muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/17461, Karar No: 2015/10362, Tarih: 04.06.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/17461 E.  ,  2015/10362 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : DİYARBAKIR 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/11/2013

NUMARASI : 2011/301-2013/891

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacılar vekili dilekçesinde; davacı Hamit'in inşaatta boya işçiliği yaparken evin ön balkonundan geçen davalıya ait elektrik tellerine elindeki boya fırçasını temas ettirmesi sonucu yaralandığı, davalının kusur ve tedbirsizliği nedeniyle sakat kaldığını ileri sürerek davacı Hamit için 1000 TL maddi, 50.000 TL manevi, eşi için 20.000 TL, 3 çocuk için 10.000'er TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevabında; zamanaşımı def'i, yetki ve husumet itirazında bulunmuş, esasa ilişkin ise kendilerine atfı kabil kusur bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; olay tarihinin 05.09.2009 olduğu ve dava tarihi (17.03.2011) itibariyle BK 60/1 maddesindeki 1 yıllık zamanaşımının dolduğu, olayda BK 60/2 maddesindeki ceza zamanaşımının ise taksirle adam yaralama fiilinin bulunduğu ancak davacı Hamit'in şikayetten vazgeçmesi nedeniyle davanın zamanaşımına uğradığı, bir an için zamanaşımına uğramadığı düşünülse bile, bilirkişi raporuna göre maluliyet durumunun bulunmadığı, bu nedenle de BK 43-44 md. dikkate alındığında davacılar lehine tazminata hükmedilmesinin adalete uygun olmayacağı, diğer davacıların ise aktif dava ehliyetleri bulunmadığı gerekçe gösterilerek tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacılar vekili temyiz etmektedir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı Hamit dışındaki davacılar yönünden sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, mahkemece davanın zamanaşımına uğradığı ve bu nedenle reddi gerektiği belirtildikten sonra uyuşmazlığın esasına ilişkin de inceleme yapılmış, davacı H.. K..'un herhangibir maluliyeti bulunmadığı, işbu davanın maddi ve manevi zararın giderilmesine yönelik değil sebepsiz zenginleşmeye dönük olduğundan bahisle de reddine karar verilmiştir. Diğer bir deyişle mahkemece davanın hem usulden hem esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Oysa ki, davanın usulden reddi işin esasının incelenmesine engel teşkil eder. Buna rağmen mahkemenin davanın hem usulden hem esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ayrıca, dava haksız eylem nedeniyle yaralanmadan dolayı uğranılan zararın ödetilmesine ilişkindir.

Ayrıca, dava haksız eylem nedeniyle yaralanmadan dolayı uğranılan zararın ödetilmesine ilişkindir.

BK'nun 60/2 maddesi gereğince, zarara yol açan eylemin aynı zamanda suç sayılan bir fiilden doğması durumunda olaya uygulanacak zamanaşımı süresi, o suçun bağlı olduğu (uzamış) ceza zamanaşımı süresidir.

Davaya konu eylemin taksirle yaralama suçunu oluşturduğu, somut olaya uygulanacak ceza zamanaşımı süresinin 5237 sayılı TCK'dan 8 yıl olarak öngörüldüğü, suç tarihinin 05.09.2009 olduğu ve dava tarihi itibariyle (17.03.2011) bu süre dolmadığı gibi, davacı şikayetçi olmasa da, eylem suç teşkil etmesi ve ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımını öngördüğü bir fiilden doğması (BK. 60/2) halinde uzamış zamanaşımı uygulanacağından, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Dosyada mevcut 05.09.2009 tarihli Devlet Hastanesi'nden alınan Adli raporda; davalının vücudundaki yanık izlerinden bahsedilmiş ve hayati tehlikesi olan şahsın müşahadeye alındığı açıklanmıştır. 24.05.2013 tarihli Diyarbakır Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nden alınan raporda ise; “H.. K..'un elektrik çarpması sonucu meydana gelen arızasının maluliyet tayinine mahal bir durumunun olmadığı, iyileşme süresi tespiti isteniyorsa takip ve tedavi yapan ilgili sağlık kuruluşundaki plastik ve rekonstüküf cerrahisi uzmanından görüş istenmesinin uygun bulunduğu” bildirilmiştir.

Davacının maluliyetinin bulunmaması onun olaydan maddi zarar görmediği anlamına gelmeyecektir.

O halde mahkemece; iyileşme süresi konusunda doktor raporu alınarak, bu süre boyunca çalışmamış olan davacının maddi zararının uzman bilirkişiye hesaplatılarak, tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre belirlenen miktar yönünden maddi tazminat talebinin kabulüne karar verilmelidir.

Borçlar Yasası'nın 47.maddesi gereğince yargıcın, özel durumları gözönünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durum da elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.06.1966 gün ve 717 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

22.06.1966 gün ve 717 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Davacının davaya konu olan elektrik çarpması sonucu yaralanması nedeni ile acı, elem ve üzüntü çektiği, günlük hayatının değiştiği tatmin duygusu ile çekilen elem ve ızdırabın giderilmesi gerekir. Bu nedenlerle de mahkemece yukarıda anılan ilkeler gözönünde bulundurularak olayın özelliği, manevi tazminatın niteliği, kusur durumu gibi etkenler değerlendirilerek davacının yararına uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir iken; isabetli olmayan gerekçe ile manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi yasaya aykırıdır.

Mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş; bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 04.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11756, Karar No: 2019/5323, Tarih: 18.09.2019

**16. Hukuk Dairesi         2016/11756 E.  ,  2019/5323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; ""kullanım kadastrosunun amacının taşınmazda fiili kullanım bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkin olduğu; dosya kapsamından çekişmeli taşınmazın uzun yıllar evvel yapılan inşaatın yıkılmasından sonra tespit tarihine kadar fiilen kullanılmadığının anlaşıldığı, davacı tanığı ... 06.06.2014 tarihinde yapılan keşifteki bir beyanında "bir sene önce davacının çağırması üzerine taşınmaz içindeki otları ... adındaki arkadaşıyla birlikte temizlediklerini" belirtmişse de bu tarihin tespit tarihi olan 22.10.2012 tarihinden sonraya rastladığı belirtilerek; davacı ...'ın açtığı davanın reddine, tutanakta lehine zilyetlik şerhi verilen "... " isminin gerçekte "..." olduğunun anlaşılmasına göre kadastro tutanağının beyanlar hanesindeki ismin "..." olarak düzeltilerek taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesi gereğine; ayrıca tutanağın beyanlar hanesinde yer alan "6831 sayılı Yasa’nın 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarılmıştır" şerhinin hüküm fıkrasında gösterilmemiş olmasının da isabetsizliğine"" değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davacı ...'ın davasının reddine, müdahil ...'un davasının kabulüne, çekişmeli 283 ada 31 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağının beyanlar hanesine "... oğlu ... kullanımındadır" şerhinin yazılması suretiyle Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edenden alınmasına, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.09.2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10313, Karar No: 2024/3082, Tarih: 13.03.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/10313 E.  ,  2024/3082 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/667 Esas, 2023/1269 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/296 Esas, 2022/344 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili ile davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince bedel depo edilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile ilk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, İzmit ilçesi, ... Mahallesi 2190 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunu, kamulaştırma bedelinin yükseltilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın tarla vasfında olduğunu, değerinin emsal satışlar yoluyla değil gelir metodu yöntemiyle hesaplanması gerektiğini, emsal olarak alınan taşınmazın Yargıtay içtihatlarında belirlenen kriterlere göre uygun emsal olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi heyetince taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü ile emsal incelemesi yapılmak suretiyle değerini belirlemeleri ve buna göre dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın konum, nitelik ve vergi beyanları itibarıyla karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek suretiyle kıyaslayarak dava konusu taşınmazın değerini belirlemelerinde bir isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri.

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf isteminde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf isteminde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki davaya konu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.

2. Arsa niteliğindeki davaya konu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/12529, Karar No: 2018/17730, Tarih: 06.09.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/12529 E.  ,  2018/17730 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Nispi harca tabi davaların kabulüne ilişkin kararların temyizi halinde, mahkemece hükmedilen miktar üzerinden hesaplanan nispi karar ve ilam harcının dörtte birinin nispi temyiz karar harcı olarak yatırılması gerekirken, kararı temyiz eden davalı . Temizlik Nakliyat Gıda Tekstil Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. vekilince temyiz karar harcı olarak 31,40 TL yatırılmıştır. Bakiye nispi temyiz karar harcının yatırıldığına dair dosya içerisinde harç tahsil makbuzu da bulunmamaktadır. Bu durumda, hesaplanacak olan nispi temyiz karar harcının kanunda öngörülen yedi günlük kesin süre içinde davalı . Temizlik Nakliyat Gıda Tekstil Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. tarafından tamamlanması, aksi halde temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılacağı konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 434. maddesi uyarınca davalı tarafa muhtıra çıkartılarak kanuni süre beklendikten sonra gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06/09/2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7153, Karar No: 2018/5991, Tarih: 25.06.2018

**10. Hukuk Dairesi         2016/7153 E.  ,  2018/5991 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, 26.08.2011 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir ile tedavi masraflarından oluşan kurum zararının 5510 sayılı Yasanın 21 ve 23’üncü maddeleri kapsamında davalıdan tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne, davalı ... Kimya San. ve Tic. A.Ş. (adına ... 4. İcra İflas İdaresi Müdürlüğü) yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1) 5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesi 1. fıkrası ile “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiştir.

Aynı kanunun 23. maddesinde ise "Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık halleri sonucu ilgililerin gelir ve ödenekleri Kurumca ödenir. Yukarıdaki fıkrada belirtilen hallerde, Kurumca yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri tutarı, 21 inci maddenin birinci fıkrasında yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir." hükmü yer almaktadır.

5510 sayılı Kanunun 8’inci maddesinde sigortalıların hangi tarihte bildirilmesi ve tescil edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Buna göre; Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olanların Kuruma bildirim yükümlülüğü işverene ait olup; 7’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalının işe giriş bildirgesi ile bildirilmesi gerekir.

5510 sayılı Kanunun 8’inci maddesinde sigortalıların hangi tarihte bildirilmesi ve tescil edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Buna göre; Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olanların Kuruma bildirim yükümlülüğü işverene ait olup; 7’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalının işe giriş bildirgesi ile bildirilmesi gerekir.

5510 sayılı Kanunun “Süresinde Bildirilmeyen Sigortalılıktan Doğan Sorumluluk” başlıklı 23’üncü maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarındaki düzenlemeye göre; işverenin rücu alacağından sorumluluğu için, çalıştırılan sigortalının işe giriş bildirgesinin süresi içinde Kuruma verilmemiş olması ve zararlandırıcı sigorta olayının da işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesinden veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmemiş olması gerekir. Başka bir deyişle; sigortalının bildirimi kanunda belirtilen sürelerden sonra yapılsa bile, zararlandırıcı sigorta olayı işe giriş bildirgesinin verildiği veya çalışmanın Kurumca tespit edildiği tarihten sonra meydana gelmiş ise; işverenin anılan düzenleme kapsamında sorumluluğu yoluna gidilemez.

Sözü edilen madde ile; işverenin kaçak işçi çalıştırmasının önlemesi amaçlanmış olup, maddenin düzenleniş şeklinden de açıkça anlaşılacağı üzere, 23’üncü maddeye göre işverenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk ilkesine dayanır. Zararlandırıcı sigorta olayında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemiş ise, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarının tamamından sorumlu tutulması gerekir.

Öte yandan; 6098 sayılı ... Borçlar Kanununun 51’inci maddesindeki; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” ve 52’nci maddesindeki “zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.” hükümleri gözetilerek, zarar gören (sigortalının) müterafik kusuru da dikkate alınarak söz konusu maddeler kapsamında Hâkim tarafından takdir edilecek uygun bir indirimin yapılması gereği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davaya konu olayda, işveren tarafından sigortalının işe giriş bildirgesinin düzenlenmediği sabit olduğundan, mahkemece yukarıdaki ilkeler çerçevesinde 5510 sayılı Kanun'un 23. maddesinin şartlarının oluşup oluşmadığı irdelemeksizin karar verilmesi, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olduğundan usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yapılarak elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yapılarak elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 25.06.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.