muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/7458, Karar No: 2019/16914, Tarih: 02.12.2019

Somut olayda sanığın müşteki ...'in boğazına sarılma ve ...'ı yumruklama şeklindeki eylemden dolayı TCK'nın 86/2. madde de öngörülen hapis veya para cezalarından hapis cezası seçilmek suretiyle sanık aleyhine uygulama yapılmış aynı zamanda maddede yer alan dört aydan bir yıla kadar hapis cezası sınırları içerisinde dokuz ay hapis cezası seçilerek alt sınırdan çok uzaklaşılmak suretiyle sanık hakkında sonuç olarak ayrı ayrı teşdiden on üç ay on beş gün hapis cezasına hükmedilmiştir.

Sanığa yükletilen yaralama suçunda 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesi uyarınca temel ceza belirlenirken söz konusu maddenin birinci fıkrasında yedi bent halinde sayılan hususlar ile dosyaya yansıyan bilgi ve kanıtlar birlikte değerlendirilip, denetime olanak verecek şekilde ve somut gerekçeler de gösterilmek suretiyle ilgili kanun maddesindeki alt ve üst sınırlar arasında takdir hakkı kullanılarak temel cezanın belirlenmesi yerine, kanun maddesinde yer alan ifadelerin tekrarlanması suretiyle temel cezanın üst sınıra yakın belirlenmesi suretiyle aynı Kanun'un 3/1. maddesinde düzenlenen orantılılık ilkesi ile hak ve nasafet kurallarına muhalefet edilmesi nedeniyle kararın bozulması yerine onanması yönündeki sayın çoğunluğun görüşüne karşıyım.
Yargıtay — Esas No: 2007/11827, Karar No: 2008/6410, Tarih: 22.04.2008

**21. Hukuk Dairesi         2007/11827 E.  ,  2008/6410 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 14/02/2007

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 9.9.1971-3.4.1975 tarihleri arasında Ş.Ç.(B.) adına geçen sigortalı çalışmaların kendisine ait olduğunun tespitine  karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan Kurum vekili ile Ş. Ç.(B.) tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, Ü.H., davalı Ş.Ç.adına A. Fabrikasında 09.09.1971-03.04.1975 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilen çalışmaların  kendisine ait olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, işe giriş bildirgesindeki imzanın davacıya ait olduğu gerekçesi ile tanık sözleri de yeterli görülerek istemin kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ve araştırma ile gidilmiştir.

Dosya kapsamına göre, davalı çalışmaların kendisine ait olduğunu savunduğu gibi bu yönde tanık deliline de başvurmuştur. Dosya içerisindeki nizalı çalışma ile ilgili işe giriş bildirgesi üzerindeki fotoğrafın da davalıya ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, sigortalılığın zorunlu, kişiye bağlı ve özellikle devredilmez bir hak olduğu ve bu tür davaların özel bir duyarlılığı gerektirdiği açıktır. Bu nedenle, sağlıklı bir sonuca ulaşabilmek için öncelikle davacıya, davalının fotoğrafını nasıl elde ettiği, aynı fotoğrafı taşıyan sigorta kimlik kartının davalı elinde bulunma nedeni açıklattırılmalı, işyerindeki şahsi sicil dosyaları getirtilip dosya içerisindeki ikametgah adresi belirlenerek nizalı dönemdeki ikametgah kayıtları ile karşılaştırılmalı, ücret bordroları ile davacı ve davalının SSK nezdindeki şahsi sicil dosyaları ve hizmetleri getirtilmeli, taraflara işyerinin hangi bölümünde çalıştıkları açıklattırılarak nizalı  dönemde işyerinde birlikte çalışması gereken bordro tanıkları re”sen tesbit edilerek bilgilerine başvurulmalı,  ilgili nüfus müdürlüğünden davacının nüfus cüzdanını kayıp nedeniyle bu tarihten sonra yenileyip yenilemediği , bu belgelere göre hangi tarihte nüfus cüzdanını kaybettiği araştırılmalı ve elde edilecek sonuca före hüküm kurulmalıdır.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın mahkemece eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Ş.Ç.'a (B.) iadesine, 22.04.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/9411, Karar No: 2006/11121, Tarih: 26.12.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/9411 E.  ,  2006/11121 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulunca dava konusu taşınmazda münavebeye alınan domates ve taze fasulye ürünlerinden herbirinin (kuru ve sulu şartlarda ayrı ayrı ) dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg. başına ortalama toptan satış fiatlarını gösterir biçimde veri listesinin İl Tarım Müdürlüğünden getirtilip dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 26.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/15575, Karar No: 2011/20555, Tarih: 26.12.2011

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/15575 E.  ,  2011/20555 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının Kırkağaç ilçesinde traktör galericiğili yaptığını, 2006 yılı yaz aylarında 13.000 TL karşılığından 1978 model 480 fiat marka 02 AT 159 Plaka sayılı traktörü harici satım sözleşmesi ile tarafına sattığını ve bedelini tahsil ettiğini, 2008 yılında kayıt malikinin borçlu gösterilerek traktöre haciz konularak zapt edildiğini ileri sürerek davalıya ödediği 13.000 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı,davacının dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmediğini, galericilik yaparken 2006 yılında davacıya komisyon karşılığında dava konusu traktörün satışını bir çok kez davacıdan almasını talep etmesine rağmen davacının bu istekleri kabul etmediğini,davacıya 3.000,00 Tlyi iade ettiğini bu nedenlerle hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece,davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile 8.000,00 Tl''nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş;hüküm,davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gere

2-Davacı,davalıdan harici satım sözleşmesi ile satın

2011/15575-20555

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gere

2-Davacı,davalıdan harici satım sözleşmesi ile satın

2011/15575-20555

aldığı traktörün kayıt malikinin borcundan dolayı haczedildiğini ileri sürerek traktör bedeli için ödediği 13.000,00 Tl'nin tahsili istemi ile eldeki davayı açmıştır.Davalı,davacının kaydı tüm uyarılarına rağmen almadığını,traktör bedelinden 3.000,00 Tl'yi elden iade ettiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.Mahkemece, taraflar arasında harici satıma konu edilen dava konusu aracın, trafikte dava dışı üçüncü şahıs adına kayıtlı olduğu, satış sözleşmesi 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 20/d maddesi uyarınca resmi şekilde yapılmadığı için geçersiz olduğunu, bu nedenle taraflar aldıklarını haksız iktisap hükümleri uyarınca karşılıklı olarak aynı anda iade etmekle yükümlü olduklarından, traktörün satış tarihi olan 2006 yılında davaya konu aracın değeri olan 8.000.\_TL nin tahsiline karar verilmiştir.Davalı, traktör bedeli için aldığı bedelden 3.000,00 Tl'sini elden iade ettiğini savunmuş, bu iddiasının yasal deliller ile delillerle ispatlayamamıştır. Ancak, davalı dava cevap dilekçesinde yemin deliline de dayanmıştır. Öyle olunca, mahkemece davalı tarafa,3000,00 Tl'yi elden ödediği hususunda davacıya yemin teklif etme hakkı olduğu hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının ikinci bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bent gereğince kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 74.95 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 26.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2195, Karar No: 2014/7940, Tarih: 07.04.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/2195 E.  ,  2014/7940 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Konya 2. İş Mahkemesi

Tarihi : 28.11.2013

No : 2013/243-2013/804

Dava, davacının 1982/1,2,3,4 1983/2 1984/1,2,3 dönemlerinde çalışmalarının tüm sigorta kollarına tabi olarak gerçekleştiğinin tespiti ile 01.04.2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı tahsisi istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili ve davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de, bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir.

506 sayılı Yasanın 3. maddesinin II/B bendine göre, “Özel Kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır. Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanununun 4. maddesinde çırak, “Bu Kanuna tabi bir sanatı, o sanat için düzenlenen teorik ve pratik öğrenim programına göre o işyerinde öğrenmek amacı ile bir çıraklık sözleşmesi ile bir işyeri sahibinin hizmetine giren kimseye çırak denir. …” şeklinde tanımlanmış olup, çıraklıktaki temel amaç, ilgilinin belirli bir meslek dalında teorik ve pratik eğitime tabi tutulmasıdır. Anılan Kanunun 5. maddesinde de kimlerin çırak olabilecekleri belirtilmiş ve çırakların 12 ile 18 yaşları arasında kişilerin olabileceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının belirtilen devrede çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçektende çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Mahkemece, öncelikle, verilecek olan tespit hükmünün davacının çalışmalarının geçtiği işverenin de hak alanını ilgilendirdiği gözetilerek, ilgili işverenin davada usulünce taraf olması sağlanmalı, doğum tarihi 01.03.1965 olan davacı için, anılan yasal düzenlemeler karşısında 01.03.1983 tarihi sonrasındaki çalışmalarının çıraklık ilişkisi kapsamında bulunmadığı açık ise de, 01.03.1983 tarihi öncesindeki çalışmaları yönünden, davacı ile işveren arasında çıraklık sözleşmesinin bulunup – bulunmadığı araştırılmalı, çıraklık sözleşmesinin bulunduğunun anlaşılması durumunda, davacının çalışmalarının, bir mesleğin öğrenilmesine yönelik olup – olmadığı, sözleşme sonrası dönemde çıraklık eğitim merkezinde teorik veya pratik eğitim alıp – almadığı, eğitimin yoğunluğu ve işyerinde fiilen çalışma süresi araştırılarak, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanıp beyanlarına başvurularak, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenmeli, mesleğin öğrenilmesi için çıraklık ilişkisine dayalı olarak çıraklık eğitim merkezinde veya işyerinde geçen çalışma dönemlerinin uzun vadeli sigorta kollarından sayılmasının mümkün bulunmadığı gözetilmeli ve varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı biçimde karar verilmesi, isabetsizdir.

2-Kabule göre de,

A-506 sayılı Yasanın 3. maddesinin II. bendinin (B) alt bendinin “Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu kanunun 35 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü gereği, çıraklık döneminde geçirilen sürenin analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olmadığı ve bu halde, anılan sürelerin yaşlılık aylığında prim ödeme gün sayısına dahil edilemeyeceğinin gözetilmemesi;

A-506 sayılı Yasanın 3. maddesinin II. bendinin (B) alt bendinin “Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu kanunun 35 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü gereği, çıraklık döneminde geçirilen sürenin analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olmadığı ve bu halde, anılan sürelerin yaşlılık aylığında prim ödeme gün sayısına dahil edilemeyeceğinin gözetilmemesi;

B-Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Yasanın 108, 60 ve Geçici 81. maddelerine göre, 01.03.1965 doğumlu olan davacı yönünden, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 01.03.1983 tarihi olduğu gözetildiğinde, 4759 sayılı Yasanın 3. maddesi ile değişen 506 sayılı Yasanın Geçici 81. maddenin B fıkrası gereği, 23.05.2002 tarihinde 19 yıl 2 ay 22 gün sigortalılık süresi bulunan davacının, anılan madde çerçevesinde, yaşlılık aylığı tahsisi için, 25 sigortalılık süresini doldurması, 5150 gün yaşlılık, malullük ve ölüm sigortaları primini ödemiş ve 47 yaşını doldurmuş olması şarttır. 03.03.2011 tarihinde tahsis talebinde bulunan davacının, tahsis talep tarihi itibariyle 25 yıl sigortalılık süresi ve 5150 gün yaşlılık, malullük ve ölüm sigortaları primini ödeme şartını ikmal etmiş ise de, 47 yaş şartını taşımadığı, tahsis şartlarının 01.03.2012 tarihi itibariyle gerçekleştiği ve takip eden ay başından itibaren yaşlılık aylığı tahsisi gerektiği gözetilerek karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı ve davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 07.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1937, Karar No: 2015/1821, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/1937 E.  ,  2015/1821 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 10.03.2014 gün ve 2013/366 E. 2014/318 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14782 E. 2014/18309 K. sayılı ilamı ile;

“...Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde, “…Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez…” denilerek alt işverenlik ilişkisinde muvazaaya bağlanan hukuki sonuç açıklanmıştır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Diğer taraftan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 15. maddesinde “Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” denilmiştir.