muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/10774, Karar No: 2011/1604, Tarih: 17.02.2011

**6. Hukuk Dairesi         2010/10774 E.  ,  2011/1604 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye davasına dair karar davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık iktisap ve işyeri ihtiyacı nedeniyle tahliye istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiş,hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

6570 Sayılı Yasanın 7/c-d maddelerine göre işyeri ihtiyacına dayalı olarak açılan tahliye davalarında ihtiyaçlının kirada olması halinde ihtiyacın varlığının kabulü için ihtiyaçlının ya tahliye tehdidi altında bulunması veya kiralananın yapılacak iş için daha üstün nitelikte olması, en azından halen iş yapılan yerle eşdeğer nitelikte bulunması gerekir. Eşdeğerlik durumu varsa mülkiyet hakkına üstünlük tanınmalıdır. Bu iki halden birisinin varlığı ihtiyacın kabulü için yeterlidir. Her iki halin birlikte olması gerekmez.

Tahliye tehdidinin varlığı davacı tarafından ileri sürülmemiş ise mahkemece kendiliğinden nazara alınamaz. Oysa kiralananın halen iş yapılan yerden üstün olduğu ileri sürülmemiş olsa bile ihtiyaç iddiasının içinde bu husus da mevcut olduğundan mahkemece uzman bilirkişi aracılığıyla keşif yapılarak kıyaslama suretiyle bu hususun belirlenmesi gerekir.

Olayımıza gelince; Davacı vekili, dava dilekçesinde, müvekkilinin davalının 10.6.2006 tarihli sözleşme ile kiracı olduğu 75 nolu dükkanı kendi işyeri ihtiyacı nedeniyle satın aldığını, davacının halen 71 ve 73 nolu dükkanlarda torna,tesviye ve metal kalıp işi yaptığını,73 nolu dükkanın kendisine ait olup,71 nolu dükkanda kiracı olduğunu,her iki dükkanın birleştirilerek atölye olarak kullanıldığını,bu yerin davacının yaptığı iş için yetersiz olduğunu,atölyenin dar olması nedeniyle bilgisayar destekli makinelerin yan yana konulması halinde makinelerin zarar gördüğünü,yeni makine ve teçhizat alamadığı gibi hammadde stoku da yapamadığını belirterek 6570 sy’nın 7/d maddesi gereğince kiralananın tahliyesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı,ihtiyacın gerçek ve samimi olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.Mahkemece davacının,dava konusu yere ihtiyacı bulunmadığı, ihtiyacın gerçek ve samimi olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı, keşif deliline dayanmış,mahkemece mahallinde mukayeseli keşif yapılmış ve keşifte bilgilerine başvurulan inşaat mühendisi ve hukukçu bilirkişiler tarafından düzenlenen bilirkişi raporu doğrultusunda davacının mevcut işyerinin yeterli olduğu ve dava konusu 75 nolu dükkana ihtiyacı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı, torna, tesviye ve metal kalıp işi yaptığını,halen kullandığı yerin(atölyenin) dar olması nedeniyle bilgisayar destekli makinelerin yan yana konulması halinde makinelerin zarar gördüğünü,yeni makine ve teçhizat alamadığı gibi hammadde stoku da yapamadığını belirterek ihtiyaç iddiasında bulunmuştur.Bu iddia karşısında, davacının halen kullandığı yer ile dava konusu yerin mukayesesinin yapılması gerekmektedir. Ancak davacının halen yaptığı torna, tesviye ve metal kalıp işi ve bu işin gereklerinin tespiti özel uzmanlık gerektiren bir husustur.Her ne kadar mahkemece inşaat mühendisi ve hukukçu bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi raporu esas alınmış ise de,olayın özelliği dikkate alındığında bu konuda uzman makine mühendisinden oluşan bilirkişi yada bilirkişi kurulu eşliğinde mahallinde yeniden mukayeseli keşif yapılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde hüküm verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 17.2.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2495, Karar No: 2015/15859, Tarih: 01.10.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/2495 E.  ,  2015/15859 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gümüşhane Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/11/2014

NUMARASI : 2014/109-2014/447

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1-Bir taşınmazın arsa sayılabilmesi için, değerlendirme tarihinde belediye imar planı içinde olması, değilse, belediye veya mücavir alan sınırları dahilinde bulunması ve ayrıca belediye hizmetlerinden yararlanması, etrafının da meskun olması gerekir. ..... Belediye Başkanlığının 05.05.2014 ve 18.06.2014 tarihli yazılarında, taşınmazın belediye ve mücavir alan sınırları dışında olduğu belirtilmiştir.

Taşınmazların mevcut durumu itibariyle arsa vasfını kazanmadığı anlaşıldığından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu eşliğinde keşif yapılarak, taşınmazın olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirine göre değer biçildikten sonra bulunan bedele taşınmazların bilirkişi raporunda belirtilen özelliklerine göre Kamulaştırma Kanununun 11/1-i maddesi gereğince % 150 oranında objektif değer arttırıcı unsur ilavesi suretiyle değer tespiti gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması,

2-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında kamulaştırmadan önce irtifak hakkı tescil edilmiş bulunduğuna göre bu şerhin taşınmazda oluşturacağı değer kaybının toplam kamulaştırma bedelinden indirilmesi gerektiği nazara alınmadan fazla bedel tespiti,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 01/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17461, Karar No: 2014/4591, Tarih: 13.03.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/17461 E.  ,  2014/4591 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davalılar ....., ... ve ...‘e mahkemenin gerekçeli kararı ve davacı tarafın temyiz dilekçesi tebliğinin "Aynı adrese yapıldığı ve bu adreste aynı kişiler tarafından tebliğ alındığı" anlaşılmıştır. Bu kişilerin tamamının aynı adreste birlikte oturmaları hayatın olağan akışına uygun bulunmadığından tebligatların gerçekçi olmadığı izlenimi uyanmaktadır. Adı geçenlerin aynı çatı altında oturup oturmadıklarının, oturmuyorlarsa tebliğe elverişli mernis adreslerinin araştırılarak gerekçeli kararın ve davacı tarafın temyiz dilekçesinin tebliği ile temyiz ve cevap sürelerinin beklenmesinden,

2-Davacı kurum vekili mahkeme kararını temyiz etmiş ise de, dilekçenin süresinde temyiz defterine kaydının yapıldığını gösteren belge ya da bilgi dosya içerisinde bulunmamaktadır. Sözkonusu dilekçenin süresinde temyiz defterine kaydedilmediğinin anlaşılması halinde keyfiyetin tutanakla tespit edilip başkaca işlem yapılmadan; süresinde kayıt yapılmışsa kayıt tarihi bildirilmekle birlikte buna dair belgenin dosyasına konulmasından,

3-Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan buğday, biber ve kavunun 2009 yılı itibariyle sulu ve kuru şartlarda ayrı ayrı dekar başına asgari ve azami verimine, kilogram başına toptan satış fiyatına ve dekar başına ayrıntılı üretim giderine ilişkin veri listesinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilerek dosyaya konulmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3638, Karar No: 2009/5674, Tarih: 26.10.2009

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2009/3638 E.  ,  2009/5674 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, ayıplı ifa nedeniyle fazla ödenen bedelin istirdadı ve ödenmeyen senetlerle ilgili borçlu bulunmadığının tespiti (iadesi) istemlerine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle davalı olarak gösterilen ...’ın nüfus kayıtlarındaki adı ... olmasına rağmen dava dilekçesi ve karar başlığında ... yazılmış olması maddi hataya dayalı olup mahallinde her zaman düzeltilmesi mümkün olmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Yanlar arasında davacıya ait binada laminat parke, ... kapı, amerikan kapı ve mutfak dolabı yapımı konusunda eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu, sözleşme bedelinin 4.500,00 TL olup 800,00 TL’sinin peşin ödendiği, geriye kalan 3.700,00 TL için 10 adet bono verildiği taraf beyanlarıyla anlaşılmaktadır. Bu işlerden 1.700,00 TL bedelli mutfak dolabının yapılmadığı da tarafların kabulündedir. Yine yapılan peşin ödeme ve ödenen senetlerle birlikte davacının davalıya, toplam 2.460,00 TL ödediği konusunda da uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dosya kapsamına uygun ve mahkemece de benimsenen bilirkişi raporuna göre yapılan işlerdeki ayıpların 300,00 TL bedel karşılığı onarılmasının mümkün olduğu da saptanmıştır.

Bu durumda, yapımından vazgeçilen mutfak dolabı hariç iş bedeli 2.800,00 TL olup bundan 300,00 TL ayıbın giderilmesi bedeli düşüldüğünde davalı yüklenicinin hakettiği iş bedeli 2.500,00 TL olduğundan, davalı elinde kalan senetlerden davacının 2.000,00 TL’lik kısmından borçlu bulunmadığının tespiti ile davacıya iadesine karar verilmesi gerekirken, yanlış değerlendirme sonucu yazılı biçimde karar verilmesi doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1.) bendde yazılı nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, (2.) bent uyarınca kabulü ile hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 26.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/151, Karar No: 2023/193, Tarih: 15.03.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2022/151 E.  ,  2023/193 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Direnme kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında alt işveren şirketler tarafından işçi olarak çalıştırılanların kamu kurum ve kuruluşlarının sürekli işçi kadrolarında ve mahalli idarelerin şirketlerinde işçi olarak istihdamının 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) ile düzenlendiğini, bu kapsamda 696 sayılı KHK’nın 127 nci maddesiyle 375 sayılı KHK’ya eklenen geçici 23 üncü ve 24 üncü maddeleri uyarınca maddede belirtilen kamu kurum ve kuruluşları ile mahalli idarelerde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmesiyle çalıştırılanların doğrudan istihdamının öngörüldüğünü, ..., Yapı ve İnşaat İşçileri Sendikası (... Sendikası) üyesi olan müvekkillerinin de ... İl Özel İdaresi nezdinde hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışmakta iken 375 sayılı KHK’nın geçici 23 üncü maddesine göre hisselerinin tamamı ... İl Özel İdaresine ait olan davalı şirkette istihdam edildiklerini, İl Özel İdarelerinin mahalli halkı temsil ettiği gibi aynı derecede illerde devleti temsil etmek üzere kanunla kurulmuş tüzel kişiliği haiz yönetim birimleri olduğunu, İl Özel İdarelerinin başında il valisinin bulunduğunu, hizmetlerin vali adına onun emirleri doğrultusunda genel sekreter tarafından yürütüldüğünü, genel sekreterin bu görevleri yerine getirmesinden dolayı valiye karşı sorumlu olduğunu, İl Özel İdarelerinin aslında illerde valilerin sorumluluğunda Devleti temsil ettiği için Devletin bir parçası olduğunu, yapısı gereği mahalli idare organı olan belediyelerden ayrıldığını, davacıların istihdam edildiği şirketin bütün hisselerinin ... İl Özel İdaresine ait olması sebebiyle 6772 sayılı Kanun’un 1 inci maddesi gereğince müvekkilerine ilave tediye ödenmesi gerekirken ödenmediğini, davalı şirkette çalışmaya devam eden müvekkillerinin ilave tediyeye hak kazandıklarının tespitini talep etmekte hukuki yararlarının bulunduğunu ileri sürerek müvekkillerinin Yoncalı Dübecik Kaplıcaları İşletmesi AŞ’de istihdam edilmeye başlanıldıkları tarihten itibaren 6772 sayılı Kanun gereği ilave tediyeye hak kazandıklarının tespitine karar verilmesine talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin Kanun'da geçen sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirketermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket tanımına girmediğini, şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (6102 sayılı Kanun) hükümleri çerçevesinde ticaret siciline kayıtlı özel hukuk tüzel kişisi olduğunu, şirketin hisselerinin bir kısmının İl Özel İdaresine ait olmasının özel hukuk tüzel kişiliğini ortadan kaldırmadığını, Belediyelerin hissedar olduğu şirketlerin 6772 sayılı Kanun kapsamında olmadığını, Yargıtayın da Belediyelerin hissedar olduğu şirketlerin 6772 sayılı Kanun kapsamında olmadığına ilişkin kararları bulunduğunu, konuya ilişkin Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğüne yazdığı görüş yazısında da Belediyeler tarafından kurulan şirketlerin genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri kapsamına girmediğinin belirtildiğini, valinin İl Özel İdarelerindeki görev ve sorumluluklarının merkezi teşkilattaki görev ve sorumluluklarından ayrı olduğunu, mahalli idare kapsamında yer alan İl Özel İdarelerinin idari ve mali özerkliğe sahip olduğunu, valilerin başkanlık etmesinin İl Özel İdaresini mahalli idareler içinde yer alan Belediyelerden farklı hâle getirmediğini, müvekkili şirketin de sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait şirket tanımına girmediğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.01.2020 tarihli ve 2019/31 Esas, 2020/20 Karar sayılı kararı ile 6772 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi gereği, Devlet tarafından kanun ve kanunun verdiği yetki ile idari işlemle kurulan ve kamusal yetki ile ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişileri ve bunlara bağlı kuruşlarda iş sözleşmesi ile çalışanların 6772 sayılı Kanun'un kapsamına girdiğini, bağlı kuruluşun özel hukuk hükümlerine tâbi olmasının sonuca etkisi olmayıp sermayesinin % 50’sinin kamu kurumuna ait bulunmasının yeterli olduğu, davacıların işvereni olan davalı şirketin sermayesinin % 64'ünün ... İl Özel İdaresine, yaklaşık % 34 hissesinin ise ... Belediyesine ait olduğu, her ne kadar Yargıtayın Belediyelerin hissedarı olduğu şirketlerde çalışan işçilerin ilave tediyeden yararlanamayacağına ilişkin kararları bulunmakta ise de somut olayda davalı şirketin sermayesinin yaklaşık % 64 ‘ünün (yarısından fazlasının) İl Özel İdaresine ait olduğu, İl Özel İdaresinin Devlet tüzel kişiliğinin dışında görülemeyeceği, aksine merkezi idarenin yerel birimlere vesayet yetkisine haiz başkanlığını valiliğin yaptığı merkezi bir kamu kuruluşu olduğu, İl Özel İdaresinin davalı şirkette hissesinin % 50'den fazla olması sebebiyle 6772 sayılı Kanun'da belirtilen sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlardan olduğu, davacıların ilave tediyeden yararlanması gerektiği, ayrıca davalı şirkette Belediye ve İl Özel İdaresinin toplam payının % 98,322 olması karşısında bu miktarda Belediye ve İl Özel İdaresi payı bulunan şirketlerin kamusal nitelik taşıdıkları gerekçesiyle davanın kabulü ile davacıların 01.04.2018 tarihinden itibaren 6772 sayılı Kanun kapsamında ilave tediyeye hak kazandıklarının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 19.03.2021 tarihli ve 2020/1286 Esas, 2021/684 Karar sayılı kararı ile davalı şirketin sermayesinin 100.000 payından 33.987 adedinin ... Belediyesine, 64.335 adedinin ise ... İl Özel İdaresine ait olmak üzere toplam % 98,322 oranındaki payın ... İl Özel İdaresine ve ... Belediyesine ait olduğu, 6772 sayılı Kanun kapsamında olan İl Özel İdaresinin davalı şirketteki hissesinin yarıdan fazla olması dikkate alındığında davacıların ilave tediyeye hak kazandıkları, bu nedenle İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...Taraflar arasında ... İl Özel İdaresi’nin yarısından fazlasına sahip olduğu davalı şirketin personellerinin, ilave tediye ücretine hak kazanıp kazanamayacağı uyuşmazlık konusudur.

İlave tediye alacağının kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkındaki Kanun ile düzenlenmiştir. Kanun’un 1. maddesinde, “Umumi, mülhak ve hususi bütçeli dairelerle mütedavil sermayeli müesseseler, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlarla belediyeler ve bunlara bağlı teşekküller, 3460 ve 3659 sayılı kanunların şümulüne giren İktisadi Devlet Teşekkülleri ve diğer bilcümle kurum, banka, ortaklık ve müesseselerinde müstahdem olanlardan İş Kanununun şümulüne giren veya girmiyen yerlerde çalışmakta olan ve İş Kanununun muaddel birinci maddesindeki tarife göre işçi vasfında olan kimselere” ilave tediye ödemesi yapılacağı belirtilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ekli cetvellerde sayılmıştır. Bu sayıma göre belirtilen kurumlarda çalışanların kanun kapsamında olduğunun kabulü gerekmekle somut uyuşmazlıkta davacılar ... İl Özel İdaresi’nin %64,33’üne sahip olduğu davalı şirketin çalışanları olup, dava dilekçesinde söz konusu şirketin “sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket” olduğundan bahisle davacılara ilave tediye ödenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Bu durumda, davalı şirketin “sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket” özelliği gösterip göstermediğini değerlendirmek için “Devlet” ve “mahalli idare” kavramları incelenmelidir.

Anayasanın idareye ilişkin çeşitli düzenlemelerinde (örneğin, m. 29/4, m. 82/1, m. 128/1) “Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri” ifadesi kullanılmaktadır. Bu ifadeden devletin kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Bütün vatandaşlardan oluşmuş bir kişi topluluğu olan Devlet, hukukumuzda “merkezi idare” veya “genel idare” şeklinde de isimlendirilmektedir.

Devlet (merkezi idare, genel idare) tek bir kamu tüzel kişiliğidir. Devletin yasama, yürütme ve yargı organları ayrı tüzel kişiliğe sahip olmayıp devlet tüzel kişiliğini oluşturan birimlerdir. Bu açıklamaya göre Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanlığı, Yüksek Mahkemeler, Bakanlıklar gibi merciler kendi görev alanları itibariyle Devlet tüzel kişiliği adına işlem ve eylem yapar.