muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/7256, Karar No: 2017/1588, Tarih: 29.05.2017

Yukarıda izah edildiği gibi, yükleniciden arsa hissesi veya bağımsız bölüm satın alan iyiniyetli üçüncü kişinin TMK'nın 1023. maddesine istinaden "tapuya güven ilkesi" gereğince iktisabının korunması gerekir. Bu ilkeden ancak üçüncü kişinin kötüniyetli olduğunun ispatlanması halinde vazgeçilebilir.Yüklenici adına yapılan tescil işlemini her halde "yolsuz tescil" kabul etmek, toplumda onarılmaz zararlara sebep olmakta ve adalet duygusuna zarar vermektedir. Yaptığı araştırmada tapu kaydının yüklenici adına olduğunu tespit eden birinin -aksi ispat edilmedikçe- iyiniyetli olmadığını söylemek mümkün olmadığı için "tapuya güven ilkesine" istinaden mülkiyet kazanımının korunması TMK'nın 1023. maddesi ve hakkaniyet gereğidir.

Her arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden tapu intikali yapılan yükleniciden tamamen iyiniyetli olarak arsa payı veya bağımsız bölüm irtifak tapusu satın alanın bu iktisabını geçersiz saymak TMK'nın 1023. maddesi karşısında açıkça Kanuna aykırı davranmak olacaktır. Arsa sahibi iyiniyetli ve risk almak istemiyorsa; tapu devrinin, sözleşme nedeniyle yapıldığını tapunun beyanlar hanesine şerh vermek suretiyle üçüncü kişilerin iyiniyet iddialarını bertaraf edebilir. Tapu siciline basit bir şerh vermekten kaçınan arsa sahibinin tamamen iyiniyetli üçüncü kişiler karşısında ve onların zararına sebep olacak şekilde korunması menfaatler dengesine aykırı olduğu gibi, taşınmaz hukukunun temeli olan "tapuya güven ilkesine" de açıkça aykırıdır.

Somut olayda, davacı arsa sahibi ... ile yüklenici ...arasında 14.01.1997 tarihinde ...ada ...ve .... parsellerle ilgili arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılmıştır. Yüklenici 21.05.1997 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesini ...’a devretmiş ve aynı gün arsa sahibi ile ... arasında ek inşaat sözleşmesi yapılmıştır. Arsa sahibi ile ... ve ...arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/212 esas sayılı dosyasında geriye etkili olarak feshedilmiş ve bu karar kesinleşmiştir.

Davacı arsa sahibi, sözleşme gereği üstünde yapılacak tüm bağımsız bölümlerin yükleniciye bırakıldığı ... no'lu parselin ... hissesini 23.07.1996 tarihinde bedel karşılığı tapuda satmıştır. Yüklenici ...no'lu parseldeki B Blok birinci bodrum kat 2 no'lu dairenin kat irtifakına ayrılan 16/1028 payını ... 04.02.1997 tarihinde satmıştır. ... 11.04.1997 tarihinde satın aldığı bu payı ..., ...ise ... ...ise 29.05.2000 tarihinde ..., ... ise 20.09.2013 tarihinde ...'a, bu şahısta 20.02.2014 arihinde ...'a satmıştır. Tapu kaydında arsa payı sözleşmesi şerhi mevcut değildir. Bağımsız bölüm ...adına kayıtlı iken 02.05.2011 yılında ... AHM'nin 2011/224 esas sayılı dosyasında davalıdır. Şerhi işlenmiştir. ...ve ...söz konusu şerh varken bağımsız bölümü satın almışlardır.

Davacı bu davada dava konusu arsa nedeniyle yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshedildiğini bu nedenle halen dahili davalı olan ... adına olan ve ...parselde 16/1028 pay karşılığında oluşturulan kat irtifak tapusu bulunan 2 no'lu bağımsız bölüm tapu kaydının iptali ile tescile karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme davayı kabul etmiş Dairemizde yerel mahkeme kararını onamıştır. Bu kez Davalılardan ... ile dahili davalı ... iyiniyetli üçüncü kişiler olduklarını belirterek karar düzeltme talebinde bulunmuşlardır.

Yukarıda izah edildiği gibi, ilk yükleniciden kat irtifak karşılığı olan arsa hissesini satın alan ..., ..., ...i ve ...’in, aksi ispat edilmediği sürece iyiniyetli oldukları kabul edilmek zorundadır. Dolayısıyla bu kişilerin TMK'nın 1023. maddesinden yararlanmak suretiyle iyiniyetle iktisap ettikleri 2 no'lu bağımsız bölümün iktisabı korunmalıdır. Her ne kadar tapuya “davalıdır” şerhi işlendikten sonra devralan İrfan ve Şerife’nin “şerh nedeniyle” iyiniyetli oldukları sorgulanabilirse de ilk dört iktisap iyiniyetli iktisap olduğundan son iki iktisap tamamen önceki maliklerin iktisabına dayandığından İrfan ve Şerife’nin iyiniyetli olup olmamalarının da artık bir önemi yoktur. Bu nedenle, karar düzeltme talebi kabul edilerek yerel mahkeme kararının bozulması gerekirken karar düzeltme talebinin reddine dair sayın çoğunluğun kararına muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2022/388, Karar No: 2022/824, Tarih: 22.12.2022

**Ceza Genel Kurulu         2022/388 E.  ,  2022/824 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : 1. Ceza Dairesi

Nitelikli kasten öldürme suçundan açılan kamu davası sonucunda sanık ...'ın eyleminin taksirle öldürme suçunu oluşturduğu kabul edilerek TCK'nın 22/6. maddesi uyarınca sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin ... 5. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 16.12.2011 tarihli ve 163-437 sayılı hükmün, katılanlar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesince 10.04.2014 tarih ve 180-2342 sayı ile; "Sanık ... Acar'ın taksirle eşi maktule ...’nın ölümüne sebebiyet verdiği kabul edilerek, 5237 sayılı TCK'nın 22/6 maddesi uyarınca hakkında ceza verilmesine yer olmadığına dair kurulan hükmün incelenmesinde;

Oluşa, dosya içeriğindeki delillere, özellikle tarafsız tanıkların yeminli anlatımları ve olay yerine ait inceleme tutanakları ile fotoğrafların içeriklerine göre; psikolojik rahatsızlığı olan sanığın olay tarihinden önce de intihar girişiminde bulunduğu, olay akşamı ise dışarıda yemek yiyeceklerini söyleyerek müşterek çocuklarını maktulenin annesine bıraktıkları, sanığın yanına eşi maktule ...'yı alarak kendi sevk ve idaresindeki araçla Mudanya istikametinden ... istikametine doğru giderken ... Karayolunun 32. kilometresinde bulunan viraja geldiğinde, tesbit edilemeyen bir sebeple aracın direksiyonunu yolun sağında bulunan uçuruma doğru kırarak yaklaşık 16 metrelik stabilize alanı da doğrudan geçmek suretiyle aracın uçuruma yuvarlanmasına ve aracın içerisinde yer alan maktule ...'nın trafik kazası ile husulü mümkün genel beden travmasına bağlı iç organ yaralanması, boyun omuru kırıklı çıkığı ve omirilik hasarı sonucu ölümüne sebebiyet verdiği, olay nedeniyle kazanın olduğu yere gelen ve yargılama aşamasında tanık olarak dinlenen Jandarma görevlilerine, direksiyonu tepeden aşağıya bilerek, ikisinin de ölmesi için kırdığını söylediği ancak sadece eşinin ölmesi sebebiyle görevlilere 'sizin silahınız yok mu, benim kafama sıkın, benim de ölmem gerekiyordu' gibi sözlerle suçunu ikrar ettiği olayda;

1- Sanık ...’ın suçtan kurtulmaya yönelik olarak geliştirdiği savunmasına itibar edilerek, sanığın kasten eşini öldürme suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle suçun taksirle işlendiği kabul edilerek hüküm kurulması,

2- Kabul ve uygulamaya göre ise; kovuşturma aşamasında kendisini vekaletnameli vekil ile temsil ettiren katılanlar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi," isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

1- Sanık ...’ın suçtan kurtulmaya yönelik olarak geliştirdiği savunmasına itibar edilerek, sanığın kasten eşini öldürme suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle suçun taksirle işlendiği kabul edilerek hüküm kurulması,

2- Kabul ve uygulamaya göre ise; kovuşturma aşamasında kendisini vekaletnameli vekil ile temsil ettiren katılanlar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi," isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma kararına uyan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesince 12.12.2014 tarih ve 257-523 sayı ile; sanığın nitelikli kasten öldürme suçundan TCK’nın 82/1-d, 62 ve 53. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna ilişkin resen temyize tabi olan hükmün, sanık müdafileri tarafından da temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 27.06.2018 tarih ve 403-3087 sayı ile; "Sanığın TCK'nın 32/2. maddesi kapsamında olduğuna ilişkin ... Üniversitesinin 05.01.2010 tarihli raporu ile cezai sorumluluğunun tam olduğu yönündeki Adli Tıp Gözlem İhtisas Dairesinin 08.07.2011; Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulunun 22.08.2011 tarihli raporları arasında çelişki bulunması karşısında, 5237 sayılı TCK'nın 32. maddesi kapsamında ceza ehliyeti konusunda Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan rapor alındıktan sonra hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma kararına uyan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesince 12.03.2020 tarih ve 453-154 sayı ile; sanığın nitelikli kasten öldürme suçundan TCK’nın 82/1-d, 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba ilişkin resen temyize tabi olan hükmün, sanık müdafileri ve katılan vekili tarafından da temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 25.10.2021 tarih ve 5339-13560 sayı ile; katılan kurum lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden bahisle düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 16.03.2022 tarih ve 30049 sayı ile;

"...İtiraza konu uyuşmazlık, sanığın suça konu eyleminin kasten öldürme suçunu mu yoksa olası kastla öldürme suçunu mu oluşturduğuna ilişkindir.

TCK'nın 21/2. maddesinde 'kişinin suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi halinde olası kast vardır' hükmüne yer verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 16.03.2022 tarih ve 30049 sayı ile;

"...İtiraza konu uyuşmazlık, sanığın suça konu eyleminin kasten öldürme suçunu mu yoksa olası kastla öldürme suçunu mu oluşturduğuna ilişkindir.

TCK'nın 21/2. maddesinde 'kişinin suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi halinde olası kast vardır' hükmüne yer verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucu aldırılan Adli Tıp Kurumu 1. Üst Kurulunun 22.11.2019 günlü raporuna göre sanığın cezai ehliyetinin tam olduğu hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Ancak, dosya içerisinde mevcut ... Üniversitesi, ... Üniversitesi hastane kayıt ve raporlarına, aldırılan bilimsel mütalaa içeriklerine ve özellikle dinlenen doktor tanık beyanlarına göre sanığın majör depresyon, bipolar bozukluk ve epilepsi şeklinde psikolojik rahatsızlıkları olduğu, olay tarihinden önce birkaç kez intihar girişiminde bulunduğu ve bir süredir de ölüm korkusu nedeniyle terapi gördüğü anlaşılmaktadır.

Sanık ile maktul arasında önceye dayalı bir anlaşmazlık, kavga veya adliyeye yansıyacak boyutta bir husumet bulunduğuna dair bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Olay günü, sanığın eşi olan maktulle kullanmakta olduğu araçla, birlikte yemek yemeye gittikleri, olay mahalline geldikleri sırada sanığın aracını uçurumdan aşağıya doğru sürdüğü ve uçurumdan yuvarlanan araçtan sanığın ağır yaralı olarak sağ kurtulduğu, ancak eşi olan ... ise olay yerinde hayatını kaybettiği somut olayda; sanığın araçtan kendi imkanları ile çıktığı ve bu sırada olay yerine gelen jandarma görevlilerinin sorması üzerine 'ölmek istedim, bu nedenle aracımı uçurumdan aşağı sürdüm, ... kesin ölmüştür, sadece o ölmemeliydi, sizin silahınız yok mu, benim kafama sıkın, o ölmemeliydi, benim de ölmem gerekiyordu, eşim değil ben ölmeliydim' şeklinde beyanlarda bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, maktul ile aralarında bir anlaşmazlık bulunmayan ve yukarıda yer verildiği üzere intihar eğiliminde olan sanığın asıl amacının intihar etmek olduğu ve olayın tek görgü tanığı olan ...'ın, sanığın otomobili ile hızla gelerek virajı dönmediği, frene basmadan direk uçurumdan aşağı uçtuğu, şoförün virajı dönmek, frene basmak ve aracı durdurmak için bir çaba sarf etmediği şeklindeki beyanlarının da esasen bu olguyu destekler mahiyette olduğu kabul edilmelidir. Dolayısıyla, tüm dosya kapsamına göre, sanığın doğrudan eşinin ölmesi kastı ile hareket etmediği, bu sonucu öngörebildiği, ancak ne olursa olsun düşüncesi ile hareket ettiği anlaşıldığından, eyleminin olası kast ile kasten öldürme suçunu oluşturacağının kabul edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hukuka aykırılık hâli olarak değerlendirmeye konu edilmiştir..." görüşüyle itiraz yoluna başvurulmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 1.Ceza Dairesince 02.06.2022 tarih ve 2613-4320 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa yüklenen suçun, nitelikli kasten öldürme suçunu mu yoksa olası kasıtla işlenen nitelikli kasten öldürme suçunu mu oluşturduğunun belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 27. maddesi uyarınca öncelikle sanığın olayın hemen ardından jandarma görevlilerine verdiği 22.11.2009 tarihli tutanağa konu beyanların CMK’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince hükme esas alınıp alınamayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

İncelenen dosya kapsamından;

... Cumhuriyet Başsavcılığının 09.04.2010 tarihli ve 21151-10232-459 sayılı iddianamesiyle sanık ... hakkında eşi olan ...’ı kasten öldürdüğü iddiasıyla açılan kamu davası üzerine yargılama yapan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesince 16.12.2011 tarih ve 163-437 sayı ile; “Sanığın eşi olan maktulü kasten öldürmek için yönetimindeki aracı uçurumdan aşağıya sürdüğü ve kasten adam öldürme suçunu işlediği yolunda her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delillerin bulunmadığı, eylemini taksirle ölüme sebebiyet vermekten ibaret kaldığı kanaatine varılarak TCK'nın 22/6 maddesi uyarınca sanığın kişisel ve ailevi durumu dikkate alınarak ceza verilmesine yer olmadığına” karar verildiği, katılanlar vekilleri tarafından temyiz edilen hükmün, Yargıtay 1. Ceza Dairesince 10.04.2014 tarih ve 180-2342 sayı ile; “Sanık ...’ın suçtan kurtulmaya yönelik olarak geliştirdiği savunmasına itibar edilerek sanığın kasten eşini öldürme suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle suçun taksirle işlendiği kabul edilerek hüküm kurulması” isabetsizliğinden bozulduğu, bozma ilamına uyan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesince 12.12.2014 tarih ve 257-523 sayı ile; “Adli Tıp Kurumunca düzenlenen 22.08.2011 tarihli raporda sanıkta ceza sorumluluğunu ortadan kaldıracak veya azaltacak mahiyette herhangi bir akıl hastalığı veya zeka geriliği bulunmadığının, ceza sorumluluğunun tam olduğunun bildirildiği, raporu nazara alınarak sanığın olay tarihinde resmi nikahlı eşi olan maktul ...'a yönelik kasten öldürmek suçunu işlediği sabit görülmekle TCK'nın 82/1-d, 62 ve 53. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna” karar verildiği, sanık müdafileri tarafından da temyiz edilen resen temyize tabi hükmün, Yargıtay 1.Ceza Dairesinin 27.06.2018 tarih ve 403-3087 sayı ile; “Sanığın TCK'nın 32/2. maddesi kapsamında olduğuna ilişkin ... Üniversitesinin 05.01.2010 tarihli raporu ile cezai sorumluluğunun tam olduğu yönündeki Adli Tıp Gözlem İhtisas Dairesinin 08.07.2011 ve Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulunun 22.08.2011 tarihli raporları arasında çelişki bulunması karşısında, TCK'nın 32. maddesi kapsamında sanığın ceza ehliyeti konusunda Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan rapor alındıktan sonra hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması” isabetsizliğinden bozulduğu ve bozma ilamına uyan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesince 12.03.2020 tarih ve 453-154 sayı ile; sanığın nitelikli kasten öldürme suçundan TCK’nın 82/1-d, 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba karar verildiği anlaşılmıştır.

Olay tarihinde sanık ile ölenin yaklaşık dört yıldır evli oldukları, bu evlilikten sekiz aylık müşterek bir çocuklarının olduğu, ... Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 05.01.2010 tarihli ve 2508-13/10 sayılı rapor ile diğer tıbbi evraktan anlaşıldığı üzere birkaç kez intihar girişiminde bulunmasına sebep olan psikolojik rahatsızlığı (major depresyon) bulunan ve olay tarihinden önce de bu rahatsızlığı nedeniyle takip ve tedavi gören sanığın olay tarihinde saat 18.30 sıralarında dışarıda yemek yemek amacıyla sevk ve idaresindeki ...plakalı aracıyla, yanında ölen de bulunduğu hâlde, kayın validesinin Bademli'de bulunan evine giderek müşterek çocuklarını buraya bıraktığı, ölenle birlikte sevk ve idaresindeki araçla Mudanya istikametinden ... istikametine doğru giderken ... Karayolunun 32. kilometresinde bulunan viraja geldiği, olay yerinden aracıyla geçmekte olan tanık ...’ın ifadesinde belirtildiği üzere; sanığın aracının saatte 60-70 kilometre hızla girdiği virajı dönemeyerek yolun sağındaki yaklaşık 16 metrelik stabilize alanı da geçmek suretiyle uçuruma yuvarlandığı, 22.11.2009 tarihli ve 116 sayılı “Trafik Kazası Tespit Tutanağı”na göre sanığın olay sırasında fren tedbirine başvurmadığı ve hem sanığın hem de ölenin emniyet kemerlerinin takılı olup olmadığı hususunun belirsiz olduğu, trafik bilirkişisi tarafından tanzim edilen 18.06.2014 tarihli raporda ise ölenin emniyet kemerinin takılı olmadığının değerlendirildiği, 11.01.2010 tarihli otopsi raporunda; ...'ın ölümünün trafik kazası ile husulü mümkün genel beden travmasına bağlı iç organ yaralanması, boyun omuru kırıklı çıkığı ve omurilik hasarından kaynaklandığının belirtildiği, 25.11.2009 tarihli olay yeri inceleme raporu ile mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 12.10.2011 tarihli bilirkişi raporunda; kazanın meydana geldiği yolun yedi metre genişliğinde ve iki yönlü asfalt kaplama olduğu, zeminin kuru, dik yokuş, geniş ve sola yatık viraj özelliklerini taşıdığı, olay yerinde aydınlatmanın bulunmadığı, kaza mahalline kadar yaklaşık beş kilometrelik yol keskin virajlı olmasına ve son 300 metre mesafede sağa keskin viraj bulunmasına rağmen sanığın bu kısımları başarıyla geçerek yola devam ettiği ve meydana gelen kazada 2918 sayılı Kanun’a aykırı hareket ettiği tespitlerine yer verildiği, 22.11.2009 tarihli “Olay ... Tespit Tutanağı”nda ifade edildiği üzere; olay nedeniyle kazanın olduğu yere giden jandarma görevlileri tanıklar ..., ... ... ve ...'nın sahil kenarında öleni yerde yatar vaziyette gördükleri, yaptıkları kontrol neticesinde ölende herhangi bir hayat belirtisi tespit edemedikleri, yaklaşık 15-20 metre mesafede aracı görüp o yöne gittiklerinde sanıkla karşılaştıkları, olayın nasıl gerçekleştiğini sordukları sanığın; “Ailevi sorunlarımız vardı. Yolda gelirken direk uçurumdan aşağıya direksiyonu kırdım. İkimiz de ölelim diye kırdım. Bilerek yaptım!” şeklinde karşılık verdiği, yerde yatan eşini gören sanığın; “Kesin ölmüştür

...'nın sahil kenarında öleni yerde yatar vaziyette gördükleri, yaptıkları kontrol neticesinde ölende herhangi bir hayat belirtisi tespit edemedikleri, yaklaşık 15-20 metre mesafede aracı görüp o yöne gittiklerinde sanıkla karşılaştıkları, olayın nasıl gerçekleştiğini sordukları sanığın; “Ailevi sorunlarımız vardı. Yolda gelirken direk uçurumdan aşağıya direksiyonu kırdım. İkimiz de ölelim diye kırdım. Bilerek yaptım!” şeklinde karşılık verdiği, yerde yatan eşini gören sanığın; “Kesin ölmüştür. Ben de ölmeliydim, sadece o ölmemeliydi!” diyerek eşini kontrol etmek istediği, görevlilerce izin verilmemesi üzerine de “Sizin silahınız yok mu? Benim kafama sıkın! Benim ölmem gerekiyordu!” biçiminde sözler söylediği, sanığın sonraki aşamalarda vermiş olduğu tüm ifadelerde ise olayın kaza sonucu meydana geldiğini ve olayın hemen ardından jandarma görevlilerine söylediği sözleri hatırlamadığını savunduğu, ... Üniversitesince düzenlenen 22.11.2009 tarihli “Adli Rapor”da, meydana gelen kaza nedeniyle yaralanan sanığın hayati tehlikesinin bulunmadığı görüşünün yer aldığı, 20.11.2019 tarihli Adli Tıp Kurumu raporunda sanığın cezai sorumluluğunun tam olduğunun belirtildiği, olayın tek görgü tanığı olan ...'ın da aşamalarda; fren sesi duymadığını, yerde fren izi görmediğini, havanın karanlık olduğunu ancak yağış ve sis bulunmadığını ifade ettiği hususunda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ile Yargıtay 1. Ceza Dairesi arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

CMK’nın “İfade alma ve sorguda yasak usuller” başlıklı 148. maddesinin dördüncü fıkrası; “Müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme huzurunda şüpheli veya sanık tarafından doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz.” hükmünü içermektedir.

Ceza Genel Kurulunun 18.06.2013 tarihli ve 59-302 ile 16.05.2006 tarihli 137-142 sayılı kararlarında da belirtildiği üzere, ceza muhakemesi hukukunda vicdani delil sistemi benimsenmiştir. Bu sistemle ifade edilmek istenen, hem delil serbestliği, hem de delillerin değerlendirilmesi serbestliğidir. Ceza muhakemesinde somut gerçek arandığından, hâkimi bu gerçeğe götürebilecek her şey delil olabilir. Ancak, hükme dayanak alınan delillerin gerçekçi, akılcı, olayı temsil edici, kanıtlayıcı ve hukuka uygun bulunmaları gerekir. Bu belirlemeler ceza muhakemesinde şekli duruma değil, somut gerçeğe itibar edileceğini ortaya koymaktadır. Aksinin kabulü hak ve ... duygularını yaralayacaktır.

Bu bağlamda, şüpheli veya sanığın kolluk ifadesi de bir delildir. Ancak müdafii hazır olmaksızın alınan ifade şüpheli veya sanık tarafından doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Şüpheli veya sanık, hâkim veya mahkeme huzurunda, müdafisiz alınan kolluk ifadesini doğruladığı takdirde, hükme esas alınabilir. Şüpheli veya sanığın, müdafii olmadan alınan kolluk ifadesini Cumhuriyet savcılığında doğrulaması, hükme esas alınması için yeterli olmamaktadır.

Ön sorunun sağlıklı bir hukuki çözüme kavuşturulması bakımından "Ceza muhakemesinde delil türleri" kapsamında "Şüphelinin beyanı" ile ilgili açıklama yapılmasında yarar bulunmaktadır.

Ceza muhakemesinde delil türleri konusunda öğretide farklı tasnifler yapılmakla birlikte delillerin genel itibarıyla "Beyan", "Belge" ve "Belirti" olmak üzere üç başlık altında incelendiği görülmektedir. Öğretide yar alan bu sınıflandırmanın yanında, deliller ispat işlevi yönünden (doğrudan delil - dolaylı (yan) delil) ve içeriği (konusu) yönünden (beyan delili - belge delili - belirti delili ve bilimsel deliller) de tasnife tabi tutulmaktadır (Fatih Birtek, Ceza Muhakemesinde Delil ve İspat, ... Yayınevi, 2. Baskı, s. 71 vd.).

Yukarıda da ifade edildiği üzere amacı, isnada konu maddi gerçeği ortaya çıkarmak olan ceza yargılamasında, ispat işlevi yönünden somut olaya münhasır delillerden biri de “beyan” delilidir. Beyan, tanığa, şüpheli veya sanığa kendisi ya da başkaları dışındaki taraflardan birine ait olabilir. Şüphelinin beyanı, itirafı, inkarı veya kısmen itirafı içerebileceği gibi suç atma (atf-ı cürüm) şeklinde de olabilir (Vahit Bıçak, Suç Muhakemesi Hukuku, ... 2011, s. 437). Sanığın isnat bakımından önemli görülen olayları beyanıyla kabul etmesi şeklinde tanımlanabilecek olan ikrar ise; eylem hakkında en çok bilgisi bulunanın beyanı olması, soruşturmayı esaslı surette kolaylaştırması, özgür iradeyle verilip gerçeğe de uygun olduğunun saptanması hâlinde yargıcın vicdani kanaatinin oluşumunda olumlu katkısının bulunması itibarıyla önemli bir sübut vasıtasıdır.