muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/7261, Karar No: 2015/1692, Tarih: 02.02.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/7261 E.  ,  2015/1692 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : CMK'nın 231/11. maddesi uyarınca açıklanan; 2863 sayılı Kanunun 65/b, TCK'nın 62, 51, 52/2. maddeleri uyarınca mahkumiyet.

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii ve katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

08/10/2013 tarih ve 6498 sayılı Kanun ile değişik 2863 sayılı Kanunun 7. maddesine göre, tek yapı ölçeğindeki kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarına ilişkin tescil kararlarının, 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca maliklere tebliğ edileceği; sit alanlarının, tabiat varlıklarının ve tek yapı ölçeğinde tescil edilen taşınmazlar da dâhil olmak üzere malikleri idarece tespit edilemeyen taşınmazlara ilişkin tescil kararlarının da Resmî Gazete’de yayımlanmakla birlikte, Bakanlığın internet sayfasında bir ay süreyle duyurulacağı;

Belirtilen değişiklik öncesinde yapılan tescil işlemleri bakımından ise, tek yapı ölçeğindeki kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarına ilişkin olarak, taşınmaza ait tapu kaydının beyanlar hanesinde tescil şerhi bulunup bulunmadığına; sit alanları, tabiat varlıkları ve tek yapı ölçeğinde tescil edilen taşınmazlar da dâhil olmak üzere malikleri idarece tespit edilemeyen taşınmazlara ilişkin olarak, tescil kararının mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilip edilmediğine bakılması gerektiği;

Bu açıklamalar ışığında somut olay ele alındığında, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu'nun 14.10.1978 tarih, A-1362 sayılı kararıyla 3. derece doğal sit alanı olduğu belirlenen ve ... 2 numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 14.02.1996 tarih 5576 sayılı kararıyla da sınırları yeniden belirlenen bölge içerisinde yer alan ve tapuda özel mülkiyete konu olan, ... ilçesi,.... köyü, 146 ada, 73 sayılı parsel üzerinde bulunan sanığa ait eski binanın, sanık tarafından izin alınmadan yıkıldığı ve yerine yeni bir bina yapılmaya başlandığı, bu durumun olay yerinde 04.03.2008 tarihinde inceleme yapan ... Valiliği İl Özel İdaresi görevlilerince tespit edildiği ve yapı tatil zaptının düzenlendiği, gerek yapı tatil zaptından ve gerekse 06.01.2010 tarihli olay yeri keşfine iştirak eden inşaat mühendisi ve fen bilirkişisinden alınan bilirkişi raporundan anlaşılacağı üzere, sanığın 6x6 metre genişliğinde beton su basmanı yaptığı, inşai faaliyetinin bu aşamada fark edilip durdurulmasına rağmen sanığın yaptırmak istediği inşaata devam ettiği ve yargılama aşamasındaki beyanına göre binayı bitirdiği, sanığın dava konusu inşai faaliyetinin yapı tatil zaptı ile durdurulmuş olmasına rağmen izinsiz faaliyetine devam etmesi nedeni ile bu bölgenin sit alanı içerisinde kaldığını bildiğinin kabul edilmesi gerektiği, sanık beyanları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere, sanığın izinsiz inşai faaliyetini tamamladığı ve eylemlerinin sabit olduğu, 6498 sayılı Kanunun 3. maddesi ile değişik 2863 sayılı Kanunun 65/1 maddesinde öngörülen yaptırım miktarında sanık lehine herhangi bir değişiklik olmadığı anlaşılmakla;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin, sanığın üzerine atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığına, beraatine karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-5271 sayılı CMK'nın 231/11 maddesine göre, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen sanığın, denetimli serbestlik tedbiri olarak kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getirememesi halinde mahkemece durumu değerlendirilerek, cezanın kısmen infazı, ertelenmesi ya da seçenek yaptırımlara çevrilmesi yönünde karar verilmek suretiyle yeni bir mahkumiyet hükmü kurulabileceği gözetilmeksizin, denetim süresi içerisinde işlediği kasıtlı suç nedeniyle hakkındaki hüküm açıklanan sanığa verilen hapis cezasının ertelenmesine hükmedilmesi,

2-Sanık hakkında verilen hapsin kısa süreli olmamasına rağmen, sanık hakkında TCK'nın 53/1. maddesinin uygulanmamasına karar verilmesi,

2-Sanık hakkında verilen hapsin kısa süreli olmamasına rağmen, sanık hakkında TCK'nın 53/1. maddesinin uygulanmamasına karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafii ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince, mahkumiyete ilişkin hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 02/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13329, Karar No: 2015/25405, Tarih: 13.05.2015

**15. Ceza Dairesi         2014/13329 E.  ,  2015/25405 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme, hakaret

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Hakaret suçunun oluşabilmesi için, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını incitecek ölçüde, somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da yakıştırmalarda bulunmak ya da sövmek gerekmektedir. Kişiye isnat edilen somut fiil veya olgunun gerçek olup olmamasının bir önemi yoktur. İsnadın ispatın konusu ayrıdır. Somut bir fiil ve olgu isnat etmek; isnat, mağdurun onur şeref ve saygınlığını incitecek nitelikte olacaktır. Mağdura yüklenen fiil ve olgunun belirli olması şarttır. Fiilin somut sayılabilmesi için, şahsa, şekle, konuya, yere ve zamana ilişkin unsurlar gösterilmiş olmalıdır. Bu unsurların tamamının birlikte söylenmesi şart değildir. Sözlerin isnat edilen fiilî belirleyecek açıklıkta olması yeterlidir. Çoğu zaman isnat edilen fiil ve olgunun, hangi zaman ve yerde meydana geldiğinin belirtilmesi, onur ve saygınlığı incitecek niteliği tespit için yeterli olmaktadır. Tarafların sosyal durumları, sözlerin söylendiği yer ve söyleniş şekli, söylenmeden önceki olaylar nazara alınarak suç vasfı tayin olunmalıdır. Hakaretin kişiyi küçük düşürmeye yönelik olması gerekir. Kişiye onu toplum nazarında küçük düşürmek amaçlı belli bir siyasi kanaatin isnat edilmesi hâlinde de suç oluşacaktır. Bir kişiye yönelik sözlerin veya yapılan davranışın o kişiyi küçük düşürücü nitelikte olup olmadığını tayin ederken, topluma hâkim olan anlayışlar, örf ve adetler göz önünde bulundurulmalıdır. Suçun alenen işlenmesi, nitelikli hâl kabul edilmiştir. Aleniyet, belirsiz sayıda kişilerin hakaret oluşturan sözü duymalarına olanak sağlamak suretiyle suçun işlenmesini ifade eder. Failin, hakaret oluşturan sözün duyulması olanağını yaratmış olması yeterlidir. Söylenen sözün fiilen duyulmuş olup olmaması önemli değildir.

Katılanlar ... ve ...'ın hissedar...'dan kiraladıkları tarlanın otlarını biçerken aynı tarlanın hissedarlarından olan sanık ...'nın tarlaya gelerek katılanları uyararak "burası benim tapulu yerim, benden izinsiz buraya giremezsiniz, buraya ancak müşterek sahipleri biçebilir" dediği...'nın da cevaben 150,00 TL para vererek kiraladığını beyan ettiği, yanlarına gelen sanık ...'in tarlayı biçen traktörün arkasına bağlı tanbura tekmeyle vurarak tanburun plastiğini çatlattığı, katılanlara hitaben "buradan ot alanın a..na koyarım" diyerek hakaret ettiği iddia edilen olayda,yapılan yargılama,toplanan deliller, tanık anlatımı ve tüm dosya kapsamına göre, sanığın üzerine atılı suçları işlediğine dair mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği gerekçesine dayanan mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA, 13/05//2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/23760, Karar No: 2023/1393, Tarih: 08.02.2023

**4. Hukuk Dairesi         2021/23760 E.  ,  2023/1393 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

HÜKÜM/KARAR : Davalının İtirazının Reddine

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin kullandığı araç ile davalıya zorunlu trafik sigortası ile sigortalı aracın 09.09.2017 tarihinde yaptığı kaza neticesinde davacının %21 oranında malul kaldığını her ne kadar müvekkiline %80 kusur verilmişse de kusurun karşı tarafta olduğunu idda ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza

tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep etmiştir. Davacı talebinin 62.229,96 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; usule uygun başvuru yapılmadığını bu nedenle başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, maluliyet raporu ve oranını kabul etmediklerini, hesaplamanın yeni genel şartlara göre yapılması gerektiğini kazada başvuranın kusurlu olduğunu, davalıya sigortalı araç sürücüsünün ise kusurunun olmadığını, SGK tarafından rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti ile faiz türünün yasal faiz olması geektiğini, vekalet ücretinin Asliye Mahkemeleri için hükmedilen vekalet ücretinin beşte biri olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti yıkarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Alınan rapor ile davacının %21 oranında maluliyeti olduğunun belirlendiğini, TRH 2010 yaşam tablosu ve proğrasif rant yöntemi kullanılarak yapılan hesaplama neticesinde davacının 62,229,96 TL sürekli iş göremezlik tazminatının belirlendiğini, davalı şirkete 18.12.2019 tarihinde başvuru yapıldığını ve 30.12.2019 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği gerekçesi ile" talebin kabulü ile 62.229,96 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 30.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; Başvuran tarafından yapılmış usülüne uygun bir başvuru bulunmadığını, başvurunun usulden reddi gerektiğini, zamanaşımı süresinin geçtiğini, aktüer raporunda TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması ve kusur oranlarının belirlenmesini talep ettiklerini, SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması, icap ettiğini, rapor ücretinin teminat dışı olduğunu, faiz başlangıcının komisyona başvuru tarihi olması gerektiğini, davacı vekili lehine hükmedilen vekâlet ücretinin Asliye Hukuk Mahkemeleri için hesaplanacak vekâlet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...davalıya başvuru yapıldığı, Danıştay 8 Dairesinin verdiği karar gereğince TRH 2010 yaşam tablosu ve 1.8 teknik faizin esas alınamayacağını, TRH 2010 yaşam tablosu ve proğrasif rant yönteminin uygulanması gerektiği, SGK tarafından yapılmış bir ödemeye ilişkin dosyada delil olmadığı, davacıya tam vekalet ücreti verilmesinde isabetsizlik olmadığı" gerekçesi ile davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvuru şartının gerçekleşmediğini, temerrüte düşmediklerini, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, aktüer raporunun TRH 2010 yaşam tablosu, 1.8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, başvuranın oluşan zararda müterafık kusuru olduğundan tazminattan indirim yapılması gerektiğini, sigortalının kazada kusuru olmadığını ve davacı lehine tam ve nispi oranda vekalet ücreti verildiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 09.09.2017 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı sürekli iş göremezlik talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin17 inci maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; tahkime başvuru öncesinde davalıya başvuru yapılmış olmasına, maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak hazırlanmış olmasına , aktüer raporun ve karara esas alınan kusur raporunun olayın oluş şekline uygun olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE

2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının hüküm fıkrasının 3 numaralı bendinde yer alan “8.889,89 TL” ibaresinin çıkarılarak yerine “4.080,00TL” ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalıya iadesine,

Dosyanın saklama kararını veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

08.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1116, Karar No: 2021/38, Tarih: 13.01.2021

**15. Hukuk Dairesi         2020/1116 E.  ,  2021/38 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tük. Mah. Sıf.)

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm davacı ile davalı ... vekillerince temyiz edilmiş, davacı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... ile diğer davalılar ..., .... vekili Avukat ... geldi. Diğer davalı vekili gelmedi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı tapu iptâli ve tescil, ikinci kademede tazminat isteğine ilişkindir. Mahkemece bozmaya uyulmak sureti ile yapılan yargılama sonucunda arsa sahipleri bakımından davanın reddine, yüklenici ... bakımından ıslahla arttırılan miktar dikkate alınmaksızın davanın kabulüne dair verilen karar davacı yükleniciden satın alan ve davalı yüklenici tarafından temyiz edilmiştir.

Arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri taraflarına karşılıklı haklar ve borçlar yükler. Öncelikle üzerine inşaat yapılacak arsayı yükleniciye teslim etmesi gereken arsa sahipleri yüklenicinin karşı edimini yerine getirmesinden sonra yükleniciye sözleşmeye uygun arsa veya kurulmuşsa kat irtifak tapusunu devretmekle yükümlüdür. Yüklenicinin temel borcu ise eseri (binayı) meydana getirmektir. Binanın inşasından maksat, yapının sözleşmeye, fen kurallarına ve amacına uygun imâl edilmesidir. Yüklenici bu nitelikleri taşıyan bir bina meydana getirmişse, sözleşmede aksine hüküm bulunmayan hallerde yapının arsa sahibine tesliminde, sözleşmede ayrık hüküm varsa tesliminden önce ve ancak sözleşme koşullarına uygun oranda arsa payı veya bağımsız bölümün tescilini isteyebilir. Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin tarafı olan yüklenici, yukarıda sayılan edimleri yerine getirdiğinde, arsa sahibine karşı kazandığı kişisel hakları arsa sahibinin onayı gerekmeksizin üçüncü kişilere temlik edebilir. Yüklenicinin kişisel hakkını temellük eden üçüncü kişi de bu hakları yüklenicinin halefi olarak arsa sahibine karşı ileri sürme olanağına sahiptir.

Yükleniciden temellük edilen kişisel hakkın dava edilerek arsa sahibine karşı ileri sürülmesi halinde mahkemece, tüm bu yönler üzerinde durulmalı, yüklenici üçüncü kişi davacıya ancak hak kazandığını devir ve temlik edebileceğinden bu husus açıkça

Yükleniciden temellük edilen kişisel hakkın dava edilerek arsa sahibine karşı ileri sürülmesi halinde mahkemece, tüm bu yönler üzerinde durulmalı, yüklenici üçüncü kişi davacıya ancak hak kazandığını devir ve temlik edebileceğinden bu husus açıkça

saptanmalıdır. Bütün bu araştırmalar sonunda eserin (binanın) arsa sahibinin reddedemeyeceği bir seviyeye getirildiği; ancak, yüklenicinin arsa sahibine gerek eksik ve ayıplı işlerden, gerekse sözleşme veya kanundan kaynaklanan nedenlerden dolayı borçlu bulunduğu ortaya çıkarsa yüklenicinin halefi olarak davacıya bunları yerine getirmek üzere uygun süre tanınmalı, ya da olanaklı bulunursa karşılıkları para olarak depo ettirilerek, depo edilecek tutar arsa sahibine ödenmek üzere (birlikte ifa kuralı) kişisel hakların sonuçlarını meydana getirdiği düşünülüp istem kabul edilerek tescil hükmü kurulmalıdır.

Somut olayda davacı, davalı yüklenici ile diğer davalılar arsa sahipleri arasında 19.10.1990 günü imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca 699, 700, 701, 702, 703 parseller üzerinde inşa edilecek 45 adet herbiri 120m2 olan dubleks dairelerden, yükleniciye isabet eden 700 parselde 12 no’lu dubleksi temlik aldığını, bedelini ödeyip kullanmaya başladığını davalı arsa sahiplerinin arsa payını devire yanaşmadıklarını ileri sürerek adına tescile karar verilmesini istemiştir. Davalı yüklenici davaya cevap vermemiş, diğer davalılar arsa sahipleri ise yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, inşaatın tamamlanmadığını, davanın reddini savunmuşlardır.