muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/30534, Karar No: 2015/5715, Tarih: 12.03.2015

**12. Hukuk Dairesi         2014/30534 E.  ,  2015/5715 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Şikayetçinin icra mahkemesine başvurusunda, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/176 Esas sayılı iflas erteleme talebine ilişkin yargılama sırasında 27.06.2014 tarihinde ihtiyati tedbir kararı verildiğini ileri sürerek, bu karar sonrası 04.09.2014 tarihinde alınan karar üzerine uygulanan ihtiyati hacizlerin kaldırılmasını ve 12.09.2014 tarihli ihtiyati hacizlerin fekki talebinin reddine ilişkin icra müdürlüğü işleminin iptalini talep ettiği, mahkemece istemin reddine karar verildiği görülmektedir.

İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce iflasın ertelenmesi davasında verilen 27.06.2014 tarih ve 2014/176 Esas sayılı ihtiyati tedbir ara kararı ile, borçlu şirket hakkında “İİK'nun 206 maddesinin birinci sırasında yazılı alacaklara ilişkin olanları hariç olmak üzere 6183 sayılı yasa ile ilişkin ve hangi sebebe dayanırsa dayansın davacı şirketler hakkında yapılan icra takipleri ile şirketlerin......yapılacak icra takipleri, ihtiyati haciz ve tedbir uygulamalarının...durdurulmasına” karar verildiği, 15.07.2014 tarihli ara kararda ihtiyati haciz uygulamalarının durdurulmasına ilişkin tedbirin aynen devamına ve 11.09.2014 tarihli ara kararda da alacaklının tedbirin kaldırılması isteminin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu hali ile verilen tedbir kararı, ihtiyati hacizleri de kapsamaktadır.

Somut olayda, ihtiyati tedbir kararından sonra alacaklı tarafından borçlu hakkında 04.09.2014 tarihinde İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/381 Değ.İş. dosyasından ihtiyati haciz kararı alınarak 05.09.2014 tarihinde borçlu şirket hakkında iflas erteleme davası sırasında verilen tedbir nedeniyle takip işlemleri yürütülemese de ihtiyati haciz kararının uygulanması talep edilmiş, talep doğrultusunda borçlu hakkında ihtiyati haciz kararı gereği haciz işlemlerine başlanmış, borçlu vekili tarafından tedbir kararı sunularak konulan hacizlerin kaldırılması istenmiş, icra müdürlüğünce 12.09.2014 tarihinde istem reddedilmiştir.

Her ne kadar iflas erteleme davasında verilen ihtiyati tedbir kararı, ihtiyati haciz kararından ve takipten sonra icra dosyasına ibraz edilmiş ise de, anılan tedbir kararı takipten ve haciz kararından önce alınmış olup, mahkeme kararları verildiği andan itibaren hüküm doğuracağı için geç ibraz edilmeleri sonuca etkili olmaz. Anılan tedbir, yapılmış ve yapılacak olan takiplerin ve ihtiyati haciz uygulamalarının durdurulmasını içerdiğinden ve dolayısıyla haciz aşamasına geçilemeyeceğinden borçlu şirket ile ilgili ihtiyati haciz işlemleri yapılması mümkün değildir.

O halde mahkemece, şikayetin kabulü ile tedbir kararından sonra gerçekleşen ihtiyati haciz uygulamalarının kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/190, Karar No: 2012/384, Tarih: 13.06.2012

**Hukuk Genel Kurulu         2012/9-190 E.  ,  2012/384 K.**

* İŞÇİLİK ALACAKLARI DAVASI

* FAZLA ÇALIŞMA ALACAĞI

* ARA DİNLENME SÜRESİ

* İŞ KANUNU (4857) Madde 41

* İŞ KANUNU (4857) Madde 43

* İŞ KANUNU (4857) Madde 63

* İŞ KANUNU (4857) Madde 68

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 14. İş Mahkemesince davanın kısmen kabulü ve reddine dair verilen 25.12.2008 gün ve gün ve  197/1074 E., K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin 14.04.2011 gün ve 2009/10357 E., 2011/11248 K. sayılı ilamı ile,

(...Davacı davalı şirkete ait markette kasiyer olarak haftanın 6 günü 08-20 saatleri arasında  çalıştığını yine dini bayramların 2 günü ve milli bayramlarda çalıştığını ileri sürerek fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ücreti, alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiştir.

Davalı işveren ise çalışma saatlerinin davacının iddia ettiği gibi olmadığını, çalışma çizelgeleri dahilinde çalıştığını savunmuştur..

Mahkemece davacının istekleri hüküm altına alınmıştır.

Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Mahkemece hükme esas alınan raporda davacının 08-19.30 saatleri arasında 1 saat ara dinlenmesi yaptığı kabul edilerek haftalık 18 saat üzerinden fazla çalışma ücreti hesaplanmıştır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenmesi 4857 sayılı İş Kanununun 68. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 63. maddesi hükmüne göre günlük çalışma süresi 11 saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok 11 saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde 11 saate kadar olan çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saat ve daha fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Somut olayda davacının günlük çalışma süresi 11.5 saat olması nedeniyle yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda günde 1.5 saat ara dinlenmesi yaptığı kabul edilerek fazla çalışma ücretinin hesaplanması gerekir. Mahkemece bilirkişiden bu yönde ek rapor alınarak sonuca gidilmelidir. Yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir...”)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, işçilik alacaklarının ödetilmesi istemine ilişkindir.

Yerel Mahkemece davanın kısmen kabul ve reddine dair verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece, metni yukarıya başlık bölümüne aynen alınan ilamla fazla çalışma alacağı yönüyle bozulmuştur.

Mahkemece önceki kararda direnilmiş; hükmü davalı vekili temyize getirmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; fazla çalışma alacağının hesap yönteminin belirlenmesi, diğer bir deyişle günlük çalışma süresi 11 saati aşan davacının ara dinlenmesinin 1 saat mi, yoksa 1,5 saat olarak mı hesaplanacağı, noktasında toplanmaktadır.

Hukukumuzda normal çalışma süresi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükme göre, genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Fazla çalışmalar ve fazla sürelerle çalışmalar İş Kanunu'nun 41- 43. maddeleri ile İş Kanunu'na İlişkin Fazla Çalışma Ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliğinde düzenlenmiş olup, fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. Ancak tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun “Ara Dinlenmesi” başlığını taşıyan 68. maddesi;

“Günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere;

a) Dört saat veya daha kısa süreli işlerde onbeş dakika,

b) Dört saatten fazla ve yedibuçuk saate kadar (yedibuçuk saat dahil) süreli işlerde yarım saat,

c) Yedibuçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat,

Ara dinlenmesi verilir.

Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir.

Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullandırılabilir.

Dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir.

Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.”

hükmünü içermektedir.

Madde metninden de anlaşılacağı üzere, ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir.

Ara dinlenmesi verilir.

Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir.

Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullandırılabilir.

Dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir.

Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.”

hükmünü içermektedir.

Madde metninden de anlaşılacağı üzere, ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir.

Buna göre, dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise, en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir.

Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenme süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir.

Başka bir anlatımla, günde onbir saate kadar olan çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saat ve daha fazla çalışmalarda ise, en az birbuçuk saat olarak verilmelidir. Uygulamada ara dinlenme süresinin tespitine ilişkin hesaplama yöntemi yıllardır belirtilen ilkeye göre yapılagelmektedir (HGK’nun 05.10.2011 gün ve 2011/9-506-588 esas, karar sayılı ilamında da aynı ilkeler benimsenmiştir.)

Somut olaya gelince; dosya kapsamından davacı işçinin günlük 11,5 saat çalışma yaptığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu husus hem Yerel Mahkemece hem de Özel Dairece benimsenmiş olup, uyuşmazlık günlük 11 saati aşan çalışmadan ne kadar süre ara dinlenmesinin düşülmesi gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş; haftalık fazla çalışma ile ara dinlenme süresine ilişkin yukarıda belirtilen ilkeler gözetilerek, beliren durum karşısında, bilirkişiden bu konuda ek rapor almak suretiyle varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar vermek olmalıdır.

Öyleyse, yukarıda belirtilen maddi ve yasal olgular dikkate alınmadan eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanunun 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,13.06.2012 gününde  oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/16894, Karar No: 2022/18020, Tarih: 29.12.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/16894 E.  ,  2022/18020 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 9. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 15. ... Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın davanın yeniden görülmesi için İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre dava konusu olan ücret derecesinin düzeltilmesinden kaynaklı fark ücret, fark ikramiye ve fark ilave tediye alacaklarının 18.01.2008-14.02.2013 tarihleri arasındaki dönem için hesaplanıp hüküm altına alındığı, 14.02.2013 tarihinden sonraki dönem yönünden uyuşmazlık bulunmadığı ve bu suretle hükmün ileriye yönelik etkisinin olmadığı anlaşılmakla; hüküm altına alınan ve davalı tarafça temyize konu edilen toplam miktarın Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile temyiz kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmaktadır.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13685, Karar No: 2014/7268, Tarih: 11.09.2014

**10. Ceza Dairesi         2011/13685 E.  ,  2014/7268 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 10 - 2010/206752

Mahkeme : TARSUS 2. Sulh Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi - Numarası : 27.05.2010 - 2010/138 esas ve 2010/457 karar

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurma suçundan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında sanığın ikinci kez aynı suçu işlediğinin anlaşılması karşısında; hükümden sonra 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine” karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA, 11/09/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/19463, Karar No: 2013/17151, Tarih: 12.09.2013

**6. Ceza Dairesi         2012/19463 E.  ,  2013/17151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma, Fuhuş, Yaralama, Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm ... savunmanı tarafından duruşmalı olarak da temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre tayin edilen günde yapılan duruşma sonunda:

Sanık ... ve savunmanının duruşma gününden usulen haberdar edildikleri halde duruşmaya gelmedikleri ve bir mazeret de bildirmedikleri anlaşılmakla adı geçen sanık yönünden duruşmasız olarak yapılan inceleme sonunda; dosya okunarak gereği görüşülüp düşünüldü

I- Sanıklar ..., ... ve ... hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, uyulan bozmaya toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre, sanıklar ..., ... ve ... savunmanlarının temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün istem gibi ONANMASINA,

II- Sanık ... hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Dosya içeriğine, uyulan bozmaya toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçların sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanık ...'ün adli sicil kaydında yer alan Ödemiş 2.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2009/232-758 sayılı ilamının 5237 sayılı TCY'nın 267/1, 269/2, 62, 52. maddeleri uyarınca doğrudan verilen 1500 TL adli para cezasına ilişkin olup, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi yollamasıyla yürürlükte olan 1412 sayılı CMUK’nun 305.maddesine göre kesin nitelikte olup, tekerrüre esas alınamayacağının gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle isteme uygun olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla CMUK'nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında 5237 sayılı TCY'nın 58. maddenin uygulanmasına ilişkin bölümün hüküm fıkrasının çıkartılması, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 12.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/391, Karar No: 2007/21784, Tarih: 04.12.2007

**21. Hukuk Dairesi         2007/391 E.  ,  2007/21784 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi              : İstanbul 9. İcra Hukuk  Mahkemesi

Tarihi                       : 05.10.2006

Yukarıda tarih ve numarası yazılı kararın temyizen tetkiki davacı (Alacaklı) vekili tarafından istenmiş, mahkemece ilamında belirtildiği şekilde isteğin reddine karar vermiştir.Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi  tarafından  düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Uyuşmazlık İİK. 99. maddesine dayalı alacaklı yanca açılan 3.kişinin istihkak iddiasının reddi istemine ilişkindir.

Davacı alacaklı davalı (3.kişi) Hayriye Sugec ve borçlu Y.C. aleyhine dava açmıştır. Hakkında dava açılan kişilere 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tüzüğüne uygun şekilde dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin tebliğ edilerek davadan bilgilendirilmeleri HUMK.'nun 73 ve 509. maddeleri gereği olup bu husus davanın görülebilme koşuludur.

Dava dilekçesi, davalı borçluya, Harmanlar Caddesi Karacaoğlu Sokak No:2/B Merzifon adresinden ayrıldığı ve yeni adresi tesbit edilemediğinden tebliğ edilememiştir.Mahkemece 17.11.2005 ve 06.02.2006 tarihli celselerde dava dilekçesinin borçluya tebliğine ilişkin ara kararları alınmış ve davacı alacaklı ara kararı gereğini yerine getirerek tebligat masraflarını yatırmış ancak aynı adrese çıkarılan tebligatlar teblig edilemeden mahkemesine iade edilmiştir. Mahkemece bu kez 13.04.2006 tarihli celsede davacı tarafca adres bildirildiğinde davalı adına dava dilekçesinin tebliğine ilişkin karar alınmış; davacı vekili 15.06.2006 tarihli celsede kendileri tarafından yapılan araştırmada borçlunun adresini tesbit edemediklerini belirterek adresin zabıta marifetiyle tesbitini talep etmiştir.Bu talep üzerine mahkemece masraf verildiğinde adresi bilinen ve kendisine daha önce davetiye tebliğ edilen davalı 3.kişi Hayriye'nin adresinin tesbiti için ilgili İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılması ve cevap geldiğinde davetiye giderin yatırılması halinde davalıya dava dilekçesinin tebliğine karar verilmiş, son oturumda  ise önel verilmesine ve davanın açılışından itibaren toplam 7 ay 22 gün geçmesine rağmen davacının kendisine HUMK.'nun 414. maddesi gereğince tevdii olunan edimini yerine getirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

HUMK.'nun 73. maddesi uyarınca kanunun gösterdiği istisnanın dışında hakim tarafları dinlemeden iddia ve savunmalarını bildirmek için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez.Dava dilekçesinin ve duruşma gününün borçluya teblig edilememesi davacıdan  kaynaklanmamaktadır. Davacı alacaklı 3 kez dava dilekçesinin tebliğ için gerekli masrafları yatırmış ancak tebligatlar borçlunun adresi bulunmayışı ve yeni adresinin tesbit edilememesi nedeniyle teblig edilememiştir. Hiç sapma göstermeyen yargısal kararlara göre mahkemece verilen süreler yeterli, emredilen işler için gerekli ve yapılabilir nitelik taşımalı ayrıca hâkim süreye uyulmamasının sonuçlarını açıkca anlatmalı ve tarafları uyarmalıdır. 13.04.2006 tarihli oturumda verilen ara kararda hangi davalı için adres tesbiti müzekkeresi yazılacağı ve gerekli giderin ne olduğu açıklanmamıştır.15.06.2006 tarihli oturumdaki ara karar borçlu, değil 3.kişi için aynı şekilde oluşturulmuştur.

Bu nedenle, Mahkemece verilen zabıta kanalıyla adres tesbiti yönündeki süre, usulî hakkı düşürücü bir süre olarak kabul edilemez.Anayasanın 36. maddesine göre herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde iddia ve savunma adli yargılama hakkına sahiptir. Adil yargılama hakkı hak arama özgürlüğünün uygulamaya yönelik uzantısı niteliğindedir.

Bu nedenle adil yargılama ve hukuki dinlenilme hakkının ihlâline yer vermemek için davalı borçlunun adresinin titizlikle araştırılması, diğer davalı Hayriye'nin 23.11.2005 tarihli dilekçesinde borçlunun Kosova'da ikamet ettiği yolundaki yazılı açıklamaları dikkate alınarak araştırmanın zabıtaya yaptırılacak inceleme ile sınırlı tutulmasının hakkın kısıtlanmasına yol açabileceği gözetilerek araştırmanın geniş bir çerçeve içinde ele alınması borçlunun adresi tesbit edildikten sonra dava dilekçesinin ve duruşma gününün Tebligat Yasası ile ilgili Tüzük hükümlerine göre teblig edilmesi zorunlu olup kamu düzenine ilişkin bu yönün göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

O halde, davacı (alacaklı)'nın bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacı (Alacaklı)'ya iadesine, 04.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.