muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1396, Karar No: 2024/1097, Tarih: 12.03.2024

**3. Hukuk Dairesi         2023/1396 E.  ,  2024/1097 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/202 E., 2022/605 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece bozmaya uyularak davanın davalı ...'a yönelik açtığı davanın konusuz kalması sebebiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının davalı... mirasçılarına yönelik açtığı davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından duruşma talepli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 12.03.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat... ile davalı ... vekili Avukat ...'ın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat... ile davalı ... vekili Avukat ...'ın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı müteahhit ...'ın toprak sahibi davalı... ile yapmış olduğu Beyoğlu 32. Noterliğinin 14427 no.lu 08.05.1997 tarihli resen düzenleme şeklinde yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca İstanbul İli, .........,İlçesi, ...Mah. Sanayi Mevkiinde kain, tapunun 247 Dy.II.d pafta, 5192 ada, 6 nolu parsel üzerine zemin+4 normal ve 1 çatı katı olmak üzere 80/10 hisse karşılığı 6 katlı bir bina yapmayı taahhüt ettiğini, davalı müteahhidin inşaata ruhsat alındıktan sonra başlanmasına müteakiben inşaatı ruhsat alındığı tarihten itibaren 15 ay içerisinde bitirmeyi taahhüt ettiğini, müteahhidin inşaatı gecikmeli bitirdiğini, sözleşmeye uygun bir şekilde ifa etmediğini, imar mevzuatını ihlal ederek binayı kaçak yapı durumuna soktuğunu, müvekkilinin iskan izni alamadığını ve kat mülkiyetine geçilmediğini, müvekkilinin davalı müteahhit ... ile yapmış olduğu Beyoğlu 32. Noterliğinin 23584 no.lu ve 09.07.1998 tarihli düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi uyarınca inşaatta 8 numaralı daireyi kaba inşaat şeklinde yapıp teslim edilmesi kaydıyla satın aldığını, inşaatın iki yıl gecikmeli bitirildiğini, müvekkilinin davalı müteahhide defalarca müracaat etmesine rağmen 8 numaralı kaba inşaatın tapusunun ferağını yapmaktan imtina ettiğini, müvekkilinin bu arada kaba inşaat halinde aldığı dairenin tüm ince inşaatını tamamlayarak oturacak hale getirdiğini ve içine taşındığını, tapu ferağının yapılmaması üzerine davalı müteahhit ve diğer davalı toprak sahipleri aleyhine İstanbul 6. Tüketici Mahkemesinin 2006/684 E. sayılı dosyasından tapu iptali ve tescil davasının ikame edildiğini, inşaatın fiilen bitmesine rağmen imar mevzuatına uygun olarak binayı yapmaması ve kaçak inşaat nedeni ile davanın reddine dair verilen karar Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 09.06.2009 tarihli ilamı ile onandığını, davalı müteahhidin 8 numaralı daireyi her türlü hukuki ve maddi ayıptan ari olarak teslim ile tapusunun ferağını vermesi sorumluluğunu yerine getirmediğini, dairenin dava tarihindeki rayiç bedeli olan 90.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalı müteahhitten ve müvekkilinin yapmış olduğu ince inşaat bedeli olan 39.000,00 TL'nin davalı arsa sahiplerinden yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar; davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

II. CEVAP

Davalılar; davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

İstanbul 2. Tüketici Mahkemesinin 23.06.2011 tarihli ve 2009/582 E., 2011/641 K. sayılı ilamıyla; davacının davalı yükleniciden ödediklerini geri talep etmekte haklı olduğu, davalı arsa malikinin de konuta davacı tarafından yapılan faydalı imalatlar nedeniyle belirlenen bedel oranında davalı yükleniciyle birlikte müşterek müteselsilen sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile bilirkişi raporu ile belirlenmiş olan rayiç değerlerden 80.000,00 TL konut bedeli ve 34.000,00 TL davacı tarafından yapılmış ince işler bedeli yönünden davanın kabulü ile toplam 114.000,00 TL'nin (34.000,00 TL'sinden arsa malikleri müşterek müteselsil sorumlu olmak üzere) dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı... mirasçıları temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 03.12.2012 tarihli ve 2012/5943 E., 2012/7097 K. sayılı karar ilamıyla; bozma nedenine göre davalı... mirasçılarının sair temyiz itirazları incelenmeksizin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan ilişkilerde 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanmasının hukuken olanaklı olmadığı, somut uyuşmazlığın genel Mahkemelerde çözümlenmesi gerektiğinden, Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle, kararın davalı... mirasçıları yararına bozulmasına karar verilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

1. Bozmaya uyulması sonrasında dosyanın gönderildiği İstanbul 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.04.2014 tarihli ve 2013/427 E., 2014/221 K. sayılı ilamıyla; davacının davalı ...'dan sözleşmede belirtilen nitelikte, hukuki ve maddi ayıptan arınmış bir şekilde sözleşmeye konu daireyi teslim edemediği için aynen ifa gerçekleştirilemediğinden dairenin rayiç değerini isteyebileceği, diğer davalı arsa sahiplerinden ise sebepsiz zenginleşme uyarınca kaba inşaat halinde teslim alınan dairenin oturulabilir hale getirilmesi için ince işler olarak tanımlanan maliyet tutarını isteyebileceği gerekçesiyle dava konusu 80.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsiline, dava konusu 34.000,00 TL'nin davalı arsa sahibi olan... mirasçılarından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı tarafın fazlaya ilişkin isteminin reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davalı... mirasçıları temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 04.02.2016 tarihli ve 2015/26466 E., 2016/2957 K. sayılı ilamıyla; davalı... mirasçılarının sair temyiz itirazları incelenmeksizin imar suçunu oluşturan kaçak yapıların yıkılması gerekeceği, bu tip yapılarda yaratılan ekonomik değerlerin korunmasından da söz edilemeyeceği, dava konusu dairenin imara aykırılığının giderildiği ve kaçak yapı sorununun kalmadığı yargılama aşamasında ifade edildiğine göre, Mahkemece bu husus üzerinde durularak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle, kararın davalı... mirasçıları yararına bozulmasına karar verilmiştir.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1. Mahkemece bozmaya uyularak davacının verilen süreler içinde iskan belgesini alıp, Mahkemeye sunmadığı, imar affı kapsamında başvuru halinde alınacak yapı kayıt belgesinin, binaya geçici olarak elektrik, su ve doğal gaz bağlanmasını sağlayan ve yıkım kararı ve idari para cezalarını ortadan kaldıran nitelikte bir belge olduğu, bu belgenin imara aykırılığı sonlandırmadığı, iskan ruhsatı mahiyetinde bulunmadığı ve bu belgelerin hukuki sonuçlarını doğurucu mahiyeti bulunmadığı, sözleşmeye aykırılığın ortadan kaldırılmadığı, bu itibarla davacının sözleşmeden kaynaklanan vecibelerini yerine getirmeden davalı tarafın vecibelerini yerine getirmesini talep edemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin tarihli ve 2020/10904 E., 2021/9989 K. sayılı ilamıyla; davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile Mahkemece ifanın imkansız olduğu tarihin tapu iptal tescil davasının kesinleştiği tarih (20.10.2009) olduğu kabul edilerek, taleple bağlılık kuralı gereği davacının talep sonucunun dava konusu dairenin dava tarihindeki (07.10.2009) rayiç bedeli olduğu da gözetilerek bu tarihteki rayiç değer üzerinden hüküm kurulması gerekirken hatalı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma kararının davacının taleplerinden biri olan "ince inşaat masrafları"nı kapsamadığı, bozma kararının davacının, davalı ...'dan dava dilekçesiyle talep ettiği "inşaat ve arsa payı bedeli" talebine ilişkin olduğu, davacının davalı müteveffa... mirasçılarından tahsilini talep ettiği ince inşaat bedeli talebi bakımından ince inşaat bedelinin kaçak yapılarda yaratılan ekonomik değer kapsamında olduğu ve imar suçu oluşturan kaçak yapıların yıkılması gerekeceği, bu tip yapılarda yaratılan ekonomik değerlerin korunmasından da söz edilemeyeceği gerekçesiyle davalı ...'a yönelik davanın konusuz kalması sebebiyle konusuz kalan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının davalı... mirasçılarına yönelik açtığı davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalı ... yönünden davanın kesinleştiğini, davanın konusuz kaldığından reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece davanın reddi kararının her iki davalı yönünden olduğu yorumlanarak Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2020/10904 E., 2021/9989 K. sayılı ve 13.10.2021 tarihli bozma ilamı bir kenara bırakılarak, davacı lehine verilen bu bozma kararından daha önce verilen Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 04.02.2016 günlü ve 2015/26466E., 2015/2957 K. sayılı ilamındaki tespitlere göre karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, uyma kararı verilmesine rağmen, Yargıtay kararı keyfi ve hukuk dışı yorumlanarak adeta direnme kararı verildiğini ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine konu taşınmazın tapu devri yapılmamasından kaynaklı rayiç bedel ve ince işçilik bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Bir Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması üzerine, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlanan bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK).

2. Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 tarihli ve 13/5 sayılı YİBK).

3. Değerlendirme

A. Davacı vekilinin davalı arsa sahibi (...) mirasçılarına yönelik temyiz itirazları bakımından;

Dava dosyasının incelenmesinde; bozma ilamının davalı arsa sahibi (...) mirasçılarını kapsamadığı, davalı arsa sahibi (...) mirasçıları yönünden davacı vekilinin temyiz itirazları reddedildiği, yerel Mahkeme gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin davalı arsa sahibi (........,) mirasçıları yönünden tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

B. Davacı vekilinin davalı müteahhit ...'a yönelik temyiz itirazları bakımından;

Dava dosyasının incelenmesinde; bozma ilamının davalı arsa sahibi (...) mirasçılarını kapsamadığı, davalı arsa sahibi (...) mirasçıları yönünden davacı vekilinin temyiz itirazları reddedildiği, yerel Mahkeme gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin davalı arsa sahibi (........,) mirasçıları yönünden tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

B. Davacı vekilinin davalı müteahhit ...'a yönelik temyiz itirazları bakımından;

Dava dosyasının incelenmesinde; İstanbul 2. Tüketici Mahkemesinin 23.06.2011 tarihli ve 2009/582 E., 2011/641 K. sayılı ilamıyla verilen kararın sadece davalı arsa sahibi (...) mirasçıları tarafından temyiz edildiği ve söz konusu kararın yine yalnızca temyiz eden arsa sahibi (...) mirasçıları yönünden bozulduğu ve İstanbul 2. Tüketici Mahkemesinin 23.06.2011 tarihli ve 2009/582 E., 2011/641 K. sayılı ilamına davalı müteahhit ... aleyhine verilen kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.

O halde, Mahkemece İstanbul 2. Tüketici Mahkemesinin 23.06.2011 tarihli ve 2009/582 E., 2011/641 K. sayılı ilamında davalı müteahhit ... yönünden verilen kararın kesinleştiği dikkate alınarak davalı ... yönünden kararın kesinleştiği anlaşıldığından yeniden hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken gerekçeli kararda bu husus işlenmesine rağmen hüküm fıkrasında hatalı değerlendirme ile davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmektedir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 3 üncü madde atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca temyiz olunan Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin davalı arsa sahibi (...) mirasçıları yönünden tüm temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan Mahkeme kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin hükümden çıkartılarak yerine "Davacının davalı ...'a yönelik açtığı davanın kesinleşmesi sebebiyle yeniden hüküm tesisine yer olmadığına" cümlesinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

17.100,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin karşılıklı verilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesi atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

12.03.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22096, Karar No: 2017/2364, Tarih: 08.05.2017

**1. Hukuk Dairesi         2014/22096 E.  ,  2017/2364 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı; maliki olduğu 6 parsel sayılı taşınmaza komşu 7 parsel maliki davalının 3000 m2’lik kısmına kullanmak suretiyle müdahale ettiğini ileri sürerek davalının elatmasının önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, kendisine ait olan taşınmazı ekip biçtiğini, davacının kardeşi olduğunu, mal paylaşımı esnasında taksimatı da davacının yaptığını, yapılan taksimat sonrasında herkesin kendi yerini kullandığını, daha sonra kadastro çalışmaları esnasında aralarında yapılan paylaşıma ve sınırlarına göre tespit ve tescil yapıldığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, keşfen elatma olgusunun ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...’in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle davacının mülkiyet hakkına değer vermek suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olduğuna göre; davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 581.45.-TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 08.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/689, Karar No: 2015/20255, Tarih: 15.12.2015

**3. Hukuk Dairesi         2015/689 E.  ,  2015/20255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının ...'nde çalışmakta iken kendisine yapılan döner sermaye ek ödemelerinden eksik gelir vergisi ve damga vergisi hesaplanarak tevkifat yapıldığı, muhasebat başkontrolörü tarafından düzenlenen 25.02.2009 tarihli rapor ile bu durumun tespit edildiği, eksik tevkif edildiği bildirilen meblağların ilgililer adına davacı idare tarafından ödendiği iddia edilerek, davacı idarece ödenen 2.737,66 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; dava konusu alacağın yasal hiçbir gerekçesi bulunmadığını, bu alacak kalemlerini tahsil-talep yetkisinin ilgili vergi dairesi müdürlüklerine ait olduğunu ve bu nedenle davacının taraf ehliyeti bulunmadığını, ayrıca talebin zamanaşımı uğramış olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ... Hastanesindeki çalışma dönemi içerisinde görevli davalıya yapılan ödemelerden eksik vergi kesintisi yapıldığı ve bu nedenle davacı kurumun davalıdan talep ettiği miktar kadar alacaklı olduğu, davacı kurum ile davalı arasında memuriyet ilişkisi bulunması sebebi zamanaşımı süresinin 10 yıl olup bu sürenin dolmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne, 2.737,66 TL'nin temerrüt tarihi olan 31.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Dava, rücuen alacak istemine ilişkindir. Davalı taraf, davacıya ait ...'nde 657 sayılı devlet memurları kanununa tabi olarak atanmış olmakla birlikte, dava konusu talep sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayalı alacak istemidir.

Davacı taraf, davalının ...'nde çalıştığı süre içerisinde kendisine yapılan ödemelerden eksik gelir ve damga vergisi kesildiğini, böylelikle davalıya yapılması gerekenden fazla ödeme yapıldığını, eksik tahsil edilen bu verginin kurumları tarafından vergi sorumlusu sıfatı ile ilgililer adına vergi dairelerine ödendiğini iddia ederek, kurumları tarafından yapılan bu ödemenin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacı taraf, davalının ...'nde çalıştığı süre içerisinde kendisine yapılan ödemelerden eksik gelir ve damga vergisi kesildiğini, böylelikle davalıya yapılması gerekenden fazla ödeme yapıldığını, eksik tahsil edilen bu verginin kurumları tarafından vergi sorumlusu sıfatı ile ilgililer adına vergi dairelerine ödendiğini iddia ederek, kurumları tarafından yapılan bu ödemenin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 66. maddesine göre "Haksız Surette mal iktisabından dolayı ikame olunacak dava, mutazarrır olan tarafın verdiğini istirdada hakkı olduğuna ıttılaı tarihinden itibaren bir sene müruriyle ve her halde bu hakkın doğduğu tarihten itibaren on senenin müruriyle sakıt olur. Eğer mal iktisabı mutazarrır olan taraf aleyhinde bir borç teşkilinden ibaret ise, mutazarrırın hakkı müruru zaman ile sakıt olmuş olsa bile, bu borcu ifa etmez." 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 82. maddesine göre de "Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Zenginleşme, zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmişse diğer taraf, istem hakkı zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcunu ifadan kaçınabilir."

Zamanaşımı süresinin başlaması için, iade alacaklısının kendisi aleyhine zenginleşen kişiyi ve zenginleşmenin kapsamını bilmesi şarttır. Sebepsiz zenginleşmeye dayanan alacak davalarında; zamanaşımı süresinin başlangıcı da, kamu kurumlarında dava açılmasına emir vermeye yetkili makamın öğrenme gününden (olur vermesi tarihli) itibaren işlemeye başlar (HGK 25.06.2003 tarih ve 2003/4-422 E, 2003/439 K ).

Mahkemece; davacı idarenin emir vermeye yetkili makamının iş bu davanın açılması için vermiş olduğu olur tarihinin araştırılarak davacının talep etmiş olduğu alacak kalemlerine dair sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayalı olarak zamanaşımı itirazı yönünden değerlendirme yapılması gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 15.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1101, Karar No: 2013/5574, Tarih: 16.04.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/1101 E.  ,  2013/5574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı 3.kişi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı alacaklı tarafından İİK'nun 99.maddesine dayalı olarak açılan dava mahkemece red edilmiş ve dairemizin 22.11.2011 tarih 2011/4538 Esas 2011/10992 Karar sayılı ilamı ile eksik araştırma nedeni ile bozulmuş, bozma sonrasında Mahkemece, HMK'nin 150.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş hüküm davalı 3.kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

HMK 150/1.(HUMK’nin 409/1) maddesinde “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir’ denilmektedir. Yine HMK'nin 150/4 (HUMK'nun 409/3) maddesinde ise işlemden kaldırılan davanın, işlemden kaldırıldığı tarihten başlıyarak üç ay içinde "taraflardan" birinin dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebileceği belirtilmiştir.

Somut olayda, 05.09.2012 tarihli oturuma davacı alacaklı asil ve vekili katılmamış ,mazeret dilekçesi sunmamış, oturuma katılan davalı 3.kişi vekili de davayı takip etmeyeceklerini bildirdiğinden HMK'nun 150/1 maddesi

gereğince dava işlemden kaldırılmıştır. Davalı 3.kişi vekili 06.09.2012 tarihli dilekçe ile yargılamanın yenilenmesini istemiş mahkeme 07.09.2012 tarihinde bu talebi, davalının müraccata kalan davayı yenileme hakkı olmadığından bahisle red etmiş 19.12.2012 tarihinde de davanın üç aylık yasal süre sonunda yenilenmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

HMK'nun 150/4 HMUK(nun409/3) maddelerinde davanın sadece davacı tarafından yenileneceği şeklinde bir hüküm bulunmadığı ve taraflar ifadesi kullanıldığından davalı tarafından da yenilenmesi mümkündür. Öte yandan davalı 3.kişi vekilinin 05.09.2012 tarihli oturumda davayı takip etmeyeceklerini belirtmesi yasanın tanıdığı bu haktan feragat anlamına da gelmeyecektir. (Aynı yönde HGK'nun 21.03.2007 tarih 8/161 Esas-55 Karar sayılı ilamıda bulunmaktadır).

Bu durumda mahkemece, davalı 3.kişi vekilinin davanın yenilenmesi talebinin kabul edilmesi gerekirken davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı 3.kişi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı 3.kişiye geri verilmesine 16.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.