muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/711, Karar No: 2013/980, Tarih: 03.07.2013

Bu durumda mahkemece, taşınmazın geç teslim edilip edilmediği, geç teslim edilmiş ise, geciken teslim süresine ilişkin tazminat belirlenerek, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Aynı yöne işaret eden ve Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire Bozma kararına uyulmak gerekirken, yanılgılı gerekçe ile önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırı olup; kararın bozulması gerekir.

S O N U Ç : Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı  Hukuk Muhakemeleri Kanununa eklenen “ Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. Maddesi gereğince BOZULMASINA, aynı kanunun 440.maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 03.07.2013 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5113, Karar No: 2014/6957, Tarih: 30.06.2014

**20. Hukuk Dairesi         2014/5113 E.  ,  2014/6957 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tesbitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... Köyü 173 ada 1 parsel sayılı 535,97 m² yüzölçümündeki taşınmaz bahçe, 172 ada 4 parsel sayılı 1029,63 m² yüzölçümündeki taşınmaz ise arsa niteliğiyle kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... Köyü Tüzel Kişiliği adına tespit edilmiş,... evlatları ... ... ve ... oğlu ... ’ın kadastro komisyona yapmış oldukları itirazlar reddedilerek kadastro tutanağındaki gibi tesbit tescil edilmişlerdir.

Davacı, vergi kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Yargılama sırasında Orman Yönetimi çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla davaya katılmıştır. Mahkemece; davacının davasının reddine, katılan ... Yönetiminin davasının kabulüne, çekişmeli taşınmazların kadastro tespitlerinin iptaliyle orman niteliğiyle Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.Dava, kadastro tesbitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde orman kadastrosu, 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parseller orman alanı dışında bırakılmıştır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, çekişmeli taşınmazların meşelik ve otlar ile kaplı orman sayılan yerlerden olduğunun ve davacının taşınmazlar üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetliğinin bulunmadığının yöntemince yapılan keşif ve uygulama ile belirlenmiş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 30/06/2014 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6073, Karar No: 2014/13542, Tarih: 10.09.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/6073 E.  ,  2014/13542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/09/2013

NUMARASI : 2012/121-2013/284

Taraflar arasında görülen davada Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 17/09/2013 tarih ve 2012/121-2013/284 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; davalı şirketin sermayesinin 2011 yılında 10.000.000,00 TL'den 3.200.000,00 TL'ye indirildiğini, sermaye indiriminin 13.07.2011 tarihinde mahkemece yapılan öz sermaye tespiti göre yapıldığını, buna rağmen davalı şirketin 25.01.2012 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararla şirket sermayesinin yeniden 10.000.000,00 TL'ye yükseltildiğini, müvekkilinin karara karşı oy kullanarak sermaye artırımına gerek olmadığını sözlü ve yazılı olarak bildirdiğini, sermaye artırım kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek genel kurul kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; şirket borçlarının devamlı artış gösterdiğini, şirket ortakların şirketteki alacaklarını talep ettiklerini, davacının şirket aleyhine icra takibi başlattığını, şirketin mal ve hizmet alımlarını karşılayamadığını, banka borçlarının ve ortaklara olan borçlarının ödenmesi konusunda şirkete finansman sağlanması için şirketin sermayesinin güçlendirilmesinin zorunlu hale geldiğini, bu nedenle şirket sermayesinin yeniden 10.000.000,00 TL'ye yükseltilmesine karar verildiğini, şirket ortaklarının karar gereğince sermaye borçlarını ödeyerek şirkete finansman sağlandığını, alınan genel kurul kararının şirketin ve ortakların menfaatlerine uygun olduğunu, toplantının usul ve yasaya uygun gerçekleştirildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı şirket ortaklarının davalı şirketin sermayesini güçlendirmek için genel kurul kararı ile sermaye artırımı yaparak şirkete nakit desteği sağlamalarının ve böylece şirketin ticari faaliyetini devam ettirmesinin şirket ve ortaklar yararına olduğu, arttırılan sermaye payının tüm ortaklarca şirkete ödenerek kararın fiilen oy birliği ile yerine getirildiği, dava konusu genel kurulun iptalinde davacının hukuki yararı bulunmadığı,ayrıca dava konusu genel kurulun toplanmasında ve kararların alınmasında hukuki prosedüre, usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, şirket sermaye arttırımına dair genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir. TTK 381. maddede belirtilen kimseler, kanun ve esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kurallarına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, genel kurulun yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde, ortaklık merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurarak iptal davası açabilirler. Mahkemece hükme esas alınan 03.06.2013 tarihli bilirkişi raporunda; davalı şirketin 14.06.2011 tarihli genel kurul kararı ile şirket sermayesinin indirilmesi konusunda karar alınmasına rağmen yaklaşık 6 ay gibi kısa bir süre sonra iptal davasına konu 25.01.2012 tarihli genel kurulda tekrar sermayenin arttırılması kararı verilmesinin kanun, esas sözleşme ve dürüstlük kurallarına aykırı olup olmadığı bakımından ihtimallere bağlı olarak değerlendirme yapılmış olup, somut olarak şirket sermaye arttırım kararı verilmesinin afaki iyiniyet kurallarına aykırılığı hususunda net bir saptama yapılmamıştır. Bu nedenle aralarında işletmeci ve mali müşavirin de bulunduğu yeni bir bilirkişi heyeti aracılığıyla inceleme yapılmak suretiyle sermaye arttırım kararının afaki iyiniyet kurallarına aykırı olup olmadığının taraf iddia ve savunmaları ve dosyadaki mevcut deliller kapsamında ele alınıp değerlendirilmesi suretiyle alınacak bilirkişi raporunun sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı hüküm kurulmuş olması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10/09/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2012/8960, Karar No: 2014/14907, Tarih: 08.05.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/8960 E.  ,  2014/14907 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 3. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/12/2011

NUMARASI : 2010/524-2011/817

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, 16.07.2003-10.01.2009 tarihleri arasında soba montaj ustası olarak çalıştığını, aylık net ücretinin 920,00 TL olduğunu, işverinin işyerini kapatarak tüm işçileri işten çıkardığını, ancak hak ettiği tazminatlarının ödenmediğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatlarının hüküm altına alınmasını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, 18.05.2007 tarihinde çalışmaya başladığını, aylık brüt ücretinin 659,99 TL olduğunu, şirketin borçları nedeniyle üretim yapamadığını, davacının ücretsiz izne çıkarıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, tanık beyanlarından davacının 31.07.2003-10.01.2009 tarihleri arasında belirsiz süreli hizmet akdi ile soba montaj ustası olarak görevine, niteliklerine, kıdemine uygun meslek odası cevabi yazısına itibar edilerek aylık net 920 TL ücretle çalıştığı, ücretsiz izne çıkarılmakla iş akdinin haksız feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Uyuşmazlık, delillerini sunması için davalıya verilen kesin sürenin usulüne uygun olarak verilip verilmediği; buradan varılacak sonuca göre davalının sunduğu delillerin toplanmasına, tanıklarının dinlenmesine gerek bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Hak kaybına yol açmak gibi ağır hukuki sonuçlar doğuran kesin süre kurumunun hakim tarafından dikkatli, duyarlı bir şekilde kullanılması gereklidir. Burada tarafların yargılamadaki tutumları, süreye konu işlemin özelliği önem kazanır. Kesin süre; bir takım önyargılarla, ön kabullerle, soyut varsayımlarla değil; somut olgulara, yargılama yaşantılarına, tavırlarına göre kullanılması gereken bir usul aracıdır. Tarafların eylem ve tavırlarıyla somutlaşan niyetleri önemli bir ölçüttür. Bu bağlamda, usulü yükümlülüklerini dürüstlükle yerine getirmeye çalışan bir tarafa, bir hususta ilk kez kesin süre verip ardından işlemin yapılmaması nedeniyle davanın kesin süreden reddi sonucuna gidilmesi adil bir yargılama pratiği olarak algılanmayabilir.

Hukuk Yargılamasına ilişkin kurallar, yargılamanın düzenli yapılması ve hakkın olabildiğince çabuk elde edilmesi amacını gerçekleştirmek için getirilmiştir. İşte hakkın elde edilmesi için birer araç olan bu kurallar amaca uygun somut bir görevin varlığı halinde uygulama alanı bulurlar. Aksi halde araçla ulaşılması istenilen amaç arasında gerçek ve esaslı bağın bulunmaması anlamsızlığı (şekilcilik) ortaya çıkarır. Mahkemelerin amacı, ne olursa olsun uyuşmazlıkları ortadan kaldırmak değil, pozitif hukukun ölçüsünde, hakkı belirleyerek sonuca ulaşmaktadır.

Kesin sürenin doğurduğu hukuki sonuçlar ise; kesin süre karşı taraf için usulü kazanılmış hak doğurduğundan, hakimin buna ilişkin ara kararından dönememesi; kesin sürede yapılmayan işlem için ilgili tarafa yeniden süre verilememesi; kesin sürede yerine getirilmeyen işleme ilişkin hakkın düşmesi, şeklinde sıralanabilir.

Yine hakim, davanın süratli bir şekilde bitirilmesini temel amaç kabul edip, kesin süre kurumunu bu amacın hizmetine vermemelidir. Zira davanın makul sürede bitirilmesi adil yargılama hakkının bir unsuru ise de, bu temel insan hakkı, diğer usulü hakların feda edilmesiyle gerçekleştirilebilecek bir hak değildir.

Esasen usulü yetkilerin gerçek amaçlarından saptırılarak uygulanması, adil yargılanma hakkını derinden sarsan bir pratik biçimidir.

Şu halde, tarafların belge ve delillerini sunmaları için onlara gerekli imkanı tanımak amacıyla, usulüne uygun şekilde kesin süre tayin edilmeli, bu suretle yargılamaya hız kazandırmalıdır.

Somut olayda mahkemece yapılan yargılama sırasında davacı tanıkları dinlenmiş, davalı tarafın tanıkları “ kesin süreye uyulmadığı ” gerekçesiyle dinlenmemiş ise de mahkemenin bu gerekçesi yerinde değildir.

Şöyleki ; taraflara delil bildirmek ve tanıklarını dinletmek üzere 5.10.2010 tarihli oturumda kesin süre verildiği ancak kesin süreye ilişkin ara kararda özellikle “ ikişer tanığın dinlenilmesine ” şeklinde karar alındığı, tebligatın davalı şirkete Tebligat Kanunu 21. maddeye göre yapıldığı takip eden 25.01.2011 tarihli oturumda 2 nolu ara karar ile davalı tarafa delillerinin ibrazı konusunda “ verilen 20 günlük kesin mehlin dolmasının beklenmesine ” şeklinde ayrı bir ara kararı oluşturulduğu, bu ara kararın alınmasından sonra davalı vekilinin süresi içinde 01.02.2011 tarihli dilekçe ile tanıklarını bildirdiği ancak tanıklara davetiye tebliğ edilmediği, Mahkemenin 14.4.2011 tarihli celsesinde davalı tanıklarının hazır olmadığı tanıklar için masraf da yatırılmadığı gerekçesiyle kesin mehlin sonuçları dikkate alınarak dinlenilmesine yer olmadığına karar verildiği ve yargılamanın davalı tanıkları dinlenilmeden neticelendirildiği anlaşılmıştır.

Öncelikle Mahkemece tanık sınırlaması yapılması işlem tarihinde yürürlükte bulunan HUMK ' a ve süreç içinde yürürlüğe giren HMK ya aykırıdır.

Kesin mehile ilişkin duruşma zaptı şirkete tebliğ edilmiş olup duruşmada “ 20 günlük kesin mehilin dolmasının beklenmesine ” şeklindeki ara kararda usule uygun değildir.

Öncelikle Mahkemece tanık sınırlaması yapılması işlem tarihinde yürürlükte bulunan HUMK ' a ve süreç içinde yürürlüğe giren HMK ya aykırıdır.

Kesin mehile ilişkin duruşma zaptı şirkete tebliğ edilmiş olup duruşmada “ 20 günlük kesin mehilin dolmasının beklenmesine ” şeklindeki ara kararda usule uygun değildir.

Mahkemece, bildirilen davalı tanıklarına yönelik usul işlemlerinin yapılmasına yönelik ara kararı oluşturulmadan, davalı tarafa, usule uygun hukuki dinlenilme hakkı verilmeden karar verilmesi hatalıdır.

Hakim, süre ve kesin süre ile ilgili bir ara kararı verirken şu yönleri gözden uzak tutmamak zorunluluğundadır: Süreye ilişkin ara kararları da öteki kazai kararlar gibi kolaylıkla anlaşılabilecek derecede açık olmalıdır. Hakim, ulus adına emir vermek yetkisi olan bir kişi olup; neyi emrettiğini, hangi şeyin yapılmasını istediğini, herkes, özellikle taraflar ve infaza memur edilen kimseler tereddüde düşmeden ve rahatlıkla anlayabilmelidir. Mahkeme kararlarının tereddüde yer vermeyen, karanlık yönü bulunmayan, çelişkili yanları olmayan açıklık ve kesinlik taşıyan yargısal yapıtlar olması gereklidir.

Hakim, gerekirse tarafları dinleyerek, işin özelliğini ve tarafların durumlarını ve çevre koşullarını gözönünde tutarak ilgililerin neleri yapmaları lazım geldiğini kendilerini dar ve zor duruma düşürmeden tespit etmek suretiyle mehil vermeli, mehile riayet edilmemesi halinde ilgilinin uğrayacağı sonucun ne olacağını açıklayarak uyarmalıdır. Ancak bu kadar duyarlık, titizlik ve açıklıkla verilen, davayı “baştan atma” şaibesi taşımayan bir ara kararı bağlayıcı ve geçerli olabilir. Yargıtay’ın bu konudaki uygulaması hassasiyete dayanmaktadır.

Taraflara delillerini ibraz için verilen süre ile, delillerin ibrazından sonra bu delillere göre yapılması gereken işlemlerle ilgili süreler birbirinden tamamen farklıdır.

Bu nedenlerle Mahkemece, davalının sunduğu delillerin toplanması, bildirdiği tanıkların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 243 ve devamı maddeleri uyarınca dinlenip, sonucu dairesinde bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken; aksine gerekçelerle davalı tanıkları dinlenmeden, davalı tarafa usule uygun hukuki dinlenilme hakkı tanınmadan karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 08.05.2014 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10785, Karar No: 2018/10024, Tarih: 09.05.2018

**1. Hukuk Dairesi         2015/10785 E.  ,  2018/10024 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, mirasbırakanı ....134 ada 7, 147 ada 7 ve 10, 148 ada 3, 52, 62, 64, 67, 69, 73, 76 ve 79 , 149 ada 4 parsel sayılı taşınmazlarını ölünceye kadar bakma akdi ile davalıya temlik ettiğini, davalı ile anılan akit yapılırken murisin 78 yaşında olup aklının başında olmadığını, sağlıklı düşünebildiğine dair bir rapor da alınmadığını, ayrıca akdin konusunu oluşturan ölünceye kadar bakma fiilinin de gerçekleşmediğini ileri sürerek, akdin feshini ve tapuların iptal edilmesini, taşınmazlar satıldığı takdirde payına isabet eden rayiç bedelin satış tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, murisin hür iradesi ile bakma akdi ile dava konusu devirleri yaptığını, ayrıca murisin dava konusu taşınmazlar dışında 6 parça daha taşınmazı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar, Dairece, “.... Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın 141. maddesi ile HMK'nin yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum oluşturur. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz. Somut olayda, değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek kısa kararda asli müdahale talebi yönünden bir hüküm kurulmadığı halde, gerekçeli kararda anılan hususun reddine karar verilmesi suretiyle kısa karara çelişkili biçimde gerekçeli karar yazılması doğru değildir. Hâl böyle olunca, 10.04.1992 gün, 1992/7 Esas, 1992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır..” gerekçesi ile bozulması üzererine mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hâkimi ...’ın raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle, mirasbırakanın neredeyse tüm malvarlığını ölünceye kadar bakma akdi ile davalıya temlikinin muvazaalı olduğu saptanarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olduğuna göre; davalının yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddiyle, usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 140.70.-TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 09.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.....
Yargıtay — Esas No: 2016/14586, Karar No: 2017/921, Tarih: 13.02.2017

**10. Hukuk Dairesi         2016/14586 E.  ,  2017/921 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Asıl dava, aylık kesme işleminin iptali ve kesilen aylıkların yasal faiziyle birlikte ödenmesi, birleşen dava ise yersiz olarak ödenen aylıkların tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ve birleşen dosya davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı-birleşen dosya davalısına, yaşamını yitiren sigortalı üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla aylık bağlandığı, ancak boşandığı eşiyle talep konusu dönemde fiilen birlikte yaşadığının belirlenmesi üzerine, davacı Kurumca talep konusu dönemde yersiz olarak ödenen aylıkların ödenmesi için davalıya tebligat yapılmıştır. Davacı-birleşen dosya davalısı tarafından Kurum işleminin iptali, Kurum tarafından yersiz ödenen aylıkların tahsiline ilişkin eldeki dava açılmıştır.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasa'nın 56. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvuru, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

Gelirin/aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme/başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir/aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun/yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun'un 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal

olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.