muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4099, Karar No: 2024/8884, Tarih: 23.09.2024

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; davaya konu iş kazasının meydana geldiği tarihte yürürlükte olan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin "Belgelendirme" başlıklı 17 nci maddesinde açıklanan, eğitime katılacak kişinin görev unvanı, eğitimin konusu, süresi, eğitim verenin görev unvanı gibi unsurları içermemesi nedeniyle, "iş başı eğitimi" başlıklı belgenin geçerli bir belge olmadığı kanaatiyle iş kazasına neden olan patoz makinesine ilişkin özel bir eğitim verilmediği sonucuna ulaşılarak, hükme dayanak alınan ve davaya konu iş kazasında davalı işverenin %75, davacı işçinin %25 oranlarında kusurlu olduğunu belirleyen kusur raporunun içeriğinden farklı olarak davalı vekilinin beyan ve istinaf başvuru dilekçelerinde, işverenin/işçinin kusur oranlarının daha yüksek/daha düşük olmasını gerektirir bilimsel, teknik ve somut olaya uygun değerlendirmeler aksine somut iddiaların belirtilmediği ve değinilen yasal mevzuatla birlikte tüm dava dosyası kapsamı dikkate alınmak sureti ile davaya konu iş kazasının meydana gelmesinde işveren ve kazalı işçi yönünden isabetli bulunan kusur aidiyet ve oranlarına yönelik istinaf başvuru sebep ve gerekçelerinin yerinde ve kabul edilebilir olmadığı sonucuna varılmıştır. Hazırlanan 08.12.2019 tarihli ilk hesap raporunda dosya içerisinde yer alan 01.07.2014 tarihli müfettiş inceleme raporu kapsamında işçinin 7 günlük brüt kazancının 366,48 TL olduğu belirlemesine istinaden hesap yapılmış ise de varılan sonucun dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamında bulunan davacı işçinin imzasını içeren ve imza inkarına uğramayan 2011 yılı Mayıs ayı bordrosu gereğince 366,48 TL'nin prime esas kazanç miktarı olduğu, bunun içinde 112,35 TL fazla mesai, 40,13 TL çalışılması halinde ödenmesi gereken hafta tatili, 53,50 TL çalışılması halinde ödenmesi gereken resmi tatil ücreti tahakkuk ettirildiği, aylık brüt ücretinin 802,50 TL olup asgari ücrete tekabül ettiği görülmüştür. Bu itibarla davacının brüt ücreti yerine fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil çalışmalarını da kapsayan prime esas kazanç tutarının esas alınarak maddi tazminat hesabı yapılması hatalı bulunmuştur. Davalı tarafın bu husustaki istinaf sebepleri yerindedir. Bu kapsamda yeniden imzalı bordrodaki gerçek ücret miktarı esas alınarak hesap raporu hazırlatılmıştır. Hazırlanan 25.07.2021 tarihli hesap raporu denetime elverişli ve hükme esas alınabilecek nitelikte bulunmuş, davacının sürekli iş göremezlik dönemine ilişkin maddi tazminat miktarı 109.676,44 TL olarak tespit edilmiştir. Bu kapsamda davacı tarafından itiraz edilmeyerek kesinleşen ilk rapordaki veriler esas alınarak ve 10

. Davalı tarafın bu husustaki istinaf sebepleri yerindedir. Bu kapsamda yeniden imzalı bordrodaki gerçek ücret miktarı esas alınarak hesap raporu hazırlatılmıştır. Hazırlanan 25.07.2021 tarihli hesap raporu denetime elverişli ve hükme esas alınabilecek nitelikte bulunmuş, davacının sürekli iş göremezlik dönemine ilişkin maddi tazminat miktarı 109.676,44 TL olarak tespit edilmiştir. Bu kapsamda davacı tarafından itiraz edilmeyerek kesinleşen ilk rapordaki veriler esas alınarak ve 10. HD'nin 2020/9717 E - 2021/2003 K sayılı ilamında belirtildiği gibi daha sonra yürürlüğe giren asgari ücretteki değişiklikler rapora yansıtılmayarak davacının maddi tazminat alacağına yönelik olarak yapılan hesaplamada hata bulunmadığı anlaşıldığından davacının kesinleşen hususlara yönelik ve bir kısmı ekonomik değer ifade etmeyen itirazları yerinde görülmemiştir. Bunun dışında davacının ilk derece yargılaması aşamasında elden ücret ödendiğine yahut bordrodaki ücretin gerçek ücreti yansıtmadığına ilişkin bir iddiası da olmadığından bu aşamada imzalı bordrodaki ücretin gerçeği yansıtmadığına yönelik itirazlarına da değer verilmemiştir. Tüm bu nedenlerle tespit edilen 109.676,44 TL maddi tazminat alacağının hüküm altına alınmasına karar verilmiştir. Meslekte kazanma güç kaybı oranı (%23) ve davacının kusur durumu (%25), kaza tarihi, dava dilekçesinde davalının tam kusurlu olduğunun iddia edilmesi dikkate alındığında, davacı için mahkemece takdir olunan manevi tazminat miktarı yüksek olup hakkaniyete ve olayın özelliğine uygun görülmemiştir. Bu açıdan İlk Derece Mahkemesinin kararı hatalı olup, davalının istinaf başvurusunun bu nedenle yerinde olduğu, 40.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olacağı kanaatine varılarak;

"Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Tire 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 04.02.2020 tarihli, 2013/37 Esas - 2020/79 Karar sayılı kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere HMK'nin 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak;

1-Davanın maddi tazminat yönünden kısmen kabulü ile, 109.676,44 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 23.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

2-Davanın manevi tazminat yönünden kısmen kabulü ile 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Maddi tazminat hesabında bilinen hale gelen 2020 ve 2021 asgari ücret verilerinin esas alınması gerektiğini, hesaba esas alınan asgari geçim indirimi alacağının eksik hesaplandığını, imzalı bordroya itibar edilmeyeceğini, müvekkilinin aldığı ücret ile asgari ücret arasında fark olduğunu, maddi tazminatın hesabında bakiye ömür tespitinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlığın iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemine ilişkin olduğu, anlaşılmaktadır.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir. "Dava yığılması (objektif dava birleşmesi)" açısından aynı Kanun'un 110 uncu maddesidir. "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun hükümleri gözetildiğinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleridir. "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleridir. "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısında işyerinin nitelik ve kapsamına göre 6331 sayılı Kanunun maddeleridir.

3. Değerlendirme

1.Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Değerlendirme

1.Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle; Bölge Adliye Mahkemesince hükme esas alınan hesap raporundaki tespitler ile davalı taraf lehine oluşan usuli kazanılmış hakka dair tespitlerin dosya kapsamı ve Dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına göre davacı vekili tarafından ileri sürülen temyiz sebeplerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş olması karşısında temyiz edenin sıfatına temyiz kapsam ve nedenlerine göre davacı vekilinin maddi tazminata yönelen tüm temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin maddi tazminata yönelik tüm temyiz itirazlarının temyiz kapsam ve nedenleri gözetilerek reddiyle iş bu hükme ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

2. Aşağıda dökümü yapılan bakiye karar harcının davacıdan tahsiline,

3. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10248, Karar No: 2014/17771, Tarih: 17.11.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/10248 E.  ,  2014/17771 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada.... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24.04.2014 tarih ve 2012/348-2014/247 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, tarafların 11.11.2008 tarihinde... Gıda Et Tavuk Ürünleri Besicilik Temizlik Maddeleri Konfeksiyon Turizm Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti'yi kurduklarını, gerçeği yansıtmayan muvazaalı özsermaye tespit kaydına göre mevcutsa da davalının taahhüt ettiği ayni sermayeyi şirkete getirmediğini, araç ve malları şirkete intikal ettirmediğini, bu sebeple de müvekkilinin de nakti sermayeyi ödemediğini, şirketin kurulduğu tarihten itibaren ticari faaliyet gösteremediğini, amacını gerçekleştiremediğini ileri sürerek ... Gıda Et Tavuk Ürünleri Besicilik Temizlik Maddeleri Konfeksiyon Turizm Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin kendi ferdi işletmesinin özvarlığını ayni sermaye olarak koyduğunu, davacının ise 550.000 TL nakti sermaye koymayı ve 1/4'ünün kuruluştan üç ay içinde, bakiyesini 10.11.2011 tarihinde ödemeyi taahhüt ettiğini, müvekkilinin ayni sermaye taahhüdünü yerine getirdiği halde davacının sermaye ödemesi yapmadığını, müdürlük ve ortaklık vazifelerini yerine getirmediğini, özsermaye tespit raporunun davacı tarafından da imzalandığını, aksinin resmi belge ile kanıtlanması gerektiğini, şirketin kuruluşundan itibaren aktif olarak çalıştığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, haklı nedenle şirketin feshine yönelik dava açılabilmesi için dava açan ortağın haklı sebebin ortaya çıkmasına neden olmaması gerektiği, şirketin finansmanının davalı tarafça sağlandığı, davacının ise taahhütlerini yerine getirmediği, pay sahiplerinin sermaye taahhüdünü yerine getirmemesinin yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı, davacının 542.000,00 TL, davalının ise 371.593,22 TL sermaye taahhüdünün bulunduğu, ödenmemiş sermaye taahhüdünün 913.593,22 TL'ye tekabül ettiği, ortaya çıkan durumun davacıdan kaynaklandığı, davacının kendi davranışı ile ortaya çıkan bu durumu haklı bir neden olarak ileri süremeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 17.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4556, Karar No: 2015/11208, Tarih: 28.10.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/4556 E.  ,  2015/11208 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 16/05/2014

NUMARASI : 2013/326-2014/245

Taraflar arasında görülen davada Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16/05/2014 tarih ve 2013/326-2014/245 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı adına kayıtlı "S.K. + ŞEKİL" ile "K." markalarının son 5 yıl içerisinde ciddi bir şekilde kullanılmadığını ileri sürerek, hükümsüzlük kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, 13/02/2014 tarihli oturumda dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, HMK 150/5. maddesinde öngörülen üç aylık yasal süre içerisinde davanın yenilenmediği gerekçesi ile HMK'nın 150/5. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, kullanmama sebebiyle hükümsüzlük istemine ilişkindir.

Mahkemece, 13.02.2014 tarihli 2. celsede davacı vekilinin mazeretinin reddine karar verilerek, davalı vekili tarafından da takip edilmeyen dava dosyasının HMK'nın 150/1. maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına ve HMK'nın 150/5. maddesinde öngörülen üç aylık yasal süre içerisinde yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de, davacı vekili tarafından Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi kanalı ile yerel mahkemeye gönderilen 12.03.2014 tarihli yenileme dilekçesinin aynı tarihte ''Muhabere Evrakı'' başlığı altında UYAP sistemine kaydedildiği ve bu şekilde davanın HMK'nın 150/5. maddesinde öngörülen üç aylık süre içerisinde yenilendiği hususu gözden kaçırılarak yazılı şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 28/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: -, Karar No: 2012/10667, Tarih: 25.04.2012

**2. Hukuk Dairesi          E.  ,  2012/10667 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sarıyer Aile Mahkemesi

TARİHİ :9.3.2011
Yargıtay — Esas No: 2016/10864, Karar No: 2016/11653, Tarih: 26.09.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/10864 E.  ,  2016/11653 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava hizmet tespiti ve prime esas kazanç tutarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma kararından sonra, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı ... ve ... Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı ... Kanununun 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddesidir. Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı ... Güvenlik Kurumu’na davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir. 506 sayılı Kanunun 78. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst

./..

sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “...günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. 82. madde de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Somut uyuşmazlıkta; mahkemece tespite konu dönemde bir önceki bozma kararında belirtilen hususların yerine getirilmediği, anılan yazılı kayıtların değerlendirildikten sonra oluşan sonucu göre bir karar verilmesi gerekirken, bu kez de dosyada mevcut diğer emsal ücret araştırması esas alınarak hüküm kurulduğu görülmektedir. Yukarıdaki esaslar dahilindeki tüm deliller celp edilip, değerlendirildikten sonra davacının talebine konu hususun yazılı delillerle ispatlanaması halinde günlük kazancın asgari ücret esas alınarak karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

O halde, davacı ve davalı vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 26.09.2016 gününde oybirliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2015/10800, Karar No: 2018/5518, Tarih: 28.05.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/10800 E.  ,  2018/5518 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalının trafik sigortacısı olduğu aracın yaptığı kazada, araçta yolcu olarak bulunan davacıların oğlu ...'ın öldüğünü, davacıların ölen oğullarının desteğinden yoksun kaldıklarını, davalıya yapılan başvuru üzerine kısmi ödeme yapılmış ise de bunun gerçek zararın altında olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL. maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 02.12.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle, taleplerini 137.439,85 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığını, davacıların başvurusu üzerine 24.05.2010 tarihinde 19.583,00 TL. tazminat ödeyip poliçeden doğan sorumluluklarını yerine getirdiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bakiye poliçe teminat limitiyle sınırlı biçimde ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olduklarını, kaza tarihinden faiz isteminin yersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile toplam 122.362,75 TL. destekten yoksun kalma tazminatının 24.05.2010 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taşıma sırasında meydana gelen trafik kazası sonucu, davacılar murisinin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davalı ... şirketinin, davacılar murisinin yolcusu olduğu minübüsün zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu hususu çekişmesizdir. Davalı ... şirketi, davacıların zararından öncelikle minübüsün zorunlu karayolu yolcu taşımacılığı mali sorumluluk sigortacısının sorumlu olduğunu ve bu poliçenin bulunmaması halinde ise Güvence Hesabı'nın zarardan sorumlu olduğunu ve kendilerine husumet düşmeyeceğini iddia etmiş; mahkemece, bu hususta herhangi bir araştırma yapılmadan, davalının zarardan sorumluluğuna karar verilmiştir.

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun "Sorumluluk ve Sigorta" başlıklı bölümünde düzenlenmiş olup; Kanunun 17. maddesinde "Şehirlerarası ve Uluslararası yolcu taşımacıları, duraklamalar dahil olmak üzere kalkış noktasından, varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelecek bir kaza nedeniyle yolcunun ölümü, yaralanması ya da eşyanın zarara uğramasından dolayı sorumludurlar" düzenlemesi yapıldıktan sonra, 18. maddesinde "Taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanun'un 17. maddesinden doğan sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar" düzenlemesine yer verilmiştir.

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Tazminat Ödemesinde Öncelikli Sigorta" başlığını taşıyan B.8. maddesinde ise; "Meydana gelen zarar, öncelikle bu sigortadan karşılanır. Sigorta sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur" denilmektedir. Buna göre taşıma ilişkisinde, taşımacılık mali sorumluluk sigortası, mali sorumluluk sigortası ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası arasında sıralı sorumluluk ilişkisi kabul edilmiştir.

Somut olayda; davacılar murisi,... plakalı yolcu minübüsünde yolcu olarak taşınmakta iken davaya konu kaza meydana gelmiştir. Kaza yapan aracın taşımacılık mali

sorumluluk sigortasının bulunup bulunmadığı mahkeme tarafından araştırılmadan, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalının sorumluluğuna karar verilmiştir. Kaza tarihi itibariyle, bedeni zararlarda taşımacılık mali sorumluluk sigortasının, kişi başına limiti 175.000,00 TL. olup, mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacıların toplam zararı 137.439,85 TL. olarak hesaplanmış, mahkeme tarafından bu bedelin 122.362,75 TL'lik kısmına hükmedilmiştir.

Yukarıda izah edilen sıralı sorumluluk esasına göre, davalı zorunlu mali mesuliyet sigortacısına, ancak taşımacılık mali sorumluluk sigortası limitinin üzerinde bir zararın tespiti halinde, limitin üzerinde kalan kısım yönünden başvurulabileceği, başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğunun doğmayacağı gözetilerek; kazayı yapan aracın, kaza tarihi itibariyle geçerli bir taşımacılık mali sorumluluk sigortası bulunup bulunmadığının araştırılması, bu poliçenin mevcudiyetine göre de davalının sorumluluğu hakkında bir karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme ve eksik incelemeyle, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA; peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 28/05/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.