muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1717, Karar No: 2021/928, Tarih: 06.07.2021

Dairemizin yukarıda belirtilen bozma ilamında karar bu husus nedeniyle bozulmuş ve mahkemece bozmaya uyularak yargılamaya devam edilmiş ise de, mahkemece bozma gereği yerine getirilmemiştir.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, takdir olunan manevi tazminatın düşük olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

14. ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.05.2014 tarihli ve 2014/259 E., 2014/274 K. sayılı kararı ile; bozma kararının yine manevi tazminatın miktarı hususunda olduğu, ilk bozma ilamına mahkemece uyulduğu ve tazminat miktarının %100 oranında artırıldığı, ölen küçüğün 4 aylık bebek, ölüme taksirle sebebiyet veren davalı ...’in 1988 doğumlu ve kaza tarihi itibariyle 22 yaşında olduğu, hiç kimsenin küçük bir bebeğin ölümüne bilerek isteyerek sebebiyet vermek istemeyeceği, yargılama sonucunda 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 4. maddesinde yer alan hükmün dikkate alınarak ekonomik ve sosyal durumlar gözetilmek suretiyle manevi tazminat takdir edildiği, davalının olay tarihinde üniversite öğrencisi olduğu, hayata yeni başlayacağının mahkemece dikkate alındığı, ceza mahkemesinde de yargılamasının yapıldığı, mahkemenin uygun gördüğü tazminatın vicdanen doğru olduğu, Yargıtayın iki kez manevi tazminat bakımından dosyayı bozup gönderdiği, yerel mahkeme hâkiminin takdirine müdahale ettiği, dosyanın geçirmiş olduğu aşama dikkate alınarak uygun manevi tazminat miktarının mahkemece belirlenen tazminat miktarı olduğu gerekçesiyle önceki kararda direnilmesine; davanın kısmen kabulüne; davacı ... Karaca bakımından 2.288,75TL, davacı Nergiz Karaca bakımından 5.896,74TL olmak üzere toplam 8.185,49TL maddi tazminatın davalılardan ... ve Dubai Sigorta'dan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 2.000TL için dava tarihinden, 6.185,49TL bakımından ıslah tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, davacıların her biri için 10.000' er TL olmak üzere toplam 20.000TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ten müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

15. Direnme kararı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

16. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olay bakımından davacılar yararına hükmedilen manevi tazminatın düşük olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

(1) Davacılar vekilinin uyuşmazlık konusu dışında kalan temyiz itirazları bakımından yapılan incelemede;

Direnme Kararının Temyizi:

15. Direnme kararı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

16. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olay bakımından davacılar yararına hükmedilen manevi tazminatın düşük olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

(1) Davacılar vekilinin uyuşmazlık konusu dışında kalan temyiz itirazları bakımından yapılan incelemede;

17. Hukukî yarar dava şartı olduğu gibi, temyiz istemi için de aranan bir şarttır. Dava destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davası olarak açılmış olup, maddi tazminat bakımından verilen karar ilk bozma kararı ile kesinleşmiştir. Mahkemece Özel Daire bozma kararlarının yalnızca hükmedilen manevi tazminatın miktarına yönelik olduğu bahsedilerek kesinleşen kısımlara hükümde yer verilmiştir. Davacılar vekilinin maddi tazminata ve kesinleşen yönlere ilişkin olarak yapmış olduğu temyiz itirazlarında hukukî yarar bulunmadığından bu talepler bakımından temyiz isteminin hukukî yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

(2) Davacılar vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz itirazları bakımından yapılan incelemede;

18. Manevi tazminat isteminin temelinde, davalıların haksız eylemi yatmaktadır. Bilindiği üzere, haksız eylemin unsurları; kusur, zarar, fiil ile zarar arasında illiyet bağı fiilin hukuka aykırı olmasından ibarettir.

19. Öte yandan, mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 47. [6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 56.] maddesinde düzenlenen manevi tazminatta kusurun gerekmediği, ancak takdirde etkili olabileceği, 22.6.1966 tarihli ve 1966/7 E., 1966/7 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıkça vurgulanmıştır. Bu kararın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hâl ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden, hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken, ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

20. Yine Borçlar Kanunu’nun 47. (TBK 56.) maddesine göre; hâkimin özel hâlleri göz önünde tutarak, manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği tutar adalete uygun olmalıdır. Bu para tutarı, aslında ne tazminat ne de cezadır. Çünkü mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi, kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine, zarara uğrayanda bir huzur duygusu uyandırmayı, aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden, tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır. O hâlde bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut hâlde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

21. Manevi tazminat, duyulan elem ve ızdırabın kısmen ve imkân nispetinde iadesini amaçladığından hâkim, TMK’nın 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir.

21. Manevi tazminat, duyulan elem ve ızdırabın kısmen ve imkân nispetinde iadesini amaçladığından hâkim, TMK’nın 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir.

22. Hâkim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ve zarara yol açanın ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, maluliyet oranını, ölüm ya da beden gücü kaybı nedeniyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir. Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 02.10.2018 tarihli ve 2017/17-1098 E., 2018/1384 K.; 02.03.2021 tarihli ve 2020/17-41 E., 2021/182 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

23. Yukarıda yapılan bu kısa açıklamalar çerçevesinde somut olay incelendiğinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, olayın meydana geliş şekli, dosyadaki tutanak ve kanıtlar, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenler ve olayın meydana geldiği tarihteki paranın alım gücü dikkate alındığında; meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların kızının ölümü ve davacı ...’in de yaralanması nedeniyle manevi tazminat isteminde bulunan davacılar için hükmedilen manevi tazminatı düşük olup, temyiz eden davacılar lehine daha uygun oranda manevi tazminat miktarlarına hükmedilmesi gerekmektedir.

24. O hâlde mahkemece Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

25. Direnme kararı bu nedenle bozulmalıdır.

IV. SONUÇ:

(1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin direnme kararının kapsamı dışında kalıp kesinleşen yönler bakımından yapmış olduğu temyiz itirazlarının hukukî yarar yokluğundan REDDİNE

(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin direnme kapsamında kalan manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatıranlara geri verilmesine,

Aynı Kanun’un 440/III-I maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 06.07.2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8258, Karar No: 2011/9065, Tarih: 21.09.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/8258 E.  ,  2011/9065 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : AYVACIK ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 14/07/2010

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, miras bırakanları C. ile davalıların paydaş oldukları 166 ada 8 parsel sayılı taşınmazın davalı Z.'in "kredi çekelim, bunun için ortak olduğumuz taşınmazın tapusunu bana verin" demesi üzerine miras bırakanları C. ile davalı A.'nin taşınmazdaki hisselerini kredi çekebilmek amacıyla Z..e tapuda devrettiklerini, satış işleminden dolayı hiçbir bedel alınmadığını ileri sürüp, tapu kaydının iptali ile 3/8 payın adlarına payları oranında tescilini istemişlerdir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, inanç sözleşmesinin yazılı belge ile kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar  verilmiştir.

Karar, davacılar vekili tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 19.04.2011 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vd. vekili Avukat E. M. geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen davalı asiller gelmediler, yokluklarında duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar  verilmiştir.

Davacılar, dava dilekçelerinde; miras bırakanları C.Y.'nın 166 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 3/8 payına malik iken miras bırakanın ölümüne yakın bir dönemde taşınmazın paydaşlarından olan davalı Z.'in kredi çekmek amacıyla taşınmazdaki payların kendisine devredilmesini istemesi üzerine C. ile diğer paydaş A. N.'nın paylarını bedelsiz davalıya devrettiklerini, satış amaçları bulunmadığını ileri sürerek, eldeki davayı açmışlar, 9.6.2010 tarihli dilekçeleri ile de davalarının muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı bir dava olduğunu belirterek iptal-tescil istemişlerdir.

Dava dilekçesinin içeriği ve iddianın ileri sürülüş biçiminden davada inanç sözleşmesi hukuksal nedenine dayanıldığı, her nekadar 9.6.2010 tarihli dilekçe ile muris muvazaasına dayalı iptal-tescil davası olduğunu iddia etmişlerse de, usulüne uygun bir ıslah yapılmadığından buna itibar  edilmeyeceği açıktır.

Dava dilekçesinin içeriği ve iddianın ileri sürülüş biçiminden davada inanç sözleşmesi hukuksal nedenine dayanıldığı, her nekadar 9.6.2010 tarihli dilekçe ile muris muvazaasına dayalı iptal-tescil davası olduğunu iddia etmişlerse de, usulüne uygun bir ıslah yapılmadığından buna itibar  edilmeyeceği açıktır.

Bilindiği gibi, 5.2.1947 tarih, 20/6 sayılı İnançları Birleştirme Kararı uyarınca inançlı işlemden kaynaklanan bu tür bir iddianın ancak yazılı delille kanıtlanabileceği, davacı tarafça böyle bir delilin varlığı ileri sürülmediği gibi ibraz da edilmediği sabittir. Diğer  taraftan, iddiasını yazılı belge ile belge yoksa HUMK.'nun 292.maddesinde öngörüldüğü üzere yazılı delil başlangıcı sayılacak bir olgunun da varlığını da kanıtlayamayan tarafın son başvuracağı HUMK.'nun 337.maddesinde öngörülen yemin delilidir. Davacılar, davada yemin deliline de dayanmış olduğundan davadaki iddiaları konusunda yemin yöneltmeye hakları bulunduğu hatırlatılarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davacıların, temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 03.12.2010 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 825.00.-TL. duruşma avukatlık parasının temyiz edilenden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 21.09.2011  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/24876, Karar No: 2015/716, Tarih: 19.01.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/24876 E.  ,  2015/716 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davalı işverenlere ait işyerinde, 12.01.2000-26.01.2012 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar, kamu düzeni ile ilgili olduğundan, özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu davada; Mahkeme, davacının, 12.01.2000-26.01.2012 tarihleri arasındaki davalı iş verenlere ait iş yerindeki çalışmalarının kesintili olduğu ve ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir. Bu bakımdan, Mahkemece, davacının bu döneme ilişkin olarak vergi ve oda kaydının bulunup bulunmadığı, 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olup olmadığı araştırılmalı, davacının serbest hamal mı, yoksa, işverene hizmet akdiyle bağlı olarak çalışan bir işçi mi olduğu saptanmalı, davacının kendi nam ve hesabına bağımsız çalışıp çalışmadığı bu yönde piyasa hamallarının bağlı bulunduğu... veya... vs. gibi bir oda veya dernek varsa davacının kaydı olup

olmadığı sorulmalı,davalı işverenlerin vergi kayıt ve faaliyeti ile tescil durumları ilgili vergi dairesinden ve ticaret sicili memurluğundan araştırılmalı, böylece, davalı işverenlerin arasında hukuki ilişki olup olmadığı da saptanmalı, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra, elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 19.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/16187, Karar No: 2010/13537, Tarih: 12.07.2010

**4. Ceza Dairesi         2008/16187 E.  ,  2010/13537 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Asliye 1. Ceza Mahkemesi

SUÇ(LAR) : Tehdit, hakaret

HÜKÜM(LER) : Hükümlülük

TEBLİĞNAMEDEKİ İSTEK: Bozma, onama

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Sanık Musatfa Açıkalın'ın, hüküm tarihinde askerlik görevini yapması nedeniyle yokluğunda verilen hükmün gerekçeli kararının, bölük uzman çavuşuna tebliğ edildiği, yapılan tebligatın, 7201 sayılı Tebligat Kanunun 14. maddesinde düzenlenen "Astsubaylar hariç olmak üzere erata yapılacak tebliğler, kıta kumandanı ve müessese amiri gibi en yakın üste yapılır" hükmüne aykırı olması nedeniyle yasaya uygun şekilde yapılmış sayılamaycağı,

Anlaşıldığından, diğer sanıkalr ... ve ... müdafiinin tebliğnameye aykırı olarak, temyiz davası isteği hakkında bir KARAR VERMEYE YER OLMADIĞINA ve dosyanın tebliğ işlemi gerçekleştirildikten sonra, yapılan tebligat, verilirse temyiz dilekçesi eklenerek, bu halde gerekirse Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenecek ek tebliğname Dairemize yollanılmak üzere, incelenmeksinin karar mahkemesine GERİ GÖNDERİLMESİNE, 12.07.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7514, Karar No: 2019/5866, Tarih: 14.10.2019

**20. Hukuk Dairesi         2017/7514 E.  ,  2019/5866 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Dava konusu taşınmaza ait tesbit tarihinden 20 yıl önceki hava fotoğrafı bulunduğu yerden getirtildikten sonra dava dosyası, raporları hükme dayanak yapılan fen ve orman bilirkişilere verilerek; hava fotoğraflarının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra bu haritalar birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik yöntemle üç boyutlu inceleme yapılarak dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan bitki örtüsü, varsa ağaçların cinsi yaşı ve adedi, kapalılık oranı ile üzerinde tarımsal faaliyet yapılıp yapılmadığı, tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı, tasarruf sınırları bulunup bulunmadığı, mezkur tarihlerde kullanıldığına ilişkin emareler bulunup bulunmadığı, kullanım var ve kısmi ise kullanılan yerler ve kullanılmayan yerler ayrıca gösterilerek kullanım durumu hususlarında ayrıntılı anlatımı içeren müşterek imzalı, aplikeli ve açıklamalı ek rapor alınarak bu dosya arasına alınması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 14/10/2019 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/3695, Karar No: 2007/4270, Tarih: 07.11.2007

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2007/3695 E.  ,  2007/4270 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 1. İcra Mahkemesi

Mal beyanında bulunmamak suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonucunda asıl alacak miktarının suç tarihi itibarıyla asgari ücretin altında kaldığının tesbit edildiği ve günün ekonomik koşulları,paranın satın alma gücü karşısında bu alacağı karşılayacak mal ve gelirin herkeste bulunmasının doğal olduğundan bahisle sanık hakkında ceza tertibine yer olmadığına dair, Ankara 1.İcra Mahkemesinin 27.04.2006 tarihli ve 2006/576-170 sayılı kararını kapsayan dosya aleyhine Adalet Bakanlığından verilen 28.06.2007 ... ve 34270 sayılı kanun yararına bozma talebini içeren Yargıtay C.Başsavcılığının 09.08.2007 ... ve 2007/151865 sayılı tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi,

Sanık hakkında Ankara 20.İcra Müdürlüğünün 2006/124 sayılı dosyası üzerinden icra takibinde bulunduğu,ödeme emrinin borçluya tebliğ edilip,takibin kesinleştiği,ancak borçlunun borcunu ödemediği ve İcra ve İflas Kanunu’nun 74.maddesine göre mal beyanında bulunmadığı ve alacağı karşılayacak miktarda malın da hacizedilmediğinin anlaşılması karşısında,kanuni sürede mal beyanında bulunmayan borçlunun eyleminin,01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı Kanun ile değişik İcra ve İflas Kanunu’nun 337.maddesine göre suç teşkil edip anılan maddede öngörülen 10 ... disiplin hapsi ile cezalandırılması gerektiği gözetilmeden,yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden kararın bozulması gereğine işaret edilmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dosya kapsamına göre, mal beyanında bulunmamak eylemi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 337.maddesinin 1.fıkrasında,"müddeti içinde beyanda bulunmak üzere mazereti olmaksızın icra dairesine gelmeyen veya yazılı beyanda bulunmayan borçlular, alacaklının şikayeti üzerine, icra mahkemesi tarafından on günden bir aya kadar hafif hapis cezasıyla cezalandırılırlar. Borçlunun haczi kabil mallarını alacaklının bildiği veya bilmesi lazım geldiği takdirde yahut borcu karşılayacak miktarda malın haczedilmesi halinde borçluya ceza verilmez." şeklindeki düzenleme ile yaptırım altına alınmış iken, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı Kanun'un 7.maddesiyle değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 337.maddesinin 1.fıkrası, "müddeti içinde beyanda bulunmak üzere mazereti olmaksızın icra dairesine gelmeyen veya yazılı beyanda bulunmayan borçlu, alacaklının şikayeti üzerine, on ... disiplin hapsi cezası ile cezalandırılır. Alacaklının alacağını karşılayacak miktarda malın haczedilmesi veya borcun ödenmesi halinde, bu ceza düşer."ifadesi ile müeyyide altına alınmak suretiyle değiştirilmiştir.Görüleceği üzere önceki düzenlemede bulunan "Borçlunun haczi kabil mallarını alacaklının bildiği veya bilmesi lazım geldiği takdirde" ifadesine, 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı Yasa ile değişik İcra ve İflas Kanunu'nun 337.maddesinde yer verilmemiştir.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun "Tanımlar" başlıklı 2.maddesinin 1.fıkrasının (L) bendinde disiplin hapsinin tanımı; "Kısmi bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ön ödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartlı salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adli sicil kayıtlarına geçirilmeyen hapsi ifade eder." şeklinde yapılmıştır.

Disiplin hapsi için yapılan bu tanım, hapsen tazyik yaptırımını da kapsar niteliktedir. Konu öğretide ele alınmış ve disiplin hapsinin niteliği şu şekilde açıklanmıştır. "Kişinin yükümlülüğe aykırı davranmamak konusunda mecburiyeti bulunmamaktadır. Ancak, kişi bazı durumlarda bir yükümlülüğe uygun davranmaya belli ölçüde icbar edilebilmektedir. Başka bir deyişle kişi, bazı durumlarda yükümlülüklerinin gereğini yerine getirmesini sağlamak için belli ölçüde icbar edilebilmekte ve bu amaçla bir süreye kadar hürriyetinden yoksun bırakılabilmektedir. Bu hürriyetten yoksun bırakma olgusu, bir disiplin hapsi niteliği taşımaktadır. Ancak, yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde, bu yaptırımın uygulanmasına derhal son verilmektedir. Bu bakımdan söz konusu disiplin hapsine ilişkin olarak kanunda sadece azami bir süre belirlenmektedir. Kişi kendisine terettüp eden yükümlülüğün gereğini yerine getirmeye zorlamak amacıyla ancak belli bir süreye kadar hürriyetinden yoksun bırakılabilecektir. Bu sürenin dolması halinde; kişi, yükümlülüğünün gereğini yerine getirmemiş olsa bile hürriyetinden yoksun bırakılmasına ilişkin yaptırım uygulanmasına son verilerek serbest bırakılacaktır. Bu nedenle söz konusu disiplin hapsine, kanunda tazyik hapsi denilmiştir. (Doç.Dr.... Özgenç, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 3.Bası, Sh.623)

Bu çerçevede, 1.6.2005 tarihinden sonra mal beyanında bulunmamak fiilini işleyen borçlu sanık hakkında; önceki düzenlemede bulunan "borçlunun haczi kabil mallarını alacaklının bildiği veya bilmesi lazım geldiği takdirde" ifadesine 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı yasa ile değişik İİK.nun 337.maddesinde yer verilmediği gözetildiğinde, kişinin yükümlülüğünü yerine getirmesini sağlamak için belli ölçüde icbar edilebileceğinin, bu amaçla bir süreye kadar hürriyetinden yoksun bırakılabileceğinin kabulü gerekir.

Somut olayımızda, Ankara 1.İcra Mahkemesinin 27.04.2006 tarih ve 2006/576-170 sayılı kararıyla sanık hakkında ceza tertibine yer olmadığına karar verilmesi isabetsizdir.

Bu nedenle Yargıtay C.Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine atfen düzenlediği tebliğname yerinde görülmekle Ankara 1.İcra Mahkemesinin 2006/576-170 sayılı kararının BOZULMASINA, dosyanın mahalline iadesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 7.11.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.