muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/6700, Karar No: 2010/13750, Tarih: 14.12.2010

Mahkemece de, fiili taksim savunması üzerinde durulmuş, taraf tanıkları dinlenmiş mahallinde keşif yapılarak bilirkişilerden rapor alınmıştır.Dosyada dinlenilen tüm tanık anlatımlarına ve keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi raporları ve krokiye göre, önalım hakkına konu payın bulunduğu 35.280 m2 yüzölçümündeki tarla vasfındaki taşınmazı fiilen adalara bölen, ..., ..., ..., ... ve ... isimli sokakların oluşturduğu, imar planındaki yollar ile örtüşmese de yolların açılmış olduğu, ruhsat alınmadan yapılmış parsel üzerinde halen 106 adet yapının olduğu, davalının zeminde yer gösterilerek alındığı iddia edilen kısmın, 300 m2 yüzölçümünde olup, otuz yıldır boş arsa niteliğinde bulunduğu, davacıların hisselerine isabet eden arsa üzerinde 3 katlı binalarının inşaa edilmiş olup, uzun senelerdir kullanım şekline herhangi bir fiili müdahalenin olmadan, tüm paydaşlarca kullanıldığı, ayrıca hem davacıların, hem de davalıya payını satan satıcı ...'ın, diğer paydaşlar gibi 9.7.1975 tarihinde yapılan parselasyon planına göre, mütaahhit ...'dan yer gösterilerek hisse satın aldıkları ve bu plana göre evlerin inşaa edildiği anlaşılmaktadır. Yine davaya konu payın bulunduğu taşınmazda, davacıların kullandığı belli ve muayyen kısım için şimdiye kadar diğer tüm paydaşlar ile uyuşmazlığın bulunmaması nedeniyle, hukuken geçerli olmasa bile taşınmazda, 40 yıldır devam edegelen eylemli bir taksimin varlığının kabulü gerekir. Bu durumda davacıların, davalı hakkında önalım hakkını kullanmasının Medeni Kanunun 2.maddesindeki iyi niyet kuralıyla bağdaşmayacağının anlaşılmasına göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulü hatalı olmuştur.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK.nun 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 14.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3854, Karar No: 2016/7792, Tarih: 10.05.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/3854 E.  ,  2016/7792 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, kararında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan ... vekilleri temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı Kurum, 12.04.2009 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu % 43 oranında sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerden oluşan sosyal sigorta yardımlarının rücuan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; 5510 sayılı Yasanın 21/1-4 kapsamında, üçüncü kişi ...'ın sorumlu olduğu miktar ve işverenin sorumlu olduğu miktar belirlenirken yanılgılı değerlendirme sonucu yanlış hesaplama yaptığı anlaşılmaktadır.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50. ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanunun 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek

hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır.

hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, davalı işveren ile üçüncü kişi konumundaki davalı ...'ın sorumluluklarının anılan maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak, öngörülen ilkeler çerçevesinde irdelenmeksizin, yanılgılı değerlendirme sonucunda Kurum zararının da noksan hesaplandığı, ayrıca tedavi gideri ve geçici iş göremezlik ödeneği yönünden 21/4 kapsamında hesaplama yapılamayacağı, bu giderlerden yönünden davalıların müşterek kusurları karşılığı tutara hükmedileceğinin gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı ve davalılardan ... vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ :Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ...'e iadesine, 10.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1499, Karar No: 2013/3311, Tarih: 28.02.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/1499 E.  ,  2013/3311 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde toplam 13.000 TL (ıslah ile 36.155,75 TL) ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davada; davacılara ait taşınmazın davalı tarafından haksız işgali nedeniyle; 29.01.2007 - 16.08.2010 tarihleri için toplam 13.000 TL ecrimisilin (ıslah ile 36.155,75 TL) faiziyle birlikte davalıdan tahsili talep edilmiştir.

Davalı vekili cevabında; iddiaların yersiz olduğunu, kamu hizmeti için kullanıldığını belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile 36.155,75 TL ecrimisilin dönem sonlarından işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline hükmedilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, ecrimisil kötü niyetli zilyedin ödemekle sorumlu olduğu tazminat olup, en azı kira geliri en çoğu ise tam gelir yoksunluğudur.

Kira geliri üzerinden ecrimisilin hesaplanmasında ise; taşınmazın özellikleri ve emsallere göre getirebileceği rayiç kira bedelinin hesaplanması gerekmektedir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, taşınmaz bedelinin % 06'sı esas alınarak ecrimisil miktarı hesaplanmış olup, bu durum yerleşik yargısal ilkelere aykırıdır.

Ayrıca, sonradan ıslah ile artırılan miktar için faizin ıslah tarihinden başlatılması gerektiği gözetilmeden, kabul edilen tüm alacağa kısmi dava tarihinden geçerli olacak şekilde faiz yürütülmesi de doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/10733, Karar No: 2006/1948, Tarih: 23.02.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2005/10733 E.  ,  2006/1948 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 19.1.2004 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.6.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Gerek 4753 sayılı yasa uygulamasında ve gerekse tapulama tesbitinde 15 Parsel sayılı taşınmaz kuyu ve alanı niteliği ile orta malı olarak sınırlandırılmış, 7 parsel ise kamu hizmetinde kullanılan mezarlık olarak davacı ... Tüzel Kişiliği adına tesbit ve tescil edilmiş, davacının mezarlık ve mer'a iddiası ile açtığı elatmanın önlenmesi ve mer'anın eski hale getirilmesi bedelinin tahsili davaları kabul edilmiş, hükmü davalı temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya toplanan deliller ve dosya içeriğine göre davalının diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-4342 sayılı Mera Kanunun 4. maddesi hükmünce mer'a, kullanım hakkı bir veya birden çok köy veya Belediyeye bırakılan hayvanların otlatılması ve otundan yararlanması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Krokide 15 parselde (C) ve (D) harfi ile gösterilen bölümlerin bu nitelikte yer olduğu saptanarak davalının elatmasının önlenmesine karar verilmesinde bir yanılgı yoktur. Çünkü; mer'aların özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması ve sınırlarının daraltılması olanağından sözedilemez.

Şayet devletin hüküm ve tasarrufu altındaki mer'a nitelikli bir yer amaç dışı kullanılmak suretiyle vasıfları bozulmuşsa tekrar eski konumuna getirmek amacı ile yapılan giderler de, buna sebebiyet verenlerden tahsil edilir. Uygulamadaki deyimi ile "eski hale getirme bedeli" olarak tanımlanan bu masrafları talep edecek olan ise hazinedir. Zira, az yukarıda

2005/10733-2006/1948 -2-

söylendiği gibi, mer'a, yaylak ve kışlaklar devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerdendir. Belediye veya köy tüzel kişiliğinin bu yerlerde sadece otlatma hakkı bulunduğundan belediye otlatma bedelinden mahrum kaldığı zararını isteyebilirse de eski hale getirme talebinde bulunamaz. O yüzden mahkemece bilirkişinin eski hale getirme bedeli olarak saptadığı 5.136.000.000 TL ile ilgili dava bölümünün reddi yerine bunun da hüküm altına alınması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, hükmün 2. bentte yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, 23.2.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17267, Karar No: 2013/15296, Tarih: 10.09.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/17267 E.  ,  2013/15296 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

..

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 37. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 10.05.2012 tarih ve 2011/73-2012/84 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirket nezdinde sigortalı bulunan işyerinde davalıya ait dondurma dolabının ayıplı olması sebebiyle motor tesisatındaki kısa devreden kaynaklanan yangın sonucu hasar meydana geldiğini, 18.988.00 TL hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, bu kapsamda icra takibi başlatılmış ise de, itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, % 40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, yangının dondurma dolabının motorundaki kısa devreden kaynaklandığı konusunda teknik bulgu bulunmadığını, dolabın ariyet sözleşmesi ile satıcıya bırakıldığını ve sözleşme kapsamında müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, kısa devrenin tesisattaki problemden kaynaklandığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, yangın hasarı ile davalının dondurma dolabı arasındaki uygun illiyet bağının ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, davalının hükmedilen alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Ancak, dava, işyeri sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen yangın sebebiyle ödenen hasar bedelinin rucuen tahsili istemine ilişkin olup, davacının talebinin tazminat niteliğinde bulunmasına, icra takibine konu alacağın likit, belirlenebilir ve önceden bilinebilir mahiyette bulunmamasına, İİK'nın 67/2 maddesi koşullarının oluşmadığının anlaşılmasına göre, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabul kararı verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile, hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/19512, Karar No: 2012/4189, Tarih: 29.02.2012

**4. Ceza Dairesi         2010/19512 E.  ,  2012/4189 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Görevi kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği ve bu nedenle davaya katılma hakkı bulunmadığı halde mahkemece yasaya aykırı gerekçeyle kamu davasına katılan olarak kabulünün, yakınana bu niteliği ve dolayısıyla Yasa yoluna başvurmak hak ve yetkisini kazandırmadığı anlaşıldığından, 5320 sayılı Yasanın 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nun 317.maddesi uyarınca yakınan PTT Genel Müdürlüğü vekilinin TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE, 29/02/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10382, Karar No: 2018/2639, Tarih: 12.04.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/10382 E.  ,  2018/2639 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada .... 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 26/12/2014 gün ve 2013/148 - 2014/355 sayılı kararı bozan Daire'nin 05/04/2016 gün ve 2015/6889 - 2016/3668 sayılı kararı aleyhinde davacılar vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi olan ....l'ın davalı tarafın yapımcı olduğu filmlerde icracı sanatçı olarak yer almasına rağmen filmlerin televizyon kanalına ve televizyon dışındaki yayın kanalına müvekkillerden herhangi bir izin alınmaksızın kullanıldığını, bu nedenlerle davacıların bağlantılı haklarının ihlal edildiği ileri sürerek davaya konu 18 adet filmin davalı tarafça televizyon kanallarında gösterimine ilişkin 20.000,00 TL sinema ve televizyon kanalı dışında satıştan doğan haklarına ilişkin 10.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın taraf vekillerince temyizi üzerine karar, Dairemizce davalı yararına bozulmuştur.

Davacılar vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacılar vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacılar vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 14,00 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 314,79 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenlerden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 12/04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22631, Karar No: 2015/5296, Tarih: 19.03.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/22631 E.  ,  2015/5296 K.**

**"İçtihat Metni"**

İş Mahkemesi

Dava, prime esas kazancın tespitine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalılar Kurum, ..., ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı vekili, davacının 01.09.1997 tarihinden 20.12.2009 tarihi arasında davalı grup şirketler nezdinde çalıştığını, ancak prime esas kazancının eksik yatırıldığını, bu nedenle prime esas kazancının tespitini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasa'nın geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasa'nın 79/10 maddesidir. 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesinde ifade edildiği üzere sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Bununla birlikte hizmet tespitine yönelik davalarda, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı

Bununla birlikte hizmet tespitine yönelik davalarda, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı

Sosyal Güvenlik Kurumu’na, davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 Esas, 2005/413 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. HMK 200. maddesi, Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar ve değerleri ikibinbeş yüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar ve değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibin beşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz, demekle, Kanunda ispat sınırı olarak gösterilen belli tutarı aşan hukuki işlemler ve senede karşı olan iddialar kural olarak yalnız senetle ispat edilebilir. Bu kaidenin istisnaları bulunmakta olup, somut olayda ise bir istisna bulunmamakla birlikte senetle ispat şartı geçerlidir. Bir hukuki işlemin senetle ispatının gerekip gerekmediği o hukuki işlemin tümünün değerine göre belirlenir. Buna göre de, Ücret miktarı HMK’nun geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200.maddesi) belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür. Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar içinse tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa da tanık dinletilmesi mümkündür. 506 sayılı Kanun’un 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. (HMK m. 200) maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa, ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanun’un 78.maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise, günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.