muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/4505, Karar No: 2024/936, Tarih: 18.04.2024

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararına ilişkin davacı vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın temyiz edenden alınmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 18.04.2024 gününde oy çokluğuyla karar verildi.

- MUHALEFET ŞERHİ -

Öncelikle, Yapı kayıt belgesinin hukuki mahiyeti üzerinde durmak gerekir. 3194 sayılı Kanuna 11.05.2018 tarihinde eklenen geçici 16. maddeye göre;

1-Yapı kayıt belgesi alan yapılar, tıpkı ruhsatlı ve iskânlı yapılar gibi yasal hale gelmekte ve bu belge verildikten sonra, 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca verilen yıkım ve para cezası kararının infazı ortadan kalkmaktadır. (3194 s.K. geçici m.16/4) Öte yandan yapı kayıt belgesi alınan bir yapı sahibi hakkında imar kirliliğine neden olma suçundan dava açılamamakta, ceza soruşturması varsa takipsizlik kararı verilmekte, açılmış olan kamu davası varsa düşmekte, mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkmaktadır. (11. CD. 23.12.2019.T.2018/5966; 9877)

2-3194 sayılı İmar Kanunu’nun 30. maddesinde; yapının kullanılması yapı kullanma izin belgesi alınmasına bağlıdır. Aynı Kanunun 31. maddesinde ise; kullanma izni verilmeyen veya alınamayan yapılara elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinin verilmeyeceği hükme bağlanmıştır. 3194 sayılı Kanunun geçici 16/3. fıkrasında ise, yapı kullanma izin belgesi alınan yapıya kullanma yetkisi verildiği gibi bu yapılara elektrik, su ve doğalgaz bağlanacağı belirtilmiştir.

4-İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için yapı kullanma izin belgesinin ilgili idareye sunulması gerekmektedir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca hazırlanan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasalar Tebliği’nin 6. maddesinin 8. fıkrasına göre; yapı kayıt belgesi verilen yapılarda, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı verileceği düzenlenmiştir.

5-İmar Kanunu’nun geçici 21. maddesine göre; yapı kayıt belgesi alınan yapılarda, ilave inşaat alanı ihdas edilmemek şartıyla, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre güçlendirme kararı alınarak güçlendirme yapılabilecektir.

6-Yapı kayıt belgesi alan gecekondu sahipleri, Hazine ve belediye arazilerini doğrudan satın alma imkanına kavuşmuştur. O kadarki yapı kayıt belgesi sahibinin istemesi halinde; “bağlı yetki” nedeniyle idare taşınmazı satmaktan imtina edemeyecektir. (3194 s.K. geçici m.16/6).

6-Yapı kayıt belgesi alan gecekondu sahipleri, Hazine ve belediye arazilerini doğrudan satın alma imkanına kavuşmuştur. O kadarki yapı kayıt belgesi sahibinin istemesi halinde; “bağlı yetki” nedeniyle idare taşınmazı satmaktan imtina edemeyecektir. (3194 s.K. geçici m.16/6).

7-Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilecektir (3194 s.K. geçici m.16/5). Görüldüğü gibi, Kanun aslında yapı kayıt belgesini, kat mülkiyeti kurulabilmesi için gerekli olan “Yapı Kullanma İzin Belgesi” yerine kabul etmekte aynı fonksiyonu yüklemektedir. Bir başka değişle yapı kayıt belgesi sahibi bu belgeye istinaden imara aykırı olan yapıyı-hiçbir aykırılık yokmuş gibi- hatta, imara uygun yapı yapan bir kişiden daha az harç ve vergi ödemek suretiyle kat mülkiyetine dönüştürebilmekte her bağımsız bölümü kat mülkiyeti kütüğüne kaydedebilmekte ve bu mülkiyet üzerinde bir malikin kullanabileceği tüm hakları kullanabilmektedir.

8-Geçici Madde 16/10 da; yapı kayıt belgesinin, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerli olacağı, bu belge ile ilgili yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümlerinin uygulanacağı ve yapının depreme dayanıklılığı hususu malikin sorumluluğunda olduğu belirtilmişse de, bu ifadeler bir “kısıtlama” gibi sunulmuş ise de, aslında anılan hususlar, normal imara uygun yapılar içinde geçerli olduğundan yapı kayıt belgesinin ilgili yapıyı imar mevzuatına uygun hale getirmesi özelliğine etki etmeyecektir.

TMK'nın 683. maddesi, mülkiyet hakkının içeriğini; malikin, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şeyi dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahip olmak, şeklinde belirlemiştir.

Yukarıda yapı kayıt belgesinin, sahibine tanınan haklardan bir kısmını izah ettik. Bu açıklamalardan anlaşılacağı gibi yapı kayıt belgesi sahibi; yapıyı kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma hakkına sahip olduğuna göre, yapı kayıt belgesi alınan bir yapı, kural olarak İmar Kanunu’na uygun bir yapı olarak kabul edilmelidir. Aslında Kanun koyucu bazı çekincelerle açıkça adını koymamış olsa bile, yapı sahiplerine sunulan imkânlar dikkate alındığında, 3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi, “bedel karşılığı imar affı” niteliğinde bir düzenlemedir. Ancak, bir yapının yapı kullanma iznine sahip olması ile yapı kayıt belgesine sahip olması arasında piyasada bir değer düşüklüğü varsa bu değerden ve sözleşmeye göre eksik ve ayıplı işlerden yüklenici sorumlu tutulmalıdır.

Somut olaya döndüğümüzde; 18.05.1995 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden davacı yüklenicinin, yaptığı inşaatla ilgili yapı kullanma belgesi alamadığı, ancak 2018 yılında 3194 sayılı Kanuna eklenen geçici 16. maddeye göre yapı kayıt belgesi aldığı, kat mülkiyeine geçildiği ve bağımsız bölümlerde ikamet edildiği sabittir.

Dairemizin Sayın çoğunluğu, yükleniciye iskan ruhsatı alabilmesi için süre ve yetki verilmesi hususundaki bozma gerekçesine katılmakla birlikte, iskan ruhsatı alınamaması halinde davanın kabulüne dair bozma gerekçesine dava konusu yapıyla ilgili yukarıda mahiyetini açıkladığımız yapı kayıt belgesi alınmış olması nedeniyle iştirak etmiyorum. Şöyle ki;

Yapı Kayıt Belgesi TMK'nın 683. maddesinin bir malike tanıdığı tüm hakları sağladığı için, bu hakları “yok hükmünde” saymak; öncelikle 3194 sayılı Kanunun geçici 16. maddesine aykırı olacağı gibi, kullanılan ve kullanılmaya devam edilecek ve anılan Kanunun ekonomik değer atfettiği yapının “ekonomik değerinin olmadığı” kabul edilerek sözleşmenin feshedilmek suretiyle yapının arsa sahiplerine terkedilmesi ve yükleniciye yaptığı işin karşılığının verilmemesi hakkaniyete uygun düşmeyecektir. Bu nedenle yüklenicinin iskân ruhsatı yerine aldığı yapı kayıt belgesi dikkate alınarak; yapının, iskan ruhsatına sahip olması ile yapı kayıt belgesine sahip olması arasında piyasada bir değer düşüklüğü varsa bu değer bilirkişiye tespit ettirilerek ve depo ettirilmek suretiyle sözleşme gereğince yükleniciye veya yüklenicinin sattığı kişilere bırakılması gereken bağımsız bölümlerin tespit edilerek bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulması gerekirken, Sayın çoğunluğun yazılı gerekçelerle kararın onanmasına dair karar açısından muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2019/1523, Karar No: 2020/5472, Tarih: 06.10.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/1523 E.  ,  2020/5472 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtildiği şekilde davanın konusunun kalmaması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Diğer taraftan, davanın konusuz kalması halinde, artık dava hakkında yargılama yapılmasına ve hüküm verilmesine gerek kalmaz. Başka bir deyişle, her iki tarafın da davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararı kalmamış demektir. Bu halde, mahkemece, davanın konusunun kalmaması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.

Eldeki davada ise, bozmadan sonra, 09.09.2011 tarihli denetmen raporu ile davalılardan kurumca davacının şikâyeti üzerine yapılan denetimde, Apartman yönetimince denetimde ibraz edilen Asansör arıza ve bakım formları dikkate alınarak, davacının dava konusu ettiği dönemin tamamında çalıştığına dair oluşan kanaatle, hizmetlerinin kabul edildiği anlaşılmakta ise de, davalılardan kurumca yapılan tespitin tek taraflı olduğu, diğer davalı apartman yönetimince bu durumun kabul edilmediği anlaşılmakta olup, davalı kurumun tespitine esas olan formların da celbi ile incelenerek, iş bu dava hakkında davalı işveren bakımından dava konusunun devam ettiği dikkate alınmalı ve tüm deliller araştırılıp incelendikten sonra fiili çalışma iddiası hakkında uyulan bozma ilamları ile oluşan usuli kazanılmış hak durumu da gözetilmek suretiyle olumlu veya olumsuz bir karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmadan eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde; davalılardan ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmadan eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde; davalılardan ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ...'na iadesine, 06.10.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/38805, Karar No: 2014/30834, Tarih: 23.10.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/38805 E.  ,  2014/30834 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 6. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 26/09/2012

NUMARASI : 2010/155-2012/645

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş akdinin haksız ve ihbarsız olarak feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve yıllık ücretli izin alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Anayasanın 141 inci maddesi uyarınca, yargı kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerekir. Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297 nci maddesinde de hüküm altına alınmıştır. Anılan anayasal ve yasal düzenlemeler gereğince yargıcın, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri kararda göstermesi zorunludur. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantı da ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde, kararların doğruluğunun denetlenebilmesi mümkün olacaktır (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 26.05.2008 gün ve 2007/20517 Esas, 2008/12483 Karar sayılı ilamı).

Temyize konu kararda, dava konusu fesih olgusu ve davalı Şirketler arası ilişki irdelenmemiştir. Öyle ki, dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporlarında dahi bu konulara ilişkin bir tespit yapılmamıştır.

Belirtilen sebeplerle, Mahkeme kararında davalı Şirketlerin müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna ve kıdem tazminatının kabulüne ilişkin yargısal denetimi mümkün kılan bir gerekçe bulunmamaktadır.

Bu durumda temyiz konusu karar, tarafların üstün tutulan ya da tutulmayan iddia ve savunma içeriği hakkında bilgilenmesini sağlayacak gerekçe içermediği gibi yargısal denetimi de mümkün kılmadığından, kararın bozulması gerekmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 23.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/15183, Karar No: 2025/1888, Tarih: 12.02.2025

**10. Hukuk Dairesi         2024/15183 E.  ,  2025/1888 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/8 E., 2024/71 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde, .... sigorta sicil numarası ile ilk olarak 01.09.1987 yılı ile 1994 yılı arasında davalı ...'nda mevsimlik işçi sıfatı ile çalıştığını, çalışma süresi boyunca işveren tarafından sigortalı yapıldığını ve sigorta primlerinin ödendiğini bildiğini, Sosyal Sigortalar Kurumuna müracaat ettiğinde tarafına emeklilik süresinin henüz dolmadığını bildirdiklerini, oysaki işe başlama tarihinin 01.09.1987 yılı esas alındığında yasal olarak emeklilik işlemlerinin sorun olmaması gerektiğini, 01.09.1987 tarihinde bir gün süre ile davalı bünyesinde çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ..., yargılamaya iştirak etmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.03.2019 tarihli kararı ile davanın kabulü ile.... T.C. Kimlik Numaralı davacı ...'nın davalı ... adlı iş yerinde 01.09.1987 tarihinde l gün süre ile sigortalı olarak çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 28.03.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 02.06.2020 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.06.2020 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dairece14.12.2021 tarihli karar ile "...Dosya kapsamına göre, davacının 01.09.1987 işe giriş tarihli bildirgesinin, 02.09.1987 varide tarihi ile Kuruma verildiği,

işyerinin davalı ... adına tescilli olduğu, davacının 03.09.1987-03.03.1989 tarihleri arasında askerlik hizmetini yaptığı davacının aynı işyerinden ilk hizmet bildiriminin 28.03.1990 tarihinde başladığı, anlaşılmaktadır.

işyerinin davalı ... adına tescilli olduğu, davacının 03.09.1987-03.03.1989 tarihleri arasında askerlik hizmetini yaptığı davacının aynı işyerinden ilk hizmet bildiriminin 28.03.1990 tarihinde başladığı, anlaşılmaktadır.

Mahkemece, bildirgede yazılı ve iddia konusu ilk işe giriş tarihi olan 01.09.1987 tarihinden 2 gün sonra 03.09.1987 tarihinde askerlik hizmetinin başladığı dikkate alınarak, davacının askerlik şubesine ne zaman teslim olduğu, işyerinden ise askere gitmek için ne zaman ayrıldığı ilgili askerlik şubesi ve davalı belediyeden sorulmalı, askerlik öncesi yapılan hazırlıklar da dikkate alınarak askerlik öncesi kısa süreli çalışmanın filli olup olmadığı araştırılıp, bu hususlara yönelik bordro tanıklarının beyanlarına başvurularak açıklığa kavuşturulmalı ve toplanan kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir. ...." gerekçesiyle, bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...ulaşılabilen ve dinlenen bordro tanıklarından hiçbirinin net, her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı ve net bir şekilde süre/tarih vererek beyanda bulunamadıkları, davacı tarafça çalışmaya dair hukuka uygun yazılı herhangi bir delilin de Mahkeme önüne getirtilemediği, davacının işyerinde çalıştığının tespit edilemediği ve davacının davasını ispat edemediği..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı temyiz dilekçesinde; davanın kabulünün gerektiğinden bahisle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/14085, Karar No: 2009/7360, Tarih: 28.05.2009

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/14085 E.  ,  2009/7360 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki maddi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı, davacı avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... ile davacı vekili avukat ...'nin gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının 1989 yılında yaptığı duyurular nedeniyle ... İkitelliden arsa almak için başvuruda bulunup, 6.11.1989 tarihinde 8 000 000 TL ödeyip B Tipi Arsa Edinme sertifikası aldığını, ancak taahhüt edilen arsa yerine başka yerden arsalar teklif edildiğini, kendisinin İkitelliden arsa almak istediğini, 6.3.2004 tarihli dilekçe ile taahhüt edilen arsanın ya da aynı nitelikteki arsa bedelinin ödetilmesini istediğini, bunun kabul edilmediğini ileri sürerek fazlasını saklı tutarak 10.000,00 YTL nin, ıslah dilekçesi ile de toplam 175.000,00 YTL nin tahsilini istemiştir.

Davalı, İkitelli’de arsa verilmesi ile ilgili taahhütlerinin olmadığını, davacının talep formuna İkitelli yazmasının kendilerini bağlamayacağını, başka yerden arsa teklif ettiklerini davacının kabul etmediğini, ödenen bedelin tahmini olup, kesin arsa bedeli olmadığını, davacının rayiç değeri değil ancak ödediği bedelin güncelleştirilmiş değerini isteyebileceğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporuna dayanılarak 175.000,00 YTl nin dava tarihinden faizi ile tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalının aşağıdaki

2008/14085-2009/7360

bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

Mahkemece, bilirkişi raporuna dayanılarak 175.000,00 YTl nin dava tarihinden faizi ile tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalının aşağıdaki

2008/14085-2009/7360

bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacının davalıya ... İkitelli’de arsa almak için başvuruda bulunup 6.11.1989 tarihinde 8 000 000 YTL ödediği, ancak davalı tarafından ... İkitellide satışı sunulmuş arsanın mevcut olmaması nedeniyle davacıya başka yerden arsalar teklif edildiği, davacının bunu kabul etmediği taraf beyanları ve tüm dosya içeriği ile sabittir. Davacı ile davalı arasındaki sözleşme tapulu taşınmazların satışına ilişkin olup, resmi şekilde yapılmadığından geçersizdir. (MK. 706,BK.213, TK. 26.md) Davalı geçersiz sözleşme nedeni ile taşınmazın rayiç değerini isteyemez. Ancak ödediği bedeli denkleştirici adalet ilkesi gereğince geri isteyebilir. Bu durumda davacı 6.11.1989 tarihinde ödediği 8 000 000 TL nin ifa umudunun kalktığı, yani davalı tarafından talebinin yerine getirilemeyeceğinin bildirildiği 14.4.2004 tarihi itibarı ile enflasyon, tüketici eşya fiyat endeksi, altın ve döviz kurlarındaki artışlar, memur maaş ve işçi ücretlerindeki artışlar gibi çeşitli ekonomik etkenlerin ortalamaları alınmak suretiyle ulaşacağı alım gücünün bulunması sureti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

3-Davacı, dava ve ıslah dilekçesinde faiz talebinde bulunmamış olmansa rağmen mahkemece faize hükmedilmiş olması da usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerden dolayı davacının tüm, davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2.ve 3. bentler gereğince temyiz olunan hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 625.00 TL duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, peşin alınan 2.305,00 TL temyiz harcın davalıya iadesine, 1,60 TL kalan harcın davacıdan alınmasına, 28.5.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.