muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5816, Karar No: 2019/6791, Tarih: 04.11.2019

**11. Hukuk Dairesi         2018/5816 E.  ,  2019/6791 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada Sivas 3. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 12/09/2017 tarih ve 2016/859 E.- 2017/696 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine , istinaf isteminin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 11/10/2018 tarih ve 2018/317 E.- 2018/1030 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin "Mis Kebap" isimli firmanın sahibi olduğunu, müvekkilinin yeşil/beyaz renklerle yazılan "Mis Kebap" markasını 07/05/2005 tarihinde tescil ettiğini ve 07/02/2015 tarihinde ise 10 yıllık süre ile ile yenilediğini, müvekkilinin Mis Kebap isimli işyerinde ürünlerini yeşil beyaz ambalajlarla satışa sunulduğunu, kartvizit ve tabelada yine bu renklerin yer aldığını, davalının işyerinde müvekkilinin marka hakkına tecavüz teşkil edici şekilde, poşet/ambalaj, tabelasında, aynı şekilde yeşil/beyaz tonlarla "Royal" ismi küçük yazılmak suretiyle "Mis Döner" ifadesinin kullanıldığını, yine müvekkilinin 0346 223 52 44 nolu telefonu numarasına çok yakın olacak şekilde 223 52 45 - 223 52 43 nolu telefon numaralarının alındığını, keza aynı şekilde iş yerine gelenlere de iş yerini "Mis Döner" olarak tanıttıklarını, bu nedenle yüksek satış rakamları yakaladıklarını, ancak kalite ve tat olarak müvekkili firmanın markasının itibarını kaybetmesine neden olduğunu ileri sürerek, davalının müvekkilinin markasına vaki tecavüzünün meni'ne, kullanımının engellenmesine, hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkiline ait işyerinin otel olarak faaliyet göstermek üzere hazırlanmakta olduğunu, ihtiyati tedbir kararına itiraz ettiklerini, Mis Kebap isimli davacı şirketin kapalı olması ve başkaca bir şubesinin bulunmaması nedeniyle zarara uğramasının imkansız olduğunu, aksine Sivas ilinin en işlek caddesinde yüzlerce kişi önünde tabelanın sökülmesinin müvekkili şirketin ticari itibarını zedelediğini, davacı tarafın dayandığı 5883 sayılı yasa ve 556 sayılı KHK müvekkiline ait “Royal Mis Döner” isimli markanın da koruma altında olduğunu, her iki işyerinin lokasyonun farklı olduğunu, iç ve dış görünüş, renk ve dizayn bakımından en ufak benzerlik bulunmadığını, logo olarak da bir benzerlik bulunmadığını, Türkiyede ”Mis” ibaresini kullanan çok lokanta olduğunu, davacı tarafın Mis kelimesini kendine mal etmeye çalıştığı, bu nedenlerle HMK'nun 395. maddesi hükümleri uyarınca uyarınca davacının göstermiş olduğu teminat miktarı ile orantılı bir teminat gösterilerek tedbir kararının değiştirilmesinine veya kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamı ve bilirkişi raporları doğrultusunda, asıl ayırt edici unsurun "Mis" ibaresi olduğu, davalının “Royal Mis Döner” şeklindeki kullanımının davacı adına tescilli “Mis Kebap” markasına tecavüz niteliğinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve tarafların markalarının asıl unsurunun "MİS" ibaresinden oluştuğu, "Kebap" ve "Döner" ibarelerinin tali unsur olup, benzerliği ortadan kaldırmaya yetmediği, tarafların markalarını "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetlerinde" kullanmak istediği, her ne kadar davalı tarafça davacının markasını kullanmadığı savunulmuşsa da, 27.07.2016 dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 556 sayılı KHK hükümleri uyarınca bu savunmanın dinlenmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verimiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 8,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 04/11/2019 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/14510, Karar No: 2010/11198, Tarih: 01.11.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/14510 E.  ,  2010/11198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 02/07/2007 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 09/10/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi taraflar vekillerince süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyiz itirazına gelince; dava, trafik kazası nedeni ile yaralanmadan dolayı uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, taraflarca temyiz olunmuştur.

Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Dava konusu olayda, davalının kusurlu eylemi ile yol açtığı olayın oluş biçimi, olay günü, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına takdir edilen manevi tazminat azdır. Davacı yararına daha üst düzeyde manevi tazminat takdir edilmemiş olması;

Dava konusu olayda, davalının kusurlu eylemi ile yol açtığı olayın oluş biçimi, olay günü, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına takdir edilen manevi tazminat azdır. Davacı yararına daha üst düzeyde manevi tazminat takdir edilmemiş olması;

3-Tarafların diğer temyiz itirazına gelince; karar gününde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 12. maddesi uyarınca; dava konusunun para veya para ile değerlendirilebilir olması durumunda avukatlık ücreti, Tarife’nin üçüncü kısmına göre nispi olarak takdir edilir. Aynı Tarife'nin 10/1. maddesi uyarınca manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, kabul edilen tutar üzerinden Tarife'nin üçüncü kısmına göre belirlenir; 10/2. maddesi gereğince ise manevi tazminat isteğinin bir bölümünün reddedildiği durumlarda, karşı taraf yararına Tarife'nin üçüncü kısmına göre takdir olunacak ücret, davacı yararına takdir olunan ücreti geçemez.

Davacının maddi ve manevi tazminat istemlerinin birer bölümünün reddedildiği gözetilerek, kabul ve reddedilen bölümler yönünden, davacı ve davalı yararına yukarıda açıklanan Tarife gereğince ayrı ayrı avukatlık ücreti takdir edilmesi gerekirken, kabul ve reddedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarının toplamı üzerinden avukatlık ücreti takdir edilmiş olması;

Usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası’nın 438/son maddesi gereğince kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

Usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası’nın 438/son maddesi gereğince kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle, hüküm fıkrasının tazminat tutarlarına ilişkin 1 nolu bendinde yer alan “…1000,00…” biçimindeki sayı dizisinin silinerek yerine “…2.000,00…” sayı dizisinin yazılmasına; harç alınmasına ilişkin 2 nolu bendinde yer alan “…138.5…” biçimindeki sayı dizisinin silinerek yerine “…84,50…” sayı dizisinin yazılmasına; davacı yararına avukatlık ücreti takdirine ilişkin 4 nolu bendinin tümden silinerek yerine 4 nolu bent olarak “4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen maddi tazminat tutarı üzerinden hesap ve takdir edilen 500,00 TL, kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden 500,00 TL olmak üzere 1.000,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,” biçimindeki tümcenin yazılmasına; davalı yararına avukatlık ücreti takdirine ilişkin 5 nolu bendin tümden silinerek yerine 5 nolu bent olarak “5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen maddi tazminat tutarı üzerinden 500,00 TL, reddedilen manevi tazminat tutarı üzerinden 500,00 TL olmak üzere 1.000,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine,” biçimindeki tümcenin yazılmasına; tarafların öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve temyiz eden taraflardan peşin alınan harçların istekleri halinde geri verilmesine 01/11/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14511, Karar No: 2020/2670, Tarih: 06.07.2020

**16. Hukuk Dairesi         2016/14511 E.  ,  2020/2670 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "Kadastro sonucu mera olarak sınırlandırılan taşınmazın dava konusu edilen bölümlerinin niteliği ile ilgili olarak usulüne uygun mera araştırması yapılmadığı, uzman ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmadığı, uydu ve hava fotoğraflarının getirtilmediği, bu nedenle yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmadığı gibi, belgesiz araştırması da yapılmadığı belirtilerek; sağlıklı sonuca varılabilmesi için, 20-30 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 ( 1975-1985-1995-2005 gibi ) hava fotoğrafı, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğraflarının getirtilmesi ve sonrasında üç ziraat mühendisi ile birer jeodezi, fotogrametri uzmanı ya da harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti ve tespite aykırı sonuca ulaşılması nedeniyle tespit bilirkişilerinin katılımı ile mahallinde yeniden keşif yapılarak, dava konusu taşınmazın dava edilen bölümleri ile mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığının belirlenmesi, taşınmazın kadim ya da tahsisli mera olup olmadığının araştırılması ve dava konusu taşınmazın her yönden, tüm özelliklerini gösterir, her bir bölüm için ayrı ayrı çekilecek fotoğraflarının çektirilerek dosyaya konulması, bundan sonra toplanan ve toplanmış tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, dava konusu 101 ada 430 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının kısmen iptali ile, bilirkişi raporunda (A), (H) ve (N) harfleri ile gösterilen 6.419.64, 9.886,39 ve 1.927,60 metrekarelik kısımlarının davacı ... adına; (B), (C), (L) ve (M) harfleri ile gösterilen 2.149.50, 4.120.04, 888,50 ve 1.228,92 metrekarelik kısımlarının davacı ...; adına, (D) harfi ile gösterilen 15.373,20 metrekarelik kısmın davacı ... adına; (E) harfi ile gösterilen 20.061,55 metrekarelik kısmın davacı ... adına; (F) harfi ile gösterilen 3.708,92 metrekarelik kısmın davacı ... adına; (G) harfi ile gösterilen 6.420,16 metrekarelik kısmın davacı ... adına; (J) harfi ile gösterilen 5.431,55 metrekarelik kısmın davacı ... adına ve (K) harfi ile gösterilen 4.795,68 metrekarelik kısmın davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın mera vasfında olmadığı ve davacılar lehine 3402 sayılı Yasa’nın 14. maddesinde belirtilen zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Ne var ki, Mahkemece dava konusu taşınmaz başında yapılan keşifte dinlenilen yerel bilirkişilerce, dava konusu yerin davacıların babaları tarafından, öncesinde ise dedeleri tarafından çayır olarak kullanıldığı, bunun dışında kalan yerlerin mera olduğu beyan edilmiş ise de, dosya içerisinde bulunan bilirkişi raporlarına ekli fotoğrafların incelenmesinde, çekişmeli taşınmaz bölümler ile taşınmazın mera olduğu belirtilen bölümü arasında sabit sınır ve doğal ayırıcı unsur bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca ziraat bilirkişisinin raporunda da dava konusu bölümler ile mera arasında ayırıcı sınır bulunmadığı gibi, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin otu biçilerek kullanıldığı beyan edilmiştir. Bu durumda temyize konu taşınmaz bölümlerinin de meradan açıldığının kabulü zorunludur. Bilindiği üzere meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi neye ulaşırsa ulaşsın, bu zilyetliğe hukuken değer verilmesi mümkün bulunmadığı gibi, ot biçme suretiyle taşınmaz üzerindeki kullanımın ekonomik amaca uygun kullanım olarak kabulü de mümkün değildir.

Hal böyle olunca; Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümlerinde davacılar lehine zilyetlikle iktisap koşulları oluşmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, delillerin taktirinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.07.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7558, Karar No: 2024/8457, Tarih: 23.05.2024

**2. Ceza Dairesi         2023/7558 E.  ,  2024/8457 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Dosya incelenerek gereği düşünüldü.

Suça konu motosikletin çalındığı yere ilişkin şikâyetçinin, 03.09.2015 tarihli ''.... Mahallesi ... Sokak No: 6 sayılı ikametimin önüne direksiyon kilidi ile kilitleyerek bıraktım....''şeklindeki anlatımı dışında bir delil bulunmaması, YCGK'nın 2012/1852, 2013/334, 2013/338, 2013/374, 2014/227, 2014/228, 2015/98 Karar sayılı kararlarında da ifade edildiği gibi motosiklet çalındığı sırada binanın eklentisi sayılan bir yerde olup olmadığı ya da sokakta olmakla birlikte ayrıca sabit bir yere kilitlenerek bırakılıp bırakılmadığı açıklığa kavuşturulduktan sonra sonucuna göre 5237 sayılı TCK'nın 142/1-e veya 142/2-h maddeleri gereği uygulama yapılması gerektiği gözetilmeden eksik araştırma ile yazılı şekilde aynı Kanun'un 142/2-h maddesi uyarınca hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuğun temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3615, Karar No: 2016/848, Tarih: 22.06.2016

**Hukuk Genel Kurulu         2015/3615 E.  ,  2016/848 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki “ipoteğin kaldırılması ve taşınmaz üzerine aile konutu şerhi konulması” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara Batı 2. Aile Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 10/04/2012 gün ve 2010/565 E., 2012/240 K. sayılı kararın incelenmesi davalı banka vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 11.03.2013 gün ve 2012/14380 E., 2013/6484 K. sayılı ile;

(...Davacı, 115 ada 17 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan evin aile konutu olduğunu ve rızası alınmadan davalı banka lehine ipotek tesis edildiğini bildirerek ipoteğin kaldırılması ve aile konutu şerhi konulmasını talep etmiştir. Davalı banka ise ipotek işlemine yazılı belge ile davacının muvafakat ettiğini beyan etmiştir. Mahkemece yapılan kriminal incelemede taşınmazda ipotek tesisine muvafakat edildiğine ilişkin belgedeki imzanın davacıya ait olmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava konusu taşınmazın tapu kaydında; ipotek tesisine ilişkin işlemden önce aile konutu olduğuna ilişkin bir şerh bulunmadığına göre, lehine ipotek tesis edilmiş olan banka iyi niyetli ise bu kazanımının korunacağında kuşku yoktur (TMK md. 1023). Kanunun iyi niyete hukuki bir sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyi niyetin varlığıdır (TMK md. 3/1) Davalı banka ipotek tesisine diğer eşin muvafakatini aramış ve bu muvafakat belgesi sunulmuştur. Banka ipotek tesisine muvafakat belgesindeki imzanın davacıya ait olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir. Bu muvafakatin işlemin yapıldığı anda alınması zorunluğu da yoktur. Davalı banka muvafakat belgesindeki imzanın davacıya ait olmadığını bilmediğine göre ipotek tesis işleminde iyi niyetli olduğunun kabulü ile bu kazanımın korunması gerekir. Öyleyse davanın reddi yerine yazılı gerekçeyle kabulü doğru olmamıştır...)

gerekçesiyle karar oyçokluğu ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, TMK m. 194. gereğince aile konutu hukuksal nedenine dayalı ipoteğin kaldırılması ve taşınmaz üzerine aile konutu şerhi konulması istemine ilişkindir.

Davacı kadın, davalılardan koca adına kayıtlı olup aile konutu niteliğinde bulunan taşınmaz kaydına kendisinin bilgi ve rızası dışında ipotek şerhi konulduğunu belirterek, ipoteğin terkinine karar verilmesi istemiştir.

Dava, TMK m. 194. gereğince aile konutu hukuksal nedenine dayalı ipoteğin kaldırılması ve taşınmaz üzerine aile konutu şerhi konulması istemine ilişkindir.

Davacı kadın, davalılardan koca adına kayıtlı olup aile konutu niteliğinde bulunan taşınmaz kaydına kendisinin bilgi ve rızası dışında ipotek şerhi konulduğunu belirterek, ipoteğin terkinine karar verilmesi istemiştir.

Mahkemece, davacı ve davalının dava konusu taşınmazda ikamet ettikleri, dava konusu taşınmazın aile konutu olduğu, ipotek için düzenlenen resmi senette, davalı ...'ın ikamet adresi olarak aynı adresin yazıldığı, taşınmazın ipotek edilmesine muvafakat ettiğine dair belgedeki imzanın davacıya ait olmadığının Jandarma Kriminal raporundan anlaşıldığı, davalı bankanın konumu ve olanakları gereği taşınmazın kolaylıkla aile konutu olduğunu bilebilecek durumda olduğu, davacının aile konutunun ipotek edilmesinde açık rızasının bulunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne dair verilen karar, davalı banka vekilinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde gösterilen nedenlerle karar bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, davalı bankanın basiretli bir işadamı gibi hareket ederek muvafakati veren kişinin davacı eş olup olmadığını denetlenmesi gerektiği, yapılan işlem sırasında dava konusu taşınmazın aile konutu olduğunu bildiği, bu hali ile iyi niyetinin korunamayacağı gerekçesi ile önceki kararda direnilmiştir.

Direnme hükmünü temyize davalı Banka vekili getirmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; aile konutu üzerine ipotek tesisi için davacı eşin verdiği iddia olunan muvafakatnamedeki imzanın, davacı eşe ait olup olmadığı hususunda davalı bankanın araştırma yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, varılacak sonuca göre davalı bankanın TMK’nın 1023. maddesinde düzenlenen tapuya güven ilkesinden yararlanmasının mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Aile konutu, Türk Medeni Kanunu düzenlemesi içinde değişik maddelerde (m. 240, 254, 279, 652) zikredilmiş, ancak konuyla ilgili temel düzenleme m. 194’de yer almıştır. Düzenlemeye göre; eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemeyecek, aile konutunu devredemeyecek veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamayacaktır. Böylece, kural olarak eşlerin birbirleri ve üçüncü kişilerle her türlü hukuki işlem yapma serbestisi Türk Medeni Kanunu felsefesi içinde kabul edilmişken (TMK m. 193), aile konutu ile bu kurala ayrı bir istisna getirilmiş, aile konutu üzerindeki hakların sınırlandırılması esası kabul edilmiştir. Düzenleme ile malik olmayan eşe, aile konutu ile ilgili tapu kütüğüne şerh verilmesini isteme hakkı tanınmıştır (TMK m. 194/3).