muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/2050, Karar No: 2018/2153, Tarih: 14.03.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/2050 E.  ,  2018/2153 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 sayılı VUK'na aykırılık

HÜKÜM : Beraat

5271 sayılı CMK'nın 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiilden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı; 04/10/2011 tarihli iddianame ile, sanık hakkında, ...'nın 30/09/2011 tarihli mütalaası ekindeki vergi suçu ve vergi inceleme raporlarına aykırı olarak "2011 takvim yılında sahte fatura kullanma" suçundan kamu davası açıldığı, "sahte fatura kullanma" ve "sahte fatura düzenleme" suçlarının birbirinden ayrı ve bağımsız suçlar olduğu ve birbirine dönüşemeyeceği de dikkate alındığında, açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden, iddianame dışına çıkılarak dava konusu yapılmayan "2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme'' suçundan yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 14.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14935, Karar No: 2017/7717, Tarih: 22.05.2017

**3. Hukuk Dairesi         2016/14935 E.  ,  2017/7717 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... aralarındaki alacak davasına dair... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 20/03/2014 günlü ve 2013/68E.-2014/87K. sayılı hükmün Bozulması hakkında dairemizce verilen 22/03/2016 günlü ve 2015/4538E.-2016/4324K. sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Davanın, 6335 sayılı Yasa ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 4. ve 5. maddelerinin yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra 14/02/2013 tarihinde Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Anılan Yasanın 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olmasının gerekli ve yeterli olduğu belirtilmiş; müteakip 5. maddesinde ise, “Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Davacının ticari işletmesi olmadığından , davalı kurumla yaptığı abonelik sözleşmesindeki tarife resmi kurum olduğundan , davacı tacir de olmadığından uyuşmazlık Asliye Ticaret Mahkemesinin görevi içerisinde değildir.

Mahkemece, somut uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde esasa girerek hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı tarafın karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 22/03/2016 günlü ve 2015 / 4538 E. 2016 / 4324 K. sayılı ilamının kaldırılmasına ve hükmün yukarıda açıklanan değişik gerekçe ile BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı tarafın sair karar düzeltme nedenlerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan karar düzeltme harcının düzeltme isteyene iadesine, 22/05/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7474, Karar No: 2011/14961, Tarih: 27.09.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/7474 E.  ,  2011/14961 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki baraj inşaatı için yapılan kamulaştırma neticesi kamulaştırma sahasına mücavir alanda kalan taşınmazın değer düşüklüğü bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, baraj inşaatı için yapılan kamulaştırma neticesi kamulaştırma sahasına mücavir alanda kalan taşınmazın değer düşüklüğü bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arazi niteliğindeki kamulaştırma sahasına mücavir olan taşınmaza net geliri üzerinden değer biçilmesinde ve taşınmazda değer kaybı olacağının kabul edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Dosyadaki bilgi ve belgelere, dava konusu taşınmazın yüzölçümüne göre, değer kaybı oranının % 25 olması gerektiği düşünülmeden, daha yüksek oranda değer kaybı verilmek suretiyle bedel tesbiti,

2-Taşınmazın baraj yapılmadan önceki yıllık net gelirinden, ot ürünü esas alınarak bulunan gelirin indirilmesi suretiyle ecrimisil hesabı yapılması gerekirken, sonradan elde edilecek gelir düşülmeden fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 27.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5466, Karar No: 2020/10960, Tarih: 04.11.2020

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2020/5466 E.  ,  2020/10960 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal etme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Mağdura ait ikametin penceresinde zorlama izlerinin mevcut olması karşısında mala zarar verme suçu yönünden zamanaşımı süresi içerisinde işlem yapılması mümkün görülmüştür.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanıkların temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 04.11.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8217, Karar No: 2013/4708, Tarih: 28.02.2013

**7. Ceza Dairesi         2011/8217 E.  ,  2013/4708 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5188 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç Tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Doğrudan verilen 3000 TL adli para cezası taksitlendirilerek 10 eşit taksitte tahsiline karar verilmesine rağmen, 5237 sayılı TCK.nun 52/4.maddesi hükmüne aykırı olarak ve infazda tereddüt oluşturacak şekilde taksit aralığının belirtilmemesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 saydı CMUK.nun 322.maddesi uyarınca, doğrudan verilen 3000 TL adli para cezası taksitlendirilerek birer ay ara ile 10 eşit taksitte tahsiline karar verilmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 28.02.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2633, Karar No: 2016/5659, Tarih: 25.05.2016

**11. Hukuk Dairesi         2016/2633 E.  ,  2016/5659 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01.07.2015 tarih ve 2014/1335-2015/616 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı Şirket vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin davalı şirketin hissedarı olduğunu, müvekkili tarafından davalı şirketin kuruluş sermayesinin ödendiğini, davalı şirketin genel kurulunda şirket sermaye miktarının artırılması hususunda karar alındığını, müvekkilinin kendisine düşen sermaye borcunu yasal süresi olan 24 ay içinde ödeyeceğini belirttiğini, 29/04/2014 tarihli genel kurul toplantısında artırılan sermaye bedelinin ortaklarca ödeneceği vade belirlenmemiş olmasına rağmen arttırılan sermaye bedelinin ödenmemiş 3/4'lük kısmının 31/05/2015 tarihine kadar ödeneceği yönünde karar alındığını ileri sürerek tadil metnindeki artırılmış sermayenin ödeme vadesine ilişkin düzenlemenin yok hükmünde olduğunun tespiti ile ... nezdindeki kayıtların terkinine, davalı şirket tarafından müvekkilinin 29/04/2014 tarihli genel kurulda alınan karar gereğince arttırılan sermaye payını 31/05/2014 tarihinde ödemediği gerekçesi ile şirketten ihracını veya müvekkilinin mevcut sermaye payının satılmasını, şirket sermayesinin yeniden arttırılmasını netice verecek kararların alınmaması ve bu yönlerde kararlan alınmış ise muamelelerin durdurulması için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili; husumet itirazında bulunmuştur.

Davalı ... vekili, üç ay içinde açılmayan davanın reddi gerektiğini, genel kurulda şirket sermayesinin arttırılmasının oy birliği ile kabul edildiğini, sermaye arttırımından kaynaklanan bedelin ödeme tarihinin belirlenmediği iddiasının dayanaktan yoksun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili; davalı şirketin 15/12/2014 tarihli genel kurul kararında alınan sermaye arttırımına ilişkin ikinci maddesinin ve bu madde doğrultusunda hazırlanmış tadilat metninin iptali gerektiğini, daha önce yapılan asermaye artırım bedelleri ödenmeden yeniden sermaye arttırımına gidilemeyeceğini ileri sürerek 15/12/2014 tarihli genel kurul kararının 2. maddesinin iptlaini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı ortak tarafından sermaye arttırım bedelleri ödenmediği için TTK'nın 483. maddesindeki usul izlenerek hisseleri satışa çıkarıldığından ödenmemiş sermaye miktarı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili; davacı ortak tarafından sermaye arttırım bedelleri ödenmediği için TTK'nın 483. maddesindeki usul izlenerek hisseleri satışa çıkarıldığından ödenmemiş sermaye miktarı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; asıl dava yönünden; Ticaret Sicil Memurluğuna husumet yöneltilemeyeceği, davalı şirketin 29/04/2014 tarihli genel kurul kararında sermaye arttırımına karar verildiği, TTK 344. madde düzenlemesinin emredici olmadığı, bu nedenle 24 aydan daha kısa sürede taahhüt edilen sermayenin ödenmesinin kararlaştırılabileceği gerekçesiyle davalı ... Memurluğu hakkında açılan davanın HUSUMET NEDENİYLE REDDİNE, davalı ... hakkında açılan davanın ESASTAN REDDİNE; birleşen dava yönünden sermaye arttırım kararının yapılabilmesi için davalı şirketin ödenmemiş sermaye borcunun ya da önceki sermaye arttırımına ilişkin tüm taahhütlerinin ifa edilmiş olması gerektiği, her ne kadar davalı taraf, davaya konu 2. arttırımı yapmak için, ilk arttırım nedeniyle (29/04/2014 tarihli genel kurul kararı uyarınca) sermaye borcunu ödemeyen davacı hakkında ıskat usülunü uygulama yönüne gitmiş ise de, bu açıdan davacıya çıkartılan .... Noterliği'nin 12/08/2014 tarihli ve 16256 yevmiye numaralı ihtarında, TTK 483. maddesinde kesin olarak belirtilen bir aylık yasal süre yerine 15 gün süre verildiği, dolayısıyla yasanın emredici hükmü uyarınca ıskat usulünün geçersiz olduğu, bu nedenle, 29/04/2014 tarihli genel kurul kararı uyarınca alınan sermaye arttırımı nedeniyle ödenmemiş sermaye borcunun bulunmasına ve ıskat usulünün yasaya aykırı yapılması nedeniyle geçerli olmaması gerekçesiyle birleşen davanın kabulü ile 15/12/2014 tarihli genel kurul toplantısında 2 numaralı maddesi ile alınan sermaye arttırımına ilişkin tadilat metni ve bu tadilat metnine ilişkin alınmış kararın İPTALİNE karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı şirket vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, asıl davaya konu 29.04.2014 tarihli genel kurulda yapılan oylama esnasında davacının olumlu oy kullanmış olmasına ve 6102 sayılı TTK'nın 446. maddesine göre genel kurul kararlarının iptali istemiyle dava açabilmek için karara olumsuz oy vermiş ve muhalefetini tutanağa yazdırmış olması gerekli olduğundan asıl davanın reddedilmiş olmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davacı vekilinin asıl davaya yönelik tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Birleşen dosyaya ilişkin temyiz itirazlarına gelince; dava, TTK'nun 446. maddesine dayalı olarak açılan genel kurul karar iptali istemine ilişkindir. Davacı, 17.04.2014 tarihli genel kurulda sermaye arttırımına gidildiğini, sermaye payı taahhüdünü ödememiş olması nedeniyle birleşen davaya konu 15.12.2014 tarihli genel kurulda yeniden sermaye arttırımına gidilemeyeceğini iddia ederek sermaye arttırımına ilişkin ikinci maddenin iptali istemiyle dava açmış olup, mahkemece TTK'nın 483. maddesindeki yasal sürelere riayet edilemeksizin yapılan ıskat işleminin yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davalı, 29.04.2014 tarihli genel kurulda alınan sermaye arttırımı kararına istinaden davacının ödemesi gereken sermaye payını ödememesi nedeniyle bu paylar yönünden davacının ıskat edildiğini ve söz konusu payların diğer ortaklarca alınıp bedellerinin de ödendiğini savunmuştur. Mahkemece işbu davada ıskatın usulsüz olduğu için geçersiz olduğu yönünde karar verilmiş ise de; ıskat işlemi ile ilgili karar dosyada bulunmamakta olup, şirket tarafından verilen ıskat kararının kesinleşip kesinleşmediği, ıskat kararının usulsüz olduğu istemiyle iptaline dair dava açılıp açılmadığı belli değildir. Bu durumda mahkemece, davacının sermaye arttırımı suretiyle edinmiş olduğu paylar hakkında verilen ıskat kararının kesinleşip kesinleşmediği, kesinleşmiş ise 3. kişilerce alınan bu payların bedellerinin ödenip ödenmediği ve bu suretle 15.12.2014 tarihli genel kurulda yeniden sermaye arttırımına gidildiğinde TTK'nın 456/1. maddesi gereğince payların nakdi bedellerinin tamamen ödenmiş olup olmadığı incelenmeksizin eksik incelemeye dayalı olarak birleşen davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının reddine; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin birleşen davaya ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile birleşen davadaki kararın davalı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 01,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden asıl davaya dönük davacıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden birleşen davaya dönük davalıya iadesine, 25.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15800, Karar No: 2016/17616, Tarih: 13.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/15800 E.  ,  2016/17616 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı ........................ (...) avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili davacının ...'nun alt kuruluşu olan ... ile sözleşme imzalayarak çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin kesintisiz olarak devam ettiğini ve 31.12.2014 tarihinde sahada işi bitmesinin ardından yeni görev verilmesi konusunda işverene yaptığı başvuruların sonuçsuz kaldığını, 30.06.2015 tarihinde yazılı bir bildirim ve açıklama olmadan iş sözleşmelerinin feshedildiğini şifahen öğrendiklerini, müvekkilinin yaptığı işin asıl işverenin alanına giren iş olduğunu, ihalelerle çeşitli firmalara hizmet alım sözleşmeleri ile verdiğini. Petrol arama ve üretim petrol saha hizmetleri petrol ticaret ve petrol dağıtım alanlarında faaliyet gösteren ... daha ucuz işçi çalıştırmak amacıyla muvazaalı olarak gerçekleştirdiği belirli süreli iş sözleşmeleriyle taşeron işçileri alarak akdettiği personelin aslında asli ve sürekli işlerde çalıştıkları ve işyerinin asli ve sürekli işçileri olduklarını, iş kanunu ve alt işveren yönetmeliğine aykırı muvazaalı işlem yapıldığını, ...'ın sözleşme yaptığı şirketlerin işi yapabilecek kapasite ve yeterlilikte olmadığını, işçi aynı işverene ait aynı işyerinde kesintisiz olarak çalıştığını, ...'in Botaşa devrinin faaliyetlerini sonlandırmak için bir etken olmadığını, feshin son çare olması ilkesinin gözetilmediğini belirterek feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine, işe iade kararı kesinleşinceye kadar geçecek süre için dört aylık süreye ait ücret ve diğer haklarının, mahkemece verilecek işe iade kararma davalı tarafından uyulmaması halinde sekiz aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... ....... vekili, davacının ...'den yüklenilen ihaleler kapsamında 30.06.2015 tarihine kadar çalıştırıldığını, ihalelerin şirketin üzerinde kalması üzerine çalışacak personelin isimlerinin ... tarafından liste olarak bildirildiğini, yapılan işin petrol, gaz ve jeotermal sahalarında hizmet verilmesi olduğunu, hizmetin son derece özellikli bir iş olduğunu, bu kapsamda çalışan işçilerin özel uzmanlık sahibi işçiler olduğunu, şirketin elinde başkaca emsal iş olmadığı için davacının başka işyerinde çalıştırılmasının mümkün olmadığını, işi sona erdirenin ihaleye çıkmayan ... olduğunu, davacının proje bazlı çalıştırıldığını, projenin sona ermesi ile çalıştırılma imkanının ortadan kalktığını, işçilerin ihale sürelerine göre belirli süreli hizmet sözleşmesi ile çalıştırıldığını, ÇSGB Müfettişinin muvazaanın varlığına ilişkin raporuna karşı ... ... İş Mahkemesinin 2014/820 esas sayılı dosyasında açılan davanın derdest olduğunu Batman İş Mahkemesinin kararı ile işçilerin ...’e iadesine karar verildiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .............., davacının ...'nin işçisi olmadığını, husumet itirazında bulunduklarını, ...'nin ...’nun talep etmesi durumunda petrol ve gaz kuyularında çalıştırılmak üzere Kamu İhale Mevzuatına uygun olarak idari ve teknik personel temin ettiğini, asıl işveren sıfatı bulunmadığını, ihale makamı olduğunu, davacının ihaleyi kazanan değişik şirketler nezdinde kendi isteği ve rızası ile çalıştığını, işçilerin ihaleyi alan firmalar tarafından tespit edilerek ...’e bildirdiğini, çalışan veya işten çıkarılan işçileri belirleme yetkisinin ...’e ait olmadığını, muvazaa iddiasının doğru olmadığını, davacının imzaladığı sözleşmede işin 30.06.2015 tarihinde sona ereceğinin belirtilmiş olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş sözleşmesine 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen usul ve kurallara uyulmadan son verildiği, ayrıca davalılarca fesih sebebinin geçerli ( veya haklı ) olduğunun ispatlanamadığı gibi ihale sözleşmesinin sona ermesinin tek başına geçerli sebeple fesih sebebi olamayacağı anlaşılmış olup feshin geçersizliğine ve davacının davalılardan gerçek işveren ... şirketine işe iadesine, Hazar şirketi yönünden ise muvazaa sebebiyle taraf sıfatı bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı ...... (...) vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, davalılar arasında asıl işveren, alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı, bu şekilde bir ilişki varsa muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Temyiz:

Karar, davalı ...... (...) vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, davalılar arasında asıl işveren, alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı, bu şekilde bir ilişki varsa muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinde, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

Muvazaa, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

4857 sayılı Kanun’un 3. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme ile alt işverenin işyerini bildirim yükümü getirilmiştir. Alt işveren bu bildirimi asıl işverenle aralarında düzenlenmiş olan yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte yapmak durumundadır. Alt işverenlik sözleşmesi ilgili bölge müdürlüğü ile gerektiğinde iş müfettişleri tarafından incelenecek ve kurumca re’sen muvazaa araştırması yapılabilecektir.