muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5291, Karar No: 2022/14813, Tarih: 27.10.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/5291 E.  ,  2022/14813 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Manisa 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda; ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf incelemesi üzerine bölge adliye mahkemesinin yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmünün Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ile ecrimisil istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince kısmen kabulü ile bedel yönünden HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki Manisa İli, Şehzadeler İlçesi, 2. Anafartalar Mahallesi 3217 ada 2 parsel sayılı taşınmaza dava tarihindeki değerinin biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca bedelinin ve ecrimisilin tahsiline ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin 15.11.2018 tarihli ilk kararının davalı idarenin istinaf talebi ile kaldırıldığı gözetildiğinde davalı idarenin usuli müktesep hakkı yönünden bedelin düzeltilip 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nın 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davalı MEB harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 27.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8892, Karar No: 2017/14371, Tarih: 12.12.2017

**2. Hukuk Dairesi         2016/8892 E.  ,  2017/14371 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı kadın tarafından lehine hükmolunan tazminat ve nafaka miktarı yönünden; davalı erkek tarafından ise tamamına yönelik olarak temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı kadının tüm, davalı erkeğin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 52. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (... m. 174/1) ve manevi (... m. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin yukarıda l. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın davacıya yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 143.50 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcını yatıran davalıya geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 12.12.2017 (Sa.)
Yargıtay — Esas No: 2019/2671, Karar No: 2019/6756, Tarih: 30.10.2019

**10. Ceza Dairesi         2019/2671 E.  ,  2019/6756 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : CEYHAN 4. Asliye Ceza Mahkemesi

2- Mahkûmiyet :17/02/2015 – 2014/990 esas ve 2015/159 karar

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine uyulmaması

üzerine mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Sanığın, yargılama süresince bildirdiği ve ceza infaz kurumundan tahliyesi sırasında verdiği bilinen en son adresinin "...Mahallesi 4402 Sokak No:66 ...." olmasına rağmen Adana Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün çağrı yazısının MERNİS adres şerhli olarak doğrudan "Ova Mahallesi 44002 Sokak No:64/2" adresinde "işe" gittiğinden bahisle aynı konutta ikamet eden yengesi Şükran Beytaş'a tebliğ edildiği, ancak sanığın savunmasında cezaevinden tahliye olduktan sonra haberi olmadığını ve kendisine herhangi bir bilgi verilmediğini beyan ettiği anlaşılmakla, çağrı yazısının sanığın bilinen adresine usulüne uygun biçimde tebliğ edilmemesi karşısında; 03/07/2013 tarih, 2013/214 esas ve 2013/639 karar sayılı tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararının infazının devamına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi;

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 30.10.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/27110, Karar No: 2022/5832, Tarih: 08.06.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/27110 E.  ,  2022/5832 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, özel hayatın gizliliğini ihlal

HÜKÜM : Sanıkların nitelikli cinsel saldırı suçundan mahkumiyetleri ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan beraatlerine ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan şikayet yokluğu nedeniyle kamu davalarının düşmesine dair Erzincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 25.05.2021 gün ve 2021/190 Esas, 2021/233 Karar sayılı hükümlere ilişkin istinaf başvurularının esastan reddine

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanıklar müdafileri tarafından özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan kurulan hükümlerin de temyiz edilmesine karşın 21.11.2021 günlü tebliğnamede bu hususta görüş belirtilmediği anlaşıldığından, ek tebliğname düzenlenmek suretiyle söz konusu eksiklik giderildikten sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1287, Karar No: 2013/12694, Tarih: 19.09.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/1287 E.  ,  2013/12694 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Eşya alacağı

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı eşya alacağı davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, ziynet eşyalarının aynen iadesi veya bedelinin tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

HMK. 297/2 (HUMK.'nun 388/5) maddesi gereğince istem hakkında karar verilirken istenilen eşyaların her biri hakkında verilen hükümle taraflara yükletilen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve infazda tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Gerekçeli kararın da kısa karara uygun düzenlenmesi zorunludur.

Dava dilekçesi, bilirkişi raporu gibi herhangi bir belgeye atıf yapılarak hüküm kurulamaz. Hüküm altına alınan eşyanın cins, nitelik, miktar ve değerlerinin ayrı ayrı gösterilmesi ve taraflara yüklenen borç ile tanınan hakların infazda güçlük çıkarmayacak biçimde belirtilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde kabul edilen ziynet eşyalarının neler olduğu, her birinin değeri, cinsi ve gramı ayrı ayrı gösterilmeden aynen iadesinin mümkün olmaması halinde toplam bedelleri olan 15.472,50 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı ...ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 19/09/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2920, Karar No: 2016/4071, Tarih: 13.06.2016

**16. Ceza Dairesi         2016/2920 E.  ,  2016/4071 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2911 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : Hükmün açıklanması sonucu 2911 sayılı Kanunun

23/a maddesi delaletiyle 28/1, TCK'nın 53. maddeleri

uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, Dairemizce de benimsenen 11.07.2014 tarih, 2013/9-386 esas ve 2014/353 sayılı kararına göre, sanığa yüklenen 2911 sayılı Kanunun 28/1. maddesine aykırılık suçunun, hükümden önce 05.07.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi kapsamında kaldığı ve anılan maddenin birinci fıkrasının "b" bendinde yer alan "kovuşturma evresinde, kovuşturmanın ertelenmesine karar verilir" şeklindeki düzenleme karşısında; sanık hakkında kovuşturmanın ertelenmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2- Kabul ve uygulamaya göre de,

TCK'nın 53. maddesinde düzenlenen hak yoksunluklarının uygulanması bakımından, Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih, 2014/140 E. 2015/85 sayılı iptal kararının gözetilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 13.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/434, Karar No: 2019/1173, Tarih: 12.11.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2017/434 E.  ,  2019/1173 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Soma İş Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kabulüne dair verilen 09.09.2014 tarihli ve 2014/389 E., 2014/7 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 15.06.2015 tarihli ve 2014/26378 E., 2015/13795 K. sayılı kararı ile;

"...1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, 02.11.2008 tarihli iş kazasında yaralanarak %27 oranında sürekli iş göremezliğe maruz kalan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemlerine ilişkindir.

Mahkeme, asıl ve birleşen dava ile birlikte 32.597,56TL maddi, 15.000,00TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar vermiştir.

Davacı, davalıya ait ait işyerinde hizmet akdine tabi olarak çalışırken kazalandığını ve olayda tüm kusurun işvereninde olduğunu ileri sürerek 15.000,00TLTL manevi tazminatın davalıdan tahsilini istemiştir.

Dava dilekçesinden açıkça anlaşıldığı üzere davacı, zararlandırıcı sigorta olayı nedeniyle manevi tazminat talebinde bulunurken yargılama konusu iş kazasının meydana gelmesinde kendisinin hiçbir kusurunun bulunmadığını belirterek davalı işvereninin tam kusuruna dayanmış, fakat yargılama sırasında davacının %15 oranında kusurlu olduğu ortaya çıkmıştır. Hal böyle olunca Mahkemece davacının talebi olan manevi tazminattan bir miktar indirim yapılmak suretiyle manevi tazminatın belirlenmesi gerekirken isteğinin aynen hüküm altına alınmış olması doğru olmamıştır.

Bunun yanında karar tarihinde geçerli olan AAÜT'nin 12. maddesinde “1)Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin İkinci Kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (yedinci maddenin ikinci fıkrası, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile onuncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla,) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. 2)Ancak hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.” hükümleri düzenlenmiştir. Somut olayda ise asıl ve birleşen davalarda vekalet ücretinin ayrı ayrı kararlaştırıldığı ve bu kapsamda asıl dava dosyası bakımından(2014/389 E) kabulüne karar verilen 1.000,00TL maddi tazminat için 1.500,00TL. maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda belirtildiği üzere karar tarihinde geçerli olan AAÜT ye göre maddi tazminat davalarında hüküm altına alınacak vekalet ücretinin kabulüne karar verilen tazminat miktarından fazla olma imkanı yoktur. Bu kapsamda asıl davada kabul edilen 1.000,00TL maddi tazminat için kararlaştırılabilinecek vekalet ücreti yalnızca 1.000,00TL olup Mahkemece davacı lehine 1.500,00TL vekalet ücretine karar verilmesi de ayrıca hatalı olmuştur.

O halde, davalı şirket vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır..."

gerekçesiyle oy çokluğu ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava; iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

gerekçesiyle oy çokluğu ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava; iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili asıl dava dosyasında; müvekkilinin davalıya ait Dereköy Torbalama Tesislerinde işçi olarak çalışmakta iken 02.11.2008 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesinde sağ el baş parmağının koptuğunu ve diğer parmaklarının ezilmesi nedeniyle kısmi ve daimi malul kaldığını, iş kazasının meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, olayın tamamen davalı işveren ve işverenin istihdam ettiği diğer şahısların ihmal ve kusurlarından dolayı meydana geldiğini, müvekkilinin kazaya maruz kalması nedeniyle ilerideki kazancından mahrum kaldığını ve halen acı çektiğini ileri sürerek davacının maluliyet derecesinin tespiti ile, 15.000,00TL manevi, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı işverenden tahsiline karar verilmesini istemiş; birleşen dava dosyasında da, bilirkişi raporunda tespit edilen 32.597,50TL maddi zarardan asıl davada talep edilen miktar düşülerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 31.597,56TL fark maddi tazminat alacağının kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı işverenden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davacının kendi kusuru neticesinde iş kazasının meydana geldiğini, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Yerel Mahkemece; dava ve cevap dilekçeleri, taraf vekillerinin alınan beyanları, davacı işçiye ait iş yeri özlük dosyası ve Kurum kayıtları, tanık beyanları, bilirkişi raporları ile dosya içerisinde bulunan diğer tüm bilgi ve belgelerin hep birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davacının davalıya ait iş yerinde 02.11.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası sebebiyle %27 oranında malul kaldığı, söz konusu kazanın meydana gelmesinde davalı işverenin %70, davacının %15, 3. kişi konumunda olan düğmeci ...'ın ise %15 oranında kusurlu oldukları, söz konusu olay sebebiyle davacının toplam 32.597,56TL maddi zararının bulunduğu, manevi tazminat yönünden de davacının söz konusu olay sebebiyle %27 oranında malul kalması, kusur durumu ve diğer hususların birlikte dikkate alındığı gerekçeleriyle asıl ve birleşen davanın kabulü ile asıl dava yönünden 1.000TL maddi, 15.000TL manevi tazminatın, birleşen dava yönünden de 31.597,56TL maddi tazminatın olay tarihi olan 02.11.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davalı vekilinin temyizi üzerine karar, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle oy çokluğuyla bozulmuştur.

Davalı vekilinin temyizi üzerine karar, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle oy çokluğuyla bozulmuştur.

Yerel Mahkemece; hâkimin manevi tazminat miktarını belirlerken gerekli tüm kriterleri dikkate alarak mağdurun uğradığı manevi zararı tespit etmesi gerektiği, ancak davacının ortak kusurunun manevi tazminat miktarında dikkate alınmasının talep edilen manevi tazminat miktarından oransal olarak indirilmesi anlamına gelmediği, davacının dava dilekçesinde davalının %100 oranında kusurlu olmayıp %70 oranında kusurlu olduğunu iddia etmesi hâlinde mahkemece kabul edilen 15.000,00TL'lik tazminat miktarının onanması gerektiğinin kabulünün mümkün olmadığı gerekçesiyle ve önceki gerekçeler tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olayda davacının dava dilekçesinde işverenin tam kusurlu olduğunu belirterek iş kazası nedeniyle 15.000,00TL manevi tazminat isteminde bulunmasından sonra yargılama aşamasında %15 oranında kusurlu olduğunun tespit edilmesi karşısında, talep edilen manevi tazminat miktarından indirim yapılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak öncelikle medeni yargılama hukukunda tasarruf ve taleple bağlılık ilkesi kavramlarının açıklanmasında yarar bulunmaktadır.

Medeni yargılama hukukunun temel amacı tarafların maddi hukuktan kaynaklanan sübjektif haklarını korumaktır. Konusunu da bu subjektif hakların tanınması, bunların ihlali veya ihlal tehlikesi durumunda korunması oluşturur. Dolayısıyla hakkı ihlal edilen kişilerin başvurusuyla kişi ile Devlet arasında bir yargılama ilişkisi kurulmuş olur. Kişinin talebine göre bu ilişki dava ilişkisi, çekişmesiz yargı ilişkisi ya da geçici hukuki koruma ilişkisi niteliğinde olabilir. Medeni yargılama hukuku temelde bu ilişkiler üzerine kurulurken birtakım ilkeler de ortaya çıkmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 24 ilâ 33. maddeleri arasında yargılamaya hâkim olan ilkeler düzenlenmiştir.

6100 sayılı HMK'nın “Tasarruf İlkesi” başlıklı 24. maddesi;

“(1) Hâkim, iki taraftan birinin talebi olmaksızın, kendiliğinden bir davayı inceleyemez ve karara bağlayamaz.

(2) Kanunda açıkça belirtilmedikçe, hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya veya hakkını talep etmeye zorlanamaz.

(3) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri dava konusu hakkında, dava açıldıktan sonra da tasarruf yetkisi devam eder.”

şeklinde düzenlenmiştir.

Bu madde gereği davacının, davasını açarken, talep ettiği hukuki korumanın ne olduğunu açıkça ifade etmesi gerekmektedir (HMK m. 119/1 ).

Öte yandan, anılan Kanunun “Taleple Bağlılık İlkesi” başlıklı 26. maddesinde ise;

“(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

şeklinde düzenlenmiştir.

Bu madde gereği davacının, davasını açarken, talep ettiği hukuki korumanın ne olduğunu açıkça ifade etmesi gerekmektedir (HMK m. 119/1 ).

Öte yandan, anılan Kanunun “Taleple Bağlılık İlkesi” başlıklı 26. maddesinde ise;

“(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

(2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.”

hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, hâkim tarafların talepleri ile bağlıdır. Kanunlarda gösterilen sınırlı sayıdaki istisnalar bir kenara bırakılacak olursa talepten fazlasına veya talepten başka bir şeye karar veremez. Fakat hâkimin duruma göre talep sonucundan daha azına karar vermesinin önünde engel yoktur.

Taleple bağlılık ilkesi özü itibariyle hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olduğunu ifade eder. Taleple bağlılık ilkesinin taşıdığı ilk anlam; tarafın talep etmediği husus hakkında mahkemenin karar veremeyeceğidir. Buna göre tarafın neyi talep edip etmediği ve hâkimin ne hakkında karar verip veremeyeceği dava dilekçesine bakılarak tespit edilir. Bu tespitin konusunu, istenilen hukuki sonuç oluşturur. Bu itibarla hâkimin karar verme sınırı dava dilekçesi ile belirlenmiş olur.

Taleple bağlılık ilkesinin taşıdığı ikinci anlam ise; tarafın talebinden fazlasına mahkemece karar verilememesidir (HMK m. 26). Taleple bağlılık ilkesine yüklenen bu anlam aynı zamanda 24. maddede ifade edilen “tasarruf ilkesi” ve 25. maddesinde yer alan “taraflarca getirilme ilkesi” ile de bağlantılı ve uyumludur.

Nihayet taleple bağlılık ilkesinin bir diğer anlamı ise; hâkimin talep edilenin dışında, farklı bir şeye karar verememesidir. Talep edilenden farklı bir şeye karar verememe, dilekçenin talep sonucu kısmı ile verilen hükmün sonuç kısmının karşılaştırılması suretiyle tespit edilir.

Bununla birlikte taleple bağlı olma, yargılama sonucunda davacının talep ettiği haktan daha azına sahip olduğunun belirlenmesi durumunda uygulanmaz (HMK m. 26). Talepten azına karar verme “çoğun içinde az da vardır” esasına dayanmaktadır. Bu kural ise davacının talep sonucu ile aynı nitelikte olan daha azına karar vermeyi ifade etmektedir. Nitekim dava açıldığında davacının talebi maddi hukukta karşılığa sahip olduğu oranda mahkemeden hukuki koruma sağlanmasıdır. Bir başka ifade ile davacının talebi, beklentisi tam olarak karşılanamadığı hâlde “ ya istediğimin hepsine karar ver ya da hepsine karar veremeyeceksen hiçbir şeye karar verme” anlamını taşımayacaktır. Zira davacının arzusu, maddi hukukta ihlal edildiğine inandığı hakkının dava açılmakla korunması veya yeniden tesisidir.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25.09.2018 tarihli ve 2017/5-3112 E., 2018/1343 K. sayılı kararında da aynı ilkeler benimsenmiştir.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25.09.2018 tarihli ve 2017/5-3112 E., 2018/1343 K. sayılı kararında da aynı ilkeler benimsenmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, davacının dava dilekçesinde somutlaştırdığı hayat olayı, dava konusunun talep sonucu dışındaki diğer unsurudur. Bu unsur, dış dünyada taraflar arasında yaşanan, birden fazla unsuru (vakıayı) içeren bir hukukî olayı, dış dünyada bir bütün halinde gerçekleşeni ifade etmekte olup, yargılamaya getirilen vakıalar ise, hayat olayında gerçekleşen hukukî olayın maddî hukuktaki (hukukî sebep altındaki) koşul vakıalarını somut olarak karşılayan ifadelerdir (Meriç, N: Medeni Yargılama Hukukunda Tasarruf ve Taleple Bağlılık İlkesinin Kapsamı ve Bazı Güncel Kararların Değerlendirilmesi, SDÜHFD, C. 4, S. 2, Y. 2014, MİHBİR Özel Sayısı, s. 23-63).

Türk hukuk öğretisinde, dava konusunun “dava ile elde edilmek istenen sonuç” olduğu konusunda görüş birliği bulunmaktadır. Bu görüş dikkate alınarak dava konusunu sadece talep sonucu olarak değerlendirilmesi durumunda, dava konusunun aynı kalıp da hayat olayının (vakıa kompleksinin) değişikliğe uğramasını dava değiştirme olarak görmemek gerekir (Hanağası, E: Davada Menfaat, Ankara 2009, s. 123- 125).

Manevi tazminat isteminin irdelenmesine gelince;