muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/513, Karar No: 2020/870, Tarih: 11.02.2020

Kararı, davacı vekili ve davalılardan ... Nakliye İnşaat Gıda Petrol Temizlik San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekili ve davalılardan ... Nakliye İnşaat Gıda Petrol Temizlik San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekili ve davalılardan ... Nakliye İnşaat Gıda Petrol Temizlik San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, fazla yatırılan harcın istek halinde davalı ... ...Tic.Ltd.Şti.ne iadesine, 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince davacıdan harç alınmasına yer olmadığıda karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 11.02.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12556, Karar No: 2017/14102, Tarih: 06.12.2017

**2. Hukuk Dairesi         2016/12556 E.  ,  2017/14102 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı kadın tarafından; erkeğin davasının kabulü, kendi davasının reddi yönünden, davalı-davacı erkek tarafından ise katılma yoluyla tazminatların miktarı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı-davacı erkeğin tüm, davacı-davalı kadının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumlarına, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur derecelerine, paranın alım gücüne, ihlal edilen mevcut ve beklenen menfaatlerin kapsamına nazaran, davalı-davacı erkek yararına hükmolunan maddi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50. ve devamı maddeleri hükmü nazara alınarak, daha uygun miktarda maddi tazminat (TMK m. 174/1) takdiri gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın Hakan'a yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna 143.50 TL temyiz başvuru harcı peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatıran Pınar'a geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 06.12.2017(Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2019/13445, Karar No: 2019/15881, Tarih: 17.10.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/13445 E.  ,  2019/15881 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Karar tarihinde Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başka suçtan hükümlü olarak bulunan sanık ...’ye hükmün 07/04/2015 tarihinde yüze karşı tefhim edildiği, ancak cezaevinde bulunan sanığa yasa yolu bildiriminde CMK'nın 263. maddesine göre yasa yolu başvurusunun gerçekleştirileceğinin belirtilmemesi nedeniyle, sanık ...’nin 15/04/2015 tarihli temyiz isteminin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Oluş ve dosya içeriğine göre, 03.01.2014 tarihinde müştekinin bıraktığı apartman boşluğundan çalınan motosikletin, 04.01.2014 günü saat 19.50 sıralarında kolluk ekibi tarafından sanığın kullanımında görüldüğü ve kovalamaca sonucu sanığın yakalandığı, 04.01.2014 tarihli tutanağa göre ise, sanığın motosikleti arkadaşı “...” isimli şahıstan bir günlüğüne ödünç aldığını ertesi gün şahsa vereceğini, bu şahsın Küçük Bakkalköy semtinde ışıklarda takıldığını, motosikleti de burada teslim edeceğini beyan etmesi üzerine, ekiplerce tarif edilen yerde ve ara sokaklarda “...” ismli şahsın araştırıldığı, ancak şahsı tanıyan ve bilenenin bulunmadığı tespit edilmiş olmakla; sanığın beyanında geçen “...” isimli şahsa ulaşılamadığı ve sanığın olaydan bir gün sonra motosikleti kullandığı, bu kısa zaman aralığı da gözetildiğinde; sanığın savunmasının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu, bu nedenle sanığın eyleminin TCK'nın 142/1-b maddesinde düzenlenen hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden, suçun hukuki nitelendirmesinde yanılgıya düşülerek TCK'nın 165/1. maddesi uyarınca suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçundan hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 17/10/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/18080, Karar No: 2011/5761, Tarih: 31.03.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/18080 E.  ,  2011/5761 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Bilirkişi raporlarında münavebe ürünü olarak alınan buğday ve kavunun dekar başına verim miktarlarının İlçe Tarım Müdürlüğünden, değerlendirme tarihi olan 2010 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg. satış fiyatlarının da ilgili resmi kuruluşlardan sorularak, alınacak cevaplarla,

Birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 31.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5365, Karar No: 2021/13930, Tarih: 08.11.2021

**1. Ceza Dairesi         2020/5365 E.  ,  2021/13930 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇLAR : Nitelikli kasten öldürme, silahla tehdit

HÜKÜMLER :1) ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 24/09/2019 tarih ve 2019/202 (E) - 2019/29 (K) sayılı kararı ile, sanığın;

A) Maktule yönelik nitelikli kasten öldürme suçundan TCK'nin 82/1-a, 29, 62, 53, 58, 63, 54. maddeleri uyarınca 18 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,

B) Mağdura yönelik silahla tehdit suçundan TCK'nin 106/2-a, 62, 53, 58, 54. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,

2) Kararın istinafı üzerine, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 15/10/2020 tarih ve 2020/313 (E) - 2020/965 (K) sayılı kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine,

TÜRK MİLLETİ ADINA

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 15/10/2020 tarih ve 2020/313 (E) - 2020/965 (K) sayılı kararının sanık müdafii, katılan ... vekili, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından 5271 sayılı CMK'nin 291. maddesinde belirtilen süre içinde temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Katılan ... vekilinin duruşmalı inceleme isteminin 7079 sayılı Kanun'un 94. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nin 299. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin dosya üzerinden yapılması uygun görülmekle;

Dosya incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1)Katılan ... vekilinin temyiz dilekçesinin incelenmesinde;

Katılan ... vekilinin yüzüne tefhim edilen hükmü 18.10.2020 tarihinde temyiz sebebi içermeyen şekilde süre tutum dilekçesi vererek temyiz ettiği, gerekçeli kararın katılan ... vekiline 31.10.2020 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesine karşın 5271 sayılı CMK'nin 295/1. maddesinde öngörülen 7 günlük yasal süreden sonra 10.11.2020 tarihinde gerekçeli temyiz dilekçesinin verilmiş olduğu anlaşılmakla; katılan ... vekilinin temyiz isteminin 5271 sayılı CMK’nin 294/1 ve 298/1. maddeleri gereğince REDDİNE karar verilmiştir.

2)Sanık müdafii ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz dilekçelerinin incelenmesinde;

Sanık hakkında silahla tehdit suçundan verilen istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar, sanık müdafii tarafından temyiz edilmiş ise de; CMK'nin 286/2-a maddesi uyarınca anılan hükmün kesin nitelikte olduğu anlaşıldığından; sanık müdafiinin bu suça yönelen temyiz talebinin, CMK'nin 298/1 maddesi uyarınca REDDİNE,

Sanık hakkında nitelikli kasten öldürme suçundan hükmedilen hapis cezasının beş yılın üzerinde olması nedeniyle CMK'nin 286/2-a maddesi uyarınca bölge adliye mahkemesi kararının temyize tabi olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 15/10/2020 tarih ve 2020/313 (E) - 2020/965 (K) sayılı kararının bozma nedenleri dışında hukuka uygun olduğu anlaşıldığından; sanık müdafii ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddiyle,

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 15/10/2020 tarih ve 2020/313 (E) - 2020/965 (K) sayılı kararının bozma nedenleri dışında hukuka uygun olduğu anlaşıldığından; sanık müdafii ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddiyle,

A) Kabule ve dosya kapsamına göre; sanığın, annesinin maktul ile ilişki yaşadığını öğrenmesi üzerine ailesinin yaşadığı köye geldiği, geldikten birkaç gün sonra anne ve babasının anlaşmalı olarak boşandıkları, 2 gün sonra da sanığın av tüfeğini alarak ikametinden dışarı çıktığı, maktul ile tanık Duran'ı hayvan otlatırken gördüğü, burada maktule ateş ederek öldürdüğü olayda;

Tasarlamanın varlığı için, belli bir kişiye yönelik önceden alınan bir öldürme kararı bulunması, karar ile eylem arasında belli bir zaman geçmesi, geçen zaman zarfında failin ruhi dinginliğe ulaşmasına rağmen kararında sebat ve ısrar göstererek eylemi gerçekleştirmesi gerektiği, sanığın, Cumhuriyet Başsavcılığında alınan ifadesinde "Av tüfeği bana aittir. Yaklaşık 5-6 ay önce ben bu tüfeği ...'da ismini hatırlamadığım ve tanımadığım bir şahıstan aldım ve otobüs ile ben bu tüfeği köydeki evimize getirmiştim.", Bölge Adliye Mahkemesinde alınan beyanlarında "Ben söz konusu tüfeği 2014 yılında almıştım. Söz konusu tüfek o zamandan beri köyde duruyordu." şeklinde çelişkili beyanda bulunduğu, bu suretle sanığın annesinin ilişki yaşadığını öğrenmesine binaen tüfekle birlikte köyüne geldiği yönünde herhangi bir delil bulunmadığı, sanığın, annesi ile maktul arasındaki ilişkiyi öğrenmesinden itibaren öldürme kararını alması için yeterli bir süre geçtiği tüm olay kapsamından anlaşılmış ise de aradan geçen ve tasarlamanın varlığı için yeterli olan zamana rağmen, öldürmeye ne zaman karar verdiği ve sebat göstererek eylemini gerçekleştirdiğine dair yeterli kanıt bulunmadığından, sanığın kasten öldürme suçundan cezalandırılması yerine yazılı şekilde tasarlayarak kasten öldürme suçundan hüküm kurulması,

B) Maktulden sanığa yönelen ve haksız tahrik teşkil eden davranışların ulaştığı boyut dikkate alındığında, sanık hakkında cezadan indirim öngören haksız tahrik hükümlerini düzenleyen 5237 sayılı TCK'nin 29. maddesi uyarınca asgari oranda indirim yapılması gerekirken asgariye yakın oranda indirim yapılmak suretiyle eksik ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş olup; sanık müdafii ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenlerle tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak BOZULMASINA,

Bozmayı gerektirmiş olup; sanık müdafii ve Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenlerle tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak BOZULMASINA,

Dosyanın, 28.02.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 304/2-a maddesi gereğince "... 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine" gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.11.2021 gününde üyeler ... ve ...'ın haksız tahrik hükümlerinin uygulanmaması gerektiğine yönelen karşı oyları ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinde;

Cezaevi firarisi olan ve hakkında yakalama kararları bulunan sanık ...'ın ikamet ettiği ... ilinden maktulün ikamet ettiği Kırşehir ili Akçakent ilçesi ... köyüne geldiği, temin ettiği av tüfeği ile maktül ...'ın

tanık Duran ile birlikte hayvan otlattıkları sıcak dere mevkiine gittiği burada sanık ile maktul arasında herhangi bir diyalog geçmeden doğrudan maktule ateş ettiği, maktul ...'in sanığa yönelik haksız tahrik oluşturan bir söz ve davranışının bulunmadığı, bu

durumun olayın en yakın görgü tanığı olan ...'un beyanlarından anlaşıldığı, Babasından boşanmış ve kendiside yetişkin olan sanığın annesinin maktulle rızaya dayalı olduğu anlaşılan ilişki iddiasının, Türk Medeni Kanunu'nun 185. maddesine göre sadakat yükümlülüğünün eşler arasında olması, sanığın annesiyle birlikte aynı konutta yaşamaması, sanığın edindiği bilgilerin doğrudan kendi gözleminden değil başkalarının anlatımları olan dedikodulardan kaynaklandığı hususları bir bütün halinde değerlendirildiğinde, maktulden sanığa yönelen ve haksız tahrik oluşturan herhangi bir eyleminin bulunmadığı halde sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanmaması gerektiği düşüncesinde olduğumuzdan sayın çoğunluğun bu konudaki görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2015/1983, Karar No: 2015/1867, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/1983 E.  ,  2015/1867 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 28.02.2014 gün ve 2013/540 E. 2014/148 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14831 E. 2014/18358 K. sayılı ilamı ile;

"...Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde, “…Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez…” denilerek alt işverenlik ilişkisinde muvazaaya bağlanan hukuki sonuç açıklanmıştır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Diğer taraftan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 15. maddesinde “Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” denilmiştir.

Diğer taraftan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 15. maddesinde “Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” denilmiştir.

Seri halinde incelenen dosyalarda davalının elektrik üretim görevini yapan kamu tüzelkişisi olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple 4628 sayılı Kanun’un 15. maddesindeki imtiyazdan yararlanmasında kuşku yoktur. Sözü edilen düzenleme ile asıl işin tamamı ya da bir kısmı 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde öngörülen sınırlamalara tabi olmaksızın alt işverene verilebilir. Bu durumda sadece 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 7. fıkrası ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesi çerçevesinde muvazaa denetimi yapılabilir. Dairemizce ilk defa 4628 sayılı Kanun’un 15. maddesi konu kapsamında değerlendirilmiş olup, somut olayda davalı ile alt işverenler arasındaki ilişkinin hukuken geçerli olarak kurulduğu ve muvazaalı olmadığı sonucuna varılmıştır. Nitekim Yargıtay 7. Hukuk Dairesi de önüne gelen benzer bir dava da aynı neticeye ulaşmıştır (Yarg. 7. HD., 2013/23916 esas, 2013/22377 karar sayılı karar). Geçerli bir asıl işveren-alt işveren ilişkisinde alt işverenin işçisi asıl işverenin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanamaz. Bu itibarla, alt işverenin işçisi olan davacının davalı asıl işverenin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan alacak isteminin reddi yerine kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir..."

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı şirketler arasında geçerli bir alt işverenlik ilişkisi bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bu nedenle öncelikle alt işverenlik ilişkisinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Alt işverenlik ilişkisi 10.06.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu'nun “Tanımlar” başlıklı 2. maddesinde düzenlenmiştir.

Anılan madde uyarınca “...Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.”