'ye nazaran daha zor bir saha olduğu, bu sebeplerle .......... Genel Müdürlüğünün Eynez sahasındaki yer altı kömür üretim işini teknolojik imkansızlıklar ve iş gücü yetersizliği sebebiyle özel söktere bırakmak zorunda kaldığının belirtildiği, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren asıl işlerin bölünerek alt iş verene verilmesine 4857 sayılı Kanun'un 2/6. maddesinde cevaz verildiği, bu sebeple ......... ile ......... A.Ş. arasındaki asıl iş veren-alt iş veren ilişkisinin muvazaalı bir işleme dayanmadığı, ......... ve ......... arasında geçerli bir asıl iş veren alt iş verenlik ilişkisinin kurulduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

Anayasanın 168. maddesinde, “Tabii servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süre için, gerçek ve tüzel kişilere devredebilir.”; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 4. maddesinde de, “Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, içinde bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir.” denilmektedir. Bu hükümler gereğince, madenlerin işletilme hakkı tamamen Devletin hüküm ve tasarrufundadır. Ancak, özel şahıslar da madenleri işletebilirler.

3213 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre, madenler üzerinde tesis olunan ilk müracaat, arama ruhsatnamesi, buluculuk ve işletme ruhsatı haklarının hiçbirisi hisselere bölünemez ve bunların her biri bir bütün halinde muameleye tabi tutulur. Maden ruhsatları ve buluculuk hakkı, devredilebilir. Aynı Kanun'un 6. maddesi uyarınca, maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına, madencilik yapabileceği statüsünde yazılı Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere, bu hususta yetkisi bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile diğer kamu kurum, kuruluş ve idareleri olmak üzere gerçek veya tüzel tek kişi adına verilir.

Madenler Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunduğundan, buna ilişkin hakların kullanımı Maden Kanunu hükümlerine dayanarak verilecek ruhsatla mümkün olmaktadır. Madenler, 3213 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre beş grupta sınıflandırılmakta, maden arama ve işletme ruhsatları da belirtilen bu gruplara göre verilmektedir.

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu(.........), 6974 sayılı Kanun ile 22.05.1957 yılında kurulan bir İktisadi Devlet Teşekkülü olup, çalışmalarını "Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Ana Statüsü" hükümlerine göre sürdürmektedir. Kurumun Ana Statüsünün 4. maddesine göre amaç ve faaliyet konuları, Devletin genel enerji ve yakıt politikasına uygun olarak linyit, turp bitümlü şist, asfaltit gibi enerji hammaddelerini değerlendirmek, ülkenin ihtiyaçlarını karşılamak, yurt ekonomisine azami katkıda bulunmak, plan ve programlar tanzim etmek, takip etmek, uygulama stratejilerini tesbit etmek ve gerçekleşmesini sağlamak, faaliyetlerle ilgili yukarıdaki her türlü madenleri işlemek veya işlettirmek ve bu amaçla aramak, gerçek ve tüzel kişilerin istihsal ettiği linyit, turp, bitümlü şişt gibi enerji hammaddelerini ve Türkiye Taşkömürü Kurumunun FOB ve FOW olarak sattığı kömürler dışındaki taşkömürü ile özel idareler ve belediyelerin ve bunlara bağlı işletmelerin, iktisadi devlet teşekkülleri ve müeeseselerinin gerçek ve tüzel kişilerin ürettiği kok, briket kömürleri ile koklaşma esnasında elde edilen tali maddeleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca onaylanacak teknik şartname ve yönetmelik esasları dahilinde alıp satmak denilmektedir. Ana hedefleri; üretimi artırmak, kömür kalitesini iyileştirme çalışmaları yapmak ve üretim maliyetlerini en aza indirmektir. Ülkenin değişik yerlerinde kömür üretimi ve pazarlamasını yapan .........'ye bağlı 2 adet Müessese Müdürlüğü ve bu Müesseselere bağlı olarak çalışan 1 adet İşletme Müdürlüğü ve 6 adet Kontrol Müdürlüğü bulunmaktadır.

Davalı .........., kömür ve diğer enerji hammaddelerinin temin edildiği maden ocaklarını işletebileceği gibi, kömür ve diğer enerji hammaddelerinin temin edildiği maden ocaklarını işlettirebilir veya gerçek ve tüzel kişilerin ürettiği enerji hammaddelerini satın alıp tekrar satabilir.

Davalı .........., kömür ve diğer enerji hammaddelerinin temin edildiği maden ocaklarını işletebileceği gibi, kömür ve diğer enerji hammaddelerinin temin edildiği maden ocaklarını işlettirebilir veya gerçek ve tüzel kişilerin ürettiği enerji hammaddelerini satın alıp tekrar satabilir.

Kamu kurumlarının büyük bir kısmı yapmakla yükümlü oldukları hizmetleri yerine getirmek için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile diğer ihale mevzuatı çerçevesinde ihale ile hizmet satın alma yoluna gitmektedirler. 4734 sayılı Kanun'un 4. maddesinde hizmet tanımı yapılmış olup, "Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri," söz konusu tanıma göre hizmet kavramı içinde kalmaktadır. Maddede yer alan "ve benzeri diğer hizmetler" ifadesinden söz konusu sayılan hizmetlerin sınırlı sayıda olmadıkları, kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaç duydukları ancak kendi personeli ile yerine getiremedikleri bütün hizmetler için hizmet alım ihaleleri ile sözleşme ilişkisine girebilecekleri anlaşılmaktadır. Hizmet alım sözleşmeleri kamu ihale mevzuatı kapsamında sıkı usul şartları ile idarenin sahip olduğu personelin nitelik ve nicelik itibariyle yetersiz olması halleri dışında herhangi bir sınırlamaya tabi tutulmamıştır.

Bir sözleşmenin meydana gelebilmesi için iki irade açıklamasına ihtiyaç vardır. Bunlardan zaman bakımından önce yapılanına icap (sözleşme yapma önerisi) denir. İcabı yapan kişiye icapçı denir. İcap tek taraflı ve varması gerekli bir irade açıklamasıdır. İcap mutlaka belli bir kimseye yapılmak zorunda olmayıp kamuya da icap yapılabilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununa göre, sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe, hiçbir şekle bağlı değildir. Sözleşme özgürlüğü esastır. Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler.

Belirli bir maden sahası içinde madenin çıkartılması ve çıkartılan madenin belli yerlere sevkine yönelik yapılan sözleşmelerde ilişkinin rödövans sözleşmesi mi, alt işverenlik ilişkisi mi, hizmet alım sözleşmesi mi yoksa işçi temini ya da işyeri devri mi olduğu sorun olarak ortaya çıkabilmektedir. Adı geçen hukuki ilişkilerin birbirlerine benzer yönlerinin olduğu da bir gerçektir.