muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/24051, Karar No: 2013/13428, Tarih: 03.06.2013

**22. Hukuk Dairesi         2012/24051 E.  ,  2013/13428 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, fazla mesai ile genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesini ücretleri ve fazla mesai ücretleri ödenmediğinden haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek, davalıdan kıdem tazminatı ile fazla mesai ve genel tatil ücreti alacağının ödetilmesi talebinde bulunmuştur.

Davalı, husumetten davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının iş sözleşmesini ücretleri ödenmediği için haklı sebeple feshettiği gerekçesiyle taleplerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, fazla mesai ücreti alacağından indirim yapılıp yapılmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Fazla çalışma alacağının uzun bir süre için hesaplanması, işçinin çalışma süresi içerisine hastalık izin mazeret gibi nedenlerle fazla çalışma yapmadığı günler bulunduğu kabul edilerek Yargıtay tarafından son yıllarda tespit edilen alacaktan indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre takdir edilmelidir.

Mahkemece, Karşıyaka 3. İş Mahkemesinin 2008/777 esas sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporu doğrultusunda ve taleple bağlı kalınarak fazla mesai ücreti alacağı hüküm altına alınmış ise de, alacaktan herhangi bir indirim yapılmadan hüküm kurulmuştur.

Dosya içeriğine göre, Karşıyaka 3. İş Mahkemesinin 2008/777 esas sayılı dosyasında dinlenen tanıkların beyanları ve yapılan işin niteliği dikkate alındığında hesaplanan tutar üzerinden % 50'den az olmamak üzere indirim yapılmak suretiyle fazla çalışma alacağı hüküm altına alınmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 03.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1636, Karar No: 2017/6903, Tarih: 17.10.2017

**10. Hukuk Dairesi         2017/1636 E.  ,  2017/6903 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dava, 31.12.2007-31.07.2011 tarihleri arasındaki sürelerinin geçerli olduğunun ve 28.06.2012 tarihli taleple yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmü, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamımızda, davacının öncelikle başlangıç ve bitiş tarihlerinin belirtilmesi istenilerek kuruluş kayıtlarının getirilmesi, vergiden muafiyet kaydının bulunup bulunmadığının araştırılması, kendi nam ve hesabına çalıştığına dair bilgisi olanların dinlenilmesi ikamet etmeye başladığı tarihin belirlenmesi, faaliyetinin Adana’da devam edip etmediğinin araştırılması istenilmiş, kendi nam ve hesabına çalışmasının bulunmadığının anlaşılması durumunda ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bozma sonrası, davacınınsicil kaydının bulunmadığı, i sicil kaydının 21.06.1999-10.02.2015 arası olduğunun bildirildiği, uyuşmazlık konusu dönemde davacının Adana’da ikamet ettiği, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, şartları bulunmuyor ise de, Kurumun araştırma yapmaksızın prim ödemelerini kabul etmesi sonucu Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesine göre bu sürelerin isteğe bağlı sigortalılık olarak kabul edilmesi gerektiğinin belirtilmesi üzerine, davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmış olup, söz konusu hüküm yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır.

Davacının ihtilaflı dönemde, kendi nam ve hesabına kayıtlarının bulunmadığı belirgin olmakla, her ne kadar Medeni Kanun’un 2. maddesinden hareketle kabul kararı verilmiş ise de, ihtilaflı döneme ilişkin primlerin ödendiği tarihler dikkate alındığında (2011 yılı), Yargıtay Genel Kurulunun 2010/10-23-59, 1997/10-578-758, 2001/21-420, 2009/10-412-510, 2010/21-369-391 esas ve karar sayılı dosyaları nazarında, söz konusu primlerin tahsilinden sonra uzunca bir süre kullanımdan bahsedilemeyeceğinden, söz konusu sürelerin sigortalılık süresinden sayılamayacağı ve dolayısıyla davanın reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenedir.

./..

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/6403, Karar No: 2025/1691, Tarih: 11.02.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/6403 E.  ,  2025/1691 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1751 Esas, 2024/515 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/148 Esas, 2022/45 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ... vd. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... vd. vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilerek, Tekik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle;İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, .......... Mahallesi 1444 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özeyle; dava konusu taşınmazların bulunduğu yer ve konumu itibarıyla kıymet takdir komisyonunca belirlenen ve yeterince araştırma içermeyen değerin gerçeği yansıtmadığını, emsal değerler ve bölgede yer alan dava dışı parsel rayiçleri nazara alınarak kamulaştırma bedelinin tespitini talep etmiştir.

2.Davalı ... Kılıçlı Kaartinen vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sadece 3 parselin maliki olduğunu, 4 parsel yönünden davanın hakkında husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini ve dava konusu taşınmazların bulunduğu yer ve konumu itibarıyla emsal değerler ve bölgede yer alan dava dışı parsel rayiçleri nazara alınarak kamulaştırma bedelinin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... vd. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... vd. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazların İstanbul'da en çok prim yapan semtlerden birinde bulunduğunu, metrekare değerinin çok düşük belirlendiğini, davalı ... ... Zorlu'nun hisse satın aldığı tapu senetlerinde görüleceği gibi taşınmazın satış değerinin daha yüksek olduğunu satıcının acil paraya ihtiyacından bir de hissedar olduklarından satış fiyatının düşük olarak alındığını, dava tarihinde bu arsaların metrekare değeri 15.000,00 TL olduğunu, emsal seçiminin hatalı, karşılaştırmasının yetersiz olduğunu ileri ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın emlak metrekare rayiç değerlerinin doğru orantılı olduğu, mahkemece iade kararına uyulduğu, taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, böylece mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 4 üncü, 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. İlk Derece Mahkemesince verilen ilk karar Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı ile ortadan kalktığı hâlde, dava konusu taşınmazların tapusunun iptali ile davacı idare tesciline karar verilmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Bir kısım davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzenine ilişkin olarak yapılan değerlendirme sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesinin hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak ''Dava konusu İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, Dikilitaş Mahallesi 1444 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tapuya kayıt ve tesciline'' cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalılar ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/3468, Karar No: 2008/4780, Tarih: 08.04.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/3468 E.  ,  2008/4780 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı temsilcisi tarafından, davalı aleyhine 14.03.2005 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 02.05.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava; yayla olduğu iddia edilen çekişmeli taşınmazlara ait tapu kaydının iptali ve özel siciline bu niteliği ile işlenmesi istemi ile açılmıştır.

Mahkemece, dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalı ... idaresi temyiz etmiştir.

Gerçekten, 4342 sayılı Mera Kanununun 3.maddesinde yapılan tanıma göre yayla; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmalarını ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Mera, yaylak ve kışlakların özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması, kazandırıcı zaman aşımı ile mülk edinilmesi olanaksız bulunduğu gibi, sınırlarının daraltılması da mümkün değildir.

Davalı ... idaresi savunmasında; çekişmeli taşınmazların yayla ile bir ilişkisi olmadığını, vakıfname kapsamında kaldığını, esasen bu konuda kesinleşmiş yargı kararı olduğunu savunmuştur. O yüzden, taşınmazların kamu malı niteliğindeki yayla özelliği taşıyıp taşımadığının saptanması, eldeki davada önem kazanmaktadır.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, dava konusu taşınmazların kadastro sırasında gerçek kişi adına tespit edildiği, davacı Hazine’nin parselin devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla Kadastro Mahkemesine dava açtığı, yapılan yargılama sonucu Kadastro Mahkemesince çekişmeli yerin özel mülkiyete konu olan yerlerden olduğunun saptandığı, Hazinenin davasının reddedildiği, hükmün Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Görülüyor ki, taşınmazların nitelik belirlemesi Kadastro Mahkemesince yapılmış ve özel mülkiyete konu yerlerden olduğu saptanmıştır. Her ne kadar ... idaresi Kadastro Mahkemesinde taraf değil ise de Kadastro Mahkemesinin hükmen yaptığı saptama, eldeki davayı da etkiler ve kesin delil teşkil eder. Böyle olunca, dava konusu parsellerin artık yayla olarak nitelendirilmesi ve kabul edilmesi olanaklı değildir.

Mahkemece, bu tespitler doğrultusunda davanın reddi yerine istem hüküm altına alındığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 08.04.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11786, Karar No: 2017/22883, Tarih: 23.10.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/11786 E.  ,  2017/22883 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

2-... vd.

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

1- Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 15.11.2013 tarihi itibariyle imar planı içerisinde olup olmadığı, imar planı içerisinde ise tarihi, ölçeği ve türlü (1/1000, 1/5000, 1/25000, Uygulama, nazım...) araştırılarak 1/1000 ölçekli imar planı içerisinde olmadığının tespiti durumunda belediye veya mücavir alan sınırları dahilinde bulunup bulunmadığı, belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı ve etrafının meskun olup olmadığı diğer ölçekli plan dahilinde ise plandaki konumu, plan kapsamında alınma amacı, yerleşim yerine uzaklığı, şehrin gelişme istikametinde olup olmadığı hususları ilgili ... Belediye Başkanlığından sorulduktan,

2- Değerlendirme tarihi olan 2013 yılında, dava konusu taşınmaz ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kabul edilen taşınmazların, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin, ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden araştırıldıktan,

3- Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi itibariyle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen taşınmazların ise bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibariyle fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parselleri mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parselleri mi olduklarının ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulduktan,

4- Bilirkişi kurullarınca incelenen ve değer biçmeye esas alınan ... Mahallesi 104 ada 14 sayılı taşınmazın, bilirkişi raporlarında belirtilen tarihteki satışına ilişkin alıcı, satıcı, satış tarihi, satış bedeli ve yüzölçümünü gösterir şekilde tapu kaydının Tapu Müdürlüğü’nden getirtildikten,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 23/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11004, Karar No: 2016/20507, Tarih: 21.09.2016

**19. Ceza Dairesi         2016/11004 E.  ,  2016/20507 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 1219 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği ve bu nedenle davaya katılma hakkı bulunmadığı halde mahkemece kanuna aykırı gerekçeyle kamu davasına katılan olarak kabulünün, şikayetçiye bu niteliği ve dolayısıyla kanun yoluna başvurmak hak ve yetkisini kazandırmadığı anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca şikayetçi vekilinin tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE, 21/09/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4948, Karar No: 2019/7583, Tarih: 17.10.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/4948 E.  ,  2019/7583 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No : 2017/55-2019/109

Dava, prime esas kazanç tutarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece bozmadan sonra ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacının temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 77 ve 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesidir.

Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir.