muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/16010, Karar No: 2016/1170, Tarih: 08.02.2016

**8. Ceza Dairesi         2015/16010 E.  ,  2016/1170 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması suçundan sanık E....ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 177/1, 62 ve 52/1-2. maddeleri uyarınca 500 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair .....4. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.07.2015 tarihli ve 2014/675 esas, 2015/387 sayılı kararını kapsayan dosyası ile ilgili olarak;

Dosya kapsamına göre, sanığın bakımını üstlendiği köpeğin serbest bırakılması sonucu mağdura saldırarak yaralanmasına neden olduğu şeklinde kabul edilen eylemden dolayı 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 177. maddesinden cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, 5237 sayılı Kanun'un 177. maddesinin gerekçesinde yer alan, "Suç, kişinin gözetimi altında bulunan hayvanın başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakması ile ya da bunların kontrol altına alınmasında ihmal göstermesi ile tamamlanır. Gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya bunların kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişinin, bu fiillerinden dolayı bir zarar meydana gelirse; fiilin sebebiyet verdiği netice açısından kast veya taksirine göre cezalandırılacaktır." şeklindeki açıklamalar ve Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 04.06.2008 tarihli ve 2008/1245 esas, 2008/7347 sayılı ilamında da belirtildiği üzere, zararın meydana gelmesi hâlinde suçun vasıf değiştireceği, dolayısıyla sanığın söz konusu eyleminin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 177. maddesinde tanımı yapılan suçu aşarak, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 89. maddesinde tanımlanan taksirle yaralama suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı CMK.nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 26.10.2015 gün ve 69850 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 25.11.2015 gün ve..... sayılı ihbarnamesi ile dairemize tevdii kılınmakla incelendi

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Hükümlünün gözetimi altında bulunan köpeğin serbest kalması sonucunda, mağdura saldırdığı ve mağdurun basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif şekilde yaralanmasına neden olduğunun kabul edilmesi karşısında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 177. maddesinde tanımlanan suçun tehlike suçu olduğu, bu suçun oluşabilmesi için hayvanın bir zarar meydana getirmesi şartı aranmadığı, bu itibarla bir zarar meydana gelmesi durumunda, eylemin vasıf değiştireceği ve sanığın en ağır cezayı gerektiren suçtan sorumlu olacağı gözetilerek yapılan incelemede; hükümlünün sahibi olduğu köpeğin saldırması sonucu mağdurun yaralamış olması nedeniyle tehlikenin gerçekleştiği ve eylemin taksirle yaralama suçunu oluşturduğu, zarar suçu olan taksirle yaralama suçundan sanığın cezalandırılmasına karar verildiği hallerde, ayrıca tehlike suçu olan hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması suçundan cezalandırılma imkanı bulunmamakta ise de, herhangi bir nedenle zarar suçundan cezalandırılabilme imkanının ortadan kalktığı durumlarda, koşulları bulunmakta ise tehlike suçundan sanığın cezalandırılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilerek, katılanın şikayetinin devam ettiğinin anlaşılması karşısında, TCK.nun 89/1. maddesi uyarınca uygulama yapılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde TCK.nun 177/1. maddesi uyarınca uygulama yapılması suretiyle eksik ceza tayini,

Yasaya aykırı ve Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma istemine dayalı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ihbarname içeriği bu itibarla yerinde görüldüğünden, .... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.07.2015 gün, 2014/675 esas, 2015/387 sayılı kararının CMK.nun 309. maddesi uyarınca aleyhe tesir etmemek üzere (BOZULMASINA), dosyanın Adalet Bakanlığı'na gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na tevdiine, 08.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/10568, Karar No: 2024/14808, Tarih: 18.11.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/10568 E.  ,  2024/14808 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

KARAR : Davacının istinaf başvurusunun esastan reddi, davalının istinaf başvurusunun kesinlikten reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 7. İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ortadan kaldırma kararı sonrasında İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun ise İlk Derece Mahkemesi kararının miktar itibarıyla kesin mahiyette olması sebebiyle kesinlikten reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; davacı işçiye ait özlük dosyasının (bireysel iş sözleşmesi, ücret bordroları, puantaj kayıtları ve vardiya çizelgeleri vb.) fiziki dava dosyası içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda yer almadığı belirlenmiştir.

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

18.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6090, Karar No: 2019/4308, Tarih: 13.05.2019

**14. Hukuk Dairesi         2016/6090 E.  ,  2019/4308 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir.

1) Bu kanun değişikliğine göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanunun 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligat, öncelikle bilinen veya gösterilen en son adresine, mavi renkli zarf kullanılmaksızın ve adres kayıt sistemindeki adres olduğuna ilişkin şerh verilmeksizin Kanunun 10. maddesine göre normal bir şekilde çıkarılmalıdır. Muhatabın bu adreste bulunmaması durumunda, tebliğ memurunca Kanunun 20 ve 21. maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29. maddesi uyarınca, muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

2) Muhatabın gösterilen adresten sürekli olarak ayrılması ve yeni adresinin de tebliğ memurunca tespit edilememesi durumunda, tebliğ evrakının tebligatı çıkaran mercie geri gönderilmesi gerekir. Ancak bu aşamadan sonra, Kanunun 10/2 ve Yönetmeliğin 16/2. maddeleri nazara alınarak, tebliğ evrakının açık mavi renkli zarfla, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek, Kanunun 21/2. maddesine göre tebliği mümkün olabilecektir.

Tebligat Kanununun 10/2 ve 21/2. maddeleri farklı şekilde yorumlanarak, başka adresi bilinmediği gerekçesiyle muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya 21/2. maddesine göre tebligat çıkartılması ve bu hükme göre tebliğ edilmesi, yukarıda belirtilen hükümlere aykırı olduğundan ve muhatabın savunma hakkını kısıtlayacağından usulüne uygun değildir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince,

Gerekçeli kararın davalılardan ...’e doğrudan doğruya Tebligat Kanunun 21/2. maddesine göre tebliğ edildiği, tebligatın 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, gerekçeli kararın usulsüz olarak tebliğ edildiği davalıya 7201 sayılı Tebligat Kanununu ve Tebligat Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik Hükümlerine göre usulüne uygun olarak tebliği ile temyiz süresinin beklenilmesi,

Belirtilen eksiklik giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 13.05.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10104, Karar No: 2012/2056, Tarih: 01.03.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/10104 E.  ,  2012/2056 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava konusu taşınmazın değerlendirilmesine esas alınan buğday, haşhaş ve şeker pancarına ait sulu şartlarda dekar başına ortalama verim miktarı ve üretim gideri ile kg başına toptan satış fiyatını gösterir 2010 yılı veri listesinin ilçe gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğünden getirtilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 01.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/997, Karar No: 2018/1574, Tarih: 12.06.2018

**16. Ceza Dairesi         2018/997 E.  ,  2018/1574 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazla İlgili Mahkeme Kararı : Ağır Ceza Mahkemesinin

Suç : Silahlı terör örgütü üyesi olma

TALEP:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 14.02.2018 tarih ve 2018/8078 sayılı itiraz yazısıyla;

Silahlı örgüt üyesi olma, patlayıcı medde bulundurma ve genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçlarından yargılanan sanıklar ..., ... ve ...'un bu suçlarda mahkumiyetlerine ilişkin İstanbul (Kapatılan) 11. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK 250. madde ile görevli) 11.04.2007 tarih ve 2011/99 esas, 2007/187 karar sayılı hükmü Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 01.06.2009 gün ve 2007/10476 esas, 2009/6507 karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiştir.

Bu karara aşağıdaki nedenlerle itiraz etmek gerekmiştir.

1-Sanıklar Hizbullah terör örgüt üyesi olduklarına dair mahkumiyetlerine yeterli kesin ve inandırıcı delil bulunmamaktadır. Sanıklarda ... ve ...'nın bu örgütün mensupları olduklarına ilişkin ne iddianamede ne de gerekçeli kararda bir delile yer verilmemiştir. Dosya kapsamında da bu hususta belge ve beyan bulunmamaktadır.

Sanık ...'un 1998 yılında ele geçen örgütsel dokümanda isminin geçtiği gerekçesi ile Hizbullah terör örgütü üyeliğinden dava açılmış ise de; bu dava beraat ile sonuçlanarak hüküm kesinleşmiştir.

Dolayısıyla her 3 sanığın silahlı terör örgütü üyeliği suçlarından beraatlerine karar verilmesi gerekirken mahkumiyetlerine karar verilmesi;

2-Somut olayda genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçunun unsurlarının oluşmadığı, zira patlayıcı madde içeren düzeneğin patlama tehlikesi oluşturup oluşturmadığı bilirkişiye tespit edilmeden mahkumiyet hükmünün kurulması yasaya aykırı olduğu,

3-Usul hukuku açısından;

a-Sanıkların emniyetteki ifadelerinin baskı ve işkenceye dayalı olduğunu ileri sürmeleri, yer gösterme sırasında Cumhuriyet savcısının bulunduğundan haberdar olmamaları, ifade alan kolluk görevlilerinin ad veya sicil numaralarının tutanakta yer verilmemesi, müdafi tayini gibi yasal haklarının hatırlatılmaması, yasaya aykırı olup ikrarın hükme esas alınamayacağının gözetilmemesi,

b-Yer gösterme tutanağında sanıkların haklarının hatırlatılmaması ve müdafii bulundurulmaksızın ifade alınmış olması, iki ayrı yer gösterme tutanağının saatlerinin kesişmesi gibi çelişkili durumların aydınlatılmaması, sanıkların savunmalarının doğrulanması bakımından tutanak tanıkların dinlenmemesi,

c-Sanıklardan ...'in gözaltına alınmadan 6 gün önce...'in 16 gün önce yasaya aykırı şekilde gözaltı kararı olmaksızın yakalanıp bir yerde hapsedilmek suretiyle işkence ve baskı gördüklerini, ikinci kez yakalanmalarına ilişkin ihbarın mizansen olduğu sanık ...'in babası tarafından oğlunun 24.01.2011 tarihinde kayıp olduğuna ilişkin 29.01.2011 tarihinde başvuruda bulunduğunun dosya kapsamında sabit olmasına göre, bu savunmaların araştırılmadan eksik incelemeyle karar verilmesi,

c-Sanıklardan ...'in gözaltına alınmadan 6 gün önce...'in 16 gün önce yasaya aykırı şekilde gözaltı kararı olmaksızın yakalanıp bir yerde hapsedilmek suretiyle işkence ve baskı gördüklerini, ikinci kez yakalanmalarına ilişkin ihbarın mizansen olduğu sanık ...'in babası tarafından oğlunun 24.01.2011 tarihinde kayıp olduğuna ilişkin 29.01.2011 tarihinde başvuruda bulunduğunun dosya kapsamında sabit olmasına göre, bu savunmaların araştırılmadan eksik incelemeyle karar verilmesi,

d-Rusya Fedarasyonu İstanbul Başkonsolosluğuna bomba konulması eyleminde, olay yerinde bulunan materyallerde tespit edilen teşhise elverişli 3 adet parmak izinin sanıklara ait olmadığının belirlenmesine, 1 adet izinin bomba inceleme ekibindeki polis memuruna ait olmasına rağmen bu ekipte yer almayan ... isimli polis memurunun parmak izinin bulunmasına ilişkin nedenin araştırılmaması,

e-Sanık ...'in ifadesinde geçen ... isimli kişinin kimliğinin araştırılıp beyana başvurulmaması,

f-Bomba koyma eyleminin terör örgütünün faaliyetinin işlediği sabit olmadığı halde TCK 174/1 maddesi gereğince tayin edilen cezanın aynı maddenin 2. fıkrası doğrultusunda 1/2 oranında artırılarak fazla ceza tayini;

Usul ve yasaya aykırı görüldüğünden; Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 01.06.2009 gün 2007/10476 esas, 2009/6550 sayılı kararı ile İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 11.04.2007 tarih 2011/99 esas, 2007/187 karar sayılı kararının bozulması yerine, onanmasına karar verilmesi isabetsiz olduğundan itiraz yasa yoluna başvurulmuştur.

İtiraz evrakı ile dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

OLAY:

1-15.11.1999 günü İstanbul ili Beyoğlu ilçesi İstiklal caddesi üzerinde bulunan Rusya Fedarasyonu İstanbul Başkonsolosluğu binasının arka bahçesine boru tipi el yapımı bombanın konulduğu, söz konusu bomba patlamaksızın bomba imha ekipleri tarafından etkisiz hale getirildiği, bombanın taşındığı anlaşılan poşet üzerinde teşhise elverişli 3 adet parmak izinin tespit edildiği, bu parmak izlerinin sanıklara ait olmadığı belirlenmiştir.

2-08.12.1999 tarihinde İstanbul ili ... sayılı yerde faaliyet gösteren, Rus hava yolları bilet satış bürosu önüne aynı şekilde boru tipi bomba konulmuş olup, imha ekiplerince etkisiz hale getirilmiştir.

3-30.01.2001 günü saat 23.00 sıralarında İstanbul Emniyet Müdürlüğünü ait 0212 636 1215 numaralı telefonunu arayan ve kimliğini açıklamayan bir erkek şahsın, Hizbullah örgütüne mensup üst düzey iki kişinin saat 24.00-01.00 sıralarında Vatan caddesi üzerindeki lunaparkta buluşup eylem yapacaklarını ihbar edip eşkal bilgilerini vermesi üzerine, yapılan operasyon sonucu ihbara konu mevkide lunaparkta oturmakta olan sanıklar ... ve ...'ün üzerinde sahte kimlikle yakalandıkları, başkaca suç unsuru bulunmadığı, sanıkların beyanları üzerine diğer sanık ...'in iş yerinde yapılan aramada iki adet ruhsatsız tabancanın ele geçirildiği anlaşılmıştır.

4-Sanık ... 03.02.2011 tarihli İstanbul Emniyet Müdürlüğü TEM Şube Müdürlüğündeki müdafii olmaksızın alınan ifadesinde özet olarak; Rusya Konsolosluğuna diğer sanıkların yardımıyla, hava yolları bürosuna ise yalnız başına bombayı koyduğunu ikrar emiştir. Diğer sanıklar da bu ikrarı doğrulamışlardır.

Kolluk görevlileri tarafından 05.02.2001 tarih saat 22.30 sıralarında yaptırılan yer gösterme tutanağında her üç sanık önceki beyanlarını tekrarlamışlardır. Aynı gün saat 23.00 sıralarında sanık ... Rusya Hava yollarına bürosuna ilişkin bomba koyma eylemine ait yer gösterme işlemi yapmıştır.

Yer gösterme sırasında Cumhuriyet savcısının hazır bulunduğu tutanağa şerh verilmiştir. Yer gösterme sırasında sanıkların hakları hatırlatılmamış olup, müdafi de bulunmamaktadır.

5-Sanıklar suçlamayla ilgili Cumhuriyet savcısında, Sulh Ceza Hakimliğinde ve Mahkemedeki savunmalarında; kolluktaki ifade ve yer gösterme sırasında ki beyanlarını kabul etmediklerini, kendilerinin yakalanması ve gözaltına alınmalarının yasaya aykırı olarak gerçekleştirildiği, ilk önceki yakalanma işleminin kayda alınmadığı, bilmedikleri yerlerde tutulup çeşitli şekilde fiziki işkenceye maruz kaldıklarını, suçu kabul etmeleri için tehdit edildikleri, serbest kalmaları için başka şanslarının olmadığının söylendiği, ifadeyi imzalamayı kabul edince serbest bırakıldıkları gece, ikinci kez yakalandıkları, yer göstermenin de aynı tehdit etkisiyle gerçekleştiği, yer gösterme sırasında Cumhuriyet savcısının varlığından haberdar olmadıklarını, bu nedenle suçlamayı kabul etmediklerini ısrarla tekrarlamışlardır.

6-Sanıklar hakkında İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığınca 02.03.2001 tarih 2001/289 sayılı iddianame ile yasa dışı silahlı Hizbullah terör örgütüne üye olmak patlayıcı yapmak ve meskun mahale koymak, 6136 sayılı Yasaya muhalefet, Hüviyet cüzdanında ve pasaportta sahtecilik suçlarında kamu davası açılmıştır.

Yapılan yargılama sonucunda İstanbul 11 nolu Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK 250 madde ile görevli) 11.04.2007 tarih 2001/99 esas, 2007/187 sayılı kararı ile atılı suçlardan mahkumiyetlerine karar verilmiştir. Sanıklar müdafilerinin kararı temyizi üzerine Yargıtay 9. Ceza Dairesi 01.06.2009 gün 2007/10476 esas, 2009/6507 sayılı kararı ile onanarak, hüküm kesinleşmiştir.

İstanbul 11 nolu Ağır Ceza Mahkemesi sanıkların kolluktaki ifadeleri ve Cumhuriyet savcısının da katıldığı yer gösterme tutanağındaki delillere dayalı mahkumiyet hükmü kurmuştur. Eylemlerin zamanı ve suçların yoğunluğu değerlendirilerek sanıkları Hizbullah terör örgütü üyesi olarak kabul etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME:

Suç tarihinde ve sanıkların savunmalarının alındığı tarihte 1412 sayılı Ceza Muhakemesi Usul Kanunu yürürlüktedir.

İfade ve sorgunun şekline ilişkin 135. maddesinde;

Zabıta amir ve memurları ile Cumhuriyet savcısı tarafından ifade almada ve hakim tarafından sorguya çekilmede aşağıdaki hususlara uyulur,

HUKUKİ NİTELENDİRME:

Suç tarihinde ve sanıkların savunmalarının alındığı tarihte 1412 sayılı Ceza Muhakemesi Usul Kanunu yürürlüktedir.

İfade ve sorgunun şekline ilişkin 135. maddesinde;

Zabıta amir ve memurları ile Cumhuriyet savcısı tarafından ifade almada ve hakim tarafından sorguya çekilmede aşağıdaki hususlara uyulur,

1. İfade verenin veya sorguya çekilenin kimliği tespit edilir. İfade veren veya sorguya çekilen kimliğe ilişkin soruları doğru olarak cevaplandırmak zorundadır.

2. Kendisine isnat edilen suç anlatılır.

3. Müdafi tayin hakkının bulunduğu, müdafi tayin edebilecek durumda değilse baro tarafından tayin edilecek bir müdafi talep edebileceği ve onun hukuki yardımından yararlanabileceği, isterse müdafinin soruşturmayı geciktirmemek kaydı ile ve vekaletname aranmaksızın ifade veya sorguda hazır bulunacağı bildirilir; yakınlarından istediğine yakalandığını duyurabileceği söylenir.

4. İsnat edilen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanuni hakkı olduğu söylenir.

5. Şüpheden kurtulması için somut delillerinin toplanmasını talep edebileceği hatırlatılır ve kendisi aleyhine var olan şüphe sebeplerini ortadan kaldırmak ve lehine olan hususları ileri sürmek imkanı verilir.

6. İfade verenin veya sorguya çekilenin şahsi halleri hakkında bilgi alınır.

7. İfade veya sorgu bir tutanakla tespit edilir. Bu tutanakta;

a) İfade verme veya sorguya çekme işleminin yapıldığı yer ve tarih,

b) İfade verme veya sorguya çekme sırasında hazır bulunan kişilerin isim ve sıfatları ile ifade veren veya sorguya çekilen kişinin açık kimliği,

c) İfade vermenin veya sorgunun yapılmasında yukarıdaki işlemlerin yerine getirilip getirilmediği, bu işlemler yerine getirilmemiş ise sebepleri,

d) Tutanak içeriğinin ifede veren veya sorguya çekilen ile hazır olan müdafi tarafından okunduğu ve imzalarının alındığı,

e) İmzadan imtina halinde bunun nedenleri yer alır.

Yasak sorgu yöntemleri

Madde 135/a – (Ek: 18.11.1992 - 3842/13 md.) İfade verenin ve sanığın beyanı özgür iradesine dayanmalıdır. Bunu engelleyici nitelikte kötü davranma, işkence, zorla ilaç verme, yorma, aldatma, bedensel cebir ve şiddette bulunma, bazı araçlar uygulama gibi iradeyi bozan bedeni veya ruhi müdahaleler yapılamaz.

Kanuna aykırı bir menfaat vaat edilemez.

Yukarıdaki fıkralarda belirtilen yasak yöntemlerle elde edilen ifadeler rıza olsa dahi delil olarak değerlendirilemez.

Görüldüğü üzere, yukarıda yer verilen maddelerde soruşturma sırasında, zabıta amir ve memurları ile Cumhuriyet savcısı tarafından ifade almada ve hakim tarafından sorguya çekilmede uyulması gereken kurallara ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Sanığın önemli haklarından biri de müdafi tayin hakkıdır, müdafi tayin etme imkanından yoksun ise baro tarafından tayin edilecek müdafinin hukuki yardımından yaralandırılması adil yargılanma ilkesi kapsamındadır.

Görüldüğü üzere, yukarıda yer verilen maddelerde soruşturma sırasında, zabıta amir ve memurları ile Cumhuriyet savcısı tarafından ifade almada ve hakim tarafından sorguya çekilmede uyulması gereken kurallara ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Sanığın önemli haklarından biri de müdafi tayin hakkıdır, müdafi tayin etme imkanından yoksun ise baro tarafından tayin edilecek müdafinin hukuki yardımından yaralandırılması adil yargılanma ilkesi kapsamındadır.

1412 sayılı Yasada "yer gösterme" işlemine ilişkin açık bir düzenleme yoktur. Bu işlem ifade alma çerçevesinde değerlendirilebilecek delil tespitine yönelik soruşturma faaliyetidir. Dolayısıyla CMUK 135. maddedeki koşullara tabidir.

Sanıkların üzerlerine atılı eylemler silahlı terör örgütü üyeliği ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen meri mevzuata göre 2845 sayılı DGM’leri Kanunun 9. madde kapsamında soruşturulup kovuşturulması gereken suçlardandır.

1412 sayılı CMUK’nın 18.11.1992 tarih ve 3842 sayılı Yasanın 31. maddesi ile ekli (4229 s.k. ile değişik) geçici 3. maddesi uyarınca "Bu Kanunun... 135, 136, 138, 142, 143 ve146'nci madde hükümleri "Devlet Güvenlik Mahkemelerinin görev alanına giren suçlarda uygulanmaz. Bunlar hakkında 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun bu değişiklikten önce yürürlükte olan eski hükümleri değiştirilmeden önceki halleriyle uygulanır." Hükmü gereğince bu yasa kapsamında kalan suçlar yönünden CMUK’nın ifade ve sorguya ilişkin 135 ve müdafi tayinine dair maddeler uygulanamayacaktır. Ancak 16.6.2004 günlü, 5190 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda Değişiklik Yapılması ve Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kaldırılmasına Dair Kanun’un 1. maddesiyle, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’na 394. maddeden sonra gelmek üzere “Bazı suçlara ilişkin muhakeme usulü” başlıklı üçüncü fasıl başlığı altında eklenen 394/a ve devam eden maddelerle özel yetkili mahkemelere ilişkin düzenleme yapılmıştır. Bu yasanın gecici 5. maddesiyle 2845 sayılı Yasaya yapılan atıfın bu maddeler yönünden geçerli olduğu kabul edilmiştir.