muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/36847, Karar No: 2015/23607, Tarih: 30.11.2015

5538 sayılı Yasa ile İş Kanununun 2 nci maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olan ortaklıklara dair ayrık durumlar düzenlenmiştir. Ancak, maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Yasal olarak verilmesi mümkün olmayan bir işin alt işverene bırakılması veya muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde, işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında açık biçimde ifade edilmiştir. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunamaz. Muvazaaya dayanan bir ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi olmakla kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, iş kanununun 5 inci maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin kararları da bu doğrultudadır .

İş Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 15.5.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5763 sayılı yasanın 1 inci maddesiyle değiştirilmiş ve alt işverenin işyerini bildirim yükümü getirilmiştir. Alt işveren bu bildirimi asıl işverenle aralarında düzenlenmiş olan yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte yapmak durumundadır. Alt işverenlik sözleşmesi ilgili bölge müdürlüğü ile gerektiğinde iş müfettişleri tarafından incelenecek ve kurumca re’sen muvazaa araştırması yapılabilecektir.

Muvazaanın tespiti halinde bu yönde hazırlanan müfettiş raporu ilgililere bildirilir ve ilgililer 30 gün içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilirler. İş müfettişliği tarafından hazırlanan muvazaalı alt işverenlik ilişkisinin tespit edildiği rapora ilgililerin süresi içinde itiraz etmemesi ya da mahkemece muvazaalı işlemin varlığına dair hüküm kurulması ve verilen kararın kesinleşmesi halinde, alt işverenliğe dair tescil işlemi iptal edilir. Bu halde alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.

Asıl işveren alt işveren ilişkisi ve muvazaa konuları, 5763 sayılı Yasayla İş Kanununda yapılan değişiklikler ve buna bağlı olarak çıkarılan alt işveren yönetmeliğinin ardından farklı bir anlam kazanmıştır. Yönetmelikte “yazılı alt işverenlik sözleşmesi”nden söz edilmiş ve çeşitli tanımlara yer verilmiştir.

Alt işveren yönetmeliğinde;

1) işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2) daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3) asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

Alt işveren yönetmeliğinde;

1) işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2) daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3) asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4) kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri,

İhtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır.

Somut olayda, davacı, asıl işveren davalı şirket ile alt işveren A.Ş. ile arasındaki hizmet alımının muvazaalı olduğunu iddia ederek alacak talebinde bulunmuş ve bu talebine dayanak olarak da emsal mahkeme kararlarını sunmuştur. Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Ancak alt işveren- asıl işveren arasındaki hizmet alım sözleşmesinin içeriğinin ve ihale edilen işin ne olduğu, davacının fiilen hangi işi yaptığı, fabrikanın asıl işinde çalışıp çalışmadığı, bu çalışmanın süreklilik arz edip etmediği ve işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturulmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş öncelikle; davalı ve alt işveren A.Ş. arasındaki hizmet alım sözleşmesi ve teknik şartnameler getirtilerek sözleşme kapsamı tam olarak belirlenmeli, davalı . ile alt işveren nin ticari sicil kayıtları getirtilerek şirketlerin faaliyet alanları tespit edilmeli, davalıya ait üretim aşamasını gösterir işyeri kayıtları getirtilerek davalı şirketin işleyiş ve organizasyon yapısı incelenmelidir. Ayrıca tanıklar yeniden dinlenerek davacının fiilen hangi işleri yaptığı ve bu işleri sürekli olarak yapıp yapmadığı sorulmalı, Bafra ve Tire Mahkemelerine ait, tanık dinlenen ve keşif yapılan dosyalar getirtilerek bilirkişi raporlarındaki tespitler değerlendirilmeli, kesinleşmiş emsal mahkeme kararlarından ayrı düşünülen hususlar açıklanmalı, davacı tanığının “makinalar tek kişiyle üretim yapamıyordu, Deryanın çalışanları dışında BAT'ın da destek elemanı yoktu, bu elemanların hepsi Şirketinin elemanlarıydı, destek elemanları arasında BAT'ın elamanı yoktu, Şirketi tarafından alınan elemanların bir kısmı destek elemanı olarak çalışmaya başlıyordu” şeklindeki beyanları ile özellikle davalı tanıklarının “kadınlar destek elemanı olarak çalışmamakla birlikte fabrikanın temizliğinde çalışırlardı, ben her hafta ihtiyacımız kadar destek elemanını şirketten talep ederdim, gelen elemanlar ihtiyaca göre temizlik ya da destek elemanı olarak dağıtılırdı, bu dağıtım her hafta olurdu, destek elemanlarının görevi fabrikayı temizlemek, ofis temizliği, üretim sahasındaki çöpleri toplamak, makinanın etrafındaki çöpleri toplamak, makinaya en yakın çalıştığı yer sigaraların dizildikten sonra tepsileri makinaya götürüp, makinanın üzerine koymaktan ibarettir, destek elemanının işi makinaya besleme yapmak, yani sigara koymaktı, ezik sigaraları açarlardı, bölgenin temizliğini yaparlardı, bu destek elemanlarının hepsi çalışanlarıydı, kofraları arabalarla taşıyıp makinaya koyarlardı, destek elemanları makinaları çalıştırmazlardı, yasaktı, hiç kadın destek elemanı çalıştığını görmedim, kadın çalışanlar lavobalar ve idari bölümün temizliğinde kullanılıyordu” şeklindeki beyanları da dikkate alınarak kadın ve erkek işçiler yönünden yapılan işin asıl işin parçası olup olmadığı ve süreklilik arz edip etmediği, alt işveren işçilerinin fabrikanın asıl işinde çalıştırılıp çalıştırılmadıkları, iki şirket arasındaki ilişkinin muvazaalı olup olmadığı ve özellikle davacıların çalıştığı fabrika faal ise mahallinde konusunda uzman bilirkişi heyeti marifetiyle keşif yapılarak tanıklar mahallinde dinlenerek davacının asıl iş kapsamında çalışıp çalışmadığı, davalı şirket ile dava dışı Firması arasındaki ihale konusu işin muvazaalı olup olmadığı her türlü tereddütten uzak bir şekilde yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda yöntemince tespit edilerek sonuca gidilmelidir.

Mahkemece yanılgı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır.

O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

Mahkemece yanılgı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır.

O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın, BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 30.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2651, Karar No: 2012/16866, Tarih: 01.10.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/2651 E.  ,  2012/16866 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :136-665

Davacı, 01.07.1995-31.12.2005 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilâmında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne, davacının 01.07.1995-31.12.2005 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın yasal dayanağı olan 2926 sayılı Kanunun “Sigortalılığın başlangıcı ve zorunlu oluşu” başlığını taşıyan 5. maddesinin birinci fıkrasında, “2. madde kapsamına girenler, on sekiz yaşını doldurdukları tarihi takip eden yıl başından itibaren sigortalı sayılırlar. Ancak, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülükleri kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden ay başından itibaren başlar.”, anılan Kanunun 36. maddesi gereği olarak da, Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararıyla ürün bedellerinden tevkif suretiyle tahsili olanaklı kılınmıştır. İşte bu bağlamda, sigorta primlerinin ürün bedellerinden Bağ-Kur adına tevkif suretiyle tahsili halinde, kişinin yukarıda izah edilen 5. maddede yer alan anlamda sigorta başlangıcı olarak; bu tevkifatın, kamu kuruluşlarına yapılan ürün tesliminde yapılmış olması durumunda tevkifat tarihini takip eden aybaşı; özel kuruluşlara yapılan ürün tesliminde yapılmış olması durumunda tevkifatın Kuruma havale edilmiş olması şartıyla tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşı esas alınır.

Eldeki davada; davacının ürün satışından Temmuz 1995 tarihinde yapılan ilk tevkifatı takip eden aybaşı olan 01.08.1995 tarihinden itibaren sigortalılığın başlatılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, davacının, sigortalılığının 01.07.1995 tarihinden itibaren başlatılmasına yönelik talebinin, kamu kurumu olan Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş.nin davacıya gönderdiği yazısında tevkifat tarihini hatalı bildirmesinden kaynaklandığı, bu hali ile davalı Kurum aleyhine kısmen redde dayalı vekalet ücreti verilemeyeceği anlaşıldığından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Hüküm fıkrasının 1. bendindeki “KABULÜ” sözcüğünün başına “Kısmen” sözcüğünün yazılmasına, aynı bentteki “01.07.1995” rakamlarının silinerek yerine “01/08/1995” rakamlarının yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 01.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22748, Karar No: 2015/5744, Tarih: 19.03.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/22748 E.  ,  2015/5744 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle, maddi tazminat hesabı yapılırken, bakiye ömrün tespitinde ... yaşam tablosu yerine; yerleşik içtihatlara aykırı olacak şekilde ... adlı başka bir tablo kullanılmasının, açık temyiz bulunmadığından, bozma nedeni olarak kabul edilemeyeceğinin anlaşılmasına göre; taraf vekillerinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün temyiz kapsam ve nedenlerine göre taraflar yönünden ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden taraflara yükletilmesine, 19/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22303, Karar No: 2014/14482, Tarih: 18.09.2014

**1. Hukuk Dairesi         2013/22303 E.  ,  2014/14482 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 2. SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/07/2013

NUMARASI : 2013/335-2013/815

Taraflar arasında görülen tapu kaydında düzeltim davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar, davalı idare vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkin olup, davanın kabulüne dair verilen karar, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince; “…dava konusu taşınmazın bulunduğu yerdeki nüfus müdürlüğünden dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında malik olarak görünen H. oğlu A.A. ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfusta kayıtlı olup olmadığının sorulması; aynı kimlik bilgilerine sahip kişi veya kişilerin nüfus kayıtlarının gönderilmesi halinde bu kişi veya kişiler duruşmaya çağrılarak dava konusu taşınmazda mülkiyet hakkı iddiaları bulunup bulunmadığının kendilerinden sorulması, tapu kayıtlarında kimlik bilgilerinin düzeltilmesi istenen kişilerin nüfus kayıtları, tapu kayıtları ve dayanakları ile bağlantı kurulacak şekilde incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi…” gereğine değinilerek bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak, yapılan yargılama neticesinde davacının iddiası ispatladığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; bozmaya uyulmuş olmakla bozma gereklerinin aynen yerine getirilmesi zorunlu olup, bu durum usuli kazanılmış hakkın bir gereğidir.

Ne var ki, mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğini söyleyebilme olanağı yoktur.

Hemen belirtmek gerekir ki; talebe konu taşınmazların tescil dayanağı olan belgeler (komisyon kararı, hükmen tescil ilamı, kadastro tespitlerine uygulanan vergi kayıtları, vs) ile 1119 parsel sayılı taşınmazın tapulama tutanağında belirtilen diğer parsellerin tapu kayıtları ve dayanak belgeleriyle bu tutanakta ismi geçen diğer kişilerin nüfus kayıtları getirtilmemiş; tapu kayıtlarında kimlik bilgilerinin düzeltilmesi istenen kişinin nüfus kaydı, tapu kayıtları ve dayanakları ile bağlantı kurulacak şekilde incelenmemiştir. Öte yandan; dava konusu taşınmazların bulunduğu yerdeki Nüfus Müdürlüğünden “dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında malik olarak görünen H. oğlu A. A. ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfusta kayıtlı olup olmadığı” şeklinde araştırma yapılması gerekirken, davacının mirasbırakanı A. A.’ın TC Kimlik numarası yazılmak suretiyle aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfusta kayıtlı olup olmadığı yönünde soruşturma yapılmasının bozma ilamı gereklerini tam karşılamadığı, hükme yeterli ve elverişli olmadığı da açıktır.

Hal böyle olunca; bozma ilamında belirtilen ilkeler ve yukarıda değinilen hususlar dikkate alınmak suretiyle araştırma ve inceleme yapılarak varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, bozma gerekleri usulüne uygun olarak yerine getirilmeksizin neticeye gidilmiş olması doğru değildir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerindedir. Kabulüyle hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 18.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/27134, Karar No: 2018/16896, Tarih: 10.10.2018

**5. Hukuk Dairesi         2017/27134 E.  ,  2018/16896 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Çayır niteliğindeki ... köyü 108 ada 42 parsel sayılı taşınmaza ot geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine 6459 sayılı Yasanın 6.maddesi ile eklenen hüküm uyarınca, dört ay içinde sonuçlandırılmayan davada, tespit edilen bedele 14/05/2015 tarihinden karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerekirken, faiz başlangıç tarihinin hatalı gösterilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 2 nolu bendinin 1.paragrafında bulunan (14/05/2014) tarihi çıkartılarak, yerine (14/05/2015) tarihinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine, 10/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/121, Karar No: 2016/2320, Tarih: 09.03.2016

**9. Ceza Dairesi         2016/121 E.  ,  2016/2320 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ağır Ceza

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanığın ikametinde ele geçen hapları başkalarına verdiğine ya da bu amaçla bulundurduğuna dair delil bulunmadığı aşamada Sulh Ceza Mahkemesindeki sorgusunda '' ben birkaç kişiye parasız olarak bu haplardan vermiştim '' şeklindeki beyanıyla kendi suçunun ortaya çıkmasına hizmet ve yardım eden sanık hakkında TCK'nın 192/3. maddesindeki etkin pişmanlık hükmünün uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 09.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2538, Karar No: 2023/3312, Tarih: 03.04.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/2538 E.  ,  2023/3312 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 09.04.2021 Tarihli ve 2021/479 Esas, 2021/747 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı adayının adresinin ... Mahallesi, ... Sokak, No:36 .../... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 20.10.2022 Tarihli ve 2021/759 Esas, 2022/2754 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı adayının adresinin ... Mahallesi, ... Sokak, No:23/2 .../... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukukî dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

C. Değerlendirme

Tekkeköy İlçe Jandarma Komutanlığınca yapılan araştırmaya göre kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin Düğmeciler Mahallesi, Çınaraltı Sokak, No:23/2 Eyüpsultan/İstanbul olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İstanbul 1. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, İstanbul 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

03.04.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1682, Karar No: 2016/5391, Tarih: 20.06.2016

**21. Ceza Dairesi         2016/1682 E.  ,  2016/5391 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 sayılı Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Beraat

1-Sanık hakkında 2004 yılında sahte fatura düzenlemek suçundan verilen hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 9. maddeleri hükümleri karşısında; sanığa yüklenen "sahte fatura düzenlemek” suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK’nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen olağanüstü zamanaşımı süresinin, suçun işlendiği 2004 yılından, temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu hususta aynı yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK’nun 102/4, 104/2. ve 5271 sayılı CMK’nun 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE,

2-Sanık hakkında 2005-2006 yıllarında sahte fatura düzenlemek suçundan verilen hükümlere yönelik temyiz itirazlarına gelince;

213 sayılı Yasanın 367. maddesi uyarınca dava şartı olan ..... Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 26.12.2008 günlü mütalaasının ve 20.11.2008 tarihli vergi suçu raporunun da sanığın “2004 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçuna ilişkin olduğu, sanık hakkında 2005 ve 2006 takvim yıllarında "sahte fatura düzenlemek” suçundan verilmiş bir mütalaa bulunmadığı anlaşılmakla; söz konusu takvim yılları yönünden dava şartı olan mütalaa alınarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 20.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.