muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1190, Karar No: 2023/2391, Tarih: 08.05.2023

**7. Hukuk Dairesi         2023/1190 E.  ,  2023/2391 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescil, mümkün olmadığı takdirde tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı ...’ya ait 758 parsel sayılı taşınmazı 02.12.1996 tarihinde bedelini nakten ve peşin ödeyerek satın aldığını ancak, tapuda arkadaşı olan davalı adına tescil ettirdiğini, satış bedelinin ödendiğine dair satıcı ...’dan aynı tarihli “tutanak ve belge” başlıklı ibraname aldığını, 08.04.2016 tarihli ihtara rağmen davalının taşınmazı devretmeye yanaşmadığını ileri sürerek, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini, olmadığı taktirde taşınmazın rayiç bedelinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının senede karşı iddialarının senetle ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.01.2018 tarihli ve 2016-315 Esas, 2018-4 Karar sayılı kararıyla; harici satışa değer verilemeyeceği gerekçesiyle tapu iptali ve tescil davasının reddine; davalının harici satış sözleşmesinin tarafı olmadığı gerekçesiyle de tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 09.01.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.11.2018 tarihli ve 2018-751 Esas, 2018-836 Karar sayılı kararıyla; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçe gösterilerek, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 29.11.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 29.11.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi’nin 24.06.2021 tarihli, 2019-566 E, 2021-4321 K sayılı ilamı ile ’’davacının, taraflar arasındaki inanç ilişkisine dayalı olarak davalı adına kayıtlı olan taşınmazın tapusunun iptali ile adına tescilini, olmadığı taktirde taşınmazın rayiç değerinin davalıdan tahsilini talep ettiği anlaşıldığından, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda ve davacı vekilinin 25.07.2016 tarihli dava dilekçesinde yemin deliline dayandığı da gözetilmek suretiyle tarafların tüm delillerinin toplanıp birlikte değerlendirildikten sonra işin esası hakkında oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş; bu nedenle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.’’ gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bozma ilamı doğrultusunda bir değerlendirme yapılmadığını, davanın ispatlandığını, yazılı belgenin bulunduğunu, satıcının satış bedelini davacıdan aldığını kabul ettiğini, vekalet ücretinin hukuka aykırı olduğunu, kesinleşen dava bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, inançlı işleme dayalı tapu iptal ve tescil mümkün olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

08.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/3811, Karar No: 2007/5648, Tarih: 14.05.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/3811 E.  ,  2007/5648 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı Hazine temsilcisi arafından, davalılar aleyhine 02.06.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 01.06.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine temsilcisi tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, tapu kaydına dayalı tapu iptali ve tescil istemiyle açılmıştır.

Mahkemece dava konusu taşınmazın 2510 sayılı İskan Kanunun 30. maddesine göre geldisi bila senetten hazine adına tescil edilen Mayıs 1939 tarih 19 sıra numaralı "tarla" cinsiyle kayıtlı tapu kaydının dava konusu parsele uyduğu ancak davalı 55 sayılı parselin dayanağı olan tapu kayıtlarının da 2510 sayılı İskan Kanununa göre ilgilisine temlik edilip 55 sayılı parsele revizyon gördüğü sonuç olarak dava konusu yerin 3402 sayılı Yasanın 16/B-C kapsamında kalan yerlerden olmadığı iskan kanunu hükümleri çerçevesinde değerlendirilip iskanen kişilere dağıtılıp özel mülkiyet olarak tespit edildikten sonra açılan iptal ve tescil davasında kamu malı savunması yapılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Gerçekten 27448 m2 tarla cinsli dava konusu 107 ada 55 parsel sayılı taşınmaz revizyon tapu kayıtlarına göre davalı ... ve ... adına tespit edilmiş, kadastro 11.01.1993 tarihinde kesinleşmiştir.

Hazine tarafından dayanılan ve 55 parsel sayılı taşınmaza ait olduğu iddia edilen ve ilk tesisi bila senetten 2510 sayılı İskan Kanunun 30 maddesine göre tesis olunan 21.03.1936 tarih 371 numaralı tapunun revizyonu olan Mayıs 1939 tarih 19 numaralı tapu kaydıdır. Hazinenin dayandığı bu tapunun cinsi kayıtta tarla olarak yazılıdır. Davacı Hazine tarafından dava konusu 55 parsel sayılı taşınmazın kamu hizmetinde kullanılan kamu malı olduğu da iddia edilmiş değildir.

Hazine tarafından dayanılan ve 55 parsel sayılı taşınmaza ait olduğu iddia edilen ve ilk tesisi bila senetten 2510 sayılı İskan Kanunun 30 maddesine göre tesis olunan 21.03.1936 tarih 371 numaralı tapunun revizyonu olan Mayıs 1939 tarih 19 numaralı tapu kaydıdır. Hazinenin dayandığı bu tapunun cinsi kayıtta tarla olarak yazılıdır. Davacı Hazine tarafından dava konusu 55 parsel sayılı taşınmazın kamu hizmetinde kullanılan kamu malı olduğu da iddia edilmiş değildir.

Burada özellikle üzerinde durulması gereken husus, taşınmazın kadastrosunun kesinleşme tarihi olan 11.01.1993 tarihi ile davanın açıldığı 02.06.2004 tarihleri arasında on yıllık süre geçtiğinden 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12/3. fıkrasının uygulanıp uygulanmayacağıdır. Gerçekten, 3402 sayılı Kadastro Kanununun onikinci maddesinin 3. fıkrasında «bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra, kadastrodan öncesi hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz» hükmü bulunmaktadır. Yasaların yorumunda sadece bir madde hükmü ile değil, yasanın tümünün birlikte değerlendirilmesi gerekeceği uygulamada kabul edilmektedir. O yüzden Dairemiz bozma ilamında vurgulandığı üzere ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12. maddesi yorumlanırken 16. maddesinin ve bu arada 18. maddenin de birlikte göz önünde tutulması gerekir. Hal böyle olunca; 3402 sayılı Kadastro Kanunun 12. maddesinde öngörülen hak düşürücü sürenin özel mülkiyete konu olmayan ve özel hukuk hükümlerine tabi bulunmayan davalarda uygulanabileceği düşünülemez. Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun aynı konudaki 23.11.1988 tarih 1988/1-825-964 sayılı ilamında da aynı düşünceler benimsenmiştir.

Somut olaya gelince; yukarıda da sözü edildiği üzere Hazinenin dayandığı Mayıs 1939 tarih 19 nolu tapu kaydında taşınmazın "tarla" cinsinde olduğu yazılıdır. Hazine tarafından kayıt kapsamındaki taşınmazın kamu malı olduğu ve bir kamu hizmetinde kullanıldığı da iddia edilmemiştir. Kadastro 11.01.1993 tarihinde kesinleştiğine dava 02.06.2004 tarihinde açıldığına göre olayda 3402 sayılı Kanunun 12. maddesinin 3. fıkrasında yazılı hak düşürücü süre geçtiğinden davanın bu nedenle reddi gerekir. Mahkemece hak düşürücü sürenin kamu düzenine ilişkin olduğu, kamu düzenine ilişkin konularda 04.02.1959 tarih ve 13/5 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararında belirtildiği üzere usulü kazanılmış haktan söz edilemeyeceği düşünülerek davanın bu nedenle reddi yerine, yazılı bazı gerekçelerle reddine karar verilmesi doğru olmamış ancak netice itibariyle davanın reddi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan hükmün gerekçesinin HUMK.nun 438/VII madesi gereğince yukarıda belirtilen şekilde değiştirilerek düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu gerekçe ile hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün gerekçesinin HUMK.nun 438/VII maddesi gereğince DEĞİŞTİRİLEREK DÜZELTİMESİNE ve DÜZELTİLMİŞ BU ŞEKLİ İLE ONANMASINA 14.05.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5998, Karar No: 2024/6788, Tarih: 22.11.2024

**8. Hukuk Dairesi         2024/5998 E.  ,  2024/6788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/65 E., 2024/147 K.

KARAR : Davanın kabulüne

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun (2797 sayılı Kanun) 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; dava konusu uyuşmazlığın niteliği ve temyizin kapsamının, çekişmeli taşınmazın kıyı-kenar çizgisine göre kıyıda kaldığı iddiasına dayalı tapu iptali ve sicilin kütükten terkini, müdahalenin önlenmesi ve kal isteklerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay Büyük Genel Kurulunun dairelerin iş bölümüne ilişkin 18.01.2024 tarihli ve 1 sayılı kararı uyarınca dosyayı inceleme görevi Yargıtay (1). Hukuk Dairesine ait olduğundan, 2797 sayılı Kanun’un 60 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gerekli inceleme yapılmak üzere dosyanın ilgili daireye gönderilmesine karar vermek gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Dosyanın YARGITAY (1). HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,

22.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8010, Karar No: 2022/14572, Tarih: 21.11.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/8010 E.  ,  2022/14572 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

No :

Dava, ölüm aylığını iptal eden kurum işleminin iptali ve borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir

İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 30.12.2010 tarihinde vefat eden eşi Hakkı Ayık’dan aylık almakta iken 2016 yılı Aralık ayında annesinin vefatından sonra davacının vefat eden babasından dolayı da aylık bağlandığı, davacının kendisinin şirket ortaklığından dolayı 01.06.2011 tarihinden itibaren 4/b kapsamında ... sigortalığı başlatılmış olması nedeniyle, 2019/03 döneminde, babasından aldığı aylığın iptal edildiğini, eşinin vefatı ile mirasçı sıfatıyla şirkete ortak olmasına rağmen şirketin faal olmadığı gibi kendisinin de bu durumdan haberi olmadığını belirterek, ölüm aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptali ile kesintilerin ve ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte ödenmesini istemiştir.

II-CEVAP:

Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının davasının kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının babasından dolayı aldığı ölüm aylığını iptal eden kurum işleminin kısmen iptali ile; davacının 01/01/2017 tarihinden itibaren babasından ölüm aylığı alması gerektiğinin tespitine, davacının (01/10/2016-31/12/2016 dönemi hariç) davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine, davacının kurum tarafından kesilen ölüm aylığının (01/10/2016-31/12/2016 dönemi hariç) 01/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, “davacıya, babasından dolayı 01.10.2016 tarihinde bağlanan aylığın 2019/03 döneminde kesilip davacı aleyhine yersiz ödeme çıkarıldığı, davacının babasından dolayı ortak olduğu şirketin 31.12.2016 tarihinde resen terk durumuna geldiğini, şirket ortaklığı dışında davacının sigortalı sayılmasını gerektirir başkaca bir durumunun olmadığını, bu durumda 01.10.2016-31.12.2016 tarihleri arasında yersiz ödeme talebinin yerinde olduğu ile şirket ortaklığı bitmesinden dolayı 01.01.2017 tarihi itibariyle yeniden aylık bağlanması gerektiği hususları bilirkişi raporunda belirtilmiş ve bu doğrultuda davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. Davacıya babasından dolayı 01.10.2016 (5510 sayılı yasanın yürürlük tarihinden sonraki bir tarihte) tarihinde Kurum tarafından aylık bağlanması, Kurum tarafından şirket ortaklığı sebebiyle aylığın kesilmesinden sonra 01.01.2017 tarihi itibariyle bu sebebin ortadan kalktığı hususları da göz önüne alındığında mahkeme tarafından verilen karar isabetli olup, istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.” gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin ... 1. İş Mahkemesi 28/03/2022 Tarih ve 2021/265 Esas - 2022/182 Karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun, HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili, davacının eşinin vefatının 5510 sayılı Yasanın yürürlüğünden sonra gerçekleştiğini, bilirkişinin raporunda belirttiği, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin emsal içtihatlarına göre, davacının babasından dolayı aylık talebinde hak sahipliğinin eşinin ölüm tarihi olup, bu nedenle 5510 sayılı Kanunun 54. maddesine göre davacının babasından dolayı, aldığı aylığın kesilmesine ilişkin kurum işlemi yerinde; davacının açtığı davanın hukuki dayanaktan yoksun olup, ilk derece mahkemesi tarafından davanın reddedilmesi gerektiğini, istinaf başvurusunun reddedilmesinin hukuka uygun olmadığını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dosya kapsamı incelendiğinde, 31.12.2010 tarihinde yaşamını yitiren sigortalı eşi üzerinden 506 sayılı Kanun hükümleri gereğince kendisine ölüm aylığı bağlanan davacının, 25.11.1995 günü ölen 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalı babası üzerinden de ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemli işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dosya kapsamı incelendiğinde, 31.12.2010 tarihinde yaşamını yitiren sigortalı eşi üzerinden 506 sayılı Kanun hükümleri gereğince kendisine ölüm aylığı bağlanan davacının, 25.11.1995 günü ölen 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalı babası üzerinden de ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemli işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve “Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması” başlığını taşıyan 34. maddesinde, sigortalının evli olmayan, boşanan, dul kalan kızlarına ölüm aylığı bağlanabilmesi, bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmama veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olma koşullarına bağlanmış, “Aylık ve gelirlerin birleşmesi” başlıklı 54. maddede ise bu Kanuna göre bağlanacak aylık ve gelirlerin birleşmesi durumunda, hem eşinden, hem de ana ve/veya babasından ölüm aylığına hak kazananlara, tercihine göre eşinden ya da ana ve/veya babasından bağlanacak aylığının bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Belirtilen açıklamalar ışığında dava dosyası incelendiğinde, babası üzerinden aylık alma açısından hakkı doğuran olay eşinin vefat ettiği tarih olacağından, söz konusu tarihteki ilgili mevzuatın yukarıda belirtilen maddeleri uyarınca davacının çift aylığa hak kazanamadığı belirgindir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, Üye ...'ın muhalefetine karşı; Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ...'nın oyları ve oyçokluğuyla, 21.11.2022 gününde karar verildi.

(M)

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık “... sigortalısı 1995 yılında ölen babadan ve eşi 2010 yılında ölen ve 4/a sigortalı eşten çift aylık alıp almayacağı” noktasında toplanmaktadır.

(M)

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık “... sigortalısı 1995 yılında ölen babadan ve eşi 2010 yılında ölen ve 4/a sigortalı eşten çift aylık alıp almayacağı” noktasında toplanmaktadır.

2. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda “hak sahipliği sıfatının aslında 5510 sayılı yasanın yürürlüğünden önce ölen babanın ölüm tarihinde kazanıldığı ve bu nedenle hak sahipliği sıfatının 5510 sayılı yasanın yürürlüğü öncesinde babanın tabi olduğu sigortalılık statüsünün bağlı olduğu mevzuata göre belirlenmesi gerektiğini kabul etmekte iken, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ise babanın 5510 sayılı yasa öncesinde ölümü eşinin ise 5510 sayılı yasanın yürürlüğü sonrasında ölümü halinde hak sahipliği sıfatının babanın ölüm tarihinde değil eşin ölüm tarihinde kazanıldığı bu kapsamda 5510 sayılı yasa hükümlerine göre hak sahipliği koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerektiğine karar verdiği, Mahkememizde usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı doğrultusunda; hak sahipliği sıfatının 5510 sayılı Yasa'nın yürürlüğünden önce ölen babanın ölüm tarihinde kazanıldığı bu nedenle hak sahipliği sıfatının 5510 sayılı Yasanın yürürlüğü öncesinde babanın tabi olduğu sigortalılık statüsünün bağlı olduğu mevzuata göre belirlenmesi gerektiği davacının babasının ölüm tarihi olan 25/11/1995 tarihinde yürürlükte olan 1479 sayılı Yasa'nın 2229 sayılı Yasa'nın 20.maddesi ile değişik 45.maddesindeki düzenleme uyarınca” davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın kurum tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi ise istinaf istemini oy çokluğu ile reddetmiştir.

3. Kararın davalı kurum tarafından temyizi üzerine çoğunluk görüşü ile “babası üzerinden aylık alma açısından hakkı doğuran olay eşinin vefat ettiği tarih olacağından, söz konusu tarihteki ilgili mevzuatın yukarıda belirtilen maddeleri uyarınca davacının çift aylığa hak kazanamadığı” gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

4. Anılan Dairemizin 2021/11008 E, 2021/16908 K sayılı bozma kararının karşı oyunda açıkladığım gerekçelerle, “Ölüm sigortasından aylık bağlama koşulları değerlendirilirken temel kural olarak babadan gelen ölüm aylığının hakkı doğuran ölüm tarihi itibarıyla yürürlükte olan yasal düzenlemenin uygulanması, bununla birlikte, Kanun koyucu tarafından daha sonra yapılan lehe yasal değişikliklerden de hak sahiplerinin faydalandırılması gerektiğinden onama kararına katılınmamıştır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları da bu doğrultudadır(2021/10-228 E, 2021/10-146 E, 2021/10-165 E, 2021/10-408 E, 2021/459 E).