muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5505, Karar No: 2023/7683, Tarih: 10.07.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/5505 E.  ,  2023/7683 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2020/459 E., 2023/174 K.

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili tarafından temyizi neticesinde ilk kararın (kapatılan) 21.Hukuk Dairesince bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu kararın da bozulması üzerine Mahkemesince yeniden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davanın kısmen kabulüne dair üçüncü kez verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 08.06.1972-Haziran 2008 tarihleri arasında davalı işyerlerinde çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum kayıtlarının tetkikinde davacının işe giriş tarihinin 08.06.1972 olduğunu, toplam prim ödeme gün sayısının yetersiz oluşu nedeniyle emeklilik talebinin reddedildiğini, keza diğer davalılar yanındaki çalışma sürelerinin kurum kayıtlarında iddia ettiği şekilde gözükmediğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 12.11.2013 tarihli ve 2009/298 Esas, 2013/413 Karar sayılı kararı ile "davanın reddine,” karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 12.11.2013 tarihli ve 2009/298 Esas, 2013/413 Karar sayılı kararı ile "davanın reddine,” karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (kapatılan) 23.12.2014 tarih ve 2014/108 Esas 2014/28097 Karar sayılı kararında; "yapılacak iş; öncelikle davalı işverenler arasında hukuki ve fiili irtibat olup olmadığını araştırmak, işverenler arasında irtibat yoksa davayı herbir işveren yönünden tefrik etmek, işverenler arasında irtibat varsa davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınarak, davacının talep ettiği döneme ilişkin davalı işverenlere ait tüm işyeri dönem bordrolarını getirtmek, davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlarına geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını veya işverenlerini tesbit edip beyanlarına başvurmak, davacının davalı işverenler yanındaki çalışmasının sürekli olup olmadığını, çalışmanın kesintiye uğrayıp uğramadığını, davacının çalışmalarının kısmi bildirimler ile kesintisiz devam edip etmediğini hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde tesbit etmek ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir." belirtilerek söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 05.12.2017 tarihli ve 2015/1013 Esas, 2017/977 Karar sayılı kararı ile "davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davacının, davalı ...'ye ait olup Sosyal Güvenlik Kurumunda 1379.40 numaralı dosyada işlem gören iş yerinde; 08.06.1972-31.10.1974 döneminde kuruma bildirilenler dışında toplam 758 gün asgari ücret karşılığı hizmet akdi kapsamında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine,” karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

C. 2'nci Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (kapatılan) 15.01.2019 tarih ve 2018/423 Esas 2019/143 Karar sayılı kararında;"Yapılacak iş; davalı kuruma davalı işveren tarafından davacının 08.06.1972- 07.07.1972 tarihleri arasında 23 gün çalıştığına dair malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim tahakkuk cetveli sunulduğu halde davacının hizmet cetvelinde bu süre görünmediğinden öncelikle bu sürenin neden davacının hizmet cetvelinde görünmediğini ve davalı işyerinin faaliyet konusunu davalı kuruma sormak, davacıya davalı işverene ait hangi adresteki inşaat işinde çalıştığını açıklatmak, inşaatın kapsamına ilişkin belirleme yapmak, belediyeden inşaatın başlama ve bitme tarihlerini sormak ve ilgili tüm belgeleri istemek, yine işyeri kayıtlarından inşaatın başlama ve bitiş tarihlerini belirlemek, davacı inşaat bölümünde çalıştığını idia ettiğine göre nizalı döneme ilişkin davacı gibi inşaat bölümünde çalışan bordro tanıklarını da dinlemek suretiyle davalı işyerinde ihtilaflı dönemde sürekli inşaat işi yapılıp yapılmadığını, davacının çalışma sürelerini net bir şekilde tespit ederek varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir." gerektiğine işaret edilerek Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 20.06.2019 tarihli ve 2019/99 Esas, 2019/337 Karar sayılı kararı ile "Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davacının, davalı Türk - Tur A.Ş'ye ait olup Sosyal Güvenlik Kurumunda 1379.40 numaralı dosyada işlem gören iş yerinde; 08.06.1972-31.10.1974 döneminde kuruma bildirilenler dışında toplam 758 gün asgari ücret karşılığı hizmet akdi kapsamında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine,” karar verilmiştir.

E. 3'ncü Bozma Kararı

1. Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 13.10.2020 tarih ve 2020/6419 Esas 2020/5931 Karar sayılı kararında, "dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının talebini daraltarak sadece davalı ....'de geçen çalışmalarının tespitini talep ettiği, diğer talepleri yönünden tefrik kararı verildiği sabit olup davacının 16.03.2011 tarihli dilekçesinde davalı Türk Tur A.Ş.'de askerlik dönüşü 4.5 yıl çalıştığını belirttiği, yine mahkemedeki imzalı beyanında 1990 yılında ....’de çalıştığını ve bu çalışmasının 1994 yılına kadar devam ettiğini beyan ettiği, davacının davalı işyerindeki sigortalı bildirimlerinin 1972-1973 yıllarında olduğu, yine dinlenen bir kısım bordro tanıkların davacının 1972-1973 yılında çalıştığına dair beyanda bulundukları anlaşılmıştır.

Somut olayda, davacının çalıştığını beyan ettiği tarihler ile sigorta bildirimi yapılan tarihler uyumsuz olduğu halde davacının çalıştığını iddia ettiği tarihler netleştirilmeden ve davacının çalışmasının kesintisiz olup olmadığı ve hangi sürelerde çalıştığına dair yeteri kadar bordro tanığı dinlenmeden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; öncelikle davacıya davalı işyerinde hangi tarihler arasında çalıştığını açıklatmak, davacı inşaat bölümünde çalıştığını iddia ettiğine göre nizalı döneme ilişkin davacı gibi inşaat bölümünde çalışan başka bordro tanıklarını da dinlemek suretiyle davalı işyerinde ihtilaflı dönemde sürekli inşaat işi yapılıp yapılmadığını, davacının çalışma sürelerini net bir şekilde tespit etmek, hak düşürücü süreyi de dikkate alarak varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir." gerekçesi ile Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek bozma kararı doğrultusunda yapılan incelemede; "Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davacının, davalı ...'ye ait olup Sosyal Güvenlik Kurumunda 1379.40 numaralı dosyada işlem gören iş yerinde; 08.06.1972-31.10.1974 döneminde kuruma bildirilenler dışında toplam 758 gün asgari ücret karşılığı hizmet akdi kapsamında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine,” karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 08.06.1972- Haziran 2008 döneminde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Kurumun fer-i müdahilliği bakımından; 6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64 üncü maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddesine eklenen 4 üncü fıkrada, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma resen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya davalı yanında feri müdahil olarak katılan kurumun, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiştir.

6552 sayılı Kanun ile ilgili olarak öncesinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan hükümet teklifinde, söz konusu düzenleme 54 üncü madde olarak yer almış, izleyen 55 inci maddede “5521 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.” denildikten sonra “7 nci maddeye bu Kanunla eklenen dördüncü fıkra hükmü, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalarda da uygulanır.” hükmü Geçici 3 üncü madde olarak öngörülmüş, ancak yasalaşma aşamasında anılan Geçici madde çıkarılıp 6552 sayılı Kanun'da bu türden düzenlemeye yer verilmemiştir.

Diğer taraftan, 5521 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinde, bu Kanunda açıklık bulunmayan durumlarda Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanun'u hükümlerinin uygulanacağı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66 ncı maddesinde, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabileceği, 447/2 nci maddesinde, mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamaların, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı, 448 inci maddesinde, bu Kanun hükümlerinin, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanacağı açıklanmıştır.

Şu durumda, hizmet tespiti davalarında Kurumun feri müdahilliğine ilişkin hükmün geçmişe yürütüleceği yönündeki düzenlemenin kanun koyucu tarafından benimsenmemiş olması, ayrıca ve özellikle yukarıda değinilen 448 inci madde kapsamında, Kurum bakımından taraf oluşumu gerçekleştiğinden tamamlanmamış işlemden söz edilemeyeceğinin de belirgin bulunması karşısında 5521 sayılı Kanun'un 7 nci maddesine eklenen 4 üncü fıkranın 11.09.2014 tarihinden önce açılan davalarda uygulanamayacağı, bu tarih sonrası açılan davalarda ise kurumun sıfatının feri müdahil olduğu açıktır.

Eldeki davada, davanın 25.11.2009 tarihinde açılmış olması karşısında, 11.09.2014 gününden önce açılan işbu davada kurumun karar başlığında davalı olarak yer alması gerekirken fer'i müdahil olarak belirlenmesi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin bu duruma göre değerlendirilmemesi; usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3.Davada, kısmen kabule karar verildiği halde davalı Kurum vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olması da bozmayı gerektirir.

4.Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Davalı Kurum'un vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Mahkeme kararının karar başlığında yer alan "feri müdahil " ibaresinin silinerek yerine "Davalı: ..." ibaresinin yazılmasına,

3-Temyiz olunan Mahkeme kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinin sonuna gelmek üzere "Davalı Kurum kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan AAÜT ne göre hesap ve takdir olunan 9.200,00 TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı Kurum'a verilmesine," ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

10.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8066, Karar No: 2017/14921, Tarih: 01.06.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/8066 E.  ,  2017/14921 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Bilirkişi raporlarında münavebe ürünü olarak alınan fındığın dekar başına verim miktarı İl Tarım Müdürlüğünden, değerlendirme tarihi olan 2015 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg. satış fiyatı ilgili resmi kuruluşlardan ve Toprak Mahsulleri Ofisinden ayrı ayrı sorulduktan,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 01/06/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5548, Karar No: 2010/1243, Tarih: 16.02.2010

**17. Hukuk Dairesi         2009/5548 E.  ,  2010/1243 K.**

**"İçtihat Metni"**

-Y A R G I T A Y İ L A M I –

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili tarafından finansal kiralama sözlşemesi ile kiralanmış olan otobüsün kasko sigortasının yapılması için 19.3.2007 tarihinde sözleşme kurulduğunu ancak poliçenin davacıya teslim edilmediğini, acentanın isteği üzerine 30.3.2007 tarihinde poliçe peşinatının yatırıldığını, davacının poliçe aslını istemesi üzerine acentanın başka poliçe vermek istediğini,aracın 25.3.2007 tarihinde meydana gelen kazada hasarlandığını, hasar bedelinin ödenmediğini belirterek 192.300 TL hasar bedeli ve 10.000 TL kazanç kaybı bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... şirketi vekilleri, 19.3.2007 tarihli poliçenin peşinatın yatırılmaması nedeniyle davacıya haber gönderildiğini, ancak peşinatın yatırılmadığını bu nedenle 22.3.2007 tarihinde poliçenin iptal edildiğini, davacının tekrar başvuru yapması üzerine yeniden poliçe düzenleyecekleri sırada aracın kaza geçirmiş olduğunu öğrendiklerini, davacı tarafından ilk poliçe nedeniyle yapılan ödemelerin kabul edilmediğini davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece kasko sigorta poliçesinin peşinatının kazadan önce yatırılmadığı poliçenin kazadan önce 22.3.2007 tarihinde mebdeinden iptal edildiğini, TTK.1295.maddesi gereğince sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığı gerekçesi ile davalı ...Ş. hakkında açılan davanın esastan red-

dine, davalı ... Sig. Arç. Hiz. Ltd. Şti hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Kasko sigortası bir mal sigortası olup sigorta sözleşmesi ile sigortacı, sigorta ettirenin veya sigortadan faydalanan kimsenin yahut eylemlerinden hukuken sorumlu oldukları kimselerin kusurlu davranışlarından kaynaklanan ve araçta meydana gelen hasar ve kayıpları karşılamayı üstlenir.

Davacı mevcut sigorta sözleşmesinin tarafı olmadığı gibi, lehine sigorta ettirilen kimse de değildir. Ayrıca, kasko sigorta sözlşemesinin tarafı olarak görülen Daimlerchrysler Finansal Kiralama Türk A.Ş. tarafından verilen alacağın temlikine ilişkin herhangi bir belge de sunulmamıştır.

Bu hale göre, mahkemece davacının sigorta sözleşmesinden doğan tazminatı dava etme hakkı bulunup bulunmadığı araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu hale göre, mahkemece davacının sigorta sözleşmesinden doğan tazminatı dava etme hakkı bulunup bulunmadığı araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 16.2.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20801, Karar No: 2014/26071, Tarih: 09.12.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/20801 E.  ,  2014/26071 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İstanbul 21. İş Mahkemesi

Tarihi : 03.06.2014

No : 2014/260-2014/393

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum ve Balkar Transport Taahhüt ve Ticaret Ltd.Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi . tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesidir. Bu kapsamda hizmet tespitine yönelik davalarda, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na, davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200.maddesi) belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür. Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar içinse tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür. Hukuk Genel Kurulu’nun 2012/10-1617 E., 2013/850 K. sayılı kararında da gerçek ücretin tespiti konusunda belirtildiği şekilde araştırma yapılması gerektiği hususu vurgulanmıştır. 506 Sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan

sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Davacı, 2003/Temmuz-2008/Eylül döneminde bildirilmeyen çalışmalarının tespitini istemiştir. Mahkeme kararı, Dairemizin 03.03.2014 tarih ve 2013/20072 E- 2014/4383 K. sayılı ilamı ile; usul ve yasaya uygun kısa karar oluşturulmaksızın gerekçeli karar yazıldığı gerekçesi ile bozulmuş olup, Mahkemece; bozma ilamına uyulmak suretiyle, davalılardan B.. Ü.. yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, şirket yönünden ise, 01.07.2003-01.10.2005 tarihleri arasında çalışma tespit edilerek kısmen kabule karar verilmiştir.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Davacının davalı şirket işyerinden 01.10.2005-04.10.2005 döneminde 4 gün ve 01.11.2005-28.07.2008 döneminde tam süreli çalışmalarının bildirildiği, 2003/6 ila 9. aylar arasında işsizlik ödeneği aldığı anlaşılmakla, işsizlik ödeneğinden yararlandığı sürede çalışıp çalışmadığı araştırılmalı, bordro tanıklarının beyanlarına başvurulmalı, gerektiği takdirde dinlenilen tanıklar yeniden dinlenilmeli, asgari ücretin üzerinde belirlenen ücretlere ilişkin olarak ise; az yukarıda yazılı araştırma yapılmak suretiyle tüm deliller toplanıp birlikte değerlendirildikten sonra karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile, yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum ve B.T.Taahhüt ve Ticaret Ltd.Şti. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı şirkete iadesine, 09.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi