muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/8402, Karar No: 2015/12172, Tarih: 18.06.2015

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu

değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı...’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir. Ücretin mevcut delillerle şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi mümkün bulunmayan kimi durumlarda, yapılan iş, hizmet süresi ve diğer belirleyici özellikler belirtilmek suretiyle ilgili meslek örgütlerinden sorulmak suretiyle de belirlenebilir. Meslek örgütlerince bildirilen ücret miktarları tarafları ve mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olmayıp, diğer bilgi ve belgelerle de desteklenmeleri gerekir.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine...’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı, dava konusu dönemde asgari ücretin iki katına yakın ücretle ve günde 3 saat fazla çalışmasının olduğunu tespitini talep etmiş, Mahkemece Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen işçilik alacakları dosyasında belirlenen ücret tutarları da esas alınarak talebe göre hüküm kurulmuştur.

Somut uyuşmazlıkta; davacı, dava konusu dönemde asgari ücretin iki katına yakın ücretle ve günde 3 saat fazla çalışmasının olduğunu tespitini talep etmiş, Mahkemece Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen işçilik alacakları dosyasında belirlenen ücret tutarları da esas alınarak talebe göre hüküm kurulmuştur.

İdare veya kaza mercileri tarafından verilen karar uyarınca sigortalılara yapılan ödemeler Yasada belirtilen ücret türlerinden ayrımsızdır. Fark, bunların yönetim ve yargı mercilerince verilmiş kararlardan kaynaklanmalarıdır. İşveren ile sigortalı işçi arasında “fazla çalışma ücreti” veya “prim, ikramiye” gibi konularda uyuşmazlık çıkar ve mahkemece, bu işçilik haklarının ödenmesine karar verilir ve sigorta primlerinin ödeneceği ay içinde bu paralar sigortalıya verilirse, bu ödemelerde prim matrahına dahil edilerek, prim hesabında göz önünde tutulur. Bu tür

kazançlara salt hak kazanmak, bu kazançların prime esas alınması için yeterli bulunmamaktadır (...Kanunu Şerhi, ... Matbaası, 1985 Baskı, s.439).

Mahkemece, yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların hak kazanıldığı dönemlerin prime esas kazançlarına dahil edilmesi isabetsiz olup hizmet akdinin işçilik alacaklarına dair kararın kesinleşmesinden önce sona ermiş olması karşısında, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerektiğinin dikkate alınmaması, çalışmaların geçtiği son ay haricindeki prime esas kazanç tutarı yönünden, yukarıda açıklanan ispat kuralları çerçevesinde yeterli araştırma yapılmaması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...'ne iadesine, 18.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2011/7726, Karar No: 2012/2235, Tarih: 15.02.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/7726 E.  ,  2012/2235 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, ... ili merkez ilçe sınırları içinde bulunan belde ve köylerin müvekkiline devredilmeden önceki elektrik borçlarının müvekkiline ait olmadığını ileri sürerek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini, ...., ... ve Göksuncuk mahallelerindeki su kuyularına ait elektrik aboneliklerinin müvekkiline devredilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanun’un Ek. 2. maddesinde “Birleşme, katılma veya geçici 2. madde gereğince Büyükşehir Belediyesi sınırlarına giren belediyelerin yürütmekte olduğu su, kanalizasyon … gibi hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik yatırımı, alacak ve borçları Büyükşehir Belediyesine veya ilgili bağlı kuruluşlara devredilir denildiği, yine aynı Kanun’un 6. maddesinde ise belediye ve köylerin Büyükşehir Belediyesine katılması konusunda Belediye Kanunu hükümlerinin uygulanacağının belirtildiğini, 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun “Tüzel kişiliğin sona erdirilmesi” başlıklı 11/1 maddesinde ise “Tüzel kişiliği kaldırılan belediye ile köylerin taşınır ve taşınmaz, mal, hak, alacak ve borçları katıldıkları belediyeye intikal eder.” hükmüne yer verildiğini açıklayıp davacının açtığı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre, davaya konu su işletmelerinin bulunduğu köylerin 5216 Sayılı Yasa gereğince Büyükşehir Belediye sınırları içine alındığı, aynı yasada bu köylerin tüm hak ve borçlarının katıldıkları belediyeye intikal edeceğinin kabul edildiği, Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki su tesislerinin işletilmesi işinin davacı kurumda olduğu, davacının bu işletmelerin borcundan sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 15.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1011, Karar No: 2019/13622, Tarih: 25.12.2019

**14. Ceza Dairesi         2019/1011 E.  ,  2019/13622 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı, (sanıklar ile suça sürüklenen çocuklar) kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (suça sürüklenen çocuk ... ile sanıklar), özel hayatın gizliliğini ihlal (sanıklar ... ve ... ile suça sürüklenen çocuklar ... ve ...), şantaj (suça sürüklenen çocuklar ... ile ...)

HÜKÜM : Sanıklar ..., ... ile suça sürüklenen çocuklar ..., ..., ...'in çocuğun nitelikli cinsel istismarı, sanıklar ..., ...'in kişiyi hürriyetinden yoksun kılma; suça sürüklenen çocuk ...'un şantaj suçundan mahkumiyetlerine, suça sürüklenen çocuk ...'ın özel hayatın gizliliğini ihlal eylemi müstehcenlik ve şantaj suçlarını, suça sürüklenen çocuk ... ile sanıklar ... ve ...'un özel hayatın gizliliğini ihlal eylemleri müstehcenlik kabul edilerek bu suçtan mahkumiyetleri ile sanık ...'nin çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından beraatine dair Bingöl 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 29.03.2018 gün ve 2017/266 Esas, 2018/107 Karar sayılı hükümlere yönelikistinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınıp, 5271 sayılı CMK'nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren duruşmasız yapılan incelemede dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü.

Suça sürüklenen çocuklar ..., ... ile ... haklarında kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuk ...'in temyiz aşamasında on sekiz yaşını tamamladıktan sonra bulunduğu cezaevi müdürlüğü aracılığıyla gönderdiği 12.12.2019 havale tarihli dilekçeyle temyizden feragat ettiğini bildirmesi ve suça sürüklenen çocuklar ... ile ... müdafilerinin verdikleri temyiz dilekçeleriyle ilgili 5271 sayılı CMK'nın 294/1. maddesinde yer alan “Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır” şeklindeki düzenleme de gözetilerek yapılan değerlendirmede, suça sürüklenen çocuklar ... ile ... müdafilerinin temyiz dilekçelerinde herhangi bir temyiz sebebi göstermediklerinin anlaşılması karşısında, vaki temyiz istemlerinin aynı Kanunun 298. maddesi uyarınca REDDİNE,

Sanıklar ... ile ... haklarında müstehcenlik suçundan kurulan mahkumiyet ve sanık ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan beraat hükmünün incelenmesinde;

Sanıklar ... ile ... haklarında müstehcenlik suçundan kurulan mahkumiyet ve sanık ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan beraat hükmünün incelenmesinde;

Hükmedilen cezanın miktar ve türü gözetildiğinde, ilk derece mahkemesince sanıklar ... ile ... haklarında müstehcenlik suçundan verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ve sanık ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu düzenleyen 5237 sayılı TCK'nın 109/2. maddesinde yer alan hapis cezasının ağırlaştırıcı haller nazara alınmaksızın üst sınırının on yıldan az olması sebebiyle bu suçtan kurulan beraat hükmüne yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının 5271 sayılı CMK'nın 286/2-a ve 286/2-g maddeleri gereğince kesin olmasından dolayı temyizi mümkün olmadığından, sanıklar müdafileri ile katılan Bakanlık vekilinin anılan hükümlere ilişkin temyiz istemlerinin aynı Kanunun 298. maddesi uyarınca REDDİNE,

Sanıklar ... ile ... haklarında çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan mahkumiyet hükümleriyle sanık ... hakkında çocuğun nitelikli cinsel istismarı verilen beraat kararının temyiz incelemesine gelince;

5271 sayılı CMK'nın 288 ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler nazara alınıp, aynı Kanunun 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri ile sanıklar müdafileri ve katılan Bakanlık vekilinin temyiz dilekçelerinde belirttikleri nedenler de gözetilerek yapılan değerlendirmede, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde vaki istinaf başvurusunun esastan reddine dair kurulan hükme yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmediğinden, sanıklar müdafileri ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz istemlerinin 5271 sayılı CMK'nın 302/1. madde ve fıkrası gereğince esastan reddiyle hükmün ONANMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmesine, 25.12.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3244, Karar No: 2012/6825, Tarih: 20.11.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/3244 E.  ,  2012/6825 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Davacı tarafından açılan iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde müdahillerden Alternatif Finansal Kiralama A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirketin 1996 yılında kurulduğunu, hava, deniz ve karayolu ile şehirlerarası ve uluslararası yolcu, yük ve kargo taşımacılığı alanında faaliyet gösterdiğini, beş yıl süreli C2 taşıma belgesi bulunduğunu, şirketin son zamanlarda dünyada ve Türkiye de yaşanan ekonomik krizin etkisiyle ve maliyet kalemlerinin yükselip işin azalması sonucu borca batık hale geldiğini, yapılacak işlerden elde edilecek gelirler, uygulanacak tasarruf tedbirleri ve sermaye artırımı ile davacı şirketin borca batıklıktan kurtulmasının mümkün olduğunu ileri sürerek, iflasın ertelenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre,davacı şirketin sermaye arttırım kararı alıp ödemelere başladığı, iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olduğu, projesi çerçevesinde faaliyetlerini sürdürdüğü, şirketin mevcut iş hacmi itibariyle iflasının ertelenmesinin alacaklıların durumunu kötüleştirmeyeceği, bilakis erteleme sonucunda alacaklıların alacaklarına kavuşma ihtimalinin daha da artacağı ve borca batıklıktan kurtulma ihtimalinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile iflasın 1 yıl süreyle ertelenmesine karar verilmiştir.

Kararı, müdahillerden Alternatif Finansal Kiralama A.Ş vekili temyiz etmiştir.

Dava, iflasın 1 yıl süreyle ertelenmesi istemine ilişkindir.

İflasın ertelenmesi, borca batık durumda olan bir sermaye şirketinin malî durumunun ıslahının mümkün olması hâlinde o şirketin iflâsının önlenmesini sağlayan bir kurumdur. Böyle bir talep üzerine mahkemece bu şirketin öncelikle borca batık durumda olup olmadığı tespit edilmeli, borca batık durumda ise bu kez ıslahının mümkün olup olmadığı üzerinde durulmalıdır. Bunun için borçlu şirket tarafından mahkemeye ibraz edilen bilanço ile malî durumun iyileştirilebilmesi amacıyla şirket tarafından bildirilen proje üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bir sonuca gidilmelidir. Zira önerilen iyileştirme tedbirlerinin şirketin malî durumunu düzeltmeye elverişli olup olmadığının belirlenmesi özel bir bilgiyi gerektirdiğinden, bu konuda bilirkişinin görüşüne başvurulması icap etmektedir. Yargılama

sırasında bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 15.09.2010 tarihli ek raporda şirketin satış ve kârlılık durumunun iyileştirme projesine uygun olduğu, sermaye artırımının yapılması ve bu şekilde devam edilmesi halinde borca batıklıktan kurtulabileceği yönünde görüş bildirilmiş, 13.04.2011 tarihli ek raporda ise şirketin sermaye artırımı olarak yatırdığı 80.000,00 TL’nin davacı şirket tarafından aynı gün çekildiği, borç karşılığı olarak gerçek alacaklılara ödenmesi gerektiği, davacı şirketin bu para ile şoförlere olan borcun ödendiği yönündeki açıklamasının şirketin 31.10.2010 tarihli mizanında bu kişilere borç gözükmediği için inandırıcı olmadığı, 2010 yılı satış ve karlılık hedeflerine ulaşılamadığı belirtilmiş; mahkemece bu raporlar hükme esas alınarak karar verilmiştir. Oysa sermaye artırımının şirkete gerçek anlamda kaynak girişi sağlama amacı bulunmasına rağmen sermaye artırımı olarak yatırılan paranın davacı şirket tarafından hemen çekilerek şirkette çalışan şoförlere olan borcun ödenmesi için kullanıldığı yönündeki davacı iddiasının da soyut olup kanıtlanamadığı, anlaşıldığından, bu şekildeki sermaye artışının, iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcılığını şüpheye düşürüp düşürmediği irdelenmeden ve bu konudaki bilirkişilerin ek raporu dikkate alınmadan karar verilmesi doğru değildir.

Diğer yandan 21.11.2011 ve 14.05.2012 tarihli kayyım raporlarında şirketin şehirlerarası ve uluslararası taşımacılık işiyle iştigal ettiği, belirli bir zaman tarifesine göre ve/veya belirli bir zaman tarifesine uymaksızın eşya durumuna göre sefer düzenleyerek taşıma yapacaklara verilen C2 belgesinin iptal edildiği, normal faaliyetini sürdürmesinde aksamalar olduğu, şirketin yeterli kapasiteye ulaşıp, yeniden C2 yetki belgesi almasının pek mümkün görülmediği, şirket yönetiminin uyarılmasına rağmen mali tabloların düzenlenmesi ve verilmesinde aksamalar olduğu, iyileştirme projesinin uygulanmasının çok güç olduğu belirtilmiştir. Şirketin faaliyet alanını doğrudan etkileyen söz konusu C2 belgesinin kayyım raporunda tespit edilen bu durumu karşısında, sunulan iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olup olmadığının değerlendirilmesi zorunludur. Bu durumda mahkemece yapılacak iş, bilirkişi heyetinden yukarıda belirtilen hususların da değerlendirildiği denetime elverişli ek rapor alınıp, tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar vermekten ibaret olup, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle müdahil Alternatif Kiralama A.Ş vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 20.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/362, Karar No: 2018/9373, Tarih: 22.10.2018

**17. Hukuk Dairesi         2018/362 E.  ,  2018/9373 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkiline ait ... plakalı aracın... İsviçre Sigorta tarafından 18.12.2009 tarihinde ... Y-0 nolu poliçe ile kasko sigortası yapıldığını, 15/04/2010 tarihinde gerçekleşen kaza nedeni ile müvekkili sigorta şirketi ile görüştüğü ve aracının anlaşmalı servisleri olan ... Otomotiv'e götürmesinin istendiğini, aracın yetkili servise götürülüp tamirinin yapıldığını, kaskolu aracın kaza yapması nedeni ile yetkili servis tarafından gönderilen bakım ve onarmaların ayrıntılarını gösterilen iş emirleri ve irsaliyeli faturanın, davalı şirket tarafından kabul edilmediğini,sigorta poliçesi ve sigorta sözleşmesine göre sigorta şirketinin karşılaması gereken hasarı karşılamamasından ötürü, müvekkilden tahsil edilen 17.000,00 TL’den şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 13.000,00 TL'sinin ihbar edilen tarihten itibaren en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 14.12.2015 havale tarihli ıslah dilekçesinde; müddeabihi 942,89 TL daha arttırarak ıslah ettiklerini, bu nedenlerle toplamda 13.942,89 TL'nin dava dilekçesindeki taleplerle davalıdan hükmen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davacıya ait sigortalı araçta meydana gelen hasarın kaza tespit tutanağı ile uyumlu olmaması ve davacının bildirim yükümüne aykırı davranması nedeni ile meydana gelen hasarın sigorta poliçesi kapsamında kaldığının ispat yükünün davacıda

olduğu, davacının hasarın sigorta teminatı kapsamında kaldığını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mal sigortası türünden olan kasko sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında, gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyi niyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir.

Kasko Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesine göre, gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, TTK'nun 1282. maddesi (Yeni TTK 1409. maddesi) uyarınca, sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Yasanın 1281. maddesi hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.maddesinde sayılan "teminat dışında kalan zararlardan" olması gerekmektedir.

Keza, Kasko Sigortası Genel Şartları B.1.5 maddesine göre, sigortalı, sigortacının isteği üzerine rizikonun gerçekleşmesi nedenlerini ayrıntılı şekilde belirlemeye, zarar miktarı ile delilleri saptamaya ve rücu hakkının kullanılmasına yararlı bilgi ve belgelerin gecikmeksizin sigortacıya vermekle yükümlüdür.

Görüldüğü gibi, ihbar yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemesi durumunda, müeyyidesi genel şartlarda düzenlenmediği gibi, bu husus rizikonun teminat dışında kaldığı haller arasında da sayılmamıştır. Bu halde, konunun TTK.nun 1290 ve 1292/son madde hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir.

Buna göre, sigorta ettiren kimse kasten ihbarda bulunmamış ise, sigorta haklarını zayi edeceği, kusurunun bulunması halinde ağırlığına göre sigortacının ödemekle

yükümlü olduğunun kabulü gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sigortalı rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde, sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki, teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği sigortacı tarafından somut delillerle kanıtlanılırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.

Uyuşmazlık, rizikonun ihbar edildiği şekilde meydana gelip gelmediği, dolayısıyla hasarın sigorta teminatı dışında olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.