muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/780, Karar No: 2019/35, Tarih: 22.01.2019

“(1) Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişiye, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Kişi, fiili işlemek için veya işlediği sırada cebir, tehdit veya hile kullanırsa, iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(3) Bu suçun;

a) Silahla,

b) Birden fazla kişi tarafından birlikte,

c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,

d) Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

e) Üstsoy, altsoy veya eşe karşı,

f) Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

İşlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza bir kat arttırılır.

(4) Bu suçun mağdurun ekonomik bakımdan önemli bir kaybına neden olması halinde, ayrıca bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

(5) Suçun cinsel amaçla işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezalar yarı oranında artırılır.

(6) Bu suçun işlenmesi amacıyla veya sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun temel şekli düzenlenmiş, ikinci fıkrasında; suçun cebir, tehdit veya hile ile işlenmesi ve üçüncü fıkrasında ise; altı bend halinde, suçun silahla, birden fazla kişi ile birlikte, kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanmak suretiyle, üstsoy, altsoy veya eşe karşı, çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi nitelikli haller olarak yaptırıma bağlanmış, dördüncü fıkrasında; suçun netice sebebiyle ağırlaşmış haline, beşinci fıkrasında; cinsel amaçla işlenen özgürlüğü kısıtlama suçuna yer verilmiş, altıncı fıkrasında ise; suçun işlenmesi amacıyla veya sırasında kasten yaralama suçunun sonucu itibariyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi halinde, ayrıca bu suça ilişkin hükümlerin de uygulanacağı belirtilmiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında nitelikli hal olarak sayılan cebir, kişiye karşı fiziki güç kullanmak suretiyle, onun veya bir üçüncü kişinin iradesi ve davranışları üzerinde zorlayıcı bir etki meydana getirilmesidir. Cebre maruz kalan kişi, bu fiziki gücün meydana getirdiği acının etkisiyle belli bir davranışta bulunmaya zorlanmaktadır.

Maddenin ikinci fıkrasında nitelikli hal olarak sayılan cebir, kişiye karşı fiziki güç kullanmak suretiyle, onun veya bir üçüncü kişinin iradesi ve davranışları üzerinde zorlayıcı bir etki meydana getirilmesidir. Cebre maruz kalan kişi, bu fiziki gücün meydana getirdiği acının etkisiyle belli bir davranışta bulunmaya zorlanmaktadır.

Bu suç ile cezalandırılmak istenen husus, bireylerin hareket özgürlüğünün hukuka aykırı biçimde kaldırılması veya sınırlanmasıdır. Nitekim bu husus madde gerekçesinde; "Bu suç ile korunan hukuki değer, kişilerin kendi arzusu ve iradesi çerçevesinde hareket edebilme hürriyetidir" şeklinde belirtilmiştir. Suçun maddi unsuru, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasıdır. Bu fiil, failin doğrudan doğruya veya dolaylı hareketleriyle ve çeşitli araçlar kullanılarak gerçekleştirilebilir. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu, serbest hareketli bir suç olduğundan, bir yere gitme veya bir yerde kalma özgürlüğünün kaldırılması neticesini doğurabilecek her türlü hareket ile işlenebilecektir. Maddede sadece "bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakmak" tan söz edilmiş, fiilin işleniş şekli, yeri, zamanı ve süresi konusunda bir sınırlama yapılmamıştır. Bu nedenle mağdurun bir yere gitme veya kalma özgürlüğünün ihlal edilmesi sonucunun doğması kaydıyla, her zaman her yerde işlenebilir. Fiilin herkesin girebileceği bir yer, özel, kapalı veya açık alanda gerçekleştirilmesini yahut uzun veya kısa süreli olmasının bir önemi bulunmamaktadır. Suçun oluşması için mutlaka mağdurun bir yere kapatılmış olmasına da gerek yoktur. Aleni bir yerde tutma veya böyle bir yere götürme halinde dahi diğer unsurların varlığı halinde kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu oluşacaktır. Mütemadi ( kesintisiz) bir suç olması sebebiyle suçun tamamlanma ve bitme zamanları farklı olabilmektedir. Mağdurun hürriyetinin kısıtlanması ile suç tamamlanır ancak sona ermez, Mağdurun tekrar hürriyetine kavuştuğu an suçun bitme zamanı olup suç tamamlandıktan sonra kısa sürede bitirilebileceği gibi, günlerce de sürdürülebilir. Öte yandan özgürlükten yoksun bırakma kavramı, anlık olmayan bir süreyi zorunlu olarak içerdiğinden, suçun tamamlanması için fiil ile sonucun hukuken kabul edilebilecek bir zaman müddetince sürmesi gerekmektedir. Sürenin çok kısa olup olmadığını somut olayın özelliğine göre hakim takdir edecektir. Sonuç ise mağdurun bir yere gitme ya da bir yerde kalma özgürlüğünün kaldırılması biçiminde ortaya çıkmaktadır.

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun manevi unsuru, failin, mağduru kişisel özgürlüğünden yoksun bırakmaya yönelik hareketleri gerçekleştirmeyi istemesi ve bilmesi, yani genel kasttır. Kanunun metninden ve ruhundan da anlaşılacağı üzere, suçun temel şeklinin oluşumu için saik (özel kast) aranmamıştır. Bu görüş öğretide (Erman-Özek, Kişilere Karşı İşlenen Suçlar, İst-1994, s.130, Ayhan Önder, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 4. Bası, İst-1994, s.31; Durmuş Tezcan-M. Ruhan Erdem-Murat Önok, Teorik-Pratik Ceza Hukuku, Ankara-2008, s.363 vd.; M. Emin Artuk, Ahmet Gökcen, A.Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara-2009, cilt:3, s.2830 vd.; Recep Gülşen, Hürriyeti Tahdit Suçları, Ankara-2002, s.87) ve yargısal kararlarda da (CGK’nun 29.06.2010 gün ve 110-161, 23.01.2007 gün ve 275-9, 03.12.2002 gün ve 288-419 sayılı kararları) benimsenmiştir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konuları birlikte değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konuları birlikte değerlendirildiğinde;

Ticari taksi şoförlüğü yapan katılanın soruşturma evresinde ve kovuşturma evresinin başında istikrarlı biçimde sanık ...’ın diğer sanık ... ile birlikte müşteri gibi aracına binip kendisini yönlendirerek diğer sanık ...’in bulunduğu yere götürdüklerini, burada aracına binen sanık ... ile birlikte diğer sanıkların da kendisini darp ettiklerini ve sanık ...’ın başına silah dayararak kendisini tehdit ettiğini beyan etmesi, bu beyanların tarafsız tanıklar Bahattin, Sezai ve Ali’nin, sanıklar hakkındaki hükümlerin Özel Dairece onanmak suretiyle kesinleşmesinden önceki samimi anlatımlarıyla ve katılan hakkında olaydan hemen sonra aldırılan adli rapor ile doğrulanması, kolluk tarafından düzenlenen tutanakta sanık ...’ın diğer sanık ... ile birlikte olay yeri yakınlarında saklanmış bir vaziyette bulunduklarının ve adı geçen sanıkların bir taksi şoförüyle kavga ettiklerini söylediklerinin belirtilmesi birlikte değerlendirildiğinde; olayın başından sonuna kadar diğer sanıklarla birlikte hareket ettiği anlaşılan sanık ... ile sanık ...’ın taksi şoförlüğü yapan katılanın aracına müşteri gibi binip bu hile ile katılanı diğer sanık ...’in bulunduğu yere götürdükleri, sanık ...’in araca binmesinden sonra da tüm sanıkların katılanı dedikodu yaptığı gerekçesiyle darp etmeye başladıkları, sanık ...’in “Sakarya nehrine çek” demesinin ardından katılanın kaza yaparak sanıklardan kurtulmaya çalışması üzerine de sanık ...’ın el frenini çekip aracı durdurduğu ve çevrede bulunan insanların yanlarına gelmeye başlamasıyla sanıkların kaçtıkları anlaşıldığından, katılanın kovuşturma evresinin ilerleyen aşamasında, tanıkların ise sanıklar hakkındaki mahkûmiyet hükümlerinin Özel Dairece onanmak suretiyle kesinleşmesinden sonra sanık ...’ın suça iştirak etmediğine ve tarafları ayırmaya çalıştığına dair sanık ...’ı atılı suçtan kurtarmaya yönelik anlatımlarına değer atfedilmemiş, kurgulanan plan çerçevesinde sanıklar ..... ve .....’ın müşteri gibi davranma hilesi ile katılanı diğer sanık ...’in yanına götürmeleri şeklindeki eylemlerinin kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu oluşturduğu, suçun tamamlanması için katılanın sanıkların amaçladığı yere kadar götürülmesinin gerekmediği ve fiilin uzun veya kısa süreli olmasının bir öneminin bulunmadığı, hukuken kabul edilebilecek bir zaman müddetince mağdurun bir yere gitme ya da bir yerde kalma özgürlüğünün kaldırılmasının yeterli olduğu nazara alınarak sanık ...’ın el frenini çekerek aracı durdurmasının hile ile gerçekleştirilen ve hâlen işlenmekte olan kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna bir etkisinin bulunmadığı kabul edilmiştir.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının birinci ve ikinci uyuşmazlık konuları yönünden reddine karar verilmelidir.

Birinci uyuşmazlık konusu bakımından çoğunluk görüşüne katılmayan üç Genel Kurul Üyesi; "Sanık ...'ın suça iştirakinin bulunmadığı" görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının birinci ve ikinci uyuşmazlık konuları yönünden reddine karar verilmelidir.

Birinci uyuşmazlık konusu bakımından çoğunluk görüşüne katılmayan üç Genel Kurul Üyesi; "Sanık ...'ın suça iştirakinin bulunmadığı" görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

2-Sanık ... hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma koşulları bakımından eksik araştırma ile hüküm kurulup kurulmadığına gelince;

Haksız tahrik 5237 sayılı TCK’nın 29. maddesinde; “Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir” şeklinde ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenmek suretiyle, kişiye haksız fiilin etkisi altında işlediği suçtan ötürü verilecek cezadan belli bir oranda indirim yapılması öngörülmüştür.

5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinde yer alan haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için şu şartların birlikte gerçekleşmesi gereklidir:

a) Tahriki oluşturan bir fiil bulunmalı,

b) Bu fiil haksız olmalı,

c) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

d) Failin işlediği suç, bu ruhi durumun tepkisi olmalı,

e) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sadır olmalıdır.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, failin haksız bir tahrikin yarattığı hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında hareket ederek bir suç işlemesini ifade eder. Bu halde fail, haksız tahrikin doğurduğu öfke veya elemin, ruhsal yapısında yarattığı karışıklığın sonucu olarak suç işlemeye yönelmektedir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Katılanın, boşandığı eşi ..... ile evli oldukları dönemde ilişkiye girdiği yönünde konuşmalar yaptığını çevresinden duyduğunu belirten sanık ...’in, UYAP sistemi kullanılarak temin edilen nüfus kaydı üzerinde yapılan incelemede, ..... isminde eski eş kaydına rastlanmaması ve sanık ...’in halen..... ile evli olduğunun anlaşılması, katılanın aşamalarda istikrarlı şekilde ..... isminde bir kişiyi tanımadığını, bu kişi ile cinsel ilişkiye girmediğini ve sanık ... vasıtasıyla bu kişi ile yaptığı telefon görüşmesinde de şahsın kendisini tanımadığını söylediğini belirtmesi ile ..... isimli şahsın 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 185. maddesinin 3. fıkrası kapsamında sanık ...’e karşı bir sadakat yükümlülüğünün bulunmaması karşısında, katılandan kaynaklanan ve doğrudan sanık ...’e yönelen her hangi bir haksız hareketin bulunmadığı, bu bağlamda ..... isimli şahıs ile katılanın beyanlarından tespit edilen Naci isimli şahsın tanık sıfatıyla dinlenmelerinin sonuca etkili olmayacağı anlaşıldığından sanık ... hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma koşulları bakımından eksik araştırmanın söz konusu olmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının bu uyuşmazlık yönünden reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Genel Kurul Üyesi; "Sanık ... hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanması gerektiği" görüşüyle karşı oy kullanmıştır.

SONUÇ :

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının her üç uyuşmazlık konusu bakımından REDDİNE,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 22.01.2019 tarihinde yapılan müzakerede birinci ve üçüncü uyuşmazlıklar yönünden oy çokluğu, ikinci uyuşmazlık bakımından ise oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20266, Karar No: 2012/21868, Tarih: 16.10.2012

**12. Ceza Dairesi         2012/20266 E.  ,  2012/21868 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna Aykırılık

Hüküm : 765 sayılı TCK'nın 102/4 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8 maddeleri uyarınca zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırma

2863 Sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanık hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine ilişkin hüküm, katılan vekili ve üst C. Savcısı tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ...'ın Vize ... Yönetim Kurulu Başkanı olduğu dönemde 25.04.2000 tarihinde ... T.A.Ş. ile protokol yaparak, Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 11/09/1991 tarih ve 949 sayılı kararı ile taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilen Pratik Kız Sanat Okulu binasının da içerisinde yer aldığı, Vize Evren Mahallesi Atatürk caddesi, 160 ada, 1 parselde, bulunan aynı zamanda 3. Derece arkeolojik sit alanı olarak belirlenen sınırlar içerisinde kalan ... bahçesine, Koruma Kurulundan gerekli izin alınmadan, otomatik para çekme cihazı koydurduğu, 10.09.2002 tarihinde sanıklardan ... ve ...'ın yönetim kurulu başkanı oldukları dönemde üç yıllık yeni bir protokol daha yapıldığı, devam eden yıllara ilişkin olarak sözleşmenin yenilenmediği ancak otomatik para çekme cihazının 25.06.2010 tarihinde kaldırılana kadar burada bulunduğu, hükme esas alınan inşaat ve arkeolog bilirkişi raporları ile fiziki ve inşai müdahale teşkil eden otomatik para çekme cihazının yaklaşık 10 yıl içerisinde yapıldığının belirlendiği anlaşılmakla,

Yapılan yargılama sonunda sanık hakkında açılan kamu davasının, zamanaşımının dolduğu gerekçe gösterilerek mahkemece düşmesine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, katılan vekilinin hükmün usul ve yasaya aykırı olduğuna, zamanaşımının gerçekleşmediğine, üst C Savcısının ise eylemin temadi ettiğinin ve suç tarihinin iddianame tarihi olduğunun gözetilmediğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, kamu davasının düşmesine ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 16/10/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18630, Karar No: 2013/12950, Tarih: 09.05.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/18630 E.  ,  2013/12950 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç :Taksirle yaralama

Hüküm :TCK'nın 89/4 . maddesi uyarınca mahkûmiyet,

Temyiz talebinin reddi

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle,

Sanığın 20/01/2010 tarihinde talimatla alınan savunması sırasında adresini "Battalgazi mahallesi, İmamoğlu caddesi,......sokak ..../K.MARAŞ" olarak bildirdiği, ancak tebligat parçalarında Ferah sokak yazılmadığı ve bu nedenle sanığın adresinde tanınmadığından tebligatın iade edildiği ve yanlış tebligat adresine Tebligat Kanununun 35. maddesi uyarınca tebligat yapıldığı gözetilerek 15/07/2010 tarihli temyizin reddine ilişkin ek kararın kaldırılarak temyiz tarihi hükmü öğrenme tarihi kabul edilerek yapılan incelemede,

Mağdurlardan ...'ın 19.06.1998,...'ın 28.01.2005, ...'ın 01.06.1995 doğumlu olup 18 yaşını ikmal etmedikleri anlaşıldığından, mağdurlara 5271 sayılı CMK'nın 234/2. maddesi uyarınca baro tarafından zorunlu vekil atamasının yapılmasının sağlanarak gerekçeli kararın vekile tebliğ edilip, tebligat parçasının ve verildiğinde temyiz dilekçesinin eklenmesi ve ek tebliğname düzenlenmesi için,dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09/05/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1005, Karar No: 2014/4120, Tarih: 18.02.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/1005 E.  ,  2014/4120 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : İşe İade

YARGITAY İLAMI

Davacı vekili Av.... ile davalı ...Şti.vekili ... ve davalı ... AŞ.vekili Av.... aralarındaki dava hakkında Afşin 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) verilen 13.03.2013 günlü ve 2012/1096-2013/126 E.K. sayılı kararının Dairenin 09.10.2013 günlü ve 2013/23107-16561 E.K. sayılı kararı ile BOZULMASINA karar verilmiştir. Davalı Bircanlar Gıda Temizlik Elektrik İnş.Teks.Petrol San.Tic.Ltd.Şti. avukatınca kararın maddi hataya dayandığı gerekçesiyle ortadan kaldırılması istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Dosya içeriğine göre, Dairemizce temyiz incelemesi sonucunda verilen kararda maddi hata saptanamadığı gibi, maddi hataya dayandığı ileri sürülen hususun hukuki takdire ilişkin olduğu ayrıca İş Mahkemeleri Kanununun 8.maddesi gereğince iş mahkemelerinin kararları ile ilgili Yargıtay kararlarına karşı karar düzeltme istenemeyeceği de dikkate alınarak davalı Bircanlar Gıda Temizlik Elekrik İnşaat Tekstil Petrol San.Tic.Ltd.Şti. vekilinin dilekçesinin REDDİNE, 18.02.2014 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/24170, Karar No: 2014/15704, Tarih: 25.06.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/24170 E.  ,  2014/15704 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Giresun 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarihi : 07.02.2013

No : 2013/40-2013/53

Dava, .. Rant Sigortasına giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olduğunun ve borçlanmasının 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin tespiti istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi .tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, . Rant Sigortasına giriş tarihi esas alınmak suretiyle Türkiye'deki sigorta başlangıç tarihinin ve borçlanmasının 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.

1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanununda; yazılı, sözlü, basit ve seri olmak üzere dört yargılama usulü düzenlenmiş iken 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda yazılı ve basit yargılama usulleri düzenlenmiştir.

Bir davada hangi yargılama usulünün uygulanacağı uyuşmazlığın niteliği veya davanın görüleceği mahkemeye göre belirlenmektedir. Bu bağlamda; 5510 sayılı Kanununun 101’inci maddesinde, anılan Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili çıkan uyuşmazlıkların çözümlenmesinde İş Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7’nci maddesinde ise, İş Mahkemelerinde sözlü yargılama usulünün uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 447’nci maddesindeki diğer kanunların sözlü yahut seri yargılama usulüne atıf yaptığı hallerde bu Kanununun basit yargılama usulü ile ilgili hükümlerinin uygulanacağına ilişkin hüküm karşısında; artık, iş mahkemelerinde basit yargılama usulünün uygulanması gerekecektir.

Yazılı yargılama usulü 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda ayrıntılı olarak düzenlenmiş, basit yargılama usulü ise temel özellikleriyle kaleme alınmış, 322/1’inci maddesinde basit yargılama usulü hakkında hüküm bulunmayan hâllerde, yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmiştir. (H.. P.., O. A.., M..t Ö..., Medeni Usul Hukuku, 12. Baskı, Ankara 2011, s.586).

Yazılı yargılama usulü 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda ayrıntılı olarak düzenlenmiş, basit yargılama usulü ise temel özellikleriyle kaleme alınmış, 322/1’inci maddesinde basit yargılama usulü hakkında hüküm bulunmayan hâllerde, yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmiştir. (H.. P.., O. A.., M..t Ö..., Medeni Usul Hukuku, 12. Baskı, Ankara 2011, s.586).

Hukuk Muhakemeleri Kanununun “hukuki dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında “bir dava hakkında karar verilirken duruşma yapılması esastır.” Gerek Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ve gerekse Yargıtay ve doktrinin kabulü de bu yöndedir. Duruşma yapılmasında amaç, tarafların iddia ve savunmalarını yazılı beyanlar dışında bir kez de sözlü olarak hâkime aktarmalarına imkan tanıyarak, hâkime de bu iddia ve savunmalarda açık olmayan, tereddüt oluşturan konularda soru sormasını sağlamaktır. Tecrübeler bu uygulamanın uyuşmazlıkların sağlıklı çözümü için büyük önem taşıdığını, taraflar ve hâkimin yüzyüze gelmesinin gerçeğe erişimi kolaylaştırdığını göstermektedir (..Yılmaz, Geçici Hukuki Himaye Tedbirleri, C1, Ankara 2001, s. 888) (C. A Terazi Aylık Hukuk Dergisi, Kasım 2012, s.17).

Ayrıca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır.

Öte yandan Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesi uyarınca basit yargılama usulündeki ön inceleme ve tahkikat işlemleri basitleştirilerek eğer dosya üzerinden karar verilmesi mümkünse (örneğin; geçici hukuki korumalarda), taraflar duruşmaya çağrılmadan sadece dilekçe ve deliller dikkate alınarak da karar verilebilir.

Buna göre; Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesinin açık düzenlemesi karşısında mahkeme, basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde, dava şartları yoksa davayı usulden reddedilebilir; ilk itirazlar hakkında karar verilebilir ya da dilekçelere eklenen deliller yeterli görülürse davanın esası hakkında karar da verilebilir. Dilekçeler aşamasının tamamlanmasından sonra, tarafların dilekçelerine ekledikleri ya da ilgili yerlerden getirtilmesini istedikleri delillerin toplanması ile mahkemece tarafların iddia ve savunmaları ile delilleri incelenmiş olacaktır. Bu nedenle ön inceleme duruşması yapılmadan dosya üzerinden, mevcut deliller ile dava şartları ve ilk itirazlardan başka, davanın esası hakkında da karar verilmesi mümkündür.