muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/1324, Karar No: 2012/31006, Tarih: 16.10.2012

**8. Ceza Dairesi         2012/1324 E.  ,  2012/31006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Sonradan değiştirilmesini önlemek, delil olma yeteneğini ve güveni sağlamak için hükme esas alınan soruşturma evrakını ilgilendiren belge örneklerinin, Cumhuriyet Başsavcılıkları ile Adli Yargı İlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik hükümleri uyarınca onaylanmış olması gerektiği gözetilmeden, sanığın ceza ehliyetine ilişkin Adli Tıp Kurumu raporunun fotokopisine dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi,

2- Kabul ve uyugulamaya göre;

a) Türkiye Cumhuriyet Anayasası'nın 18. maddesindeki yazılı zorla çalıştırma yasağı ve 5237 sayılı TCK.nun 50/1-f maddesinde yer alan, kamuya yararlı bir işte çalıştırılma seçenek yaptırıma karar verilmesi için sanığın gönüllü olması koşulu gözetilerek rızası alındıktan sonra Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezi Şube Müdürlüğünce belirlenen yerlerde gönüllü çalışmaya karar verilebileceği nazara alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

b) Suç tarihi itibariyle 5252 sayılı Yasanın 5/2. maddesine göre temel adli para cezasının 450 TL'den az olamayacağı gözetilmeden eksik ceza tayini,

Yasaya aykırı, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi ve aynı yasanın 326/son maddesi gereğince ceza miktarı bakımından kazanılmış hakkı saklı kalmak kaydıyla (BOZULMASINA), 16.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3073, Karar No: 2012/474, Tarih: 02.02.2012

**8. Hukuk Dairesi         2011/3073 E.  ,  2012/474 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

... ile Hazine, Bahçebaşı Köyü Tüzel Kişiliği ve ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair Artova Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 02.02.2011 gün ve 163/38 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili ve davacı taraflarından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı dava dilekçesinde; kadastro çalışmaları sırasında Hazine adına tespit ve tescil edilen 111 ada 20 sayılı parselin kendisine ait olduğunu, babasından kaldığını, babasının ölümünden sonra yapılan taksim sonucu kendisine düştüğünü, ham toprak niteliğiyle tespitinin yapıldığını açıklayarak Hazine adına bulunan parselin tapu kaydının iptali ile adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Hazine vekili, 07.09.2009 tarihli cevap dilekçesinde; taşınmazın kadastro sırasında Hazine adına tespit ve tescil edildiğini, davacının iddiasını kanıtlaması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, teknik bilirkişi Ruhi Şahin’in 03.05.2010 tarihli raporuna ekli krokide C, D ve E harfleriyle gösterilen taşınmaz bölümleri bakımından Hazinenin tapu kaydının iptaliyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin isteğin (F) esastan, köye karşı açılan davanın ise husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi üzerine; hükmün kabule ilişkin bölümleri Hazine vekili, redde ilişkin bölüm ise (F) bakımından davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kazanmayı sağlayan zilyetlik ve muristen intikal hukuksal sebeplerine dayalı olarak TMK.nun 713/1, 996, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.

Mahkemece, yapılan araştırma ve inceleme sonucu teknik bilirkişinin krokisinde F harfiyle gösterilen 3074 m2 yüzölçümlü taşınmazın kültür arazisi niteliğinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, somut olgunun dosya kapsamı ve keşif tutanağı içeriği ile dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarıyla doğrulandığı anlaşıldığından davacının krokide F harfiyle gösterilen taşınmaz bölümüne ilişkin temyiz itirazları yerinde bulunmadığından reddi ile bu bölüme yönelik hüküm fıkrasının ONANMASINA,

Hazine vekilinin teknik bilirkişi krokisinde C, D ve E harfleriyle gösterilen taşınmaz bölümüne yönelik temyiz itirazlarına gelince; krokide C harfiyle gösterilen taşınmaz bölümünün özel harman yeri, D ve E harfleriyle işaretli yerlerin ise bahçe niteliğinde bulunduğu, sebze yetiştirildiği, bu taşınmazlar üzerinde kazanma koşullarının oluştuğu görüşünden hareketle kabullerine karar verilmiş ise de, bu taşınmaz bölümleri bakımından mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davacı dava dilekçesinde, dava konusu 20 sayılı parselin tamamının babasından kaldığını, taksim sonucu kendisine düştüğünü belirterek iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur. Keşifte dinlenen yerel bilirkişiler ve tanıklar ise, taşınmaz bölümlerinin davacının babasından kaldığını, babasının 1985 yılından önce öldüğünü, çocukları ... ve davacı ... arasında yapılan taksim sonucu krokide E harfiyle gösterilen yerin dava dışı ...’e, D harfiyle işaretli kısmın davacı ...’ya düştüğünü, C harfiyle işaretli taşınmaz bölümünün ise, babasının ölümünden sonra Hacı tarafından kullanıldığını açıklamışlar, tüm mirasçıların katılımıyla yapılan bir paylaşım olup olmadığı konusunda herhangi bir açıklamada bulunmamışlardır.

Uyuşmazlık konusu ve kabulüne karar verilen taşınmaz parçaları davacının babasından kaldığına, Artova Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen muris Mehmet Karataş’a ait 08.12.2009 tarih ve 2009/380 Esas, 2009/358 Karar sayılı veraset belgesine göre, murisin 06.05.1985 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak ... ve Hacı dışında kızı Zeliha’nın mirasçıları ile diğer çocuğu Yeter’in kaldığı yani ... ile Hacı dışında başka mirasçılarının da olduğu belirlendiğine, tüm mirasçıların katılımıyla yapılmış bir paylaşımın olmadığı anlaşılmadığına göre, muris Mehmet’ten kalan tereke elbirliği mülkiyet hükümlerine tabi olduğunun kabulü gerekir. TMK.nun 701 ve 702. maddeleri gereğince elbirliği mülkiyetinde mirasçıların belirlenmiş payları olmayıp her birinin payı taşınmazların tamamı üzerinde söz konusudur. Şayet tüm mirasçıların katılımıyla yapılan bir paylaşım sonucu dava konusu taşınmaz bölümleri davacıya kalmış ise, davanın bulunduğu bu haliyle yürütülmesi ve aşağıda açıklanacak eksikliklerin yerine getirilmesi gerekir. Açıklandığı biçimde yöntemine uygun olarak tüm mirasçıların katılımıyla yapılan bir paylaşımın olmadığının anlaşılması halinde terekeye dahil bir taşınmaz için bir veya birkaç mirasçının tek başına üçüncü kişilere karşı dava açma sıfat ve ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi düşünülmelidir. Çünkü, TMK.nun 702. maddesinde tasarrufi işlemlerde oybirliği aranır. Davada bir tasarrufi işlem olup, tüm mirasçıların birlikte üçüncü kişilere karşı dava açması zorunludur. Davacı sadece taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tapuya kayıt ve tescilini istemiştir. Bu nedenle dava koşulunun somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerekmektedir.

Yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi Sadullah Yıldız, krokide C harfiyle gösterilen taşınmaz bölümünün özel harman yeri olduğunu, 5–6 yıl önce davacının greyder kullanmak suretiyle tepe niteliğinde bulunan taşınmazı düzelterek kullanmaya başladığını açıkladığına göre, bu taşınmaz bölümünün imar ve ihyaya muhtaç yerlerden olduğunun kabulü gerekir. Keşifte dinlenen diğer yerel bilirkişiler ile tanıklar davacının greyder kullandığından söz etmemişler, sadece babalarının zilyetliği de dahil taşınmazın 40–50 yıldan beri C harfiyle gösterilen yerin özel harman yeri olarak D ve E harfleriyle işaretlenen bölümlerin ise bahçe olarak kullanıldığından söz etmişlerdir. Mahkemece, HUMK.nun 265. (HMK. 261m.) maddesi gereğince beyanlar arasındaki çelişki üzerinde durulmamış, bu konuda tanıklar ve yerel bilirkişiler yüzleştirilerek çelişki giderilmemiştir. Krokide C harfiyle gösterilen taşınmaz bölümünün toplamı 1383,11 m2 olup, harman yeri bakımından oldukça büyük bir yer sayılır. Bu miktarda bir yerin tamamının harman yeri olarak kullanılması düşünülemez. Bu bakımdan bu bölüm içinde özel harman yeri olarak kullanılan kısmın neresi olduğunun yerel bilirkişi ve tanıklardan sorularak açıklığa kavuşturulması, 5–6 yıl önce greyderle düzeltilen yerin de belirlenmesi, her ikisine ait kısımlar teknik bilirkişi tarafından ayrı ayrı ölçümü yapılarak kroki üzerinde işaretlenmesi, 5– 6 yıl önce tepe niteliğinde bulunan ve greyderle düzeltilen yerin TMK.nun 715, 999 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/c maddesi kapsamında kalan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan, özel mülkiyete konu olmayacak taşınmazlardan olması nedeniyle bu kısım bakımından davanın reddine karar verilmesinin düşünülmesi, krokide E harfiyle işaretlenen yerin taksim sonucu ...’e düştüğü açıklanmış ise de, taşınmazın tamamı bakımından paylaşımın yapılıp yapılmadığı yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda aydınlığa kavuşturulduktan sonra özel harman yeril olarak kullanılan yer ile bahçe niteliğinde bulunan D ve E harfleriyle gösterilen yerler bakımından tüm bu durumların toplanacak deliller çerçevesinde değerlendirilmesi, yerel bilirkişi ve tanıkların ...nun 243 ve 244, 259 ve 290/2. maddeleri gereğince davetiyeyle keşif yerine çağırılmaları ve uyuşmazlığın taşınmaza ilişkin bulunması nedeniyle keşif yerinde dinlenmeleri, beyanlar arasındaki çelişkinin HMK 261. maddesi gereğince giderilmesi, ondan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucu hüküm kurulmuş bulunması doğru değildir.

Kabule göre de, E harfiyle gösterilen yer bakımından dahili davalı yapılan ancak ... tarafından yöntemine uygun bir biçimde açılan bir dava ve istek olmadığı halde yargılama giderlerinin ...’e yükletilmesi de yerinde bulunmamıştır.

Kabule göre de, E harfiyle gösterilen yer bakımından dahili davalı yapılan ancak ... tarafından yöntemine uygun bir biçimde açılan bir dava ve istek olmadığı halde yargılama giderlerinin ...’e yükletilmesi de yerinde bulunmamıştır.

Davalı Hazine vekilinin krokide C, D ve E harflerine yönelik temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün bu taşınmaz bölümleri bakımından 6100 sayılı ...nun Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 18,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 2,75 TL'nin temyiz eden davacıdan alınmasına 02.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/9509, Karar No: 2021/5760, Tarih: 22.04.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/9509 E.  ,  2021/5760 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, yaşlılık aylıklarının kesilmesine dair kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma kararından sonra ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.01.2009-01.07.2010 tarihleri arasında dava dışı bir şirketten olan hizmet bildirimlerinin kurumca iptal edildiğinin, anılan tarihte adı geçen şirkette eylemli çalışmasının mevcut olduğu ve hizmet bildirimlerinin iptali sonucu yaşlılık aylığına hak kazanamadığı gerekçesiyle kurumca yapılan aylığın kesilmesi kararının iptaline yönelik mevcut davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Hizmet tespiti davalarının amacı hizmetlerin karşılığı olan sosyal güvenlik haklarının korunmasıdır. Hizmet akdine dayalı çalışma olgusunun ispatında delil sınırlandırması yoksa da davacının Kurum sicil dosyası, işyeri özlük dosyası temin edilip işyerinin Kanunun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlendikten sonra iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, hangi işyerinde ne iş yapıldığı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği, prime esas kazanca tabi ücretin ne olduğu, çalışmanın sürekli, kesintili, mevsimlik olup olmadığı eksiksiz bir şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, beyanları alınan tanıkların birçoğunun kurumca hizmetleri iptal edilen kişiler olması, Organize Sanayi Müdürlüğünün işyerinin faaliyetine ilişkin yazısı, kurum denetmen raporu, elektrik abone bilgileri, kurum icra takip servisince tutulan 05.02.2010 tarihli tutanak ve diğer ifadeler birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulüne ilişkin yeterli delil bulunmadığı ve bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 22.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3463, Karar No: 2021/13859, Tarih: 10.11.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/3463 E.  ,  2021/13859 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

No : 2020/1341-2021/78

İlk Derece

Mahkemesi : Kayseri 1. İş Mahkemesi

Davacı, ödenmeyen prim borçları nedeniyle hakkında kesinleşen icra takibi sonucu 1/4 oranında haciz konan yaşlılık aylığından yapılabilecek kesintinin 1/10 oranında olması gerektiğinin tespiti ile alacağın tahsilini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; müvekkilinin Bağ-Kur emeklisi olduğunu, prim borcundan dolayı kurum tarafından müvekkilinin emekli maaşının 1/4 ü oranında her ay düzenli olarak kesinti yapıldığını, müvekkilinin emekli maaşının kesinti tarihinden itibaren net asgari ücretin üzerinde hiç olmadığını, 6183 sayılı kanunun 71. maddesine göre "Aylıklar, ödenekler, her çeşit ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama bağlı olmayan nafakalar, emeklilik aylıkları, sigorta ve emeklilik sandıkları tarafından bağlanan gelirler kısmen haczolunabilir. Ancak haczolunacak miktar bunların üçte birinden çok dörtte birinden az olamaz. Asgari ücreti aşmayan aylık gelirlerin onda birinden fazlası haczolunamaz." hükmünün yer aldığını, buna göre müvekkilinin maaşının en fazla onda birinin kesilmesi gerekirken 1/4 'ünün kesilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek müvekkilinin emekli maaşından davalı kurum tarafından her ay yapılan 1/4 oranındaki kesintinin kaldırılarak en fazla 1/10 oranında kesinti yapılmasına, bundan önce yapılan haksız kesintilerin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 3.000,00TL nin kesinti tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacının kuruma olan prim borcunu ödememesi üzerine davacının maaşına haciz konularak emekli aylığının 1/4 oranında kesinti yapıldığını ve borcuna mahsup edildiğini, davacının maaşına haciz konulduğu 27.09.2011 tarihinde almış olduğu maaşın 708,22TL olup bu dönemde asgari geçim indirimi dahil 658,95TL olduğunu, davacının asgari ücretin altında maaş almadığını, davacının bu yöndeki beyanlarının yersiz olduğunu, ayrıca davacının aynı çatı altında yaşadığı eşi Seniye Oğuz'un kurudan 4 B kapsamında 1361,30TL maaş aldığını, OSC Oğuz Cam Sanayi Tic. Ltd. Şti. ... olarak 1994/03 ile 2008/5 yıllar arasında aylık ortalama 28 ila 7 işçi çalıştırdığını toplam 1.119.652,83.-TL borcu bulunduğunu, icraen yapılan tahsilatlar dışında da hiçbir ödemesi bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

"Davanın kısmen kabulü ile;

1-Davacının maaşından yapılan haciz kesinti işleminin 2009 yılının tamamını, 2015 yılı 1,2,3,4,5,6 ıncı ayları, 2016 yılı 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 uncu aylarına ait dönemdeki 1/4 üzerinden yapılan kesinti işleminin iptali ile bu dönemde davacının maaşından 1/10 üzerinden kesinti yapılması gerektiğinin tespitine. Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-3.267,62 TL alacağın kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı kurumdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

"1)Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine" karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili, asgari ücretin brüt ücret üzerinden hesaplanması halinde, müvekkilin almış olduğu tüm aylıkların asgari ücretin altında kaldığını, davanın kabulü gerektiğini beyanla davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, bilirkişinin ek ödemeleri dikkate almadığını, hesabın hatalı olduğunu beyanla, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili, asgari ücretin brüt ücret üzerinden hesaplanması halinde, müvekkilin almış olduğu tüm aylıkların asgari ücretin altında kaldığını, davanın kabulü gerektiğini beyanla davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, bilirkişinin ek ödemeleri dikkate almadığını, hesabın hatalı olduğunu beyanla, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

5510 sayılı Kanunun 88. maddesinin 16. bendine göre, "Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanunun 51, 102 ve 106. maddeleri hariç, diğer maddeleri uygulanır. Kurum, 6183 sayılı Kanunun uygulanmasında Maliye Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşları ve mercilere verilen yetkileri kullanır." 6183 sayılı Kanunun 54. maddesi hükmü uyarınca süresinde ödenmeyen amme alacağı tahsil dairesince cebren tahsil olunur. Amme borçlusunun borcuna yetecek miktarda mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi yetkisi çerçevesinde yaşlılık aylığına haciz konarak kesinti yapılması da düzenlemede belirtilen cebren tahsil şekillerinden birisidir. 6183 sayılı Kanunun "Kısmen Haczedilebilen Gelirler" başlıklı 71. maddesi, "Aylıklar, ödenekler, her çeşit ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama bağlı olmayan nafakalar, emeklilik aylıkları, sigorta ve emeklilik sandıkları tarafından bağlanan gelirler kısmen haczolunabilir. Ancak haczolunacak miktar bunların üçte birinden çok dörtte birinden az olamaz. Asgari ücreti aşmayan aylık gelirlerin onda birinden fazlası haczolunamaz." düzenlemesini içermektedir.

Bu yönde davanın esas itibariyle yaşlılık aylığına konan haczin bir kısmının kaldırılmasına ilişkin bulunduğu gözetildiğinde, yaşlılık aylığının özellik ve hukuksal niteliğinin de dikkate alınması zorunludur. Sosyal Güvenlik; anayasal, sosyal temel bir hak olarak Anayasamızda yer almıştır. Durumları ne olursa olsun kişilere, karşılaştıkları sosyal riskler sonucu sosyal güvence temin etmeyi kabul eden sosyal güvenlik ilkesinin altyapısını sosyal sigortalar oluşturur. Sosyal güvenlik temel bir ilke, sosyal sigortalar ise bu ilkeyi gerçekleştirmeye yarayan araçlardan en önemlisidir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre uzun vadeli sigorta kolları arasında yer alan yaşlılık sigortası kolu, sosyal sigortaların kuşkusuz en önemli kollarından birisidir. Bu sigorta kolu ile ilerde çalışma gücünü kaybeden veya azaltan durumlarla karşılaşan kişilere yaşamlarını idame ettirmek için sosyal güvence sağlanması amaçlanır. Sözü edilen sigorta kolu, bir yönüyle kişinin yaşam hakkı olup, bu hakka duyulan saygının bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda sürekli kullanılması zorunlu bir hak olarak karşımıza çıkar. Kişinin yaşamı boyunca, giderek geride kalanlara da intikal ettiğinden yaşam sonrası dahi devam etme özelliği vardır. Bu haktan, vazgeçilemez ve kaçınılamaz. Anayasa, belli koşulların yerine getirilmesi halinde bu hakkı sağlama yükümünü doğrudan devlete vermiştir. Bu yönüyle tamamen kamusal ve zorunlu bir hak olarak karşımıza çıkar. Bu nedenledir ki çalışma gücünü kaybeden veya azaltan durumlarda kişilere yaşamlarını idame ettirmek için sosyal güvence sağlanmasına yönelik yaşlılık aylığının tümden haczi Anayasal Sosyal Devlet ilkesi ile bağdaşmadığı içindir ki 6183 sayılı Yasa'nın 71. maddesi ile bu aylığın tümden değil ancak miktarına göre kısmen haczinin mümkün olduğu açıkça vurgulanmıştır. Bu maddede kıstas alınan asgari ücret, çalışana, bir ay karşılığı olarak ödenen ve gereksinimlerini günün rayiç bedelleri üzerinden en az düzeyde karşılamaya yetecek ücret olarak tanımlanabilir. En az düzeyde yaşam standardını karşılaması nedeniyledir ki, asgari ücretin altında kalan yaşlılık aylığı miktarından yapılabilecek oranda mümkün olduğunca sınırlandırılmıştır. Kuşkusuz burada bahsedilen asgari ücret net gelirdir. Ancak sigortalının, çalışma karşılığı veya başka gelirlerinin olması halinde en az yaşam standardının ve yaşlılık aylığından yapılacak kesinti oranının, yaşlılık aylığı ve gelir toplamına göre belirlenmesi gerekeceği yönündeki yaklaşımında hakkaniyete uygun olacağı gözden uzak tutulmamalıdır.

Bu yasal çerçevede eldeki davada, yapılan hesaplamanın hatalı olduğu, bazı dönemlerin hesaplanmadığı ve aylıkların kurumdan gelen listeyle birebir örtüşmediği anlaşılmakla; Mahkemece, davacının yaşlılık aylığından öncelikle hangi dönemlerde haciz ve kesintiler yapıldığı davalı kurumdan sorulmalı, davacının bu dönemlerde aldığı net ücretler üzerinden, belirlenen dönem ve miktarlara göre yukarıda değinilen 71. madde kapsamında haciz yapılabilecek oran ve miktar uyuşmazlık konusu döneme ilişkin bilirkişiden hesap raporu alınarak belirlenmeli, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.11.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.