muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/2, Karar No: 2013/2, Tarih: 21.01.2013

Görüldüğü üzere, 6110 sayılı Kanunla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573. maddesinde yapılan değişiklik ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 93. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 93/A maddesi ile getirilen düzenleme sonucu Devlet yasal hasım haline getirilmiş, ilgili hakimin ise ancak zorunlu ihbar olunan sıfatıyla davada yer almasına olanak tanınmıştır.

Yasa koyucu bu düzenlemeyle, Hakimlerin Anayasa teminatı (m.138/1-2) altında bulunan bağımsızlığı ve öteden beri kabul görmüş olan ilkelere paralel olarak, Hakimin sorumluluğunu diğer Devlet Memurlarının tabi bulundukları sorumluluk esaslarından ayrı esaslara tabi olması ilkesini aynen muhafaza etmiş; değişiklik gerekçesinde de ifade edildiği gibi, yargılama faaliyetini yürüten hâkim ve savcıların çeşitli etkilere karşı teminat altına alınması, yargılama faaliyetlerine dayalı tazminat davalarının doğrudan hâkim ve savcıya karşı açılmasının adil yargılama ortamını yok etme tehdidinin önlenmesi görüşünden hareketle, yargısal faaliyetlerden doğan zararlar yönünden sadece hâkimin kişisel sorumluluğunu öngören bir anlayıştan vazgeçilerek, bu sorumluluktan dolayı davanın Devlete karşı açılması ile hem meydana gelebilecek tehlikeli ve zararlı durumun düzeltilip tamir edilmesi, hem de haksız davaların önlenmesi amaçlanmıştır.

Yine, 6110 sayılı Kanunla getirilen sistemde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 573. maddesinde tahdidi olarak sıralanan ve az yukarıda açıklanan sorumluluk sebepleri yönünden her hangi bir değişiklik cihetine gidilmemiş olup; 6110 sayılı Kanunla 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununa eklenen 93/A maddesiyle, hakimlerin sorumluluğu hususunda sıfat ve süreye dair tamamlayıcı hükümler getirilmiştir.

Anılan maddede yer alan yeni düzenleme ile, devlet aleyhine tazminat davasının açılabilmesi için öngörülen sürenin başlangıcına dair esaslar açıklandıktan sonra, maddenin 7/a fıkrasında öngörülen;

“a) Yüksek mahkemelerin başkanları, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeleri ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Danıştay Başsavcısı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekilinin bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar,

b) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu müfettişleri ile adalet müfettişlerinin, yetkilerini kullanırken yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar,

nedeniyle açılacak tazminat davaları hakkında da uygulanır.”

Hükmü ile, yüksek mahkemelerin başkan ve üyeleri ile adalet müfettişleri de Hakimin sorumluluğu kapsamına dahil edilmişlerdir.

Sözü edilen maddenin 6. fıkrasında getirilen;

b) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu müfettişleri ile adalet müfettişlerinin, yetkilerini kullanırken yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar,

nedeniyle açılacak tazminat davaları hakkında da uygulanır.”

Hükmü ile, yüksek mahkemelerin başkan ve üyeleri ile adalet müfettişleri de Hakimin sorumluluğu kapsamına dahil edilmişlerdir.

Sözü edilen maddenin 6. fıkrasında getirilen;

“Hâkim ve savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar nedeniyle Devlet aleyhine açılacak tazminat davaları ile rücu davalarında bu madde hükümleri; bu maddede hüküm bulunmayan hâllerde ise ilgisine göre Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uygulanır.”

Şeklindeki düzenleme ile de; taraflar, süre ve sorumluluk sebeplerine ilişkin olarak uygulanması gereken hükümlere dair silsile ve atıf yapılan kanunlar gösterilmiştir.

Görüldüğü gibi, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573. maddesinde Yargıtay Başkan ve Üyelerinden söz edilmediği halde, 6110 sayılı Kanunla 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununa eklenen 93/A maddesinin 7/a maddesinde bu konu açıkça düzenlendiğinden, Hakimin sorumluluğuna dair hükümlerin Yargıtay Başkan ve üyelerini de kapsadığı her türlü duraksamadan uzaktır.

Dikkat edilmesi gereken bir başka yön ise, 6110 sayılı Kanunla getirilen yeni sistemde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573. maddesinde sıralanan hakimin sorumluluk sebeplerini ilga eden bir düzenlemeye yer verilmemesi ve buna paralel olarak da, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun değişik 93/A maddesiyle, hakimin sorumluluk sebepleri yönünden açık bir düzenleme getirilmemiş olmasıdır.

Şu durum karşısında; 6110 sayılı Kanunun değişiklik gerekçesinde de ifade edildiği gibi, genel olarak hakimin sorumluluğu hususunda öncelikle 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun değişik 93/A maddesinde öngörülen ilkelerin aranması, sorumluluk sebepleri yönünden ise Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573. maddesi hükmünün uygulanması gerektiği her türlü duraksamadan uzaktır.

Kısaca, açıklanan mevcut yasal durum çerçevesinde; Yargıtay Başkan ve Üyelerinin de “Hakim” kavramının kapsamına girdiği, Hakimlerin hukuki sorumlulukları açısından değinilen genel esasların Yargıtay Başkan ve Üyeleri için de geçerli olduğu ve Yasalarla belirlenen sınırlı hallerde görevlerinden dolayı hukuken sorumlu bulundukları kuşkusuzdur.

Yinelemekte ve önem vurgulamakta yarar vardır ki; Hakimlerin hukuki sorumlulukları nedenine dayanan davalar kanunlarla özel usul ve müeyyidelere bağlanmış olup, söz konusu özel hükümler hem meydana gelecek zararlı durumu düzeltip tamir etmek, hem de haksız davaları önlemek amacıyla kabul edilmiştir.

Yinelemekte ve önem vurgulamakta yarar vardır ki; Hakimlerin hukuki sorumlulukları nedenine dayanan davalar kanunlarla özel usul ve müeyyidelere bağlanmış olup, söz konusu özel hükümler hem meydana gelecek zararlı durumu düzeltip tamir etmek, hem de haksız davaları önlemek amacıyla kabul edilmiştir.

Hakimler, verdikleri kararlardan dolayı ilke bazında sorumlu iseler de; davayı tedvir ve intaç eden Hakimin kasıtla hareket etmesi ve verdiği kararın yasaya aykırı olması yanında Hakimin görevini savsaklaması (ihmali) gibi hallerin mevcudiyeti veya Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573. maddesi hükmünde sayılan diğer hallerin gerçekleşmesi durumunda hukuki sorumluluklarının varlığı tartışmasızdır.

Maddede sözü edilen, yasanın açık ve kesin olan bir kuralına aykırı karar verilmiş olması halinde dahi, hakimin kastı ya da ağır kusuru şeklindeki ihmali eylemleri, yasal bir unsur olarak aranmıştır.

Böyle olunca, takdir yetkisi kapsamında yapılan değerlendirme veya farklı hukuki gerekçe ve mülahazalarla karar verilmiş olması; bundan da ileri, kararın salt hukuki yanılgı nedeniyle hatalı çerçeveye oturtularak yanlış sonuca ulaşılması halinde dahi, hukuka aykırılık unsuru bulunmadığından, hakimin sorumluluğundan söz edilmesi olanaklı değildir.

Burada hemen işaret edilmelidir ki; 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 1. maddesinde; Yargıtay’ın, “adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii olup, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile bu Kanun ve diğer kanunların hükümlerine göre görev yapan bağımsız bir yüksek mahkeme olduğu” vurgulanmış; 13. maddesinde, “adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümleri ilk ve son merci olarak inceleyip karara bağlamak” Yargıtay’ın görevleri arasında sayılmıştır.

Bu açık hükümler karşısında; Yargıtay’ın, bidayet mahkemelerince verilen hükümlerin aynı zamanda denetim mekanizması olduğu, Kurul ve Dairelerde görev yapan Başkan ve Üyelerin ise yargı ve denetim fonksiyonlarının iç içe bulunduğu her türlü duraksamadan uzaktır.

İşte bu nedenle, Yargıtay Başkan ve Üyelerinin yargılama ve denetim fonksiyonları kapsamında, farklı hukuki görüşlerin varlığına bağlı olarak, bidayet ve temyiz aşamalarında değişik sonuçlara ulaşılması olasıdır.

Böyle bir durumda, salt ortaya çıkan birbirine aykırı sonuçlar nedeniyle zararın oluşması durumunda dahi, hukuka aykırı bir davranıştan söz edilemeyeceğinden, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573. maddesi kapsamında hakimin tazminat sorumluluğundan söz edilemeyecektir.

Tüm açıklamalar ışığında olaya bakıldığında;

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 08.04.2010 gün ve E:2010/2527 K:2010/6087 sayılı onama kararına konu yerel mahkeme kararı ve aşamalarda, davacıya tebliğ ve adres araştırmasıyla ile ilgili bilgi ve belgeler tüm boyutlarıyla ortaya konulmuştur.

Tüm açıklamalar ışığında olaya bakıldığında;

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 08.04.2010 gün ve E:2010/2527 K:2010/6087 sayılı onama kararına konu yerel mahkeme kararı ve aşamalarda, davacıya tebliğ ve adres araştırmasıyla ile ilgili bilgi ve belgeler tüm boyutlarıyla ortaya konulmuştur.

Davacı ... aleyhine açılan alacak davasının kabulüne dair bidayet mahkemesince kurulan hükmün onanması yönündeki 3. Hukuk Dairesi kararı, katılan hakimlerin denetim ve yargı yetkisi içerisindedir. İhbar olunan hakimlerin, yasal sınırlar dışına çıkmadan yargılama ve denetim görevlerini yerine getirdikleri açıktır.

Kaldı ki bidayet mahkemesi olarak davaya bakan Hukuk Genel Kurulunun, kendilerine dava ihbar olunan hakimlerin verdikleri kararla ilgili olarak yerindelik incelemesi yapması da yasal olarak mümkün değildir.

Esasen davacı tarafça, karara katılan hakimlerin kasıtla hareket ettiğini gösteren bir delil ve olgu da ortaya konulmamış olup; davacının ileri sürdüğü iddiaların kavli mücerrette kaldığı ve sübut bulmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573. maddesinde öngörülen koşullar oluşmadığından, davanın reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Yukarıda yazılı bulunan gerekçelerle;

1- Davacı ... tarafından açılan davanın, aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle oyçokluğu ile REDDİNE, 2.200 TL. maktu vekalet ücretinin davacı Nesrinden alınıp davalıya verilmesine,

2- Davacı ... tarafından açılan davanın, HUMK nun 573. maddesinde öngörülen koşullar oluşmadığından REDDİNE,

3- Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4- Davalı Hazine yararına takdir olunan 2.200 TL nispi vekalet ücretinin davacı ...’ten alınıp davalıya verilmesine,

5- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,”

Dair oybirliği ile, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, ihbar olunanların yokluğunda verilen, 15.07.2011 gün ve 2011/4-4 sayılı karar davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

BÜYÜK GENEL KURUL KARARI

Davacılar vekilinin temyiz istemi üzerine dosyadaki kağıtların okunmasından sonra gereği düşünüldü:

6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 432. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapan Hukuk Genel Kurulu’nun nihai kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren onbeş (15) gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.

Eldeki dosyada; Hukuk Genel Kurulu’na ait 15.07.2011 gün 2011/4-4 sayılı kararı davacılar vekiline ait bilenen ve daha önce tebligat yapılan adrese tebliğe çıkarılmış, tebligat evrakının iade olması üzerine 7201 sayılı Tebligat Kanunu 35. maddesine göre aynı adrese 14.12.2011 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacılar vekili ise kararı 12.01.2012 tarihinde temyiz etmiştir.

Eldeki dosyada; Hukuk Genel Kurulu’na ait 15.07.2011 gün 2011/4-4 sayılı kararı davacılar vekiline ait bilenen ve daha önce tebligat yapılan adrese tebliğe çıkarılmış, tebligat evrakının iade olması üzerine 7201 sayılı Tebligat Kanunu 35. maddesine göre aynı adrese 14.12.2011 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacılar vekili ise kararı 12.01.2012 tarihinde temyiz etmiştir.

Şu durumda; davacılar vekilinin temyiz başvurusu, yasada öngörülen yasal (15) günlük süre geçtikten sonra yapılmış olup, süre yönünden dilekçenin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, 6110 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 12. Maddesi ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’na eklenen 93/A-5 fıkrası ve 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 21.01.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5630, Karar No: 2010/2507, Tarih: 09.03.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/5630 E.  ,  2010/2507 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... ve diğeri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Sigorta A.Ş ve diğerleri aleyhine 28/03/2008 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 19/03/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar ... ve ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalıların diğer temyiz itirazına gelince; dava, trafik kazası nedeni ile desteğin yaşamını yitirmesinden dolayı uğranılan zararın ödetilmesi istemine ilişkin olup davacılar, davalıların kusurlu eylemi nedeni ile meydana gelen trafik kazasında desteklerinin yaşamını yitirdiğini belirterek, uğradıkları maddi ve manevi zararın ödetilmesini istemişlerdir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalılardan ... ile ... tarafından temyiz olunmuştur.

Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Dava konusu kazanın oluş biçimi, tarafların kusur oranı, ekonomik ve sosyal durumları ile olay tarihi ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde davacı baba yararına takdir edilen 10.000,00 TL, kardeş yararına takdir edilen 5.000,00 TL manevi tazminat tutarları fazladır.

Dava konusu kazanın oluş biçimi, tarafların kusur oranı, ekonomik ve sosyal durumları ile olay tarihi ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde davacı baba yararına takdir edilen 10.000,00 TL, kardeş yararına takdir edilen 5.000,00 TL manevi tazminat tutarları fazladır.

Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/son maddesi gereğince, davacı baba yararına 6.000,00 TL, kardeş yararına 3.000,00 TL manevi tazminat takdir olunmak suretiyle, kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle hüküm fıkrasının tazminat tutarlarına ilişkin 1 nolu bendinde yer alan "…10.000,00…" ve "…5.000,00…" biçimindeki sayıların ayrı ayrı silinerek yerlerine sırası ile "...6.000,00…" ve "…3.000,00…" sayılarının yazılmasına; harç alınmasına ilişkin 2 nolu bendinin tümden silinerek yerine 2 nolu bent olarak "2-Harçlar Yasası uyarınca alınması gereken 513,00 TL karar harcının peşin alınan 837,00 TL'den indirilerek artık 324,00 TL'nin karar kesinleştiğinde isteği durumunda davacı yana geri verilmesine," biçimindeki tümcenin yazılmasına; taraflar yararına hesap ve takdir edilen vekalet ücretlerine ilişkin 3 nolu bendinde yer alan "…1.200,00…", "…600,00….", "…1.200,00…" ve "…600,00…" biçimindeki sayıların ayrı ayrı silinerek yerlerine sırası ile "…720,00…", "…575,00…", "…720,00…" ve "…575,00…" sayılarının yazılmasına; yargılama gideri takdirine ilişkin 4 nolu bendinin tümden silinerek 4 nolu bent olarak "4-Davacılar tarafından yapılan 242,60 TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmı üzerinden 36,39 TL'sinin davalılardan alınıp davacılara verilmesine, artan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, davacılardan peşin alınan harçtan indirilen 513,00 TL'nin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, davalılar tarafından yapılan 4,50 TL yargılama giderinin 3,82 TL'sinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine, artan yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına," biçimindeki tümcenin yazılmasına; davalıların öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 09/03/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9855, Karar No: 2013/14132, Tarih: 27.12.2013

**14. Ceza Dairesi         2013/9855 E.  ,  2013/14132 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, tehdit ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanık ... ve beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan sanık ...'un yapılan yargılamaları sonunda; sanıkların atılı suçlardan mahkûmiyetine dair Bitlis Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 06.12.2012 gün ve 2008/165 Esas, 2012/538 Karar sayılı sanık ... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı suçundan kurulan hüküm yönünden re'sen de temyize tâbi hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanıklar müdafiileri tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelendi,

Dosya içerisinde bulunan 26.04.2010 tarihli sosyal inceleme raporunda, Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi Sağlık Kurulu raporunda mağdurede hafif mental retardasyon olduğunun belirtilmesi, mağdurenin annesi olan Gülnaz'ın kovuşturma aşamasında ki beyanında; 2007 yılının Ağustos veya Eylül aylarında mağdurenin koluna ip bağlayıp, ipin bir ucunu da kapının koluna bağlayarak tam olarak aklı kesmediği için bu şekilde intihar etmeye kalkıştığını beyan etmesi karşısında, mağdurenin Adli Tıp Kurumunun ilgili ihtisas kuruluna sevki sağlanarak suç tarihi itibarıyla akıl hastası olup olmadığı, kendisine karşı işlenen eylemin ahlaki kötülüğünü idrak edip edemeyeceği, fiile karşı mukavemete muktedir olup olmadığı, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı var ise, bunun hekim olmayanlarca da anlaşılıp anlaşılamayacağı, beyanlarına itibar edilip edilmeyeceği hususlarında rapor alınmasından sonra, sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kanuna aykırı sanık müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, sair yönleri incelenmeyen kısmen re'sen de temyize tâbi hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 27.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6418, Karar No: 2014/8982, Tarih: 17.04.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/6418 E.  ,  2014/8982 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kayseri 3. İş Mahkemesi

Tarihi : 18.02.2014

No : 2012/622-2014/49

Dava, birikmiş aylıkların ve fazladan tahsil edilen primlerin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, ilk tahsis talebine istinaden aylık bağlanması gerektiğinin tespiti ve birikmiş aylıklara mahsuben 4.975,23 TL ve ilk tahsis talebi ile, ikinci tahsis talep tarihi arasındaki döneme ait olan ve yersiz tahsil edilen primlere mahsuben 1.178,90 TL'nin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkeme tarafından bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama sonunda, ilk tahsis talep tarihi olan 02.03.2006 tarihi itibariyle tahsis koşulları oluştuğundan bahisle, prim alacağı isteminin kabulüne, birikmiş aylıklar yönünden ise istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamına göre; sigortalının, 02.03.2006 tarihli tahsis talebi üzerine, 01.07.2003-30.04.2004 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılık primlerinin zamanında ödenmediğinden bahisle, iptal edildiği ve bu nedenle prim gün sayısı bakımından tahsis koşullarının oluşmadığından, 01.04.2006 tarihinde reddedildiği anlaşılmaktadır.Bunun üzerine, isteğe bağlı sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti davası açan sigortalı, yeniden isteğe bağlı sigortalılık primleri ödemek suretiyle, 04.01.2007 tarihinde ikinci kez tahsis talebinde bulunmuş, ikinci tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığı bağlanmıştır,

Diğer taraftan, Kayseri 2. İş Mahkemesinin 04.04.2007 tarih ve 2006/1152 Esas ve 2007/179 Karar sayılı kararı ile, isteğe bağlı sigortalılığın iptaline ilişkin Kurum işlemi iptal edilerek, 01.07.2003-30.04.2004 tarihleri arasındaki dönem bakımından isteğe bağlı sigortalılık geçerli kabul edilmiş, bu karar Dairemizin 17.11.2008 tarih ve 2007/13935 Esas ve 2008/14731 Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiştir.

Önceki bozma ilamında; İlk tahsis talep tarihi itibariyle tahsis koşullarının oluştuğuna ilişkin mahkeme kabulünde isabetsizlik olmadığı ancak ilk tahsis talep tarihi itibariyle mevcut prim gün sayısı üzerinden (İptal edilen 01.07.2003-30.04.2004 isteğe bağlı sigortalılık dönemi de dahil edilerek-ilk tahsisten sonraki prim günleri dahil edilmeksizin) bağlanması gereken aylık tutarları ile, fiilen ödenen tutarlar (25.03.2009 onay tarihli aylık değişiklik kararı da gözetilerek )belirlenerek birikmiş aylık alacağının hesaplanması istenmiştir.

Bozma ilamı sonrasında, Kurum tarafından ilk tahsis talebine kadar olan dönem esas alınarak, 4507 prim günü üzerinden ödenmesi gereken aylık tutarları bildirilmiş ise de; 4.1.2007 tarihli talebe istinaden, bağlanan ilk aylığın 4.206 prim gün üzerinden hesap yapılmasına rağmen, 2.3.2006 tarihli tahsis talebine istinaden bağlanması gereken aylığın neden 4.507 gün üzerinden hesaplandığı anlaşılamamıştır.

Bu nedenle, Mahkemece, ilk tahsis talep tarihi itibariyle sigortalıya ait olan prim gün sayısı üzerinden (İptal edilen 01.07.2003-30.04.2004 isteğe bağlı sigortalılık dönemi de dahil edilerek-ilk tahsisten sonraki prim günleri dahil edilmeksizin) bağlanması gereken aylık tutarları ile, fiilen ödenen tutarlar (25.03.2009 onay tarihli aylık değişiklik kararı da gözetilerek) belirlenmeli, özellikle, prim gün sayısı üzerindeki çelişkinin sebebi de araştırılarak, birikmiş aylık alacağı ilişkin olarak denetime elverişli bilirkişi rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar dikkate alınmaksızın, yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma sebebidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.