muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/304, Karar No: 2017/1349, Tarih: 06.03.2017

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfi ile gösterilen kısımlarının davacının kullanımında bulunduğu gerekçe gösterilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Dava kullanım kadastrosuna itiraz niteliğinde olup, kullanım kadastrosunun amacı, 2/B sahalarını, fiili kullanım durumlarını dikkate alarak parsellere ayırmak ve bu taşınmazları 2/B alanı olarak Hazine adına tescil ederken, taşınmazlar üzerinde tespit günü itibariyle fiili kullanımı bulunanları ve muhdesatları tespit ederek tapunun beyanlar hanesinde göstermektir. Ne var ki; mahkemece çekişmeli taşınmazda davacının tespit günü itibari ile zilyet olup olmadığı yönünde yapılan araştırma son derece yetersizdir. Keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişinin kullanıma yönelik bilgisi bulunmadığı gibi, davacı tanıklarının bir kısmı dava konusu taşınmaz üzerindeki su basmanının davacı tarafından yapılıp dava konusu taşınmaz bölümlerinin davacı kullanımında olduğunu, diğer bir kısmı ise çekişme konusu taşınmaz bölümünde kimsenin kullanımı bulunmadığını beyan etmiş oldukları halde bu şekilde oluşan çelişki üzerinde durulmamış, İnşaat Mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen rapora ekli fotoğraflarda taşınmaz üzerinde su basmanı bulunduğu görülmekle birlikte hali hazırda dava konusu taşınmazda kullanım olduğuna ilişkin başkaca bir emare bulunmadığı anlaşılmasına göre dava konusu taşınmazda kullanım bulunduğunu bildiren tanıklardan kullanımın ne şekilde olduğu, ne zamandan beri devam ettiği somut olarak açıklattırılarak oluşan çelişkiler giderilmemiştir. Eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez. Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için; taşınmaz başında yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen ve inşaat bilirkişi katılımı ile yeniden keşif yapılmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan 3402 sayılı Yasa'ya 5831 sayılı Yasa ile eklenen Ek-4. maddesi uyarınca, çekişmeli taşınmazın tespit günü itibariyle fiilen kim veya kimler tarafından, ne zamandan beri, ne şekilde kullanıldığı, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı, beyanlar arasında aykırılık bulunması halinde çelişki giderilmeye çalışılmalı, teknik bilirkişilerden denetime elverişli rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacının tespit günü itibariyle taşınmaz üzerinde fiilen kullanımı bulunup bulunmadığı net olarak saptanmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece, açıklanan hususlar göz ardı edilerek, eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden ...'e iadesine,

06.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/13486, Karar No: 2023/18412, Tarih: 29.11.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/13486 E.  ,  2023/18412 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1386 E., 2023/1925 K.

DAVA TARİHİ : 30.12.2020

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi

SAYISI : 2020/531 E., 2022/354 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirketin ... Havalimanı Projesinde çelik montaj ustası olarak çalıştığını, aylık 1.600,00-1.700,00 USD'ye denk gelen KWD para birimi ile çalıştığını, fiilî olarak davacıya her ay ücreti karşılığı ... dinarı cinsinden ödeme yapıldığını, aylık ücret üzerinden anlaşma yapılmasına rağmen çalışılmayan günlerin ücretlerinin kesildiğini, 3 öğün yemek ve barınma, elektrik, temizlik hizmetlerinin işverence sağlandığını, genellikle ....00-18.00, 18.00-....00 veya 07.00-19.00 ve 19.00-07.00 saatleri arasında çalışması bulunduğunu, iklimin sıcak olması nedeniyle 15 mayıs-15 ekim tarihleri arasında uygulanan gece vardiyası çalışma saatlerinin gündüz vardiyasına benzer ise de davacının 07.00’de başlayan çalışması için saat ....00’da servise bindiğini, 1 saatinin yolda ve sabah yoklamasında geçtiğini, ayrıca servis ile kaldığı kampa dönmesinin 1 saat sürdüğünü, ayda 3 cuma günü olan hafta tatili gününde çalıştığını, Kurban ve Ramazan bayramlarında ilk gün hariç diğer günler ve ... bayram ve genel tatillerinde çalışmasına devam ettiğini, davalı Şirket tarafından düzenlenen sözleşme uyarınca işçiye yıllık 30 günlük izin verileceğini, bu izinlerini kullanmadığını ve karşılığının da ödenmediğini, şantiyenin 28 Ağustos 2016 tarihinde açıldığını ve projenin bitme aşamasına geldiğini, bu nedenle davalı Şirketin şantiyede işçi sayısını azaltmaya başladığını, sonrasında Covid-19 salgınıyla beraber şantiyede işçilerin yemek, temizlik ve barınma gibi temel ihtiyaçlarının Şirket tarafından yeterli seviyede karşılanmadığını ve gerekli tedbirlerin alınmadığını, işçilerin toplu şekilde işten çıkartıldığını, gruplar hâlinde işçilik alacaklarının bir kısmı ödenmeden ...’ye gönderildiğini, resmî tatil sayılan günlerin bir kısmında çalıştırılmadığını ve çalıştırılmayan günlerin ücretlerinin ödenmediğini belirterek kısmi alacak davası olarak kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, eksik ödenen ücret, belirsiz alacak davası olarak fazla çalışma, hafta tatili ile ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının KWD cinsinden faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını, uyuşmazlığın ... hukukuna göre ... mahkemelerinde çözümlenmesi gerektiğini, davacının çalışmasının davalı ... İnş. San. Tic. AŞ’nin tüzel kişi ortak olarak yer aldığı ... İnşaat ... ... Şirketinde bulunduğunu, davalı Şirket ve ... İnşaat ... ... Şirketi arasında da ... hukuku anlamında herhangi bir organik bağın bulunmadığını, devamsızlık nedeniyle işveren tarafından haklı nedenle ... sözleşmesinin feshedildiğini, istifa etmiş sayılacağının kabulü gerektiğini, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, işin gerektirdiği hâllerde fazla çalışma yaptığını, fazla çalışılan saatlere ilişkin ücretlerin bordrolara yansıtılarak zamlı olarak işçilere ödendiğini, her işçiye mutlaka haftada bir gün izin kullandırıldığını, bu durumun puantaj cetvellerinde sabit olduğunu, davacının ücretinin dava dışı işveren tarafından ...'te kurulu olan ve ...’de şubesi olmayan ... Bank Of ... isimli bankaya yatırıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu uyuşmazlığın yabancılık unsuru içermesi nedeniyle uyuşmazlığa ... hukukunun uygulanması gerektiği, ...'de faaliyet gösteren şirketlerin yurt dışındaki işleri yürütmek amacı ile Şirket kurdukları ve ...'den götürdükleri işçileri bu şirketler üzerinde göstererek çalıştırdıkları ve bundan dolayı yurt dışında kurulan Şirket ile ...'deki Şirket arasında organik bağ olduğu, davalı Şirketin ...'teki işleri yürütmek amacı ile ... İnş. ... ... Şirketini kurduğu, her iki Şirket arasında organik bağ olması nedeni ile davacının işçilik alacaklarından sorumlu tutulduğu, dinlenen tanıkların, pandemi nedeniyle işten çıkartıldıklarını ve ...'ye gönderildiklerini beyan ettikleri, gerek davacı beyanı gerekse Mahkemede ve diğer ... mahkemelerinde açılan emsal dosyalar birlikte değerlendirildiğinde, salgından dolayı ... Havalimanı inşaatında çalışan işçilerin ... sözleşmelerinin peyderpey feshedildiği, davalı tarafından yapılan feshin haklı bir nedene dayanmadığı, davalının feshin haklı nedene dayandığını da ispat edemediği, davacının fazla çalışma, hafta tatili alacaklarının ... kanunlarındaki düzenlemeler kapsamında hesaplandığı ve ... mevzuatına göre yapılan hesaplamada davacının söz konusu alacaklarının bulunduğu; ancak davalı tarafından sunulan ödeme belgeleri incelendiğinde davacıya fazladan ödemelerin yapıldığı, davacıya davalı tarafından fazladan ödenen kısmın neye ilişkin olduğu anlaşılamadığından alacakların muacceliyet sırasına göre fazladan ödenen miktarların bu alacaklardan mahsup edildiği gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; dava dışı Şirket ile aralarında organik bağ bulunmadığını, buna bağlı olarak husumet itirazında bulunulduğunu, ... görme edimini 7 gün üst üste yerine getirmediğinden dava dışı işveren tarafından ... sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, buna bağlı olarak kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanılmadığını, ödenmeyen alacak bulunmadığı gibi davacı ile menfaat birliği içinde olan tanık anlatımına göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, yemek ve barınma yardımının 150,00 USD olarak kabulünün hatalı olduğunu, davacının yıllık iznini kullandığını belirterek istinaf yoluna başvurulmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf başvuru sebeplerini tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tazminata esas ücretin tespiti, hüküm altına alınan alacakların ispatı ve hesaplanması ile davacının ... sözleşmesinin tazminatı gerektirecek şekilde son bulup bulmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunu'nun 24 ve 27 nci maddeleri.

3. ... ... Kanunu'nun 51, 44, 66, 67, 68 ve 70 inci maddeleri ile ilgili diğer hükümleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararların bozulması, 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12568, Karar No: 2023/4606, Tarih: 25.09.2023

**8. Hukuk Dairesi         2021/12568 E.  ,  2023/4606 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2015/174 E., 2019/172 K.

KARAR : Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasındaki mera komisyon kararının iptali ve orman olarak tescil istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesinin 24.10.2019 tarih ve 2015/174 Esas, 2019/172 Karar ... kararı ile, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

31.03.2011 tarihinde kabul edilip 14.04.2011 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6217 ... Yargı Hizmetlerinin Hızlandırılması Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un (6217 ... Kanun) 30 uncu maddesi gereğince 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (6100 ... Kanun) eklenen Geçici 3 üncü maddenin birinci fıkrasında; “Bölge Adliye Mahkemelerinin, 26.9.2004 tarihli ve 5235 ... Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un (5235 ... Kanun) Geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun'un (1086 ... Kanun) temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” hükmü düzenlenmiştir.

07.11.2015 tarihli Resmî Gazete’de ilan edildiği üzere 5235 ... Kanun'un 24 üncü ve 2 nci maddeleri uyarınca kurulan Bölge Adliye Mahkemelerinin, 20.07.2016 tarihi itibari ile tüm yurtta göreve başlaması nedeniyle bu tarih ve sonrasında verilen İlk Derece Mahkemesi kararları hakkında 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun temyize ilişkin hükümlerinin uygulanması olanağı kalmamıştır.

Temyize konu karar; görevsizlik kararının, Yargıtay (Kapatılan) 20 nci Hukuk Dairesi tarafından onanması ve taraflarca karar düzeltme yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesinden sonra görevli ... 2 nci Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 24.10.2019 tarihli karar olup, dosya kapsamında Yargıtay tarafından verilmiş bozma ilamı bulunmadığından, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başladığı tarihten sonra verilen İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda değinilen Kanun hükmü ışığında Dairemizce incelenemeyeceği anlaşılmakla, istinaf kanun yolu incelemesi için Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere İLK DERECE MAHKEMESİNE İADESİNE,

25.09.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/329, Karar No: 2015/5149, Tarih: 20.05.2015

**9. Ceza Dairesi         2015/329 E.  ,  2015/5149 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ağır Ceza

Suç : Uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma, uyuşturucu veya uyarıcı madde ithal etme

Hüküm : 1-Sanıklar ... . hakkında; TCK'nın 188/1-4, 62/1, 52/2-4, 53/1-2-3, 63, 54. maddeleri uyarınca mahkumiyet, müsadere

2-Sanık ... hakkında; TCK'nın 188/3-4, 52/2-4, 53/1-2-3, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet

3-Sanık ... . hakkında; TCK'nın 188/3-4, 62/1, 52/2-4, 53/1-2-3, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet

4-Sanıklar ... ve ... . hakkında; TCK'nın 188/3-4, 39/2-c, 62/1, 52/2-4, 53/1-2-3, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Sanık ... . müdafiinin süresinden sonra yapmış olduğu duruşmalı inceleme isteminin CMUK'nın 318. maddesi uyarınca REDDİNE,

Sanık ... yönünden duruşmalı, usulüne uygun tebligata rağmen sanıklar ... ve ... müdafilerinin duruşmaya gelmediği ve geçerli bir mazerette bildirmedikleri anlaşıldığından, sanık... . dışındaki sanıklar yönünden duruşmasız olarak yapılan inceleme sonunda gereği düşünüldü:

Yapılan yargılama sonunda aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda tartışılıp, sanıkların suçlarının sübutu kabul, olay niteliğine ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin edilmiş, sanıklar ... . ve ... 'ın cezalarını azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanıklar müdafilerinin temyiz dilekçeleri ile duruşmalı inceleme sırasında sanık ... müdafilerinin ileri sürdüğü yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle sanıklar ... ve ... yönünden re'sen de temyize tabi olan hükümlerin ONANMASINA, 20.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

TEFHİM ŞERHİ:

20.05.2015 tarihinde verilen iş bu karar, Yargıtay Cumhuriyet savcısı ... 'nun huzurunda sanık ... .'ın savunmasını yapmış bulunan Av. ... . ile Av. ... 'ın yokluklarında sanık ... 'ın savunmasını yapmış bulunan Av. ... .'ın yüzüne karşı 27.05.2015 tarihinde usulen ve açık olarak tefhim olundu.
Yargıtay — Esas No: 2009/10579, Karar No: 2009/12278, Tarih: 21.12.2009

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/10579 E.  ,  2009/12278 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve irtifak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Birinci ve ikinci ürün taze fasulye ve buğday ürünleri ile erik ürününün 2009 yılı dekar başına (ağaç başına değil) ortalama verimi, toptan satış fiyatı ve üretim maliyeti resmi verilerinin İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iade edilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14770, Karar No: 2015/555, Tarih: 19.01.2015

**17. Hukuk Dairesi         2013/14770 E.  ,  2015/555 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkillerinin babaları olan murislerinin, davalının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracı kullanmakta iken gerçekleşen tek taraflı kazada vefat ettiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir müvekkil için 5.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımı itirazında bulunarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre; tek taraflı olarak meydana gelen kazada davanın cezayı gerektiren bir fiilden doğduğunu kabul etmenin mümkün olmadığı ve 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava trafik kazası nedeni ile Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı BK m. 53) gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Çekişmelerin bir an önce sonuçlandırılmayıp uzun süre askıda bırakılmasının toplumun barış ve huzurunu bozacağı düşünülerek yargı yoluyla hak aramaya konulan zaman sınırı olarak öngörülen zamanaşımı kurumu bir maddi hukuk kurumu değildir. Bir borcu doğuran, değiştiren, ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır.

Borçlar Kanunu'nun 41. maddesinde haksız fiil tanımlanmış, 60. maddesinde de haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini istemi ile açacağı davaların bağlı olduğu zamanaşımı süreleri özel olarak düzenlenmiştir. BK'nın 60. maddesinde üç türlü zamanaşımı süresi öngörülmüş olup bunlar, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıllık sübjektif ve nispi nitelikteki kısa zamanaşımı süresi, herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık objektif ve mutlak nitelikte uzun zamanışımı süresi ile olağan üstü nitelikteki ceza zamanaşımı süresidir (... ..., Borçlar Hukuku Genel Hükümler, B. 9, İstanbul 2006, s. 794).

Buna karşılık, özel bir kanun hükmünün, özel olarak zamanaşımı süresi öngördüğü tehlike sorumluluklarında BK m. 60 uygulanmaz. 2918 sayılı KTK'nın 109/I. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmüne, yine aynı kanunun 109/II. maddesinde ise, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.

Aynı fiil bazen, hem sorumluluğu gerektiren hem de ceza kanunlarına göre cezayı gerektiren bir fiil olabilir. Bu fiile göre Ceza Kanununun daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörüldüğü hallerde, tazminat davasının daha önce zamanaşımına uğraması tutarlı bir çözüm oluşturmaz. Zira cezalandırma, müeyyide olarak tazminattan daha ağırdır. Bu sebeple, kanun koyucu uyum sağlamak amacıyla ceza davası için öngörülen zamanaşımı süresince tazminat davasının da devamını temin bakımından genel olarak BK 60/II (6098 sayılı TBK m. 72/I), özel olarak da KTK 109/II. maddesinde düzenleme yapmıştır.

Burada üzerinde durulması gereken, 2918 sayılı KTK'nın 109. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin, tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin, sadece fiilin Ceza Kanununa göre cezayı gerektiren bir fiil olmasının yeterli olması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece fiilin cezayı gerektiren bir eylem olmasını yeterli görmekte; bunun dışında, eylemi gerçekleştiren fail hakkında soruşturma yapılmasını, ceza davası açılmış olması veya mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı koşulu aranmamaktadır. Dahası, söz konusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlular (örneğin işleten veya Güvence Hesabı) arasında bir ayrım da yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu, hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörülmüştür (HGK'nın 10.10.2001 gün 2001/19-652-705 ve HGK'nın 16.04.2008 gün, 2008/4-326-325 sayılı kararları ile uzamış ceza zamanaşımı benimsenmiştir).

Ayrıca ceza zamanaşımının uygulanması yönünden hukuk hakiminin tazminat davasını görürken, ceza hukuku kurallarıyla ve özellikle ceza mahkemesinin fail hakkında vermiş olduğu beraat veya mahkumiyet kararıyla bağlı olup olmadığı BK 53. maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu maddede hukuk hakiminin ceza hukuku kurallarıyla bağlı olmadığı hükme bağlandığı gibi ceza mahkemesi kararlarıyla da bağlı olmadığı düzenlenmiştir. Bununla birlikte suçun işlendiğine veya işlenmediğine ilişkin ceza mahkemesinin kesin kararı varsa, hukuk hakimi bu kararla bağlıdır. Görüldüğü gibi ceza mahkemesince haksız eylemin suç niteliği saptanmamış ise hukuk hakimine bunu kendiliğinden ve özgürce araştırma ve sonucuna göre karar verme yetkisi tanınmıştır.