muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/8789, Karar No: 2018/4921, Tarih: 23.05.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/8789 E.  ,  2018/4921 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat

Sahte fatura düzenleme suçunda suç tarihinin son olarak düzenlenen fatura tarihi olduğu, buna göre en aleyhe kabulle 2005 takvim yılında düzenlenen en son fatura tarihinin 31.12.2005 olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen "2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek" suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 66/1 ve 67/4. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı Yasanın 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen dava zamanaşımı nedeniyle 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e, 67/4 ve 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddeleri gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE, 23.05.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2020/6691, Karar No: 2021/1266, Tarih: 11.02.2021

**5. Hukuk Dairesi         2020/6691 E.  ,  2021/1266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak hüküm kurulmuş; karar, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki ... İlçesi, ... Mahallesi 103 ada 43 parsel sayılı taşınmazın ifrazıyla oluşan 103 ada 91 parsel sayılı taşınmaz net geliri esas alınarak değer biçilmesinde, tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Dava konusu taşınmaz ifraz işlemi sonucu 103 ada 90 ve 91 parsellere dönüştüğü halde, infazda tereddüt yaratacak şekilde hüküm fıkrasına eski parsel numarasının yazılması,

2- 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine 6459 sayılı Yasanın 6. maddesi ile eklenen hüküm uyarınca, dava dört ay içerisinde sonuçlandırılamadığından, ilk kararla tespit edilen kamulaştırma bedeline 19.03.2015 ten ilk karar tarihine kadar, bozma sonrası oluşan fark bedele ise aynı tarihten son karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerekirken kamulaştırma bedelinin tamamına infazda tereddüt oluşturacak şekilde 19.03.2015 ten karar tarihine kadar faiz işletilmesi,

Doğru değil ise de; bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

a) Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 1 numaralı bendinde geçen (103 ada 43 parsel) ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine (103 ada 91 parsel) ibaresinin yazılmasına,

b)Gerekçeli kararın 3 numaralı bendinin hükümden çıkartılmasına, yerine ( 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine 6459 sayılı Yasanın 6. maddesi ile eklenen hüküm uyarınca, dava dört ay içerisinde sonuçlandırılamadığından, ilk kararla tespit edilen 3689,41 TL kamulaştırma bedeline 19.03.2015 ten ilk karar tarihi olan 11.03.2016 tarihine kadar, bozma sonrası oluşan fark bedel 880, 56 TL’ye ise 19.03.2015’ten son karar tarihine kadar faiz işletilmesine) cümlesinin eklenmesine,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 11/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10647, Karar No: 2013/4358, Tarih: 11.04.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/10647 E.  ,  2013/4358 K.**

**"İçtihat Metni"**

Reşit olmayan kimseyi zorla kaçırıp alıkoyma suçundan sanık ...; ırza geçme suçundan sanık ...; ırza geçme ve reşit olmayan kimseyi zorla kaçırıp alıkoyma suçlarından sanık ...'in yapılan yargılamaları sonunda; reşit olmayan kimseyi zorla kaçırıp alıkoyma suçunun reşit olmayan kimseyi rızasıyla kaçırıp alıkoyma oluşturduğu kabulüyle beraatine, ırza geçme suçunun reşit olmayanla cinsel ilişki suçunu oluşturduğunun kabulüyle mahkûmiyetine dair İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 27.06.2006 gün ve 2000/292 Esas, 2004/528 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık ... müdafii ve katılan vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklar ... ve ...'in oluşa uygun şekilde kabul olunan reşit olmayan kimseyi rızasıyla kaçırıp alıkoyma suçunun 765 sayılı TCK.nın 430/2. maddesinde öngörülen ceza ile sanıklar ... ve ... oluşa uygun şekilde işlediği kabul olunan reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun 5237 sayılı TCK.nın 7/2. maddesi gereğince zamanaşımı süresi yönünden lehe olan 765 sayılı TCK.nın 416/3. maddesinde düzenlenen reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçuna öngörülen cezaların üst sınırları itibarıyla oluşturup bu suçların aynı Kanunun 102/4. maddesine göre 5 yıllık asli zamanaşımına tâbi oldukları ve karar tarihi olan 27.06.2006'dan inceleme gününe kadar bu suçlar için öngörülen asli zamanaşımı sürelerinin gerçekleştiği anlaşıldığından, 5237 sayılı TCK.nın 7/2. maddesi ile 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilmek suretiyle hükümlerin CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, aynı Kanunun 322/1 ve 5271 sayılı CMK.nın 223/8. maddeleri uyarınca sanıklar hakkında açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 11.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2913, Karar No: 2021/2139, Tarih: 08.03.2021

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2018/2913 E.  ,  2021/2139 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1) ... Köyündeki toplulaştırmadan önceki tesis paftasına göre 41 sayılı parsele komşu 30, 31, 32, 42, 43, 70, 80, 81 ve 82 sayılı parseller ile ... Köyündeki toplulaştırmadan önceki tesis paftasına göre çekişmeli 980 ile 986 sayılı parsellere komşu 827, 836, 837 ve 838 sayılı parseller ve kuzeyden komşu 817, 818, 819, 820, 821, 822, 823, 824, 825, 826 ve 828 parsel sayılı taşınmazlara ait kadastro tespit tutanaklarının onaylı örnekleri ile varsa tespitlerine esas kayıtların, taşınmazların kadastro dışı nedenle oluştuklarının anlaşılması halinde ise, oluşumlarına esas bilgi ve belgelerin ve bu taşınmazların tesislerinden itibaren tüm tedavüllerini içerir tapu kayıtları ile vergi kayıtlarının getirtilerek dosya arasına konulması,

2) Davacı ... Köy Tüzel Kişiliği tarafından dayanılan 19.03.1948 tarih ve 79 sıra numaralı tapu kaydı ve çekişmeli 980 ile 986 sayılı parsellerin kadastro tespitinde esas alınan 22.05.1952 tarih ve 115 sıra nolu tapu kayıtlarının tesisinden itibaren tüm tedavüllerinin (oluşum nedenlerini gösterecek ve birbirini takip edecek şekilde bilgisayar ile yazılı ve eksiksiz olarak) mahalli Tapu Müdürlüğünden (eski yazı tapu kayıtlarının Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığından) ayrı ayrı sorulup getirtilmesi, ayrıca anılan tapu kayıtlarının kadastro çalışmaları sırasında herhangi bir taşınmaza revizyon görüp görmediği araştırılarak; revizyon görmüş ise uygulandıkları taşınmazlara ait tespit tutanaklarının ve kadastro sonucu oluşmuş tapu kayıtlarının birer örneğinin getirtilip dosya içine konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 08.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19109, Karar No: 2015/20979, Tarih: 30.11.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/19109 E.  ,  2015/20979 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : .... İş Mahkemesi

Tarihi : 02.07.2015

No : 2014/143-2015/322

Dava, hak sahibi konumunda yer alan davacıya bağlanan ölüm aylığının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kesilmesi yönündeki davalı kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamda açıklanan sebeplerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 2008 yılı Mart ayında kesinleşen davacıya, hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı kurumca kesilerek, yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuku işlemi tesis edildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Öncelikle belirtilmelidir ki, inceleme konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen

./..

./..

tanıklar ile kurum raporunda belirtilen komşularının tespit edilerek ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, adres hareketleri ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, özellikle Kurum Rapor’u öncesi döneme ilişkin seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü araştırması yapılmalı, uyuşmazlık konusu dönemde boşanan eşlerin kayıtlı oldukları adresleri yönünden anılan yerde görev yapmış/yapmakta olan, mahalle/köy muhtar ve azalarından kanaat edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

İnceleme konusu davaya ilişkin olarak; davacı ile boşandığı eşinin fiili beraberliğinin ortaya konulmasında boşandıktan sonra, uzun bir süre daha aynı adreste kayıtlı bulundukları ve kurum denetmen raporuda göz önünde bulundularak; tarafların yersiz aylığın tahsili istenen tarihlerde nerede oturdukları, davacı ve eşinin oturduğu adres ve tespit edilecek bu yerler yönünden yeniden, geniş kapsamlı ve dava konusu döneme ilişkin olarak Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, görev yapan anılan mahalle/köy muhtar ve azalarının kanaate yetecek sayıda tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, davacı ve eşinin boşanma sonrası müşterek çocuklarının velayeti ile baba ve çocuklar arasında şahsi ilişkinin nasıl tesis ettirildiğinin araştırılması, davacı ve boşandığı eşinin talep konusu dönemde verdikleri medula sisteminde kayıtlarda görülen adresleri ilgili sağlık kuruluşlarından araştırılmalı, kontrol memuru raporunun aksinin ispat edilip edilmediği hususu belirlenerek boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5194, Karar No: 2020/4538, Tarih: 17.09.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/5194 E.  ,  2020/4538 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Sakarya 1. İş Mahkemesi

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı Kurum, 28/11/2013 gününde meydana gelen trafik/iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine yapılan ödemeler nedeniyle oluşan kurum zararının rücuan tahsilini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı işverenlik; olayda müvekkil şirketin bir kusurunun olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın reddine karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararı yerinde bulunarak istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı SGK vekili aynı istinaf gerekçeleriyle kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava; 28/11/2013 tarihinde meydana gelen trafik/iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelir ve tedavi giderlerinden oluşan kurum zararının tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21. maddesidir.

Sosyal Güvenlik Kurumunun sigortalı veya onun hak sahiplerine yaptığı ödemeler nedeniyle işverene başvurabilmesi ve iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin sorumluluğu, 5510 sayılı Kanunun 21/1. maddesinde düzenlenmiştir. Maddeye göre, “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.” 21. maddede düzenlenen Kurum alacağının hukuki niteliği, kanundan doğan basit rücu alacağıdır. Sosyal Güvenlik Kurumu, Anayasa ve yasalarla kendisine verilen görev kapsamında sosyal risklere maruz kalanlara yardımları yapacak ancak kusurlu davranışı ile sebep olanlardan 21. madde kapsamında rücu edebilecektir.

5510 sayılı Kanunun 12/1. maddesine göre işveren, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. 21. maddede düzenlenen işverenin sorumluluğu kusur sorumluluğudur. Borçlar Kanununda düzenlenen kusursuz sorumluluk hallerinin Kurumun rücu alacağında uygulama alanı yoktur. Kurumun işverene rücu hakkının doğması için iş kazası veya meslek hastalığının işverenin kastı veya iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmiş olması gerekir. Kasıt; iş kazası veya meslek hastalığına, işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı eylemiyle neden olması hâlidir (SSİY m. 45). İş kazası veya meslek hastalığı işverenin, sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucunda oluşmuşsa yine işvereni Kuruma karşı sorumlu hâle getirir. Mevzuat; yasal olarak yürürlüğe konulmuş ve yürürlüğünü muhafaza eden, sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği alanında, yasa koyucu ile yasa koyucunun yürütme veya idareye verdiği yetki sonucu, bu organlarca kabul edilen genel, objektif kural veya hükümlerin tümüdür (SSİY m. 45).

Temel hak ve özgürlükler kapsamında güvence altına alınan kişilik değerlerinin başında bireyin vücut bütünlüğünün dokunulmazlığı gelmektedir. İşverenin temel insan haklarından olan işçinin vücut bütünlüğünü korumak üzere teknolojik gelişmelerin sağladığı imkân oranında gerekli tedbirleri almalıdır. Bu düzenleme ile işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi halinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı rücuan sorumlu olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Dolayısıyla, işverenin ve üçüncü kişilerin iş kazasındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir.

Eldeki davada, karara dayanak olan kusur raporunda sigortalı Hamit Köse'nin "karayolunda seyir halinde iken aracını yeterince dikkatli şekilde sevk ve idare etmediği, olay sırasında, trafik şartlarını, yol durumun, aracın teknik özelliklerini göz önünde bulundurarak aracını güvenli bir şekilde seyir edebilecek hızda sevk ve idare etmeyerek trafikte seyir halinde iken gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek kazanın meydana gelmesine sebep olduğu, davalı işverenin trafik kazasına karışan aracın işleteni konumunda olduğu, Trafik kazasının meydana gelmemesi için davalı işverenin alabileceği bir tedbir olmadığı gibi bir ihmali de söz konusu olmadığı, tüm sebeplerle trafik kazasına sebep olan araç soförü Hamit Köse’nin olayda %100 kusurlu olduğu, İşvere şirketin kusurunun bulunmadığı, 3. kişilerin zararlarına karşı kusursuz sorumluluğunun bulunduğunu" bildiren kusur raporunun ve yine aynı gerekçelerle sigortalının %100 Kusurlu olduğunu bildiren İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporunu hükme esas aldığı ve davanın reddine karar verdiği görülmekle birlikte; Mevcut raporların Trafik kusuru kapsamında düzenlendiği anlaşılmakla, sigortalının sevk ve idaresindeki aracın, bakım ve onarımının yapılıp yapılmadığı, aracın modeli ve araçtan kaynaklanan bir teknik arızanın bulunup bulunmadığı yönünde varsa tespit ve delillerde irdelenerek ayrıca kaza saati de dikkate alınarak, kazalının 1 gün öncesi çalışma ve dinlenme durumlarıda ayrıca irdelenip, müfettiş rapor içeriği ile birlikte değerlendirilip yeniden 5510 sayılı Yasanın 21. maddesi kapsamında rapor alınıp sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece belirtilen esaslara ve usule uygun olmayan bilirkişi raporu esas alınarak, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayanan yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir.

O hâlde, hükmü temyiz eden davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17/09/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/19013, Karar No: 2014/156, Tarih: 07.01.2014

**11. Ceza Dairesi         2012/19013 E.  ,  2014/156 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 05.03.2002 gün ve 28/179 sayılı kararında açıklandığı üzere her takvim yılının ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu dikkate alınarak her bir takvim yılı için ayrı hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde tek hüküm kurulması, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

10.06.2006 gün ve ... sayılı vergi tekniği raporunda; işyerinin kapalı ve küçük olup işçi çalıştırmadığı halde KDV matrahının yüksek, ödenecek KDV'nin ise az gösterildiği, beyannamede gösterilen tutarlarda mal teslimi veya hizmet ifa edecek iş gücü, araç, makina parkı, deposunun bulunmadığı, şirketin komisyon karşılığı sahte fatura ticareti yapmak maksadı ile kurulmuş paravan bir şirket olduğu, temsilcileri bulunamadığı için faturalara ulaşılamadığı ancak KDV beyannamelerinin her ay yüksek matrahlı olarak verilmesinin faturaların düzenlendiğini gösterdiğinin belirtilmesi karşısında, mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak olunmamıştır.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıkların suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı azaltıcı sebebin bulunmadığı takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde eleştiri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanık ... müdafii ile sanık ...'in yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 07.01.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.