muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/22243, Karar No: 2017/25690, Tarih: 22.11.2017

**22. Hukuk Dairesi         2015/22243 E.  ,  2017/25690 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı-Birleşen Dosya Davalısı İsteminin Özeti:

... vekili; müvekkilinin 30/11/2010-13/08/2012 tarihleri arasında tır şoförü olarak çalıştığını, 27/04/2012 tarihinde kalp ameliyatı geçirdiğini, izin bitiminde davalının davacıyı işe başlatmadığını ve devamsızlık ihtarnamesi gönderdiğini, 14/08/2012 tarihli ihtarname ile davalı işverenliğinin temerrüde düşürüldüğünü, alacaklarının ödenmediğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dava yönünden; aracın lastiklerinin eskidiğini, bu durumun defalarca işverene bildirildiğini, lastiğin değiştirildiğini, ancak değiştirilen lastiğin eski lastik olduğunu, bu sebeple İstanbul'dan Ankara'ya dönüşte lastiğin patladığını ve müvekkilinin hayati tehlikesinin meydana geldiğini, işverenin kaskodan paralarını alabilmek için tutanakları imzalattığını, değer kaybının sigorta teminatı kapsamında olduğunu belirterek karşı davanın reddini talep etmiştir.

Davalı-Birleşen Dosya Davacısı İsteminin Özeti:

... vekili; davacı-birleşen dosya davalısının kendisine teslim edilen 06 HPV 83 ve 06 HYU 80 plakalı araçları devletin ve firmanın belirlediği kuralları hiçe sayarak kullandığını, bu sebeple firmanın zarara uğradığını, 14/04/2011 tarihinde önce 06 HPY 83 plakalı aracın sağ ön lastiğin yanağından kestirdiğini, 2.280,00 TL zararın olduğunu, ayrıca kaza yapılan araçta 5.000,00 TL değer kaybı meydana geldiğini, 27/01/2012 tarihinde yapmış olduğu kaza neticesinde 2.280,00 TL kasko hasarsızlık indirim kaybı ile 2 gün iş gücü kaybı olarak 2.000,00 TL zarar meydana geldiğini, 05/04/2012 tarihinde yıllık izne giderken yapılan incelemede ön tamponun sol tarafının vurulmuş olduğunu, bu arızanın giderimi nedeniyle 300,00 TL zarar meydana geldiğini belirterek 17.516,00 TL zararın davacı-birleşen dosya davalısından tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece; Selemi Boztaş’ın 1 yıl 8 ay 15 gün çalıştığı, ...'ın araçlarına 5.792,75 zarar verdiği, 1.893,85 TL net kıdem tazminatı, 1.317,89 TL net ihbar tazminatı, 373,38 TL net yıllık izin ücreti olmak üzere toplam net 3.585,13 TL. alacağının bulunduğu, ...’ın ...'ın devamsızlık yaptığını ispat edemediği gerekçesiyle asıl dava ve karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece; Selemi Boztaş’ın 1 yıl 8 ay 15 gün çalıştığı, ...'ın araçlarına 5.792,75 zarar verdiği, 1.893,85 TL net kıdem tazminatı, 1.317,89 TL net ihbar tazminatı, 373,38 TL net yıllık izin ücreti olmak üzere toplam net 3.585,13 TL. alacağının bulunduğu, ...’ın ...'ın devamsızlık yaptığını ispat edemediği gerekçesiyle asıl dava ve karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı – birleşen dosya davalısı...’ın tüm, davalı -birleşen dosya davacısı ...’ın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin iş sözleşmesinin feshi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda; ..., izin bitiminde işverenin işe başlatmadığını, işveren ... ise işçinin devamsızlık yaptığını, hakkında tutanak tutulduğunu, 17.08.2012 tarihli ihtarname ile mazeretini bildirmesinin istendiğini, işçinin 14.08.2012 tarihli ihtarına verilen cevapta işbaşı yapması için kendisinin davet edildiğini iddia etmiştir. Mahkemece; ...’ın, ...'ın devamsızlık yaptığını ispat edemediği gerekçesi ile feshe bağlı alacaklara hükmedilmiş ise de bu tespitin dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Dosyada yer alan kayıt ve belgelerden, işverenin, işçi ... hakkında 14.08.2012’den 07.09.2012 tarihine kadar işe gelmediğine dair tutanak tuttuğu, 17.08.2012 tarihli ihtarname ile işçi ...’tan izin dönüşü işe geç gelmesi, 14-15-16.08.2012 tarihlerinde işe gelmemesi konusunda savunma istediği, ...’ın bu ihtara cevap vermediği, ...’ın 14.08.2012 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmesinin sözlü olarak feshedildiğini iddia ettiği, işverenin 14.08.2012 tarihli ihtarnameye verdiği 27.08.2012 tarihli cevapta işçiye sözleşmesinin feshedilmediğini, SGK çıkışının verilmediğini, mazereti varsa 3 gün içinde bildirmesi aksi halde iş sözleşmesinin feshedileceğini bildirildiği ve işçinin işe davet edildiği, işçinin bu ihtarnameye de cevap vermediği, 27.08.2012 tarihli ihtarnamenin işçiye 01.09.2012 tarihinde tebliğ edildiği, işçinin 05.09.2012 tarihinde 29 kodu ile ayrılışının bildirildiği, işçinin sözlü olarak işveren tarafından sözleşmenin feshedildiği iddiasını delillendiremediği anlaşılmaktadır. Bu durumda işverence yapılan feshin devamsızlık nedeniyle haklı nedene dayandığının kabul edilerek İş Kanunu’nun 25/II g maddesi hükmü gereğince feshe bağlı kıdem ve ihbar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmektedir. Hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde kıdem ve ihbar tazminatına hükmedilmesi doğru olmayıp bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 22.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/35552, Karar No: 2015/16175, Tarih: 14.04.2015

**8. Ceza Dairesi         2014/35552 E.  ,  2015/16175 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

6360 sayılı Yasa uyarınca Büyükşehir Belediye sınırları içinde kalan taşınmazla ilgili olarak verilen kararın, köy tüzel kişiliğinin kaldırılması nedeniyle, yokluğunda verilen hükmün, suçtan zarar görme olasılığı bulunan Vakfıkebir Belediye Başkanlığına tebliğ edildiğine ilişkin bir belgeye rastlanılmadığından, varsa dosyasına konulması, aksi halde gıyabi hükmün CMK.nun 34/2. madde ve fıkrasında belirtilen başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekli de belirtilmek suretiyle yöntemine uygun olarak Vakfıkebir Belediye Başkanlığına tebliği sağlanarak tebellüğ belgesi ve temyiz edilmesi halinde dilekçesi de eklenip ek tebliğname düzenlendikten sonra iadesi, temyiz etmemesi halinde ise sanığın temyizine hasren inceleme yapılmak üzere dosyanın geri gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına (TEVDİİNE), 14.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/26415, Karar No: 2014/17120, Tarih: 23.10.2014

**15. Ceza Dairesi         2013/26415 E.  ,  2014/17120 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yakarak mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Adli emanetteki eşya hakkında mahkemesince her zaman bir karar verilmesi mümkün görülmüştür.

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Somut olayda; ... köyünde oturan amcaoğlu olarak akrabalıkları bulunan taraflardan sanığın; 26/07/2009 tarihinde katılanın evi önündeki ot yığınını, 01/07/2010 tarihinde ise biçilip şikayetçinin bahçesine yığılmış üzeri sera naylonu ile örtülü buğday yığınını yakması eylemlerinin ayrı ayrı "nitelikli mala zarar verme" suçlarını oluşturduğunu takdir eden mahkemenin kabul ve uygulamalarında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkeminin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA, 23/10/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12980, Karar No: 2014/17310, Tarih: 12.09.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/12980 E.  ,  2014/17310 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

03.02.1999 tarihinde tescil edilerek 506 sayılı Kanun kapsamına alınan davalı işverene ait işyerinden davalı Kuruma bildirimleri bulunmayan davacının istemi, 01.05.2000 tarihinden itibaren hizmet akdine tabi olarak geçen çalışma sürelerinin tespitine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu davada, dinlenen tanıkların anlatımlarına göre iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle talep reddedilmiş ise de dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli değildir. Bu bakımdan, öncelikle hüküm altına alınması istenilen çalışma dönemi davacı vekilinden sorulup bu konudaki çelişki ve belirsizlik giderilmeli, sonrasında, 07.10.1984 doğumlu davacının askerlik ödevini yerine getirdiği dönem saptanmalı, uyuşmazlık konusu tarihleri içerir dönemsel sigorta primleri bordroları ile aylık prim ve hizmet belgelerinin tümü getirtilerek

anılan bordro ve belgelerde kayıtlı sigortalıların bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ayrıca aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince tespit edilerek ifadeleri alınmalı, işyerinin ve davacının yaptığı işin nitelik itibarıyla mevsimlik olup olmadığı, çalışmanın tam gün üzerinden gerçekleşip gerçekleşmediği ortaya konulmalı, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddedilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının isteği durumunda davacıya geri verilmesine, 12.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2930, Karar No: 2018/8588, Tarih: 22.11.2018

**21. Hukuk Dairesi         2017/2930 E.  ,  2018/8588 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 12. İş Mahkemesi

K A R A R

Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulü ile, Davacının 171192.035 sicil sayılı davalı .... Tic. A.Ş'ye ait ... ... Asfaltı 30. Km. ...adresinde bulunan işyerinde yaptığı işin 506 Sayılı Yasaya 2098 Sayılı Yasa ile eklenen Ek-5 Madde kapsamında bulunduğunun, buna göre 08/07/1986-20/11/1996 tarihleri arasındaki (15/05/1990-13/04/1992 tarihleri arasındaki süre hariç) toplam 3022 günlük fiili çalışma süresinin % 25'i oranında olmak üzere 755 gün itibari hizmet süresi olarak sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiş, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince davalı Şirket vekili ile SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı işyerinde 08.07.1986 - 20.11.1996 tarihleri arasında (15.05.1990-13.04.1992 tarihleri arasında yaklaşık 2 yıllık ara hariç) baskı makinesi operatörü olarak çalıştığı, işyerinin plastik ambalaj malzemeleri üzerine baskı mahiyeti ile kanun kapsamında olduğu, mahkemece keşif yapıldığı,bilirkişi raporunda, işyerinde 506 sayılı yasanın Ek 5.maddesinin II.bendinde yer alan basım işleri yapıldığı, solunum ve cilt yolu ile vücuda geçen gaz,toz veya diğer zehirli maddelerle çalışılan işyeri olduğu kanaatinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, davalı iş yerinin basım işi niteliğinde olup olmadığı ve davacının davalı iş yerinde geçen çalışmaları yönünden itibari hizmetten yararlanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle daha erken emekli olabilmeleri için kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun’un Ek 5’inci maddesi:

“506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.

Sigortalılar Hizmetin Geçtiği Yer Eklenecek Süre

I-a) 212 sayılı Kanunla değiştirilen 5953 sayılı basın mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki münasebetleri düzenliyen kanun kapsamına tabi olarak çalışan sigortalılar.

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren, 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri

I-a) 212 sayılı Kanunla değiştirilen 5953 sayılı basın mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki münasebetleri düzenliyen kanun kapsamına tabi olarak çalışan sigortalılar.

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren, 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri

II - (Değişik bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

Basım ve gazetecilik işyerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri

III - (Ek bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.) Denizde Gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - (Ek bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

1. Çelik, demir ve tunç döküm,

(...)\*, fabrika,

2. Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz da çalışanlar, maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,

3. Patlayıcı maddeler yapılmasında,

4. Kaynak işlerinde çalışanlarda,

Kesirlerin hesaplanmasında tam yıl 360 gün olarak alınır. Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.”

Düzenlemesini içermektedir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı , 506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birinci koşul sigortalının Basım ve gazetecilik iş yerlerinde çalışması, ikinci koşul ise; II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda ayrıca gerçekleşmesidir. Söz konusu maddede, basım ve gazetecilik iş yeri birlikte ifade edilmişse de, gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan iş yerlerinde çalışan sigortalılarda, maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yaralanacakları açıktır. Ancak "Basım" işinin matbaa iş yerinde mevkute çıkarmaya yönelik olduğunun kabulü gerekmektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2015/21-3371 Esas, 2018/129 Karar sayılı 07.02.2018 tarihli ilamı da bu yöndedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2015/21-3371 Esas, 2018/129 Karar sayılı 07.02.2018 tarihli ilamı da bu yöndedir.

Somut olayda, davalı iş yerinde plastik ambalaj malzemeleri üzerine baskı ( matbaa işlemi) işleri yapıldığı, söz konusu iş yerinde basım ve gazetecilik adına herhangi bir faaliyette bulunulmadığı, basım iş yerinin mevkute çıkarmaya yönelik olarak faaliyet göstermesi gerektiği, bu nedenle davalı iş yerinin 506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesinde belirtilen itibari hizmet süresinden yararlanılabilecek iş kollarına girmediği, itibari hizmet süresinde işçi yararına yorum ilkesi ile iş yeri alanlarının genişletilemeyeceği, bu durumda davanın reddi gerektiği anlaşılmaktadır

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA), ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle (BOZULMASINA), dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,fazla alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ...ye iadesine,

22/11/2018 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(M)

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, somut olay bakımından davalı iş yerinin basım işi niteliğinde olup olmadığı ve davacının davalı iş yerinde geçen çalışmaları yönünden itibari hizmet süresinden yaralanıp yararlanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle konuya ilişkin yasal mevzuatın belirlenmesi ve incelenmesinde zorunluluk bulunmaktadır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun’un Ek 5’inci maddesi:

“506 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir.

Sigortalılar Hizmetin Geçtiği Yer Eklenecek Süre

- a) 212 sayılı Kanunla değiştirilen 5953 sayılı basın mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki münasebetleri düzenliyen kanun kapsamına tabi olarak çalışan sigortalılar.

5953 sayılı Kanunu Değiştiren 212 sayılı Kanunun birinci maddesi kapsamıma giren, 90 gün,

b) Basın kartı yönetmeliğine göre basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparken, kamu kurumlarına giren ve bu kurumlarda meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilen sigortalılar.

Basın müşavirlikleri, 90 gün,

II - (Değişik bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

Basım ve gazetecilik iş yerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

Basın müşavirlikleri, 90 gün,

II - (Değişik bent: 20/06/1987 - 3395/13 md.)

Basım ve gazetecilik iş yerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan işyerleri, 90 gün,

III - Denizde 90 gün Gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçlar.

IV - 1. Çelik, demir ve tunç döküm,

(...)\*, fabrika,

2. Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz da çalışanlar, maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,

3. Patlayıcı maddeler yapılmasında,

4. Kaynak işlerinde çalışanlarda, 90 gün

Kesirlerin hesaplanmasında tam yıl 360 gün olarak alınır. Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.”şeklinde düzenlenmiştir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı belirgin olarak 506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Bunlardan birinci koşul, sigortalının basım ve gazetecilik işinde çalışmış olmasıdır. Ancak bu koşulun araştırılıp saptanmasında; işyeri dar anlamda muhakkak ve sadece gazete basımıyla uğraşan bir basımevi olarak düşünülmeyip, yasanın açık amacı göz önünde bulundurularak söze değil öze üstünlük tanıyan bir yorumla sonuca varılmalıdır. Anayasa Mahkemesi tarafından 04/10/2006 tarih, 2002/157 Esas, 2006/97 Karar sayılı kararında 506 sayılı Kanunun Ek 5. maddesinin IV bendinde yer alan somut işyeri ibaresini iptal edilerek, işyeri hizmetin geçtiği yer olarak kabul edilmiştir. Anayasa Mahkemesinin söz konusu Kararında belirtildiği gibi itibari hizmet kapsamındaki işlerin bariz özelliği ağır, riskli ve sağlığa zararlı işlerde fiziki, ruhi ve fizyolojik bakımlardan insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen şartlar altında yapılması oluşturmaktadır.

İkinci koşul ise, yine aynı maddenin II.Alt bendinin (a-f) işaretli alt bentlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerden birinin olayda ayrıca gerçekleşmiş bulunmasıdır. Söz konusu maddede, basım ve gazetecilik işyeri birlikte ifade edilmişse de, gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan iş yerlerinde çalışan sigortalılarda, maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yaralanacakları açıktır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2015/21-3882 Esas, 2018/462 Karar sayılı 14.03.2018 tarihli ilamı da bu yöndedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2015/21-3882 Esas, 2018/462 Karar sayılı 14.03.2018 tarihli ilamı da bu yöndedir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, itibari hizmet süresinin tespiti yönünden belirlenmesi gereken olgunun gerçek anlamda yapılan iş olduğu ve davalı iş yerinde ambalaj üzerine baskı yapılmasının basım işi niteliğinde kabul edilmesi gerektiğinden, davacının itibari hizmet süresinden yararlandırılmasına ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi Kararının onanması düşüncesinde olduğumdan Sayın Çoğunluk kararına katılamıyorum.

Muhalif Üye

...