muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/4306, Karar No: 2024/8918, Tarih: 14.10.2024

**7. Ceza Dairesi         2021/4306 E.  ,  2024/8918 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2016/364 E., 2016/689 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Beraat, kaçak eşyanın müsaderesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Şikâyetçi ... Bant Sanayi ve Ticaret A.Ş. suçtan doğrudan zarar görmediğinden vekilinin temyiz isteği dosyada inceleme dışı bırakılmıştır.

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz isteği; sanık hakkında yeterli araştırma yapılmadan verilen mahkeme kararının hatalı olduğu, bu nedenle ve re’sen göz önüne alınacak nedenlerle yerel mahkeme kararının bozularak sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi gerektiği ile re'sen tespit edilecek sebeplere ilişkindir.

II. GEREKÇE

Sanığın olay tarihinde ... Bant Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinde işçi olarak çalıştığı, 07.02.2015 tarihli iş yeri olay tutanağı şeklinde düzenlenen tutanağa göre sanığın kaçak sigara satışı

yaptığına dair alınan duyum üzerine iş yeri yetkililerince sanığın dolabının arandığı ve iki paket victory marka sigara ele geçirildiği anlaşılmıştır.

Sanığın savunmasında; olay tarihinde Derbi Bant Fabrikasında çalıştığını, sigara kullanmadığını, dolabında bulunan sigaraların kendisine ait olmadığını, dolapların kilitli olmadığını, sigara sattığına dair iddiaların asılsız olduğunu, suçlamayı kabul etmediğini beyan ederek atılı suçu inkar ettiği belirlenmiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle katılan ... İdaresi vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ONANMASINA, 14.10.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/438, Karar No: 2020/2260, Tarih: 15.06.2020

**21. Hukuk Dairesi         2020/438 E.  ,  2020/2260 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

K A R A R

Dava dosyası her ne kadar temyiz incelenmesi için dairemize gönderilmiş ise de;

7201 sayılı Tebligat Kanunun (TK) 35/2.maddesine göre, “Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. “ 35/4.maddesine göre ise “Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır.”Anılan kanun hükmü ve UYAP kayıtlarına göre davalı ... Yapı İnş. Haf.Tur Nak Müh.Ve Tic. Ltd.Şti vekilinin mesleği bıraktığı da dikkate alınarak, iş bu davalının Ticaret Sicil Gazatesinde yayınlanan son adresinin ...Mahallesi, ...Sokak .../ ... adresi olduğunun anlaşılmasına göre bu adrese tebliğ yapılması gerekirken davalı şirketin terk ettiği anlaşılan başka bir adresine tebliğ yapılması hatalıdır.O halde Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... Yapı İnş. Haf.Tur Nak Müh.Ve Tic. Ltd.Şti’nin Ticaret Sicilde kayıtlı güncel adresinin ... Mahallesi, ... Sokak.../ ... olduğu dikkate alınarak bu adrese Bölge Adliye Mahkemesi kararının usulüne uygun tebliği, bila tebliğ iade edilmesi halinde ise TK.’nun 35. maddesine göre usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilerek tebligat parçası dosyaya eklenmek üzere,Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 15/06/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12815, Karar No: 2013/15829, Tarih: 19.11.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/12815 E.  ,  2013/15829 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak taşınmaz bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu taşınmaza ne zaman el atıldığının (gün-ay-yıl olarak) taraflardan,

2-El atma tarihi tespit edildikten sonra, bu tarih itibariyle dava konusu taşınmazın imar planı içinde kalıp kalmadığı, imar planı içinde ise ilk olarak imara alınış tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), belediye ve diğer altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi) yararlanma durumu, etrafının meskûn bulunup bulunmadığı, nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine uzaklığı, belediye sınırları içinde bulunup bulunmadığı, beldenin gelişme yönünde olup olmadığı hususlarının ilgili belediye başkanlığından,

3-Dava konusu 1912 parsel sayılı taşınmazın 03.09.2012 olan değerlendirme ve somut emsal alınarak incelenen Rızaiye Mahallesi 342 ada 11 parsel sayılı taşınmazın değerlendirmeye esas alınan 06.02.2006 olan satış tarihi itibariyle imar düzenlemesi sonucu meydana gelen imar parselleri olup olmadıklarının, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğinin, düşülmüş ise oranının belediye imar ve tapu müdürlüklerinden,

4-Dava konusu 1912 parsel sayılı taşınmaz ile somut emsal alınarak incelenen 342 ada 11 parsel sayılı taşınmazın bulundukları cadde veya sokak itibariyle belediyece belirlenen 2012 yılı emlak vergisine esas asgari m² değerlerinin belediye başkanlığından,

5-Dava konusu taşınmaza emsal alınarak incelenen Rızaiye Mahallesi 342 ada 11 parsel sayılı taşınmazın 06.02.2006 tarihli alıcı, satıcı, satış bedeli ve miktarını gösterir tapu kaydı ile akit tablosunun tapu müdürlüğünden,

6-Dava konusu taşınmazın ilk tesisinden itibaren tedavülleriyle birlikte tüm tapu kayıtlarının tapu müdürlüğünden,

Sorulup alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17997, Karar No: 2017/714, Tarih: 06.02.2017

**14. Hukuk Dairesi         2015/17997 E.  ,  2017/714 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 02.12.2010 gününde verilen dilekçe ile komşuluk hukukundan kaynaklanan tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen 18.02.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Dava, komşuluk hukukundan kaynaklanan tazminat isteğine ilişkindir.

Davacı, geçimini arıcılıkla sağladığını, evinin bahçesinde toplam 70 adet arısının bulunduğunu, bu 70 kovandan 52 adedinin boş, 18 adetinin ise arılı olduğunu, komşusu olan davalının kendi arazisinde bulunan kurumuş otları ve anızları yok etmek için 29.08.2010 tarihinde ateş yaktığını, çıkan yangın neticesinde arılı olan 18 adet kovanın 16 adetinin arısıyla birlikte yandığını, iki adetinin ise zarar görmeden kurtarıldığını, 11 metre uzunluğunda 3 metre eninde arılığı olduğunu ve bu arılığın da yandığını, etrafında bulunan elmaların da zarar gördüğünü, arılı kovanların değerinin toplam 4.800,00 TL, boş olan kovanların toplam değerinin 5.200,00 TL olduğunu, toplamda 10.000,00 TL zararının olduğunu, davalı tarafından yapılan bu zararın davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir

Davalı, davacının iddia ettiği miktarda bir zararının olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile 6.300,00 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

Davacı, dava dilekçesinde davalının sebebiyet verdiği yangın sonucu 16 adet arılı kovanının ziyan olduğunu ileri sürmesine karşın, bilirkişi 18 adet arılı kovanın yandığı olgusuna dayalı olarak toplamda 6.300 TL zarar tespit etmiştir.

./..

2015/17997 - 2017/714 -2-

HMK’nın 26. maddesi uyarınca hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır, ondan fazlasına karar veremez. Mahkemece bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle 16 adet arılı kovanın çıkan yangında ziyan olması neticesinde davacının zararının tespit edilmesi, daha sonra bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 06.02.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1009, Karar No: 2010/4875, Tarih: 12.07.2010

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/1009 E.  ,  2010/4875 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 169 ada 1 parsel sayılı 3920,99 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı, harici ifraz, taksim, irsen intikal ve satış nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde taşınmazın kendisine ait olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın 3402 sayılı Yasa'nın 28. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına ve çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; 3402 sayılı Yasa’nın 28/2. maddesi gereğince davetiye tebliğ edildiği halde davacının ilk oturuma katılmadığı, mazeret bildirmediği ve kendisini bir vekil ile temsil ettirmediği, dava sebep ve delillerini bildirmediğinden bahisle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de; bu değerlendirme yasaya uygun bulunmamaktadır. Mahkeme hükmüne esas olan 10.06.2009 tarihli ara kararına dayanılarak çıkarılan davetiye davacı tarafa usulen tebliğ edilmemiştir. Davacı adına çıkartılan ve 3402 sayılı Yasa'nın 28/2. maddesi uyarınca ihtaratı içerir davetiyenin "Muhatap adreste bulunmadığından köy muhtarı ... imzasına tebliğ edilerek 2 nolu haber kağıdı kapısına yapıştırılıp en yakın komşusuna haber verilerek" tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Tebligat Yasa'sının 21. ve özellikle Tüzüğün 28. maddesi uyarınca muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan her biri gösterilen adreste bulunmaz iseler tebliğ memurunun, adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar kurulu, zabıta amir ve memurlarından tahkik ederek, beyanlarını tebliğ tutanağına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde de bu durumu yazarak imzalaması gerekir. Gösterilen şekil geçerlilik koşuludur. (YHGK.nun 29.12.1993 tarihli 1993/18-778-876 sayılı kararı) olayımızda muhataba tebliğ edilen tebligatta, muhatabın adreste bulunmama sebebi belirtilmediği gibi komşusuna haber verildiği yazılmış ise de, komşunun adı ve imzası da bulunmamaktadır. Hal böyle olunca usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş duruşma davetiyesinden söz edilemeyeceğine göre davacının ilk oturuma gelip dava sebep ve delillerini bildirmesi mümkün iken bu hakkının kısıtlandığı gözetilmeksizin karar verilmesi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 12.07.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27041, Karar No: 2015/12581, Tarih: 06.07.2015

**13. Ceza Dairesi         2014/27041 E.  ,  2015/12581 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Oluşa, dosya içeriğine, olay tutanağı içeriği, olayın meydana geldiği saat dilimi ve suça sürüklenen çocukların hayatın olağan akışına uymayan savunmalarına göre, üzerlerine atılı suçu işlediklerinin sabit olması karşısında mahkumiyetleri yerine delillerin takdirinde hataya düşülerek suça sürüklenen çocuklar hakkında beraat karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 06.07.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6589, Karar No: 2018/5003, Tarih: 24.04.2018

**2. Ceza Dairesi         2015/6589 E.  ,  2018/5003 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Doğrudan hükmolunan adli para cezasının miktar ve türüne göre; 14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA,

3-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin incelenmesine gelince ;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.Ancak;

Suça sürüklenen çocuk hakkında TCK’nın 142/1-b, 143, 35, 31/3, 62, maddeleri uyarınca belirlenen 11 ay 20 gün hapis cezasının TCK'nın 52/2. maddeleri uyarınca günlüğü 20 TL'den takdir edilerek hesaplanması sırasında 7000 TL adli para cezası yerine, hesap hatası sonucu 7500 TL adli para cezasına hükmedilmesi suretiyle fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 1412 sayılı Yasa'nın 321. maddesi gereğince istem gibi BOZULMASINA, ancak bu aykırılığın aynı Kanun'un 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün olduğundan suça sürüklenen çocuk hakkında her üç mağdura yönelik hırsızlık suçundan kurulan hükümlerde, TCK’nın 142/1-b, 143, 35, 31/3, 62, maddeleri uyarınca belirlenen 11 ay 20 gün hapis cezasının TCK'nın 52/2. maddesine göre mahkemenin takdiri gibi günlüğü 20 TL'den 7000 TL adli para cezasına çevrilmesine karar verilmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 24.04.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12785, Karar No: 2013/15911, Tarih: 19.11.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/12785 E.  ,  2013/15911 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davacı tarafın temyiz dilekçesinin temyiz defterine kayıt tarihinin mahkeme kayıtlarından araştırılarak buna ilişkin tutulacak tutanağın dosya içerisine konulmasından,

2-Dava (değerlendirme) tarihi olan 11.11.2011 gününden önce; dava konusu taşınmazların kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde bulunup bulunmadığı, bu tarih itibariyle kesinleşmiş imar planı içinde olmadığının anlaşılması halinde, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd. gibi) yararlanıp yararlanmadığı, özellikle etrafının meskûn olup olmadığı, taşınmazlar belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezlerine uzaklığı, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları vs. hususlarının,

3-Dava konusu 953 parsel taşınmaz ile buna emsal alınan 938 ada 16 parsel numaralı taşınmazın, bulundukları cadde veya sokak bazında 2011 yılı itibariyle emlak vergisine esas olmak üzere tespit edilmiş olan asgari m² değerlerinin,

Belediye başkanlığından,

4-Dava konusu 953 parsel sayılı taşınmazın değerlendirme tarihi olan 11.11.2011 tarihi ve emsal alınarak incelenen 938 ada 16 parsel sayılı taşınmazın 04.08.2008 olan satış tarihi itibariyle; imar uygulaması sonucu oluşan imar parseli olup olmadıklarına ve imar uygulaması görmüşlerse düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğine ilişkin belgelerin belediye imar ve tapu müdürlüklerinden,

Sorularak alınacak belgelerin ve cevap yazılarının dosya içerisine konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21288, Karar No: 2017/8949, Tarih: 14.12.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/21288 E.  ,  2017/8949 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan ... ve Ulaşım San. A.Ş. vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı Kurum, 24.12.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucunda vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerden oluşan Kurum zararının davalılardan tahsilini talep etmiş olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunudur.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50. ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanunun 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin işveren(ler) kusuru karşılığı ile ilk peşin değerli gelirin yarısının üçüncü kişi kusuru karşılığını oluşturan tutar toplamından işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri x işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı x üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve ilkeler ışığında, somut olay değerlendirildiğinde: Davalı işverenin kusur oranının %60 olarak tespit edildiği, bu oran içinde davaya konu iş kazası nedeniyle ceza yargılamasında kusurlu bulunarak cezalandırılmalarına karar verilen üçüncü kişilerin de toplam % 15 oranında kusurlarının bulunduğu, dolayısıyla işverenin kendi kusur oranının % 45 olduğu nazara alındığında üçüncü kişi ile birlikte müteselsilen sorumlu olacağı tutarın; 5510 sayılı Kanunun 21/1. fıkrası gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (hak sahiplerine bağlanan ve her biri gerçek zararı aşmayan gelirlerin ilk peşin sermaye değerleri toplamı 185.036,25 TL x işverenin kendi kusur oranı % 45= 83.266,30 TL), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (hak sahiplerine bağlanan ve her biri gerçek zararı aşmayan gelirlerin ilk peşin sermaye değerleri toplamının yarısı 92.518,12 TL x üçüncü kişilerin kusur oranı % 15= 13.877,71 TL) ile toplamı (83.266,30 TL+13.877,71 TL = 97.144,00 TL ) olduğu hesaplanmaktadır. Bu itibarla, Mahkemece işveren kusuru % 60 kabul edilerek anılan ilkeler gözetilmeksizin yazılı şekilde karar tesisi hatalıdır.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Hükmün;

1) 1. fıkrasında yer alan (111.021,73 TL) ibaresinin silinmesine, yerine (97.144,00 TL) yazılmasına,

2) 3. fıkrasında yer alan (11.375,84 TL) ibaresinin silinmesine, yerine (6.635,90 TL) yazılmasına,

3) 4. fıkrasında yer alan ( 1.124,10 TL) ibaresinin silinmesine yerine ( 983,58 TL) yazılmasına, fıkra sonuna (verilmesine) ibaresinden sonra gelmek üzere (bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına) sözcüklerinin ilave edilmesine,

4) 6. fıkrasında yer alan (15.391,96 TL) ibaresinin silinmesine, yerine (10.171,52 TL) yazılmasına,