muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/12179, Karar No: 2010/12951, Tarih: 25.11.2010

Davacı yan, intifa hakkı sahibi oldukları taşınmazda bu hakka dayanarak elatmanın önlenmesi isteğinde bulunduğunu ileri sürmekte ise de dayanılan vakıalar doğrultusunda uyuşmazlığın temelini intifa hakkını davacı adına kullanan bayi ve bu bayi ile diğer davalı ... Petrol Gazları A.Ş'nin yaptığı otogaz satış sözleşmesi ve bu sözleşmeye onay veren çerçeve sözleşmede tanınan sürenin sona erdiği iddiası oluşturmaktadır.

Dosya içeriğine göre, davacı ...Ş'nin 1312 ada 1 ve 6 parsel sayılı taşınmazlarda intifa hakkı sahibi olduğu ve bu yerde davalı ... Ticaret Sanayi Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti'ne bayilik verdiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket, ... Turizm Ticaret Sanayi Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti'nin de içinde bulunduğu çok sayıda bayisine bu tip tesislerde belli bir süre için otogaz satışı izni vermiştir. Bu arada davacı, davalılardan ... Petrol Gazları A.Ş. ile otogaz tesisi kurulması ve satış yapılmasına onay verme anlamında bir çerçeve sözleşme imzalamıştır. Bu çerçeve sözleşme 02.01.2001 tarihli olup buna göre, bu sözleşmenin ekindeki bayi listesinde bulunan tesislerde net kardan %15 pay almak şartıyla otogaz satışına izin verilmiştir. Ekli listede yer alan tesislerden birinin de davalılardan ... Turizim Ticaret Sanayi Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti'ne ait olduğu anlaşılmaktadır. ... Petrol Gazları A.Ş. ile ... Turizim Ticaret Sanayi Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti'nin otogaz satış sözleşmesi 05.06.2000 tarihli ve 5 yıllık olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı tüm bu olgulara dayanarak çerçeve sözleşmedeki onay süresinin sona erdiği, bu süreden sonra yapılan otogaz satış faaliyetinin sözleşme ilişkisine aykırı olduğu iddiasıyla yine aynı taraflara karşı dava açmış, açılan bu davanın kabulüne karar verilmesi üzerine yerel mahkeme kararı Dairemizin 2008/12508 - 2008/12990 sayılı ilamı ile bozulmuştur. Bozma kararında;

"...Çerçeve sözleşmede otogaz satışının süresi sözleşmenin 3-a maddesinde belirlenmiştir. Bu maddeye göre davacı POAŞ, sözleşme ekindeki listede belirtilen istasyonlarında ... Petrol Gazları A.Ş'nin otogaz satışına ... ile istasyon arasında imzalanmış olan otogaz satış sözleşmesi sürelerinin sona ermesine kadar izin vermiştir. Süresi sona eren sözleşmelerle ilgili olarak taraflar sona erecek ilk sözleşmenin bitim tarihinden 3 ay önce bir araya gelerek durumu değerlendireceklerdir. Dosya incelendiğinde, davacının davalı ...'a sözleşme süresi dolmadan önce 01.10.2004 tarihinde bu sözleşmeyi yenilemeyi düşünmediklerini belirten yazı gönderdiği görülmektedir. Ayrıca ... Noterliğinden gönderilen 26.03.2007 ve 30.03.2007 tarihli ihtarnameler ile davaya konu istasyondaki otogaz faaliyetlerinin durdurulması ve tesislerin kaldırılmasını ihtar ettiği anlaşılmaktadır. Son olarak da davacı 01.05.2007 tarihinde işbu davayı açmıştır.

Çerçeve sözleşme dikkate alındığında sözleşmenin süreli olduğu ve yenilenmesinin tarafların anlaşmasına bağlı bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı POAŞ ile davalılardan ... Petrol Gazları A.Ş arasında böyle bir mutabakatın sağlanamadığı, tam aksine davacının söz konusu sözleşmeyi yenilememe konusundaki iradesini karşı tarafa bildirdiği görülmektedir. Davacı şirket, bununla birlikte ihtarlardan ve davanın açılmasından sonra da çerçeve sözleşmeye göre kendisine düşen kar payını almaya devam etmiştir. Ayrıca davalı ... Petrol Gazları A.Ş'ye 29.11.2006 tarihli yazılı bildirimde bulunmuş, bu bildirimde otogaz satışı yaptığı istasyonlara kendi amblemlerinin konulmasını istemiştir.

Somut olay bu şekilde ortaya konulduktan sonra taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi ilişkisinin devam edip etmediği olgusunun saptanması gerekmektedir.

Bayilik sözleşmeleri kanunda düzenlenmemiştir. Bu nedenle bayilik sözleşmelerine ilişkin uyuşmazlıkların çözümünde Borçlar Kanununun sözleşmeye ilişkin genel hükümlerinden yararlanılmaktadır. Bilindiği gibi sözleşme “iki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun surette rızalarını beyan etmeleridir” şeklinde tanımlanmaktadır. Borçlar Kanununun 1. maddesinde tanımını bulan sözleşmenin tamamlanabilmesi için rıza beyanı açık olabileceği gibi zımni (örtülü) de olabilir.

Taraflar arasındaki 02.01.2001 tarihli sözleşme ile davalılar arasındaki otogaz satış sözleşmesinin süresi sonuna kadar davacının intifa hakkı sahibi olduğu taşınmazda bu hakkını kullandırttığı bayisinin otogaz satışına oluru vardır. Otogaz satışı sözleşmesi sona ermeden önce de değinilen çerçeve sözleşmesinin 3-a maddesi gereği sözleşmenin süresinin uzatılmayacağı da davalılara bildirilmiştir. Ne var ki, davalılar faaliyetlerini sona erdirilen sözleşme hükümleri çerçevesinde sürdürmeye devam ettirmişlerdir. Davacı da bu duruma 26.03.2007 ve 30.03.2007 tarihli ihtarına kadar ses çıkarmamıştır. Bu nedenle taraflar arasında bayilik sözleşmesinin aynı koşullarda devam ettiği savunulmaktadır.

Gerçekten de, sözleşme süre bitmesine rağmen aynı koşullarda fiilen devam ettirilmiştir. Sözleşmenin kurulmasında olduğu gibi devamında da tarafların rızasının açık ya da örtülü olabileceği kuşkusuzdur. Davacı yanın sözleşme ilişkisinin sürdürülmesine dair açık bir beyanı yoktur. Susma (olumlu ya da olumsuz) bir beyanda bulunma olarak kabul edilemez. Ancak bazı durumlarda, Borçlar Kanunu 1/2 maddesi anlamında örtülü bir irade beyanı sayılabilir. Bu örtülü beyanın karşı taraf açısından olumlu yönde bir irade beyanı kabul edilip edilmeyeceği Türk Medeni Kanununun 2. maddesi uyarınca değerlendirilerek saptanmalıdır. Ayrıca karşı tarafın susmanın kendisine örtülü bir irade beyanı olarak bağlanmasına yol açan olguları bilmesi ya da bilebilecek durumda olması gerekir.

Somut olayda taraflar tacirdir. Eylemli olarak iki yılı aşan otogaz satışına ses çıkartılmaması, kar payı almaya devam edilmesi ve 29.11.2006 tarihli bildirim ile ... Petrol Gazları A.Ş'nin otogaz tesislerinde kendi amblem ve logolarını kullanmasının istenmesi olgularının karşı tarafça sözleşmenin aynı koşullarda devam ettiğinin kabulü anlamına geleceğini davacı yanın basiretli bir tacir olarak öngörmesi gerekir. Ayrıca dosya içeriğinden davacının otogaz satışı lisansı aldıktan ve kendisinin de otogaz satışı yapabilme koşullarının oluşmasından sonra tesislerin boşaltılması ihtarında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan tüm bu açıklamalar karşısında taraflar arasındaki otogaz satışına dair çerçeve sözleşmenin sona erdiğinin ileri sürülmesi Türk Medeni Kanununun 2.maddesi kapsamında dürüst davranma kurallarıyla bağdaşmayacaktır. Zira, anılan madde hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi esnasında kişilerin dürüstçe ve güven kurallarına uygun bir şekilde davranması gereğini öngörmektedir. Davacı taraf örtülü irade beyanı ile çerçeve sözleşme hükümlerine göre otogaz satışına izin verdiğine göre çerçeve sözleşmenin yıldan yıla uzaması olgusu karşısında, davalılar arasındaki otogaz satış sözleşmesi 05.06.2007 tarihinde sona ereceğine dair ihtar da 26.03.2007 ve 30.03.2007 tarihlerinde çekildiğine göre davanın açıldığı 01.05.2007 tarih itibariyle sözleşme ilişkisinin ayakta olduğu..." belirtilmiştir. Bozma kararından sonra mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de bu karar henüz kesinleşmemiştir.

Şimdi davacı 28.08.2009 tarihli dilekçesi ile 15.06.2007 tarihinden sonra artık davalıların eylemlerinin sözleşme ilişkisine aykırı olduğu, intifa hakkına konu taşınmaza elatıldığı iddiasıyla eldeki davayı açmıştır. Yukarıdan beri yapılan açıklamalardan da anlaşıldığı gibi davacı ile davalı arasındaki sözleşme ilişkisinin bulunduğu, davanın da bu sözleşme ilişkisinin sona ermesine rağmen davalı ... Petrol Gazları A.Ş'nin taşınmaz üzerindeki otogaz satışını sürdürdüğü iddiasına dayandığına göre davalı ... Petrol Gazları A.Ş'nin pasif dava ehliyetinin bulunduğu açıktır.

Ayrıca, davacı bayisi ... Turizm Ticaret Sanayi Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti'nin diğer davalıdan temin ettiği otogazı satışa sunmasının otogaz satışına verilen onayın sona ermesi nedeniyle bayilik sözleşmesine aykırılık oluşturduğunu belirtmiş ve onay sözleşme ve bayilik sözleşmesine aykırılığı iki davalının eyleminin oluşturduğunu ileri sürdüğüne göre HUMK'nun 43.maddesi uyarınca davalılar arasındaki dava arkadaşlığı ve davanın birlikte görülmesi gerektiği hususu da gözardı edilerek ... Turizm Ticaret Sanayi Ürünleri Pazarlama Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın tefrikine karar verilmesi de HUMK'nun 47.maddesi uyarınca doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatıran taraflara iadesine, 25.11.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6991, Karar No: 2018/8525, Tarih: 08.03.2018

**8. Hukuk Dairesi         2017/6991 E.  ,  2018/8525 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Nüfusta Mükerrer Kaydın İptali İstemli

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmesi üzerine, davanın niteliği gereği duruşma talebinin reddinden sonra, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava dilekçesinde, davacı ...'in 12.03.1962 doğumlu olmasına rağmen 05.09.1963 doğumlu olarak da nüfusa mükerrer olarak tescil edildiği ileri sürülerek, 12.03.1962 doğumlu ...'in ölüm kaydı ile 05.09.1963 doğumlu ...'in nüfus kaydının iptali istenmiş; mahkemece, davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, aynı kişinin mükerrer olarak nüfusa kaydedildiği iddiasına dayalı mükerrer kayıt ile asıl kayıt olduğu ileri sürülen nüfus kaydındaki ölüm şerhinin iptali istemine ilişkindir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; ... ve ...'ın 05.03.1963 doğumlu ve 18.05.1966 tarihinde nüfusa tescil edilen ... ve aynı ad ile 12.03.1962 doğumlu ve 29.05.1974 tarihinde nüfusa tescil edilen çocuklarının olduğu, 12.03.1962 doğumlu ...'in 10.10.1977 tarihinde öldüğü, ölüm bildiriminin ise 13.07.1999 tarihinde eldeki davayı açan 05.03.1963 doğumlu ... tarafından yapıldığı, ancak her iki ...'e ait nüfus kayıtları üzerinden resmi işlemler yapıldığı buna göre; 12.03.1962 doğumlu ...'e ait ... İlkokulu kayıtları, askerlik belgeleri ve (askerlik görevini 03.11.1982 ila 04.07.1984 tarihleri arası yapmış) 26.06.1987 tarihinde verilmiş sürücü belgeleri, SSK sicil numarası (işe giriş tarihi 20.05.1987 olup aralılarla çalışılmış ve son olarak 20.01.2013 tarihinde işten ayrılmış) 05.03.1963 doğumlu ...'e ait resmi kayıtların ise, 2004 yılında değiştirilen nüfus cüzdanı, Bağ-Kur Sicil Numarası ( 01.10.2000 ila 01.11.2010 arası), SSK Sicil Numarası ( 01.11.2010 ila 30.12.2014 arası) 10.11.2009 tarihinde tescil edilen ... plakalı araç ruhsatı olduğu anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, çelişki açısından ilk dikkati çeken olayların askerlik görevini 03.11.1982 ila 04.07.1984 tarihleri arası yapmış olan 12.03.1962 doğumlu ...'in kayıtlara göre askerlik görevinden önce 10.10.1977 tarihinde ölmesi ile davayı açan 05.03.1963 doğumlu davacı ...'in diğer ...'in (12.03.1962 doğumlu) ölüm bildirimini yapmış olmasıdır. Dolayısı ile nüfus kayıtlarındaki tescil, doğum tarihi, ölüm tarihi gibi olayların tamamının veya bir kısmının gerçeği yansıtmadığı aşikardır.

Buna göre mahkemece; her iki ...'in de kimlik bilgileri ayrıntılı olarak yazılıp ayrı ayrı çalışma kayıtları yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu, okul kayıtları yönünden İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, askerlik kayıtları yönünden Askerlik Şubesi, vergi kayıtları için Mal Müdürlüğü ve Belediye Başkanlığı, Seçmen kayıtları için İlçe Seçim Kurulundan sorulup araştırma yapılarak oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi ve 1086 sayılı HUMK'nın 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nın 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 08.03.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8458, Karar No: 2020/1175, Tarih: 04.03.2020

**20. Hukuk Dairesi         2017/8458 E.  ,  2020/1175 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Temyize konu taşınmazın bulunduğu alanı kapsayan en eski hava fotoğrafı bulundukları yerlerden getirtildikten sonra dava dosyasının hükme esas alınan raporları düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine tevdi ile hava fotoğrafı ölçeği kadastro paftası ölçeğine (1956 yılındaki tapulama çalışmasındaki pafta ve 2011 yılındaki 22/-a çalışması ile oluşan pafta ayrı ayrı farklı renkli kalemlerle çakıştırılıp gösterilmek üzere), yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu belirlenmeli, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının, tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediğinin açıklandığı müşterek imzalı, açıklamalı ve krokili ek rapor alınması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 04/03/2020 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2461, Karar No: 2024/3065, Tarih: 01.10.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/2461 E.  ,  2024/3065 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/369 E., 2023/653 K.

BİRLEŞEN İZMİR 13. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2017/283 ESAS 2017/238 KARAR

İLK DERECE MAHKEMESİ: İzmir 14. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2016/127 E., 2020/142 K.

KARAR

Taraflar arasındaki, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı, asıl ve birleşen davaların kabulüne yönelik verilen hükmün, davacı vekilince duruşmalı, davalı vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli edilen günde asıl ve birleşen davada davalılar vekili Avukat ... gelmiş, diğer taraflardan gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili; müvekkili yüklenici şirket ile davalı ...'nin de aralarında bulunduğu arsa sahipleri arasında 30.01.2014 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan tüm edimleri yerine getirmiş olmasına rağmen, arsa sahiplerinin kendilerine isabet eden bağımsız bölümleri teslim almaya yanaşmadıkları gibi müvekkiline devri gereken 2 adet bağımsız bölümün tapusunu da devretmediklerini, azilname göndererek bağımsız bölümlerin iskan ruhsatının alınmasının engellediğini ileri sürerek, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince müvekkiline devri gereken ve davalı ... adına kayıtlı olan 7 ve 8 nolu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiş; bu dairelerin tüm arsa sahiplerinin alacaklarının teminatı olması nedeniyle, diğer arsa sahiplerine karşı da aynı istemle birleşen dava açılmıştır.

Davalılar vekili; davacı yüklenicinin haksız olarak kendisine daha fazla alan tahsis ettiğini, kat irtifakı kurulurken arsa sahiplerinin onayını almadığını, 50 m² büyüklüğündeki dükkanı müvekkili ...'ya vermediğini, inşaatta eksik ve ayıplı imalatlar bulunduğunu, inşaatın geç bitirilmesi nedeniyle arsa sahiplerinin kira bedeli ödemek zorunda kaldıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, asıl ve birleşen davalarda davacı yüklenicinin, inşaatı bitirerek iskan ruhsatını aldığı, davalı ... 'ye düşen daireler ile ortak alanlarındaki eksik ve ayıplı işler bedelinin 3.075,00 TL olduğu, yüklenicinin bu bedeli mahkeme veznesine depo ettiği gerekçesiyle, asıl ve birleşen davaların kabulü ile 7 ve 8 nolu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile davacı yüklenici adına tecsiline karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince, asıl ve birleşen davalarda davacı yüklenicinin, inşaatı bitirerek iskan ruhsatını aldığı, davalı ... 'ye düşen daireler ile ortak alanlarındaki eksik ve ayıplı işler bedelinin 3.075,00 TL olduğu, yüklenicinin bu bedeli mahkeme veznesine depo ettiği gerekçesiyle, asıl ve birleşen davaların kabulü ile 7 ve 8 nolu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile davacı yüklenici adına tecsiline karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı, asıl ve birleşen davalarda taraflar vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince; inşaattaki eksik ve ayıplı imalatların giderilmesi için gerekli olan bedel, yargılama sırasında alınan depo kararı üzerine ödendiğinden, dava tarihleri itibariyle, davalı arsa sahiplerinin tapu devirlerini yapmamakta haklı oldukları, bu nedenle tüm yargılama giderlerinin davacı yüklenici üzerinde bırakılması gerektiği, diğer yönlerden ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun yargılama giderleri yönünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davaların kabulü ile bağımsız bölümlerin davacı adına tesciline, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Bu karara karşı, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilince duruşmalı, davalı vekilince duruşmasız olarak süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya duruşmalı olarak incelendi, gereği konuşulup düşünüldü;

1. Bölge Adliye Mahkemesi kararının yargılama giderleri ve vekalet ücretinin asıl ve birleşen davalarda davacı yüklenici üzerinde bırakılmasına ilişkin kısmı usul ve yasaya uygun olduğundan, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin bu yönlere ilişkin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

2. Asıl ve birleşen davalarda davalılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Asıl ve birleşen davalar, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil istemlerine ilişkindir.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri ani edimli ve her iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdir. Yüklenici davacının karşı taraftan edimini talep edebilmesi için kendi edimini yerine getirmesi gerekir. Bunun için de imar mevzuatına fen ve sanat kurallarına ve sözleşmeye uygun bir yapı inşa ederek arsa sahibine teslim etmesi gerekir. Kuşkusuz teslimden sonra yüklenicinin borcu ayıba karşı tekeffül borcu olarak devam eder.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri ani edimli ve her iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdir. Yüklenici davacının karşı taraftan edimini talep edebilmesi için kendi edimini yerine getirmesi gerekir. Bunun için de imar mevzuatına fen ve sanat kurallarına ve sözleşmeye uygun bir yapı inşa ederek arsa sahibine teslim etmesi gerekir. Kuşkusuz teslimden sonra yüklenicinin borcu ayıba karşı tekeffül borcu olarak devam eder.

Uygulamada yükleniciler sözleşme ile birlikte arsa sahiplerinden vekalet alarak, inşaata ilişkin tüm resmi iş ve işlemleri yürütmekte ve yine bu vekalete dayalı olarak projede tadilatlar yapmaktadırlar. Bina ve bağımsız bölümlerin projesinde sonradan yapılacak tadilatlarda, tarafların sözleşmedeki hak ve yükümlülükleri gözetilmelidir. Ahde vefa ve dürüstlük kuralının gereği olarak, özellikle arsa sahiplerine isabet edecek bağımsız bölümlerin değerini düşürecek, kullanımlarını zorlaştıracak ve eseri kabülden kaçınmalarını hakkaniyet gereği haklı kılacak nitelikteki tadilatlarla ilgili arsa sahiplerinin bilgilendirilmesi ve onaylarının alınması gerekir.

Nitekim, taraflar arasındaki 30.01.2014 tarihli sözleşmenin “Özel Madde” başlıklı 20. maddesinde; “Arsa sahibine ait bağımsız bölümlerin projeleri ve sonrasında yapılacak tadilat ve düzeltmelerde arsa sahibinin yazılı muvafakati şarttır. Muvafakat olmadan inşaatın başından bitimine kadar projede değişiklik yapılamaz.” düzenlemesine yer verilmiştir. Söz konusu düzenlemenin, arsa sahiplerine ait bağımsız bölümlere ilişkin ortak alanları da kapsadığı açıktır.

Somut olayda, asıl ve birleşen davalarda davacı yüklenici sözleşme ile birlikte 30.01.2014 tarihinde, inşaatın tüm resmi iş ve işlemlerini yapmak üzere arsa sahiplerinden vekalet almış, bu vekalete dayalı olarak 20.08.2014 tarihli yapı ruhsatını, 25.12.2014 tarihli ve 05.03.2014 tarihli tadilat ruhsatlarını almıştır. Yüklenici, tadilat ruhsatlarını alırken, sözleşmeye aykırı olarak arsa sahiplerinin onayını almamıştır. Arsa sahiplerinden ... tarafından 03.06.2015 tarihinde azledilmesine rağmen her nasılsa 22.02.2016 tarihinde zemin kattaki depolu dükkan ile 1. kat 1, 2 ve 3 no.lu bağımsız bölümlerin yapı kullanma izin belgesini, 27.09.2016 tarihinde de 2 ve 3. kattaki bağımsız bölümlerin yapı kullanma izin belgelerini almıştır.