muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/8815, Karar No: 2017/5449, Tarih: 15.06.2017

Davanın, yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada: “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Düzenleme ile ölen sigortalının kız çocuğu veya dul eşi yönünden, boşanılan eşle boşanma sonrasında fiilen birlikte olma durumunda, ölüm aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların geri alınması öngörülmektedir. Buna göre, daha önce ... kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama olgusu, gelir veya aylık kesme nedeni ve bağlama engeli olarak benimsenmiştir.

Anılan maddenin gerekçesinde de açıklandığı üzere, düzenleme ile hakkın kötüye kullanımının olası uygulamaları engellenmek istenmiş ve bu amacın gerçekleştirilebilmesi için kötüye kullanımın varlığı belirlendiği takdirde ilgiliyi haktan yararlandırmama; hakkın kötüye kullanılması durumunda hak sahipliğinin ortadan kalkması ve dolayısıyla gelir veya aylıktan yararlandırılmama yöntemi benimsenmiştir.

5510 sayılı Yasa'nın 56. maddesinde oldukça yalın olarak; "eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen" ibareleri yer almakta olup kanun koyucu tarafından örneğin; "... kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan", " hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan", "gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan" veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede, boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurum'ca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken, eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan "boşanma" hukuki durum ve sonucunun, eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda "anlaşmalı boşanma" adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibariyle gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Tüm bu açıklamalar ve ... Denetmeni tarafından düzenlenen 30/01/2015 tarih ES/19 sayılı rapor içeriği, ayrı yaşanıldığı iddia edilen eve ait krokiden anlaşılan dış girişi tek , içerden merdivenle üst kata çıkılan evin ayrı yaşamaya müsait olmadığı, bu koşullarda ayrı yaşanıldığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, polis araştırmasından sonra mernis adreslerinin değiştirilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde davacının ve eşinin aynı adreste birlikte yaşadıkları sabit olup, 5510 sayılı yasanın 59/2. maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin de aksi ispat edilemediğinden, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 15/06/2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/17494, Karar No: 2021/8110, Tarih: 11.10.2021

**11. Ceza Dairesi         2017/17494 E.  ,  2021/8110 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

Bornova Vergi Dairesi Müdürlüğünün 265 064 7144 vergi kimlik numaralı mükellefi .... Araç Üstü Ekipman San. ve Ltd. Şti. yetkilisi olan sanığın, “2010 takvim yılında sahte fatura kullanma“ suçunu işlediğinin iddia ve kabul olunduğu olayda; savunmalarında faturaların gerçek alışverişlere dayandığını beyan ederek suçlamaları kabul etmemesi karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından;

1) Sahte faturaları düzenlediği iddia olunan ... Teknik Hırdavat İnş. Malz. Ltd. Şti. yetkilisi ... hakkındaki Menderes 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/92 Esas ve 2017/55 Karar sayılı dosyasının akıbetinin araştırılması, dava dosyası getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya intikal ettirilmesi,

2-UYAP üzerinden yapılan incelemede, sanık hakkında aynı mükellefiyeti nezdinde 2010 takvim yılında sahte fatura kullanma suçunu işlediğinden bahisle İzmir 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/435 Esas ve 2014/486 Karar sayılı ilamıyla kurulan mahkûmiyet hükmünün Dairemizin 11.10.2021 tarihli ve 2017/11235 Esas sayılı ile İzmir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/234 Esas ve 2014/83 Karar sayılı ilamıyla kurulan mahkûmiyet hükmünün Dairemizin 11.10.2021 tarihli ve 2017/10288 Esas sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiği anlaşılmakla; delillerin birlikte değerlendirilmesi ve eylemlerin zincirleme suç içinde kalıp kalmadığının belirlenmesi açısından, mümkün olması halinde anılan dava dosyaları ile iş bu dosyanın birleştirilmesine karar verildikten sonra, sanığın 2010 takvim yılında “farklı beyanname dönemlerinde” sahte fatura kullandığının tespit edilmesi halinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ve araştırma neticesinde sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulması,

3) Kabule göre de;

a) “25.10.2010“ olan suç tarihinin, gerekçeli karar başlığında “2010“ şeklinde eksik yazılması,

b) 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 11.10.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/15630, Karar No: 2009/3296, Tarih: 17.03.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/15630 E.  ,  2009/3296 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 10.01.2002 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali, tescil istenmesi üzerine bozmaya uyularak yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 18.03.2008 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 17.03.2009 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Av.... ile karşı taraftan davacı vekili Av.... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı arsa sahibi, yüklenicinin edimini yerine getirmediğini, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava kabul edilmiş, 10 sayılı parselde mevcut davalıya ait 466/2400 hissenin 150/2400’nün iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

Davadaki istemin dayanağı 21.03.2000 günlü temlik işlemidir. Bir tanımlama yapmak gerekirse, alacağın temliki devreden eski alacaklıyla (yüklenici) devralan yeni alacaklı (davadaki üçüncü kişi) arasında Borçlar Kanununun 163. maddesi uyarınca yazılı olarak yapılması zorunlu ve borçlunun (arsa sahibinin) rızasını gerektirmeyen borçlandırıcı bir işlemdir. Bu işlemle yeni alacaklı eski alacaklı yüklenicinin yerine geçerek ifayı borçludan (arsa sahibinden) isteyebilir. Ne var ki, yeni alacaklının ifa talebine muhatap olan borçlu, ifayı hemen yerine getirmek zorunda değildir. Borçlar Kanununun 167. maddesine göre temlik işlemine vakıf olan borçlu (arsa sahibi) eğer temlik işlemi olmasaydı eski alacaklıya (yükleniciye) karşı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan ne gibi hakları varsa yeni alacaklıya (davacı üçüncü kişiye) karşı ileri sürebilir hale gelir. Burada üzerinde durulması gereken diğer bir sorun da alacağın temliki işleminde temlik edilen alacağın gerçek alacak ne ise o olduğu konusudur. Başka bir anlatımla, yüklenici arsa payı karşılığı sözleşmedeki edimlerini yerine getirmemişse veya sözleşmeye aykırı davranmışsa ne yüklenici ve ne de ondan alacağını temlik alan üçüncü kişi arsa sahibinden arsa payı karşılığı sözleşmeye dayanarak temlik talebinde bulunamaz. Zira, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden maksat arsa sahibinin maliki olduğu arsa üzerine fenne, sözleşmeye ve amacına uygun bina yapmak, sözleşmedeki diğer edimlerini eksiksiz ifa etmektir.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Özellikle, bilirkişinin 01.07.2004 günlü raporundan davalının paylı malik olduğu 10 sayılı parsel üzerine yapılan binanın projeye aykırı imal edildiği, binada 3 adet proje dışı dükkan yapıldığının belirlendiği anlaşılmaktadır. Bu haliyle yapı, projeye aykırıdır. Projeye aykırılıklar giderilmediği sürece de 10.01.1997 günlü arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinde kararlaştırılan edimlerin yüklenici tarafından yerine getirildiği kabul edilemez. Edimini yerine getirmeyen yüklenici karşı taraftan ifa isteyemeyeceğinden onun alacağını temlik ettiği davacı da ifa talebinde bulunamaz. Kaldı ki, davalı ile dava dışı yüklenici arasında yapılan 10.01.1997 günlü sözleşmenin 6. maddesinde yapının teslimi yüklenicinin iskan ruhsatı (oturma belgesi) alınması koşuluna bağlanmıştır. Sözleşmenin bu hükmü HUMK.nun 287. maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olduğundan teslimin başka türlü yapılma olanağı yoktur. Kısaca, yüklenici 10.01.1997 günlü sözleşmedeki edimlerini yerine getirerek binayı hukuken arsa sahibine teslim etmiş kabul edilemez.

Yapılan bu hukuki saptamalar karşısında davanın reddi yerine bozma ilamına yanlış anlam verilerek ve delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek istem hüküm altına alındığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, 625.00 TL. Yargıtay duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak vekille temsil olunan davalıya verilmesine, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 17.03.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11388, Karar No: 2013/18305, Tarih: 06.05.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/11388 E.  ,  2013/18305 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanıklar hakkında kurulan hükmün temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanıklar hakkında hükmedilen kısa süreli hapis cezasının 5237 sayılı TCK'nin 50/1-f maddesi gereğince seçenek yaptırıma çevrilirken infazı kısıtlayacak şekilde temizlik işlerinde kamuya yararlı bir işte çalıştırılmalarına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesi gereğince, hüküm fıkrasından sanıkların kamuya yararlı temizlik işinde çalıştırılmalarına ilişkin kısmın çıkartılarak yerine sanıkların 5237 sayılı TCK'nin 50/1-f maddesi gereğince 2 ay 15 ... "kamuya yararlı bir işte çalıştırılmalarına" cümlesinin eklenmesi suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 06.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7357, Karar No: 2016/2494, Tarih: 07.03.2016

**11. Hukuk Dairesi         2015/7357 E.  ,  2016/2494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : .... 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

(TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA)

TARİHİ : 03/02/2015

NUMARASI : 2013/958-2015/42

Taraflar arasında görülen davada .... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03.02.2015 tarih ve 2013/958-2015/42 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketin ortağı olduğunu, şirketin kuruluşu sırasında iki farklı kuruluş sermayesi oluşturulduğunu, müvekkilinin davalı şirkete kuruluş ortağı olarak sembolik olarak 380 TL ve 150.000 Alman Markı sermaye ödediğini, 2007 yılından itibaren tüm ortaklara şirket sermayesindeki paylarının %80'i oranında iade edileceğinin bildirildiğini, buna karşılık müvekkiline 380 TL'ye karşılık olarak 5.300 TL, 150.000 Alman Markına karşılık olarak 86.840 TL ödeme yapıldığını, davalı şirketin sermaye azaltımı süreci sonunda müvekkiline ödenmesi gereken eksik kısımların ödenmediğini ileri sürerek, ödenmesi gereken meblağın ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin sermaye azaltımı ve pay dağıtımı sürecinin genel kurul kararı ile tamamlandığı, 6102 sayılı TTK'nın 445. maddesi uyarınca 3 ay içerisinde genel kurul kararının iptali talebiyle dava açma hakkı olan pay sahibi davacının, süresinde genel kurul kararının iptali yoluna başvurmaksızın işbu davayı açtığı, davaya konu talebinin dinlenemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davalı şirketin genel kurulda alınan sermaye azaltılması kararı gereğince ortaklara iade edilmesi gereken sermaye paylarından davacıya eksik ödeme yapıldığı iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, sermaye azaltımı ve azaltılan sermaye karşılığı pay bedellerinin ortaklara iadesine ilişkin 04.03.2011 tarihli genel kurul kararına karşı davacının herhangi bir iptal davası açmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Ancak, huzurdaki davanın konusu, 04.03.2011 tarihli genel kurulda alınan sermaye azaltımı kararı doğrultusunda iade edilecek tutara ilişkindir. Bu durumda, mahkemece sözkonusu karar gereğince, davalı şirketin ortaklara hisse karşılığı ne şekilde bir iade işleminin yapıldığı konusunda taraf delilleri toplanıp, davacıya daha önce ödenen miktarlar dışında başkaca ödenmesi gereken eksik bir tutarın bulunup bulunmadığı belirlenerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabülü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 07.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1528, Karar No: 2019/1169, Tarih: 12.11.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2016/1528 E.  ,  2019/1169 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “maddi ve manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İstanbul 1. İş Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 04.02.2014 tarihli ve 2013/157 E., 2014/9 K. sayılı karar davacı vekili ile davalı... Turizm Yatırım İnş. San. Tic. A.Ş. (Zengin Petrol San. A.Ş.), davalı ... San. Tic. Ltd. Şti., davalı ...Çimento San. ve Tic. A.Ş. (Set Beton Madencilik San. Tic. A.Ş.) vekilleri tarafından temyiz edilmekle Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 16.06.2015 tarihli ve 2014/25483 E., 2015/13848 K. sayılı kararı ile:

"…1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına temyizin kapsamı ve temyiz nedenlerine göre davacı vekilinin tüm, temyiz eden davalılar Opak İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. Mintur Turizm Yatırım İnşaat San. Tic. AŞ ile ...Çimento San. Tic. AŞ vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava 10.04.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu % 76 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece Dairemizin, davalılardan... AŞ’nin yaptığı ifa amaçlı ödeme ile SGK’nun bağladığı gelir ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir bölümünün indirilmesi suretiyle maddi tazminatın belirlenmesi gerektiğine ve davacı yararına takdir olunan manevi tazminatın fazla olduğuna ilişkin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda bozma sonrasında açılan ve birleşen ek davadaki taleplerde dikkate alınmak suretiyle, davalılardan Adakale İnş. Mimarlık Müh. Nak. Tur. Ltd. Şti. aleyhindeki davanın atiye terk edildiğinden karar verilmesine yer olmadığına, maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile Adakale LTD Şti dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmiş ve bu karar davacı vekili ile aleyhine hüküm kurulan davalılar vekilleri tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Davacının iş kazası sonucu %76,00 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı olayda davacının %20, davalıların ise toplam olarak %80 oranında kusurlu olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Davacının iş kazası sonucu %76,00 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı olayda davacının %20, davalıların ise toplam olarak %80 oranında kusurlu olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Gerek mülga B.K'nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı T.B.K’nun 56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi zarar adı ile ödenmesine karar verebileceği öngörülmüştür. Hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile zarar görene verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır.Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı davacının sürekli iş göremezlik oranı, işçinin yaşı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması gerektiği de söz götürmez.

Bu ilkeler gözetildiğinde ve özellikle 120.000,00TL manevi tazminatın fazla olduğuna ilişkin Dairemiz bozma ilamına uyularak davacı yararına hüküm altına alınan 110.000,00-TL manevi tazminatında fazla olduğu ve uyulmasına karar verilen bozma ilamında açıklanan ve yukarıda yeniden açıklanmasına ihtiyaç duyulan ilkelere aykırı bulunduğu açıkça belli olmaktadır.

Maddi tazminata gelince; Mahkemece uyulmasına karar verilen bozma sonrası yapılan yargılamada, yeni verilere göre davacının zararı hesaplatılarak, hesaplanan bu zarardan Kurumca bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin indirilmesi suretiyle maddi tazminatın belirlenmesi yoluna gidilmiş olup, yapılan bu uygulama ile davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakkın ihlal edildiği görülmektedir.

Maddi tazminata gelince; Mahkemece uyulmasına karar verilen bozma sonrası yapılan yargılamada, yeni verilere göre davacının zararı hesaplatılarak, hesaplanan bu zarardan Kurumca bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin indirilmesi suretiyle maddi tazminatın belirlenmesi yoluna gidilmiş olup, yapılan bu uygulama ile davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakkın ihlal edildiği görülmektedir.

Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına Mahkemece uyulmasına karar verildiğinde, Mahkeme için uyulan kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince de, sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde ikinci bir bozma kararı verilememektedir. (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E. 2006/521 sayılı kararı)

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.