muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2004/120, Karar No: 2004/154, Tarih: 29.06.2004

CYUY.nın 253. maddesinin 1. fıkrasındaki, "Duruşma hükmün tefhimiyle biter" şeklindeki düzenleme 5.3.1973 gün ve 1696 saydı Yasanın 37. maddesi ile; "duruşmanın sona erdiği tefhim olunduktan sonra hüküm verilir." şeklinde değiştirilmiştir. Madde gerekçesinde bu değişikliğin amacı; "maddenin hatalı olan 1. fıkrası, duruşma biter bitmez ve nihayet bir hafta içinde hükmün tefhim olunacağını bildiren 261. maddeye uygun şekilde düzeltilmiştir." denilerek açıklanmıştır. Bu hükümden ve madde gerekçesinden de açıkça anlaşılacağı üzere, önceki yasal düzenlemeye göre duruşmanın bittiğinin bildirilmesi zorunluluğu bulunmadığı halde, sonraki yasal düzenlemede bu bildirim zorunlu hale getirilmiştir. Ancak, bu değişikliğin amacı, Usulün 261. maddesinin, hükmün tefhimini duruşmanın bitirilmesine, 253. maddenin ise duruşmanın bitmesini hükmün tefhimine bağlayan çelişkili düzenlemenin giderilmesidir. Öte yandan, 261. maddenin o tarihteki düzenleniş biçimi, duruşmanın bitirilmesinden bir hafta sonra dahi hükmün tefhimine olanak sağlamaktaydı. Oysa, hakimin hükmü sonradan tefhim etmek üzere duruşmanın bittiğini açıklamaması halinde, duruşma bitmiş sayılmayacağı için hükmün tefhimine kadar geçecek süre içinde yeniden kanıt toplanması ve kanıtların tartışılması mümkün olacaktır. Bu ise, yargılamanın bittiği ve yargılama makamının işten el çekip çekmediği hususunda tereddüt doğuracaktır. 253. maddede yapılan değişikliğin bir diğer amacı da bu tereddüdü gidermektir.

Ancak Usul Yasamızın 261. maddesinde sonradan 21.5.1985 gün ve 3206 sayılı Yasanın 54. maddesiyle değişiklik yapılmış ve madde bugünkü şeklini almıştır. Buna göre; "Hükmün tefhimi duruşma sonunda, en az 268. maddede belirtilen hüküm fıkrasının duruşma tutanağına geçirilerek okunması ve gerekçenin başlıca noktalarının sözlü olarak bildirilmesi suretiyle olur"

Görüldüğü gibi, 261. maddede yapılan değişiklik sonrasında artık duruşmanın bittiğinin bildirilmesi ile birlikte hüküm de tefhim edilecektir ki, taraflarca yargılamanın devamını gerektirecek nitelikte bir istemde bulunulmadığı takdirde, uygulamada eş zamanlı yapılan bu iki işlemden sadece hükmün tefhiminin gerçekleştirilmesi dahi, taraflara duruşmanın bittiğini bildirme konusunda çoğu kez yeterli olacaktır."

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

Görüldüğü gibi, 261. maddede yapılan değişiklik sonrasında artık duruşmanın bittiğinin bildirilmesi ile birlikte hüküm de tefhim edilecektir ki, taraflarca yargılamanın devamını gerektirecek nitelikte bir istemde bulunulmadığı takdirde, uygulamada eş zamanlı yapılan bu iki işlemden sadece hükmün tefhiminin gerçekleştirilmesi dahi, taraflara duruşmanın bittiğini bildirme konusunda çoğu kez yeterli olacaktır."

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

Yerel Mahkemece, ilk durumda sanığın sorgusunun yapıldığı, sanığın katılmayıp müdafiinin hazır bulunduğu diğer yedi oturumda ise sanığın nüfus ve adli sicil kaydının getirtildiği, Adli Tıp Kurumundan rapor aldırıldığı, keşif yapıldığı, teknik bilirkişinin rapor ve krokisini ibraz ettiği, 8.11.2001 günlü son oturumda da önceki tutanakların okunup, bilirkişi raporundan bir suretin hazır bulunan sanık müdafiine tebliğ edildiği, ayrıca Türk Ceza Yasasının 523. maddesinin uygulanması olasılığına karşılık ek savunma hakkı verildiği, sanık müdafiinin bir diyeceği bulunmadığını, ek savunma için süre istemediğini belirttiği, takiben C.Savcısının esas hakkında görüşünü bildirmesinden sonra sanık müdafiinden mütalaaya karşı diyecekleri ve esas hakkındaki savunmasının sorulması üzerine, mütalaaya karşı bir diyeceğinin olmadığını bildirip, eski savunmalarını tekrarla, sanık hakkında lehe hükümlerin uygulanmasını istediği, ardından Mahkemece, dosyanın incelendiği, gereğinin düşünüldüğü belirtilip, gerekçenin ekli kararda açıklanacağı ifade edilerek hükmün tefhim olunduğu, sanık müdafiinin temyiz dilekçesinde başka nedenler zikredilmişse de duruşmanın bittiğinin açıklanmamasının temyiz nedeni olarak belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Görüleceği üzere, CYUY'nın 251. maddesinde öngörülen biçimde sürdürüldüğü anlaşılan kanıtların tartışılması aşaması, maddedeki sıralamaya uygun olarak sonlandırılmıştır. Yargılamaya katılanların duruşmanın devamını gerektiren bir istemleri bulunmamaktadır. Mahkemece, hükmün gerekçesinin eklenecek kararda açıklanacağı ifade edilmek suretiyle, artık araştırılacak bir konunun kalmadığı ve duruşmanın devamı niteliğinde herhangi bir yargılama işlemi yapılmayacağı ortaya konulup hemen ardından da hüküm tefhim edilmiştir. Duruşmanın bitirileceği, maddede geçen sözcüklerin yinelenmesi suretiyle açıkça bildirilmemiş olsa dahi, Yerel Mahkemenin mevcut uygulamasının, savunma hakkının ihlali sonucunu doğurmadığı ve Usul Yasamızın 261. maddesinin hükmün sonradan tefhim edilmesine olanak sağladığı dönemde duruşmanın bittiğinin taraflarca bilinmesini sağlamak amacıyla yasalaştırılmış bulunan CYUY'nın 253/1 maddesine aykırılık oluşturmayacağı kabul edilmelidir.

Bu itibarla Yargıtay C. Başsavcılığı itirazının kabulüyle, Özel Daire bozma kararının kaldırılarak, diğer yönleri incelenmek üzere dosyanın Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

Bu itibarla Yargıtay C. Başsavcılığı itirazının kabulüyle, Özel Daire bozma kararının kaldırılarak, diğer yönleri incelenmek üzere dosyanın Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir kısım Kurul Üyesi; "Özel Daire kararının haklı nedenlere dayandığını belirterek itirazın reddi gerektiği yolunda karşı oy kullanmışlardır.

Sonuç : Açıklanan nedenlerle, Yargıtay C. Başsavcılığı itirazının KABULÜNE, Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 2.3.2004 gün ve 22781-2191 sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA, dosyanın diğer yönlerinin incelenmesi için Yargıtay 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay C. Başsavcılığına tevdiine, 22.6.2004 günlü birinci müzakerede karar için gerekli oy çoğunluğunun sağlanamaması nedeniyle 29.6.2004 günü yapılan ikinci müzakerede oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11071, Karar No: 2019/77, Tarih: 14.01.2019

**20. Hukuk Dairesi         2016/11071 E.  ,  2019/77 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm asli müdahil ... Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Temyize konu taşınmazın bulunduğu alanı kapsayan 1984 tarihli memleket haritasına esas hava fotoğrafları ile 1984 tarihinden sonraki tarihli hava fotoğraflarının bulundukları yerlerden getirtildikten sonra; bu hava fotoğrafları ile birlikte dava dosyasının hükme esas alınan raporları düzenleyen fen ve ... bilirkişilerine tevdi ile hava fotoğrafları ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ölçeğine bilgisayar ortamında (... veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu belirlenmeli, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının, tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediğinin açıklandığı müşterek imzalı, açıklamalı ve krokili ek rapor alınarak bu dosya içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/.... maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 14/01/2019 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2123, Karar No: 2019/3285, Tarih: 08.05.2019

**20. Hukuk Dairesi         2019/2123 E.  ,  2019/3285 K.**

**"İçtihat Metni"**

.......

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı-birleştirilen davada davalı vekili ve davalı-birleştirilen davada davacı vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

K A R A R

Davacı ... vekili 12/07/2012 havale tarihli dava dilekçesi ile; davalının davacı site yöneticiliğinde 2009-2012 tarihleri arasında görev yaptığını, 3 yıldır yöneticilik yapan davalı ...'nin aynı zamanda..... kömür veren firmanın da sahibi ve işletmecisi olduğunu, davacı sitenin ....... ve 4 dükkandan oluşan bir site olduğunu, sitede aylık daire başına 150,00-TL aidat toplandığını, ayrıca 2 dükkandan 600,00 TL+300,00 TL işgaliye parası olan toplam 900,00-TL aidat, diğer 2 dükkandan ise aylık 300,00 TL+300,00 TL işgaliye ücreti ile beraber toplam 600,00 TL alındığını, davalının uzun süreler davacı sitenin yöneticiliğini yaptığını, bu dönem içinde hesap vermekten kaçtığını, davalının yöneticilik yaptığı yıllarda diğer firmalardan teklif almadan kendi firmasından kömür alımı yaparak usulsüzlük yaptığını, cebinden apartmana nakit para aktardığını beyan ederek siteyi kendisine muhtaç bir duruma getirdiğini, 05/06/2011 tarihinde olağan genel kurul toplantısının yapıldığını, bu toplatıda alınan kararların ve bu kararlara göre yapılan borçlanmaların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalının gönderdiği kömür ile fatura edilen kömür arasında da kalite farkının bulunduğunu, davalının yönetim kurulu toplantısında yönetim kuruluna hitaben yazdığı mektupta siteye kredi açarak kömür aldığını, ancak site yönetiminin bu şekilde bir yetki vermediğini, davalının siteden olan alacaklarına karşılık elindeki kaşe ile siteyi borçlandıracak şekilde 06/10/2011 tarihli bono düzenlediğini, ancak sitenin bonoya dayanan borcu da bulunmadığını beyan ederek; 06/10/2011 tarihli 45.000,00 TL'lik senede istinaden sitenin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı site lehine % 40 tazminata hükmedilmesine karar verilmesini; birleştirilen dava dosyasında ise davacı vekili; müvekkilinin 2009, 2010 ve 2011 yıllarında davalı sitenin yöneticiliğini yaptığını, 2012 yılı Ağustos ayında yapılan genel kurulda yöneticiliği bıraktığını, davacının aynı zamanda kömür ticareti de yaptığını, 2009/2010 ve 2010/2011 döneminde sitenin kömür ihtiyacının müvekkil tarafından karşılandığını, bu ilişkinin genel kurulda kabul görerek yöneticinin ibra edildiğini, 2011-2012 döneminde kışın çok soğuk geçmesi nedeniyle kömür fiyatlarında beklenmedik artışlar olduğunu, 2011 yılından 10/08/2012 tarihine kadar geçen sürede davacının verdiği kömürlerin bedeli ile yönetici olarak yaptığı harcamalarının toplamının 153.517,00 TL olduğu, alacağın 108.000,00-TL'sinin tahsil edilebildiğini, geride müvekkilinin 45.517,00 TL alacağının kaldığını, bu alacağın tahsili için ...... sayılı dosyası ile takibe başlanıldığını, ancak takibin davalı site yöneticiliğinin haksız itirazı üzerine durduğunu beyan ederek; davalının itirazının iptaline ve davalı aleyhine icra inkar tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

.......

Mahkemece; asıl dava dosyası bakımından;

.......

Mahkemece; asıl dava dosyası bakımından;

1) a-Davacının senetten dolayı açtığı menfi tespit davasının kabulü ile davacının 06/01/2011 tarih ve 45.000 TL bedelli senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine,

b-Senet nedeni ile icra takibine başlanılmadığından, davacının tazminat talebinin reddine,

2) a-Davacının kömür satışı ve site genel giderleri nedeni ile davalıya borçlu olmadığına yönelik açtığı menfi tespit davasının reddine,

b-Dava tarihinde başlatılmış bir icra takibi bulunmadığı ve başlatılan takip nedeni ile tedbir kararı verilmediğinden, davalının tazminat isteminin reddine,

Birleştirilen 2012/486 Esas sayılı dosya bakımından;

1) Davacının açtığı itirazın iptali davasının kısmen kabulü ile, davalı borçlunun ....... sayılı takip dosyasına yönelik yaptığı itirazın kısmen iptal edilerek, takibin 8.334,17 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2) Davalı borçlu itirazında haksız olduğundan, asıl 8.334,17 TL'nin % 20'si olan 1.666,83 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm, davacı-birleştirilen davada davalı vekili ve davalı-birleştirilen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Asıl dava; davacı yönetimin önceki yöneticiye borcu olmadığının tespiti istemine, birleştirilen dava ise davacı önceki yöneticinin yönetime karşı başlattığı icra takibinden kaynaklanan itirazının iptali istemine ilişkindir.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun Ek 1. maddesindeki, "Bu Kanunun uygulanmasından doğacak her türlü anlaşmazlık sulh mahkemelerinde çözümlenir." hükmü uyarınca, Kat Mülkiyeti Kanununun uygulanmasından kaynaklanan davada görevli mahkeme sulh hukuk mahkemeleridir. Dosya kapsamına ikmal edilen yönetim planının incelenmesinden dava konusu anataşınmazın tek parsel üzerinde kurulu olduğu anlaşılmakla; uyuşmazlıkta genel hükümlerin değil kat mülkiyeti hukukuna ilişkin hükümlerin uygulanması gerekmektedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Görevin Belirlenmesi ve Niteliği" başlıklı 1. maddesinde, mahkemelerin görevinin ancak kanunla düzenleneceği ve göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olduğu belirlendiğinden, bu hususun mahkemelerce yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Bu halde, davanın nitelemesine göre eldeki uyuşmazlıkta sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğu düşünülmeden, talep hakkında görevsizlik kararı verilmeyip işin esasına girilerek karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı-birleştirilen davada davalı ve davalı-birleştirilen davada davacı vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 08/05/2019 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16147, Karar No: 2012/3489, Tarih: 06.03.2012

**22. Hukuk Dairesi         2011/16147 E.  ,  2012/3489 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Batman İş Mahkemesi

TARİHİ : 20/09/2011

Davacı vekili, davacının davalılardan Batman Belediye Başkanlığı’na ait işyerinde işçi olarak çalıştığını  davalı Belediye Başkanlığı' nın her ay düzenli olarak 3417 sayılı yasa kapsamında %5 oranında kesinti yaptığını, ancak işverenin yapılan kesintileri ve ilgili yasa uyarınca ilave edilmesi gereken işveren paylarını aynı yasanın 4. maddesinde belirtilen hesaba yatırmadığını, bu tür alacaklarının 4853 sayılı yasaya 26/12/2006 tarih ve 5568 sayılı yasa ile eklenen ek madde ile 31/12/2007 tarihi itibari ile davalı hazineye devredilmiş olduğunu, bundan dolayı dava konusu nemaların dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar  cevap dilekçesinde davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı belediyece tasarrufu teşvik kesintilerinin davacı adına Ziraat Bankasına hesap açılarak buraya yatırılmadığı, davalı belediye ile SGK arasında 5393 Sayılı Kanunu'nun 5. maddesi kapsamında tasarrufu teşvik ve nema alacaklarının tahsili konusunda bir uzlaşma olmadığı, davalı belediyece tasarrufu teşvik kesintilerine ilişkin SGK'na bir ödeme bulunmadığı gerekçesiyle öncelikle davalı olan Batman Belediye Başkanlığının söz konusu davaya konu alacaktan sorumlu olduğu, davalı belediye ile hazine arasında dava konusu nema alacaklarından doğan borçlar uzlaşma kapsamına alınmadığı, davacı taraf tarafından davalı Batman Belediyesi aleyhine açılan davanın bilirkişi raporu doğrultusunda kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, davalı belediye ve  hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava,  tasarrufu teşvik kesintisi ve katkı paylarının 3417 ve 4853 sayılı Yasalar gereğince ilgili banka hesabına yatırılmaması nedeniyle tasarrufu teşvik ve nema alacağının davalı Hazine Müsteşarlığından  tahsiline karar verilmesi isteğine ilişkindir.

Resmi Gazete' nin 14/10/2011 gün ve 28084 mükerrer sayısında yayımlanan Uyuşmazlık Mahkemesinin 20/12/2010 tarih ve 156–328 sayılı kararında da belirtildiği üzere, tasarrufu teşvik kesintilerinin ilgililerin iradeleri dışında, idarenin kamu gücü kullanılarak yapılması,  konunun kamu hukuku alanına ilişkin olması gözetildiğinde,  tasarruf

kesintisi, kurum katkısı ve nemaların tahsili istemiyle anılan idarelere karşı açılan davaların görüm ve çözümünde idari yargı yeri görevlidir. Görev hususu dava şartlarından olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınmalıdır. Bu durumda, yargı yolu nedeni ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek hüküm kurulmuş olması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 06.03.2012  gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8836, Karar No: 2013/6897, Tarih: 17.04.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/8836 E.  ,  2013/6897 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işlerin daralması nedeniyle haksız ve geçersiz nedenle feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili davacının çalıştığı POS bölümünün müşteri kaybetmesi, müvekkili şirketçe hizmet verilen POS veya benzeri cihaz sayısının azalması durumunun şirketin ekonomik ve mali durumunu kötü yönde etkilemiş olması şirkette yaşanan ekonomik kriz nedeniyle kadrolaşmada değişikliğe gidilerek davacının görev yaptığı ve benzer kadrolarda çalıştırılması imkanı olmadığından istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve davacının iş akdini feshin işletme ve işyeri gereklerinden kaynaklanan nedene dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının davalıya ait işyerinde çalıştığı, şirketin aldığı tasarruf tedbirleri kapsamında işten çıkarıldığı, tanık beyanlarına göre ise işlerin yoğun olduğu ve eleman ihtiyaçları bulunduğu, davacının iş akdinin haksız olarak sona erdirildiği, feshin son çare olarak düşünülmesi gerektiği gerekçesiyle feshin geçersizliğe ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verildiği halde, işletmesel karar kavramından sözedilmemiştir. İşveren amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar, yönetim hakkı kapsamında alabilir. Geniş anlamda, işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda, bu kapsamda işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin aldığı her türlü kararlar, işletmesel karardır.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte, yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. İş sözleşmesinin iş, işyeri veya işletme gereklerine dayalı olarak feshi, işletmesel kararın sonucu olarak gerçekleşmekte, fesih işlemi de işletmesel karar çerçevesinde değişen durumlara karşı işverene tepkisini oluşturmaktadır. Bu kararlar işletme ve işyeri içinden kaynaklanan nedenlerden dolayı alınabileceği gibi, işyeri dışından kaynaklanan nedenlerden dolayı da alınabilir. Bu nedenler, bir ya da birden fazla işçinin işyerinde çalışmaya devam etmesi gerekliliğini doğrudan veya dolaylı olarak ortadan kaldırıyorsa dikkate alınmalıdır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda, kararın yararlı ya da amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda, kararın yararlı ya da amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2. maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

İşçi fesihte sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı iddiasında bulunacaktır. İspat yükü ise işverendedir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia etmesi durumunda, bu iddiasını ispatla yükümlüdür (m. 20/f.2). İşçinin feshin başka bir sebebe dayandığını iddia etmesi ve bunu ispatlaması, işverenin geçerli fesihle ispat yükünü ortadan kaldırmaz.

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında iş görme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.