muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3817, Karar No: 2024/6056, Tarih: 05.09.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/3817 E.  ,  2024/6056 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2145 E., 2022/2036 K.

HÜKÜM : Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2008/196 E., 2021/257 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 03.09.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ve davalı vekili Avukat Özlem Özgünay dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Bursa ilindeki mesleki bir seminere katılmak için davalı dan taşıma bileti aldığını, meydana gelen kaza neticesinde müvekkilinin sol diz yan ve arka çapraz bağlarında kopma olduğunu, sol dizinden 8 saat süren bir ameliyat geçirdiğini, dizine platin takıldığını, platinin alınması için de ameliyat olacağını, müvekkilinin gelir durumunun iyi olduğunu, kaza nedeniyle 19.06.2006 - 17.09.2006 tarihleri arasında hastaneden alacağı döner sermaye gelirinden mahrum kaldığını, döner sermaye gelir kaybının 7.649,18 TL olduğunu, davacının seminer için ödediği 676,00 TL bedel ile konaklama bedeli 255,00 TL'nin müvekkilinin kaybı olduğunu, fazlaya ve faize dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Davacı vekili 19.11.2020 tarihli dilekçesi ile 353.752,39 TL iş göremezlik bedeli, 931,00 TL seminer ve konaklama bedeli, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazaya ilişkin trafik kazası tespit tutanağında belirtilen kusur oranlarını kabul etmediklerini, davacının işgünü kaybı zararını ispat etmesi gerektiğini, davacının tazminat talebinin fahiş olduğunu, ayrıca huzurda görülen davanın öncelikle kazaya ilişkin ceza davasına yönelik bekletici mesele yapılması gerektiğini, buna ilişkin içtihatlar bulunduğunu, talep edilen faiz türünü kabul etmediklerini, temerrüt faizi talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.İhbar olunan Yapı ve Kredi Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde;aracın müvekkili şirkete 25615359 numaralı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile 30.08.2005 - 30.08.2006 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusurlu olması halinde ve kusuru oranında olduğunu, poliçe teminatının kişi başına 57.500,00 TL sınırlı olduğunu bildirmiştir.

3.İhbar olunan Güneş Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde; aracın kaza tarihi itibariyle müvekkili şirket nezdinde düzenlenmiş taşımacılık sigortası bulunmadığını, eğer mahkemece poliçe gereği mahkemece hüküm kurulacaksa poliçe limiti kadar sorumluluk yüklenebileceğini bildirmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile araç sürücüleri Hacı Taştan, ... Ünlü ve araç malik ve işletenleri ... ... ve Cenan Turizm Ltd Şti hakkında Ankara 20 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/443 sayılı dava dosyasında yargılama yapıldığı, hüküm kurulduğu ve kararın kesinleştiği, kesinleşen bu dosya içeriğine göre davacının Adli Tıp Kurumu raporuna göre % 13,1 nispetinde daimi sakatlığa uğradığı, trafik kazasında davacının içinde seyahat ettiği otobüs sürücüsü Hacı Taştan'ın % 100 kusurlu olduğunun kesinleştiği, davacının zararının 353.752.39 TL olduğu, ayrietten 931.00 TL konaklama ve seminer kayıt zararının bulunduğu, toplam zararının 354.683.39 TL'den ibaret bulunduğu, bu miktarın 15.06.2006 tarihinden itibaren davacının içinde yolculuk yaptığı aracın maliki Cenan Turizm Nakliyat Oto Tic San. Ltd. Şti'nden ve bu aracın sürücüsü Hacı Taştan'dan alınmasına karar verildiği, davalının zarara sebebiyet veren aracın işleteni olduğu, dolayısıyla bu sıfatından dolayı davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğu, bu nedenle davalının da sorumluluğuna gidildiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile 354.683.39 TL maddi tazminatın 15.06.2006 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ve tahsilde tekerrür etmemesi şartıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine, keza davacının meydana gelen trafik kazasından dolayı gördüğü tedaviler, bu süreçteki sıkıntıları ve daimi maluliyetinden kaynaklı manevi sıkıntıları dikkate alınaraktan manevi tazminat isteme şartlarının oluştuğu kabul edilerek takdiren 30.000,00 TL manevi tazminatın 15.06.2006 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ve tahsilde tekerrür etmemek şartıyla davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tüketici mahkemesinin görevli olduğunu, müvekkilinin kazada kusurunun olmadığını, kazayı gerçekleştirenin aracın maliki ve işleteni Cenan Ltd. Şti. olduğunu, müvekkil şirketin dava konusu araç üzerinde herhangi bir hakimiyet hakkı ve filli egemenliği bulunmadığını, davacı tarafın öncelikle davasını Ankara 22. Asliye Hukuk Mahkemesi 2007/443 E. sayılı dosya ile araç sürücüleri Hacı Taştan, ... Ünlü ve araç maliki ve işletenleri ... ... ve Cenan Turizm Ltd. Şti.'ne yönelttiğini ve söz konusu davanın lehe sonuçlandığını, sonrasında davayı müvekkili şirkete yönlendirmesinin de kötü niyetini ortaya koymakta olduğunu, davacının 913,1 oranındaki daimi sakatlık tespitinin kabulünün mümkün olmadığını, yerel mahkemenin gerekçesinde Ankara 22. Asliye Hukuk Mahkemesi 2007/443 E. sayılı dosyasından bahsedildiğini, müvekkilinin bu davada taraf olmadığını, dolayısıyla dosya kapsamında alınan hiçbir rapora karşı beyan ve itirazlarını sunamadığını, nitekim davacının bahsetmiş olduğu bilirkişi raporunun düzenlenme tarihi ile yerel mahkeme hükmü arasında çok büyük bir zaman farkı bulunduğunu, bu hususta yeniden rapor alınması gerektiğini, davacının kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığını, kazanın çok taraflı gerçekleştiğini, tek kusurun 38 RN 556 plakalı araç sürücüsünde olmadığını, manevi tazminatın fahiş olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ankara 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/443 Esas - 2016/13 Karar sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporlarında; kazanın meydana gelmesinde davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu ve davalının işleteni olduğu otobüs sürücüsü ...'ın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, diğer araç sürücülerinin kusurunun bulunmadığı; davacının %13.1 kalıcı maluliyeti ve 3 aylık iyileşme süresi dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda; davacının maluliyeti nedeniyle uğradığı geçici ve kalıcı güç kaybı zararının toplam 353.752,39 TL, konaklamadan kaynaklanan zararının 931 TL olduğunun tespit edildiği; Mahkemece 02.02.2016 tarihinde, davalılar aleyhine 354.683,39 TL maddi tazminat ve 30.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği; kararın temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05.03.2020 tarihli ve 2020/1007 Esas - 2020/1426 Karar sayılı kararıyla, kararın onanmasına karar verildiği, buna göre, kusur, maluliyet ve zarara ilişkin maddi olguların Yargıtay denetiminden geçerek kesinlik kazandığı, bu nedenle, bu hususlara yönelik itirazların yerinde görülmediği, ayrıca, davacının yaralanmasının niteliği (dizinden yaralanması) ve otobüste yolcu olması dikkate alındığında, olayda müterrafik kusur koşullarının oluşmadığı, manevi tazminat miktarının uygun ve makul olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava yolcu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi, manevi tazminat ve seminer ve konaklama masraflarının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/683, Karar No: 2013/2207, Tarih: 05.03.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/683 E.  ,  2013/2207 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, su aboneliği sözleşmesi yapılması sırasında istenen kanal katılım ve şebeke bedelinden sorumlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

HMK'nun 266. hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hakimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hakimlik mesleğinin gereği olarak hakimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her halde seçilecek bilirkişinin mesleği itibariyle konunun uzmanı olması gerektiği kuşkusuzdur.

Somut olaya gelince; davacının su aboneliği sözleşmesi yapılması sırasında istenen kanal katılım ve şebeke bedelinden sorumlu olmadığının tespiti istemiyle iş bu davayı açtığı, yargılama sırasında bilgisine başvurulan hukukçu bilirkişinin raporu doğrultusunda karar verildiği anlaşılmaktadır. Rapor düzenleyen bilirkişinin kanal katılım ve şebeke bedeli hesabı konusunda uzman olmadığı bu nedenle bilirkişi olarak dinlenemeyeceği kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca, mahkemece dava dosyasının kanal katılım ve şebeke bedeli konusunda uzman olan mühendis bir bilirkişiye verilerek rapor düzenlettirilmesi gerekirken, konusunda uzman olmayan bilirkişiden alınan rapor doğrultusunda yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. .../..

2013/683-2207 S.2

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin ödenen harcın istek halinde davalı tarafa iadesine, 05.03.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7718, Karar No: 2023/20252, Tarih: 03.07.2023

**4. Ceza Dairesi         2023/7718 E.  ,  2023/20252 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SUÇ : Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali

Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, ... Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 15.04.2022 tarihli ve 2022/77965 soruşturma, 2022/60118 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... 9. Sulh Ceza Hâkimliğinin 03.08.2022 tarihli ve 2022/4406 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.04.2023 gün ve 2023/37588 sayılı Tebliğname'si ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2 inci maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172 nci maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3 üncü maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, şikâyetçinin boşandığı eşi olan şüpheli babanın müşterek çocuklarının bakımında gerekli özeni göstermediği ve yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiasıyla şikâyetçi olması üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma neticesinde soyut beyan haricinde delil elde edilemediğinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; mağdur ...'in anne ve babasının (şüpheli) yıllar önce boşandıkları, velayet hakkının annede olduğu, şüpheli babanın ...'da ikamet etmesi nedeniyle mağdur çocuğun babanın yanında da belli sürelerde kaldığı, yine bu şekilde babasının yanında kalmakta iken; yani şüpheli babanın gözetim ve bakım sorumluluğunda iken cinsel istismara uğradığı, üstelik ...'da yaşayan şüphelinin yanında iken şüphelinin hiç tanımadığı erkekler ile alkol aldığı, ıssız bir ortama mağdur çocuğu ile birlikte gittiği, şüphelinin mağdur çocuğunu tanımadığı yabancı bir erkek ile tuvalete gönderdiği ve mağdur çocuğun tuvalette iken bu yabancı erkek tarafından cinsel istismara uğradığı, daha sonra mağdur çocuğun bu durumu babasına söylemesine rağmen şüpheli babanın hiçbir kolluk ve adli birime bu durumu haber vermediği ve çocuğu sağlık kuruluşuna götürmediği, üstelik velayet hakkı sahibi annesine de bu olayı anlatmaması için mağdur çocuğu tembihlediği, mağdur çocuğun uzun süre yaşadığı bu tramvatik olayı saklayarak psikoljisinin bozulması üzerine görmüş olduğu psikiyatrik tedavi sırasında bu olayın ortaya çıktığı hususlarının iddia edilmesi karşısında;

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali" başlıklı 233. maddesinde, " (1) Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi, şikayet üzerine, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır... (3) Velayet hakları kaldırılmış olsa da, itiyadi sarhoşluk, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılması ya da onur kırıcı tavır ve hareketlerin sonucu maddi ve manevi özen noksanlığı nedeniyle çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan ana veya baba, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." şeklinde düzenlenen atılı suçun oluşup oluşmadığının tespiti için öncelikli şüpheli babanın gözetimi altında iken gelişen cinsel istismar olayına ilişkin olarak halen derdest olduğu belirtilen soruşturma dosyasının incelenmek üzere celp edilmesi ile toplanacak deliller ve yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 160 ıncı maddesinin birinci fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.", 160 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında "Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür.'', 170 inci maddesinin ikinci fıkrasında, "Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.", 172 nci maddesinin birinci fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir." hükümleri düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonraki “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinde;

“(3) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, 5271 sayıl Kanun'un “Soruşturma” başlıklı ikinc kitabında, Cumhuriyet savcısının suç soruşturmasına ilişkin süreci nasıl yürüteceği ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi durumunda, itirazı incelemekle görevli mahkemenin görevleri açık bir şekilde düzenlenmiş bulunmaktadır.

Bu çerçevede, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen hakimlik, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

Bu çerçevede, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen hakimlik, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

5271 sayılı Kanun'un 170 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre kamu davası açılabilmesi için soruşturma aşamasında toplanan delillere göre suçun işlendiğine dair yeterli şüphe bulunması gerekir. Suç ihbar veya şikayeti yoluyla soruşturma yaparak maddi gerçeğe ulaşma yükümlülüğü ve yetkisi bulunan Cumhuriyet savcısı, soruşturma sonucunda elde edilen delilleri değerlendirerek kamu davası açmayı gerektirir nitelikte yeterli şüphe olup olmadığını takdir edecektir. Ancak soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısının delil değerlendirmesiyle, kovuşturma aşamasında hakimin delilleri değerlendirmesi birbirinden farklı özelliklere sahiptir. Anılan maddeye göre soruşturma aşamasında toplanan deliller kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturup oluşturmadıkları çerçevesinde incelemeye tabi tutulurken, kovuşturma aşamasında, isnad edilen suçun işlenip işlenmediği hususunda mahkumiyete yeter olup olmadığı ve tam bir vicdani kanaat oluşturup oluşturmadığı çerçevesinde değerlendirilmektedir.

5271 sayılı Kanun'un 172 nci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi veya bu karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi üzerine, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilmesi hâlinde yeniden soruşturma açılır.” denilmek suretiyle, etkin soruşturma yapılması zorunluluğu vurgulanmıştır.

İncelenen dosyada; şüpheli hakkında aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali suçu bakımından, şikâyetçinin soyut beyanı dışında delil elde edilememesi nedeniyle şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmişse de, soruşturma dosyası kapsamında şüpheli babanın gözetimi altında iken gelişen cinsel istismar olayına ilişkin olarak derdest soruşturma dosyasının incelenmek üzere celp edilmesi ile toplanacak deliller ve yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik merciince itirazın kabulüne karar verilmesi yerine reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... 9. Sulh Ceza Hakimliği'nin 03.08.2022 tarihli ve 2022/4406 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendine göre, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına,

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... 9. Sulh Ceza Hakimliği'nin 03.08.2022 tarihli ve 2022/4406 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendine göre, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.07.2023 tarihinde karar verildi.