muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/5838, Karar No: 2020/6821, Tarih: 24.12.2020

**16. Ceza Dairesi         2020/5838 E.  ,  2020/6821 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : Kayseri 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.01.2020 tarih ve 2019/440 - 2020/16 sayılı kararı

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : Sanığın TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1,TCK'nın 62, 53, 58/9, 63 maddeleri gereğince

mahkumiyetine dair istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Ceza süresi yönünden yasal şartları oluşmadığından; sanık müdafiinin duruşmalı inceleme isteminin CMK'nın 299. maddesi uyarınca REDDİNE,

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Dairemizin 13.11.2019 tarih ve 2018/5526 Esas-2019/6842 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Asker bir şahsın; örgütün gizlilik ve deşifre olmamak kuralına riayetle, örgütün talimatı ile ve örgütsel irtibatı sağlamak maksadıyla kamuya açık ve birbirinden bağımsız market, büfe, kırtasiye, lokanta vb. gibi sair işletmelerde kurulu bulunan, ücret karşılığı kullanılan sabit hat veya ankesörlü hatlar ile mahrem imam tarafından arandığı, “her türlü şüpheden uzak, kesin kanaata ulaştıracak somut olgu ve teknik verilerle tespit edilmesi ve yargılama yapan mahkemenin de tam bir vicdani kanaate ulaşması halinde, kişinin örgütle bağlantısını gösteren hukuka uygun delil olacağı” ,

Hususunda herhangi bir kuşku bulunmamaktadır.

Dosya incelendiğinde;

Kırklareli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ankesörlü/kontörlü telefonlar aracılığı ile aranan askeri personele yönelik başlatılan soruşturma kapsamında, temin edilen HTS kayıtları üzerinde (üçüncü kişilere ait veriler ayıklanarak) yaptırılan inceleme sonucu düzenlenen HTS Analiz ve İnceleme raporuna göre; olay tarihi itibariyle Kuleli Askeri Lisesi’nde üsteğmen olarak görev yapan sanık ...’in üzerine kayıtlı olan ve aşamalarda kullandığını ikrar ettiği 0530 696 35 87 numaralı telefon hattının, Lüleburgaz ve Hakkari’de görev yaptığı dönemde, sabit hat /ankesörlü telefonlardan 2012 ile 2014 yıllarında birçok kez arandığının tespit edildiği, bu aramaların bir çoğunun yine kendisi gibi asker olan şahıslarla ardışık arama şeklinde olduğunun görüldüğü, yine dosya içerisine gelen belgeden sanığın, Kuleli Askeri Lisesi’nde görev yaptığı dönemde de 2015 yılında arandığının belirlendiği, bu aramaların bazılarının yine kendisi gibi asker olan şahıslarla ardışık arama şeklinde olduğunun görüldüğü,

Anlaşılmıştır.

Sanık, aşamalarda alınan savunmalarında, söz konusu aramalara ilişkin makul bir açıklama getirememiştir.

Tüm bu açıklamalar karşısında dosya kapsamında somut olay irdelendiğinde;

Anlaşılmıştır.

Sanık, aşamalarda alınan savunmalarında, söz konusu aramalara ilişkin makul bir açıklama getirememiştir.

Tüm bu açıklamalar karşısında dosya kapsamında somut olay irdelendiğinde;

Hukuka uygun olarak elde edilen (HTS) kayıtlarının incelenmesinde, “sanığın kendi adına kayıtlı ve kullanımında olan 0530 696 35 87 numaralı telefon hattının, Lüleburgaz ve Hakkari’de görev yaptığı dönemde, sabit hat /ankesörlü telefonlardan 2012 ile 2014 yıllarında birçok kez arandığının tespit edildiği, bu aramaların bir çoğunun yine kendisi gibi asker olan şahıslarla ardışık arama şeklinde olduğunun görüldüğü, yine dosya içerisine gelen belgeden sanığın, Kuleli Askeri Lisesi’nde görev yaptığı dönemde de 2015 yılında arandığının anlaşılması karşısında, arama sayısı, aramaların periyodik/ardışık olması, aramaların gerçekleştirildiği zaman, konuşma süreleri, sanığın farklı sabit hatlardan aranması, aranmaların makul görünmemesi nazara alındığında, sanığın örgütün iletişim metotlarından olan “ankesörlü/sabit hatlardan aranma” gizli iletişim sistemine dahil olduğu, yine tanık ...’ın “sanık ile dönem arkadaşı olduklarına, birliğin Kırklareli Babaeski’ye taşınması nedeniyle Lüleburgaz’da sanıkla birlikte ev tuttuklarına, bu dönemde Yaşar Güven’in kendileriyle ilgilendiğine , ayda bir sanık ile sohbete katıldıklarına” yönelik beyanı dikkate alındığında, mahkemenin sanığın örgüt üyesi olduğuna ilişkin kabulünde bir isabetsizlik olmadığı, yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, özleri değiştirmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı anlaşılmakla; sanık müdafiinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmediğinden CMK’nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davasının

esastan reddiyle hükmün ONANMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Kayseri 4. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin bilgi için Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.12.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/563, Karar No: 2022/1683, Tarih: 17.02.2022

**10. Ceza Dairesi         2021/563 E.  ,  2022/1683 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : TOKAT 1. Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Kenevir ekme

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan da aynı iddianame ile dava açıldığı ancak sanığın kiraladığı arazide ektiği süpürge otu bitkisi aralarında sökülerek kurutulmaya bırakılmış net 185,40 gr esrar elde edilecek kenevir bitki parçalarının bulunduğu sabit olduğu halde ,mahkemenin gerekçe bölümünde “..... hakkında hem 2313 Sayılı Kanuna Muhalefet hemde Uyuşturucu ve Uyarıcı Madde Ticareti Yapma ve Sağlama suçundan kamu davası açılmış ise de; dava konusu tarlada dikili vaziyette 30 kök hint kenevirinin yanında yeni sökülmüş henüz kurumamış yaş halde hint kenevirlerinin de bulunduğu bunların kubar esrar haline getirilmediği anlaşıldığından ve sökülmüş olan hint kenevirlerinden dolayı ayrıca Uyuşturucu Ticaretinden dava açılmış ise de; bu hint kenevirleri kurutulmuş olmadığı ve yeni söküldüğünden eylemin bütün halinde "İzinsiz ve Uyuşturucu Madde Elde Etmek Amacıyla Hint Keneviri Ekmek" suçu olarak” vasıflandırılması yasaya aykırı olduğundan, uyuşturucu madde ticareti yapma suçuyla ilgili olarak mahallinde olumlu veya olumsuz bir hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

24.11.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 karar sayılı hükmü gözetilerek, sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin 1 ve 2. fıkraları ile 3. fıkrasının 1. cümlesinin uygulanmasının infaz aşamasında dikkate alınması mümkün görülmüştür.

Yargılama sürecindeki işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 17.02.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20539, Karar No: 2014/26664, Tarih: 22.09.2014

**4. Ceza Dairesi         2013/20539 E.  ,  2014/26664 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2012/124371

MAHKEMESİ : Silivri 2.. M..

TARİHİ : 14/02/2012

NUMARASI : 2010/256 (E) ve 2012/69 (K)

SUÇ : İmar kirliliğine neden olma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

TCK'nın 184/1. maddesinde yazılı suçun, aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde işlenebileceği, belediye mücavir alanını kapsamadığı gözetilerek, söz konusu yerin belediye sınırları içinde kalıp kalmadığı ve özel imar rejimine tabi yerlerden olup olmadığının belirlenmesi ve katılan vekilinin temyiz dilekçesinde suça konu yapıların 2010 yılına ait hava fotoğraflarında görünmediğini iddia etmesi karşısında, ilgili yere ait hava fotoğrafları temin edilerek inşaatın yapım tarihi hususunda hava fotoğraflarını irdeleyen ek bilirkişi raporu alınıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı ve katılan Silivri Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 22/09/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/6730, Karar No: 2006/8226, Tarih: 30.10.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/6730 E.  ,  2006/8226 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu taşınmazın davacılar dışında kalan tapudaki diğer paydaşlarına kamulaştırma kararının tebliğe çıkarılıp çıkarılmadığı ve bu paydaşlar tarafından açılan bir bedel arttırım davasının olup olamdığının davalı idareden, noterlikten ve ilgili mahkemelerden,

2-Zeytin ürününün dekar başına ortalama verim ve üretim gideri ile kg başına satış fiyatının (2002 yılı itibarıyla) İlçe Tarım Müdürlüğünden sorularak alınacak yazı cevaplarının dosyaya konulmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 30.10.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14636, Karar No: 2015/7726, Tarih: 25.11.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/14636 E.  ,  2015/7726 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2011/307167

MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 19/04/2011

NUMARASI : 2010/190 (E) ve 2011/112 (K)

SUÇ : 213 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihlerine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

I- Cumhuriyet Savcısının temyiz istemine yönelik olarak yapılan incelemede;

Cumhuriyet Savcısının, CMUK'nın 310. maddesi hükmüne göre, Asliye Ceza Mahkemesi kararlarını “bir ay” içinde temyiz etmesi gerektiği halde, yasal süresinden sonra 08.06.2011 tarihinde temyiz ettiği anlaşıldığından vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

II- Sanık müdafiinin ve katılan vekilinin temyiz istemine yönelik olarak yapılan incelemeye gelince;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1- Sanığın yetkilisi olduğu kabul edilen şirketin 2008-2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenlediğinin kabul edildiği olayda; sahte olduğu iddia olunan faturaları kullanan şirketler hakkında karşıt inceleme yapıldığı ve vergi tekniği raporunun dosyaya eklendiği görülmekle, şirket yetkilileri hakkında dava açılmış olup olmadığının ilgili vergi dairesinden araştırılması, açıldığının tespiti halinde mümkünse birleştirilmesi mümkün olmadığı takdirde dava dosyaları getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim ve tesellüm belgeleri, bedelinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun, kanıtlama yeterliliği olan banka hesapları ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler, faturaları kullananların yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığı da dikkate alınarak faturaları kullanan şirket ile sanığın ticari defter ve belgeleri üzerinde gerekli görülmesi halinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılmasından sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken eksik kovuşturma ile yetinilerek mahkumiyet kararı verilmesi,

2- Her takvim yılındaki eylemlerin ayrı ayrı zincirleme şekilde işlenmiş suçları oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması ve verilen ceza üzerinden 5237 sayılı TCK'nın 43. maddesi gereğince arttırım yapılmayarak eksik ceza tayini,

2- Her takvim yılındaki eylemlerin ayrı ayrı zincirleme şekilde işlenmiş suçları oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması ve verilen ceza üzerinden 5237 sayılı TCK'nın 43. maddesi gereğince arttırım yapılmayarak eksik ceza tayini,

3- Kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi uyarınca hak yoksunluklarına hükmedilmiş ise de, 24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı ile anılan maddenin bazı hükümlerinin iptal edilmiş olması nedeniyle yeniden değerlendirme zorunluluğu,

4- Suça konu faturaların 2008 yılına ilişkin kurumlar vergisi bildiriminde kullanılması karşısında 2008 takvim yılı için suç tarihinin takip eden yılın nisan ayının 26. günü ve 2009 takvim yılı için faturların katma değer vergisi bildiriminde kullanılması nedeniyle suç tarihinin takip eden ayın 25. günü olduğu gözetilmeden suç tarihlerinin 26.04.2009 ve 25.02.2009 yerine gerekçeli karar başlığında 2009 olarak gösterilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin ve katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnamedeki bozma düşüncesine uygun olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 25.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3487, Karar No: 2024/1447, Tarih: 25.01.2024

**2. Ceza Dairesi         2023/3487 E.  ,  2024/1447 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/448 E., 2016/565 K.

ŞİKÂYETÇİ : ...

SUÇA SÜRÜKLENEN

ÇOCUK : ...

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, bozma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000,00 TL dahil adli para cezasına ilişkin mahkûmiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteğinin 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 317. maddesi gereğince isteme aykırı olarak REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 196/2. maddesinde yer alan “Sanık, alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere, istinabe suretiyle sorguya çekilebilir.” şeklindeki düzenleme uyarınca, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-h maddesinde düzenlenen hırsızlık suçuna ilişkin cezanın alt sınırının 5 yıl olması karşısında, suça sürüklenen çocuğun talimat ile başka mahkeme tarafından sorguya çekilemeyeceği gözetilmeden savunma hakkı kısıtlanarak yargılamaya devamla, mahkûmiyetine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı Tebliğname'ye uygun olarak BOZULMASINA, 25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6361, Karar No: 2013/2594, Tarih: 18.02.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/6361 E.  ,  2013/2594 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, yetim aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

Dava, davacının maaşını kesen Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, davanın kabulü ile davacının ölüm aylığını iptal eden Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrası olup, uyuşmazlığın çözümünde sosyal güvenlik, sosyal güvenliğin amaç ve yöntemleri, sosyal sigortalar, sosyal güvenlik sistemi gibi kavram ve olguların değerlendirilmesine gereksinim bulunmaktadır.

Sosyal sigorta sistemlerinde sigortalılar veya hak sahipleri belli şartların yerine getirilmesi halinde sosyal edime (yardıma) hak kazanırlar. Sosyal edim ya da sosyal yardım hakkı kişilerin belli bir yardım ya da edim üzerinden yargısal yönden icrası mümkün kamusal talep hakkını ifade eder. Sosyal sigortalar; sosyal koruma, dayanışma, sosyal denkleştirme, zorunluluk ilkelerine dayanmakta olup, özellikle inceleme konusu 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi yönünden önem arz eden sosyal koruma ilkesiyle, toplumun ekonomik ve sosyal yönden en fazla gereksinimi olan bireylerini/gruplarını koruma, güvenceye kavuşturma ve onlara hizmet amaçlanmakta, yaşamlarını sürdürebilmeleri için bu kişilerin sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması hedefi öne çıkmaktadır. Devletler tarafından amaç olarak benimsenen sosyal güvenlik genellikle sosyal sigortalar ile sosyal yardım ve hizmetler olarak adlandırılan iki temel yöntem uygulanmak suretiyle sağlanmaya çalışılmaktadır. İki ana rejimden meydana gelen Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde, yardımlar genellikle devlet bütçesinden veya gönüllü özel yapılanmalardan karşılandığı, katılmasız veya primsiz rejim olarak adlandırılan sosyal yardım ve hizmetlerin yanı sıra sistemin temel dayanağını oluşturan ve ilgililerin herhangi bir maddi katkısının söz konusu olmadığı katılmalı veya primli rejimde bulunmaktadır.

Ülkemizde, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu, 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına Ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu olmak üzere beş ana sosyal güvenlik yasası bulunmakta olup, bu mevzuatlarda düzenlenen sosyal güvenlik hakkı, Sosyal Sigortalar Kurumu, kısaca Bağ-Kur olarak adlandırılan Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu , Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı tarafından yerine getirilmekte iken, öncelikle 20/05/2006 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren örgütlenme yasası niteliğindeki 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile kamu tüzel kişiliğine sahip, idari ve mali açıdan özerk, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kurularak, anılan üç kurum tek çatı altında bu Kurumda birleştirilmiş, sonrasında mevzuat birliğini sağlamaya yönelik olarak, istisnaları dışında 01/10/2008 günü yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun kabul edilmiştir. Tüm modern sosyal güvenlik sistemlerinde yer alan ölüm sigortası, sigortalının yaşamını yitirmesi durumunda geride kalan ve hak sahibi olarak nitelendirilen (tanımlanan) kişilerin geleceklerini güvence altına almayı amaçlamaktadır.

Söz konusu kanunlarda iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortası veya ölüm sigortası kollarından hak sahiplerine ölüm geliri, ölüm aylığı, dul ve yetim aylığı bağlanabilmesi için bazı koşulları öngörülmüş, bunlar arasında anne/baba üzerinden hayattaki kız çocuğuna veya eş üzerinden sağ kalan diğer eşe tahsis yapılabilmesi evli olmama şartına bağlanmıştır. 506 sayılı Kanunun 99. ve 1479 sayılı Kanunun 43. maddelerinde "hakkı doğuran olay tarihi" ibarelerine yer verilmiş, 5510 sayılı Kanunun 35. maddesinde "hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarih", 97. maddesinde "hakkın kazanıldığı tarih" ve "hakkın doğduğu tarih" sözcükleri kullanılmıştır. Kız çocuğuna anne/baba üzerinden ölüm geliri/aylığı veya yetim aylığı bağlanabilmesi için yalnızca ölümün gerçekleşmesi veya evli olunmaması yeterli bulunmayıp, tahsis için her iki olgunun bir arada varlığı gerekmektedir. Evli kız çocuğu kimi zaman boşanmayla, bazen de ölümle hak sahibi sıfatını kazanmakta, başka bir anlatımla, sigortalı anne/baba yaşamını yitirmesine karşın kız çocuğu evli ise hak sahibi olamamakta, evli olmayan kız çocukları ise sigortalı anne/baba hayatta olduğu sürece bu sıfatla anılmamakta ve her iki durumda da gelire/aylığa hak kazanılamamaktadır. Şu durumda, evli kız çocuğu bazen boşanmayla, kimi zaman da ölümle ve hangisi daha sonra ise o tarihte hak sahibi olmaktadır. Dolayısıyla, hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarih (Hakkın kazanıldığı tarih-Hakkın doğduğu tarih-Hakkı doğuran olay tarihi) değişkenlik arz etmektedir.

Anılan beş temel kanunda yer almayan inceleme konusu norm ilk kez 5510 sayılı Kanunun " Gelir ve aylık bağlanmayacak haller" başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci(son) fıkrasında düzenlenerek 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Fıkrada "eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar 96. madde hükümlerine göre geri alınır" düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28/04/2011 tarihinde verilen karar ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu kuşkusuzdur.