muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/1700, Karar No: 2013/7687, Tarih: 16.04.2013

Yeri gelmişken yersiz ödeme haline gelen aylıkların istirdadına ilişkin uyuşmazlığın ve bununla ilgili sosyal güvenlik mevzuatının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Konuya ilişkin ilk düzenleme (mülga) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda yer almaktadır. Kanunun "Sigorta Yardımlarının Haczedilemeyeceği, Yanlış Ve Yersiz Ödemelerin Tahsili" başlıklı 121. maddesi, "Bu kanun gereğince bağlanacak gelir veya aylıklar ve sağlanacak yardımlar, nafaka borçları ve bu Kanunun 80. maddesine göre takip ve tahsili gereken alacaklar dışında, haciz veya başkasına devir ve temlik edilemez. (Ek fıkra: 29/07/2003-4958/47 madde) Ancak, yanlış ve yersiz ödendiği anlaşılan her türlü gelir, aylık ve sigorta yardımları 84. maddenin son fıkrası saklı kalmak kaydıyla, ilgililerin sonraki her çeşit istihkaklarından kesilmek suretiyle geri alınır. Kurumun genel hükümlere göre takip hakkı saklıdır" hükmünü içermektedir. Diğer taraftan 01/10/2008 tarihinden yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 506 sayılı Kanunun anılan hükmü yürürlükten kaldırılmış ve konu 5510 sayılı Kanunun 96. maddesinde düzenlenmiştir.

5510 sayılı Kanunun 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren "Yersiz Ödemelerin Geri Alınması" başlıklı 96. Maddesinde de; "Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara, gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmi dört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmi dört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren hesaplanacak olan kanuni faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır." hükmü yer almaktadır.

Bilindiği üzere yasaların geriye yürümesi konusunda mevzuatımızda genel bir düzenleme bulunmamaktadır. İlke olarak her yasa yürürlüğe girdiği andan itibaren derhal hukuksal sonuçlarını doğurmaya başlar. Bunun doğal sonucuda, yasaların yürürlüğe girmelerinden önceki olayları etkileyemeyeceği, başka bir anlatımla geriye yürümeyecekleridir. Ancak devam eden uyuşmazlıklar ile tanımlanmamış hukuki durumlara yeni yasa veya düzenleyici kural " derhal yürürlüğe girme" niteliği nedeniyle uygulanacak ve hukuki sonuçlarını doğuracaktır. Bu gibi durumlarda yasaların geriye yürümesi değil ani etkisi söz konusudur.

Sosyal güvenlik hukukunun ilgi alanı kamusal olup, otoritesi kamu düzenini ilgilendirmektedir. Bu nedenle sosyal güvenlik hukuku ile ilgili yasalar yürürlüğe girdiği tarihten itibaren derhal hukuksal sonuçlarının doğurur. Öte yandan, 5510 sayılı Kanun öncesi mevzuata bakıldığında, 506 sayılı Kanunun 121. maddesinde yersiz ödemelerin kayıtsız şartsız iadesinin öngörüldüğü, yersiz ödeme halinde iade yükümünün kapsamının farklı hukuki durumlara özgü olarak değişiklik göstermediği görülmektedir.

5510 sayılı Kanun ise 96. maddesiyle 506 sayılı Kanunda yer almayan yeni bir düzenleme getirmiş; sebepsiz zenginleşmenin sigortalı veya hak sahibinin kasıtlı veya kusurlu davranışı ile Kurumun hatalı işleminden kaynaklanması hallerine bağlı olarak istirdadı mümkün ödeme miktarlarının belirlenmesini ayrı ayrı esaslara bağlamıştır.

Dolayısıyla, 5510 sayılı Kanun ile ödeme yükümünün kapsamı, sigortalının kasıt veya kusuruna veya Kurumun hatalı işlemine göre farklılaştırılarak kayıtsız şartsız iade öngören 121. madde hükmüne göre lehe bir düzenleme getirilmiştir.

Hal böyle olunca, sosyal güvenlik hukukunun yukarıda açıklanan niteliği karşısında sigortalı lehine düzenleme getiren 5510 sayılı Kanunun anılan hükmünün devam etmekte olan uyuşmazlıklarda uygulanması gerekmektedir.

Ayrıca, 5510 sayılı Kanunun geçici maddelerinde yersiz ödemelerin tahsili konusunda önceki hükümlerin uygulanması gereğini öngören herhangi bir kuralda yer almamaktadır.

5510 sayılı Kanunun geçici maddelerinde önceki hükümlerden hangilerinin uygulanamayacağı belirtilmek suretiyle uygulama düzenlenmiş olup, yersiz ödemelerin tahsili konusunda önceki hükümlerin uygulanması gereğine işaret eden herhangi bir kuralda bulunmadığından, Kanunun 96. maddesinin sigortalı yararına getirdiği bu yeni düzenlemenin Kurumun yersiz ödemeden kaynaklanan alacaklarına ilişkin süregelen uyuşmazlıklara uygulanması gerektiğinde duraksama bulunmamaktadır.

Yapılan açıklamalar ışığında sonuç itibariyle; kamusal niteliği gereği sosyal güvenlik hukuku ile ilgili yasaların yürürlüğe girdiği andan itibaren derhal hukuksal sonuçlarını doğurması; 5510 sayılı Kanun ile ödeme yükümünün kapsamının sigortalının kasıt veya kusuruna veya Kurumun hatalı işlemine göre farklılaştırılarak, kayıtsız şartsız iade öngören 121.madde hükmüne göre daha lehe bir düzenleme getirilmesi ve 5510 sayılı Kanunun geçici

maddelerinde yersiz ödemelerin tahsili konusunda önceki hükümlerin uygulanması gereğini öngören herhangi bir kuralında yer almaması karşısında yersiz ödemelerin iadesi talebine ilişkin devam etmekte olan uyuşmazlıkların çözümünde, 5510 sayılı Kanunun 96.maddesinin değerlendirilmesi ve uygulanması gerekmektedir.

Diğer taraftan uyuşmazlığın çözümünde 818 sayılı Borçlar Kanununun 63.madde hükmünün uygulama yeri olup olmadığı hususunun da açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

maddelerinde yersiz ödemelerin tahsili konusunda önceki hükümlerin uygulanması gereğini öngören herhangi bir kuralında yer almaması karşısında yersiz ödemelerin iadesi talebine ilişkin devam etmekte olan uyuşmazlıkların çözümünde, 5510 sayılı Kanunun 96.maddesinin değerlendirilmesi ve uygulanması gerekmektedir.

Diğer taraftan uyuşmazlığın çözümünde 818 sayılı Borçlar Kanununun 63.madde hükmünün uygulama yeri olup olmadığı hususunun da açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanunun, geri verilmesi gereken tutarın belirlenmesinde genel hüküm niteliğinde bulunan 63.madde uyarınca; iyiniyetli zenginleşen, sebepsiz zenginleşme konusunun kendisinden istendiği tarihten önce elinden çıktığını iddia ve ispat ettiği miktar oranında ret ve geri vermekle yükümlü olmayacaktır. Buna karşın; zenginleşenin zenginleşme anında veya sonrasında mal varlığındaki artışın geçerli bir hukuki sebebe dayanmadığını biliyor veya bilmesi gerekiyor olması halinde kötü niyetli sayılacağında da kuşku bulunmamaktadır.

5510 sayılı Kanunun 96.maddesiyle, sebepsiz zenginleşmede geri verme konusunda genel hüküm niteliğindeki Borçlar Kanununun 63.maddesine nazaran özel bir düzenleme getirilmiştir. Şu duruma göre, aynı konu hakkında bir tarafta genel kanunda kabul edilen yasa kuralı, bir tarafta da özel bir yasal düzenleme ortaya çıkmaktadır.

Bu nedenle sorunun normlar hiyerarşisi kurallarına göre çözümlenmesi gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

“Yasaların çatışması” olarak da adlandırılan bu gibi durumlarda; sonraki norm, öncekinin yerini alır (Lex Pesterior deraget priori); özel kanun, genel kanundan önce gelir, (Le Specialis Per generalem non deregatur); açık anlamlı norm, kapalı anlamlı normdan önce gelir, biçiminde kabul edilen temel ilkelerden yararlanılarak sonuca ulaşılmaktadır.

Belirtilen ilkeler doğrultusunda yapılan değerlendirmede ise; 5510 sayılı Kanunun 818 sayılı Borçlar Kanununa göre özel nitelikte olduğu; bu kapsamda 5510 sayılı Kanunun 96.maddesi hükmünün sebepsiz zenginleşme nedeniyle yersiz ödemelerin Kuruma iadesi konusunda özel nitelikte düzenleme içerdiği açıktır.

Bu durumda özel kanun niteliğindeki 5510 sayılı Kanunun, yine özel düzenleme içeren 96.maddesi hükmü, genel nitelikteki 818 sayılı Borçlar Kanunun 63.maddesi hükmüne nazaran uygulama önceliğine sahiptir.

Bu durumda özel kanun niteliğindeki 5510 sayılı Kanunun, yine özel düzenleme içeren 96.maddesi hükmü, genel nitelikteki 818 sayılı Borçlar Kanunun 63.maddesi hükmüne nazaran uygulama önceliğine sahiptir.

Somut olayda, davacının boşanma kararı 04.04.2006 tarihinde kesinleşmiştir. Davacıya ölen babası nedeniyle yetim aylığı bağlanmıştır.Davacı eski eşi ile yeniden 08.12.2009 tarihinde evlenmiştir. 28.11.2010 tarihli kontrol memuru raporunda bahsedilen, bizzat yapılan çevre araştırması ile eşlerin beraber yaşadıklarına dair tutulan tutanaklara istinaden "boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayarak Kurumdan haksız menfaat temin ettiği" yönündeki tespit üzerine yetim aylığı kesilmiştir.Boşanma davasıyla 2 çocuğun velayeti anneye verilmiştir.2 komşu kontrol memuruna verdikleri imzalı beyanlarında tarafların boşanmadığını,ailece iyi geçindiklerini beyan etmişlerse de yargılama safhasında davacı lehine ifadelerini değiştirmişlerdir; ancak ifadelerdeki gerekçeler izah edilebilir değildir.Velayet annede olmasına rağmen tanık beyanında, davacının çocuklarını görmeye eski eşine gittiği yönündeki beyanı da çelişki yaratmıştır.Kontrol memuru huzurunda imzalı ifadesine başvurulan muhtar,tarafları fazla tanımadığını, davacının kaydının 17.12.2009 tarihinde güncellendiğini; ancak 25.02.2000 tarihli konutta yaşayanlara dair formda isminin kesintisiz bulunduğunu beyan etmiştir.Sonradan çıkan yasa,kural olarak yürürlüğünden önceki olaylara ve ilişkilere uygulanmaz ise de, yukarıda yapılan tüm açıklamaların ışığı altında, yasanın yürürlüğünden sonra da devam eden fiili durumlarda ve uyuşmazlıklarda da

yeni yasanın uygulanması gerektiği açıktır. Kişi yasadan önce boşanmış olup, birlikteliği yasadan önce de var olup, bu birliktelik yasadan sonra da devam ediyorsa, bu durumda yeni yasanın ugulanamayacağından bahsetmek mümkün değildir. O halde, yerel mahkemenin yukarıda yapılan açıklamaların ışığında, özel kanun niteliğindeki 5510 sayılı Kanunun 96.maddesinin değerlendirilmesi suretiyle karar vermesi gerekmektedir. Ayrıca, 5510 sayılı Kanunun 96/1-b bendinin son cümlesi uyarınca ilgililerin Kurumdan alacakları yoksa yersiz ödemelerin genel hükümlere göre geri alınması gerektiğine ilişkin yasal düzenlemede göz ardı edilmemelidir. (Yargıtay HGK. 2011/10-476 E., 2011/584 K)

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 56.maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere Anayasanın 20. maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm deliller toplanmalıdır.Davacının eski eşi ile tekrar evlenmesi, boşandıktan sonra birlikte yaşama olgusunu güçlendirmekle; bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı,oturdukları adreslerdeki komşuların tanıklığına başvurulmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak, muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğünden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, ..., telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı,davacının eski eşinin nerede çalıştığı ve maaşı var ise hangi bankadan maaş aldığı da araştırılmalı,çocuk var ise kimle kaldığı ve öğrenim durumları devam ediyor ise nerede öğrenim gördükleri, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/ Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azaların tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı,böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucun davanın kabulüne karar verilmesi; usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16/04/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2966, Karar No: 2011/3174, Tarih: 07.04.2011

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/2966 E.  ,  2011/3174 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete kasko sigortalı araçta meydana gelen 5.081 TL hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, davalı ...'ye ait aracın onarım amacıyla davalı ...İnşaat ve Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti'ne götürülmek üzere, sahibinden, tamirhane çalışanı diğer davalı ... tarafından teslim alındıktan sonra tamirhane yolunda ters yönde seyredildiği esnada müvekkiline kaskolu araca çarpılarak hasar verildiğini, davalı ... Sigorta AŞ'nin diğer davalı ...İnş. ve Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti'nin "Tamirhane Sorumluluk Sigortası"nı yapmış olması nedeniyle zarardan sorumlu olduğunu davalı ...'e ait aracın ZMMS poliçesinin olaydan sonra müvekkilince düzenlendiğini belirterek 5.081 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek ticari faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili, diğer davalı ...İnş ve Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti'nin müvekkili şirkete "Tamirhane Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu bu poliçenin 3.şahıs sorumlulukları genel şartlarına tabi olup, tamirhanede bakım, onarım için bırakılan 3.şahıslara ait araçların hasarını kapsamına aldığını, bu kapsamda kazaya karışan sigortalı tamirhanede bulunan davalı ...'e ait araçta meydana gelen 2.136 TL hasar bedelinin ödendiğini, davacı aracının zararının poliçe kapsamında bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ...İnş. Oto. San. Ltd. Şti., ... ve ... vekilleri, davacı şirketin aynı zamanda davalı ...'nin maliki olduğu aracın ZMMS poliçesini düzenleyen şirket olması sebebiyle zarardan kendisinin sorumlu olduğunu bunu rücu edemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile 5.081 TL tazminatın ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... şirketi vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, TTK'nun 1301.maddesine dayanılarak açılan rücuan tazminat istemine ilişkindir.

HUMK'nun 275.maddesi hükmü uyarınca "Mahkeme, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ve çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişi dinlenemez."

2-Dava, TTK'nun 1301.maddesine dayanılarak açılan rücuan tazminat istemine ilişkindir.

HUMK'nun 275.maddesi hükmü uyarınca "Mahkeme, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ve çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişi dinlenemez."

Somut olayda; davalı ... adına trafikte kayıtlı araç, davalı ...İnşaat Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti'ne ait diğer davalı ... tarafından sahibinden teslim alındıktan sonra getirilirken, tek yönlü yolda ters yönde seyrederken davacıya kasko sigortalı araca çarparak hasarlanmasına sebebiyet vermiş; kaza tesbit tutanağı ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davalı ..., kazada %100 kusurlu bulunmuştur. Davalı ... Sigorta AŞ, diğer davalı ...İnşaat Otomotiv San.Tic. Ltd. Şti'nin tamirhane sorumluluk sigorta poliçesini düzenlemiş olup vekili cevap dilekçesinde poliçenin sigortalı tamirhanede, bakım, onarım, vs için bırakılmış bulunan 3.şahıslara ait araçların hasarını kapsamına aldığını, bu nedenle davalı ...'ye ait araçta meydana gelen 2.136 TL hasar bedelinin ödendiğini, davacıya kaskolu araçta oluşan zararın poliçe kapsamında bulunmadığını zira bu aracın tamirhanede bulunan araçlardan olmadığını bildirmiştir. Davalı ... şirketince tanzim edilen Tamirhane Sorumluluk Sigorta Poliçesinin incelenmesinde; sigortalı tamirhanede bu

lunan 3.şahıslara ait araçların muafiyet ve istisnai hükümleri saklı kalmak kaydıyla sadece çarpışma, çarpma (aracın gerek hareket, gerekse durma halinde sigortalı ve/veya ona bağlı çalışanların iradesi dışında ani ve harici tesirler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya böyle bir cisme çarpma, çarpışma, devrilme, düşme, yuvarlanma gibi kazalardan meydana gelen hasarlar) ve 15 km deneme seferi sırasında meydana gelecek zarar ve ziyan taleplerinin temin edildiği, hasar tesbiti için işletmeye gelen araçların resmi kayıtlarının (giriş-çıkış kayıtları ve geliş nedenleri vb.) olması gerektiği belirtilmiştir.

Hükme esas alınan makina mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 25.12.2008 tarihli raporda; dava konusu trafik kazasına karışan davalı ...'ye ait araç tamirhanede değil, tamirhane dışında kazaya karışmış, araç tamirhanede hasar görmüş gibi değerlendirilip davalı ... şirketince hasar tazminatın ilgilisine ödendiğine göre, davacıya kaskolu araçta oluşan hasardan da davalı sigortacının sorumluluğunun bulunduğu kanaati belirtilmiş; mahkemece bu kanaat gerekçe gösterilerek davalı ... Sigorta AŞ yönünden de davanın kabulüne karar verilmiştir. Oysa davalı ...'e ait araç diğer davalı ...İnşaat Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti'ne onarım amacıyla servis çalışanı davalı ... tarafından malikinden teslim alınarak tamirhaneye getirilirken davalı sürücünün %100 kusuru ile meydana gelen kazada hasarlanmış, bu nedenle zararı davalı ... şirketince karşılanmıştır. Halbuki, davacıya kaskolu araç davalı servise bakım, onarım amacıyla bırakılan veya davalı servisin sorumluluğunda olan araçlardan değildir.

Makina mühendisi bilirkişi sigorta hukuku alanında uzman olmadığı gibi raporunda tamirhane sorumluluk sigorta poliçesi kapsamını ve şartlarını da değerlendirmemiştir. Hüküm kurmaya yeterli olmayan rapora dayanılarak eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Bu durumda mahkemece tamirhane sorumluluk sigorta poliçesi şartlarının değerlendirilip, tartışılması gerektiğinde sigorta hukuku alanında konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... şirketi vekilinin sair temyiz itirazlarının

reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Sigorta AŞ vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davalı ... şirketi lehine BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Sigorta AŞ'ye geri verilmesine 7.4.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/524, Karar No: 2019/2961, Tarih: 21.05.2019

**4. Hukuk Dairesi         2019/524 E.  ,  2019/2961 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Davacı ... vekili ... tarafından, davalı Tasfiye halinde T. Emlak Bankası AŞ (Konut Edindirme Yardımı Müdürlüğü) aleyhine 03/02/2014 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21/02/2017 günlü karara yönelik olarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına bozma talep edilmesi üzerine dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava; konut edindirme yardımı alacağına ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne kesin olarak karar verilmiştir.

Davacı vekili; müvekkilinin 1984-2008 yılları arasında Gazi Üniversitesinde işçi olarak çalıştığını, Konut Edindirme Yardımı Bölüm Müdürlüğüne yaptığı başvuru sonucunda, müvekkilinin ...’da bulunan gayrimenkulü için 14/10/1992 tarihinde davalı Mülga Türkiye Emlak Bankası AŞ aracılığı ile kredi kullandığının ve konut edindirme yardımı ödenenler sisteminde isminin yer aldığının tespit edildiğini, oysaki müvekkiline her hangi bir konut edindirme ödemesi yapılmadığını belirterek, konut edindirme alacağının davalıdan tahsili isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; davalı bankanın, davacı adına aktarılan konut edindirme yardımını ödemekle yükümlü olduğu gerekçesi ile kesin olarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının talebi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca kararın kanun yararına bozulması istenilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi gereğince idari yargı yerinde ancak ilgili idari kurum dava edilebilir. Bu yasal düzenlemeye göre, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri aleyhine idare mahkemelerinde dava açılamaz. Şu halde, özel hukuk tüzel kişisi (tacir) aleyhine açılan eldeki davanın görüm ve çözüm yeri adli yargı yeridir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davanın, davalı özel hukuk tüzel kişisine yöneltildiği anlaşılmakla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, mahkemece kesin olarak verilen kabul kararının yargı yolu nedeni ile bozulması istemi yerinde değildir. Bu nedenle kanun yararına temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına temyiz isteminin REDDİNE 21/05/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.