muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/14405, Karar No: 2016/6410, Tarih: 09.06.2016

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, davacıların ortağı bulunduğu dava dışı anonim şirket yönetim kurulu üyelerine karşı açılmış sorumluluk davasıdır. Dava dilekçesiyle davacıların ortağı bulunduğu ... Holding A.Ş.'nin esas sermayesinin 31.10.2013 tarihli olağanüstü genel kurulunda yükseltildiği, yükseltilen sermaye tutarının 300 milyon TL'sinin enflasyon düzeltmesi farklarından karşılandığı, 300 milyon TL'sinin ise yeni nakdi sermaye taahhüdü olarak pay sahiplerinden talep edildiği, iç kaynakların tamamı sermayeye eklenmeden dış kaynaklardan artırım yapılmasının hukuka aykırı olduğu, nakdi sermayenin 1/4 ünün iştirak taahhütnamelerinin imzalanması sırasında nakden ödendiği, bakiye kısmın ödenmesi için davalı yönetim kurulu üyelerinin 15 günlük süre tanımalarının hukuka aykırı bulunduğu iddiasıyla tazminat talebinde bulunulmuş; işbu iddia dışında ileri sürülen davacıların zarara uğradığı bildirilen hususlar dolaylı zarar olduğundan pay sahiplerinin zarara uğraması halinde 6102 sayılı TTK.'nın 555/1 maddesi gereğince tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilecekleri, davacıların ise tazminatın doğrudan kendilerine ödenmesini talep ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi yerinde ise de açıklanan esas sermayenin arttırılması sonrasında nakdi sermayenin 1/4 ünün nakden ödenmek durumunda kalınması, bakiye kısmın ödenmesi için de davalı yönetim kurulu üyelerinin 15 günlük gibi kısa bir süre tanımaları sebebiyle davacıların zarar gördüğü iddiası, doğrudan zarar niteliğinde bulunup, davacılar tarafından varsa belirlenen zararın tazminini talep edilebilecektir. Bu suretle, ileri sürülen işbu iddia hakkında gösterilen delillerin toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davacıların tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilecekleri, doğrudan kendilerine ödenmesini isteyemeyecekleri gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte yazılı nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.350 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 09/06/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8431, Karar No: 2012/12064, Tarih: 08.11.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/8431 E.  ,  2012/12064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava konusu taşınmazın değerlendirilmesine esas alınan üzümün 2010 ve 2011 yılı itibarıyla sulu şartlarda dekar başına ortalama verimi, toptan satış fiyatı ve dekar başına ayrıntılı üretim giderini gösteren veri cetvelinin gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden sorularak alınacak yazı cevabının dosya içerisine konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 08.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5217, Karar No: 2015/22143, Tarih: 09.03.2015

**15. Ceza Dairesi         2014/5217 E.  ,  2015/22143 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Suça sürüklenen çocukların tutuklu olarak bulundukları ...’nde elbise dolabının kapağını ve tuvalet camını kırarak zarar verdikleri iddia edilen olayda;

31/10/2010 tarihli tutanakta gece saat:02.00 de... nolu gözlem odasında tutuklu olarak kalan suça sürüklenen çocukların kontrolü sırasında kalmış oldukları odanın banyo kısmında bulunan su fıskiyesi ve tuvalet penceresinin kırıldığı, elbise dolabının kilit kısmının ve dolap kapağının eklerinin söküldüğünün tespit edilip tutanak altına alındığı, soruşturma aşamasında yanlışlıkla kırıldığını beyan eden suça sürüklenen çocukların kovuşturma aşamasında suça konu eşyaların daha önceden kırık olduğunu ve görevlilerin bunu gelip tespit ettiğini savunmaları karşısında, gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından 31/10/2010 tarihli tutanakta adı geçen tutanak mümzilerinin tanık sıfatıyla beyanları alınarak sonucuna göre suça sürüklenen çocukların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 09/03/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/20332, Karar No: 2013/7064, Tarih: 19.03.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/20332 E.  ,  2013/7064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Sanık ... hakkında kurulan hükmün incelenmesinde;

Tanık ...'ın, sanıkları müştekilerden ...'a ait tarladaki sulama pompasının kablolarını keserken görmesi üzerine ihbarda bulunan kolluk görevlilerinin olay yerine gelmesi ile kovalamaca sonucu yakalandıkları, sanıkların yakalanmadan önce ise, müştekiler ...ve ... ...'a ait tarlalarından çalınan bir kısım kabloların, olay yeri inceleme raporuna göre, çevrede yapılan araştırma sonucu, kuru kanal içerisinde otlar arasına çuval içerisinde bırakılmış halde bulunduğu, yine hakkında hırsızlık malını bilerek satın alma suçundan verilen makumiyet kararı kesinleşen ...'ın iş yerinde yapılan arama sonucu yanmış ve soyulmuş bakır kabloların ele geçirildiğinin anlaşılması karşısında, suçun tamamlandığı gözetilmeden T.C.K'nın 35 maddesiyle uygulama yapılması, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık ... müdafiinin temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve yasaya uygun bulunan hükmün istem gibi ONANMASINA,

II- Sanık ... hakkında kurulan hükmün incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın müştekiler ...ve ... ...'a yönelik eylemlerinin tamamlandığı gözetilmeden T.C.K 35 maddesiyle uygulama yapılması,

2-Suç tarihinde adli sicil kaydı bulunmayan sanık hakkında belirlenen cezanın iki yıldan az olması karşısında; 08.02.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nın 231. maddesi uyarınca ve bu maddenin 6. fıkrasına 25.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren 6008

sayılı Yasanın 7. maddesi ile eklenen cümle de gözetilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin değerlendirilmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, sanık hakkında 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK’un 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın korunmasına, 19.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2503, Karar No: 2016/4174, Tarih: 10.03.2016

**13. Ceza Dairesi         2016/2503 E.  ,  2016/4174 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Gerekçeli karar başlığında suç yeri ve zaman dilimi gösterilmeyerek 5271 sayılı CMK'nın 232/2-c maddesine aykırı davranılmış ise de mahallinde eklenmesi mümkün görülmüştür.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre o yer Cumhuriyet Savcısı'nın temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin isteme uygun olarak ONANMASINA, 10.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17327, Karar No: 2012/374, Tarih: 18.01.2012

**12. Ceza Dairesi         2011/17327 E.  ,  2012/374 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : 5237 sayılı TCK'nın 89/1, 89/2-b. maddeleri gereğince mahkumiyet.

Taksirle yaralama suçundan sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmü sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-İddianamedeki nitelendirmeye göre bir kişinin yaralandığı olayda, davaya bakma görevinin 5235 sayılı Kanunun 10. maddesi gereğince Sulh Ceza Mahkemesine ait olduğu dikkate alınmadan yargılamaya devamla hüküm kurulması,

2-Bilirkişi listesine kaydı yapıldığı anlaşılamayan ve raporu hükme dayanak yapılan bilirkişiye, kimlik tespiti yapılmaması ve yemin verilmemesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 54, 58 ve 64/6. maddesine aykırı davranılması,

Kabule göre de;

Sanığın olay günü kullandığı araçla Nilüfer sokağına girip ters yönde seyrettiği sırada bu sokakta nizami şekilde kendi istikametinde seyreden mağdur sürücü ...'un kullandığı motorsikletle çarpışarak mağdur ...’un vücudunda 5. derece kemik kırığı oluşacak şekilde yaralanmasına sebebiyet verdiği olayda; sanığın eyleminde bilinçli taksirin unsurlarının oluştuğunun gözetilmeyerek sanık hakkında eksik ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olup, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, sanığın kazanılmış hakkının gözetilmesine 18.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2411, Karar No: 2013/25121, Tarih: 11.11.2013

**12. Ceza Dairesi         2013/2411 E.  ,  2013/25121 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Özel hayatın gizliliğini ihlal

Hüküm : Beraat

Özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya kapsamına göre; şikayetçi mağdurenin, kıyafetlerini çıkartıp, sadece iç çamaşırları üzerinde kalacak şekilde ve müzik eşliğinde dans ettiği ana ilişkin görüntülerinin, misafir olarak gittikleri bir evde, kız arkadaşı olan sanık tarafından, onun rızası dahilinde, kamera sistemi çalışır cep telefonuyla kaydedildikten sonra, görüntüleri kaydeden sanığın, şikayetçinin bilgisi dışında, bu görüntüleri, başka kişilere verdiği iddiasına konu olayda,

Sanığın, bahse konu görüntüleri şikayetçinin telefonuna da aktarmaları nedeniyle görüntülerin sadece kendisinde mevcut olmadığına dair savunması, gerek soruşturma, gerek kovuşturma aşamasında, savunmanın doğruluğunu denetlemek amacıyla, sanık ve şikayetçinin kullanımındaki telefonlar üzerinde teknik inceleme yaptırılmamış olup, olayın üzerinden geçen zaman dilimi ve dosya kapsamı nazara alındığında, bu aşamada yaptırılacak teknik incelemeyle savunmanın aksine yeni bir delil elde edilmesi imkanı bulunmadığı gibi, görüntüler şikayetçinin telefonuna aktarılmamış olsa bile, sanık ve şikayetçinin, bir üçüncü kişinin evinde misafir olarak bulunmalarından dolayı, mevcut hal ve koşullara göre, aynı ortamdaki diğer kişi ya da kişiler tarafından da, onlar farkına varmadan, görüntülerin temin edilmiş ve bu kişi ya da kişiler tarafından söz konusu görüntülerin başkalarına verilmiş olmasının ihtimal dahilinde olması, şikayetçinin görüntülerini eline geçiren kişinin, şikayetçiyi tanıdığını beyan etmekle beraber sanığı bildiğine ve görüntüleri ondan aldığına dair bir iddia ve dosya kapsamında bir delil bulunmaması, ahlak ve namus kavramlarının önemsendiği bir toplumda yaşayan sanığın, şikayetçiyle arkadaş olduğu ve aralarında önceye dayalı husumet bulunmadığı da dikkate alındığında, onun yaşamını olumsuz yönde etkileyecek şekilde fiziksel mahremiyetini içeren özel görüntülerini başkalarıyla paylaşmasının, müşterek hayat tecrübeleri ve dosya içeriği nazara alındığında, sanıktan beklenen bir davranış biçimi olarak kabul edilemeyecek olması karşısında, sanığın mahkumiyetine yeter, her türlü derecede şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı anlaşılmakla;

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, mahalli Cumhuriyet savcısının sübuta ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, beraata ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 11.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1140, Karar No: 2013/4232, Tarih: 10.04.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2013/1140 E.  ,  2013/4232 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve cebir, tehdit veya hile kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanık ...'ın yapılan yargılaması sonunda; beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı ve cebir, tehdit veya hile kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkûmiyetine dair Konya 2. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 30.10.2012 gün ve 2011/317 Esas, 2012/415 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelendi;

Sanık müdafiin duruşmalı inceleme isteğinin süresinden sonra yapılmasına göre duruşmalı inceleme talebinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 318. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin duruşmasız yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükümlerin ONANMASINA, 10.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7844, Karar No: 2013/22053, Tarih: 11.11.2013

**6. Ceza Dairesi         2011/7844 E.  ,  2013/22053 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Dosya içeriğine göre; sanığın, mağdura ait beş katlı bitmiş binanın içerisine daire sahibi olduğunu söyleyerek girip, girişe göre sağdaki dairenin kapısında bulunan toplu anahtarlardan 3-5-6 nolu dairelerin anahtarlarını alıp, kapılarını açarak içeriden ikişer adet banyoda takılı bulunan muslukları çaldığının anlaşılması karşısında; eylemin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesine uyan hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden, aynı Yasanın 141/1.maddesiyle uygulama yapılması,

2-5237 sayılı TCK'nın 145. maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK'nın 522. maddesindeki “hafif” ve “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değer azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği de gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da

gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüde düşük miktarlar esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, bu maddeye sevk amacının dışında yorumlar getirilerek cezadan indirim yapılması,

3- Sanığın suçta kullandığı ve adli emanete alınan 1 adet anahtarın müsaderesi istendiği halde, bu konuda bir karar verilmemesi ,

Bozmayı gerektirmiş, Üst Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları ve tebliğnamedeki düşünce bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11.11.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6922, Karar No: 2009/4164, Tarih: 19.03.2009

**21. Hukuk Dairesi         2008/6922 E.  ,  2009/4164 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 05/12/2007

Davacı,  sigortalılık başlangıç tarihinin 20.11.1980 olduğunun tespitine  karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının 20.01.1980 tarihinde tüm sigorta kollarına tabi olarak çalıştığının ve sigorta başlangıcının 20.11.1980 tarihi olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 3. Maddesinin II/B bendine göre, “Özel Kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır. Davada tespiti istenen dönemde 05.07.1977 tarihinde yürürlüğe giren 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Yasası yürürlükte olup 19.06.1986 tarihinde yürürlüğe giren 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Yasası yürürlükte değildir. Belirtilen nedenlerle çıraklık ilişkisi,çıraklık sözleşmesini düzenleyen 2089 sayılı Yasa'daki koşullar dikkate alınarak irdelenmelidir.

Davada tesbiti istenen dönemde yürürlükte bulunan 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık  Yasası'nın 4. maddesinde, bu Kanuna tabi bir sanatı o sanat için  düzenlenen tarih ve pratik öğrenim programına göre o işyerinde öğrenmek amacıyla bir çıraklık sözleşmesi ile bir iş yeri sahibinin hizmetine giren kimseye çırak deneceği, 5. maddesinde çırak olabilmek için 18 yaşından büyük olmamak gerektiği, 16. maddesinde ise işyeri sahibi veya temsilcisinin çırak adayını çalıştırmaya başlamadan  önce velisi veya kanuni mümessili ile üç örnek  yazılı bir çıraklık sözleşmesi yapmaya mecbur olduğu, 20. maddesinde sözleşmenin  bir örneğinin mahalli Çıraklık Eğitimi Komitesine, derneğe kayıtlı ise  illgili derneğe veya odaya vermek ve sicil numarasını alarak  sözleşmeye yazmak zorunda olduğu bildirilmiştir. Öncelikle bir kimseye çırak denebilmesi için o kimsenin durumunun bu özel  kanunda çıraklar hakkında yapılan tarife ve nitelendirmeye  uyması gerekir.

Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının belirtilen devrede çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçektende çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak,işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının belirtilen devrede çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçektende çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak,işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Öte yandan 506 sayılı Yasa'nın 11.12.1981 tarihli 2564 sayılı Yasa ile değiştirilen 60/G maddesinde 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık sürelerinin 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edileceği, Geçici 54. maddesinde ise 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60/G maddesinin uygulanmayacağı bildirilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına 20.11.1980 tarihinde İ.Tekstil San. Ve Tic.A.Ş. unvanlı işyeri tarafından işe giriş bildirgesinin verildiği, bildirgede çırak olarak çalıştığına dair bir açıklama bulunmadığı, bildirgenin verildiği tarihte davacının 16 yaşını bitirmiş 17 yaşından gün almış olduğu, hizmet cetvelinde 20.11.1980 tarihinde işe girişinin göründüğü, davacı adına dönem bordrosu verildiği,çıraklık sözleşmesinin bulunmadığı,Kurum müfettişinin 13.06.1981 tarihli raporu üzerine işyerinde  çırak olduğu halde sigortalı işe girişi yapılarak kasım/1980 ile nisan/1981 tarihleri arasında ücret bildiriminde bulunulan davacının sigortalılığının iptaline karar verildiği,dinlenen tanık beyanlarına göre davacının işyerinde işçi olarak çalıştığı çırak olmadığı beyan edilmiş ise de tanıkların bordro tanığı olmadıkları anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında; resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması, salt, bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması, inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordroları, tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken işverenler tarafından Kuruma bildirilen komşu işyerleri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.