muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/33187, Karar No: 2021/2602, Tarih: 09.03.2021

**15. Ceza Dairesi         2017/33187 E.  ,  2021/2602 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından sanığın beraatine ilişkin hükümler, katılan ... vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın, oturduğu ilçede bazı kişilerin pamuk ekimi yapmadığı halde, yapmış gibi sahte evraklar düzenleyerek destekleme pirimi almak için ilçe tarım müdürlüğüne başvurdukları, buna ilişkin tespitler sırasında bazı kişilerin yine tarlalarını sürdükleri duyumu üzerine, sanığa ait pamuk ekimi yaptığını beyan ettiği arazilerde C. Savcılığınca yapılan keşiflerde, bir kısım tarlalarda pamuk bitkisi kök ve sapları olduğu ancak, çoğu tarlada pamuk ekimi yapıldığına dair herhangi bir bulgunun olmadığının belirlenmesi üzerine sanığın 2009 yılında pamuk ekimi yapmadığı halde yapmış gibi evrak düzenleyip tarım müdürlüğüne başvurarak doğrudan gelir desteği ödemesinden yararlanmak suretiyle kamu kurumu aleyhine dolandırıcılığa teşebbüs ve özel belgede sahtecilik suçlarını işlediğinin iddia edildiği somut olayda; sanık savunmaları, katılan ve tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre; bozma sonrasında alınan bilirkişi raporunda'' sanığın arazileri için kullanıldığı belirtilen su miktarının belirtilen pamuk ekimini yapmaya yeterli olduğunun'' belirtildiği anlaşılmakla; sanığın inkara yönelik savunmasının aksine üzerine atılı nitelikli dolandırıcılık ve değişen suç vasfına göre resmi belgede sahtecilik suçlarından mahkumiyetine yeterli kesin, inandırıcı ve her türlü kuşkudan arındırılmış delil elde edilemediği gerekçesine dayanan mahkemenin beraat hükümlerinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; katılan ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA, 09/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. Başkan
Yargıtay — Esas No: 2012/22680, Karar No: 2013/10884, Tarih: 14.05.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/22680 E.  ,  2013/10884 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, ihbar tazminatı, resmi tatil, hafta tatili ve fazla çalışma ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, iş sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret, izin, fazla çalışma, hafta ve genel tatil alacakları istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesinin işçi tarafından haklı sebeple feshettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İhbar tazminatı yönünden taraflar arasında uyuşmazlık sözkonusudur.

İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir nedeni olmaksızın ve usulüne uygun bildirim öneli tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır. Buna göre, öncelikle iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. ve 25. madde yazılı olan nedenlere dayanmaksızın feshedilmiş olması ve Kanun'un 17. maddesinde belirtilen şekilde usulüne uygun olarak ihbar öneli tanınmamış olması halinde ihbar tazminatı ödenmelidir. Yine haklı fesih nedenine rağmen işçi ya da işverenin 26. maddede öngörülen hak düşürücü süre içinde fesih yoluna gitmemeleri halinde sonraki fesihlerde karşı tarafa ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar.

İhbar tazminatı iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olduğu için, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz.

Somut olayda iş sözleşmesi davacı tarafından haklı nedenle feshedilmiştir. Haklı da olsa sözleşmeyi fesheden taraf ihbar tazminatına hak kazanamaz. İhbar tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalıdır.

3-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Somut olayda iş sözleşmesi davacı tarafından haklı nedenle feshedilmiştir. Haklı da olsa sözleşmeyi fesheden taraf ihbar tazminatına hak kazanamaz. İhbar tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalıdır.

3-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla mesai çalışması konusunda hesap yapılırken davacı tanık anlatımları esas alınmıştır. Mahkemece bilirkişi raporundaki yoruma dayanılarak hüküm kurulmuş ise de davacı tanıkları işyerinde fazla mesai yapıldığında ücretinin ödendiğini ifade etmiştir. Bu durumda mahkemece, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 169. ve devamı maddeleri gereğince davacı isticvap olunarak, işyerinde fazla mesai yapıldığında ücretini alıp almadığı veya hangi sürelerin ücretini aldığı belirlendikten sonra varsa karşılanmayan fazla mesai ücreti alacağı tespiti yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 14.05.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19655, Karar No: 2021/8986, Tarih: 04.11.2021

**9. Ceza Dairesi         2021/19655 E.  ,  2021/8986 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden

yoksun kılma, tehdit, cinsel taciz, özel hayatın gizliliğini ihlal

HÜKÜM : Sanığın özel hayatın gizliğini ihlal, cinsel taciz suçlarından beraati ile çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, tehdit suçlarından mahkumiyetine dair Tokat 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 12.11.2018 gün ve 2018/78 Esas, 2018/328 Karar sayılı hükümlere ilişkin istinaf başvurusunun özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan kurulan hüküm yönünden esastan reddine, çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, tehdit, cinsel taciz suçlarından kurulan hükümler açısından ise istinaf başvurusunun kabulü ile hükümlerin kaldırılarak çocuğun nitelikli istismarı ve cinsel taciz suçlarından mahkumiyeti ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve tehdit suçlarından beraatine

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanık hakkında özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nın 286/2-g. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince on yıl veya daha az hapis cezasını veya adlî para cezasını gerektiren suçlarla ilgili verilen beraat kararlarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen Bölge Adliye Mahkemesi hükmü kesin olup temyiz edilemediğinden, katılanlar vekilinin söz konusu hükme yönelik temyiz isteminin aynı Kanunun 298. maddesi gereğince REDDİNE,

Sanık hakkında çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, cinsel taciz, tehdit suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesine gelince;

5271 sayılı CMK'nın 288 ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler nazara alınıp, aynı Kanunun 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri ve sanık müdafisi ile katılanlar vekilinin temyiz dilekçelerinde belirttikleri nedenler de gözetilerek yapılan değerlendirmede, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından gerçekleştirilen yargılama neticesinde hakkında çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, tehdit, cinsel taciz suçlarından kurulan hükümler açısından istinaf başvurusunun kabulüyle hükümlerin kaldırılarak sanığın çocuğun nitelikli istismarı ve cinsel taciz suçlarından mahkumiyeti ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve tehdit suçlarından beraatine dair kurulan hükümlere yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmediğinden, sanık müdafisi ile katılanlar vekilinin temyiz istemlerinin 5271 sayılı CMK'nın 302/1. madde ve fıkrası gereğince esastan reddiyle hükümlerin ONANMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3 . Ceza Dairesine gönderilmesine, 04.11.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8292, Karar No: 2018/14925, Tarih: 09.07.2018

**9. Hukuk Dairesi         2017/8292 E.  ,  2018/14925 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle, müvekkilinin 26.07.1999-14.11.2013 tarihleri arasında ...'nün Bursa şubesinde aralıksız en son davalı şirket sigortalısı olarak çalıştığını, firmaların ihale döneminde değişmesine rağmen müvekkilinin çalışmaya devam ettiğini, şirket tarafından haklarının usulüne uygun ödenmediğini, yıllık izinlerinin yılda 14 gün kullandırıldığını, kıdemine göre 20 gün kullandırılmadığını, son iki yıla ait izinlerinin hiç kullandırılmadığını ve ücretinin ödenmediğini, müvekkilinin emeklilik nedeniyle iş akdini haklı nedenle feshettiğini ancak kıdem tazminatının ödenmediğini iddia ederek; kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili özetle; davacının idare personeli olmadığını, davacının diğer davalı ... Temizlik Peyzaj Gıda ... İşlem Taşımacılık Teknik ve Sosyal Hizmetler İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin çalışanı olduğunu, davacının alacaklarına ilişkin sorumluluğun diğer davalıda olduğunu, ellerinde belge ve bilgi bulunmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taşımacılık Teknik ve Sosyal Hizmetler İnş San Taah Tic Ltd Şti usulüne uygun tebligata rağmen, davaya cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı DSİ. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı ...' nün 7139 sayılı Yasa' nın. 7139 sayılı Kn. nun 6. maddesi ile değişik 49. maddesi uyarınca harçtan muaf olmasına rağmen, davalı DSİ. nin harca mahkum edilmesi hatalı olup, bozma sebebi ise de; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK'nun geçici 3/2. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK.nun 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

F)Sonuç:

Temyiz olunan kararın, hüküm fıkrasının 2 ve 4 numaralı bentlerinin çıkartılarak yerlerine,

“2- Davalı DSİ harçtan muaf olduğundan, .... Aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,

F)Sonuç:

Temyiz olunan kararın, hüküm fıkrasının 2 ve 4 numaralı bentlerinin çıkartılarak yerlerine,

“2- Davalı DSİ harçtan muaf olduğundan, .... Aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,

Alınması gereken 1.587,11 TL. karar-ilam harcından davacının yatırdığı peşin harç ve ıslah harcı toplamı 397,25 TL. nin mahsubu ile 1.189,86 TL. bakiye karar-ilam harcının davalı ... Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taşımacılık Teknik ve Sosyal Hizmetler İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti’nden alınarak hazineye irat kaydına,

4.Davacı tarafından yapılan harçlar hariç toplam 250 TL. nin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 422,45 TL. harç masrafının sadece ... Temizlik Peyzaj Gıda ... İşlem Taşımacılık Teknik ve Sosyal Hizmetler İnş. San. Taah. Tic. Ltd. den tahsili ile davacıya verilmesine,” bentlerinin yazılmasına, Hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 09.07.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15803, Karar No: 2016/17619, Tarih: 13.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/15803 E.  ,  2016/17619 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı ........... Limited (...........) avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili davacının ...........'nun alt kuruluşu olan ........... ile sözleşme imzalayarak çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin kesintisiz olarak devam ettiğini ve 31.12.2014 tarihinde sahada işi bitmesinin ardından yeni görev verilmesi konusunda işverene yaptığı başvuruların sonuçsuz kaldığını, 30.06.2015 tarihinde yazılı bir bildirim ve açıklama olmadan iş sözleşmelerinin feshedildiğini şifahen öğrendiklerini, müvekkilinin yaptığı işin asıl işverenin alanına giren iş olduğunu, ihalelerle çeşitli firmalara hizmet alım sözleşmeleri ile verdiğini. Petrol arama ve üretim petrol saha hizmetleri petrol ticaret ve petrol dağıtım alanlarında faaliyet gösteren ........... daha ucuz işçi çalıştırmak amacıyla muvazaalı olarak gerçekleştirdiği belirli süreli iş sözleşmeleriyle taşeron işçileri alarak akdettiği personelin aslında asli ve sürekli işlerde çalıştıkları ve işyerinin asli ve sürekli işçileri olduklarını, iş kanunu ve alt işveren yönetmeliğine aykırı muvazaalı işlem yapıldığını, ...........'ın sözleşme yaptığı şirketlerin işi yapabilecek kapasite ve yeterlilikte olmadığını, işçi aynı işverene ait aynı işyerinde kesintisiz olarak çalıştığını, ...........'in Botaşa devrinin faaliyetlerini sonlandırmak için bir etken olmadığını, feshin son çare olması ilkesinin gözetilmediğini belirterek feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine, işe iade kararı kesinleşinceye kadar geçecek süre için dört aylık süreye ait ücret ve diğer haklarının, mahkemece verilecek işe iade kararma davalı tarafından uyulmaması halinde sekiz aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Ltd. Şti. vekili, davacının ...........'den yüklenilen ihaleler kapsamında 30.06.2015 tarihine kadar çalıştırıldığını, ihalelerin şirketin üzerinde kalması üzerine çalışacak personelin isimlerinin ........... tarafından liste olarak bildirildiğini, yapılan işin petrol, gaz ve jeotermal sahalarında hizmet verilmesi olduğunu, hizmetin son derece özellikli bir iş olduğunu, bu kapsamda çalışan işçilerin özel uzmanlık sahibi işçiler olduğunu, şirketin elinde başkaca emsal iş olmadığı için davacının başka işyerinde çalıştırılmasının mümkün olmadığını, işi sona erdirenin ihaleye çıkmayan ........... olduğunu, davacının proje bazlı çalıştırıldığını, projenin sona ermesi ile çalıştırılma imkanının ortadan kalktığını, işçilerin ihale sürelerine göre belirli süreli hizmet sözleşmesi ile çalıştırıldığını, ÇSGB Müfettişinin muvazaanın varlığına ilişkin raporuna karşı Ankara 2. İş Mahkemesinin 2014/820 esas sayılı dosyasında açılan davanın derdest olduğunu Batman İş Mahkemesinin kararı ile işçilerin ...........’e iadesine karar verildiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ........... Limited, davacının ........... Ltd'nin işçisi olmadığını, husumet itirazında bulunduklarını, ........... Ltd'nin ...........’nun talep etmesi durumunda petrol ve gaz kuyularında çalıştırılmak üzere Kamu İhale Mevzuatına uygun olarak idari ve teknik personel temin ettiğini, asıl işveren sıfatı bulunmadığını, ihale makamı olduğunu, davacının ihaleyi kazanan değişik şirketler nezdinde kendi isteği ve rızası ile çalıştığını, işçilerin ihaleyi alan firmalar tarafından tespit edilerek ...........’e bildirdiğini, çalışan veya işten çıkarılan işçileri belirleme yetkisinin ...........’e ait olmadığını, muvazaa iddiasının doğru olmadığını, davacının imzaladığı sözleşmede işin 30.06.2015 tarihinde sona ereceğinin belirtilmiş olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş sözleşmesine 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen usul ve kurallara uyulmadan son verildiği, ayrıca davalılarca fesih sebebinin geçerli ( veya haklı ) olduğunun ispatlanamadığı gibi ihale sözleşmesinin sona ermesinin tek başına geçerli sebeple fesih sebebi olamayacağı anlaşılmış olup feshin geçersizliğine ve davacının davalılardan gerçek işveren ........... şirketine işe iadesine, Hazar şirketi yönünden ise muvazaa sebebiyle taraf sıfatı bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı ........... Limited (...........) vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, davalılar arasında asıl işveren, alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı, bu şekilde bir ilişki varsa muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Temyiz:

Karar, davalı ........... Limited (...........) vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, davalılar arasında asıl işveren, alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı, bu şekilde bir ilişki varsa muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinde, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

Muvazaa, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

4857 sayılı Kanun’un 3. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme ile alt işverenin işyerini bildirim yükümü getirilmiştir. Alt işveren bu bildirimi asıl işverenle aralarında düzenlenmiş olan yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte yapmak durumundadır. Alt işverenlik sözleşmesi ilgili bölge müdürlüğü ile gerektiğinde iş müfettişleri tarafından incelenecek ve kurumca re’sen muvazaa araştırması yapılabilecektir.

4857 sayılı Kanun’un 3. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme ile alt işverenin işyerini bildirim yükümü getirilmiştir. Alt işveren bu bildirimi asıl işverenle aralarında düzenlenmiş olan yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte yapmak durumundadır. Alt işverenlik sözleşmesi ilgili bölge müdürlüğü ile gerektiğinde iş müfettişleri tarafından incelenecek ve kurumca re’sen muvazaa araştırması yapılabilecektir.

Muvazaanın tespiti halinde bu yönde hazırlanan müfettiş raporu ilgililere bildirilir ve işverenlerce otuz iş günü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilirler. İş Müfettişliği tarafından hazırlanan muvazaalı alt işverenlik ilişkisinin tespit edildiği rapora ilgililerin süresi içinde itiraz etmemesi ya da mahkemece muvazaalı işlemin varlığına dair hüküm kurulması halinde, alt işverenliğe dair tescil işlemi iptal edilir. Bu halde alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.

Asıl işveren alt işveren ilişkisi ve muvazaa konularına Alt İşverenlik Yönetmeliğinde yer verilerek “yazılı alt işverenlik sözleşmesi”nden söz edilmiş, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini, daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini, kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri, ihtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır.

Somut olayda, davacı davalı ........... Limited'in (TP1C) yurt içinde bulunan petrol, gaz arama ve üretim sahalarında davalı ... Ltd. Şti. nezdinde sigortalı olarak çalışırken iş sözleşmesinin sona erdiğini iddia etmiştir. Dosya kapsamında davalılar arasındaki sözleşme örneğinin bulunmadığı, taraflar arasındaki hukuki ilişkiye ilişkin gerekli evrak toplanılmadan eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmıştır.