muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/590, Karar No: 2023/59, Tarih: 01.02.2023

Öğretide amaç suç-... suç ilişkisinin bulunduğu hâllerde, amaçlanan suç işlendiği takdirde, bu suçtan dolayı da failin ayrıca cezalandırılacağı, gerçek içtima kurallarının uygulanacağı savunulmuştur (..., Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 9. Bası, ..., 2013, s. 538, Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 12. Bası, ..., 2019, s. 505.).

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, cinsel saldırı suçu gibi bazı suçların icrası sırasında zorunlu olarak eşlik eden bir fiil olarak yer alabilir. Cinsel saldırı suçunda failin fiilini icra edebilmesinin zorunlu sonucu olarak mağdurun kısa bir süre özgürlüğünden yoksun kaldığı bu gibi hâllerde işlenen suç dışında failin sorumluluğunu gerektiren ayrı bir fiilin varlığından bahsetmek mümkün değildir. Ancak işlenen fiilin zorunlu sonucu olmamakla birlikte, amaç suçun işlenebilmesi için mağdurun hürriyetinden yoksun bırakıldığı hâllerde, fail amaç suçun yanında ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan da cezalandırılacaktır (..., Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, ... Yayınevi, 6. Bası, ..., 2019, s. 465). Ancak cinsel saldırı öncesi ya da sonrasında eğer mağdurun özgürlüğü sınırlandırılmışsa, fail kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan da sorumlu tutulmalıdır (...-... ... , Ceza Hukuku Özel Hükümler, ... Yayınevi, 18. Baskı, ..., 2019, s. 375.).

Yargıtay uygulamalarına göre de kişinin vücut dokunulmazlığı amaç suçun konusu olması durumunda hürriyeti sınırlandırılmadan bu suçların işlenmesine olanak bulunmadığı için suç süresiyle sınırlı olarak kişilerin tutulması hâlinde, örneğin cinsel saldırı (cinsel istismar) veya yaralama eylemini gerçekleştirirken sadece bu suçların işlendiği süre boyunca bekletme veya tutma eylemleri ayrı bir suç oluşturmamakta, ancak amaç suç öncesinde veya sonrasında mağdurun bir yere gitme veya bir yerde kalma özgürlüğü kaldırıldığında ise ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu oluşmaktadır.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Eylemlerin sübutuna ilişkin bir uyuşmazlık ve dosya kapsamı itibarıyla bu kabulde herhangi bir isabetsizlik bulunmayan somut olayda, olay tarihinde 14 yaşında olan mağdurun, babasının rızasıyla sanığa ait araca bindiği, gece uyumak için sanığın aracı park ettiği, oğlunun uyumasından sonra mağdurun yanına inen sanığın mağdura yönelik cinsel eylemde bulunduğu, bunun üzerine mağdurun sanığı ittirerek araçtan inip yakınlarda bulunan petrol istasyonuna sığındığı anlaşılan dosyada;

Eylemlerin sübutuna ilişkin bir uyuşmazlık ve dosya kapsamı itibarıyla bu kabulde herhangi bir isabetsizlik bulunmayan somut olayda, olay tarihinde 14 yaşında olan mağdurun, babasının rızasıyla sanığa ait araca bindiği, gece uyumak için sanığın aracı park ettiği, oğlunun uyumasından sonra mağdurun yanına inen sanığın mağdura yönelik cinsel eylemde bulunduğu, bunun üzerine mağdurun sanığı ittirerek araçtan inip yakınlarda bulunan petrol istasyonuna sığındığı anlaşılan dosyada;

Her ne kadar 14 yaşında bulunan mağdurun rızası hukuken geçerli olarak kabul edilemese de mağdurun kanuni temsilci olan babasının bilgisi dahilinde sanığa ait araca binmesi, istirahat etmek için aracı park ettikleri yerde sanığın mağdura yönelik cinsel eylemde bulunmasının ardından araçtan inen mağduru özgürlüğünden yoksun bırakmaya yönelik herhangi bir harekette bulunmaması, sanığın mağdurun hareket etmemesine yönelik onu tutma şeklindeki eyleminin, Özel Dairece onanmak suretiyle kesinleşen hükme konu teşebbüs aşamasında kalan çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçunun zorunlu unsuru olması hususları göz önüne alındığında, sanığa atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun unsurları itibarıyla oluşmadığı kabul edilmelidir.

V. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1-Bolvadin Ağır Ceza Mahkemesinin 19.03.2015 tarihli ve 15-26 sayılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna ilişkin direnme kararına konu mahkûmiyet hükmünün, sanığa atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun unsurları itibarıyla oluşmadığının gözetilmemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2-Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 01.02.2023 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1503, Karar No: 2023/2353, Tarih: 15.02.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/1503 E.  ,  2023/2353 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

SAYISI : 2022/106 E., 2022/598 K.

DAVA TARİHİ : 25.12.2019

KARAR : Davanın kısmen kabulü

TEMYİZ EDENLER : Taraf vekilleri

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının Rusya’da bulunan şantiyesinde kalıp ustabaşı olarak 17.01.2008-05.08.2019 tarihleri arasında en son net 2.500,00 USD ücretle çalıştığını, ... sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının Rusya’da kurulu bulunan ... Construction Şirketinin işçisi olduğunu, davalı Şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, uyuşmazlıkta uygulanması gereken hukukun Rusya hukuku olduğunu, ... sözleşmesinin işin sona ermesi sebebiyle sona erdiğini, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.03.2021 tarihli ve 2019/690 Esas, 2021/68 Karar sayılı kararıyla; ... sözleşmesinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi gerekmeksizin sona erdiğini ispat yükünün davalıya ait olduğu, davalının bunu ispatlayamadığı, davacının kıdem ve ihbar tazminatına ve fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ile ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarına hak kazandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 14.10.2021 tarihli ve 2021/2025 Esas, 2021/2386 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 14.10.2021 tarihli ve 2021/2025 Esas, 2021/2386 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 12.01.2022 tarihli ve 2021/12630 Esas, 2022/149 Karar sayılı ilâmı ile; davacı tanık beyanlarına göre davacının fazla çalışma, hafta tatili, ... bayram ve genel tatil ücreti alacakları belirlenmiş ise de davalı tarafından 2014 yılı Kasım ayı ve sonrasına ilişkin davacı işçi imzalı puantaj içerir ücret bordrolarının sunulduğu, işyerindeki çalışma düzenine ilişkin yazılı kayıt bulunduğundan İlk Derece Mahkemesince davalı tarafından ibraz edilen bu belgelere karşı davacıdan diyecekleri sorularak belgelerdeki tahakkuklar ile davacının aldığı kabul edilen ücret miktarının birlikte değerlendirilip fazla çalışma, hafta tatili, ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının miktarının mahsup yöntemi gözetilerek tespit edilmesi gerektiği, fazla çalışmanın haftalık 45 saatin üzerindeki çalışma olarak kabulü yerinde ise de taraflar arasındaki sözleşme ve ekinde yer alan belgedeki düzenlemeye göre haftalık 45 saatin üzerindeki 3 saatlik fazla çalışmanın kararlaştırılan ücretin içinde olduğu kabulüne göre sonuca gidilmesi gerektiği gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Dairemizin bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonucunda toplanan kanıtlara göre ve aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı vekili; davacının müvekkili Şirketin işçisi olmadığını, davacının kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarına hak kazanmadığını, hizmet süresinin ve ücretin hatalı belirlendiğini, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hesaplanmasının hatalı olduğunu zira bu alacakların ödendiğini, bu alacaklardan yapılan indirim oranının da az olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

1. Davalı vekili; davacının müvekkili Şirketin işçisi olmadığını, davacının kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarına hak kazanmadığını, hizmet süresinin ve ücretin hatalı belirlendiğini, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hesaplanmasının hatalı olduğunu zira bu alacakların ödendiğini, bu alacaklardan yapılan indirim oranının da az olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davacı vekili; İlk Derece Mahkemesince bozma ilâmı dışına çıkılarak ücretin düşürüldüğünü ve taraflarınca kazanılan usuli kazanılmış hakkın zarar gördüğünü, ücretin tespiti ve brütleştirmenin hatalı olduğunu, 270 saatlik fazla çalışmanın ücrete dâhil olmadığını, bordroda yer alan tutarların banka kayıtlarında yer almadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile katılma yoluyla temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; fazla çalışma, hafta tatili, ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hesabı ve bozma ile oluşan usuli kazanılmış hak ilkesine uyulup uyulmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleri, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 41, 44, 46, 47 ve 63 üncü maddeleri.

2. Dairemizin 29.....2022 tarihli ve 2022/7746 Esas, 2022/8494 Karar sayılı ilâmında usuli kazanılmış hak kavramına ilişkin yerleşik ilke şu şekilde vurgulanmıştır:

" ...

Bilindiği üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda (keza mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda) 'usuli kazanılmış hak' kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Yargıtay İBK 9.5.1960 tarih 21/9, RG. 28.6.1960-10537) Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

..."

3. Değerlendirme

..."

3. Değerlendirme

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta bozma ilâmından önce İlk Derece Mahkemesince verilen 11.03.2021 tarihli kararda, davacının net ücreti 2.300,00 USD olarak kabul edilerek bu ücret üzerinden brütleştirme yapılıp dava konusu alacaklar hüküm altına alınmış; ücrete ilişkin tespitler bozma kapsamı dışında bırakılmakla davacı yararına usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Bozma ilâmı sonrasında ise İlk Derece Mahkemesince net ücretin 1.859,83 USD olduğu kabul edilerek yeniden yapılan brüt ücret tespiti ile hesaplanan dava konusu alacakların hüküm altına alınması davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak ilkesine aykırı olduğundan bozmayı gerektirmiştir.

3. Davacı asıl bozma ilâmı doğrultusunda alınan beyanında, ücret bordrosu imzalayıp imzalamadığını tam olarak hatırlamadığını ve davalı tarafından sunulan hiçbir yazılı belgeyi kabul etmediğini ifade etmiştir. Buna göre, davacı tarafından imzası inkâr edilmeyen puantaj içerir ücret bordrolarına değer verilerek bozma ilâmında belirtildiği şekilde fazla çalışma, hafta tatili, ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının bulunup bulunmadığı ve varsa miktarı belirlenerek sonuca gidilmesi gerekirken ücret bordrolarında yer alan tahakkukların mahsubunun yapılmadığı hatalı bilirkişi raporuna göre yazılı şekilde karar verilmesi de isabetsiz olduğundan bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

T.H.
Yargıtay — Esas No: 2013/9304, Karar No: 2013/13128, Tarih: 23.09.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/9304 E.  ,  2013/13128 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin mesken olarak kullanmak üzere satın aldığı daireye abonelik tesisi için davalı idareye başvurulduğunu, idarenin abonelik tesisi için müvekkilinden kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli adı altında 2.850,00 TL aldığını iddia ederek; bu bedelin davalıdan istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'i, görev, yetki, derdestlik ve husumet itirazlarını ileri sürmüş, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; dava konusu taşınmaza yapı kullanma izin belgesi alındıktan sonra taşınmazın bulunduğu yerde davalı idarenin herhangi bir çalışmasının olmadığı gerekçesiyle, idarenin aldığı kanal katılım ve şebeke hisse bedelini iade etmesi gerektiğine karar verilerek; 2.850,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının maliki bulunduğu bağımsız bölüme ilişkin ferdi su aboneliğinin tesisi için davalı idareye kanal katılım ve şebeke tesis bedeli ödemekle yükümlü olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

01.07.1981 tarihinde yürürlüğe giren 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87 ve 88.maddesi ile bu kanuna dayalı olarak çıkarılan ...Tarifeler Yönetmeliği'nin 39.maddesi ve 3194 sayılı İmar Kanununun 30.maddesinin 3.fıkrası birlikte değerlendirildiğinde; davalı idarenin yasanın yürürlük tarihinden sonra yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapmış olması, mevcutlarını iyileştirmesi halinde, tesislerin hizmet edeceği saha dâhilinde bulunan gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talep hakkı bulunduğu açıktır. Davalı tarafça hizmet götürüldüğünün kanıtlanması halinde iskan öncesi ve sonrası ayrımı yapılmaksızın hizmetten yararlanan davacı kanal katılım bedelinden sorumlu olur.

Dosya içeriğinden somut olayda; davalı idarenin dava konusu taşınmazın bulunduğu yere 1988 yılında içme suyu hattı döşediği, 2006-2009 yılları arasında mevcut hatların bakım ve onarımını gerçekleştirdiği, 2009-2010 yılları arasında da ızgara ve hatların genel temizliğini yaptığı anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğinden somut olayda; davalı idarenin dava konusu taşınmazın bulunduğu yere 1988 yılında içme suyu hattı döşediği, 2006-2009 yılları arasında mevcut hatların bakım ve onarımını gerçekleştirdiği, 2009-2010 yılları arasında da ızgara ve hatların genel temizliğini yaptığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece; davacının kanal katılım payı ve şebeke hisse bedelinden sorumlu olduğunun kabulü ile bilirkişi marifetiyle davacının ödemekle yükümlü bulunduğu kanal katılım ve şebeke tesis bedelinin, abonelik başvuru tarihinde yürürlükte bulunan tarife hükümleri dikkate alınarak belirlenmesi ve sonucu dairesinde bir hüküm tesis edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 23.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/823, Karar No: 2011/7690, Tarih: 05.12.2011

**7. Hukuk Dairesi         2011/823 E.  ,  2011/7690 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 110 ada 3, 109 ada 89 parsel sayılı sırasıyla 7950.63 m2 ve 8029.78 m2, yüzölçümündeki taşınmazlar miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, 102 ada 126 ve 123 parsel ile 103 ada 32 ve 103 parsel sayılı sırasıyla 3229.54 m2, 2169.03 m2, 9340.85 m2 ve 1958.82 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar ise tapu kaydı ve miras yoluyla gelen hakka dayanılarak davalılar ..., ... ile dava dışı paydaşları adlarına tespit edilmiştir. Davacı ... davalılar ... ve ... paylarına yönelik satın almaya dayanarak dava açmıştır. Mahkemece 3402 sayılı Kadastro Kanununun 36/1 maddesi gereğince davanın reddine taşınmazların tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacı tarafın 09.07.2010 günlü oturumda verilen kesin süreye uymadığı ve gereğini yerine getirmediği gerekçe gösterilerek davacının keşif deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına, davanın reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya içeriğine ve usul hükümlerine uygun düşmemiştir.

HUMK.nun 163. maddesi hükmüne göre kanunda belirtilen süreler kesindir. Bu süreler içinde yapılması gereken işlemler yapılmazsa o hak düşer. Hakim de yargılama sırasında taraflara vereceği sürenin kesin olduğuna karar verebilir. Verilen ara kararında sürenin kesin olduğu belirtilmemişse süreyi geçiren taraf yenisini isteyebilir. Bu istem üzerine verilecek ikinci süre kesindir.

Yine öğreti ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre, kesin süreden söz edilebilmesi için öncelikle verilen sürenin yapılması istenilen işlerin yerine getirilebilmesine yetecek şekilde uygun ve makul bir süre olması, yapılması istenilen işlerin neler olduğunun, kesin süreye uymamanın hukuki sonuçlarının açıkça ve hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde ara kararında gösterilmesi, kesin süreye uymamanın hukuki sonuçları konusunda kendisine kesin süre verilen tarafın uyarılması, uyarı yapıldığının da tutanağa geçirilmesi zorunludur.

Somut olaya gelince, dosya içeriğinden mahkemece 09.7.2010 günlü duruşma oturumunda davacı ...'ya 13.09.2010 günü saat 09’dan itibaren yapılacak keşifte kalem kalem belirtilen toplam 852.50 TL keşif giderini yatırması için keşif gününe kadar kesin süre verildiği, davacının verilen süreye rağmen keşif giderini mahkeme veznesine depo etmediği, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olaya gelince, dosya içeriğinden mahkemece 09.7.2010 günlü duruşma oturumunda davacı ...'ya 13.09.2010 günü saat 09’dan itibaren yapılacak keşifte kalem kalem belirtilen toplam 852.50 TL keşif giderini yatırması için keşif gününe kadar kesin süre verildiği, davacının verilen süreye rağmen keşif giderini mahkeme veznesine depo etmediği, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak varılan sonucun dosya içeriğine uygun olmadığı, zira davacı tarafa keşif giderini ödemesi için çıkartılan davetiye keşif tarihinden önce 02.08.2010 günü tebliğ edilmiş ise de keşif giderlerinin son ödeme günü olarak keşfin yapılacağı gün tayin edildiğinden davacı tarafın bildirdiği tanıklar ile yerel ve uzman bilirkişilere keşif gününü bildirir davetiye tebliği için gerekli olan sürenin düşünülmemesi nedeniyle keşif gideri davacı tarafça mahkeme veznesine depo edilse dahi yasaya uygun şekilde istenilen hususların açık ve net bildirildiğinden ve dosyanın keşfe hazır hale getirildiğinden söz edilemez. Çünkü keşif gününde masrafların yatırılması halinde tarafların hazır bulundurma zorunluluğu bulunmayan mahalli bilirkişi ve tanıklar için davetiye tebliğ imkansız hale gelmektedir.

Hal böyle olunca mahkemece davacı tarafa keşif ücretini yatırması için yeniden az yukarıda açıklandığı biçimde yöntemine uygun ve makul süre verilmeli, kesin sürenin yerine getirilmesi halinde davacının iddialarının araştırılması için mahallinde keşif yapılmalı, aksi halde 36. madde gözönünde tutularak toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece keşif ücretinin yatırılması için verilen kesin süre usul ve yasaya uygun olmadığından bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı ...'nın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenlerine göre de sair yönlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde ilgilisine iadesine, 05.12.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.