muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/3039, Karar No: 2019/5566, Tarih: 19.06.2019

01.01.2005 başlangıç tarihli beş yıl süreli kira sözleşmesinde kira bedelinin aylık 600TL olduğu, hususi şartlar 6. maddesinde " Kiracı kontrat bitiminde kira rayiç bedelini %18 oranında artışını şimdiden kabul ve taahhüt eder. Her yıl sonu artırım bu oranda yapılır.", 20. maddesinde "kiracı kontrat tarihinden itibaren en geç beş gün içinde kirayı ödemekle yükümlüdür. Zamanında ödemediği takdirde %10 gecikme cezası ödemeyi kabul ve taahhüt eder." kararlaştırmaları mevcuttur.

Kiracı aleyhine düzenleme yasağı başlıklı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 346.maddesinde; kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğünün getirilemeyeceği, özellikle kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmaların geçersiz olduğu, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun Geçmişe etkili olma başlıklı 2. maddesinde; Türk Borçlar Kanunu'nun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kurallarının gerçekleştikleri tarihe bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanacağı, aynı kanunun görülmekte olan davalara ilişkin uygulama başlıklı 7. maddesinde de; Türk Borçlar Kanunu'nun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları ile geçici ödemelere ilişkin 76'ncı, faize ilişkin 88'inci, temerrüt faizine ilişkin 120'nci ve aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138'inci maddesinin görülmekte olan davalara da uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Kiracıyı koruma amacıyla getirilen TBK'nin 346.maddesindeki bu yasal düzenlemenin kamu düzenine ilişkin olduğu kuşkusuzdur. Bununla birlikte 6217 sayılı Yasa'nın Geçici 2.maddesinde değişiklik yapan 6353 sayılı Yasa'nın 53.maddesine göre; kiracının Türk Ticaret Kanunun'da tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 323, 325, 331, 340, 343, 344, 346 ve 354'üncü maddelerinin 01.07.2012 tarihinden itibaren sekiz yıl süreyle uygulanamayacağı, bu halde kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümlerinin tatbik olunacağı da öngörülmektedir.

6102 sayılı TTK'nun 12.maddesinde "bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.” Bu durumda mahkemece tarafların sunacağı delillerden ve ilgili Ticaret Odasından davalı borçlunun işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olup olmadığı ve vergi dairesinden bilanço esasına göre defter tutup tutmadığı araştırılarak davalı borçlunun tacir olup olmadığı belirlenmelidir.

Uyuşmazlık, kira sözleşmesinde kararlaştırılan gecikme faizi koşulunun geçerli olup olmadığı hususundadır. Hükme esas alınan 28.01.2013 tarihli bilirkişi raporunda; davacının ödemesi gereken miktar kira alacağı 10.710TL, gecikme zammı 9.117TL ve işlemiş faiz 786,17TL toplamı 20.613.17 TL hesaplanmış ise de kiracının gerçek kişi olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece, yukarıda açıklanan hususlar gözönünde bulundurularak davacı kiracının tacir olup olmadığı hususu araştırılıp, sözleşmedeki faiz koşulunun geçerli olup olmayacağı belirlendikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, tacir araştırması yapılmadan, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

3-) Öte yandan, davacı, delil olarak dayandığı 2.000TL bedelli çekin kira bedeline mahsuben davalıya iletilmek üzere oğlu ...'ye teslim edildiğini iddia etmiştir. Uyuşmazlık kira alacağına ilişkin olduğuna göre, münhasıran kira ödemesine ilişkin ödemeler incelenerek bir değerlendirme yapılması gerekmektedir. Hal böyle olunca, davalı adına yapıldığı ve dava konusu kira bedelinden mahsup edilmesi gerektiği ileri sürülerek çek bilgileri de bildirildiği halde Mahkemece davacının bu ödeme savunması üzerinde durulup bahsi geçen çek bedelinin ödenip ödenmediği araştırılıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu konuda herhangi bir araştırma yapılmamış olması da doğru değildir.

4-) Davacı kiracı tarafından kira sözleşmesinin süresinden önce feshedildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, kiracının tek taraflı olarak sözleşmeyi feshinin haksız olduğuna ilişkin değerlendirmesinde bir usulsüzlük bulunmamaktadır. Ancak kiralananı süre bitmeden tek taraflı olarak tahliye etme hak ve yetkisi kendisine tanınmayan kiracının, kiraya verenin bilgisi ve rızası olmaksızın, haklı bir nedene de dayanmaksızın, kira süresinin bitiminden önce kiralananı tahliye etmesi sözleşmeye aykırı davranış (haksız fesih) sayılır; böylesi bir durumda kiracı, kiraya verenin bu yüzden uğradığı zararı tazminle sorumludur. Ne var ki, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 114. maddesi (mülga 818 Sayılı BK.nun 98.maddesi) göndermesi ile aynı Kanunun 52. maddesi (mülga BK.nun 44. maddesi) uyarınca, kiraya veren de, kiralananı aynı koşullarla yeniden kiraya vermek konusunda gereken çabayı göstermeli ve böylece zararın artmasına sebebiyet vermemelidir. Aksi takdirde, artmasına sebep olduğu zarar tutarını kiracıdan isteyemez. Bu durumda, davacının zararı tahliye tarihinden kiralananın aynı koşullarla yeniden kiraya verilebileceği tarihe kadar boş kaldığı süreye ilişkin kira parasından ibarettir. Hükme esas alınan kira sözleşmesinin hususi şartlar 8. maddesinde ''Kiracı kiralananı boşaltmak istediği taktirde 1 ay evvelinden mal sahibine haber verecektir." şeklinde ihbar şartına yer verilmiştir. Tarafların serbest iradesi ile konulmuş bu şart geçerli olup tarafları bağlar. Sözleşmede tarafların makul süreyi 1 ay olarak belirlediği ve davalı ihbar koşuluna uymadan taşınmazı 30.06.2008 tarihinde tahliye ettiğine göre bu tarihten itibaren sözleşmede kararlaştırılan 1 aylık makul süre tazminatı üzerinden karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde fazla kira parasına hükmedilmesi de doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci, üçüncü ve dördüncü bentlerde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'un 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden taraflara iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'un 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.06.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5536, Karar No: 2018/2737, Tarih: 14.03.2018

**2. Ceza Dairesi         2015/5536 E.  ,  2018/2737 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

I- Mala zarar verme suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine ilişkin temyiz istemlerinin incelenmesinde;

14/04/2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31/03/2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından sanıkların temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

II- Hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine ilişkin temyiz istemlerinin incelenmesinde;

Sanıkların tüm aşamalarda üzerlerine atılı suçlamaları kabul etmedikleri, Sandıklı ilçesine bir arkadaşlarını görmeye gittiklerini savundukları, sanıkları hırsızlık yaparken veya mağdura ait işyerinden kaçarken gören kimsenin bulunmadığı, kolluk görevlilerince düzenlenen olay ve yakalama tutanağına göre de çevrede yapılan 10-15 dakikalık araştırmadan sonra sanıkların bir başka sokak üzerinde görülerek şüphe üzerine yakalandıklarının anlaşılması karşısında, sanıkların yakalandıkları sokak üzerinde otlar arasında tornavida, çuval, bere gibi suçta kullanılmaya yarar alet ve eşyaların ele geçirilmesi dışında sanıkların yüklenen suçlardan mahkumiyetlerine yeterli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delil bulunmadığı gözetilmeden sanıkların beraati yerine, yazılı biçimde mahkumiyetlerine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 14/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22624, Karar No: 2014/22717, Tarih: 03.07.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/22624 E.  ,  2014/22717 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 17. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 21/11/2013

NUMARASI : 2011/474-2013/582

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalılar avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalılar vekili avukat A.. O.. A.. ile davacı vekili avukat F.. Ç.. K..'un gelmeleriyle duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı,davalı arsa sahipleri Mahir ve M.. D..’in diğer davalı ile yaptıkları kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre inşa edilen binadan 2 numaralı dükkanı 10.1.2008 tarihinde müteahhitten satın aldığını, daha sonra bu dükkanın numarasının (6) olarak değiştirildiğini ancak,taşınmazın tapusunu alamadığı gibi,tapunun arsa sahipleri üzerinde olduğunu öğrendiğini,inşaatın da yarım kaldığını ve % 40 seviyesinde bulunduğunun tesbit edildiğini ileri sürerek öncelikle tapu kaydının iptali ve tescile karar verilmesini talep etmiş,bilahare ıslah dilekçesi ile dükkanın rayiç değeri olarak 54.173,44 TL nin faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece,tapu iptal ve tescil davasının reddine,taşınmazın rayiç değeri olan 54.173,44 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş,hüküm davalı arsa sahipleri tarafından temyiz edilmiştir.

Davalılar davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece,tapu iptal ve tescil davasının reddine,taşınmazın rayiç değeri olan 54.173,44 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş,hüküm davalı arsa sahipleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde;Davalı firmanın diğer davalı arsa sahipleri ile yaptığı kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile yapılan binadan 2 numaralı dükkanı davalı müteahhitten 10.1.2008 tarihinde satın aldığı,bilahare numarasının 4.2.2008 günlü noter sözleşmesi ile 6 numaralı dükkan olarak değiştirildiği,davalı müteahhit firmanın ekonomik sebeplerle inşaata devam edemeyeceğini bildirdiği,bunun üzerine arsa sahiplerinin de 24.3.2008 tarihli ihtarla kat karşılığı inşaat sözleşmesini feshettikleri, inşaatın % 40 seviyesinde kaldığı,davalı müteahhide satış bedelinin ödendiği hususları dosya kapsamından anlaşılmaktadır.Dosyaya delil olarak sunulan dava dışı kişilerin arsa sahiplerine karşı açtıkları cebre tescil davasında verilen kabul kararını 14.Hukuk dairesinin 17.5.2011 tarihli ilamı ile inşaatın % 70 seviyesinde olmaması nedeniyle cebre tescil talep etme haklarının olmadığı gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.Davalı arsa sahipleri,davacının tescil talep hakkı olmadığından kendilerinden bedelde isteyemeyeceğini savunmuşlardır.Esasen davacı,dava konusu dükkanı,davalı müteahhitten satın almış, bedelini de bu davalıya ödemiştir.Davalı arsa sahiplerinden cebri tescil isteme hakkı da olmayan davacının,dükkan için ödediği bedeli akidi olan müteahhidinden talep hakkı vardır. Hal böyle olunca davalı arsa sahipleri hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle kararın davalı arsa sahipleri yararına BOZULMASINA, 1100,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak arsa sahiplerine ödenmesine, peşin alınan 25,20 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.07.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/8791, Karar No: 2018/24349, Tarih: 11.12.2018

**5. Hukuk Dairesi         2018/8791 E.  ,  2018/24349 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca ONANMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 29/03/2018 gün ve 2016/26788 Esas - 2018/5952 Karar sayılı ilama karşı taraf vekillerince verilen dilekçeler ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R –

1-Değerlendirme tarihi olan 2015 yılında, dava konusu taşınmaz ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kabul edilen taşınmazın, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m² değerlerinin, ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden istenildikten,

2-Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi, hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kabul edilen taşınmazın bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibariyle fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parseli mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parseli mi olduklarının ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulduktan,

3-Bilirkişi kurulunca incelenen ve değer biçmeye esas alınan emsal kabul edilen taşınmazın, bilirkişi raporunda belirtilen tarihteki satışına ilişkin akit tablosunun, Tapu Müdürlüğünden istenildikten,

4-Dava konusu taşınmaz ile bilirkişi raporunda somut emsal olarak esas alınan taşınmazın, belediye binası, hükümet konağı, adliye, belediye binası, vb. merkezi yerlere ve birbirlerine olan uzaklıklarının halihazır şehir haritası üzerinde fen bilirkişisine işaretlettirildikten,

5-Dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede imar uygulaması yapılması halinde kesilecek düzenleme ortaklık payı oranı ilgili Belediye Başkanlığından sorulduktan,

Sonra, Alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11/12/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3384, Karar No: 2020/2146, Tarih: 05.03.2020

**11. Ceza Dairesi         2019/3384 E.  ,  2020/2146 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sanığın 2008 takvim yılında sahte fatura kullandığının iddia olunması, dosyada mevcut faturaları düzenleyen mükellefler hakkında düzenlenen karşıt inceleme raporlarının içeriği de nazara alınarak, suça konu faturaların satılan hizmet maliyeti içindeki payının % 78 gibi yüksek bir orana tekabül etmesi, giderlerin büyük çoğunluğunun iki ay gibi kısa bir sürede yapılmış olması ve nakliyecilik faaliyeti ile iştigal eden sanığın bu kadar akaryakıtı kullanacak ticari kapasitesinin bulunmaması ve fatura bedellerinin ödendiğine dair ticari teamüllere uygun herhangi bir belge ibraz edilmemesi karşısında; 5271 sayılı CMK’nin 217. maddesi uyarınca duruşmadan edindiği kanaate göre delilleri değerlendirip, sanığın suç kastı ile hareket ettiği yönünde vicdani kanıya ulaşan Mahkemenin takdir ve kabulünde bir isabetsizlik görülmediğinden, tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiş, 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilerek tartışılan delillere, Mahkemenin oluşa uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, hükümde düzeltme nedeni dışında bir isabetsizlik görülmediğinden, sanığın diğer temyiz nedenlerinin reddine, ancak;

Aydın Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 13.04.2017 tarih ve 2014/3282 esas sayılı iddianamesi ile mütalaa ve vergi suçu raporuna uygun olarak sanık hakkında, “2008 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan kamu davası açıldığı, temyize konu kararın gerekçesinde, sadece bir bölümde ''düzenlediği'' şeklindeki maddi hata dışında esasen sanığın 2008 takvim yılında sahte fatura kullandığı ve bu şekilde vergi usul kanununa muhalefet suçunu işlediği kabul edilmesine karşın, hüküm bölümünde "sahte belge düzenleme..." ibaresine yer verilmek suretiyle çelişkiye neden olunması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı Kanun’un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından “sahte belge düzenleme” ibaresinin çıkartılarak yerine “sahte fatura kullanma” ibaresinin eklenmesi suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 05.03.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1914, Karar No: 2015/1798, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/1914 E.  ,  2015/1798 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 10.03.2014 gün ve 2013/256 E. 2014/267 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14921 E. 2014/18448 K. sayılı ilamı ile;

“...Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.