muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/23240, Karar No: 2023/1798, Tarih: 14.02.2023

**4. Hukuk Dairesi         2021/23240 E.  ,  2023/1798 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/641 E.- 2021/640 K.

SAYISI : 2021/İHK-24522

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kısmen Kabulüne - İtirazın Reddine

SAYISI : 2021/62585

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya zorunlu trafik sigortası ile sigortalı aracın 30.12.2019 tarihinde davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek, şimdilik, 4.600,00 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı ile 300,00 TL adli rapor ücreti olmak üzere toplam 5.000,00 TL'nin başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslahla talebini 38.394,70 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 18.926,57 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 17.645,18 TL geçici bakıcı gideri tazminatı ile 300,00 TL adli rapor ücreti olmak üzere toplam 75.266,45 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; usulsüz başvuru nedeniyle usulden red kararı verilmesi gerektiğini, davacıya ödeme yapıldığını, tazminata hak kazanamadığını, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun olmadığını, kusura ilişkin ATK'dan kusur raporu alınması gerektiğini, maluliyet raporunun ATK'dan alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri tazminatından davalının sorumluluğunun olmadığını, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ile %1.8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, yasal faizin hesap rapor tarihinden itibaren talep edilebileceğini, adli rapor ücretinin teminat kapsamında yer almadığını, davacıya herhangi bir gelirin bağlanıp bağlanmadığının netleştirilmesi gerektiğini, taraflar arasında uzlaşmaya ilişkin belgelerin eklenerek uzlaşmanın netleştirilmesi gerektiğini, yasal faiz uygulanması gerektiğini ve vekalet ücretinin davacı lehine 1/5 oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...adli rapor ücretinin asıl alacak ile birlikte değil yargılama gideri olarak hüküm altına alınması gerektiği" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, toplam 74.966,44 TL tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...adli rapor ücretinin asıl alacak ile birlikte değil yargılama gideri olarak hüküm altına alınması gerektiği" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, toplam 74.966,44 TL tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde, ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edilmemesinin hatalı olduğunu, eksik evrakla başvuru yapıldığından usulden red kararı verilmesi gerektiğini, belirsiz alacak davası olarak talep edilmesinin doğru olmadığını, ... kararının gerekçesiz olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu ve yeni bir rapor alınması gerektiğini, hesap raporunda TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faize göre hesap yapılması gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, uygun yönetmeliğe göre alınması gerektiğini, uzlaşmanın sağlanıp sağlanmadığının netleşmesi gerektiğini, davacıya yapılan bir ödeme olup olmadığının netleştirilmesi gerektiğini, hesap tarihinden itibaren ve ancak yasal faiz talep edilebileceğini, vekalet harcı, baro pulu ve adli tıp rapor ücretinden davalının sorumlu olmadığını ve vekalet ücretinin davacı lehine 1/5 oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "alınan kusur raporunun denetime elverişli olduğu, hesaplamanın Yargıtay uygulamalarına uygun olarak TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak yapıldığı, geçici iş göremezlik tazminatından davalı sigortanın sorumlu olduğu, faizin türünün ve başlangıç tarihinin yerinde olduğu, hükmedilen vekalet ücretinin yerinde olduğu" gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu ve yeni bir rapor alınması gerektiğini, hesap raporunda TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faize göre hesap yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri zararından davalının sorumlu olmadığını, hesaplama tarihinden itibaren ve ancak yasal faiz talep edilebileceğini ve vekalet ücretinin davacı lehine 1/5 oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ile adli rapor ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ile adli rapor ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Kanun'un 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40-2020/40 sayılı kararı.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, hakemce alınan kusur raporunun denetime elverişli olmasına, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli iptal kararı gereğince davacının zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre belirlenmesinin yerinde olmasına, geçici iş göremezlik tazminatından davalının sorumlu olmasına, faizin türünün ve başlangıç tarihinin doğru olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca ... kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile ... kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan “10.545,64 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “4.080,00 TL” ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

14.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4630, Karar No: 2016/6268, Tarih: 02.06.2016

**20. Hukuk Dairesi         2015/4630 E.  ,  2016/6268 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Dava konusu taşınmaz ve etrafını gösterir, keşif sırasında uygulandığı belirtilen 1970 ve 1988 yılı memleket haritalarının dayanağı olan hava fotoğrafları ile birlikte, 1970 ve 1988 tarihleri arasında bu yörede çekilen başka tarihlere ait hava fotoğrafları var ise bulunduğu yerlerden istenerek dosya içine konulduktan sonra,

2) Dava dosyasının, hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek, keşif sırasında uygulandığı bildirilen 1970 ve 1988 memleket haritalarının dayanağı hava fotoğrafları ile var ise bu iki tarih arasındaki yıllara ait hava fotoğraflarının (1/5000, 1/25000 ölçekli olarak ayrı ayrı) ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de hava fotoğrafları ölçeğine bilgisayar ortamında (... veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterildiği, hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmazların niteliği ile üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının, tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediğinin açıklandığı, kullanım durumunu içeren, müşterek imzalı, açıklamalı ek rapor alınarak, bu dosya ile birlikte gönderilmesi,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 02/06/2016 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3111, Karar No: 2025/2275, Tarih: 28.05.2025

**6. Hukuk Dairesi         2024/3111 E.  ,  2025/2275 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1187 E., 2024/1111 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Susurluk 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/301 E., 2022/367 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili; davalı .... Gıda Dış Ticaret A.Ş. arasında 30.03.2018 tarihinde düzenleme şeklinde tanzim olunan gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi ile davacıların, davalı şirkete Balıkesir ili, ... ilçesi ... Mahallede kain ... ada, ... parselde yer alan dava konusu taşınmazlarını devrettiklerini, davalı şirketin belirlenen süre içerisinde sözleşmeden doğan edimini yerine getirmediğini, yüklenicinin yapı ruhsatı alındıktan sonraki tarihlerde tapudaki işlemlerle bağımsız bölümleri diğer davalılara sattığını, temlik alanların sözleşmeden haberdar olduklarını ileri sürerek, dava konusu düzenleme şeklinde tanzim olunan gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesine konu Balıkesir ili ... ilçesi ... Mahallede kain... ada, ... parselde bulunan tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı müvekkilin tamamen iyi niyetle ve daire sahibi olabilmek amacıyla bağımsız bölümü satın aldığını, davacıların yapılan satışlardan haberdar oldukları halde sessiz kaldıklarını, herhangi bir itirazda bulunmadıklarını, müvekkilin zararından bu konuda davalı müteahhit ile birlikte hareket eden arsa sahiplerinin sorumlu olduğunu, açılan iptal davasının haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin diğer davalı ... Yetkilisi ... ile bir başka taşınmaz için anlaştıklarını, ancak sözleşme konusu bina çeşitli sebeplerle inşa edilemeyince ... isimli şahıs müvekkilin zararını karşılamak istediğini belirterek, müvekkile dava konusu taşınmazın 2 ve 10 numaralı bağımsız bölümlerini devretmek istediğini beyan ettiğini, tapu kayıtlarına güvenerek dava konusu taşınmazların 2 ve 10 numaralı bağımsız bölümlerini devraldığını, müvekkilin yeni malik ile eski malik arasındaki hukuki ilişkiyi bilmesinin mümkün olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı yüklenici şirketin sözleşme gereği binayı tamamlamadığı gibi objektif olarak kabul edilebilecek bir seviyeye getirmeyip, ilgili sözleşmenin imzalanma tarihinden itibaren aradan üç yıldan fazla zamanın geçmesine rağmen inşaat seviyesinin bilirkişi raporunda %5,33 olduğunun belirlendiği, inşaatın seviyesi nazara alınarak uygun bir süre verilse dahi davalı şirketin inşaatı tamamlayamayacağı anlaşıldığından davacıların fesih istemekte haklı olduğu, davalı yükleniciye avans niteliğinde verilen payların geri istenebileceği gerekçesiyle, davacılar ile davalı ... Gıda Dış Ticaret A. Ş. arasında imzalanan 30.03.2018 tarihli düzenleme şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Yapımı Sözleşmesinin geriye etkili olmak üzere feshine, davalılar adına olan tapu kaydının, ayrı ayrı iptali ile, Balıkesir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde oluşturulan bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının bozularak taşınmazın 21.11.2018 tarihinden önceki hali ile “arsa” vasfı ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; mahkemenin hangi gerekçe ile tarafların birbirlerine yaptıkları ödeme ve devirleri avans olarak değerlendirdiğini anlamadıklarını, müvekkilinin ve kendisine satış yapan diğer davalının avans alma iradesi bulunmadığını, davacı taraf ile davalı şirket arasında yer alan sözleşmeden tamamen habersiz olan iyi niyetli 3. kişilerin tamamen mağdur edildiğini, davacılar tarafından diğer davalı şirket ile yapılan sözleşmenin tapuya şerh edilmediğinden müvekkilinin tapu kaydının geçmişini ve bu sözleşmenin varlığını bilmesinin mümkün olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ve tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Dairemizin, “arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi halinde yükleniciden hisse veya bağımsız bölüm satın alan yahut lehine ipotek tesis edilen üçüncü kişilerin iyiniyetle tapuya güvenerek ayni hak iktisaplarının dinlenmeyeceğine..” dair içtihadından dönmek amacıyla Yargıtay Kanunu’nun 15/2-c maddesi gereğince Yargıtay Birinci Başkanlığına yaptığı başvuru neticesinde Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunca 16.05.2025 tarihli, 2024/1 Esas, 2025/2 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile Dairemizin eski içtihatlarından dönme istemi kabul edilmiştir.

16.05.2025 tarihli, 2024/1 Esas, 2025/2 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi, Yargıtay Kanunu’nun 45/5. fıkrası gereğince içtihadı birleştirme kararları benzer hukuki konularda Yargıtay Genel Kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar. İçtihadı birleştirme öncesinde aksi yönde bir bozma olsa bile usuli kazanılmış hakkın istisnası olarak uygulanması gerekir.

Bu nedenle;

Hukuk sistemimizde taşınmaz mülkiyeti edinmek ancak tapu sicili ile mümkündür. Tapu sicili herkese açıktır. İlgili herkes, tapu kütüğündeki ilgili sayfa ve belgelerin kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini tapu memurundan isteyebilir. Tapu kütüğüne yapılmış her tescil, bir ayni hakkı karşılar. Geçerli bir tescil, sicil dışı meydana gelen bir değişiklik sonucu sonradan yolsuz tescil haline gelebilir. Bu durumda bile iyi niyetli üçüncü kişiler bakımından, tescilin olumlu hükmü uygulanır. Yani, iyi niyetli üçüncü kişilerin böyle bir tescile güvenerek kazandıkları ayni haklar korunur (TMK. m. 1023).

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, bünyesinde gayrimenkul satış vaadi ve eser sözleşmesini barındıran karma bir sözleşmedir. Bu sözleşmede arsa sahibi, sözleşmeye uygun koşullarda arsasını yükleniciye teslim etmek; yüklenici kendisine karşı edimini yerine getirdiğinde ise yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunu ona devretmek ile yükümlüdür. Sözleşmenin diğer tarafı olan yüklenicinin edim borcu ise sözleşmede kararlaştırılan nitelikteki binayı yapıp arsa sahibine teslim etmektir. Aynı zamanda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ani edimli bir sözleşmedir. Ani edimli sözleşmenin kural olarak geriye etkili feshi ve tasfiyesi mümkündür. Geriye etkili fesihte sözleşmenin tarafları verdiklerini sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilirler. Uygulamada arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldıktan sonra yüklenici henüz edimlerini yerine getirmeden; arsa sahibi, arsa veya kat irtifak tapularını veya bir kısmını çeşitli saiklerle yükleniciye tapuda devretmekte ve yüklenici devraldığı bağımsız bölüm veya arsa hisselerini üçüncü kişilere satmaktadır. Arsa payı veya bağımsız bölümlerin satılmasından sonra yüklenici edimlerini yerine getirmediği için sözleşmenin geriye etkili feshi talep edilebilmektedir.

TMK’nın 3. maddesine göre, tapuya güvendiğini, iyi niyetli olduğunu beyan eden ve yükleniciden arsa payı veya bağımsız bölüm satın alan üçüncü kişinin iyiniyetli olduğu Kanun gereğince karine olarak kabul edilmelidir. Aynı Kanunun 1023. maddesine göre ise tapuya güvenerek iktisap edilen ayni hakkın korunması gerekir.