muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/9257, Karar No: 2019/11237, Tarih: 02.10.2019

**14. Ceza Dairesi         2015/9257 E.  ,  2019/11237 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan beraat, beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Muhakeme safahatını yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre, suça sürüklenen çocuğa isnat edilen beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçunun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğinin belirlendiği, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun ise kanuni unsurları itibarıyla oluşmadığının tespit edildiği, iddia ve savunma ile tüm delillerin eksiksiz olarak kararda gösterildiği, hükmedilen ceza ve miktarı itibarıyla kanuni sınırlar içinde tayin edildiği gibi beraat hükmünün de dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla, suça sürüklenen çocuk müdafisi ile katılan mağdur vekilinin yerinde görülmeyen temyiz taleplerinin reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 02.10.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/25548, Karar No: 2016/12375, Tarih: 21.06.2016

**5. Hukuk Dairesi         2015/25548 E.  ,  2016/12375 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1)Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 13/09/2013 gününde belediye imar planı içinde olup olmadığı, değilse belediye veya mücavir alan sınırları dahilinde bulunup bulunmadığı, belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı ve etrafının meskun olup olmadığı, ilgili Belediye Başkanlığından sorulduktan,

2)Davalı Zülfiye Baki'nin 2008 yılında öldüğüne dair nüfus kayıt bilgisi bulunmaktadır. Adı geçen ölü davalıya ait veraset ilamı temin edilip, mirasçılarının vekil ...'a vermiş oldukları vekaletname var ise dosya arasına alındıktan; yok ise mirasçılara gerekçeli karar tebliğ edilip, temyiz süresi de beklenildikten,

3)Bilirkişi raporunda münavebe ürünü olarak alınan buğday, kuru fasulye ve karpuzun dekar başına verim miktarlarının il tarım müdürlüğünden değerlendirme tarihi olan 2013 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg satış fiyatlarının da resmi kuruluşlardan sorulduktan,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21/06/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19203, Karar No: 2022/7854, Tarih: 25.05.2022

**6. Ceza Dairesi         2021/19203 E.  ,  2022/7854 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Nitelikli yağma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

5271 sayılı CMK'nın 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'', aynı Kanunun 294. maddesinin ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' ve aynı Kanunun 301. maddesinin ''Yargıtay, yalnız temyiz başvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usule ilişkin noksanlardan kaynaklanmışsa, temyiz başvurusunda bunu belirten olaylar hakkında incelemeler yapar.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek sanık müdafiinin temyiz isteminin beraat kararı verilmesi gerektiğine yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

TCK'nın “Daha az cezayı gerektiren hâl” başlıklı 150/2. maddesinde; “Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar inidirilebilir.” denilmektedir.

Maddenin gerekçesinde ise; “Maddenin ikinci fıkrasında, yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılması gerektiği kabul edilmiştir.” açıklamasına yer verilmiştir.

TCK’nın 145. maddesiyle daha az ceza verilmesini gerektiren bir nitelikli hâl olarak “Değer azlığı”, hırsızlık suçu bakımından da suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak, ceza vermekten de vazgeçilebilir.” ibaresi ilâvesiyle- hüküm altına alınmış bir husustur.

Y.C.G.K.'nın 15.12.2009 günlü, 6/242-291 esas ve karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere, 5237 sayılı TCK'nın 145. (veya 150/2) maddelerinde veya gerekçelerinde “Daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma” koşulu yoktur. Elbette değerin az olmasına ilaveten, daha çoğunu alma olanağı varken daha azı alınmış ise; bu maddeler sanık lehine uygulanmalıdır. Ancak; her iki maddenin, yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir.

TCK'nın 145 veya 150/2. maddeleri uyarınca faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması kural olarak yeterli olup, suç ve cezada kanunilik ilkesi ile aleyhe kıyas ve yorum yasağı gereği, kanunda bulunmayan başka bir koşul ihdas edilemez.

Hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “İşlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır.

TCK'nın 145 ve 150/2. maddelerinin uygulanmasında hâkime geniş bir takdir yetkisi tanınmış olup, TC Anayasası’nın 141/3, 5271 sayılı CMK'nın 34, 223, 230 ve 289. maddeleri uyarınca sözü edilen yetki kullanılırken, keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle açıklanmalı ve uygulama yapılmalıdır.

Hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “İşlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır.

TCK'nın 145 ve 150/2. maddelerinin uygulanmasında hâkime geniş bir takdir yetkisi tanınmış olup, TC Anayasası’nın 141/3, 5271 sayılı CMK'nın 34, 223, 230 ve 289. maddeleri uyarınca sözü edilen yetki kullanılırken, keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle açıklanmalı ve uygulama yapılmalıdır.

Öte yandan hâkim, TCK'nın 145 veya 150/2. maddeleriyle kendisine tanınan takdir yetkisini kullanırken, evrensel ceza hukuku prensiplerinden olan ve ceza kanunlarımızın hazırlanmasında esas alınan, kanunilik, belirlilik, orantılılık ve ölçülülük ilkeleri, kıyas ve aleyhe yorum yasağı ile mükerrer değerlendirme yasağına uygun bir değerlendirme yapmak zorundadır.

Bu açıklamalardan değer az ise, verilecek cezadan mutlaka indirim yapılmalıdır gibi bir anlam da çıkartılmamalıdır. Diğer bir anlatımla indirim yapıp yapmama hususu her somut olayda özenle değerlendirilmelidir.

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun Dairemizce benimsenen içtihatları uyarınca; rögar kapağı, plaka, sürücü belgesi, kimlik belgesi ve bankamatik kartı gibi eşyaların hırsızlık suçuna konu olması halinde, ortaya çıkan tehlike veya bunların yeniden çıkartılması için sarf edilecek emek ve mesai vb.’de gözetilerek değer azlığı indirimi yapılmamalıdır.

Bunun gibi kasten öldürme, kasten öldürmeye teşebbüs, cinsel istismar gibi ağır suçların yağma ile birlikte işlenmesi hallerinde değer azlığı indiriminin yapılmaması hukuka, vicdana ve adalete de uygun olacaktır.

Bu açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde,

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimler kurulunun takdiri ile Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararına göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanığın olay günü yanlarına yaklaştığı, mağdura sigara ve param yok demesi üzerine cebinden çıkardığı muşta ile yüzüne ve kafasına vurduğu, mağdur yere düşünce sanığın mağdurun cebinden 5 TL parayı alıp gittiği eylemde sanığa verilen cezadan değer azlığı nedeniyle 5237 sayılı TCK’nın 150/2. maddesiyle cezadan indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 5271 sayılı CMK'nın 304/2. maddesi uyarına yeniden incelenmek ve hüküm verilmek üzere dosyanın ... Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilmesine, 25.05.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/517, Karar No: 2008/2188, Tarih: 25.02.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/517 E.  ,  2008/2188 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.04.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 07.06.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı arsa sahibi Belediye Başkanlığı henüz kat irtifakı kurulmamış taşınmazdan bağımsız bölüm tescili istenemeyeceğini, iskan ruhsatı alınmadığından edimlerin yerine getirilmiş sayılmayacağını davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı yüklenici savunmada bulunmamıştır.

Mahkemece dava kabul edilmiş, B bloktaki zemin kat 2 numaralı bağımsız bölüme özgülenmesi gereken 155/1500 arsa payının davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Hükmü davalı arsa sahibi Belediye Başkanlığı temyiz etmiştir.

Davalılar arasındaki arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi eser sözleşmelerinin bir türüdür. Bu sözleşme taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükler. Burada biri diğerinden farklı iki ayrı hukuki durum söz konusudur. Bunlardan ilki geçerliliği bir şekle bağlı olmayan inşaat yapım sözleşmesi (eser sözleşmesi) «yüklenicinin borcu» diğeri ise, kamu düzeni bakımından resmi şekilde yapılmadıkça hüküm ve sonuç doğurmayan taşınmaz malda pay mülkiyetinin devri «arsa sahibinin borcu» dur. Bu özelliği gereği arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri çift tipli karma sözleşmelerdendir. Kural olarak da; Belediye Başkanlığı 213, Türk Medeni Kanunu'nun 706 ve Tapu Kanunun 26. maddeleri hükmünce resmi şekilde

yapılması zorunludur. Ne var ki; tüm dosya kapsamından 22.08.1991 tarihli sözleşme kapsamındaki binanın yapıldığı davalı arsa sahibince eylemli olarak teslim alındığı lojman olarak da kullanıldığı anlaşılmaktadır. 30.09.1988 tarih 2/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere edimler reddedilmeyecek düzeyde yerine getirildiğinden, burada Türk Medeni Kanununun 2. maddesi hükmünce şekil eksikliğinin ileri sürülmesi dürüst davranma kuralları ile bağdaşmayacağından, davalılar arasındaki arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi hüküm ve sonuç meydana getirir. Diğer taraftan; 24.04.1978 tarih 3/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı uyarınca kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulmamış bir yapıda satış vaadi sözleşmesi yapılarak mülkiyet aktarımı olanaklıdır. Bu gibi durumlarda ne tür bir işlem yapılacağı da anılan İçtihadı Birleştirme Kararında ayrıntılı olarak gösterilmiştir.

Mahkemece bütün bu anlatılanlar doğrultusunda çekişmenin esasının incelenmesinde yasaya aykırılık yoktur. Ancak;

Mahkemece bütün bu anlatılanlar doğrultusunda çekişmenin esasının incelenmesinde yasaya aykırılık yoktur. Ancak;

22.08.1991 tarihli sözleşmenin 13 ve 41. maddelerine bakıldığında yapıdaki her türlü vergi ve harçların yüklenici tarafından ödeneceğinin ve binanın «anahtar teslimi» kuralınca arsa sahibine teslim edileceğinin hükme bağlandığı görülmektedir. Gerek davalı arsa sahibi gerekse bilirkişiler bir tadilat projesinin varlığından söz etmişler ise de bunun ne amaçla yapıldığını amaçlamamıştır. Öte yandan, anahtar teslimi kavramı içersinde yapıya gerekli harç ve giderleri ödemek suretiyle iskan ruhsatı almak da bulunduğundan, yüklenici sözleşmedeki bu edimini yerine getirmeden arsa sahibi davalı Borçlar Kanunun 167. maddesinden faydalanarak davacı üçüncü kişiye karşı ödemezlik def’inde (arsa payını devre karşı koyma) bulunabilir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken ...; davalının savunmasında geçen tadilat projesinin tasdiki ile neyin amaçlandığını açığa kavuşturmak, yapının iskan ruhsatını gerekli harç ve giderleri yatırarak almak üzere davacıya yetki ve mehil vermek, böylelikle tüm edimler yerine getirilirse davacının tescil talebini hüküm altına almak aksi halde davayı reddetmek olmalıdır.

Değinilen bu yönler bir yana bırakılarak davanın eksik inceleme ve araştırmayla kabulü doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 25.02.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/8992, Karar No: 2009/59, Tarih: 12.01.2009

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2008/8992 E.  ,  2009/59 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 14. İCRA MAHKEMESİ

Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak suçundan sanık ...’ın beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının onama istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Borçlunun 17.07.2007 tarihinde sunduğu mal beyanı dilekçesinde bildirmediği taşınmazlar üzerinde hacizler ve ipoteğin bulunması karşısında, taşınmazların değerleri belirlenip, üzerindeki diğer hacizler ve ipoteklerle birlikte borcu karşılamaya yeterli olup olmadığı tesbit edildikten sonra sanığın hukuki durumunun takdiri gerekirken, farklı gerekçelerle beraat kararı verilmesi isabetsiz ise de, sanığın 17.07.2007 tarihli mal bildiriminin, yaşam tarzına göre geçim kaynak ve olanakları ile, takip konusu borcun ne şekilde ödeneceğini içermemesi nedeniyle İİK’nun 74.maddesinde düzenlenen şartları taşır nitelikte mal beyanı olarak kabulü mümkün bulunmaması karşısında gerekçesi farklı fakat sonucu itibariyle doğru olan hükmün farklı gerekçe ile istem gibi ONANMASINA, 12.01.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2348, Karar No: 2022/4199, Tarih: 30.05.2022

**11. Hukuk Dairesi         2021/2348 E.  ,  2022/4199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 06.11.2020 tarih ve 2020/376 E. - 2020/852 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; davalı Çukurova Elektrik A.Ş.’nin halka açık ve hisseleri borsada işlem gören bir şirket olduğunu, bu davalı tarafından “berke barajı” inşaat yapım işinin yürütülmesi sırasında şirketin hakim ortaklarından Yapı ve Ticaret A.Ş.’den çeşitli alanlarda hizmet alındığını, bunun karşılığı olarak erken hakediş ödemesi yapılarak 186.725.957,02 TL şirketin örtülü sermaye aktarımında bulunduğunu, ayrıca Yapı Ticaret A.Ş.’ye işe başladığı sırada avans olarak ödenen miktarın daha sonra oluşan hakedişlerden usulüne uygun şekilde mahsup işlemi yapılmayarak 120.620.980,92 TL örtülü sermaye aktarımı sayılan işlem yapıldığını, SPK’nın 15/son maddesi uyarınca bu işlemlerin örtülü sermaye aktarımı olduğunu, aynı Kanun’un 46/1-c maddesi uyarınca bu işlemin hukuka aykırı olduğunun tespiti ve iptali amacıyla dava açmak yetkilerinin bulunduğunu ileri sürerek anılan her iki miktara yönelik işlemin örtülü sermaye aktarımı olduğunun tespitine ve iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkili tarafından yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili; müvekkili tarafından yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre; halka açık ve hisseleri borsada işlem gören davalı ...'ın Berke Barajının inşaat işinin bir bölümünü diğer davalı ...Ş.’ye yaptırdığı, mahkememizce hükme esas alınan 26/08/2014 tarihli bilirkişi raporuna göre, ...'ın idari yapı ve sermaye bakımından ilişkili bulunduğu firma olan Yapı Ticaret A.Ş.'ye örtülü sermaye aktarımı yaptığı, davalı Çukurova A.Ş. tarafından Yapı ve Ticaret A.Ş.'ye Berke Barajı'nın yapım işi nedeniyle 39.479.332,64 USD fazla ödeme yapıldığı ancak 28.018.659,69 USD hak edişinin ödenmediği, bu durumda erken ödeme yapılan miktarın 11.460.673,25 USD olduğu ve yine erken ödenen 11.460.673,25 USD nedeniyle de ...'ın toplam 3.796.723,45 USD faiz kaybının olduğu, davalılar arasında yapılan işlemlerden 11.460.673,25 USD’lik erken yapılan ödeme ile dava tarihi itibariyle bu ödemeden kaynaklanan 3.796.723,45 USD faiz kaybının örtülü sermaye aktarımı kapsamında olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; davalı ...'ın diğer davalı ...Ş'ye dava tarihi olan 31/12/2003 tarihi itibariyle erken hakediş ödeme işlemlerinden dolayı SPK'nın 15/son, 46/1-c maddesine göre 11.460.673,25 USD ve bu ödemeden kaynaklanan 3.796.723,45 USD faiz kaybı olmak üzere toplam 15.257.396,70 USD karşılığı 21.392.365,39 TL örtülü sermaye aktarımı yaptığının tespiti ile, bu işlemlerin iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 21,40 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacı ... davalı Çukurova Elekt. A.Ş.'den ayrı ayrı alınmasına, 30/05/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11780, Karar No: 2013/2109, Tarih: 21.01.2013

**9. Hukuk Dairesi         2012/11780 E.  ,  2013/2109 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacı işçinin davalı ortaklığın işçisi olmasına rağmen muvazaalı biçimde diğer şirketin çalışanı olarak gösterildiğini, işe gidiş geliş saatleri ve iş akışının davalı ... tarafından kontrol edildiğini, emir ve talimatların da yine aynı davalı tarafından verildiğini, çalışma saatlerinin tümünü ...da geçirdiğini başka bir yerde çalıştırılmadığını, yine ...yetkililerinin emir ve talimatlarıyla evrak getir götür ve temizlik işlerinin yaptırıldığını, muvazaalı şirketler değiştiği halde işi ve konumunun değişmediğini iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, davacı ile ortaklık arasında muvazaa ilişkisinin bulunmadığını, davalı şirketin ortaklık ile yaptığı sözleşmede işçilerin her türlü özlük haklarından mesul olduklarının bildirildiği, işten çıkış bildirgelerinin davalı şirket tarafından verildiği, işçilerin emir ve talimatları davalı şirketten aldıklarını, davanın reddi gerektiğini savunurken, diğer davalı şirket vekili ise muvazaa iddiası nedeni ile işverenlik sıfatlarının olmadığını, sorumlulukları bulunmadığını beyan etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalı ... ile davalı ... şirketi arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğu, ancak bu ilişkinin muvazaaya dayanmadığı, davalı ...’nun temizlik işlerinin yapımı amacıyla söz konusu işçilerin işe alındığı, temizlik işlerinin ...’nun asıl işi olmadığı, ...’nun asıl işinin petrol arama ve işletme işleri olduğu ve davacının yapmış olduğu işlerin yardımcı işler niteliğinde işler olduğu, bu nedenle davacının işe iadesine karar verilse dahi taşeron firma olan ... firmasındaki işine iadesine karar verilmesi gerektiği, davacı işçinin davalı ... bünyesinde ... firmasından başka taşeron firmalarda da temizlik işçisi olarak çalıştığı, her ne kadar iş akdi belirli süreli olarak akdedilmiş ise de davacının değişik firmalar nezdinde

devamlı olarak ...da ki iş yerinde temizlik işçisi olarak çalıştığından iş akdinin belirsiz süreli iş akdine dönüştüğü, davacının işe iade davasını ...bünyesindeki ihaleyi alan taşeron firmalardan en son çalıştığı şirkete karşı davasını açması gerektiği, davacının davalı ... firmasındaki işinin 30.04.2011 tarihinde son bulduğu ve bu tarihten sonra 02.06.2011 tarihine kadar ihaleyi alan dava dışı ... şirketinde çalışmasının devam ettiği, bu durumun sigorta hizmet dökümünde açıkça belli olduğu ve davacının bunu bilemeyeceği ileri sürülemeyeceği, davacının son çalıştığı şirkete karşı davasını açmadığı, ...’nun da üst işveren olması ve davanın muvazaa olmaması nedeniyle alt işverene karşı açılması gerektiği gerekçesi ile davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

6100 sayılı HMK.’un 124/4 maddesi uyarınca “Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir”.

Diğer taraftan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde yapılan tanıma göre, “bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işverene alt işveren denilir”. Bunlara ayrıca, taşeron, aracı, müteahhit, alt yüklenici gibi isimler de verilmektedir.

Alt-asıl işveren arasındaki ilişki, niteliğine göre, eser, taşıma, kira gibi sözleşmelere dayanır. Alt işveren üstlendiği işi sözleşme koşulları doğrultusunda, ama kendi adına ve bağımsız bir biçimde yürütür. Çalıştırdığı işçilerle kendi adına iş sözleşmesi yapar; gerekli talimatları verir; işçilere ücretlerini kendisi öder; ücret bordrolarını düzenler; SSK primlerini yatırır.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinden söz edilebilmesi için; alt işveren, işçilerini asıl işverene ait işyerinde, asıl işverenden aldığı iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde çalıştırıyor olmalı ve asıl işverenin işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde ya da asıl işin bir bölümünde çalıştırmalıdır. Bu anlamda verilen iş süreklilik arzetmeli, anahtar teslimi verilmiş olmamalıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.