muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/13666, Karar No: 2013/20345, Tarih: 26.11.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/13666 E.  ,  2013/20345 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili,davacı işçinin davalı asıl işveren ...'a ait işyerinde, alt işveren olan diğer davalı ... Güvenlik Temizlik İnşaat Gıda Taş. Sos. Hizm. Ltd. Şti. işçisi olarak bir dönem çalıştığını, dava tarihi itibari ile ihaleyi yeni alan alt işverene bağlı olarak aynı işte çalışmaya devam ettiğini, davalı ... Güvenlik Temizlik İnşaat Gıda Taş. Sos. Hiz. Ltd. Şti.'ne bağlı gerçekleşen çalışma dönemi için kıdem tazminatının ödenmediğini ve yılık izinlerinin kullandırılmadığını ileri sürerek ödenmeyen kıdem tazminatı alacağı tutarının ve yıllık ücretli izin ücretinin anılan alt işveren dönemi ile kısıtlı olarak tespitini talep etmiştir.

Davalı ... Güvenlik Temizlik İnşaat Gıda Taş. Sos. Hizm. Ltd. Şti. vekili, davacının ihaleyi yeni alan firma işçisi olarak asıl işverene bağlı çalışmasını sürdürdüğünü bu nedenle açılan davanın hukuki menfaat yokluğundan reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Elbistan Termik Santrali İşletme Müdürlüğü vekili, davacı ile müvekkil kurum arasında iş akdi bulunmadığını savunarak husumet yokluğundan davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Asıl işverene ait işyerinde alt işveren işçisi olarak dava tarihi itibariyle çalışmasını sürdüren işçinin daha öncesinde işçisi olup ihale süreleri sona eren alt işveren yanında geçen çalışma süresine ilişkin ve bu sürelerle kısıtlı olmak üzere kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının belirlenmesi talebi ile tespit davası açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı taraflar arsında uyuşmazlık konusudur.

Gerek davacı gerekse de Mahkeme kabulüne göre davacı işçinin dava tarihi itibari ile aynı asıl işveren bünyesinde başka bir alt işverene bağlı olarak çalışmaya devam ettiği sabittir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 14. ve 57. maddelerine göre kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacakları feshe bağlı alacaklardır ve talep edilmeleri ancak iş sözleşmesinin sona ermesi ile mümkündür.

Somut olayda davacı halen aynı asıl işverene bağlı başka bir alt işveren işçisi olarak çalışmasını sürdürdüğüne göre iş sözleşmesinin feshi söz konusu değildir. Davaya konu edilen alacakları talep hakkı henüz doğmamıştır ve miktarları da belirlenebilir nitelikte değildir. Bu nedenle davanın hukuki menfaat yokluğunda reddi yerine yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Somut olayda davacı halen aynı asıl işverene bağlı başka bir alt işveren işçisi olarak çalışmasını sürdürdüğüne göre iş sözleşmesinin feshi söz konusu değildir. Davaya konu edilen alacakları talep hakkı henüz doğmamıştır ve miktarları da belirlenebilir nitelikte değildir. Bu nedenle davanın hukuki menfaat yokluğunda reddi yerine yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 26.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5660, Karar No: 2012/281, Tarih: 25.01.2012

**15. Hukuk Dairesi         2010/5660 E.  ,  2012/281 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacılar vekili Avukat ... ile davalılar vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanan iş olup, sözleşmenin ileriye etkili feshi davacı arsa sahiplerine verilmesi kararlaştırılan D bloktaki 8 daire ve ona isabet eden arsa paylarının itiraz edilerek tescili ve sözleşmede kararlaştırılan gecikme tazminatı alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Yanlar arasında imzalanıp tapuda pay devri suretiyle geçerli hale gelen 05.05.2004 gün 11624 yevmiye nolu kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile davalı yüklenici davacı arsa sahiplerine ait ... ili ... köyü ... mevkii 13815 parsel sayılı taşınmazda kat karşılığı inşaat yapım işini üstlenmiş, sözleşmenin 2. maddesinde D bloktaki 8 daire ve kooperatifin garaj olarak kullanacağı alanın %25'ine tekabül eden kısmın davacı arsa sahiplerine verileceği kararlaştırılmıştır. Taşınmazın bulunduğu yer belediyesinin yazı cevaplarına göre davacıların talep ettikleri yerlerin imar planı ve mevzuatına göre ifrazı mümkün bulunmadığından bahisle tescil istemi reddedilmiş ise de bu talebin reddi halinde davacı arsa sahiplerinin hakettikleri yerlerin tapularını almaları imkânsız hale geleceğinden ve çoğun içinde azın da talep edildiği kuralı çerçevesinde davacıların arsa payı oranında iptâl ve tescil talep ettikleri kabul edilmelidir.

Bu durumda mahkemece konusunda uzman bir teknik bilirkişiden gerekirse mahallinde keşif de yapılmak suretiyle sözleşmeye göre davacılara bırakılması kararlaştırılan D bloktaki 8 daire ile garajın %25'ine tekabül eden kat irtifakına esas arsa paylarının tesbit ettirilerek blok ve bağımsız bölüm numaraları ve garaja ait olduğu belirtilerek arsa payları toplamı üzerinden tapu iptâl ve tescil kararı verilmesi gerekirken bu husus gözden kaçırılarak eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile bu istemin reddi doğru olmamıştır.

Sözleşmenin 3. maddesinde binaların 2006 yılı sonunda teslim edileceği, D blokun da en geç 2005 yılı sonunda teslim edileceği, 5. maddesinde de inşaatın belirtilen sürede bitmemesi halinde kooperatifin arsa sahiplerine beher daire için 125 Amerikan doları karşılığı Türk lirası vereceği de kabul edilmiştir. Sözleşmenin bu maddesinde kararlaştırılan BK'nın 106/II. maddesindeki gecikme tazminatı olup açıkça belirtilmemiş olsa dahi bunun her bağımsız bölüm için ve aylık olarak kararlaştırıldığının kabulü gerekir. Bu halde davacı arsa sahipleri teslimi gereken en geç 01.01.2006 tarihinden itibaren her bir daire için 125 USD'den aylık 1000 USD gecikme tazminatı istemekte haklı oldukları ve dava tarihine kadar arsa sahiplerine ait bağımsız bölümler teslim edilmediğinden isteyebilecekleri gecikme tazminatının hesaplattırılarak, talep de gözönünde tutulmak suretiyle bu istemin sonuçlandırılması gerekirken yanlış değerlendirme sonucu daha az miktarda gecikme tazminatına hükmedilmesi de usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Belirtilen sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacıların diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulüyle hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, 900,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, 25.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10047, Karar No: 2015/20185, Tarih: 15.06.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/10047 E.  ,  2015/20185 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile imzaladıkları sözleşme gereği davalının Mehmet isimli şahsın adına kayıtlı taşınmazdaki ipoteği fek edeceğini taahhüt ettiğini,ancak bu taahhüdünü yerine getirmediğini, bu nedenle ipotek alacaklısı olan Vakıfbank'a ödeme yapmak zorunda kaldığını ileri sürerek, uğradığı toplam 205.000,00 TL zararın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, ikametgah adresinin Ceyhan olduğunu, HMK 10. maddesinde düzenlenen yetkinin ikametgah mahkemelerinin yetkisini kaldırmayacağını savunarak yetki itirazında bulunmuştur.

Mahkemece, yetkisizlik kararı verilerek, yetkili mahkemenin Ceyhan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

HMK'nun 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edildiği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki, bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Öte yandan yine aynı kanunun 17. maddesinde tarafların yetki sözleşmesi yapmak suretiyle yetkili olmayan bir mahkemenin yetkisini kabul edebilecekleri de belirtilmiştir. Tarafların sözleşmede yetkili mahkemeyi kararlaştırmış olmaları, HMK'nun 6. maddesi uyarınca genel yetkili olan ve 10. maddedeki kural gereğince özel yetkili bulunan mahkemeleri yetkilerini kaldırmaz. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede, ya da yetki sözleşmesi ile yetkili kılınan mahkemede açılabilir. (HGK. 05.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı)

Dava konusu olayda sözleşmenin yapıldığı ve ifa edileceği yer mahkemesi olan Adana Asliye Hukuk Mahkemesi de, az yukarıda açıklanan HMK'nun 10. maddesinde değinilen özel yetki gereğince davaya bakmakla yetkili olup, yetki itirazının bu nedenle reddedilmesi ve işin esasının incelenmesi gerekirken, yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün, temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 15.6.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/555, Karar No: 2024/41, Tarih: 08.01.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/555 E.  ,  2024/41 K.**

**"İçtihat Metni"**

K A N U N Y A R A R I N A

B O Z M A

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2021/4994 Değişik iş

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

İNCELEME KONUSU

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA

BOZMA YOLUNA

BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

... Cumhuriyet Başsavcılığının 12.07.2021 tarihli ve 2019/131672 Soruşturma, 2021/42766 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 13.09.2021 tarihli ve 2021/4994 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 13.09.2021’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 23.11.2022 tarihli ve 2022/14257 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.01.2023 tarihli ve KYB-2022/149056 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.01.2023 tarihli ve KYB-2022/149056 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Dosya kapsamına göre, müştekinin 04/12/2019 tarihli şikayet dilekçesi ve alınan ifadesinde özetle, kendisine ait nüfus cüzdanının bilgisi ve talebi olmadan resmi nikahlı eşi olan ... tarafından... İlçe Nüfus Müdürlüğün'den çıkarıldığını, şüphelinin 05/05/2019 tarihinde söz konusu Müdürlüğe müracaat ederek eşi olarak kendisi yerine üçüncü bir kişiyi tanıttığını ve bu kişinin imzasıyla kimlik çıkartılmasını sağladığını, imzasının taklit edildiğini ifade etmesi üzerine yapılan soruşturma sonunda, suça konu kimliğin çıkarılmasına için başvuru yapan kişinin imzasının uzman bilirkişi tarafından incelenmesi sonucu, söz konusu imzanın müştekinin eli ürünü olduğu anlaşıldığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de;

Soruşturma makamınca şüpheli ...'ün nüfus müdürlüğünden talep ettiği nüfus kağıdı talep belgesi temin edilip bilirkişiye verilmesi gerekirken, müştekiye ait nüfus cüzdanı değiştirme talep belgesi temin edilmek suretiyle bilirkişi raporu alındığı anlaşılmakla, müştekinin iddiasında geçen suça konu belge temin edilip, bu belgedeki imza ve yazıların müştekinin eli ürünü olup olmadığının tespit edilmesinden sonra, sonucuna göre şüphelinin veya tespit edilecek şüphelilerin hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği cihetle, soruşturmanın genişletilmesin yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar

verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi ...'ün resmi nikahlı eşi olan şüpheli ...'ün, 05.05.2019 tarihinde... İlçe Nüfus Müdürlüğüne müracaat ederek, yanında bulunan bir başka kişiyi eşi olarak tanıtmak suretiyle bu kişinin eşi adına nüfus cüzdanı almasını sağladığının iddia edilmesi üzerine başlatılan soruşturma kapsamında, 30.03.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; 01.07.2019 tarihli kimlik kartı başvuru belgesinde bulunan imzanın şikâyetçinin eli ürünü olduğunun bildirilmesi üzerine, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 12.07.2021 tarihli ve 2019/131672 Soruşturma, 2021/42766 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararında; "...şüphelinin üzerine atılı suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve yeterli delil bulunmadığı..." belirtilmiş ise de; şikâyete konu belgenin 05.05.2019 tarihli belge olup, 01.07.2019 tarihli kimlik kartı başvuru belgesinin şikâyetçinin bizzat müracaat ederek düzenlettiği gerçek belge olduğu, bilirkişi incelemesinin suça konu belge üzerinde yapılmadığı anlaşılmakla; şikâyete konu 05.05.2019 tarihli belge aslının getirtilmesi, imza ve fotoğrafın şikâyetçiye ait olup olmadığının bilirkişi incelemesi yapılması suretiyle kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi, şikâyetçi adına bir başka kişinin başvuruda bulunduğunun tespiti halinde bu kişinin, şüpheli ...'ün ve tespiti halinde diğer şüphelilerin ifadelerine başvurulması, sonucuna göre şüpheli ya da şüphelilerin hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturma ve hatalı değerlendirme neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi bu nedenle yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 13.09.2021 tarihli ve 2021/4994 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 13.09.2021 tarihli ve 2021/4994 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına

TEVDİİNE,

08.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11986, Karar No: 2021/16892, Tarih: 29.12.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/11986 E.  ,  2021/16892 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, sigortalılık başlangıç istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı vekili, 36423 sicilli işyeri bünyesinde 20.01.1987 tarihinde en az (1) günlük sigortalı çalıştığının tespiti ile bu tarihin tüm sigorta kollarında sigortalılık başlangıç tarihi olarak sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacıya ait işe giriş bildirgesi verildiğini ancak 1983/1 yılına ait bordro verilmediğini, davacının ilgili işyerine 01.07.1989 tarihinde işe giriş yaptığı, 30.09.1989 tarihinde işyerinde ayrıldığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, karar verilmiştir.

Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.