muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/225, Karar No: 2020/1002, Tarih: 08.12.2020

Nitekim, aynı ilkeler Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19.03.2008 tarihli ve 2008/15-278 E., 2008/254 K.; 21.10.2009 tarihli ve 2009/9-397 E., 2009/453 K.; 07.05.2014 tarihli ve 2013/4-1121 E., 2014/626 K. sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Bu genel açıklamaların ışığında somut olaya gelince, yerel mahkemece bozulan ilk kararında;“…1-Davanın reddine, İİY'nın 134. maddesi uyarınca feshi istenilen 45.000,00 TL ihale bedelinin %10'u oranında para cezasının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,” şeklinde karar verilmesine karşılık, direnme olarak adlandırılan kararında;“…1-Önceki kararda direnilmesine, Davanın reddine, İİK'nun 134. maddesi uyarınca feshi istenilen 119.000,00 TL'nin %10'u oranında para cezasının davacıdan alınarak hazine gelir kaydına,” karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, bozulan ilk karar ile direnme kararı arasında farklılık bulunduğundan yerel mahkemece usule uygun direnme hükmü kurulması için, işin esasına yönelik temyiz itirazları incelenmeksizin kararın usulden bozulması gerekmiştir…” gerekçesiyle direnme kararının usulden bozulmasına, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkemenin İkinci Direnme Kararı:

13. Ankara 12. İcra (Hukuk) Mahkemesinin 12.11.2019 tarihli ve 2019/260 E., 2019/1034 K. sayılı kararı ile; 26.03.2015 tarihli ilk karardaki gerekçelere ek olarak, şikâyet dilekçesi incelendiğinde hem ekskavatör hem de kepçeye yönelik iki ayrı ihalenin feshinin istendiği, ihale bedellerinin 74.000,00TL ve 45.000,00TL olup, toplam ihale bedelinin ise 119.000,00TL olduğu, ancak bu husus gözden kaçırılarak mahkemenin 26.03.2015 tarihli ilk kararında 45.000,00TL ihale bedeli üzerinden para cezası takdir edildiği, Özel Dairenin bozma kararı üzerine 119.000,00TL para cezasına hükmedilerek verilen mahkemenin 28.04.2016 tarihli direnme kararının Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kararı ile bozulduğu, Hukuk Genel Kurulu kararına karşı direnilmesinin mevzuat gereği mümkün olmadığı, Hukuk Genel Kurulu kararına karşı karar düzeltme yoluna da gidilmediği gerekçesi ile direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

14. Direnme kararı süresi içinde borçlu vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

15. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; şikâyetçi borçlu şirketin ticaret sicilinde kayıtlı olan fakat Hilal Mahallesi Muhtarlığının ... numaralı binanın bulunmadığını, önceden de bu numaralı binanın olmadığını bildirdiği "... Çankaya/Ankara” adresine Tebligat Kanunu’nun 35. maddesine göre usulüne uygun bir tebligat yapılmadan ilânen tebliğ yoluna gidilmesinin ve satış ilânının Tebligat Kanunu’nun 28. maddesine göre ilânen tebliğinin usulüne uygun olup olmadığı, burada varılacak sonuca göre ihalenin feshinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

III. GEREKÇE

16. Taşınır ihalelerini düzenleyen İİK’nın 112-119. maddelerinde satış ilânının borçlu, alacaklı ve ilgili üçüncü kişilere tebliğ edileceği hususunda bir zorunluluk yoktur. Fakat, taşınır satışlarında satış ilânının tebliği zorunlu olmadığı hâlde, icra dairesi satış ilânının tebliğine karar vermiş ise tebliğ edilmemesi ihalenin feshi sebebidir (Kuru, B.: İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, s. 619).

17. İİK’nın 21. maddesinin 1. fıkrası ile 57. maddesinin 1. fıkrasına göre icra işlerinde tebligat, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre yapılır.

18. 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 35. maddesi; “Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır.

(Değişik fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır.

(Değişik: 19/3/2003-4829/11 md.) Bundan sonra eski adrese çıkarılan tebliğler muhataba yapılmış sayılır.

(Ek : 6/6/1985-3220/12 md.; Değişik fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır.

(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Daha önce yurt dışındaki adresine tebligat yapılmış Türk vatandaşı, yurt dışı adresini değiştirir ve bunu tebliğ çıkaran mercie bildirmez, adres kayıt sisteminden de yerleşim yeri adresi tespit edilemezse, bu kişinin yurt dışında daha önce tebligat yapılan adresine Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğunca 25/a maddesine göre gönderilen bildirimin adrese ulaştığının belgelendiği tarihten itibaren otuz gün sonra tebligat yapılmış sayılır.” şeklinde düzenlenmiştir.

19. Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 57. maddesinin 4. fıkrası ise “Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından ana statü, sicil, tüzük ve kuruluş senedi gibi resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır.” hükmünü içermektedir.

20. Tebligat Kanunu’nun 35. maddesinin 1. fıkrası gerçek kişi muhatap ile ilgili olup, eski adrese tebliğ yapılabilme şartları 2 ve 3. fıkralarda gösterilmiştir. Tebligat Kanunu’nun 35. maddesinin 4. fıkrası ise tüzel kişi muhatap ile ilgili olup, daha önce tebligat yapılmamış olsa bile tüzel kişinin yeni adresini kayıtlı olduğu sicile bildirmemesi hâlinde sicilde yazılı olan adresine aynı Kanunun 35. maddesinin 2 ve 3. fıkralarına tebligat göre yapılabileceği belirtilmiştir.

20. Tebligat Kanunu’nun 35. maddesinin 1. fıkrası gerçek kişi muhatap ile ilgili olup, eski adrese tebliğ yapılabilme şartları 2 ve 3. fıkralarda gösterilmiştir. Tebligat Kanunu’nun 35. maddesinin 4. fıkrası ise tüzel kişi muhatap ile ilgili olup, daha önce tebligat yapılmamış olsa bile tüzel kişinin yeni adresini kayıtlı olduğu sicile bildirmemesi hâlinde sicilde yazılı olan adresine aynı Kanunun 35. maddesinin 2 ve 3. fıkralarına tebligat göre yapılabileceği belirtilmiştir.

21. 6099 sayılı Kanun’un 9. maddesi ile Tebligat Kanunu’nun 35. maddesinde yapılan değişikliğin gerekçesinde; “…maddenin dördüncü fıkrası tüzel kişiler bakımından özel ve açık bir düzenleme getirmektedir. Tüzel kişilerin adreslerinin, bir sicil veya resmi kayıtta belirli olması sebebiyle meçhul olması düşünülemez. Bu çerçevede daha önce kendilerine tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmi kayıtlardaki adreslerinin esas alınacağı ve bu madde hükümlerinin uygulanacağı açıkça düzenlenmiştir…” açıklamasına yer verilmiştir.

22. Tebligat Kanunu’nun 28. maddesinin 1. fıkrası uyarınca adresi meçhul olanlara tebligat ilânen (ilân yoluyla) yapılır. Aynı maddenin 2. fıkrası “Yukarıki maddeler mucibince tebligat yapılamıyan ve ikametgahı, meskeni veya iş yeri de bulunamıyan kimsenin adresi meçhul sayılır” hükmünü içermekte olup, adresin meçhul olma durumu Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 48. maddesinin 2. Fıkrasında “Tebligatı çıkaran merci, muhatabın adresini öncelikle resmî veya özel kurum ve dairelerden, bunlardan sonuç alınamadığı takdirde kolluk vasıtasıyla araştırabilir ve tespit ettirebilir. Yapılan araştırmalara rağmen muhatabın adresinin tespit edilememesi halinde adres meçhul sayılır” şeklinde düzenlenmiştir.

23. Tebligat Kanunu’nun diğer hükümlerine (mesela, Teb. K. m. 35’e) göre kendisine tebligat yapılabilecek olan kimsenin adresi meçhul sayılamayacağı için ilân yoluyla tebliğ yapılamaz (Muşul, T.: Tebligat Hukuku, Ankara 2018, s. 149). Ticaret sicil memurluğunda adres bulunduğu sürece ticaret şirketine ilânen tebligat yapılamaz. Ticaret sicil memurluğunda adres bulunmuyorsa ancak bu durumda ilânen tebligat yapılır (Ruhi, A. C.: Tebligat Hukuku, Ankara 2013, 8. Baskı, s. 798).

23. Tebligat Kanunu’nun diğer hükümlerine (mesela, Teb. K. m. 35’e) göre kendisine tebligat yapılabilecek olan kimsenin adresi meçhul sayılamayacağı için ilân yoluyla tebliğ yapılamaz (Muşul, T.: Tebligat Hukuku, Ankara 2018, s. 149). Ticaret sicil memurluğunda adres bulunduğu sürece ticaret şirketine ilânen tebligat yapılamaz. Ticaret sicil memurluğunda adres bulunmuyorsa ancak bu durumda ilânen tebligat yapılır (Ruhi, A. C.: Tebligat Hukuku, Ankara 2013, 8. Baskı, s. 798).

24. Hemen belirtilmelidir ki, tebligat ile ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümleri tamamen şeklidir. Değinilen işlemler, bilgilendirme yanında belgelendirme özelliği de bulunan bir usul işlemi olmakla, gerek tebliğ işlemi ve gerekse tebliğ tarihi ancak Kanun ve Yönetmelikte emredilen şekillerle tevsik ve dolayısıyla ispat olunabilir. Bu sebeple tebligatın usul yasaları ile ilişkisi de daima göz önünde tutulmalıdır. Kanun ve Yönetmeliğin amacı tebligatın muhatabına en kısa zamanda ulaşması, konusu ile ilgili olan kişilerin bilgilendirilmesi ve bu hususların belgeye bağlanmasıdır. Hâl böyle olunca, Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin en ufak ayrıntılarına kadar uygulanması zorunludur. Tebligat Kanunu ile Yönetmelikte öngörülen şekilde işlem yapılmış olmadıkça tebliğ memuru tarafından yapılan yazılı beyan onun mücerret sözünden ibaret kalır ve dolayısıyla belgelendirilmiş sayılmaz. Zira, Kanunun ve Yönetmeliğin belirlediği şekilde yapılmamış ve belgelendirilmemiş olan tebligatların geçerli olmayacağı yerleşik yargısal içtihatlarda da açıkça vurgulanmıştır.

25. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ışığında somut olayın incelenmesinde; İstanbul 33. İcra Dairesinin 2013/23085 E. sayılı dosyasında alacaklı tarafından borçlu hakkında başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takipte borçlunun ticaret sicilinde kayıtlı “... Çankaya/Ankara” adresine çıkarılan ödeme emrinin “Hilal Mahallesinde 672. Sok. 2/17 (2) nolu bina bulunmadığından firma ismen tanınmadığından mahalle muhtarından da onay alınarak tebliğ yapılamadı” şerhiyle 08.10.2013 tarihinde iade edildiği, borçlu şirketin ticaret sicilinde kayıtlı anılan adresine Tebligat Kanunu’nun 35. maddesine göre çıkarılan tebligatın “Hilal Mahallesi 672. Sokağın 2 nolu binasının olmadığı mahallinde yapılan araştırmadan ve muhtar tasdikinden anlaşıldığından TK. 35. maddesi uygulanamamıştır” şerhiyle 05.12.2013 tarihinde iade edildiği, icra takibine dayanak senetlerde borçlu şirketin adresi olarak yazılan “Abdullah Cevdet Sok. No:37/6 Çankaya/Ankara” adresine çıkarılan tebligatın adres kapalı olduğundan 02.01.2014 tarihinde iade edildiği, borçlu şirketin ticaret sicilinde kayıtlı yukarıda belirtilen adresine Tebligat Kanunu’nun 35. maddesine göre çıkarılan tebligatın “Hilal Mah.’de 672. sokakta 2 nolu bina bulunmadığından mahalle muhtarının onay ve tasdiki alınarak 35. madde uygulanamadı. Evrak çıkış merciine iade” şerhiyle 18.02.2014 tarihinde iade edildiği, alacaklı vekilinin talebi ile 26.02.2014 tarihinde müzekkere yazılarak Hilal Mahallesinde 672. sokakta 2 numaralı binanın olup olmadığının sorulduğu, Hilal Mahallesi Muhtarlığı tarafından 28.02.2014 tarihli yazı ile “mahallemiz 672. sokak No:2/17 nolu bina yoktur (önceden de yoktur)” şeklinde cevap verildiği, alacaklı vekilinin borçlu şirkete ilânen tebligat yapılmasını talep ettiği, icra dairesince borçlu şirkete ilânen tebliğ yapılamayacağından talebin reddine karar verilmesi üzerine alacaklı vekilinin icra memurunun işlemine karşı şikâyet yoluna başvurduğu, İstanbul 6. İcra (Hukuk) Mahkemesinin 28.03.2014 tarihli ve 2014/282 E., 2014/314 K. sayılı kararı ile; Tebligat Kanunu’nun 28. maddesi gereğince mümkün olduğunca adres araştırması yapılması gerektiği, şirketin merkezinin bulunduğu yer vergi dairesinden işyeri adresi araştırması, ticaret sicilden ortaklarının adreslerinin araştırılarak kendilerinden sorulmak suretiyle şirketin faaliyette bulunduğu adresin tespit edilmeye çalışılması, tüm bu araştırmalar yeterli görüldüğünde borçlunun adresi meçhul olduğu takdir edilerek ilânen tebligata karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle şikâyetin kabulü ile memurluk işleminin belirtilen hususlar doğrultusunda işlem yapılmak üzere iptaline evrak üzerinden karar verildiği, alacaklı vekilinin 03.04.2014 tarihli talebi ile borçlu şirketin adresinin vergi dairesinden ve borçlu şirket ortaklarından sorulduğu ve ticaret sicilinde kayıtlı adresi dışında başka bir adres tespit edilemediği, alacaklı vekilinin 16.07

.04.2014 tarihli talebi ile borçlu şirketin adresinin vergi dairesinden ve borçlu şirket ortaklarından sorulduğu ve ticaret sicilinde kayıtlı adresi dışında başka bir adres tespit edilemediği, alacaklı vekilinin 16.07.2014 tarihli talebi ile borçlu şirkete ödeme emrinin ilânen tebliğ edildiği ve alacaklı vekilinin 29.09.2014 tarihli talebi ile de kıymet takdirinin ve İİK’nın 103. maddesine göre düzenlenen davet kağıdının borçlu şirkete ilânen tebliğ edildiği, alacaklı vekilinin haczedilen taşınırların satılması talebi üzerine 13.11.2014 tarihinde Ankara 10. İcra Dairesinin 2014/174 Tal. sayılı dosyasına yazılan satış talimatında borçlulara gönderilecek tebligatın ilânen tebliğ edileceğinin belirtildiği, talimat icra dairesince alınan 17.11.2014 tarihli satış kararında “…4-Yeteri kadar satış ilânının hazırlanarak ilgililere tebliğine,...” karar verildiği, borçlu şirkete satış ilânının 28.11.2014 tarihinde gazetede ilân edildiği, 09.01.2015 tarihli birinci açık artırmada 50.000TL muhammen bedelli taşınırın 45.000TL’ye 3. kişiye, 95.000TL muhammen bedelli taşınırın 74.000TL’ye alacaklı vekiline ihale edildiği, borçlu şirketin ihalenin feshi istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, icra mahkemesince Hilal Mahallesi Muhtarlığına yazı yazılarak 672. sokakta 2/17 numaralı binanın bulunup bulunmadığının sorulduğu, Hilal Mahallesi Muhtarlığının 31.03.2016 tarihli cevabında “mahallemiz 672. sokakta No:2/17 nolu bina yoktur (önceden de yoktur)” şeklinde cevap verildiği anlaşılmaktadır.

26. Borçlu şirketin ticaret sicilinde kayıtlı “... Çankaya/Ankara” adresinin gerçekte var olmadığı açıktır. Tebligat Kanunu’nun 35. maddesinin 4. fıkrasına göre tüzel kişilere tebligat yapılabilmesi için resmî kayıtlardaki adreslerinin esas alınması gerekmekte olup, söz konusu adresin gerçekte var olmaması hâlinde tebligatın ne şekilde yapılacağı somut olay bakımından uyuşmazlığın özünü oluşturmaktadır. Gerçekte var olmayan ticaret sicilinde kayıtlı adrese Tebligat Kanunu’nun 35. maddesine göre tebligat yapılamaz. Tebligat Kanunu’nun 35. maddesine göre tebligat yapılamadığından, aynı Kanunun 28. maddesine göre ilânen tebligat yapılabilir.

27. Muhatabın tüzel kişi olması hâlinde tüzel kişilerin adresleri bir sicil veya resmi kayıtta olacağı için adreslerinin meçhul olduğundan söz edilemez. Tebligat Kanunu’nun 28. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen adresi meçhul olanlar ancak gerçek kişi muhataplar olabilir. Tüzel kişilerin adresi meçhul olamayacağından adres araştırması yapılamaz. Bu nedenle ticaret sicilinde kayıtlı adresi gerçekte var olmayan şirketin başka adresinin bulunup bulunmadığı araştırılmadan Tebligat Kanunu’nun 28. maddesi uyarınca ilân yoluyla tebligat yapılabilir. Nitekim bu hususlar Hukuk Genel Kurulunun 16.04.2019 tarihli ve 2015/10-2878 E., 2019/456 K. sayılı kararında da benimsenmiştir.

28. Bu durumda, borçlu şirkete Tebligat Kanunu’nun 35. maddesine göre tebligat yapılamadığından ve tüzel kişi hakkında adres araştırması yapılması gerekmediğinden, satış ilânının borçlu şirkete Tebligat Kanunu’nun 28. maddesine göre ilânen tebliği usulüne uygundur.

29. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında; ticaret sicilinde kayıtlı adreste 2 nolu binanın bulunup bulunmadığının belediyeden sorulması ve borçlu şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresinin fiilen hangi adreste olduğu yönünde zabıta araştırması yapılması gerektiği görüşü ile borçlu şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresi mevcut olmayan bir adres olduğundan Tebligat Kanunu’nun 35. maddesine göre tebligat yapılamayacağı ancak öncesinde borçlu şirketin adresinin araştırılması gerektiği, yapılacak araştırma ile borçlu şirketin hangi adrese taşındığının, hâlen hangi adreste bulunduğunun tespit edilmesi imkânının olabileceği, icra dosyası kapsamındaki adres araştırmasının yeterli kabul edilerek doğrudan ilânen tebliğ yapılmasının mümkün olmadığı, bu nedenlerle kararın bozulması gerektiği görüşleri ileri sürülmüş ise de bu görüşler Kurul çoğunluğunca kabul edilmemiştir.

30. Hâl böyle olunca yerel mahkemenin direnme kararı yerindedir. Ancak; İİK’nın 134. maddesinin 2. fıkrası “…Talebin reddine karar verilmesi halinde icra mahkemesi davacıyı feshi istenilen ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezasına mahküm eder. (Ek cümle: 17/7/2003-4949/38 md.) Ancak işin esasına girilmemesi nedeniyle talebin reddi hâlinde para cezasına hükmolunamaz…” hükmünü içermektedir. Borçlu vekilinin şikâyet dilekçesinde 09.01.2015 tarihinde satışı gerçekleştirilen iki adet taşınırın ihalesinin feshini talep etmiş olduğu gözetilerek, icra mahkemesince borçlu aleyhine iki adet taşınırın ihale bedellerinin yüzde onu oranında para cezası hükmedilmesi gerekirken, bir adet taşınırın ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezası hükmedilmesi doğru değil ise de, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 12.11.2019 tarihli gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 1/2. bendinde geçen “45.000,00TL” ibaresinin çıkartılarak, yerine “119.000,00TL” ibaresinin yazılması suretiyle karar düzeltilerek onanmalıdır.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının yukarıda açıklanan gerekçelerle, 12.11.2019 tarihli gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 1/2. bendinde geçen “45.000,00TL” ibaresinin çıkartılarak, yerine “119.000,00TL” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Gerekli temyiz ilâm harcı peşin alındığından başka harç alınmasına yer olmadığına,

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’na 5311 sayılı Kanun'un 29. maddesi ile eklenen Geçici 7. maddesinin göndermesi ile uygulanması gereken İİK’nın 366/III. maddesi uyarınca kararın tebliğden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 08.12.2020 tarihinde yapılan ikinci görüşmede oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Taraflara hukukî dinlenilme hakkı verilmesi Anayasal bir haktır. Anayasamızın 36. maddesine göre teminat altına alınan iddia ve savunma hakkı ile adil yargılanma hakkı, hukukî dinlenilme hakkını da içermektedir. Yine İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nde de hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir (HGK. 23.11.2011 Tarih, 2011/11-554 Esas, 2011/684 Karar). HMK'nın 27. maddesinde hukuki dinlenilme hakkı ayrıca düzenlenmiş olup; davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler (HMK 27/1). Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir (HMK 27/2)

Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunabilmesinin sağlanabilmesinin en önemli araçlarından birisi tebligattır. Tebligat bilgilendirme yanında belgelendirme özelliği de bulunan bir usul işlemidir. Kanunun ve Yönetmeliğin amacı tebligatın muhatabına en kısa zamanda ulaşması, konusu ile ilgili kişilerin bilgilendirilmesi ve bu hususların belgelendirilmesidir.

Tebliğin bu amacına uygun olarak yapılabilmesi için Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelikte ayrıntılı hükümlere yer verilmiştir. Bu hükümlerin sonucu olarak bazı tebliğ usullerinin uygulanabilmesi için öncesinde bazı işlemlerin yapılması ve bu şekilde tebliğ sağlanamazsa sonraki aşamaya geçilmesi gerekir. Bu aşamalara uyulmaksızın yapılacak tebliğler bilgilendirme amacının gerçekleşmesini engelleyebileceği gibi şekli nitelik taşıyan bu kuralların doğru olarak uygulanmamasına da neden olacaktır.

Tebligat Kanununda; tebligatın, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılacağı (md. 10), adresi meçhul olanlara tebligatın ilanen yapılacağı (md. 28/1) yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılamayan ve ikametgahı, meskeni veya işyeri de bulunamayan kimsenin adresinin meçhul sayılacağı (md. 28/2), Adresin meçhul olması halinde keyfiyetin tebliğ memuru tarafından mahalle veya köy muhtarına şerh verdirilmek suretiyle tespit edileceği, bununla beraber tebliği çıkaran mercinin, muhatabın adresini resmî veya hususi müessese ve dairelerden gerekli gördüklerine soracağı ve zabıta vasıtasıyla tahkik ve tespit ettireceği (md. 28/3) düzenlenmiştir.

İlanen tebliğle ilgili olarak, Tebligat Kanunu Yönetmeliğinin 48. maddesinde ise; bu Yönetmelik hükümleri uyarınca kendisine tebligat yapılamayan, tebliğ memuru tarafından adresi tespit edilemeyen, adres kayıt sisteminde de yerleşim yeri adresi bulunmayan kişinin adresinin tespiti için tebligatı çıkaran merci tarafından adres araştırması yapılacağı (md. 48/1), Tebligatı çıkaran merci, muhatabın adresini öncelikle resmî veya özel kurum ve dairelerden, bunlardan sonuç alınamadığı takdirde kolluk vasıtasıyla araştırabileceği ve tespit ettirebileceği, yapılan araştırmalara rağmen muhatabın adresinin tespit edilememesi hâlinde adresin meçhul sayılacağı (md. 48/2), adresi meçhul olanlara tebligatın ilanen yapılacağı (md. 48/3), ilânen tebligatın, bu maddedeki usuller izlendikten sonra başvurulacak son çare olduğu (md. 48/4) düzenlemesi bulunmaktadır.

Davalının ticaret sicilindeki adresinin mevcut olmayan bir adres olduğu anlaşılmış olduğundan Tebligat Kanununun 35. maddesine göre tebliğ yapılması mümkün olmadığı için davalıya ilanen tebliğ yapılması gerektiği düşünülmelidir. Ancak ilanen tebliğde şekli olarak tebliğ yapılmış olsa da bilgilendirme amacının maddi olarak gerçekleşmeme ihtimali bulunduğu için yasa ve yönetmelikte bunun en son çare olduğu düzenlenmiş ve öncesinde bazı adres araştırma işlemlerinin yapılması zorunluluğu getirilmiş olduğundan bu araştırmalar yapılmadan ilanen tebliğ yoluna başvurulmamalıdır.