muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/13599, Karar No: 2024/16279, Tarih: 19.12.2024

II. CEVAP

Davalı ... (...) Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili Teşekküle bağlı olmakla birlikte daha sonra özelleştirilen santralde ihale ile iş alan şirketlerde çalıştığını, ihale edilen işin anahtar teslim verildiğini, bu nedenle müvekkili Şirketin ihale makamı olduğunu, aksi düşünülse bile 6446 sayılı .... Piyasası Kanunu’nun (6446 sayılı Kanun) 15/g maddesi uyarınca asıl işveren-alt işveren ilişkisinin yasaya uygun olduğunu ve alt işveren işçilerinin müvekkili Şirketin işçilerine tanınan haklardan yararlanmalarının mümkün olmadığını, kamu işveren sendikasının taraf olmadığı toplu iş sözleşmesi için fiyat farkı ödemesinin de söz konusu olamayacağını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.05.2019 tarihli ve 2018/7 Esas, 2019/244 Karar sayılı kararı ile; davalı ... Genel Müdürlüğü ... ve Yöresi ... İşletme Müdürlüğünce ... ..., ... ... ve ... ...’in İşletme Bakım ve Onarım Hizmet Alımının 72 kişi ile gördürülmek suretiyle 3 yıllığına ihaleyle ... Turizm Madencilik ... İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.ne (... Şirketi), 01.09.2017 ve sonrası için de ... Mühendislik ... Tem. Gıda İnş. ve Tic. Ltd. Şti.ne (... Şirketi) verildiği, davacının sendika tarafından kabul edilen üyeliğinin işverene bildirildiği ve hâlen çalışmaya devam ettiği, bu nedenle toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının varlığını ispatladığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 05.11.2020 tarihli ve 2019/3569 Esas, 2020/2187 Karar sayılı kararı ile; davacının davalıdan ihale ile iş alan değişen alt işveren Şirketler yanında işçi olarak çalıştığı, eldeki davadan önce davacı tarafından davalı aleyhine aynı iddia ve talepler ileri sürülerek açılan davada İlk Derece Mahkemesince davalı ile dava dışı alt işveren Şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine ilgili Bölge Adliye Mahkemesince davalı ile dava dışı alt işveren Şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu kabul edilerek aksi yöndeki İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp yeniden karar verilmek suretiyle dava tarihine kadar olan dönem için hesaplanan alacakların hüküm altına alındığı, bu kararın Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi tarafından onandığı, bu şekilde davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun sabit hâle geldiği, eldeki davada önceki davada talep edilmeyen ve hüküm altına alınmayan dönem için talepte bulunulduğu Yargıtay kararı ile sabit olması nedeniyle davacının başından itibaren davalı Şirketin işçisi sayılması gerektiği, sendika üyeliğinin usulünce davalı ve dava dışı alt işveren firmalara bildirildiğinden davalının tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği, bu itibarla İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden kanuna aykırı olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Dairemizin 22.01.2021 tarihli ve 2021/1113 Esas, 2021/4524 Karar sayılı ilâmı ile; davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı konusunda yapılan araştırmanın yetersiz olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 15.11.2021 tarihli kararı ile; davacının alt işveren işçisi olarak yaptığı işler hizmet alım ve ihale sözleşmesine göre bölünmek suretiyle başka firmalara verilmişse de santralin işletme, bakım ve onarım işlerinin davalı ... Genel Müdürlüğünün asli görevlerinden olduğu, bu işlerin bölünerek alt işverenlere verilmesinin muvazaalı olduğu, bu yönde verilen ve istinaf ile temyiz denetiminden geçen kararlara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun sabit olduğu gerekçesiyle önceki hükümde direnilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

1. İlk Derece Mahkemesince verilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 26.04.2023 tarihli ve 2022/9-1012 Esas, 2023/365 Karar sayılı kararıyla; davacının çalışmalarının geçtiği dava dışı şirketler arasındaki asıl işveren- alt işveren ilişkisinin muvazaalı olup olmadığının ancak Özel Daire bozma kararı ve kararda açıklanan ilave gerekçe doğrultusunda yapılacak inceleme ve araştırma ile anlaşılabileceği açık olduğu hâlde eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verilmesinin isabetli olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen ve ilave gerekçelerle bozulmasına , dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı Üzerine Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 01.09.2017 tarihine kadar davacının çalışmalarının geçtiği dava dışı şirketler ile davalı arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; sosyal yardım alacağı, ikramiye alacağı ve iş güçlüğü tazminatı alacaklarına uygulanan faizin başlangıç tarihinin hatalı belirlendiğini, 01.09.2017 tarihi sonrasında davacının ... Şirketinde çalıştığı dönem açısından davanın reddine karar verilmesinin isabetli olmadığını, zira bu dönem bakımından ilgili mevzuat uyarınca davalı Kurum tarafından alınan herhangi bir Kurul kararı bulunmadığı gibi daha önce muvazaa olgusunun kabul edildiği dava dışı ... Şirketi ile dava dışı ... Şirketlerinin sahiplerinin aynı kişiler olduğunu; ayrıca yargılama gideri ve vekâlet ücretlerinin hatalı hesaplandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili; hizmet alımı yoluyla yüklenici firmalara verilen elektrik üretimi, bakımı ve onarımı işinin kanuna aykırı olmadığını, davacının çalışmış olduğu firmalar ile müvekkili arasında hukuken asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğunu, davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın 27.09.2018 tarihli ıslah dilekçesinde ilave tediye alacağı için yasal faiz, diğer alacak kalemleri için ise mevduata uygulanan en yüksek faiz talep ettiğini, taleple bağlılık ilkesinin gereği olarak ilave tediye alacağı için yasal faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz oluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, Hukuk Genel Kurulu kararı ile bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı ile dava dışı Şirketler arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı, buna göre dava konusu alacakların hesaplanması ile hükmedilen faiz, vekâlet ücreti ve yargılama gideri noktasındadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 26 ncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6446 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 29, 30, 48 nci maddeleri ile geçici 12 nci maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası.

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri.

4. Dairemizin 15.02.2024 tarihli ve 2024/998 Esas ve 2024/2391 Karar sayılı ilâmı.

3. Değerlendirme

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekili, gerek dava gerekse ıslah dilekçesinde fark ilave tediye alacağına yasal faiz uygulanmasını talep etmiştir. Mahkemece ilave tediye alacağının en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi taleple bağlılık kuralına aykırıdır.

Taleple bağlılık ilkesi, kamu düzenine ilişkin olup aynı zamanda usuli kazanılmış hakkın istisnasıdır. Bu ilkeye uygun karar verilip verilmediği yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Açıklanan sebeplerle Mahkemece faiz oranı bakımından talep aşılarak karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı tarafın tüm, davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı tarafın İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinin hükümden tamamen çıkartılarak yerine "4)-23.382,52 TL brüt ilave tediye ücreti alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu alacaklara bilirkişi raporunda belirtilen ödeme tarihlerinden itibaren (toplu iş sözleşmesinde belirtilen ödeme tarihlerinden itibaren) yasal faiz uygulanmasına,

" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı tarafa iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

19.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/10184, Karar No: 2019/11411, Tarih: 07.10.2019

**14. Ceza Dairesi         2018/10184 E.  ,  2019/11411 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı (sanıklar T...,...,...,...,...,...,....,...,...,); fuhuş (sanıklar ..., ..., ...)

HÜKÜM : Sanıklar ...,...,...,......,...,..., ...,..., ..., ... ile ...’un beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan mahkumiyetleri ile sanık ...’ın müsnet suçtan beraatine;sanıklar ..., ...,... ile ... ...'in çocuğun basit cinsel istismarı suçundan mahkumiyetlerine;sanıklar ..., ...ile ...'un fuhuş eylemleri beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı kabul edilerek bu suçtan mahkumiyetlerine

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Mahkemece yapılan yargılama sırasında on beş yaşından küçük mağdure ...n'in velayet hakkına sahip annesi olan müşteki ...'in şikayetçi olarak davaya katılmasının ardından bozma üzerine mahkemece yokluğunda kurulan iş bu temyize tabi hükümlerin katılan ...'e tebliğine dair dosyada herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanılmadığından, varsa buna ilişkin belgenin temini, aksi takdirde gerekçeli hükmün katılan ...'e usulünce tebliğiyle temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenip, hükümlerin temyizi halinde bununla ilgili ve sanıklar haklarında kurulan hükümlerin katılan mağdure vekili, sanıklar müdafileri ile katılan Bakanlık vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine düzenlenen 09.10.2018 günlü tebliğnamenin üçüncü maddesinde yer alan sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., Mesut, ..., ..., ..., ... ile ... haklarında katılan mağdureye yönelik beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan (sanıklar İbrahim ile Ufuk haklarında ikişer, diğer sanıklar haklarında birer kez) kurulan hükümlere yönelik temyizlerle ilgili olarak anılan hükümlerin onanması veya bozulmasına dair sonuç görüş belirtilmediğinden ve sanık ... hakkında kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafilerinin temyizleriyle ilgili olarak ta görüş bildirilmediği anlaşıldığından, katılan ...'le ilgili tebligat eksikliği giderilip, bir kısım temyizlere dair görüş eksikliklerini de ikmal edecek şekilde ek tebliğname düzenlenmesinden sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.10.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/34747, Karar No: 2013/30532, Tarih: 16.09.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/34747 E.  ,  2013/30532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

HÜKÜM : Suça sürüklenen çocukların mahkumiyetine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

a) 5395 sayılı Kanunun 35. maddesi ve Çocuk Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usûl Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre suç tarihi itibariyle 15 yaşından büyük 18 yaşından ... olan suça sürüklenen çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu düzenlettirilmemesi halinde buna ilişkin gerekçenin kararda belirtilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

b) Suça sürüklenen çocuklar hakkında tayin edilen kısa süreli hapis cezasının gönüllü olmaları halinde 5237 sayılı TCK'nin 50/1-f maddesindeki kamuya yararlı bir işle çalıştırılma seçenek yaptırımına çevrilebileceği gözetilmeksizin, suça sürüklenen çocuklara kamuya yararlı bir işte çalışmaya gönüllü olup olmadığı sorulmadan yazılı şekilde hüküm tesisi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1 maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 16/09/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11697, Karar No: 2013/15214, Tarih: 04.11.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/11697 E.  ,  2013/15214 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin, müvekkili lehine intifalı olan, üzerinde akaryakıt istasyonu bulunan taşınmazın maliki olduğunu, Rekabet Kurulu'nun kararıyla müvekkili lehine olan intifanın 18.09.2011 gününden sonraki kısmının muafiyet koşulları dışında kalması nedeniyle müvekkilinin terkin harç ve masraflarını ödemek suretiyle intifa hakkını terkin ettirdiğini belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı nam ve hesabına ödenmiş olan 12.526,39 TL intifa terkin giderinin, ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetki itirazında bulunmuş, taraflar arasında imzalanmış bir protokol ya da bayilik sözleşmesi bulunmadığını, bayilik sözleşmesinin davacıyla, dava konusu taşınmazın önceki maliki arasında akdedildiğini, taşınmaz malikinin borçları nedeniyle taşınmazın satışa çıkarılması neticesinde müvekkili şirketin ihale yoluyla taşınmazı satın aldığını, 26.04.2010 günü müvekkili adına tescil edildiğini, davacının terkin işlemini iradi şekilde kendi yararına gerçekleştirdiğini, bu nedenle yaptığı masrafları sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre müvekkilinden talep edemeyeceğini, davacının harcın iadesini vergi dairesinden talep etmesi gerektiğini savunarak; davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; terkin işleminin davacıya ait bir yükümlülük olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarfından duruşma istemli olarak temyiz edilmiştir.

Her ne kadar davacı vekili hükmü duruşma istemli olarak temyiz etmiş ise de, davanın miktarı itibariyle duruşma istemi reddedilerek, temyiz incelemesinin dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiştir.

...

Dava; davacı tarafça ödenen intifa terkin masrafının davalı malikten sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda tahsili istemine ilişkindir.

Temyize konu uyuşmazlık; intifa terkin harcını hangi tarafın ödeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Her ne kadar davacı vekili hükmü duruşma istemli olarak temyiz etmiş ise de, davanın miktarı itibariyle duruşma istemi reddedilerek, temyiz incelemesinin dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiştir.

...

Dava; davacı tarafça ödenen intifa terkin masrafının davalı malikten sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda tahsili istemine ilişkindir.

Temyize konu uyuşmazlık; intifa terkin harcını hangi tarafın ödeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden; .... 7.123,25 m² miktarlı benzin istasyonu vasfındaki taşınmazın, dava dışı .... adına kayıtlı iken 27.10.1999 Tarih ve 1541 yevmiye nolu işlemle... lehine 10 yıl müddetli intifa hakkı tesis edildiği, 02.11.1999 tarih ve 1568 yevmiye nolu işlemle intifa süresinin 15 yıla çıkartıldığı, taşınmaz malikinin borcundan dolayı taşınmazın icra yoluyla satıldığı, davalı şirketin taşınmazı satın aldığı, davacı şirketi temsilen avukat Zübeyir Özakça'nın 01.10.2010 günü intifa hakkından bedelsiz feragat ettiği, 108,00 TL döner sermaye ücreti ile 12.407,89 TL harç ödemek suretiyle intifa hakkını terkin ettirdiği, ödenen bu bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davalıdan talep edildiği anlaşılmaktadır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 58/f maddesi uyarınca intifa terkin harcının mükellefi, lehine terkin işlemi yapılan taşınmaz malikidir.

Hal böyle olunca; Harçlar Kanunu'nun 58/f maddesi uyarınca davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 04.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2122, Karar No: 2015/2006, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/2122 E.  ,  2015/2006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 07.03.2014 gün ve 2013/780 E. 2014/218 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14987 E. 2014/18514 K. sayılı ilamı ile;

"...Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.