muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/8193, Karar No: 2015/4146, Tarih: 02.06.2015

Mahkemece, davalılardan ... hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne, tazminat talebinin reddine, tapu iptali ve tescil talebinin kabulüne, davacı arsa sahipleri ile davalı yüklenici şirket arasında yapılan sözleşmelerin feshine, 36484 ada 8 parseldeki 3, 4, 8, 9, 12, 13, 15, 16, 17, 18 ve 20 nolu bağımsız bölümlerdeki davalı hisselerinin iptaline, eşit şekilde müştereken davacılar adlarına tapuya tesciline dair verilen karar, davacılar vekili ile davalılardan ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 17.04.2014 tarih ve 2013/7423 E., 2014/3030 K. sayılı ilamıyla davalılar ... . vekillerinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddiyle, mahkemece, 10.05.2004 ve 10.06.2004 günlü arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin geriye etkili şekilde feshine (dönme) karar verildiği, bu durumda, arsa sahipleri TBK'nın 125/III, BK'nın 108/1. maddesi uyarınca, sözleşmenin ifası amacıyla yükleniciye ve onun da üçüncü kişilere devrettiği arsa paylarını geri isteyebilecekleri, ne var ki iade edilecek arsa paylarının, sonradan bir değişiklik olmadığı takdirde, sözleşmelerin tanzimi tarihindeki malik oldukları arsa paylarına göre kendilerine iade edilmesi gerektiği, oysa, mahkemece iptal ve tescile karar verilen paylar yönünden, davacılar yararına eşit olarak tescile karar verildiği, bunun yanında, dava konusu bağımsız bölümlerden 14 no'lu dükkanın 2/44 arsa payının da iptal ve tescili talep edildiği, bu payın, dosyada mevcut son tapu kaydına göre, davalılardan ... adına kayıtlı olduğu, bu payı kayden yüklenici temsilcisinden aldığının dosya kapsamındaki belgelerden anlaşılmakta olduğu, hal böyle iken, 14 no'lu bölüme ilişkin istek hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davalı Jale'nin malik olmadığından bahisle ret kararı verilmesinin hatalı olduğu, son olarak, sözleşmeye göre yükleniciye ait olan 1 no'lu bağımsız bölümün ise... tarafından üçüncü kişiye satıldığı, 20 no'lu bölümün bir kısım arsa payının, arsa sahiplerinden...'a ait iken üçüncü kişiye devredildiğinin anlaşıldığı, bağımsız bölüm veya payın gerçekten arsa sahibince satıldığı ve kazanımın da ona kaldığı anlaşıldığı takdirde, arsa sahibine iade edilecek payın hesabında, bu hususun dikkate alınmasının zorunlu olduğu, aksi takdirde, hak ettiğinden fazla payın iade olunmasına sebebiyet verileceği, bu durumda, yukarıda izah edilen hususlar nazara alınarak, taşınmazın ilk tesisinden itibaren mülkiyet durumunu gösterir tedavüllü tapu kayıtları getirtilerek, 1 ve 20 no'lu bağımsız bölümlerin, gerçekte kim tarafından devredildiği ve kazanımının kime ait olduğu araştırılıp saptanarak, sözleşme tarihindeki arsa payları esas alınıp bir sonuca varılması, 14 no'lu bağımsız bölümle ilgili olarak ise olumlu-olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile hüküm kurulmasının, usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek, davacılar yararına bozulmuştur.

Bu kez, davalı ... karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Davalı ... gerekçeli kararın tebliğine rağmen hükmü temyiz etmediğinden kendisiyle ilgili hüküm kesinleşmiş olup, Dairemiz bozma ilamındaki davacı lehine belirtilen gerekçeler, adı geçen davalı ile ilgili olmadığı gibi davalı tarafça da bozulan kısımla ilgili karar düzeltme isteminde bulunulmadığı belirtilmiştir. Bu nedenlerle davalının karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ...'ın karar düzeltme isteminin REDDİNE, peşin alınan karar düzeltme harcının istek halinde iadesine, 02.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2016/17301, Karar No: 2019/2297, Tarih: 11.02.2019

**2. Ceza Dairesi         2016/17301 E.  ,  2019/2297 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanık ...'ın aşamalarda alınan savunmasında olay günü yanında çalıştığı diğer sanığın talimatı ile müştekiye ait işyerine şirketin aracı ile gittiğini, işyerine girip seslendiğini, cevap alamayınca işyerinin dışında duran soğutucu dolabı içindeki malzemeleri dışarı bırakarak araca yükleyip götürdüğünü beyan etmesi, diğer sanık ...'nın da benzer şekilde beyanda bulunarak müştekinin ortağı olan ... isimli şahsın yetkilisi olduğu şirketten ürün ve soğutucu dolap aldığını ancak parasını ödemediğini, müşteki ile ortaklıktan ayrılan ...’in soğutucu dolabı işyerinden alabileceğini söylemesi üzerine yanında çalışan sanık ...’ye dolabı alması için talimat verdiğini kabul ettiğinin anlaşılması karşısında, ... isimli şahsın duruşmaya çağırılıp müşteki ile suça konu işyerinde ortak olarak çalışıp çalışmadıkları, birlikte çalışmış iseler bu dönemde sanık ...’in yetkilisi olduğu şirketten işyerine ürün ve suça konu soğutucu dolabı alıp almadığı sorularak alınan ürünlerin borcunun ödenip ödenmediği, ödenmemiş ise borcun kim tarafından ödenmesi gerektiği hususu araştırılarak sonucuna göre atılı hırsızlık suçunun bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenip işlenmediği ve bu kapsamda eylemin TCK'nın 144/1-b maddesinde tanımlanan suçu oluşturulup oluşturmadığı araştırıldıktan sonra hırsızlık suçunun iştirak halinde işlenmesi durumunda, TCK'nın 144. maddesinde öngörülen ceza indiriminden, yalnızca hukuksal ilişkiye dayanan alacak hakkının sahibi olan kimsenin yararlanabileceği de gözetilerek sanıkların hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 11/02/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7063, Karar No: 2020/520, Tarih: 29.01.2020

**2. Hukuk Dairesi         2019/7063 E.  ,  2020/520 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı kadın tarafından, nafakaların ve tazminatların miktarı yönünden; davalı-davacı erkek tarafından ise birleşen davanın reddi, kusur belirlemesi, tazminatlar ve davacı-davalı kadın yararına hükmedilen nafaklar yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı-davalı kadının tüm, davalı-davacı erkeğin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı-davalı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK m. 174/1) ve manevi (TMK m. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda (2.) bentte gösterilen sebeple bölge adliye mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda (1.) bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, adli yardımdan yararlanması sebebiyle başlangıçta alınmamış olan aşağıda yazılı karar ve ilam harcı ile temyiz başvuru harcının Sakine'ye yükletilmesine, istek halinde temyiz peşin harcının yatıran Metin'e geri verilmesine, dosyanın ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi. 29.01.2020 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2015/32471, Karar No: 2018/17431, Tarih: 09.07.2018

**22. Hukuk Dairesi         2015/32471 E.  ,  2018/17431 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının davalı Belediyeye ait Büyükşehir Toplum Merkezi'nde 17/10/2009 tarihinden itibaren işçi sıfatıyla yönetici olarak çalıştığını, aynı zamanda 13/08/2009 tarihinden itibaren de belediye başkan danışmanlığı yaptığını, davalı Belediye ile davacı arasında 13/08/2009 tarihinde danışmanlık ve 17/10/2009 tarihinden itibaren ise iş sözleşmesi bulunduğunu, davalı belediyenin danışmanlık sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiğini ancak işçilik alacaklarını karşılamadığını, davacının davalı Belediyede işçi olarak çalıştığını, davalının davacının SSK pirimlerini 4/1-a maddesi uyarınca yatırdığını, sözleşme gereğince de danışmanlık yaptığını ve sözleşme uyarınca Belediye Başkanının görev süresi ile 30/03/2014 tarihinde danışmanlık süresinin sona erdiğini, 5216 sayılı Yasanın 20. maddesi gereğince danışmanlık sıfatının 30/03/2014 tarihinde sona erdiğini, ancak işçi sıfatının sona ermediğini, danışmanlık ile işçilik ayrı statüler olduğunu, iş sözleşmesinin 30/03/2014 tarihinde feshedildiğini, ... çıkışının yapıldığını, davacıya işçi olması dolayısıyla herhangi bir ödeme yapılmadığını, 17/10/2009 - 30/03/2014 arası maaş alacağının bulunduğunu, hesaba esas kazancı ... kayıtlarında görüldüğü gibi olması gerektiğini, ayrıca emsallerine verilen ikramiyelerin de ödenmesi gerektiğini, çalışma dönemi olan 2009 - 2014 yıllarına ait yıllık ücretli izinleri kullandırılmadığı gibi izin ücreti de ödenmediğini, kıdem ve ihbar tazminatı da ödenmediğini belirterek fazlaya ilişkin talep hakkını saklı tutarak kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve izin ücreti ve ücret alacağını talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının danışmanlık görevi yaptığını, danışmanların sigortalı olmalarının 5510 sayılı Kanunun 4/2 hükmü gereği olduğunu, Yasa gereği Belediye Başkanının görev süresinin bitmesi ile sözleşmesinin sona erdiğini, bu sebeplerle herhangi bir alacağının olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı vekili, davacının danışmanlık görevi yaptığını, danışmanların sigortalı olmalarının 5510 sayılı Kanunun 4/2 hükmü gereği olduğunu, Yasa gereği Belediye Başkanının görev süresinin bitmesi ile sözleşmesinin sona erdiğini, bu sebeplerle herhangi bir alacağının olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının ... Başkanı Danışmanı olarak çalıştığı, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 20. maddesine göre; "Nüfusu 2.000.000'u aşan büyükşehir belediyelerine 10, diğer büyükşehir belediyelerinde 5'i geçmemek üzere başkan danışmanı görevlendirilebilir, danışman olarak görevlendirileceklerin en az 4 yıllık yükseköğrenim okullarından mezun olması şarttır, danışman olarak görevlendirilme, memuriyete geçiş, sözleşmeli veya işçi statüsünde çalışma dahil ilgililer açısından herhangi bir hak teşkil etmez, danışmanların görev süreleri, sözleşme süresi ile sınırlıdır, ancak bu süre belediye başkanını görev süresini aşamaz" şeklinde hüküm bulunduğu, bu nedenle Belediye Başkan Danışmanı olarak çalışan davacıya 5216 sayılı Kanunun 20. maddesi gereğince işçi statüsünde çalışma açısından herhangi bir hak verilemeyeceği, davacının işçi statüsünde ya da memur statüsünde olmadığı, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre; "İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç) işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi ile görevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemeleri kurulur." şeklinde hüküm bulunduğu, davacının İş Kanunu'na göre işçi sayılmadığı, bu nedenle İş Mahkemesi'nin görevli olmadığı, davacının memur statüsünde de olmadığından dolayı İdare Mahkemesinin de görevli olmadığı, bu nedenle genel görevli olan Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşıldığından, görevsizlik kararı verilmiştir.

Karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca, 4857 sayılı Kanun'a göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında, iş sözleşmesinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir.

Dosya içeriğine göre, davacı, Belediye Başkanı Danışmanı olarak görev yaparken aynı zamanda Belediyede işçi olarak çalıştığını, danışmanlık sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerinin yerine getirildiği ancak çalıştığı süre boyunca maaş almadığını beyan ederek işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacının Belediye Başkanının görev süresinin bitmesi nedeni ile danışmanlık görevinin sona erdiğini, bu nedenle alacağının bulunmadığını savunmuştur.

Dosya içeriğine göre, davacı, Belediye Başkanı Danışmanı olarak görev yaparken aynı zamanda Belediyede işçi olarak çalıştığını, danışmanlık sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerinin yerine getirildiği ancak çalıştığı süre boyunca maaş almadığını beyan ederek işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacının Belediye Başkanının görev süresinin bitmesi nedeni ile danışmanlık görevinin sona erdiğini, bu nedenle alacağının bulunmadığını savunmuştur.

Bu durumda, davacı, danışmanlık sözleşmesinden kaynaklı alacağını talep etmemekle birlikte davalı ile aralarındaki iş ilişkisine dayalı işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir. Şu halde yapılacak iş açılan davanın esasına girilerek sonucuna göre bir karar vermektir. Yazılı gerekçe ile davanın usulden reddi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 09.07.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7433, Karar No: 2018/6387, Tarih: 26.03.2018

**9. Hukuk Dairesi         2017/7433 E.  ,  2018/6387 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının iş akdinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini iddia ederek, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı her ne kadar dava dilekçesinde davalı olarak müvekkili şirketi göstermişse de dava dilekçesinde de açıkça belirtildiği üzere davacının işvereninin... İnş. Müh. Bilg. Tur. Teks. Hiz. .... İşl. San ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, bu nedenle davanın bu işverene yöneltilmesi ve müvekkili yönünden husumetten reddi gerektiğini, talep edilen alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı davalı işyerinde fazla çalışma yaptığı gibi bir kısım genel tatil ve hafta tatillerinde de çalıştığını ileri sürüp bu çalışmaların ücretlerini talep etmiş, davalı ise davacı iddialarının doğru olmadığını savunmuştur.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı tanık beyanına göre davacının fazla çalışma yaptığı, bir kısım genel tatiller ile hafta tatillerinde çalıştığı kabul edilip buna göre hesaplama yapılmıştır.

Söz konusu alacakların varlığını ispatlama yükü davacıda olup davacı delil olarak tanık beyanlarına dayanmıştır.

Kural olarak tanıklar kendi çalıştıkları sürelerde işyerindeki çalışma düzenini bileceğinden işe giriş ve çıkış tarihleri dikkate alınarak çalıştıkları süre ile sınırlı olarak fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili alacakları belirlenmelidir.

Davacı tanığı davalı işyerinde 2011 yılından itibaren çalıştığını açıklamıştır. Davacı tanığının çalışma süresi göz önüne alındığında 2011 yılı öncesi dönemler için beyanları dikkate alınamaz.

Mahkemece tanıkla ispatlanan dönem dışında da fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili alacağına hükmedilmesi hatalıdır.

Davacı tanığı davalı işyerinde 2011 yılından itibaren çalıştığını açıklamıştır. Davacı tanığının çalışma süresi göz önüne alındığında 2011 yılı öncesi dönemler için beyanları dikkate alınamaz.

Mahkemece tanıkla ispatlanan dönem dışında da fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili alacağına hükmedilmesi hatalıdır.

3-Dava belirsiz alacağın bir türü olan kısmi eda külli tespit davası olarak açılmış olup, bu dava türünde faiz başlangıcı yönünden Dairemiz uygulaması kısmi dava esaslarıyla aynıdır. Bu itibarla kıdem tazminatı dışındaki alacaklar bakımından dava dilekçesi ile istenen kısma dava, ıslah (talep arttırımı) ile artırılan miktarlar bakımından ise ıslah (talep arttırımı) tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 26/03/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5613, Karar No: 2024/14932, Tarih: 09.12.2024

**11. Ceza Dairesi         2024/5613 E.  ,  2024/14932 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2021/8476 Değişik İş

Adana Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.10.2021 tarihli ve 2021/10533 Soruşturma, 2021/36502 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı şikâyetçi şüpheli ... vekilinin itirazın reddine ilişkin mercii Adana 6. Sulh Ceza Hakimliğinin, 25.03.2022 tarihli ve 2021/8476 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 25.03.2022'de kesinleştiği belirlenmiştir. (Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın başlığında, müşteki olarak ... yerine müşteki şüpheli olarak ... isminin yazılması maddi hata olarak değerlendirilmiştir.)

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 12.09.2024 tarihli ve 2022/26456 evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/55690 sayılı Tebliğnamesi, 15.10.2024 tarihli ve KYB-2024/94918 sayılı üst yazısı ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının,15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/55690 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre, Karataş İlçesi Kemaliye Mahallesi Atatürk Caddesi No:57/1 adresinde bulunan petrol istasyonunun ...'e ait olduğu, ...'in yurt dışında ikamet etmesi sebebiyle sahibi olduğu petrol istasyonunun işletilmesinin vekaletname ilişkisi kapsamında 1993-2011 yılları arasında şüpheli ...'in yürüttüğü, akaryakıt istasyonundaki SGK evraklarının incelenmesinde şüpheli ...'in işyerinde fiilen çalışmadıkları halde çalışmış gibi göstererek Dilek (Karaçam) Karnıyağlı, Hatice (Akyapı) Kalkan, Gülüstan Ulutaş, Meltem Ünver, Hasan Ünver ve ...'i sigortalı gösterdiği ve işyerinden maaş verdiği, şüpheli ...'in vekaletname ile kendisine verilen yetkileri kötüye kullanarak haksız kazanç elde ettiği, asgari ücretle çalışan bir kişinin sahip olması mümkün olmayan bir mal varlığına sahip olduğu, bu sebeple hizmet nedeni ile güveni kötüye kullanma ve nitelikli dolandırıcılık suçların işlediği iddiasıyla ... tarafından şüpheli ... hakkında şikayetçi olunduğu dosyanın Karataş Cumhuriyet Başsavcılığının 02/02/2021 tarihli ve 2018/756 soruşturma, 2021/7 sayılı fezlekesiyle Adana Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca ... tarafından yapılan şikayetle ilgili evvelce 05/10/2021 tarihli ve 2021/60947 soruşturma, 2021/34569 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve mükerrer soruşturma yapılamayacağından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de,

Karataş Cumhuriyet Başsavcılığının 02/02/2021 tarihli fezlekesi kapsamında, şüpheli ... esasen müşteki olduğu, dosya arasında yer alan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 05/02/2020 tarihli ve 2020/7 sayılı raporunda şüpheliler haklarında tespitlerin yapıldığı, Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 05/10/2021 tarihli ve 2021/60947 soruşturma, 2021/34569 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararında şüphelinin ... olduğu, her iki soruşturmada dosyanın konusunun ve taraflarının aynı olmadığı, tüm dosya kapsamında şüpheliler haklarında kamu davası açılması için yeterli delil ve şüphe elde edildiği anlaşılmakla bu delillerin ve suçun unsurlarına yönelik takdir ve değerlendirmenin mahkemesince yapılması gerektiği gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.