muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/304, Karar No: 2025/5377, Tarih: 01.07.2025

2. Tebliğname yönünden

İlk Derece Mahkemesince tanıklar ... ve ...'ın beyanlarının alındığı ve Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 12.07.2023 tarihli ve 2023/919 Esas, 2023/1608 Karar sayılı ilamının onaylı suretinin dosya arasına alındığı, anılan dosyanın Dairemiz incelemesinden geçerek 29.05.2025 tarihli ve 2023/8140 Esas, 2025/4434 Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiğinin anlaşılması karşısında Tebliğnamede bozma öneren görüşe iştirak edilmemiştir.

3.Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan ve dosya kapsamına göre yeterli olduğu anlaşılan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, eylemin sanık ve suça sürüklenen çocuk tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, suça sürüklenen çocuğun sanığın eylemine yardım eden sıfatıyla iştirak ettiği, tasarlama koşullarının gerçekleştiği, maktul hakkında sanık ve suça sürüklenen çocuğun babalarını öldürme suçundan soruşturmaya başlandığı ancak ölüm nedeni ile takipsizlik kararı verildiğinin anlaşılması karşısında kan gütme saikiyle öldürme suçunun yasal koşullarının gerçekleşmediği, hata hükümlerinin uygulanamayacağı, takdiri indirimin Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında, yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulanmamasına karar verildiği anlaşıldığından, ileri sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesinde hükümlerde bozma nedeni dışında hukuka aykırılık bulunmamıştır.

4. Sanık ve suça sürüklenen çocuğun babası ...'nın 10.07.2021 tarihinde öldürülmesi olayı ile ilgili olarak, maktul ...'nin kasten öldürmeye azmettirme suçundan hakkında soruşturma yapıldığı

sırada dosyaya konu olayın meydana geldiği ve vefat etmesi nedeni ile hakkında takipsizlik kararı verildiği anlaşıldığından, Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre; öldürenin öldürülmeye kalkışılması halinde kan gütme saikiyle hareket etmiş sayılamayacağı, sanık ve suça sürüklenen çocuk hakkında asgari oranda haksız tahrik indirimi yapılarak hükümler kurulması gerekirken yazılı şekilde fazla cezaya karar verilmesi yönünden hükümlerde hukuka aykırılık bulunmuştur.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde (4.) bendinde açıklanan nedenle katılan ... vekili, suça sürüklenen çocuk ve sanık müdafilerinin temyiz istemleri haksız tahrik yönünden yerinde görüldüğünden Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.06.2024 tarihli ve 2024/169 Esas, 2024/476 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302. maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’den farklı düşünce ile, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Hükmolunan netice ceza miktarı ile sanık ve suça sürüklenen çocuğun tutuklulukta geçirdiği süre dikkate alınarak sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafilerinin tahliye talebinin ayrı ayrı REDDİNE,

Hükmolunan netice ceza miktarı ile sanık ve suça sürüklenen çocuğun tutuklulukta geçirdiği süre dikkate alınarak sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafilerinin tahliye talebinin ayrı ayrı REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.07.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10046, Karar No: 2015/25762, Tarih: 16.09.2015

**3. Ceza Dairesi         2015/10046 E.  ,  2015/25762 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2014/289038

MAHKEMESİ : Kars 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 17/06/2014

NUMARASI : 2014/102 (E) ve 2014/300 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Katılanın soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki istikrarlı beyanları, tanık Adem'in kovuşturma aşamasında okunmakla yetinilen soruşturma aşamasındaki beyanlarına göre; eylemin kasten işlenmesi karşısında olası kast hükümlerinin uygulanmış olması, aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi olarak gösterilmemiştir.

Ayrıca mahkemenin kabulüne göre de, sanığın, mağduru olası kastla kemik kırığına neden olacak şekilde yaralaması eylemi nedeniyle, CGK'nin 28.05.2013 tarih, 2013/259 Esas ve 2013/273 sayılı kararı gereğince 5237 sayılı TCK’nin 86/1, 86/3-e ve 87/3 maddelerine göre belirlenecek hapis cezasından sonra TCK'nin 21/2. maddesi gereğince indirim yapılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması sonuç cezayı değiştirmediğinden bozma sebebi yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanığın temyiz itirazının reddiyle hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 16.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9422, Karar No: 2017/6344, Tarih: 05.10.2017

**11. Ceza Dairesi         2017/9422 E.  ,  2017/6344 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- Sanık hakkında 2006 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan açılan kamu davasında; sanığın savunmasında suçlamaları kabul etmemesi ve sahte fatura düzenlemek suçunda, suçun maddi konusunun fatura olması, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanununun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi, 2006 takvim yılında düzenlendiği iddia olunan faturaların dosya içine konulmadığının anlaşılması karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi bakımından; 2006 takvim yılına ait fatura asıl ya da örneklerinden de kanaat oluşturacak sayıda temin edilip dosya arasına konulması, incelenerek kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi, suça konu faturaları kullandığı belirlenen şirket ya da şahıslardan bir kısmı hakkında karşıt inceleme raporu düzenlendiği görülmekle haklarında dava açılıp açılmadığının araştırılması, açılmış ise bu dava dosyalarının getirtilip incelenmesi ve ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya intikal ettirilmesi, gerektiğinde faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişiler de dinlenerek sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak aldıkları ve sanığı tanıyıp tanımadıklarının sorulmasından sonra sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre de; 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan haklardan sanığın sadece kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri yönünden koşullu salıverilme tarihine kadar uygulanması gerektiğinin gözetilmemesinin Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05.10.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4447, Karar No: 2017/2448, Tarih: 28.09.2017

**23. Hukuk Dairesi         2015/4447 E.  ,  2017/2448 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 26.02.2015 gün ve 2014/6541 Esas, 2015/1193 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı ... A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı yüklenici ... arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalı yüklenicinin elindeki vekaletnameyi kullanarak sözleşmeye göre kendisine verilecek daireleri davalılar ..., ..., ... ve ...’e devrettiği, davalılar ... A.Ş. ve ... A.Ş. lehine ipotekler tesis edildiğini, oysa ortada henüz bağımsız bölümlerin fiilen mevcut olmadığını, inşaatın yapımının durduğunu ileri sürerek, yapılan kat irtifakı tesisi, satış ve ipotek işlemlerinin iptali ile taşınmazın arsa vasfında müvekkili adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ... A.Ş. vekili, müvekkili banka ile davalı ... arasında imzalanan kredi sözleşmesi nedeni ile dava konusu taşınmaz üzerine ipotek tesis edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine de takibe geçildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar da davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemenin iddia, savunma, bilirkişi raporu, bozma ilamı ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... dışında kalan diğer davalılar yönünden davanın kabulü ile kat irtifakı tesisi, bağımsız bölüm satışı ve ipotek işlemlerinin iptaline dair kararın davalı ... A.Ş. vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 26.02.2015 tarih ve 2014/6541 E., 2015/1193 K. sayılı ilamı ile onanmıştır.

Bu kez, ... A.Ş. vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... A.Ş. vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, 65,40 TL harç ve takdiren 275,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 28.09.2017 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

Taşınmaz mülkiyeti veya ipotek hakkı edinme tapu sicili ile mümkündür. Tapu sicili herkese açıktır. İlgili herkes, tapu kütüğündeki ilgili sayfa ve belgelerin kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini tapu memurundan isteyebilir. Tapu kütüğüne yapılmış her tescil, bir ayni hakkı karşılar. Geçerli bir tescil, sicil dışı meydana gelen bir değişiklik sonucu sonradan yolsuz tescil haline gelebilir. Bu durumda bile iyi niyetli üçüncü kişiler bakımından, tescilin olumlu hükmü uygulanır.Yani, iyi niyetli üçüncü kişilerin böyle bir tescile güvenerek kazandıkları ayni haklar korunur.(M.K.m.1023)

Üçüncü kişinin yolsuz kayda dayanarak ayni hak kazanımının korunabilmesi için tescilin yolsuzluğunu bilmemesi veya bilebilecek durumda olmaması gerekir. Bu bağlamda, üçüncü kişilerin Medeni Kanun’un 3. maddesi çerçevesinde iyiniyetli olması esastır. Buna göre, kendisinden beklenen özeni göstermeyen, tescilin yolsuz olduğunu bilen veya bilebilecek durumda olan üçüncü kişiler iyiniyet iddiasında bulunamazlar. Burada aranan iyiniyet, tescil isteminin yevmiye defterine kaydı esnasında mevcut olmalıdır. Ancak, kütükteki tescilin belgelerle çeliştiğini bilmesine ya da şüphelenmesine rağmen bunu incelemekten veya gerekli özeni göstermekten kaçınır ise, iyiniyet iddiasında bulunamaz. Üçüncü kişinin iyiniyetli olmadığını ispat etme yükü, iddia eden tarafa aittir. Ancak iyiniyetin olmadığını kanıtlamak zor olduğundan bunu iddia eden bazı fiili karinelerden yararlanabilir. Örneğin, ayni hak kazanan kişiyle yakın bir ilişkinin bulunması, malın el değiştirmesinin kıssa sürede olması veya düşük bir bedelle el değiştirmesi durumlarında iyiniyet iddiasında bulunulamayacağı karine olarak kabul edilebilir.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, bünyesinde gayrimenkul satış vaadi ve eser sözleşmesini barındıran bir sözleşmedir. Bu sözleşmede arsa sahibi, sözleşmeye uygun koşullarda arsasını yükleniciye teslim etmek; yüklenici kendisine karşı edimini yerine getirdiğinde ise yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunu ona devretmek ile yükümlüdür. Sözleşmenin diğer tarafı olan yüklenicinin edim borcu ise sözleşmede kararlaştırılan koşullarda binayı yapıp arsa sahibine teslim etmektir. Aynı zamanda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ani edimli bir sözleşmedir. Ani edimli sözleşmenin kural olarak geriye etkili feshi ve tasfiyesi mümkündür. Geriye etkili fesihte sözleşmenin tarafları verdiklerini sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilirler. Uygulamada arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldıktan sonra yüklenici henüz edimlerini yerine getirmeden; arsa sahibi, arsa veya kat irtifak tapularını veya bir kısmını yüklenici adına tescil ettirmekte ve yüklenici finans ihtiyacını karşılamak için devredilen bağımsız bölüm veya arsa hisselerini üçüncü kişilere satmakta veya ipotek tesis edebilmektedir. Arsa payı veya bağımsız bölümlerin satılmasından veya ipotek tesisinden sonra yüklenici edimlerini yerine getirmediği için sözleşmenin geriye etkili feshedildiği bir realitedir.

Yukarıda izah edildiği gibi, yükleniciden arsa hissesi satın alan iyi niyetli üçüncü kişinin TMK nın 1023. maddesine istinaden "tapuya güven ilkesi" gereğince iktisabının korunması gerekir. Bu ilkeden ancak üçüncü kişinin kötü niyetli olduğunun ispatlanması halinde vazgeçilebilir.Yüklenici adına yapılan tescil işlemini her halde "yolsuz tescil" kabul etmek, toplumda onarılmaz zararlara sebep olmakta ve adalet duygusuna zarar vermektedir. Yaptığı araştırmada tapu kaydının yüklenici adına olduğunu tespit eden birinin -aksi ispat edilmedikçe- iyi niyetli olmadığını söylemek mümkün olmadığı için "tapuya güven ilkesine" istinaden mülkiyet kazanımının korunması TMK nın 1023. maddesi ve hakkaniyet gereğidir.

Her arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden tapu intikali yapılan yükleniciden tamamen iyi niyetli olarak arsa payı satın alanın bu iktisabını geçersiz saymak TMK nın 1023. maddesi karşısında açıkça Kanuna aykırı davranmak olacaktır. Arsa sahibi iyi niyetli ve risk almak istemiyorsa; tapu devrinin, sözleşme nedeniyle yapıldığını tapunun beyanlar hanesine şerh vermek suretiyle üçüncü kişilerin iyi niyet iddialarını bertaraf edebilir. Tapu siciline basit bir şerh vermekten kaçınan arsa sahibinin tamamen iyi niyetli üçüncü kişiler karşısında ve onların zararına sebep olacak şekilde korunması menfaatler dengesine aykırı olduğu gibi, taşınmaz hukukunun temeli olan "tapuya güven ilkesine" de açıkça aykırıdır.

Somut olayda, davacı-arsa sahibi ... ile yüklenici ... arasında 05.03.2007 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılmış ve 1421 ada 5 parsel üzerinde kat irtifakı kurmak ve irtifak tapularını sözleşmeye göre arsa sahibi ve yüklenici adına intikal ettirmek üzere verilen vekaletnameye istinaden kat irtifak tapusu tesis edildikten sonra; yüklenici, adına intikal eden 5 nolu bağımsız bölüm tapuda davalı ... Taşpına’a 16.4.2008 tarihinde satılmıştır. ..., ...sından aldığı konut finansman kredisi karşılığında 16.06.2008 tarihinde banka lehine ipotek tesis etmiştir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi tapuya şerh verilmediği gibi, ... veya ...nın kötüniyetli oldukları davacı tarafından ispat da edilmemiştir. Hal böyle olunca yukarıda izah edilen temel ilkeler gereğince İsmail ve ...ının “tapuya güven” ilkesinden yararlanmaları kanuni zorunluluktur. Bu nedenle, karar düzeltme isteminin kabul edilerek ipoteğin fekkine yönelik istemin kabulüne dair yerel mahkeme kararının bozulması gerekirken, MK nın 1023. maddesi göz ardı edilerek kötüniyetli olduğu ispatlanmayan ipotek lehtarının iktisabının geçersiz sayılması sonucunu doğuran Sayın çoğunluğun “karar düzeltme isteminin reddine” dair kararına muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2015/3781, Karar No: 2016/3482, Tarih: 31.03.2016

**16. Hukuk Dairesi         2015/3781 E.  ,  2016/3482 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVACILAR : ..., ...

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

KANUN YOLU : TEMYİZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "özel harman yerlerinin arazide kapsadığı alan, sap dökmek, düvenle sap sürmek, patoz yapmak ve tınaz oluşturmak için gerekli ve yeterli miktar ile sınırlı olup bu işlemler için gerekli ve yeterli arazi parçası haricinde kalan bölüm yönünden davanın reddine karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişme konusu 122 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 13.10.2014 havale tarihli fen bilirkişisi raporunda (B) harfi ile gösterilen 820,62 metrekare yüzölçümündeki bölümünün davacılar ...ve ... adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak çekişmeli taşınmaz davalı Hazine adına tapuda ham toprak vasfı ile kayıtlı olduğu halde mahkemece; Hazine adına olan tapu kaydı iptal edilmeden ve taşınmazın cinsi hüküm yerinde belirtilmeksizin davacı adına tescil hükmü kurulması isabetsiz olup, bu husus bozmayı gerektirmekte ise de; yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm fıkrasının 1. bendinin 3. satırında yazılı bulunan "820,62 metrekarelik kısmının" ibaresinden sonra "Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile özel harman yeri vasfı ile" sözlerinin yazılmasına, hükmün DÜZELTİLMİŞ bu hali ile ONANMASINA, 31.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2019/9407, Karar No: 2019/10811, Tarih: 18.06.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/9407 E.  ,  2019/10811 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme, iş yeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Her ne kadar suça sürüklenen çocuğa Baro tarafından görevlendirilen müdafii, yüzüne karşı verilen kararı süresi içinde temyiz etmiş ise de; 16.04.2015 tarihinde ifadesi sırasında 18 yaşını doldurduğu ve avukat istemediğini söyleyip müdafiisiz ifadesi alınan suça sürüklenen çocuğa Baro tarafından görevlendirilen müdafiinin yetkisinin ortadan kalkmış olması ve Dairemizin 15.01.2019 tarihli iade kararı sonrası bizzat tebliğ edilen kararı suça sürüklenen çocuğun temyiz etmemesi karşısında, yukarıda belirtilen gerekçe ile müdafiinin temyiz yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz yetkisi bulunmayan suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin 1412 sayılı Kanun’un 317. maddesi gereğince REDDİNE, 18/06/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/36847, Karar No: 2015/23607, Tarih: 30.11.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/36847 E.  ,  2015/23607 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, Fabrikasında dava dışı A.Ş.’nin sigortalı işçisi olarak temizlik işçisi sıfatıyla işe alındığını, ancak temizlik işi dışında asıl işin sigara üretim aşamasında çalıştığını, davalı . İie Temizlik A.Ş. arasındaki alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunun ÇSGB İş Teftiş Kurulu Başkanlığı Müfettiş raporu ile tespit edildiğini, .'nin Samsun 1. İş Mahkemesinin 2010/1147 E – 2011/158 K Sayılı , kurum işleminin iptali davasının da reddedildiğini ve onanarak kesinleştiğini, dolayısıyla taşeron işçilerinin iş ilişkisinin başından itibaren asıl işveren işçisi sayılacaklarını, söz konusu tespitler ve somut olay ışığında davalının eşit davranma ilkesine aykırı hareket etiğinden bahisle eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı ile fark ücret, sosyal yardım ve tazminatların tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacının ofis ve tuvalet temizliği işinde çalıştığını, davacı ile aynı işi yapan hiç bir kadrolu personel bulunmadığını, bu nedenle eşitlik ilkesine aykırılık bulunmadığını, 2009 yılı Ocak ayından itibaren fabrikanın kapanma süreci başladığından fazla çalışma yapılmadığını, kısa bir dönem kadın işçilerin hatalı üretilen sigara paketlerinin içinin boşaltılması amacıyla geçici olarak temizlik işi dışında çalıştığını, yardımcı iş niteliğindeki işte asıl işverenin işçisi olsa dahi işin vasıfsız olması nedeniyle vasıflı personelin ücretini isteyemeyeceğini, davaya dayanak gösterilen ÇSGB teftiş raporunun, 2010 yılındaki Samsun Sigara Fabrikası teftişine ilişkin olduğunu, ile ilgisinin bulunmadığını, ile Samsun fabrikasının çalışma koşullarının aynı olmadığını, bu nedenle raporun Tokat Fabrikasındaki çalışma sistemine esas alınamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacı tarafça dosyaya sunulan Çalışma Bakanlığınca hazırlanan teftiş raporunun içeriğinin dava konusu çalışmanın geçtiği iş yeri ile ilgisinin bulunmadığı, tanık beyanlarından temizlik elemanı olarak işe alınan davacı işçinin üretim destek elemanı olarak çalışıp çalışmadığı konusunda bir kanaate ulaşılamadığı, çalışmış olsa dahi üretim destek elemanının daha yüksek ücret alan asıl işverenin elemanı ile aynı işi yapmadığı, yüksek ücret alan asıl işveren işçisinin makinaları çalıştırabilmesi için özel bir eğitim alması gerektiği ve üretim destek elemanın eğitim ve deneyim gerektirmeyen, makinaya dokunmadan makinanın çevresinin düzenlenmesi ve makinayla ilgili getir-götür işleri ile ilgili bir çalışmasının olduğu, davacının taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı şirket ile dava dışı arasındaki destek hizmeti alım sözleşmesinin muvazaalı olup olmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı iş kanununun 2 nci maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Yasanın 2 nci maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt işverenlik yönetmeliğinin 11 inci maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla iş kanununun 2 nci maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa borçlar kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka iş kanununun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.