muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/49, Karar No: 2022/31, Tarih: 18.01.2022

13-) Diğer yandan failin mağdurun vücuduna yalnızca sürtünerek boşalması sonucu cinsel doyuma ulaşması veya olayın etkisiyle ereksiyon olamadığı için cinsel organını sokamadığı hallerde TCK'nın 35/1. fıkrada tanımlanan bir teşebbüsten de söz edilemez. Bir suça teşebbüs için en önemli şart failin 'elinde olmayan harici bir sebebin suçun tamamlanmasını' engellemesidir. Cinsel saldırı suçunda failin boşaldığı için eylemine son vermesi elinde olmayan ve nitelikli suçu işlemesini engelleyen bir neden değildir. Fail isterse mağdurun ağzına, anüsüne veya vajinasına organ veya bir cisim sokarak suçu tamamlayabilir. Failin cinsel doyuma ulaşarak boşalması suçun nitelikli halini işlemesine engel bir sebep olamaz. Failin elinde imkân olduğu halde daha ileri gitmeyip mağdura organ veya cisim sokmaması, artık lehine düşünmeyi ve değerlendirmeyi gerektirir. Fail, yalnızca cinsel saldırı ile yetinip devamını işlemediği suçtan, niyeti aleyhe yorumlanarak ağır şekilde cezalandırılamaz.

14-) Doktrinin konuya bakışına örnek verecek olursak;( Prof. Dr. Mahmut KOCA-Prof. Dr. İlhan ÜZÜLMEZ),Kanaatimizce, cinsel saldırının vücuda organ ve ya cisim sokularak işlenmesi nitelikli hal olarak değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Bu nedenle, bu nitelikli hal gerçekleşmedikçe, failin bundan dolayı sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğini düşünmekteyiz. Örneğin failin cinsel organını sokmaya çalışmasına rağmen mağdrun direnç göstermesi veya etraftan gelenlerin müdahalesi nedeniyle başarılı olamaması gibi hallerde, hakim bu durumu suçun temel şekline ilişkin cezanın belirlenmesinde dikkate almalıdır.. –(Türk Ceza Hukuku-Özel Hükümler-... Yayınevi-...-2020-7. Baskı, Sayfa:346-347) vücuda temasın basit şeklinin ısrarlı olmayan ve ani hareketle işlenen, yani anlık ve tekrarlanmayan şekilde cinsel bir davranışla mağdurun vücuduna temas edilmesi demektir. Bir başka ifadeyle sarkıntılık; fail tarafından mağdurun vücuduna yapılan her türlü anlık dokunuş, sarılma, temas, tekrarlanmayan öpme, elleme, okşama gibi, ağırlığı itibariyle saldırı ve istismar düzeyine ulaşmayan cinsel içerikli davranış, mağdurun basit tepkisi karşısında veya kendiliğinden sonlandırılan cinsel amaçlı hareketlerdir.

Bu genel açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde;olay tarihinde 15 yaşını ikmal etmiş olan mağdur ...'un babaannesi ile birlikte ... yolu üzerinde ...'a gelmek üzere dolmuş beklediği esnada, sanık ...'in aracı ile gelerek mağdur ...'u ...'a götüreceğini söylediği, mağdurun babaannesinin de kabul ettiği ve mağdurun sanığın aracına bindiği, sanık ile mağdurun araçta bir süre gezip bira içtikleri, ...'a yaklaştıkları sırada sanığın aracı Yeniköy yoluna sürdüğü, aracın çukura düşüp saplanması üzerine sanık ile mağdurun aracı itmeye çalışırken çamura düştükleri, sanığın mağduru kollarından tutarak sürükleyip boğazını sıktığı, kıyafetini ve iç çamaşırını indirdiği, cinsel organını çıkarıp mağdur ile cinsel ilişkiye girmek istediği, mağdurun ön bölgemden yapma, arkadan yap demesi üzerine sanığın cinsel organını mağdurun anüs bölgesine sokmaya çalıştığı, ancak sokamadığı, sonrasında bizzat mağdurenin ifadesinde belirttiği biçimde cinsel organını sokmadan sürtünerek mağdurenin üzerine ve kıyafetlerine boşaldığı, olay yerinde sanık ile mağdure dışında kimsenin bulunmadığı, sanığın mağdurenin mukavemetini çok rahat aştığı, eylemini devam ettirip tamamlamasına engel durumun bulunmadığı,mağdurenin ağzına, anüsüne veya vajinasına organ veya bir cisim sokarak suçu tamamlayabilecek iken bunları gerçekleştirmediği, eylemini tamamlamasına engel harici neden olmaksızın kendiliğinden son verip mağdureyi bıraktığı,olayda teşebbüs şartlarının bulunmadığı tüm dosya içeriğinden anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince 5237 sayılı TCK'nın 36. maddesinde yer alan gönüllü vazgeçme düzenlemesi de nazara alındığında sanığın eyleminin çocuğun cinsel istismarı suçunu oluşturduğu gözetilerek hüküm kurulması gerekirken suç vasfının tayininde yanılgıya düşülerek çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçuna teşebbüsten mahkumiyet kararı verilmesi yönündeki mahkeme kararını onayan sayın çoğunluğun görüşüne iştirak etmiyorum. görüşüyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan diğer beş Ceza Genel Kurulu Üyesi de; benzer düşüncelerle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- ... Ağır Ceza Mahkemesinin 10.03.2020 tarihli ve 108-138 sayılı kararında, direnme gerekçesinin İSABETLİ OLDUĞUNA,

2- Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22.06.2021 tarihli ve 196 sayılı kararı uyarınca Yargıtay 14. Ceza Dairesinin 01.07.2021 tarihinden geçerli olarak kapatılmasına ve tüm işlerin Yargıtay 9. Ceza Dairesine devredilmesine karar verildiğinden, dosyanın uygulamanın denetlenmesi için Yargıtay 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 28.12.2021 tarihinde yapılan birinci müzakerede yeterli çoğunluk sağlanamadığından, 18.01.2022 tarihinde yapılan ikinci müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11492, Karar No: 2008/12564, Tarih: 10.10.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2008/11492 E.  ,  2008/12564 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat hukukuna ilişkin davada ... Birinci İş Mahkemesi ile ... 3. İş Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, rekabet yasağına aykırı hareket eden işçiden sözleşmeye aykırı davranışı nedeni ile tazminat istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, ... Yayıncılık Telekominikasyon Turizm Ltd.Şti.'nin "... Mahallesi, ... Caddesi No: 19, ... Sokak Köşesi K:4 D:14 ..." adresinde oturduğu, davalının işyerinde editör olarak çalıştığı, davalıya ait S.S.K. tekrar işe giriş bildirgesindeki işyeri adresinin "Arnavutköy Mahallesi, ... ... Caddesi, ... Sokak No: 18 Kat 4 Daire 14 ..." olduğunun bildirildiği, davalıya ait ikametgah adresinin de "...-... Atatürk Mahallesi ... 34 ada ... No: 6 Daire 3" olduğunun beyan edildiği saptanmıştır.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince ... Birinci İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 10/10/2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3843, Karar No: 2015/5569, Tarih: 09.04.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/3843 E.  ,  2015/5569 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalı vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı 3.kişi vekili, davacı idare tarafından dava dışı borçlu aleyhinde yapılan takip nedeniyle müvekkilinin işyerinde, müvekkiline ait menkul malların haczedildiğini ileri sürerek haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı alacaklı idare vekili, davacı 3.kişi ile borçlu şirket alacaklıdan mal kaçırma amaçlı işlemler bulunduğunu, tasfiye halinde bulunan borçlu şirket mallarının tasfiye memurunun bilgisi dışında dava dışı ..'ne satıldığını, bu şirketin de davacı 3.kişi şirkete sattığını bu şirketler ve borçlu şirket ortaklarının aynı kişiler olduğunu, satış ve devir işleminin muvazaya dayandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece dava konusu makinaların haciz tarihinden daha önce dava dışı şirketten 3.kişi tarafından satın alındığı, mahcuzlara ilişkin faturaların her iki şirket defterlerine işlenmiş olduğu, şansın muvazaalı olduğuna dair herhangi bir delil elde edilemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile haczin kaldırılmasına, davacının tazminat talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dava, 6183 sayılı kanundan kaynaklanan istihkak davasına ilişkindir.

Dava konusu haciz 08.04.2009 tarihinde daha önce borçlu şirketin faaliyet gösterdiği adreste yapılmıştır. Bu halde mülkiyet karinesi borçlu dolayısıyla alacaklı yararına olup

karine aksinin davacı 3.kişi tarafından güçlü ve inandırıcı delillerle ispat edilmesi gerekir. Davacı 3.kişi, dava konusu mahcuzları dava dışı ..nden 19.12.2008 tarihli fatura ile satın aldığını,....de bu malları dava dışı başka firmalardan satın aldığını ileri sürerek 03.04.2008, 14.05.2008, 26.05.2008, 29.07.2008, 21.08.2008 tarihli faturalara dayanmıştır. Bilirkişi tarafından bu faturaların davacı 3.kişinin ve dava dışı ..i'nin yevmiye defterinde kayıtlı olduğu belirtilmiş ise de malların şirket envanterlerinde kayıtlı olup olmadığı tespit edilmediği gibi üzerinde inceleme yapılan ticari defterlerin (yevmiye defterlerinin) kapanış tasdiklerinin bulunmadığı da anlaşılmaktadır. Kaldı ki davacı 3.kişi şirket ile mahcuzların satın alındığı iddia edilen dava dışı .. ve borçlu şirket ortaklarının akraba oldukları, .. ortaklarının borçlu şirket ortağı olan ..'nın çocukları olduğu, davacı şirket ortağı..'nın da akrabaları olduğu ticaret silci kayıtları ile sabittir.

Bu durumda davacı 3.kişi şirket ile borçlu şirket ve dava dışıarasında alacaklıdan mal kaçırmaya yönelik muvazaalı işlemler yapıldığı açıkça ortada bulunduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Bu durumda davacı 3.kişi şirket ile borçlu şirket ve dava dışıarasında alacaklıdan mal kaçırmaya yönelik muvazaalı işlemler yapıldığı açıkça ortada bulunduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre davacı 3.kişi vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı alacaklı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı 3.kişi vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı 3.kişiye geri verilmesine 9.4.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2117, Karar No: 2018/8790, Tarih: 10.12.2018

**14. Hukuk Dairesi         2018/2117 E.  ,  2018/8790 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir.

1)Bu kanun değişikliğine göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanunun 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligat, öncelikle bilinen veya gösterilen en son adresine, mavi renkli zarf kullanılmaksızın ve adres kayıt sistemindeki adres olduğuna ilişkin şerh verilmeksizin Kanunun 10. maddesine göre normal bir şekilde çıkarılmalıdır. Muhatabın bu adreste bulunmaması durumunda, tebliğ memurunca Kanunun 20 ve 21. maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29. maddesi uyarınca, muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

2) Muhatabın gösterilen adresten sürekli olarak ayrılması ve yeni adresinin de tebliğ memurunca tespit edilememesi durumunda, tebliğ evrakının tebligatı çıkaran mercie geri gönderilmesi gerekir. Ancak bu aşamadan sonra, Kanunun 10/2 ve Yönetmeliğin 16/2. maddeleri nazara alınarak, tebliğ evrakının açık mavi renkli zarfla, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek, Kanunun 21/2. maddesine göre tebliği mümkün olabilecektir.

Tebligat Kanununun 10/2 ve 21/2. maddeleri farklı şekilde yorumlanarak, başka adresi bilinmediği gerekçesiyle muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya 21/2. maddesine göre tebligat çıkartılması ve bu hükme göre tebliğ edilmesi, yukarıda belirtilen hükümlere aykırı olduğundan ve muhatabın savunma hakkını kısıtlayacağından usulüne uygun değildir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; davalılar ..., ..., ... ve ...'e yapılan gerekçeli karar tebligatının yukarıda açıklanan ilke ve kurallara aykırı olarak Tebligat Kanununun 10/2. maddesi gözardı edilmek suretiyle, davalılar adına önceden hiçbir tebligat çıkarılmadan ve yasal şartları oluşmadan doğrudan doğruya Tebligat Kanununun 21/2. maddesine göre yapıldığı ve usulsüz olduğu görülmüştür. Adı geçen davalılara 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde gerekçeli kararın tebliği ile kanun yoluna başvuru süresinin beklenilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 10.12.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6721, Karar No: 2020/3661, Tarih: 16.06.2020

**12. Ceza Dairesi         2019/6721 E.  ,  2020/3661 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK'nın 89/1, 89/2-b, 62/1, 52/2-4, 53/6. maddeleri gereği mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 23/01/2018 tarih, 2017/463 Esas, 2018/20 Karar sayılı ve 23/01/2018 tarih, 2015/962 Esas, 2018/16 Karar sayılı ilamlarında vurgulandığı üzere, sanık hakkında hükmolunan adli para cezasının ödenmemesi halinin infaz aşamasında değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, 5237 sayılı TCK'nın 52/4. maddesine yönelik uygulama bozma nedeni yapılmamıştır.

Sanığın asli kusurlu olarak bir kişinin vücudundaki kemik kırığının yaşam fonksiyonlarını altıncı derecede etkileyecek şekilde yaralanmasına sebebiyet verdiği olayda suçun işleniş şekli, meydana gelen zararın ağırlığı, maddede öngörülen cezanın alt ve üst sınırı, hak ve nesafet kuralları gözetildiğinde ölçülü şekilde alt sınırdan uzaklaştığı anlaşılmakla, mahkemece hükmedilen ceza tayini fazla görülmediğinden bu hususta bozma öneren tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin ceza miktarına ve erteleme hükümlerinin uygulanmamasına ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Olay günü gündüz vakti, meskun mahalde, bölünmüş, asfalt kaplama caddede seyreden yolcu indirmek için duran Şükrü idaresindeki minibüsten inen katılan ...'a, aynı istikamette seyreden ve minibüsün sağından geçmekte olan sanığın idaresindeki motosikletin ön tarafıyla çarpmasıyla, sanığın önünde duran minibüse çarpmamak için kontrolsüz şekilde manevra yapmasıyla asli kusuruyla bir kişinin yaşamını tehlikeye sokacak ve kişide saptanan kırığın yaşam fonksiyonları ağır (6) derecede etkileyecek nitelikte yaralanmasına sebebiyet verdiği olayda;

Sanığın kusurlu eylemi sonucu katılanın hayati tehlike geçirecek ve kemik kırığı oluşacak şekilde yaralanmasına rağmen, sanık hakkında TCK'nın 89/1 maddesi gereğince belirlenen temel cezanın, 89/2 maddesine göre yarı oranında artırım yapılması sırasında uygulama maddesinin 89/2-b-e yerine 89/2-b olarak gösterilmesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün 2. fıkrasındaki “89/2-b” ibaresinin “89/2-b-e” şeklinde değiştirilmek suretiyle, sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 16/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1950, Karar No: 2015/1834, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/1950 E.  ,  2015/1834 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 28.02.2014 gün ve 2013/492 E. 2014/127 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14776 E. 2014/18303 K. sayılı ilamı ile;

“...Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde, “…Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez…” denilerek alt işverenlik ilişkisinde muvazaaya bağlanan hukuki sonuç açıklanmıştır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Diğer taraftan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 15. maddesinde “Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” denilmiştir.