muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3759, Karar No: 2024/3538, Tarih: 18.03.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/3759 E.  ,  2024/3538 K.**

**"İçtihat Metni"**

K A N U N Y A R A R I N A

B O Z M A

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2021/6009 Değişik iş

ŞİKÂYETÇİ :...Turizm Ltd.Şti. yetkilisi Rasim Alasgarov

ŞÜPHELİLER : ..., ..., ..., ..., ...

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

İNCELEME KONUSU

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

İstanbul Aandolu Cumhuriyet Başsavcılığının 01.10.2021 tarihli ve 2021/138032 Soruşturma, 2021/79040 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul Anadolu 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 28.06.2022 tarihli ve 2021/6009 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 28.06.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 13.05.2023 tarihli ve 2022/29804 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2023 tarihli ve KYB-2023/61528 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2023 tarihli ve KYB-2023/61528 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müşteki şirketin hissedarı ve müdürü olan şüpheli ...'ün şüpheli ...'a verdiği vekalet ve bu vekalet ile şirket çalışanı şüpheli ...'nin şirkete ait ...plakalı aracı şirket adına şirket çalışanı olan şüpheli ...'e piyasa değerinin yarı fiyatı olan 200.000 Türk lirası bedele sattığı, bir gün sonrada şüpheli ...'ın bahse konu aracı 160.000 Türk lirasına şüpheli ...'e sattığı, ancak şirkete ait aracın satış bedelinin şirket hesabına yatırılmadığı, araç satış işleminin muvazaalı ve kötü niyetli olarak şirketi zarara uğratma amacı ile yapıldığı ve tahsil edilen tutarın ortak hareket eden şüpheliler uhdesinde olduğundan bahsile nitelikli dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçlarının işlendiği iddiası ile yapılan soruşturma neticesinde, şüpheli...ın eyleminin hukuki ihtilaf niteliğinde olduğu, aracın satışına konu diğer şüphelilerin ise eylemlerinde suç vasfı bulunmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,

Müşteki şirket vekilinin şikayet dilekçesinde de belirttiği şirket banka hesap hareketleri, araç değerine ilişkin bilirkişi raporu ile İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 01/10/2021 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı sunduğu 08/10/2021 tarihli itiraz dilekçesinde bahsettiği İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/161539 ve 2021/180243 sayılı soruşturma dosyaları, İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/463 esas sayılı dava dosyası, İstanbul Anadolu 10. Ticaret Mahkemesi 2019/169 esas sayılı dava dosyasının getirtilip incelenmesi, şüphelilerin olaya ilişkin savunmalarının alınması, aracın noter satış sözleşmelerinin getirtilip incelenmesi ile sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“ şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şirket yetkilisi ve ortağı olan şüpheli ...'ün, şirket adına tescilli ...plakalı otomobilin satışı için şüphelilerden ...'a vekaletname verdiğinin, ...'un buna dayanarak şüpheli ...'yi yetkili kıldığının, bu aracın ... tarafından şüpheli ...'e, bir gün sonra da ... tarafından diğer şüpheli ...'e satıldığının, yapılan araştırmada satış bedelinin piyasa fiyatının yarısına tekabül ettiği gibi şirket kasasına giren bir paranın da mevcut olmadığının, diğer usulsüz bir kısım fiiller nedeniyle dava dosyalarının mevcut olduğunun, şüphelilerin işbirliği içinde hareket etmek suretiyle şirketi zarara uğrattıklarının iddia olunması karşısında; şüphelilerin ifadelerine başvurulması, araca ait tüm tescil ve satış evraklarının temin edilerek incelenmesi, aracın değerinin ne kadar olduğuna ilişkin belgelerin, şirkete ait banka hesap hareketleri ile defter, belge ve kayıtların getirtilerek konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması, şirketin zarara uğrayıp uğramadığının, uğramış ise miktarının tespit edilmesi, şüphelilerin iştirak halinde hareket edip etmediklerinin araştırlması, şikâyet dilekçesinde belirtilen dava dosyalarının getirtilerek incelenmesi, bu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı bir suretinin dosya arasına alınması, sonucuna göre somut olayda suç unsurunun bulunup bulunmadığının ve şüphelilerin hukuki durumlarının tayin ve takdir edilmesi gerekirken; eksik soruşturma neticesinde hukuki ihtilaf olarak kabul edilen eylemler hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, "...Cumhuriyet Başsavcılığınca şüphelinin lehine ve aleyhine toplanan bilgi, belgeler ve ekleri incelendiğinde; kovuşturmaya yer olmadığına dair itiraza konu kararda usule, yasaya ve oluşa aykırılık bulunmadığı..." şeklindeki hatalı ve dosya kapsamıyla uyumlu olmayan gerekçe ile itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İstanbul Anadolu 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 28.06.2022 tarihli ve 2021/6009 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.03.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11092, Karar No: 2013/11385, Tarih: 12.07.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/11092 E.  ,  2013/11385 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Tereke hukukuna ilişkin davada İzmir 4. Sulh Hukuk Mahkemesi ile Karşıyaka 2. Sulh Hukuk Mahkemesince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, tereke teslimine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 589. maddesinde "miras bırakanın yerleşim yeri Sulh Hakimi, istem üzerine veya re’sen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır.", aynı Yasanın 19. maddesinde de "Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyeti ile oturduğu yerdir" hükümlerine yer verilmiştir.

Dosya kapsamındaki adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde murisin yerleşim yeri olarak, ”.... Mahallesi .... Sokak No:7/3 Narlıdere/İzmir” adresi yer almakta ise de, bu adresin Narlıdere Dinlenme ve Bakımevi Müdürlüğüne ait olduğu, müteveffanın huzurevinden önceki son yerleşim yerinin ise “1675 Sokak No:13/1 Karşıyaka/İzmir” adresi olduğu kurum yazısından anlaşılmış olup uyuşmazlığın, İzmir 4. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince İzmir 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 12.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/15191, Karar No: 2012/21311, Tarih: 20.12.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/15191 E.  ,  2012/21311 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Kars 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21/04/2011 tarih ve 2009/303-2011/147 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, 22.12.2008 tarihinde doğalgaz sızıntısı nedeni ile meydana gelen patlamada müvekkillerinin evinin ve eşyalarının hasar gördüğünü, davacıların oğlu ...’ın da yaralandığını, olaydan ...Ltd. Şti’nin işveren sıfatıyla, ...’ın şirketin yetkili müdürü olması nedeniyle Yapı-Kredi Sigorta A.Ş.'nin de Tehlikeli Maddeler Sorumluluk Sigortacı olmasından dolayı sorumlu olduklarını, müvekkillerinin evini kullanamamasından dolayı 5.000,00 TL kira bedeli, hasar gören ve AİG Sigorta A.Ş. tarafından karşılanmayan diğer eşya zararından dolayı 15.000,00 TL, evin tadilatı için 50.000,00 TL, ...’ın tedavi gideri 10.000,00 TL tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile tahsilini, müvekkilleri ..., ... ve ...için 50.000,00’er TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılar ...Ltd. Şti ve ...’dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili, davacıların hasar gören eşyalarının zararının AIG Sigorta A.Ş. tarafından ödendiğini, poliçede kira bedeli ve manevi tazminata ilişkin teminat bulunmadığını, bina ve eşya zararına ilişkin talebin fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ltd. Şti. ve ... vekili, gaz kaçağının meydana geldiği boruların üçüncü kişilerin yapmış olduğu yol çalışması sonucu hasara uğradığını, davacıların zarar gören eşyalarının hasar bedelini sigorta şirketinden aldıklarını, davacıların talep ettiği maddi ve manevi tazminatın fahiş olduğunu savunmuştur.

Davalı ...Ltd. Şti. ve ... vekili, gaz kaçağının meydana geldiği boruların üçüncü kişilerin yapmış olduğu yol çalışması sonucu hasara uğradığını, davacıların zarar gören eşyalarının hasar bedelini sigorta şirketinden aldıklarını, davacıların talep ettiği maddi ve manevi tazminatın fahiş olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacıların evlerinin doğalgaz kaçağı nedeniyle meydana gelen patlamada zarar gördüğü, davalı ...Ltd. Şti. ve davalı ...’ın gaz kaçağının meydana gelmesinde kusurlu bulundukları, davalı ... şirketinin Tehlikeli Maddeler Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında poliçe limiti kadar sorumluluğu bulunduğu, yapıda meydana gelen zararın 36.531,67 TL, AİG Sigorta A.Ş. tarafından karşılanmayan ev eşyalarında meydana gelen zararın 5.250,00 TL olduğu, davacıların manevi zararları için 5.000,00’er TL takdir edildiği gerekçesiyle davacıların kira alacağı ve ...Yeşilyurt'un tedavi giderlerine ilişkin davasının feragat nedeniyle reddine, davacıların ev eşyalarına ve bina hasarına ilişkin taleplerinin kısmen kabulü ile eşyalar için 5.250,00 TL, bina hasarı için 36.531,67 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacıların her bir için 5.000,00’er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... şirketi vekilinin aşağıdaki (2) ve (3) nolu, davalı ...A.Ş. vekilinin aşağıdaki (4) nolu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı ... şirketi ile davalı ...AŞ. arasında Tehlikeli Madde Sorumluluk Sigorta poliçesi düzenlenmiştir. Davacıların dava dilekçesinde manevi tazminat davasını davalılar ...A.Ş. ve ...’a karşı yönelttikleri ve dava konusu sigorta poliçesinde de manevi zararlar için teminat verilmediği hususu mahkemece nazara alınmadan davacılar yararına hükmedilen manevi tazminatın davalı ... şirketi de dahil tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

3- Ayrıca, TTK’nun 1292. ve Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 9.maddesi uyarınca davalı ... şirketinin hangi tarihte temerrüde düşürüldüğü araştırılmadan olay tarihinden itibaren faize hükmedilmesi de doğru görülmemiş, davalı ... şirketi yararına hükmün bozulması gerekmiştir.

3- Ayrıca, TTK’nun 1292. ve Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 9.maddesi uyarınca davalı ... şirketinin hangi tarihte temerrüde düşürüldüğü araştırılmadan olay tarihinden itibaren faize hükmedilmesi de doğru görülmemiş, davalı ... şirketi yararına hükmün bozulması gerekmiştir.

4- Davacılar vekili dava dilekçesinde davacıların her biri için 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ...AŞ ve davalı ...’dan tahsilini talep etmiş olup mahkemece, davacılar yararına ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiş olmasına rağmen reddedilen manevi tazminat davaları yönünden davalı ...A.Ş. yararına AAÜT uyarınca vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

5- Davalı ... yönünden yapılan temyiz incelemesine gelince; mahkemece davalı ...’ın davalı şirketin imzaya yetkili müdürü olduğundan bahisle sorumluğuna hükmedilmiş ise de MK’nun 50. maddesi hükmüne göre, kural olarak bir tüzel kişinin iradesi, organları aracılığıyla açıklanır. Organlar, hukuki işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokarlar. Organlar, kusurlarından dolayı ayrıca kişisel olarak sorumludurlar. Ancak bu kural uyarınca mümessilin ve daha geniş bir deyim ile organların sorumlu tutulabilmesi için kusurlu davranmış olmaları gerekir. Çünkü organların sorumluluğu, kusurlu sorumluluk esasından kaynaklanır. O halde bir organın sorumlu tutulabilmesi için onun kusurluluğunun gerçekleşmesi şarttır. Somut olayda davalı ...’ın sorumluluğuna karar verilirken anılan hususlar karar yerinde tartışılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

6- Bozma sebep ve şekline göre davalı ...'ın ücreti vekalete ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... şirketi ile davalı ...A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı ... şirketi yararına, (4) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı ...A.Ş. yararına, (5) nolu bentte açıklanan nedenlerle ise davalılardan ... yararına BOZULMASINA, (6) nolu bentte yazılı nedenlerle bu davalının ücreti vekaletle ilgili temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 20/12/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1350, Karar No: 2019/4613, Tarih: 14.11.2019

**15. Hukuk Dairesi         2019/1350 E.  ,  2019/4613 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davacı-karşı davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl ve karşı dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ile ilgili icra takibine itirazın iptâline ilişkin olup, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne dair verilen karar, davacı-karşı davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1086 sayılı HUMK'nın yürürlükte olduğu dönemde çıkarılan 09.05.1960 tarih, 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda; Yargıtay bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına usulî kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için de zorunluluk doğacağı, usulî kazanılmış hakka ilişkin açık kanun hükmü olmasa da temyiz sonucu verilecek bozma kararının hukuka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan amacı ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukuki alanda istikrar amacıyla kabul edilmiş bulunması bakımından usulî kazanılmış hak müessesesi usul hukukunun dayandığı ana esaslardan olup kamu düzeniyle de ilgili olduğu belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK'da da usulî kazanılmış hakka ilişkin açık bir düzenleme bulunmamakta ise de bu ilkenin uygulanma gerekliliği HMK hükümleri karşısında da varlığını sürdürmektedir. Yargıtay'ın bozma kararına uyan mahkeme, bozma kararı uyarınca işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usulü müktesep hak doğmuştur.

Yargısal ve bilimsel içtihatlarda “usulî kazanılmış hak” ya da “usulî müktesep hak” olarak adlandırılan bu ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.02.1988 tarih, 1987/2-520 Esas, 1988/89 Karar sayılı ilâmında “Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince işlem yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisinin lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usulî kazanılmış hak denilmektedir...” şeklinde tanımlanmaktadır.