muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/102, Karar No: 2025/1120, Tarih: 19.03.2025

Mahkeme kararının süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 06.07.2023 tarihli ve 2023/1358 Esas, 2023/2615 Karar sayılı kararıyla davacı-birleşen dosya davalısı vekilinin tüm, davalı-birleşen dosya davacısı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, mahkemece 31.12.2020 tarihli bilirkişi raporunda, bozma öncesi raporda belirtilen aykırılıkların esasını ana taşınmaz üzerine inşa edilen 2 adet blok yapıdaki statik yönden (taşıyıcı sistemdeki) yapılan değişiklikleri ihtiva ettiği, mahkemece davacıya verilen yetkiyle sözü edilen tadilat projesinin ise mimari tadilat projesi olduğu, verilen söz konusu projenin statik kolon perde kiriş ölçülerini ve donatıyı gösteren bir proje olmadığını belirttiği, yine 22.02.2022 tarihli bilirkişi raporunda da“ A blok ve B blok için 02.10.2020 tasdik tarihli mimari projede proje onay kapağında “proje ruhsat alması halinde geçerlidir.” ibaresi bulunduğu” ek hacimlerin mimari projeye işlendiği, bahse konu proje için düzenlenen “ yapı ruhsatı ve yapı kullanım izin belgesine” rastlanmadığı belirtildiği, hüküm gerekçesinde yer verilen 11.10.2022 tarihli belediye cevabi yazısında ise 3194 sayılı İmâr Kanunu’nun geçici 16. maddesi kapsamında 30.06.2019 tarihli PAB6LLPU/32GLSLYV sayılı yapı kayıt belgesi alındığı, yapı kayıt belgesi yapı ruhsatı yerine geçtiğinden yeniden tadilat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi düzenlenmesi için bir hüküm bulunmadığının belirtildiği, yaptırılan tadilat projesine istinaden yeniden iskân izni düzenlenmediği anlaşılmakta, yapı kayıt belgesi mahkemenin kabulünün aksine iskan ruhsatı yerine geçmeyeceği, taraflar arasındaki sözleşmenin 12. maddesinde binanın tamamının bitirilip peyzaj tamamlandıktan sonra iskanın alınması halinde yükleniciye düşen bağımsız bölümlerin tescilini talep edebileceği düzenlemesi bulunduğu, buna göre usulüne uygun teslimin gerçekleşmesi için davacı yüklenici tarafından yapı kullanma izin belgesinin (iskân ruhsatı) alınmasının gerektiği, mahkemece yapılacak işin öncelikle ilgili Belediyeden dava konusu edilen binaya ilişkin yapı kullanma izin belgesinin (iskân ruhsatı) alınıp alınmadığının sorulması, yapı kullanma izin belgesi alınmamış ise davacı yükleniciye yapı kullanma izin belgesinin alınması için uygun süre ve yetki verilmesi, yapı kullanma izin belgesinin yüklenici tarafından alınmış olması halinde asıl dava yönünden birleşen davada arsa sahipleri yararlarına hükmedilecek miktar ödenmek şartıyla ve birlikte ifa kuralıyla, birleşen davada da fazla imalatların imara uygun hale getirildiği belirlendikten sonra talepler hakkında yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, mahkemece bu husus üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

4.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyulduğu, dava konusu inşaattaki projeye aykırılıkların yasal hale getirilmesi için yükleniciye süre verildiği, bozma ilamında işaret edildiği gibi iskân ruhsatı alınarak yasal hale getirilmediği gerekçesiyle, asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne, 117.159,94 Amerikan Dolarının 3094 sayılı yasa uyarınca devlet bankalarının ilgili yabancı paranın vadeli mevduatına uyguladığı mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 52.000,00 TL reklam panosu direği ile ilgili tazminatın 1.000,00 TL'sinin 15.06.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 51.000,00 TL'sinin ıslah tarihi 08.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 1.568,81 TL ATM makinesine yönelik tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 1.896,39 TL iskân masrafı yönünden alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 1.000 m² ticari otopark alanının teslimine ilişkin istemin reddine, projeye aykırı yapılan ilave imalatın protokol yönünde paylaşımı hususunda talebin reddine, sair istemlerin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde:

a. Asıl davaya yönünden; Büyükçekmece Belediye Başkanlığı tarafından verilen cevaplara bakıldığında iskân alınmasına gerek olmadığının anlaşıldığını, dolayısıyla müvekkilinin ifadan kaçınmadığı, yapı kayıt belgesi alınan bir yapının kural olarak İmar Kanunu'na uygun bir yapı olarak kabul edilmesi gerektiğini,

b. Birleşen dava yönünden ise gecikme tazminatının hesabında hata yapıldığını, bağımsız bölümlerin kiraya verildiği tarihin teslim tarihi olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, teslim tarihinin iskân tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğini, gecikme sürelerinin de yanlış hesaplandığını, dava konusu edilen reklam direğinin davalı toprak sahiplerine ait olmadığını bu nedenle de herhangi bir tazminat ödenmesine gerek olmadığını, davalı karşı davacıların ticari alan olan otopark alanına ilişkin isteminin reddine dair gerekçeye katılmadıklarını beyan etmektedir.

2. Birleşen davada davacılar vekili temyiz dilekçesinde:

a. 1.000 m² ticari otopark alanının teslimine ilişkin istemin reddine, projeye aykırı yapılan ilave imalatın protokol yönünde paylaşımı hususunda talebin reddine dair verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,

2. Birleşen davada davacılar vekili temyiz dilekçesinde:

a. 1.000 m² ticari otopark alanının teslimine ilişkin istemin reddine, projeye aykırı yapılan ilave imalatın protokol yönünde paylaşımı hususunda talebin reddine dair verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,

b. Otopark hesabının yanlış olduğunu, 1000 m² kapalı garaj alanı için taşınmazda yeterli alan olduğunu ve taraflarına teslim edemezse parasal değerinin sözleşme çerçevesinde müvekkillerine ödenmesi gerektiğini, ilave imalâtlar ile ilgili olarak; yasal olan proje dışı fazla inşaattan, müvekkili arsa sahiplerinin sözleşmedeki paylaşım oranına göre almaları gereken arsa payı hesaplattırılıp, bu payları dışında kalan birleşen davalardaki zararlarının bilirkişi tarafından tespit edilmesi, ayrıca kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği fazla alanların dükkândan verilmesi gerektiği, bunların tazminat hesaplarının dükkân m² fiyatına göre yapılması ayrıca verilen dükkân alanları yaklaşık 40 m² eksik olduğundan tazmin edilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, yüklenici tarafından açılan asıl davada, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca inşaat yapım karşılığı verilmesi kararlaştırılan A blok 19, 20, 21, 22 no'lu ve B blok 9 no'lu bağımsız bölümlere ilişkin tapu kayıtlarının iptâli, davacı adına tescili istemi, arsa sahipleri tarafından açılan birleşen davada ise gecikme tazminatı, uğranılan zarar, yapılan harcama, mahrum kalınan kira bedelinin tahsili ile ticari alanların ve usulüne uygun hale getirilen ilave imalâtların teslimi istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 nci maddesi ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Asıl davada davacı birleşen davada davalı vekili ve birleşen davada davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

19.03.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

(Muhalif)

MUHALEFET ŞERHİ

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Asıl davada davacı birleşen davada davalı vekili ve birleşen davada davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

19.03.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

(Muhalif)

MUHALEFET ŞERHİ

Öncelikle, Yapı kayıt belgesinin hukuki mahiyeti üzerinde durmak gerekir. 3194 sayılı Kanuna 11.05.2018 tarihinde eklenen geçici 16. maddeye göre;

1-Yapı kayıt belgesi alan yapılar, tıpkı ruhsatlı ve iskânlı yapılar gibi yasal hale gelmekte ve bu belge verildikten sonra, 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca verilen yıkım ve para cezası kararının infazı ortadan kalkmaktadır. (3194 s.K. geçici m.16/4) Öte yandan yapı kayıt belgesi alınan bir yapı sahibi hakkında imar kirliliğine neden olma suçundan dava açılamamakta, ceza soruşturması varsa takipsizlik kararı verilmekte, açılmış olan kamu davası varsa düşmekte, mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkmaktadır. (11. CD. 23.12.2019.T.2018/5966; 9877)

2-3194 sayılı İmar Kanunu’nun 30. maddesinde; yapının kullanılması yapı kullanma izin belgesi alınmasına bağlıdır. Aynı Kanunun 31. maddesinde ise; kullanma izni verilmeyen veya alınamayan yapılara elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinin verilmeyeceği hükme bağlanmıştır. 3194 sayılı Kanunun geçici 16/3. fıkrasında ise, yapı kullanma izin belgesi alınan yapıya kullanma yetkisi verildiği gibi bu yapılara elektrik, su ve doğalgaz bağlanacağı belirtilmiştir.

3-İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için yapı kullanma izin belgesinin ilgili idareye sunulması gerekmektedir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca hazırlanan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasalar Tebliği’nin 6. maddesinin 8. fıkrasına göre; yapı kayıt belgesi verilen yapılarda, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı verileceği düzenlenmiştir.

4-İmar Kanunu’nun geçici 21. maddesine göre; yapı kayıt belgesi alınan yapılarda, ilave inşaat alanı ihdas edilmemek şartıyla, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre güçlendirme kararı alınarak güçlendirme yapılabilecektir.

5-Yapı kayıt belgesi alan gecekondu sahipleri, Hazine ve belediye arazilerini doğrudan satın alma imkanına kavuşmuştur. O kadarki yapı kayıt belgesi sahibinin istemesi halinde; “bağlı yetki” nedeniyle idare taşınmazı satmaktan imtina edemeyecektir. (3194 s.K. geçici m.16/6).

5-Yapı kayıt belgesi alan gecekondu sahipleri, Hazine ve belediye arazilerini doğrudan satın alma imkanına kavuşmuştur. O kadarki yapı kayıt belgesi sahibinin istemesi halinde; “bağlı yetki” nedeniyle idare taşınmazı satmaktan imtina edemeyecektir. (3194 s.K. geçici m.16/6).

6-Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilecektir (3194 s.K. geçici m.16/5). Görüldüğü gibi, Kanun aslında yapı kayıt belgesini, kat mülkiyeti kurulabilmesi için gerekli olan “Yapı Kullanma İzin Belgesi” yerine kabul etmekte aynı fonksiyonu yüklemektedir. Bir başka deyişle yapı kayıt belgesi sahibi bu belgeye istinaden imara aykırı olan yapıyı-hiçbir aykırılık yokmuş gibi- hatta, imara uygun yapı yapan bir kişiden daha az harç ve vergi ödemek suretiyle kat mülkiyetine dönüştürebilmekte her bağımsız bölümü kat mülkiyeti kütüğüne kaydedebilmekte ve bu mülkiyet üzerinde bir malikin kullanabileceği tüm hakları kullanabilmektedir.

7- Geçici Madde 16/10 da; yapı kayıt belgesinin, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerli olacağı, bu belge ile ilgili yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümlerinin uygulanacağı ve yapının depreme dayanıklılığı hususu malikin sorumluluğunda olduğu belirtilmişse de, bu ifadeler bir “kısıtlama” gibi sunulmuş ise de, aslında anılan hususlar, normal imara uygun yapılar içinde geçerli olduğundan yapı kayıt belgesinin ilgili yapıyı imar mevzuatına uygun hale getirmesi özelliğine etki etmeyecektir.

TMK'nın 683. maddesi, mülkiyet hakkının içeriğini; malikin, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şeyi dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahip olmak, şeklinde belirlemiştir.

Yukarıda yapı kayıt belgesinin, sahibine tanınan haklardan bir kısmını izah ettik. Bu açıklamalardan anlaşılacağı gibi yapı kayıt belgesi sahibi; yapıyı kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma hakkına sahip olduğuna göre, yapı kayıt belgesi alınan bir yapı, kural olarak İmar Kanunu’na uygun bir yapı olarak kabul edilmelidir. Aslında Kanun koyucu bazı çekincelerle açıkça adını koymamış olsa bile, yapı sahiplerine sunulan imkânlar dikkate alındığında, 3194 sayılı Kanunun Geçici 16.maddesi, “bedel karşılığı imar affı” niteliğinde bir düzenlemedir. Ancak, bir yapının yapı kullanma iznine sahip olması ile yapı kayıt belgesine sahip olması arasında piyasada bir değer düşüklüğü varsa bu değerden ve sözleşmeye göre eksik ve ayıplı işlerden yüklenici sorumlu tutulmalıdır.

Somut olayda Dairemiz bozma kararından sonra Büyükçekmece Belediye Başkanlığına yazılan yazıya verilen cevapta 10.10.2022 tarihli cevabi yazıda dava konusu ...Mahallesi Mustafa Kemal Bulv. 517 ada, 2 parsel, a ve b bloklar için 18.07.2005 tarih ve 250/1940 sayılı yapı ruhsatı ve 21.02.2008 tarih, 332/21502 sayılı yapı kullanma izin belgesinin düzenlendiği daha sonra parsel malikleri tarafından 3194 sayılı İmar Kanunu’nun geçici 16. maddesi kapsamında 30.06.2019 tarih PAB6LLPU/32GLSYLV sayılı yapı kayıt belgelerinin alındığı Belediye tarafından tasdik edilen tadilat projesinin meri mevzuat gereğince 3 daireye 1 otopark olarak işlenerek fazla imalatların onaylandığı söz konusu yapıların 3194 sayılı imar Kanunu’nun geçici 16. maddesi kapsamında yapı kayıt belgesi yapıyı yasal hale getirdiği, İmar kanunun geçici 16. maddesi kapsamında yeniden tadilat ruhsatı ve yapı kullanım izin belgesi (iskân) düzenlenmesi için bir hüküm bulunmadığı bildirilmiştir.

Mahkemece yukarıdaki yazıdan da açıkça anlaşılacağı üzere 2 blok için yapı ruhsatı düzenlenmiş olmasına ve tadilat projesi onaylanmış olmasına, ayrıca yapı kayıt belgesi alındığı için, ayrıca iskan belgesi alınmasının mümkün olmadığının belediye başkanlığınca bildirilmiş olmasına rağmen yapı kayıt belgesinin binayı yasal hale getirmediği gerekçesiyle asıl davanın reddine ilişkin çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2021/5323, Karar No: 2024/5159, Tarih: 28.05.2024

**9. Ceza Dairesi         2021/5323 E.  ,  2024/5159 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2013/178 E., 2015/47 K.

Sanık hakkında konut dokunulmazlığını ihlal etme suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının temyiz edilmediği anlaşılmıştır.

Sanık hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçuna teşebbüs ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ- OLAY VE OLGULAR

Sanık hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçuna teşebbüs ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu işlediği iddiası ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 103/2, 6, 35/1, 43/1, 109/2, 3-f, 5, 31/3. maddeleri uyarınca açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda, Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin kararı ile sanık hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçuna teşebbüs ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından, 5271 sayılı Kanun’un 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan Mağdure Vekilinin Temyiz İsteği

Özetle; mağdurenin beyanlarını darp raporunun doğruladığına, iftira atması için sebep olmadığına, ruh sağlığının bozulduğuna, sosyal medya mesajlarının mağdureye ait olmadığına, hesabın çalındığına, sanık hakkında mahkumiyet kararları verilmesi gerektiğine ve sair hususlara ilişkindir.

III. GEREKÇE

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre hükümlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Antalya 6.Ağır Ceza Mahkemesinin kararında katılan mağdure vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan mağdure vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 28.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25257, Karar No: 2015/4621, Tarih: 23.03.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/25257 E.  ,  2015/4621 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin desteği...’ın sürücüsü olduğu araç ile 30/07/2008 tarihinde yaptığı tek taraflı kazada vefat ettiğini, aracın davalı tarafından trafik sigorta poliçesi ile sigortalandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının murisin kusurundan yararlanamayacağını, sigorta poliçesinden doğan taleplerin iki yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğunu belirterek davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, dava konusu tek yanlı trafik kazasının suç teşkil eden bir eylem niteliği taşımadığı, davanın olay tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresinde açılmadığı gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava trafik kazası nedeni ile Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı BK m. 53) gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Çekişmelerin bir an önce sonuçlandırılmayıp uzun süre askıda bırakılmasının toplumun barış ve huzurunu bozacağı düşünülerek yargı yoluyla hak aramaya konulan zaman sınırı olarak öngörülen zamanaşımı kurumu bir maddi hukuk kurumu

Değildir. Bir borcu doğuran, değiştiren, ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır.

Davacı ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açmıştır. Ölüm nedeniyle doğrudan davacı üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusur davacıya yansıtılamaz, dolayısıyla araç sürücüsünün tam kusurlu olması, desteğinden yoksun kalan davacıyı etkilemez. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda sürücü tam kusurlu olsa bile, destekten yoksun kalan davacı da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı sigorta şirketi sorumludur. (HGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar, HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas 2012/92 karar sayılı, HGK nun 16.1.2013 gün ve 2012/17-1491 esas,2013/74 karar sayılı ilamları)

Borçlar Kanunu'nun 41. maddesinde haksız fiil tanımlanmış, 60. maddesinde de haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini istemi ile açacağı davaların bağlı olduğu zamanaşımı süreleri özel olarak düzenlenmiştir. BK'nun 60. maddesinde üç türlü zamanaşımı süresi öngörülmüş olup bunlar, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıllık sübjektif ve nispi nitelikteki kısa zamanaşımı süresi, herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık objektif ve mutlak nitelikte uzun zamanaşımı süresi ile olağan üstü nitelikteki ceza zamanaşımı süresidir (EREN Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, B. 9, İstanbul 2006, s. 794).

Buna karşılık, özel bir kanun hükmünün, özel olarak zamanaşımı süresi öngördüğü tehlike sorumluluklarında BK m. 60 uygulanmaz. 2918 sayılı KTK'nun 109/I. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmüne, yine aynı kanunun 109/II. maddesinde ise, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre

maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.

Aynı fiil bazen, hem sorumluluğu gerektiren hem de ceza kanunlarına göre cezayı gerektiren bir fiil olabilir. Bu fiile göre Ceza Kanununun daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörüldüğü hallerde, tazminat davasının daha önce zamanaşımına uğraması tutarlı bir çözüm oluşturmaz. Zira cezalandırma, müeyyide olarak tazminattan daha ağırdır. Bu sebeple, kanun koyucu uyum sağlamak amacıyla ceza davası için öngörülen zamanaşımı süresince tazminat davasının da devamını temin bakımından genel olarak BK 60/II (6098 sayılı TBK m. 72/I), özel olarak da KTK 109/II. maddesinde düzenleme yapmıştır.

Burada üzerinde durulması gereken, 2918 sayılı KTK'nun 109. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin, tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin, sadece fiilin Ceza Kanununa göre cezayı gerektiren bir fiil olmasının yeterli olması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece fiilin cezayı gerektiren bir eylem olmasını yeterli görmekte; bunun dışında, eylemi gerçekleştiren fail hakkında soruşturma yapılmasını, ceza davası açılmış olması veya mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı koşulu aranmamaktadır. Dahası, söz konusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlular (örneğin işleten veya Güvence Hesabı) arasında bir ayrım da yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu, hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörülmüştür (HGK'nun 10.10.2001 gün 2001/19-652-705 ve HGK'nun 16.04.2008 gün, 2008/4-326-325 sayılı kararları ile uzamış ceza zamanaşımı benimsenmiştir).