muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/4005, Karar No: 2022/1332, Tarih: 17.02.2022

Davacı ..., uygulama kadastrosu sırasında kendisine ait taşınmazın yüzölçümünün eksik tespit edildiğini ileri sürerek dava açmış ve yargılama sırasında 11.06.2019 tarihli dahili dava dilekçesiyle yüzölçümünde meydana gelen eksilmenin bilirkişi raporuna göre 123 ada 7 parselden kaynaklandığı belirtilerek dava DSİ Genel Müdürlüğü' ne yöneltilmiştir.

Mahkemece, dava konusu 123 ada 7 parsel tutanak aslı dosyaya getirtilerek yapılan yargılama sonunda; davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne ve ... ili Merkez ilçesi, .../Medeni Mah./Köy ... Mevki/ Sokak eski 1549 parsel yeni 123 ada 7 parselin ve ... ili Merkez ilçesi .../Medeni Mah./Köy ... Mevki/Sokak eski 1551 parsel yeni 123 ada 8 parselin uygulama tutanaklarının iptali ile, fen bilirkişileri ... ...-... ... tarafından düzenlenen 20/05/2019 tarihli krokide (A) harfi ile gösterilen bölümün, fen bilirkişisinin krokisinde gösterildiği üzere davacıya ait ... ili Merkez ilçesi .../Medeni Mah./Köy ... Mevki/Sokak eski 1551 parsel yeni 123 ada 8 parsele dahil edilerek 123 ada 8 parselin 3.715,64 m2 yüzölçümü ile malikleri adına tapuya kayıt ve tesciline, fen bilirkişileri ... ...-... ... tarafından düzenlenen 20/05/2019 tarihli krokide (A) harfi ile gösterilen bölümün, fen bilirkişisinin krokisinde gösterildiği üzere dahili davalıya ait ... ili Merkez ilçesi .../Medeni Mah./Köy ... Mevki/Sokak eski 1549 parsel yeni 123 ada 7 parselden çıkarılarak 123 ada 7 parselin 2.188,35 m2 yüzölçümü ile malikleri adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hükmün davacı vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş ve ... bu karar, davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, 17.02.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/2380, Karar No: 2006/12362, Tarih: 13.11.2006

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2006/2380 E.  ,  2006/12362 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, Yeni Yaşam Eğ.Sağ. Tic.Ltd.Şti. ile davalı,S.S.K. Başkanlığı aralarındaki tespit davası hakkında Adana 3.As.Huk.(İş) Mahkemesinden verilen 29.11.2005 gün ve 109-699 sayılı hükmün, davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin İş Bölümü alanı, özel Kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı taktirde,"Yargıtay Kanunu"nun 14'ncü maddesiyle sınırlıdır. Anılan madde hükmünde ise, Dairemizin hasren 506 ve 1479 sayılı Yasalardan doğan uyuşmazlıklara ilişkin olarak İş Mahkemelerinden verilen hüküm ve kararları inceleyeceği öngörülmüştür.

İnceleme konusu karar, özel hukuk alanını ilgilendiren alacak istemine ilişkin olup, belirgin şekilde 14'ncü maddenin kapsamı dışında bulunmakta ve niteliği bakımından Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin işbölümü alanı içine girmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü dava dosyasının Yargıtay 4.Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 13.11.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/24083, Karar No: 2013/980, Tarih: 22.01.2013

**4. Ceza Dairesi         2011/24083 E.  ,  2013/980 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Görevi yaptırmamak için direnme, hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanığa yükletilen görevi yaptırmamak için direnme ve hakaret eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin sanık tarafından işlendiğinin Yasaya uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Yasada öngörülen suç tiplerine uyduğu,

Sanık hakkında hakaret suçundan hüküm kurulurken aleniyet hususu tartışılmamış ve görevi yaptırmamak için direnme eylemini birden fazla kolluk görevlisine karşı gerçekleştirmesine karşın, TCK'nın 43/2. maddesinin uygulanmamış ise de, aleyhe temyiz olmadığından bozma yapılamayacağı,

Cezaların eleştiri dışında yasal bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından sanık ...'un ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA, 22.01.2013 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY:

Sanığın, 29.10.2007 günlü kolluk ifadesinde, hakkında açılan davada tanık olarak dinlenen ... isimli kişi ile kendisine yönelik suçlama nedeniyle münakaşa ederken bu kişinin kendisini iteklemesi üzerine, olay yerine sivil polislerin gelmesi nedeniyle, başlangıçta sivil polisleri tanıyamadığını ve sonradan polislerden özür dilediğini; 16.10.2008 günlü mahkeme ifadesinde ise, gözlerinin %90 görmemesi nedeniyle gelen kişilerin bu tanığın akrabaları olduklarını sandığını ve temyiz dilekçesinde de bu kişilerin kendisine saldıracaklarını düşündüğünü dile getirmesi karşısında, sanığın suç işleme kastının mevcut olup olmadığı ile hakkında tahrik hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının, savunmada dile getirilen bu hususlar göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi ve sanığın savunmasına yanıt verilmesi gerektiğinden hükmün bozulması görüşüyle, yüksek çoğunluğun onama kararına iştirak edilmemiştir.
Yargıtay — Esas No: 2015/33895, Karar No: 2019/11479, Tarih: 18.09.2019

**19. Ceza Dairesi         2015/33895 E.  ,  2019/11479 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

5846 sayılı Kanun’un 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun ile değişik soruşturma ve kovuşturma usulünü düzenleyen 75. maddesindeki "71 ve 72. maddelerde sayılan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması şikayete bağlıdır. Yapılan şikayetin geçerli kabul edilebilmesi için hak sahiplerinin veya üyesi oldukları meslek birliklerinin haklarını kanıtlayan belge ve sair delilleri Cumhuriyet Başsavcılığına vermeleri gerekir. Bu belge ve sair delillerin şikayet süresi içinde Cumhuriyet Başsavcılığına verilmemesi halinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir” şeklindeki düzenlemeye göre, şikayetçinin 6 aylık kanuni şikayet süresi içerisinde dava konusu edilen materyaller yönünden hak sahibi olduğunu kanıtlayan belgeleri ibraz etmediği anlaşılmakla, davaya katılma ve temyiz hakkı bulunmayan şikayetçi vekilinin temyiz inceleme isteminin, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 317. maddesi gereğince tebliğnameye aykırı olarak REDDİNE, 18.09.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/312, Karar No: 2019/5246, Tarih: 18.12.2019

**15. Hukuk Dairesi         2019/312 E.  ,  2019/5246 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl dava, eser sözleşmesinin feshi nedeniyle fazla ödemenin iadesi ve uğranılan zararın tahsili, birleşen dava ise; kâr kaybı, ek iş ve sözleşme kapsamında ödenmeyen iş bedeli alacaklarının tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davacı-birleşen dosyada davalı vekilince temyizi üzerine Dairemizin 26.12.2013 tarih, 2012/8052 Esas ve 2013/7117 Karar sayılı kararı ile bozulmuş, mahkemece bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, 11.300,50 TL'nin ihtar tarihi olan 03.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsiline, birleşen davanın kısmen kabulü ile, 12.139,94 TL'nin ihtar tarihi olan 19.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline dair verilen karar taraf vekillerince yasal süresi içinde temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesi artık mümkün olmamasına göre asıl ve birleşen dava taraflarının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacı-birleşen dosya davalılarının murisi ... ile davalı-birleşen dosya davacıları arasında düzenlenen 05.07.2003 tarihli sözleşme ile kaba inşaatı tamamlanmış inşaatın ince işlerinin yapımı kararlaştırılmış olup, davacı-birleşen dosyada davalılar iş sahibi,

davalı-birleşen dosyada davacılar ise yüklenicidir. Davacı iş sahibi vekili dava dilekçesinde; dava konusu binanın ince işlerinin sözleşmede kararlaştırılan tarihte bitirilerek teslim edilmediğini, işin eksik bırakıldığını, sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL’nin ihtar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde; feshin haksız olduğunu, iş yerinin geç teslim edildiğini, ek işler yapıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonucunda asıl dava bakımından 11.300,50 TL’nin ihtar tarihi olan 03.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Asıl davada davalı yüklenicilerden 10.000,00 TL’nin (eski birim ile 10.000.000.000 TL) tahsili talep edilmiş olup, bozma ilâmından önce bu alacak kalemi ile ilgili talep edilen miktar ıslah yolu ile arttırılmamıştır. Bozma ilâmından sonra yapılan yargılama sırasında asıl davada talep edilen miktar ile ilgili ıslah dilekçesi verilmemekle birlikte 21.03.2018 tarihli Sayman Mutemed Alındısı ile arttırılan kısma tekâbül eden miktarda noksan harç ikmali yapılmış ise de bu tarihte yürürülükte bulunan 6100 sayılı HMK’nun 177. maddesi hükmüne göre ıslahın tahkikatın bitmesine kadar yapılması mümkün olup, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 04.02.1948 gün ve 1944/10 Esas, 1948/3 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile bu içtihadı birleştirme kararının değiştirilmesine gerek bulunmadığına dair 06.05.2016 gün ve 2015/1 Esas, 2016/1 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince her ne sebeple olursa olsun yerel mahkeme kararının Yargıtay'ca bozulmasından sonra ıslah yapılması mümkün değildir. Bu nedenle asıl davada bozma ilâmından sonra yapılan harç tamamlama işlemi ıslah olarak kabul edilse dahi yerel mahkeme kararının Yargıtay'ca bozulmasından sonra ıslah yapılması mümkün olmadığından ıslah yapılmamış sayılmalıdır. Bunun sonucu olarak da 6100 sayılı HMK’nun 26. maddesi gereğince tarafların talebiyle bağlı olunmadığına ilişkin kanun hükümleri saklı olmak üzere; hâkim, duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir ise de tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olup ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceğinden asıl davanın davada talep edilen 10.000,00 TL üzerinden kabul edilmesi gerekirken talep aşılarak yazılı miktara hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Birleşen dosyada davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde; sözleşmenin haksız şekilde feshedildiğini ileri sürerek, 7.000,00 ek iş bedeli, 2.000,00 TL kâr kaybı ve 1.000,00 TL ödenmeyen iş bedeli olmak üzere toplam 10.000,00 TL’nin yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, 31.05.2011 harçlandırma tarihli dilekçesi ile kâr kaybı bakımından talebini 12.702,49 TL olarak ıslah etmiştir. Mahkemece bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonucunda birleşen davanın kısmen kabulü ile, 12.139,94 TL'nin ihtar tarihi olan 19.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir. Dairemizin 26.12.2013 tarih, 2012/8052 Esas ve 2013/7117 Karar sayılı kararı bozma ilâmında sözleşmenin haksız feshi halinde sözleşme 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 369. maddesine göre feshedilmediği başka bir anlatımla keyfi fesih söz konusu olmadığından kâr kaybının BK’nın 325. maddesindeki kesinti yöntemine göre hesaplanması gerektiği, buna göre de kalan iş bedelinden yüklenicinin işi yapmamasından dolayı tasarruf ettiği, yahut diğer bir

işten kazandığı ve kazanmaktan kasten feragat ettiği kazançların da hesaplamada dikkate alınması ve kalan iş bedelinden mahsup edilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.

işten kazandığı ve kazanmaktan kasten feragat ettiği kazançların da hesaplamada dikkate alınması ve kalan iş bedelinden mahsup edilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.

09.05.1960 tarih, 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda; Yargıtay bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına usulî kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için de zorunluluk doğacağı, usulî kazanılmış hakka ilişkin açık kanun hükmü olmasa da temyiz sonucu verilecek bozma kararının hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan amacı ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukuki alanda istikrar amacıyla kabul edilmiş bulunması bakımından usulî kazanılmış hak müessesesi usul hukukunun dayandığı ana esaslardan olup kamu düzeniyle de ilgili olduğu belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK'da da usulî kazanılmış hakka ilişkin açık bir düzenleme bulunmamakta ise de bu ilkenin uygulanma gerekliliği HMK hükümleri karşısında da varlığını sürdürmektedir. Yargıtay'ın bozma kararına uyan mahkeme, bozma kararı uyarınca işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usulî müktesep hak doğmuştur.

Yargısal ve bilimsel içtihatlarda “usulî kazanılmış hak” ya da “usulî müktesep hak” olarak adlandırılan bu ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.02.1998 tarih, 1987/2-520 Esas, 1988/89 Karar sayılı ilamında “Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince işlem yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisinin lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli kazanılmış hak denilmektedir...” şeklinde tanımlanmaktadır.

Yargısal ve bilimsel içtihatlarda “usulî kazanılmış hak” ya da “usulî müktesep hak” olarak adlandırılan bu ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.02.1998 tarih, 1987/2-520 Esas, 1988/89 Karar sayılı ilamında “Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince işlem yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisinin lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli kazanılmış hak denilmektedir...” şeklinde tanımlanmaktadır.

Bu anlatımlar ışığında somut olay incelendiğinde; mahkemece bozmaya uyulmuş ise de, bozma gereklerinin yerine getirildiğinden söz edilemez. Mahkemece bilirkişi heyetinden alınan 01.12.2015 tarihli raporda kâr kaybı, bozma ilâmında işaret edilen 818 sayılı BK'nın 325. (6098 sayılı TBK 408. maddesi) maddesinde düzenlenen kesinti yöntemine uygun biçimde hesaplanmamıştır. Kesinti yöntemine göre yüklenicinin fesih sebebiyle yapamadığı sözleşme konusu işlerin geri kalan kısmından dolayı mahrum kaldığı kâr kaybının, öncelikle yapılmayan işin sözleşmenin feshi tarihindeki bedelinin (eser tamamlanmış, borç ifa edilmiş olsaydı yüklenicinin eline geçecek bedel ile sözleşmesine göre yapılan imalât sebebiyle yükleniciye ödenen ya da ödenecek bedel farkı) tespit edilmesi, bulunacak bu bedelden yüklenicinin işi fesih sonucu tamamlayamaması nedeniyle yapmaktan kurtulduğu giderler (malzeme ve işçilik giderlerinden yaptığı tasarruf) ile başka bir iş yaparak kazandığı veya kazanmaktan bilerek kaçındığı yararlar, sözleşme bedelinden düşülmek suretiyle yüklenicinin olumlu zarar kapsamındaki kâr kaybı bulunmalıdır (Dairemizin 11.04.2007 gün ve 4955-2372 sayılı, 09.05.2013 gün ve 7521-3029 sayılı kararları.). O halde mahkemece kâr kaybının az yukarıda açıklanan ilke ve yönteme uygun olarak hesaplanması ve sözleşme dışı imalâtlar sözleşmenin fesih tarihinden sonra yapılmadığından bu işlerden elde edilecek kârın kalan sürede başka bir işten elde edilen kazanç olarak hesaba katılmasının mümkün olmadığı da belirtilerek hükme esas alınan raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan yeniden ek rapor alınarak birleşen davada sonucuna uygun bir hüküm kurulması ve ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 12.04.2012

tarih, 2003/559 Esas ve 2012/145 Karar sayılı kararında faiz 25.11.2003 tarihinden itibaren uygulanmış olup, davalı-birleşen dosya davacılarının bu karara ilişkin temyiz talebinin bulunmaması nedeniyle 25.11.2003 tarihinin yükleniciler aleyhine kesinleştiği ve davacı-birleşen dosyada davalı arsa sahibinin ilk karara yönelik diğer temyiz talepleri Dairemizin 26.12.2013 tarih, 2012/8052 Esas ve 2013/7117 Karar sayılı ilamı ile reddedildiğinden birleşen davada hükmedilecek miktarın 25.11.2003 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili gerekirken birleşen davada eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Yine birleşen davada davacı yüklenicilerin reddolunan ek iş bedeli, kâr kaybı ve ödenmeyen iş bedeli taleplerinin toplamı üzerinden vekille temsil olunan birleşen dosyada davalılar yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre vekâlet ücreti tayini gerekirken, reddolunan miktar eksik hesaplanarak daha az vekâlet ücretine hükmedilmesi de yanlış olmuştur.

Açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle tarafların diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 176,60 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan harcın temyiz eden davacı-birleşen dosya davalılarına, 353,20 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan harcın temyiz eden davalı-birleşen dosya davacılarına iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 18.12.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1512, Karar No: 2013/7431, Tarih: 15.04.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/1512 E.  ,  2013/7431 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, kesilen maaşının tekrar bağlanması gerektiğinin tespitiyle biriken aylıkların faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

Dava, davacının kesilen maaşının yeniden bağlanması ve ödenmeyen aylıklarında yasal faiziyle ödenmesi istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne, davacıya babasından dolayı bağlanan maaşın kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile kesilen aylıkların davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrası olup, uyuşmazlığın çözümünde sosyal güvenlik, sosyal güvenliğin amaç ve yöntemleri, sosyal sigortalar, sosyal güvenlik sistemi gibi kavram ve olguların değerlendirilmesine gereksinim bulunmaktadır.

Sosyal sigorta sistemlerinde sigortalılar veya hak sahipleri belli şartların yerine getirilmesi halinde sosyal edime (yardıma) hak kazanırlar. Sosyal edim ya da sosyal yardım hakkı kişilerin belli bir yardım ya da edim üzerinden yargısal yönden icrası mümkün kamusal talep hakkını ifade eder. Sosyal sigortalar; sosyal koruma, dayanışma, sosyal denkleştirme, zorunluluk ilkelerine dayanmakta olup, özellikle inceleme konusu 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi yönünden önem arz eden sosyal koruma ilkesiyle, toplumun ekonomik ve sosyal yönden en fazla gereksinimi olan bireylerini/gruplarını koruma, güvenceye kavuşturma ve onlara hizmet amaçlanmakta, yaşamlarını sürdürebilmeleri için bu kişilerin sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması hedefi öne çıkmaktadır. Devletler tarafından amaç olarak benimsenen sosyal güvenlik genellikle sosyal sigortalar ile sosyal yardım ve hizmetler olarak adlandırılan iki temel yöntem uygulanmak suretiyle sağlanmaya çalışılmaktadır. İki ana rejimden meydana gelen Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde, yardımlar genellikle devlet

bütçesinden veya gönüllü özel yapılanmalardan karşılandığı, katılmasız veya primsiz rejim olarak adlandırılan sosyal yardım ve hizmetlerin yanı sıra sistemin temel dayanağını oluşturan ve ilgililerin herhangi bir maddi katkısının söz konusu olmadığı katılmalı veya primli rejimde bulunmaktadır.

bütçesinden veya gönüllü özel yapılanmalardan karşılandığı, katılmasız veya primsiz rejim olarak adlandırılan sosyal yardım ve hizmetlerin yanı sıra sistemin temel dayanağını oluşturan ve ilgililerin herhangi bir maddi katkısının söz konusu olmadığı katılmalı veya primli rejimde bulunmaktadır.

Ülkemizde, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu, 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına Ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu olmak üzere beş ana sosyal güvenlik yasası bulunmakta olup, bu mevzuatlarda düzenlenen sosyal güvenlik hakkı, Sosyal Sigortalar Kurumu, kısaca ... olarak adlandırılan Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu , Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı tarafından yerine getirilmekte iken, öncelikle 20/05/2006 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren örgütlenme yasası niteliğindeki 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile kamu tüzel kişiliğine sahip, idari ve mali açıdan özerk, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kurularak, anılan üç kurum tek çatı altında bu Kurumda birleştirilmiş, sonrasında mevzuat birliğini sağlamaya yönelik olarak, istisnaları dışında 01/10/2008 günü yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun kabul edilmiştir. Tüm modern sosyal güvenlik sistemlerinde yer alan ölüm sigortası, sigortalının yaşamını yitirmesi durumunda geride kalan ve hak sahibi olarak nitelendirilen (tanımlanan) kişilerin geleceklerini güvence altına almayı amaçlamaktadır.