muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/5162, Karar No: 2013/8217, Tarih: 13.05.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/5162 E.  ,  2013/8217 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedeniyle taşınmaz bedelinin tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu taşınmaza el atma tarihinin (gün-ay-yıl olarak) davalı idareden,

2-Fiili el atma tarihi tespit edildikten sonra dava konusu fiili el atma tarihi itibariyle imar planı içinde kalıp kalmadığı, imar planı içinde ise ilk olarak imara alınış tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), belediye ve diğer altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi) yararlanma durumu, etrafının meskûn bulunup bulunmadığı, nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine uzaklığı ile belediye sınırları içinde bulunup bulunmadığı, beldenin gelişme yönünde olup olmadığı hususlarının ilgili belediye başkanlığından,

3-Dava konusu 12731 ada 1 parsel numaralı taşınmazın 08.03.2009 olan değerlendirme, somut emsal alınarak incelenen Demircikova Mahallesi 5365 ada 5 parsel sayılı taşınmazın ise değerlendirmeye esas alınan 17.07.1995 olan satış tarihleri itibariyle imar düzenlemesi sonucu meydana gelen imar parselleri olup olmadıklarının, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğinin, düşülmüş ise oranının belediye imar ve tapu müdürlüklerinden,

4-Dava konusu taşınmaza emsal alınarak incelenen 5365 ada 5 parsel sayılı taşınmazın değerlendirmeye esas alınan 17.07.1995 tarihli alıcı, satıcı, satış bedeli ve miktarını gösterir tapu kaydı ile akit tablosunun tapu müdürlüğünden,

5-Dava konusu (12731 ada 1 parsel) ile somut emsal alınan (5365 ada 5 parsel sayılı) taşınmazların bulundukları cadde, sokak itibariyle belediyece belirlenen 2009 yılındaki emlak vergisine esas asgari m² değerlerinin belediye başkanlığından,

Sorularak, alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/400, Karar No: 2025/3169, Tarih: 19.02.2025

**4. Ceza Dairesi         2025/400 E.  ,  2025/3169 K.**

**"İçtihat Metni"**

İ T İ R A Z

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/2730 E., 2019/2691 K.

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

İTİRAZNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İTİRAZA KONU KARAR : Onama

İTİRAZ EDEN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Dairemizin, 24.10.2024 tarihli ve 2021/41209 Esas, 2024/13413 sayılı ilamına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 17.01.2025 tarihli KD-2020/12524- sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;

5271 sayılı Kanun'un 308/1. maddesi uyarınca lehe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun'un 308/2. maddesi gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı,

Sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 125/1, 125/3-a ve 125/4. maddeleri uyarınca belirlenen cezanın aynı Kanun'un 43/1. maddesi uygulanarak artırılmaması gerektiğine ilişkindir.

II. GEREKÇE

Konya Cumhuriyet Başsavcılığının 04.01.2017 gün ve 2017/146 Esas sayılı iddianamesiyle hükümlü ... hakkında hakaret suçundan TCK'nın 125/1, 125/2, 125/3-a ve 125/4. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış, Konya 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.09.2017 gün ve 2021/40 Esas, 2017/604 Karar sayılı kararı ile TCK'nın 125/1, 3-a, 4, 53. maddeleri uyarınca 5 kez, 1 yıl 2 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, hükümlerin sanık ve katılan ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 06.11.2019 gün ve 2019/2730 Esas, 2019/2691 Karar sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve sanığın TCK'nın 125/3-a, 4, 43/1, 53. maddeleri uyarınca 1 yıl 9 ay 23 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, hükümlünün kararı temyizi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 26.11.2021 gün ve 2020/12524 sayılı tebliğnamesiyle hükmün onanması talep edilmiş, Dairemizin 24.10.2024 gün ve 2021/41209 Esas, 2024/13413 Karar sayılı ilamıyla hükmün istem gibi onanmasına karar verilmiştir.

Sanık hakkında düzenlenen açık kaynak araştırma raporu, Facebook ekran çıktıları ve tüm dosya kapsamı karşısında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

III. KARAR

1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ oy çokluğuyla REDDİNE,

2. 5271 sayılı Kanun'un 308/3. maddesi uyarınca Dairemizin, 24.10.2024 tarihli ve 2021/41209 Esas, 2024/13413 Karar sayılı onama ilamı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

19.02.2025 tarihinde karar verildi.

(Muhalif)

KARŞI OY

Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık sanık hakkında hakaret suçundan kurulan hükümdeki hapis cezasının orantılı olup olmadığı noktasındadır.

2. 5271 sayılı Kanun'un 308/3. maddesi uyarınca Dairemizin, 24.10.2024 tarihli ve 2021/41209 Esas, 2024/13413 Karar sayılı onama ilamı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

19.02.2025 tarihinde karar verildi.

(Muhalif)

KARŞI OY

Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık sanık hakkında hakaret suçundan kurulan hükümdeki hapis cezasının orantılı olup olmadığı noktasındadır.

Cezaların işlenen suçun ağırlığı ve kusurun derecesi, kast ve faili suça iten saikler ile orantılı olması çağdaş ceza hukukunun gereğidir. Orantısız ceza adaletsizlik yaratacağından suç ile bozulan kamu düzenini tesis etmekten çok kamu vicdanını rahatsız eder. Suç ile orantılı olmayan bir ceza aslında ceza değildir; cezalandırma görüntüsü altında yapılan bir haksızlıktır. Cezaların adil ve orantılı olarak uygulanmaması toplumda rahatsızlığa sebep olacaktır. Cezaların fiilin ağırlığı ve sorumluluk ile orantılı olmaması suça karşı mücadelede istenen amacı gerçekleştiremez.

Ceza hukukunun amacı, toplumsal yaşamın devamı için gereken hukuksal değerleri korumaktır. Devlet, bu hukuksal değerleri korumak için sahip olduğu cezalandırma yetkisini istediği biçimde kullanamaz. Bu yetkisini kullanırken suç ve ceza arasındaki adil dengenin korunmasını gözetmelidir. Faile, işlediği suçun ağırlığı ile orantılı ceza ve güvenlik tedbiri uygulanması zorunluluğu orantılılık ilkesi gereğidir. Bu ilke, cezaya ve güvenlik tedbirine hükmedilmesinde önemli bir sınırlayıcı unsurdur.

Orantılılık ilkesi hem yasa koyucuyu hem de hâkimi bağlar. Orantılılık ilkesi, kişinin kusurunun gerektirdiğinden daha ağır bir ceza ile cezalandırılmasına engeldir. Suç ile ceza arasında orantı bulunması iki yönden ele alınmalıdır.

Birincisi kanunda unsurları belirtilmiş suç ile bunun karşılığı olan ceza orantılı olmalıdır.

Kanun koyucu, düzenlemeler yaparken hukuk devleti ilkesinin bir gereği olan ölçülülük ilkesiyle bağlıdır. Bu ilke ise “elverişlilik”, “gereklilik” ve “orantılılık” olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. “Elverişlilik”, başvurulan önlemin ulaşılmak istenen amaç için elverişli olmasını, “gereklilik” başvurulan önlemin ulaşılmak istenen amaç bakımından gerekli olmasını, “orantılılık” ise başvurulan önlem ve ulaşılmak istenen amaç arasında olması gereken ölçüyü ifade etmektedir. Bir kurala uyulmaması nedeniyle kanun koyucu tarafından öngörülen yaptırım ile ulaşılmak istenen amaç arasında da “ölçülülük ilkesi” gereğince makul bir dengenin bulunması zorunludur.

İkincisi ise yasalarda orantılılık ilkesi gözetilse dahi bunu uygulayacak yargıca yönelik olanıdır. Yargıç soyut normu uygularken cezanın türünün belirlenmesinde ve alt üst sınır arasında cezayı bireyselleştirmede orantılılık ilkesine uygun hareket etmek ve suç ile faile verilen cezanın ölçülü olmasını sağlamalıdır.

TCK madde 3- (1) Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur.

İkincisi ise yasalarda orantılılık ilkesi gözetilse dahi bunu uygulayacak yargıca yönelik olanıdır. Yargıç soyut normu uygularken cezanın türünün belirlenmesinde ve alt üst sınır arasında cezayı bireyselleştirmede orantılılık ilkesine uygun hareket etmek ve suç ile faile verilen cezanın ölçülü olmasını sağlamalıdır.

TCK madde 3- (1) Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur.

(2) Ceza Kanunu'nun uygulamasında kişiler arasında ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, siyasal veya diğer fikir yahut düşünceleri, felsefi inanç, milli veya sosyal köken, doğum, ekonomik ve diğer toplumsal konumları yönünden ayrım yapılamaz ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınamaz. Şeklinde düzenlemeye yer vererek orantılılık ilkesini güvence altına almıştır.

Somut olayda sanığın müştekilere hakaret eyleminden dolayı TCK 125/3a madde gereği para cezası seçme olanağı olduğu halde hapis cezası seçilmek suretiyle aleyhe uygulama yapılmıştır.

Sanığa yükletilen hakaret suçunda 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesi uyarınca temel ceza belirlenirken seçimlik cezalardan hapis cezasının neden tercih edildiği incelendiğinde bunun hangi toplumsal gereksinimi karşıladığı nasıl bir acil sosyal ihtiyaca karşılık geldiği denetime olanak verecek şekilde açıklanmamıştır.

TCK 3/1 maddesinde düzenlenen orantılılık ilkesi ile örtüşmeyecek şekilde hapis cezası seçilmesi nedeniyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulü yerine reddi yönündeki sayın çoğunluğun görüşüne karşıyım.
Yargıtay — Esas No: 2014/33335, Karar No: 2014/37087, Tarih: 04.12.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/33335 E.  ,  2014/37087 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, 15 / 12 / 2013 tarihinde emekliye ayrıldığını , fakat emeklilik işlemlerinde 6461 sayılı Kanunun 5 / 2 maddesinden yararlandırılmadığını ileri sürerek 6461 sayılı Kanun kapsamında emekliliğe ve aynı kanunun geçici 5 / 1 - c maddesi kapsamında emekli ikramiyesinin yüzde kırk fazlasıyla ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5.maddesine göre iş mahkemesinden verilen kararlar tefhim ve tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içinde temyiz olunabilir. Bu süre içinde temyiz dilekçesinin hakime havale edildikten sonra temyiz defterine kaydının yaptırılması ve harcının yatırılması gerekir. Temyiz süresi içinde temyiz dilekçesi temyiz defterine kaydedilmiş, ancak harç yatırılmamış ise, harç ve temyiz giderlerinin yatırılması için ilgili tarafa HUMK.’nun 434/3. Maddesi gereği 7 günlük kesin süre verilmesi gerekir. 8 günlük süre içinde temyiz edilmeyen(HUMK.432/4), temyiz defterine kaydı yapılmayan(HUMK. 434/2) veya verilen kesin süre içinde temyiz harç ve gideri yatırılmayan(HUMK. 434/3) kararlar kesinleşmiş olur.

Temyiz isteği harca tabi işlemlerde temyiz dilekçesinin hakim tarafından havale edilmesiyle birlikte mahkeme kalemince harcının hesaplanıp, ilgilisine bildirilmesi ve harç tahsil edilip belgesi dosyaya alınmakla temyiz defterine kaydı gerekir.

Hakimce havale edilen dilekçe kaleme geç tevdii edilmişse bu husus mahkeme kalemince tutanağa bağlanmalı ve dilekçenin yeniden hakime havalesi istenmelidir.

Şayet dilekçe havale edilip, harç alınmaksızın temyiz defterine kaydedilmişse ve mahkeme kalemince, harcın hesaplanıp, temyiz edenden istendiği halde yatırılmadığı ve dilekçenin kaleme geç tevdi edildiği belgelendirilmemişse, dilekçenin hakim havalesinden sonra dosyaya alındığı, ancak takip eden işlemlerin mahkeme kalemince yerine getirilmediği kabul edilir ve harç alınmadan temyiz defterine kayıt edilen temyiz dilekçesi hakkında 25.1.1985 günlü 1984/5 Esas ve 1985/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 434.maddesi uyarınca işlem yapılır.

Somut olayda kısa karar davacının yüzüne karşı 09.09.2014 tarihinde tefhim edilmiştir.Gerekçeli karar ise 02.10.2014 tarihinde tebliğ edilmiş aynı gün mahkemece ek karar ile davacının temyiz talebinin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.Ek karar davacıya 13.10.2014 de tebliğ edilmiş ve 13.10.2014 tarihli dilekçesi ile davacı ek kararı temyiz etmiştir.

Davacı vekili “ek karar” ı temyiz ettiği dilekçesine 02.10.2014 tarihinde yatırdığı harç makbuzunu eklemiş, ayrıca yeni bir harç yatırmamış, temyiz defterine kayıt yapılmamıştır.

Davacı vekili “ek karar” ı temyiz ettiği dilekçesine 02.10.2014 tarihinde yatırdığı harç makbuzunu eklemiş, ayrıca yeni bir harç yatırmamış, temyiz defterine kayıt yapılmamıştır.

Davacı vekilinin 13.10.2014 tarihli ek kararı temyiz ettiği dilekçesi , havaleyi takiben mahkemece kayda alınmamış, harcı da tahsil edilmemiştir.

Yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında davacının 13.10.204 tarihli dilekçesinin hakim tarafından havale edilmesinden sonra temyiz defterine kaydedilip kaydedilmediğinin araştırılması, kaydedilmişse harca tabi olmasına rağmen harç alınmadan temyiz defterine kayıt edilen temyiz dilekçesi hakkında yapılacak işlemlere ilişkin 25.1.1985 günlü 1984/5 Esas ve 1985/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun temyize ilişkin hükümlerine göre işlem yapılarak harç ve temyiz giderlerinin yatırılması için davacı tarafa HUMK.’nun 434/3. Maddesi gereği 7 günlük kesin süre verilmesi yönlerinden dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 04.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5831, Karar No: 2019/1107, Tarih: 21.02.2019

**16. Ceza Dairesi         2018/5831 E.  ,  2019/1107 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma

Hüküm : TCK'nın 314/2, 3713 TMK'nın 5/1, TCK'nın 53, 58/9, 63 hükmü uyarınca verilen mahkumiyet kararının düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

İstinaf Mahkemelerinin Türk yargı sistemine dahil olmasıyla kanun yolu yargılamasında yeni bir anlayışı benimseyen kanun koyucunun, hem maddi olay hem de hukuki denetim yapacak olan istinaf başvurusunda sebep gösterme zorunluluğu öngörmezken (5271 sy. CMK madde 273/4), incelemesi hukuki denetimle sınırlı (CMK madde 294/2) olan temyiz yolunda; mülga 1412 sayılı CMUK'tan (madde 305.) da farklı şekilde, re'sen temyiz tercihinden vazgeçerek, temyiz davasını açan ve sınırlayan temyiz dilekçesinde/layihasında temyiz edenin hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini/temyiz sebeplerini göstermek zorunda olduğunu (CMK madde 294/1) şart koşmuş ve temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermemesi durumunda; tıpkı başvurunun süresi içinde yapılmaması, hükmün temyiz edilemez olması ya da temyiz edenin buna hakkı bulunmaması hallerinde olduğu gibi usulüne uygun açılmış bir temyiz davasından bahsedilemeyeceğinden temyiz isteminin reddedilmesini (CMK madde 298) emretmiş (F.Yenisey-A.Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku sh. 923, Centel-Zafer Ceza Muhakemesi Hukuku sh. 826, C.Şahin-N.Göktürk Ceza Muhakemesi Hukuku sh. 278) olmasına, anılan Kanunun 289. maddesinin, usulüne uygun açılmış bir temyiz davasının "sınırlı inceleme ilkesinin" bir istisnasını teşkil etmesine (F. Yenisey-A. Nuhoğlu, age sh. 905), şartları ve usulü açık bir şekilde ortaya konulmak şartıyla (AİHM Galstyan/Ermenistan Başvuru No; 26986/03 15.01.2007 t.) öngörülen usul şartlarına uyulmaması sebebiyle kanun yolu başvurusunun reddedilmesinin bu hakkın ihlali sonucunu doğurmayacağının (AİHM Sjöö/İsveç Başvuru No; 37604/97) da istikrar kazanmış yargısal kararlarla kabul edilmesine nazaran; sanık müdafiinin 12.11.2018 tarihli temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediği anlaşılmakla; temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE, 21.02.2019 tarihinde üyeler ... ve ...'un verilen karara yönelik temyiz isteminin kabulü gerektiğine dair karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy:

Sayın çoğunluğun “sanık müdafinin 12.11.2018 tarihli süre tutum dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediği ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren süresi içerisinde gerekçeli temyiz dilekçesini sunmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi uyarınca reddine” ilişkin düşüncesine iştirak edilmemiştir.

İncelenen dosya kapsamından;

Karşı Oy:

Sayın çoğunluğun “sanık müdafinin 12.11.2018 tarihli süre tutum dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediği ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren süresi içerisinde gerekçeli temyiz dilekçesini sunmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi uyarınca reddine” ilişkin düşüncesine iştirak edilmemiştir.

İncelenen dosya kapsamından;

Tokat Cumhuriyet Başsavcılığının 17.10.2017 tarih ve 2017/1300 esas sayılı iddianamesiyle sanık hakkında “FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün üyesi olmak” suçunu işlediğinden bahisle 5237 sayılı TCK'nın 314/2, 53, 63 ve 3713 sayılı TMK'nın 5. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı, kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda Tokat (2). Ağır Ceza Mahkemesinin 29.06.2018 tarih ve 2017/303 E. - 2018/276 K. sayılı ilamıyla sanık hakkında “silahlı terör örgütüne üye olmak” suçundan 9 Yıl 9 Ay Hapis cezası ile cezalandırılmasına yönelik hüküm kurulduğu, bu karara karşı sanık müdafi tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 09.10.2018 tarih ve 2018/2964 E. - 2018/1881 K. sayılı kararıyla “istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine” dair karar verildiği, sanık müdafinin 12.11.2018 tarihli süre tutum dilekçesi vererek anılan kararı temyiz ettiği, ancak gerekçeli temyiz dilekçesini gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 7 günlük yasal süre sonrasında ancak Yargıtay incelemesinden önce verdiği, Yargıtay 16. Ceza Dairesinin sayın çoğunluğu tarafından da “sanık müdafinin 12.11.2018 tarihli süre tutum dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediği ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren süresi içerisinde gerekçeli temyiz dilekçesini sunmadığı” gerekçe gösterilerek sanık müdafinin temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi uyarınca reddine yönelik hüküm kurulduğu,

Anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlığı oluşturan tartışmanın konusunu; “temyiz nedeni içermeyen süre tutum dilekçesiyle temyiz başvurusunda bulunan sanık veya müdafinin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi günlük süre geçtikten ancak Yargıtay incelemesi yapılmadan önce ek temyiz dilekçesi sunup sunamayacağı, anılan bu ek dilekçe kapsamında temyiz denetiminin yapılıp yapılamayacağı” hususu oluşturmaktadır.

İnsan Haklarına dayanan hukuk devletinde, hukukun üstünlüğü ilkesini hakim kılmak için gereken her türlü yapısal ve kurumsal hukuki reformların hayata geçirilmesi önem arz etmektedir. Hukukun üstünlüğünü sağlamanın önemli unsurlarından birisi, adil yargılanma ve adalete erişim hakkının tüm güvenceleriyle yaşama geçirilmesidir.

Adalete erişim bir hak olarak kabul edilmektedir. Adalete erişim bir hak olduğu için bu hakkın kullanımı yoluyla yasanın yorumu, anlaşılabilirliği ve dolayısıyla yararlanabilirliği sağlanıp, içtihatlar bu şekilde oluşturulmalıdır. Hakların tanınması yetmez, hakkın etkin kullanımını da sağlanması gerekir.

Adalete erişim bir hak olarak kabul edilmektedir. Adalete erişim bir hak olduğu için bu hakkın kullanımı yoluyla yasanın yorumu, anlaşılabilirliği ve dolayısıyla yararlanabilirliği sağlanıp, içtihatlar bu şekilde oluşturulmalıdır. Hakların tanınması yetmez, hakkın etkin kullanımını da sağlanması gerekir.

Yargı organlarının adalet dağıtmada kaçınma yetkileri yoktur. Anayasamız bunu “hiçbir mahkeme görev yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz” biçiminde düzenlemiştir (m. 36/2). Adalet dağıtımından kaçınılması, hakkı teslim etmekten kaçınmak demektir.

Adalete erişim hakkı yargıya başvurma (dava açma), güvence oluşturan yasa yollarına başvurma ve yargı kararlarının uygulanmasını sağlama isteme haklarını güvence altına almaktadır. Temyiz yasa yolu, erişim hakkının adil yargıda zirveye ulaşmasını sağlamaktadır (Coulon, Jean-Marie/Roche, Marie-Anne Frison, s. 443).

Adil yargılanma hakkı, bağımsız ve tarafsız yargı mercileri önünde hakkını aramak, davacı veya davalı olabilmek, yargılama sırasında usuli güvencelere sahip olmak, yargılamanın makul sürede yapılması, mahkeme kararlarına karşı etkin hukuki denetim mekanizmalarının sağlanması gibi temel güvenceleri bünyesinde barındırmaktadır.

Anayasanın 2. maddesinde, Cumhuriyet'in nitelikleri arasında sayılan hukuk devleti, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, konulan kurallarda adalet ve hakkaniyet ölçülerini göz önünde tutan, hakların elde edilmesini kolaylaştıran, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık ve hak arama özgürlüğünün önündeki engelleri kaldıran devlettir.

Anayasa’nın 36. maddesinin birinci fıkrasında “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” hükmüne yer verilmiştir. Maddeyle güvence altına alınan hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma hakkı, kendisi bir temel hak niteliği taşımasının yanında, diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasını sağlayan en etkili güvencelerden birisidir.

Ceza yargılamasının amacı maddi gerçeğin insan onuruna yaraşır biçimde araştırılıp bulunmasıdır. Nitekim, Ceza Genel Kurulunun 23.02.2016 tarih ve 2014/5.MD-98 esas 2016/83 sayılı ve 10.12.2013 tarih ve 2013/359 sayılı kararlarında; “...Ceza Muhakemesinin amacı usul ve kuralların ön gördüğü ilkeler doğrultusunda maddi gerçeğin her türlü şüpheden uzak bir biçimde kesin olarak belirlenmesidir.