muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/4724, Karar No: 2019/5592, Tarih: 22.10.2019

**20. Ceza Dairesi         2017/4724 E.  ,  2019/5592 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARLA

İLGİLİ BİLGİLER

Mahkeme : KAYSERİ 1. Çocuk Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurma suçundan dolayı başka dava olup olmadığı, varsa sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediği belirlendikten sonra;

Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ise, 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine”,

Karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA, 22/10/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2175, Karar No: 2015/9402, Tarih: 17.09.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/2175 E.  ,  2015/9402 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL (KAPATILAN) ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/06/2013

NUMARASI : 2013/296-2013/198

Taraflar arasında görülen davada İstanbul (Kapatılan) Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11/06/2013 gün ve 2013/296-2013/198 sayılı kararı onayan Daire’nin 18/11/2014 gün ve 2013/17927-2014/17847 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, davalının bir dönem ortağı ve çalışanı olan müvekkilinin, şirketin öz sermaye taban açığı bulunması nedeniyle SPK tarafından talep edilen ve kanunen şirket tarafından ödenmesi gereken bedeli kendi hesaplarından ödediğini, davalı faaliyetinin sona erdirildiğinin ve yetki belgesinin iptal edildiğinin öğrenildiğini, anılan bedelin istenmesine rağmen iade edilmediğini ileri sürerek, 88.000 TL'nin nemalarıyla birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının müvekkilinin ortağı olduğunu, her ortak gibi şirkete karşı taahhüdünü yerine getirdiğini, bir borç vermesinin veya iddia ettiği gibi şirket adına SPK'ya olan yükümlülüğünü yerine getirmesinin söz konusu olmadığını, daha sonra şirketteki hisselerini devir ederek ilişiğini kestiğini, 22.10.2008 tarihli imzalı beyanıyla da şirketten bir alacağının kalmadığını açıkladığını, kabul etmemekle birlikte olası alacağının çıkması halinde kendisine ait dönemle ilgili olarak yasal borçların ödendiğini, davacının payına düşen kısmı takas ve mahsup ettiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı şirketin aracı kurum faaliyetinde bulunduğu, davacının, bu şirketin ortağı olduğu ve sonradan hisselerini devir ederek ayrıldığı, Sermaye Piyasası Kanunu gereğince aracı kurumların sermayelerine ve sermaye yeterliliğine ilişkin esasları gösteren tebliğ çerçevesinde ve bu tebliğin 32. maddesi kapsamında aracı kurumların sermaye yeterliliği tabanının 8. maddede belirtilen yükümlüklerin altına düşmesi halinde, nakit blokaj veya teminat mektubu şeklinde alınacak teminatların sermaye yeterliliği tabanı yükümlülüğünün yerine getirilmesine kadar İMKB Takas ve Saklama Bankası'na tevdii edileceğinin hükme bağlandığı, davalı kayıtlarında öz sermaye açığı bakımından ticari defter kayıtları itibariyle yevmiye defterinde ve defter-i kebirde emanet nakdi ve benzeri hesaplar adı altında tanımlanan hesapta 47.000 TL tutarında ve davacının teminat alacaklısı olarak yer aldığı, yevmiye defterinde de SPK blokajlı 04.08.2008 tarihli Takasbank'ta asgari öz sermaye açıklaması olarak görülen bir kaydın bulunduğu ve şirket kayıtlarına bu bedelin yansıtıldığı, 22.10.2008 tarihli davacı imzasını taşıyan belge kapsamına göre davacının 240.000 TL'lik hisse payını devrettiği ve şirketten herhangi bir alacağının kalmadığı yönünde yazılı beyanının olduğu, 88.000 TL tutarında gönderilen paranın, 2499 sayılı Mülga Sermaye Piyasası Kanunu'nun 22. maddesinin 2. fıkrası ve 31. maddesi kapsamında çıkartılan 130 nolu tebliğ kapsamında gönderildiği, teminatların kurul

adına T.'a yatırılacağı ve 3. kişi tarafından tevdi edildiğinde bir temlikname ile teminata ilişkin hakların şirkete devredilmesi gerektiğinin düzenlendiği, davaya konu bedelin emanete alınan bir bedel olarak şirket kayıtlarına yansıtıldığı, bu konuda yönetim veya genel kurul kararı olmadığı, davacının ödediği bedel itibariyle 3. kişi durumunda olduğu, davacının bir hakkının kalmadığına ilişkin imzalı adi yazılı belgenin soyut bir temlikten ibaret bulunduğu, BK'nın 132. maddesi kapsamında bir ibra sözleşmesinden söz edilemeyeceği, davalı şirket imzasının yer almadığı, davalının mülkiyetine girmeyen bu bedel itibariyle Takasbank'taki miktarın niteliği itibariyle sermaye borcu kapsamında ödenen bir bedel olmadığı, bu tür bir ödemenin ortaklığa karşı bir borç olduğu, öz sermaye yeterliliğine ilişkin olarak yapılan bu ödeme bakımından davacının 3. kişi sıfatıyla teminat verme amacıyla hareket ettiğinin kabul edildiği, davasında haklı olduğu gerekçesiyle 88.000.00 TL tutarındaki alacağın tahsiline dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 18.11.2014 tarihli kararı ile onanmıştır.

Davalı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

Davalı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nın 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 57,60 TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nın 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 251,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 17/09/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20437, Karar No: 2014/3819, Tarih: 04.03.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/20437 E.  ,  2014/3819 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Kamulaştırma (değerlendirme) tarihi olan 05.03.2007 gününden önce; dava konusu taşınmazın kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde bulunup bulunmadığı, bu tarih itibariyle kesinleşmiş imar planı içinde olmadığının anlaşılması halinde, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd. gibi) yararlanıp yararlanmadığı, özellikle etrafının meskûn olup olmadığı, taşınmaz belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezlerine uzaklığı, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları vs. hususlarının belediye başkanlığından sorularak alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7040, Karar No: 2014/12325, Tarih: 06.11.2014

**14. Ceza Dairesi         2014/7040 E.  ,  2014/12325 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler de gözetilerek dosya incelenip gereği düşünüldü:

Oluş ve kabule göre; sanık ...'in mağdureye fiili livatada bulunmasından çok kısa süre bir sonra sanık ...'ın, ... ve mağdurenin yanına gelerek mağdurenin saçından tutarak çalılıkların içerisine götürerek burada mağdureye fiili livatada bulunması karşısında sanıkların eylemlerinin niteliğine ve fiilleri arasında geçen sürenin kısalığına göre mağdurenin ruh sağlığındaki bozulmanın sanıkların fiilleriyle ayrı ayrı bozulduğunun kabulünün gerektiği anlaşıldığından tebliğnamedeki bu yönde bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanıklar müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 06.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10290, Karar No: 2016/8918, Tarih: 26.05.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/10290 E.  ,  2016/8918 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK'nın 85/2, 62. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

06.06.2013 günü saat 20.28 sıralarında sürücü belgesiz sürücü ...'ın yönetimindeki tescilsiz motosiklet ile arkasından yolcu ... olduğu halde, ... Bulvarın istikametinden ... caddesini takiben İtfaiye kavşağı istikametine seyir halinde iken motosikleti ile akrobatik hareketler yaptığı, bu esnada arkasından aynı istikamette seyreden iki adet motorize yunus ekibinin durumu fark etmesi üzerine bu tür tehlikeli hareketler yapmaması yönünden uyarmak ve motosikletin tescilsiz olması sebebiyle durdurmak için yanına yaklaşmaya başladığı esnada, tescilsiz motosiklet sürücüsünün arkasında oturan yolcunun sürücüyü uyarması üzerine sanık ...'ın ani şekilde hızını arttırdığı, bu hız artırımı esnasında sağ şeritten gitmekte iken direksiyon hakimiyetini sağlayabilmek için yolun soluna doğru yanaştığı, devamında yunus ekiplerinin çakar kırmızı mavi ışıkları yandığı halde sanığın yanına yaklaşarak el ile yavaşlayıp durması yönünde işaret yaptığı halde kaçmaya devam ettiği, bu esnada çift şeritli yolun sol tarafında ilerleyen motosikletin orta refüj bordürlerine fazla yanaşması sonucu motosikletin sol yan ayak basamak ve ön arka amortisör kısımları ile bordür taşlarına çarpması, akabinde dengesini yitirerek motosikletin sağ tarafı ile hemen yanında bulunan polis memuru sürücü ... idaresindeki resmi motosikletin sol tarafına çarparak sanık idaresindeki motosiklette yolcu olarak bulunan ...'nın vefatı, polis memurları ...'ın basit tıbbi müdahale ile giderilecek, ...'ın da hayati tehlikeye ve kemik kırığına neden olacak şekilde yaralanmaları ile sonuçlanan olayda bilinçli taksir koşulları gerçekleştiği halde, bilinçli taksir hükümlerinin uygulanmaması ve tam kusurlu sanık hakkında adalet ve hakkaniyet kuralları uyarınca alt sınırdan daha fazla uzaklaşmak suretiyle ceza tayini gerektiğinin gözetilmemesi; aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin kusura, sanığın beraatine karar verilmesi gerektiğine, lehe olan hükümlerin uygulanması gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Duruşmaları takip etmeyen, dosya ile ilgili fotokopi almak dışında herhangi sözlü yada yazılı talebi bulunmayan katılan ... vekilinin duruşmada emek harcamadığı dikkate alınarak, adı geçen katılan yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Duruşmaları takip etmeyen, dosya ile ilgili fotokopi almak dışında herhangi sözlü yada yazılı talebi bulunmayan katılan ... vekilinin duruşmada emek harcamadığı dikkate alınarak, adı geçen katılan yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden vekalet ücretine ilişkin hüküm fıkrasının 7. bendinin hükümden çıkarılması suretiyle, sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 26/05/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4702, Karar No: 2012/23230, Tarih: 13.12.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/4702 E.  ,  2012/23230 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

Davacı, kesilen yetim aylığının tekrar bağlanmasına, biriken aylıklarının faiziyle tahsiline, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, davacının babasından dolayı aldığı yetim aylığının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı muvazaalı boşanma gerekçesi ile kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile kesilmiş bulunan aylığın yeniden bağlanması, ödenmeyen aylıklarının yasal faizi ile ödenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, 5510 sayılı Yasa'nın 56/son maddesindeki düzenlemenin davacı hakkında uygulama olanağı bulunmadığından, davanın kabulü ile davacıya bağlanan ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptaliyle kesilen aylığın kesildiği tarihten itibaren yasal faizi ile ödenmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrası olup, uyuşmazlığın çözümünde sosyal güvenlik, sosyal güvenliğin amaç ve yöntemleri, sosyal sigortalar, sosyal güvenlik sistemi gibi kavram ve olguların değerlendirilmesine gereksinim bulunmaktadır.

Sosyal sigorta sistemlerinde sigortalılar veya hak sahipleri belli şartların yerine getirilmesi halinde sosyal edime (yardıma) hak kazanırlar. Sosyal edim ya da sosyal yardım hakkı kişilerin belli bir yardım ya da edim üzerinden yargısal yönden icrası mümkün kamusal talep hakkını ifade eder. Sosyal sigortalar; sosyal koruma, dayanışma, sosyal denkleştirme, zorunluluk ilkelerine dayanmakta olup, özellikle inceleme konusu 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi yönünden önem arz eden sosyal koruma ilkesiyle, toplumun ekonomik ve sosyal yönden en fazla gereksinimi olan bireylerini/gruplarını koruma, güvenceye kavuşturma ve onlara hizmet amaçlanmakta, yaşamlarını sürdürebilmeleri için bu kişilerin sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması hedefi öne çıkmaktadır. Devletler tarafından amaç olarak benimsenen sosyal güvenlik genellikle sosyal sigortalar ile sosyal yardım ve hizmetler olarak adlandırılan iki temel yöntem uygulanmak suretiyle sağlanmaya çalışılmaktadır. İki ana rejimden meydana gelen Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde, yardımlar genellikle devlet bütçesinden veya gönüllü özel yapılanmalardan karşılandığı, katılmasız veya primsiz rejim olarak adlandırılan sosyal yardım ve hizmetlerin yanı sıra sistemin temel dayanağını oluşturan ve ilgililerin herhangi bir maddi katkısının söz konusu olmadığı katılmalı veya primli rejimde bulunmaktadır.

Ülkemizde, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu, 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına Ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu olmak üzere beş ana sosyal güvenlik yasası bulunmakta olup, bu mevzuatlarda düzenlenen sosyal güvenlik hakkı, Sosyal Sigortalar Kurumu, kısaca ... olarak adlandırılan Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu , Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı tarafından yerine getirilmekte iken, öncelikle 20/05/2006 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren örgütlenme yasası niteliğindeki 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile kamu tüzel kişiliğine sahip, idari ve mali açıdan özerk, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kurularak, anılan üç kurum tek çatı altında bu Kurumda birleştirilmiş, sonrasında mevzuat birliğini sağlamaya yönelik olarak, istisnaları dışında 01/10/2008 günü yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun kabul edilmiştir. Tüm modern sosyal güvenlik sistemlerinde yer alan ölüm sigortası, sigortalının yaşamını yitirmesi durumunda geride kalan ve hak sahibi olarak nitelendirilen (tanımlanan) kişilerin geleceklerini güvence altına almayı amaçlamaktadır. Söz konusu kanunlarda ... kazalarıyla meslek hastalıkları sigortası veya ölüm sigortası kollarından hak sahiplerine ölüm geliri, ölüm aylığı, dul ve yetim aylığı bağlanabilmesi için bazı koşullar öngörülmüş, bunlar arasında anne/baba üzerinden hayattaki kız çocuğuna veya eş üzerinden sağ kalan diğer eşe tahsis yapılabilmesi evli olmama şartına bağlanmıştır. 506 sayılı Kanunun 99. ve 1479 sayılı Kanunun 43. maddelerinde "hakkı doğuran olay tarihi" ibarelerine yer verilmiş, 5510 sayılı Kanunun 35. maddesinde "hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarih", 97. maddesinde "hakkın kazanıldığı tarih" ve "hakkın doğduğu tarih" sözcükleri kullanılmıştır. Kız çocuğuna anne/baba üzerinden ölüm geliri/aylığı veya yetim aylığı bağlanabilmesi için yalnızca ölümün gerçekleşmesi veya evli olunmaması yeterli bulunmayıp, tahsis için her iki olgunun bir arada varlığı gerekmektedir. Evli kız çocuğu kimi zaman boşanmayla, bazen de ölümle hak sahibi sıfatını kazanmakta, başka bir anlatımla, sigortalı anne/baba yaşamını yitirmesine karşın kız çocuğu evli ise hak sahibi olamamakta, evli olmayan kız çocukları ise sigortalı anne/baba hayatta olduğu sürece bu sıfatla anılmamakta ve her iki durumda da gelire/aylığa hak kazanılamamaktadır. Şu durumda, evli kız çocuğu bazen boşanmayla, kimi zaman da ölümle ve hangisi daha sonra ise o tarihte hak sahibi olmaktadır. Dolayısıyla, hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarih (Hakkın kazanıldığı tarih-Hakkın doğduğu tarih-Hakkı doğuran olay tarihi) değişkenlik arz etmektedir.

Anılan beş temel kanunda yer almayan inceleme konusu norm ilk kez 5510 sayılı Kanunun " Gelir ve aylık bağlanmayacak haller" başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci(son) fıkrasında düzenlenerek 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Fıkrada "eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar 96. madde hükümlerine göre geri alınır" düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28/04/2011 tarihinde verilen karar ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu kuşkusuzdur.

Kamuoyunda uzun yıllardır varlığı konuşulan, yaşamını yitirmiş sigortalı/ iştirakçi annesi/babası üzerinden ölüm aylık veya gelirine/yetim aylığına hak kazanabilmek için evlilik bağına son verip boşandığı eşiyle birlikte yaşamayı sürdüren kız çocuklarının veya hayatta bulunmayan sigortalı/iştirakçi eski eşi üzerinden ölüm aylık veya geliri/dul aylığı tahsisi için mevcut evlilik birliğini sonlandırmasına karşın sonraki eşiyle beraberliğini devam

Kamuoyunda uzun yıllardır varlığı konuşulan, yaşamını yitirmiş sigortalı/ iştirakçi annesi/babası üzerinden ölüm aylık veya gelirine/yetim aylığına hak kazanabilmek için evlilik bağına son verip boşandığı eşiyle birlikte yaşamayı sürdüren kız çocuklarının veya hayatta bulunmayan sigortalı/iştirakçi eski eşi üzerinden ölüm aylık veya geliri/dul aylığı tahsisi için mevcut evlilik birliğini sonlandırmasına karşın sonraki eşiyle beraberliğini devam

ettiren kişilerin durumu etik değerler, ahlaki algı ve kurallar yönünden ele alınabilir. Uzun bir sürece yayılmış bu türden birlikteliklerin toplum nezdinde oluşturduğu rahatsızlıklar, varsa tarafların ortak çocuklarının ruhsal dünyasında meydana getirdiği olumsuz etkiler dile getirilebilir ise de, kuşkusuz bu yönde yapılacak herhangi bir inceleme yargının görev, hak ve yetki alanı içersinde bulunmadığı gibi yargısal metinlerde bu tür değerlendirmelere yer verilmesinin sakıncaları da ortadadır. İlgili hak sahibinin seçimini, her ne sebeple olursa olsun boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşama yönünde kullanması mutlak surette bireysel özgürlük çerçevesinde ele alınmalı, bununla beraber Anayasanın 65. maddesinde de ifade edildiği üzere, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile saptanan görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri göz önünde bulundurarak mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirme görevi olan devletin, sosyal güvenliğin yaşama geçirilip ülkede yaşayan diğer fertlere de bu hakkın dağıtılmasında sosyal sigorta yardımlarına hak kazanma koşullarını düzenleme yetkisine sahip olduğu gözden uzak tutulmamalı, daha açık anlatımla boşanılan eşle fiilen beraber yaşama durum ve olgusuna müdahale edemeyecek olan devletin yöntemince kabul edeceği yasal düzenlemeyle bu tür ilişkiyi sürdürenleri sosyal sigorta yardımından yararlandırmama (yoksun bırakma) yetkisi olduğu benimsenmeli, özellikle Anayasa Mahkemesi tarafından iptal başvurusunun reddedilmesi karşısında, yürürlükteki kanunları uygulamakla yükümlü olan yargı organlarınca görev sınırları içersinde, sosyal güvenlik hukuku ve onun ilkeleri kapsamında madde hükmü ele alınmalıdır. Anlaşılacağı üzere, söz konusu madde yönünden kanun koyucu tarafından; hak sahibi konumundaki eş veya çocuğun, boşandığı eşiyle eylemli olarak birlikte yaşaması yasaklanmamakta, bu tür ve nitelikte yaşam sürdüren kişinin bir anlamda hak sahipliği sıfatının ortadan kalktığı kabul edilip, gelir ve/veya aylıktan yararlandırılması benimsenmektedir.