muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/10330, Karar No: 2012/11759, Tarih: 20.06.2012

Bu durumda özel kanun niteliğindeki 5510 sayılı Kanunun, yine özel düzenleme içeren 96.maddesi hükmü, genel nitelikteki 818 sayılı Borçlar Kanunun 63.maddesi hükmüne nazaran uygulama önceliğine sahiptir.

Somut olayda, davacı ... 8. Aile Mahkemesinin 01.11.2007 tarih ve 2007/624 E, 2007/726 K. sayılı ilamıyla anlaşmalı olarak boşanmıştır. Boşanma kararı 06.12.2007 tarihinde kesinleşmiştir. Davacıya babası nedeniyle 5434 sayılı Kanunun 66, 75 ve devamı maddeleri uyarınca 08.01.2008 tarihi itibariyle yetim aylığı bağlanmıştır. 30.06.2011 tarihli kontrol memuru raporunda yer alan, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayarak Kurumdan haksız menfaat temin ettiği yönündeki tespit üzerine yetim aylığı kesilerek, Kurumca, kanunun yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden sonra, 19.10.2008 sonrası ödemeler borç kaydedilmiştir. Sonradan çıkan yasa,kural olarak yürürlüğünden önceki olaylara ve ilişkilere uygulanmaz ise de, yukarıda yapılan tüm açıklamaların ışığı altında, yasanın yürürlüğünden sonra da devam eden fiili durumlarda ve uyuşmazlıklarda da yeni yasanın uygulanması gerektiği açıktır. Kişi yasadan önce boşanmış olup, birlikteliği yasadan önce var olup da, bu birliktelik yasadan sonra da devam ediyorsa, bu durumda yeni yasanın uygulanamayacağından bahsetmek mümkün değildir.

O halde, yerel mahkemece yukarıda yapılan açıklamaların ışığında, özel kanun niteliğindeki 5510 sayılı Kanunun 96.maddesinin değerlendirilmesi suretiyle karar vermesi gerekmektedir.

Ne var ki, 5510 sayılı Kanunun 96/1-b bendinin son cümlesi uyarınca ilgililerin Kurumdan alacakları yoksa yersiz ödemelerin genel hükümlere göre geri alınması gerektiğine ilişkin yasal düzenlemede göz ardı edilmemelidir. (Yargıtay HGK. 2011/10-476 E., 2011/584 K)

O halde, yerel mahkemece yukarıda yapılan açıklamaların ışığında, özel kanun niteliğindeki 5510 sayılı Kanunun 96.maddesinin değerlendirilmesi suretiyle karar vermesi gerekmektedir.

Ne var ki, 5510 sayılı Kanunun 96/1-b bendinin son cümlesi uyarınca ilgililerin Kurumdan alacakları yoksa yersiz ödemelerin genel hükümlere göre geri alınması gerektiğine ilişkin yasal düzenlemede göz ardı edilmemelidir. (Yargıtay HGK. 2011/10-476 E., 2011/584 K)

Sonuç olarak; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 56.maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda, eylemi olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere Anayasanın 20. maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm deliller toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak, muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğünden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, ..., telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/ Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle/köy muhtar ve azaların tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucun davanın kabulüne karar verilmesi; usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 15/05/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/7961, Karar No: 2006/9126, Tarih: 14.11.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/7961 E.  ,  2006/9126 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulunca dava konusu taşınmazda münavebeye alınan buğday, kavun ve kabak ürünlerinden herbirinin (sulu ve kuru şartlarda ayrı ayrı) dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg başına ortalama toptan satış fiyatlarını gösterir veri listesi İl Tarım Müdürlüğünden getirtilip dosyaya konulduktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.11.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5581, Karar No: 2015/7208, Tarih: 07.04.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/5581 E.  ,  2015/7208 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazılğının ihlali, mala zarar verme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

I-Sanık .... ve suça sürüklenen çocuk ...... hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Mala zarar verme suçundan doğrudan hükmolunan adli para cezalarının miktar ve türüne göre; 14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından sanıklar ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteğinin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

II-Sanık ... hakkında hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya toplanan delillere mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun oluşan kanaat ve takdirine göre diğer itirazlar yerinde görülmemiştir, ancak;

Birlikte suç işleyen sanıklara, birlikte sebebiyet verdikleri yargılama giderlerinin eşit oranda yükletilmesi yerine, sanıkların yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu tutulmalarına karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 326/2. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık.....'in temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılığın aynı Kanun'un 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün olduğundan, sanıklar için ortak yapılan yargılama giderinin sanıklardan eşit olarak tahsiline karar verilmek suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

III-Sanık .... ve suça sürüklenen çocuk .... hakkında hırsızlık suçu ile sanıklar....., ..... ve suça sürüklenen çocuk ..... hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

III-Sanık .... ve suça sürüklenen çocuk .... hakkında hırsızlık suçu ile sanıklar....., ..... ve suça sürüklenen çocuk ..... hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-Sanık .... ve suça sürüklenen çocuk ..... hakkında hırsızlık suçuna ilişkin olarak dosya kapsamına göre; yakınana ait fabrika binasından çalınan suça konu eşyaların, olay sonrası ihbar üzerine olay yeri civarında sanıkların kullanımındaki araçta ele geçirilerek yakınana teslim edilmesi nedeniyle yakınanın zararının bulunmadığı ve sanık ...le suça sürüklenen çocuk .....'nun adli sicil kayıtlarına göre kasıtlı suçtan mahkumiyetlerinin bulunmadığı gözetilmeden, sanık ..... ile suça sürüklenen çocuk .....'nun kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları gözönünde bulundurularak yeniden suç işleyip işlemeyecekleri hususundaki kanaat ile hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağı hususunun değerlendirilmesi gerekirken “zarar giderilmediğinden hakkında CMK'nın 231/5 maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına" biçimindeki dosya içeriğine uygun olmayan, yetersiz gerekçe ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

2-Sanıklar....,..... ve suça sürüklenen çocuk...... hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçuna ilişkin olarak; yakınanın aşamalardaki ifadesinde; daha önce tel örgü üretimi yapılan fabrikada iki yıldır üretim yapılmadığını, işçi çalıştırılmadığını, bekçisinin olmadığını ancak kendisinin her gün giderek kontrol ettiğini ve söz konusu olayı fabrikayı kiraladığı .... isimli kişiden öğrendiğini söylemesi ve yine tanık .....'ın da soruşturma aşamasında alınan ifadesinde; işletmenin uzun zamandır faaliyette olmadığını söylemesi karşısında, suç tarihi itibariyle fabrikanın ticari faaliyetinin devam edip etmediği araştırılarak sonucuna göre iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçunun oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde eksik kovuşturma ile mahkumiyetlerine karar verilmesi,

3-Kabule göre ise;

3-Kabule göre ise;

Sanık .... ve suça sürüklenen çocuk ...... hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçuna ilişkin olarak; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03/02/2009 tarih ve 2008/11-250, 2009/13 sayılı kararında da belirtildiği üzere hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesinin objektif koşullarından birisi de suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tamamen giderilmesi olduğu ancak herhangi bir zararın doğmadığı veya zarar doğurmaya elverişli bulunmayan suçlar yönünden bu koşulun aranmayacağı, konut dokunulmazlığını bozma suçunun zarar doğurmaya elverişli suçlardan olmadığı ve sanık .... ile suça sürüklenen çocuk .....'nun suç tarihinden önce kasıtlı suçtan mahkumiyetinin bulunmadığı gözetilmeden, kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları gözönünde bulundurularak yeniden suç işleyip işlemeyecekleri hususundaki kanaat ile hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağı hususunun değerlendirilmesi gerekirken “zarar giderilmediğinden haklarında CMK'nın 231/5 maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına" biçimindeki dosya içeriğine uygun olmayan, yetersiz gerekçe ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 07/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5891, Karar No: 2021/10266, Tarih: 11.11.2021

**11. Ceza Dairesi         2019/5891 E.  ,  2021/10266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

A) Sanık ... hakkında verilen beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin temyizinin incelenmesinde:

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilen ve değerlendirilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan kanaat ve takdirine, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak dosya içeriğine uygun şekilde açıklanan gerekçeye göre; yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı Mahkemece kabul ve takdir kılınmış olmakla, katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden hükmün ONANMASINA,

B) Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafisinin temyizinin incelenmesinde;

Sanık hakkında “2009 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan açılan kamu davasında; sanığın savunmasında, suça konu faturaların gerçek bir ticari ilişkiye dayandığını beyan etmesi karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

1) Faturaları düzenleyen mükellef/mükellefler hakkında tanzim edilen vergi inceleme raporlarının ilgili vergi dairesinden getirtilmesi,

2) Aynı mükellefler hakkında ilgili takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise dosyaların getirtilerek incelenmesi ve ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

3) Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için; faturaları düzenleyen mükellefe ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim ve tesellüm belgelerinin, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler ile faturaları düzenleyen mükellefin yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığına ilişkin belgelerin getirtilmesi, faturaları düzenleyen mükellef ile kullanan mükellefin ticari defter ve belgeleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile mahkûmiyet hükmü kurulması,

4) 2009 takvim yılında kullanılan faturaların Aralık ayı KDV indiriminde kullanılması nedeniyle, "25.01.2010" olan suç tarihinin gerekçeli karar başlığına 2009 olarak hatalı yazılması,

5) Kabule göre de;

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile mahkûmiyet hükmü kurulması,

4) 2009 takvim yılında kullanılan faturaların Aralık ayı KDV indiriminde kullanılması nedeniyle, "25.01.2010" olan suç tarihinin gerekçeli karar başlığına 2009 olarak hatalı yazılması,

5) Kabule göre de;

a) 5271 sayılı CMK'nin 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı nazara alındığında; Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığının 18.03.2015 tarihli ve 2015/1958 Esas sayılı iddianamesi ile 213 sayılı VUK’nin 367. maddesine göre dava şartı olan mütalaa ve vergi suçu raporuna uygun olarak sanık hakkında, "2009 takvim yılında sahte fatura kullanma" suçundan kamu davası açıldığı, “sahte fatura düzenleme” suçundan açılmış bir dava bulunmadığı gibi birbirinden ayrı ve bağımsız suçlar olan "Sahte Fatura Düzenleme" ve “Sahte Fatura Kullanma” suçlarının birbirine dönüşmeyeceği gözetilmeden, “Sahte Fatura Düzenleme ve Kullanma” şeklinde hüküm kurulması yasaya aykırı,

b) 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 11.11.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12983, Karar No: 2020/232, Tarih: 09.01.2020

**14. Ceza Dairesi         2016/12983 E.  ,  2020/232 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüs, konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs eylemi kasten yaralama kabul edilerek bu suçtan mahkumiyet, konut dokunulmazlığının ihlali suçundan beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınıp, sanık hakkında tehdit suçundan kurulan hükümle ilgili kanun yoluna başvurulmadığı gözetilerek dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

İddianamedeki sevklere, hükümlerin içeriğine, temyizin kapsamına, Yargıtay Kanununun 14. maddesine ve Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 31.01.2019 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 30.01.2019 günlü, 2019/1 sayılı iş bölümü kararına göre temyiz incelemesini yapma görevi öngörülen ceza miktarı itibarıyla en ağır cezayı içeren konut dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hüküm yönünden Yargıtay 18. Ceza Dairesine ait bulunduğundan, Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, esası incelenmeyen dosyanın görevli Daireye gönderilmesine, 09.01.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11781, Karar No: 2013/2110, Tarih: 21.01.2013

**9. Hukuk Dairesi         2012/11781 E.  ,  2013/2110 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacı işçinin davalı ortaklığın işçisi olmasına rağmen muvazaalı biçimde diğer şirketin çalışanı olarak gösterildiğini, işe gidiş geliş saatleri ve iş akışının davalı ... tarafından kontrol edildiğini, emir ve talimatların da yine aynı davalı tarafından verildiğini, çalışma saatlerinin tümünü ... da geçirdiğini başka bir yerde çalıştırılmadığını, yine ... yetkililerinin emir ve talimatlarıyla evrak getir götür ve temizlik işlerinin yaptırıldığını, muvazaalı şirketler değiştiği halde işi ve konumunun değişmediğini iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, davacı ile ortaklık arasında muvazaa ilişkisinin bulunmadığını, davalı şirketin ortaklık ile yaptığı sözleşmede işçilerin her türlü özlük haklarından mesul olduklarının bildirildiği, işten çıkış bildirgelerinin davalı şirket tarafından verildiği, işçilerin emir ve talimatları davalı şirketten aldıklarını, davanın reddi gerektiğini savunurken, diğer davalı şirket vekili ise muvazaa iddiası nedeni ile işverenlik sıfatlarının olmadığını, sorumlulukları bulunmadığını beyan etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalı ... ile davalı ... şirketi arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğu, ancak bu ilişkinin muvazaaya dayanmadığı, davalı ...’nun temizlik işlerinin yapımı amacıyla söz konusu işçilerin işe alındığı, temizlik işlerinin ...’nun asıl işi olmadığı, ...’nun asıl işinin petrol arama ve işletme işleri olduğu ve davacının yapmış olduğu işlerin yardımcı işler niteliğinde işler olduğu, bu nedenle davacının işe iadesine karar verilse dahi taşeron firma olan .... firmasındaki işine iadesine karar verilmesi gerektiği, davacı işçinin davalı ... bünyesinde .... firmasından başka taşeron firmalarda da temizlik işçisi olarak çalıştığı, her ne kadar iş akdi belirli süreli olarak akdedilmiş ise de davacının değişik firmalar nezdinde

devamlı olarak ... da ki iş yerinde temizlik işçisi olarak çalıştığından iş akdinin belirsiz süreli iş akdine dönüştüğü, davacının işe iade davasını ... bünyesindeki ihaleyi alan taşeron firmalardan en son çalıştığı şirkete karşı davasını açması gerektiği, davacının davalı ... firmasındaki işinin 30.04.2011 tarihinde son bulduğu ve bu tarihten sonra 02.06.2011 tarihine kadar ihaleyi alan dava dışı ... şirketinde çalışmasının devam ettiği, bu durumun sigorta hizmet dökümünde açıkça belli olduğu ve davacının bunu bilemeyeceği ileri sürülemeyeceği, davacının son çalıştığı şirkete karşı davasını açmadığı, ...’nun da üst işveren olması ve davanın muvazaa olmaması nedeniyle alt işverene karşı açılması gerektiği gerekçesi ile davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

6100 sayılı HMK.’un 124/4 maddesi uyarınca “Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir”.

Diğer taraftan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde yapılan tanıma göre, “bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işverene alt işveren denilir”. Bunlara ayrıca, taşeron, aracı, müteahhit, alt yüklenici gibi isimler de verilmektedir.

Alt-asıl işveren arasındaki ilişki, niteliğine göre, eser, taşıma, kira gibi sözleşmelere dayanır. Alt işveren üstlendiği işi sözleşme koşulları doğrultusunda, ama kendi adına ve bağımsız bir biçimde yürütür. Çalıştırdığı işçilerle kendi adına iş sözleşmesi yapar; gerekli talimatları verir; işçilere ücretlerini kendisi öder; ücret bordrolarını düzenler; SSK primlerini yatırır.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinden söz edilebilmesi için; alt işveren, işçilerini asıl işverene ait işyerinde, asıl işverenden aldığı iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde çalıştırıyor olmalı ve asıl işverenin işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde ya da asıl işin bir bölümünde çalıştırmalıdır. Bu anlamda verilen iş süreklilik arzetmeli, anahtar teslimi verilmiş olmamalıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.