muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/932, Karar No: 2023/1796, Tarih: 05.04.2023

III. OLAY VE OLGULAR

Suça sürüklenen çocuğun diğer suça sürüklenen çocuklarla beraber gece vakti mağdurdan para istemesi üzerine mağdurun içinde 85 TL para ve kartları olan cüzdanını çıkardığı sırada diğer suça sürüklenen çocuğun mağdurun elinden cüzdanı aldığı ve hep beraber kaçtıkları anlaşılmakla yazılı şekilde cezalandırılmasına karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. İnceleme konusu ... 3. Çocuk Mahkemesinin 11.11.2014 tarihli ve 2014/77 Esas, 2014/868 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuğun yokluğunda verildiği, 20.03.2015 tarihinde suça sürüklenen çocuğun annesine yapılan tebligatın MERNİS adresine 7201 sayılı Kanun'un 21/2. maddesi gereğince “MERNİS adresi” ibaresi ile çıkartılması nedeniyle usûlsüz olduğu, suça sürüklenen çocuğun kararı 16.11.2022 tarihinde eski hâle iade talep ederek temyiz etmesi sonucu ... 3. Çocuk Mahkemesinin 02.12.2022 tarihli ek kararı ile talebin reddine karar verildiği, suça sürüklenen çocuğun bu kararı da temyiz etmesi sonucu ... 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 20.12.2022 tarihli ve 2022/803 Değişik İş sayılı kararıyla reddine karar verilmiş ise de; eski hâle getirme isteği hakkındaki karar verme yetkisinin, 5271 sayılı Kanun'un 42/1. maddesi uyarınca Yargıtayın ilgili dairesine ait olmasına göre, ... 3. Çocuk Mahkemesinin 02.12.2022 tarihli ek kararı ve ... 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 20.12.2022 tarihli ve 2022/803 Değişik İş sayılı kararının yok hükmünde olduğu ve suça sürüklenen çocuğun temyizinin yasal süresinde olduğu anlaşılmıştır.

2. Suça sürüklenen çocuğun olaydan kısa bir süre sonra mağdurun teşhisi ile yakalanması nedeniyle atılı suçu işlediğinin sabit olduğu, suça sürüklenen çocuk hakkında daha önceden hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, takdiri indirim maddesinin uygulandığı ve erteleme hükümlerinin uygulanmama nedenlerinin mahkemece gerekçelendirilmesi nedeniyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. 5271 sayılı Kanun'un 231/8. maddesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması hâlinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve 5271 sayılı Kanun'un 231/11. maddesinde denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre suça sürüklenen çocuk bakımından hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 29.05.2012 tarihi itibariyle duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkûmiyete konu suçun işlendiği 22.06.2012 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenmiştir.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 3. Çocuk Mahkemesinin 11.11.2014 tarihli ve 2014/77 Esas, 2014/868 Karar sayılı kararında suça sürüklenen çocuk tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden suça sürüklenen çocuğun temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy çokluğuyla ONANMASINA, dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.04.2023 tarihinde karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Söz konusu olayda, müştekînin iddiası dışında suça sürüklenen çocuğun mahkûmiyetine yeterli, her türlü şüpheden uzak, yeterli, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı görüşüyle suça sürüklenen çocuk hakkında Mahkemece verilen mahkûmiyet kararının ONANMASINA ilişkin Sayın Çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2016/1786, Karar No: 2017/11920, Tarih: 26.10.2017

**8. Ceza Dairesi         2016/1786 E.  ,  2017/11920 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamuya ait veya özel suların mecrasını değiştirme

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Kamuya ait suların mecrasını değiştirme suçundan doğrudan zarar görmeyen ve Belediye Başkanlığı temsilcisi olmayan ... ve ...'ın davaya müdahil olarak katılamayacakları gibi müdahilliklerine karar verilmiş olması hükmü temyiz etme hakkı da vermeyeceğinden, katılanların vaki temyiz isteğinin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2-Katılan Belediye Başkanlığı vekilinin temyizine yönelik incelemede;

Mahkemece kanıtlar değerlendirilip gerektirici nedenleri açıklanmak sure- tiyle verilen beraat kararları usul ve yasaya uygun bulunduğundan katılan belediye vekilinin, suçun sabit olduğuna yönelik temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 26.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/295, Karar No: 2012/2243, Tarih: 22.03.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/295 E.  ,  2012/2243 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki iflas davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı şirketin olağan genel kurul toplantısını yasal süresi içinde yapmadığını, bu nedenle zorunlu organlarının mevcut olmadığını ileri sürerek, TTK.’nun 435. maddesi uyarınca feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap vermemiştir.

Mahkemece, TTK’nun 364 ve 435. maddelerine göre yapılan bildirim üzerine davalı şirketin genel kurul toplantısını yapmadığı gerekçesiyle şirketin feshine karar verilmiştir.

Fesihle birlikte atanan tasfiye memurunun raporu üzerine dosyayı ele alan mahkeme, davalı şirketin gayri faal olduğu, ticari kayıtlarının tutulmadığı, aciz halinde bulunduğu ve ödenmemiş sermayesinin tamamlanmasının mümkün olmadığı, iflasın açılmasına karar verilmesinin fayda sağlamayacağı gerekçesiyle, iflas talebinin reddine ve bilirkişi raporunun son bilanço olarak kabulü ile şirketin ticaret sicilinden terkinine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Türk Ticaret Kanunu’nun 324. maddesine göre, varlıklarının rayiç değeri, borçlarını karşılamayan şirketin iflasına karar verilir. Aynı düzenleme, Yasa’nın 446. maddesiyle de getirilmiş ve bu kez borca batıklık bildiriminde bulunma görevi, yönetim kurulu yerine tasfiye memuruna bırakılmıştır. Her iki hükmün borca batıklığı bağladığı sonuç, sermaye şirketinin iflasıdır; mahkemeye bu konuda bir takdir hakkı da verilmemiştir. Alacakların tahsil kabiliyetinin bulunmaması, borçların ödenemeyeceğinin yargılama aşamasında anlaşılması gibi sebepler, iflasın açılmasında pratik yarar olmadığı şeklinde gerekçelendirilerek, iflas talebinin reddi sonucunu doğurmaz.

İflas tasfiyesi kural olarak, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre yapılır ve iflasın, şirket tüzel kişiliğinin sona ermesi dışında hukuki, cezai ve kamusal sonuçları bulunmaktadır. Nitekim borca batıklık bildiriminde bulunulmaması, iflasın taksiratlı ya da hileli olması gibi hallerde cezai müeyyideler bulunduğu gibi, alacağını masaya yazdıran fakat tahsil edemeyen alacaklılara aciz vesikası verilmesi; sorumluluk ve tasarrufun iptali gibi davaların açılabilmesi ve özellikle kamu alacaklarının 213 sayılı Yasa’nın 10, 6183 sayılı Yasa’nın 35 ve mükerrer 35 ile 5510 sayılı Yasa’nın 80. maddeleri çerçevesinde şirket yönetici ve ortaklarının şahsi mal varlıklarından karşılanması için iflas kararının verilmesi gerekir.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda, bölgenin genel ekonomik durumundan yola çıkılarak, iflasın açılmasında pratik fayda bulunmadığı belirtilmiş ise de, yukarıda açıklanan ilke ve sonuçlar ile unvanın ekonomik değeri, bakiye sermaye taahhütlerinin bulunduğu göz önünde tutularak, konusunda uzman kimselerden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden alınacak rapor çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle davacı ... ve Ticaret Bakanlığı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 22.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13557, Karar No: 2014/19182, Tarih: 30.09.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/13557 E.  ,  2014/19182 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 03/09/2013

NUMARASI : 2010/713-2013/674

Davacı, sigortalılığının iptaline ilişkin işlemin iptali ile 10/06/2010 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Davacı; davalı Kurum tarafından Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptaline ilişkin işlemin iptalini, 10.06.2010 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini ve ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle birlikte ödenmesini istemiştir.

Mahkemece; davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 2008 tarihli bildirge ile prim kesintilerine istinaden geriye dönük tescilinin yapıldığı ve davalı Kurum tarafından ilk olarak 01.08.1994 – 31.12.2001 tarihleri arasında ve 01.07.2002 tarihinden itibaren tahsis talep tarihine kadar sigortalı olarak kabul edildiği, tahsis talebi üzerine davacının ziraat odası kayıtları üzerinde inceleme yapıldığı, davalı Kurum kontrol memurunun; üye kayıt defterinin noter tasdikinin olmadığını, mevcut kayıtların başlangıç ve bitiş tarihlerinin bulunmadığını, oda başkanının; kayıtları bilgisayar ortamında tuttuklarını, davacının 30.08.2001 tarihinde kayıt olduğunu beyan ettiğini, oda üyelerinin kaydına ve kayıtların silinmesine ilişkin karar defterlerinin bulunmadığını belirterek davacının oda kaydının başlangıç ve bitiş tarihlerinin sağlıklı bir biçimde tespit edilemediğini bildirdiği, bu nedenle davacının 10.06.2010 tarihli tahsis talebinin; 2002 yılından sonraki sigortalılığına esas teşkil eden Kulp Ziraat Odası kayıtları üzerinde yapılan incelemede usulüne uygun olmadığının tespit edildiği, bu nedenle de 15 yılını tamamlamadığı belirterek reddedildiği, davacının 14.07.1994, 08.07.1996, 15.04.1997, 15.06.1998, 15.04.1999, 15.06.2000 tarihlerinde prim kesintileri bulunduğu, TTA tarafından davacının üyeliğinin 1994 yılında başladığının ve 05.06.2002 yılında terk ettiğinin bildirildiği, davacının 1995 – 2001 yılları arasında kooperatif kaydı bulunduğu, zabıta tarafından 30 yıldır kendi arazisinde tarımla uğraştığının tespit edildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; her ne kadar davalı Kurum kontrol memuru raporunda, üye kayıt defterinin noter tasdikinin olmadığı, mevcut kayıtların başlangıç ve bitiş tarihlerinin bulunmadığı, oda üyelerinin kaydına ve kayıtların silinmesine ilişkin karar defterlerinin bulunmadığı belirtildiğinden davacının 01.07.2002 tarihinden sonraki Tarım Bağ-Kur sigortalılığı kabul edilmemişse de raporda aksi belirtilmediğinden; oda kaydında herhangi bir kazıntı veya silinti bulunmadığı, kayıtların müteselsil sıra takip ettiği, sahtelik iddiası da bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının oda kaydının geçersiz kabul edilmesi hatalı olmuştur.

Yanısıra; 11 Eylül 2014 gün ve 29116 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un 58. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 54. maddenin ikinci fıkrasında; “ ...4 üncü ve 7 nci maddeler ile 2926 sayılı Kanunun 2 nci, 5 inci ve 9 uncu maddelerine göre kayıt ve tescili yapılanların, sigortalılık tescil ve sürelerine esas tarımsal faaliyetleri ile ilgili kurum ve kuruluş üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine sigortalılıkları geçersiz sayılarak iptal edilenlerin, tescillerinin yapıldığı tarihten 31.12.2010 tarihine kadar geçen sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31.12.2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır. Ancak, tevkifat kesintisine binaen geriye dönük yapılan tescillerden, tevkifatın yapıldığı tarihte ziraat odası kaydı bulunmayan, daha sonra geriye dönük tesis edilen kayıtlar geçerli kabul edilmez.” hükmü getirilmiştir.

Yukarıda belirtilen hususlar ve Yasa maddesi gereğince mahkemece yapılacak iş; davacının Kulp Ziraat Odasın'da 01.07.2002 tarihinden başlayan oda kaydı ve bu itibarla bu tarihten başlayan sigortalılığının geçerli olduğunu kabul ederek yaşlılık aylığı koşullarını yeniden değerlendirip varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 30/09/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/36510, Karar No: 2016/6147, Tarih: 02.03.2016

**22. Hukuk Dairesi         2014/36510 E.  ,  2016/6147 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 06.07.2005 tarihinden itibaren temizlik işçisi olarak asıl işveren bünyesinde çalışmaya başladığını, ancak davacının temizlik işçiliği dışında aynı zamanda aşçı, garson ve bulaşıkçılık yaptığını, çalışma saatlerinin 07.00-18.00 saatleri arasında olduğunu belirterek kıdem, ihbar tazminatı ve fazla mesai ücretlerinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, müvekkili Başkanlığın merkez binasının temizlik hizmetinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanuna göre hizmet satın alınarak yürütüldüğünü, davacı ile müvekkili Başkanlık arasında iş sözleşmesi olmadığını, belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ltd. Şti temsilcisi, davalı ... Başkanlığının merkez binası genel temizlik hizmet alımı ihalesini 02.05.2013 tarihinde alarak işe başladığını, davacıyı şirket prensipleri ve kanuni çerçeve içinde işe başlatmadığını, davacının şirket bünyesinde çalışmadığı için herhangi bir sözleşme ve kaydı olmadığını, ayrıca davacı ile aralarında bir borç alacak ilişkisi bulunmadığını, bu sebeple davada taraf olmadıklarını, davadan ayrı tutulmalarını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı ... ile dava dışı ihale alan firmalar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi olduğu, davalı Başkanlığın asıl işveren olması sebebiyle davacının alacaklarının tamamından sorumlu olduğu, davalı şirket ile davacı arasında iş sözleşmenin hiç kurulmaması sebebiyle davalı şirketin davada davalı sıfatının ve pasif husumet ehliyetinin olmadığı gerekçesi ile davanın davalı Başkanlık yönünden kabulüne davalı şirket yönünden reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... Başkanlığının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla mesai ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Temyiz:

Kararı davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... Başkanlığının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla mesai ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık beyanlarına göre davacının; haftanın beş günü 07.30-18:00 saatleri arasında bir saat ara dinlenme ile çalıştığı, buna göre bir haftalık ikibuçuk saat fazla mesai yaptığı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Dairemiz temyiz incelemesinden geçen aynı işyerinde benzer nitelikte işte çalışan davacı tanığına ait 2014/... esas sayılı dosyada, davacının diğer tanığının haftanın beş günü 07.30-17.30 saatleri arasında çalıştıklarını beyan ettikleri anlaşılmaktadır. Buna göre davacının, haftalık çalışmasının kırkbeş saati aşmadığı ve fazla mesai alacağının bulunmadığının kabulü dosya içeriğine, emsal dosyadaki kabule, işin niteliği ve dosyadaki delil durumuna daha uygun düşecektir. Mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepden BOZULMASINA, 02.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/4334, Karar No: 2007/684, Tarih: 25.01.2007

**21. Hukuk Dairesi         2006/4334 E.  ,  2007/684 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi     :  Ankara 2.İş Mahkemesi

Tarih               :  22.12.2005

Davacı,   3201 sayılı yasa uyarınca borçlanmasınan ve yaşlılık aylığının iptal edilemeyeceğinin tesbiti ile yaşlılık aylığının yeniden bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin   kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere ve özellikle davalı Kurumca muris Halil Toplu'ya fuzulen ödenen aylıklar nedeniyle davacının miras hissesine göre bir miktar borcu var ise de bu borcun bulunmasının davalı Kurumca davacıya ölüm aylığı bağlanmasına hukuki engel sayılamayacağına göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının murisi H.T.'ya davalı Kurumca 3201 sayılı Yasa gereğince yapılan borçlanma dikkate alınarak bağlanan yaşlılık aylığının iptaline ilişkin davalı Kurum işleminin iptali ile davacıya 01.03.2003 tarihi itibariyle ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.

Gerçekten, taraflar arasında uyuşmazlık, temelde, yaşlılık sigortasından faydalanmak isteyen 3201 sayılı yurt dışında çalışan Türk Vatandaşlarının  yaşlılık aylığı koşullarından “yurda kesin dönüş koşulu’nun” bulunmadığının sonradan anlaşılması halinde, Kurumca uygulanacak işlem ve yaptırımlara ilişkin olarak ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle; öncelikle, belirtilen koşul  noksanlığının  saptanması durumunda; Kurum hak ve yetkilerinin, gerek  3201 sayılı gerekse temel Yasa niteliğinde bulunan 506 sayılı Yasa açısından ortaya koymak yararlı olacaktır.

Gerçekten, 3201 sayılı Yasa, kendisinden önce yürürlükte bulunan 2147 sayılı Yasa ile birlikte; yurt dışında çalışan Türk Vatandaşlarına; yurt dışında çalıştıkları süreleri, döviz karşılığı borçlanma ve buna bağlı yaşlılık sigortasından yararlanma hakkı vermiş ve bu kişilerin, yurt dışındaki ülke sosyal güvenlik kuruluşları kapsamında  sosyal   güvenliklerine  gerek  kalmaksızın  anayurt  Türkiye’de sosyal güvenceye kavuşma hakkı tanımıştır. Böylece Türkiye’de çalışıp, belli bir sosyal güvenlik kurumu kapsamında bulunan Türk Vatandaşları ile yurt dışında çalışanların sosyal güvenceleri açısından bir farklılık kalmamıştır.

Bu tür bir sistem sonucu; 3201 sayılı Yasadan yararlanmak suretiyle 506 sayılı Yasada öngörülen yaşlılık sigortası kapsamına girmek isteyen Türk Vatandaşlarının yaşlılık aylığından yararlanma koşulları ile yurt içinde çalışıp 506 sayılı Yasa kapsamında bulunan Türk Vatandaşlarının yaşlılık aylığından yararlanma koşulları zorunlu bir farklılık dışında birbirine koşut hale getirilmiştir. Şöyle ki; 506 sayılı Yasanın 60.maddesinde öngörülen ve yaşlılık aylığından yararlanma koşulları olarak belirlenen; “yaş”, “sigortalılık süresi”, “prim ödeme gün sayısı”, “işten ayrılma” ve “yazılı istekte bulunmak” koşulları 3201 sayılı Yasanın 6.maddesinde de aynen kabul edilmiş, sadece; Türkiye’de çalışanların “işten ayrılma koşulu” burada; “yurt dışındaki ülkeden ayrılıp Türkiye’ye dönüş” biçiminde belirlenmiştir.   Şu    duruma    göre;  Sosyal  Sigortalar Kurumu; yurt içinde çalışan sigortalılar için; aradığı; işten ayrılma koşulunu yurt dışında çalışanlar içinde yurda dönüş koşulu olarak araması ve işlemleri buna göre yürütüp tamamlaması zorunludur.

İşte, görülmekte olan davada uyuşmazlık bu koşul ile doğrudan ilgili olduğundan       yukarda   anlatılan  hukuki    gerçeklerin  açıklanması  gerekli görülmüştür. Bu bakımdan 3201 sayılı Yasa uyarınca; yaptığı borçlanma karşılığı kendisine yaşlılık aylığı bağlanan bir Türk Vatandaşının, belirtilen “yurda dönüş” şartının gerçekleşmediği veya daha sonraki bir tarihte gerçekleştiğinin anlaşılması halinde kurumun bu kişiye karşı ne tür işlem yapması gerektiğinin saptanması kaçınılmazdır. Bu bağlamda hemen belirtelim ki, 3201 sayılı Yasa sistemi,  yaşlılık aylığından yararlanabilmek için yurda kesin dönüş koşulunu 1985 yılında getirmesine karşılık, yakın tarihe kadar, bu koşul Yargıtay uygulamasında, katı biçimde kabul edilmemiş; yurda kesin dönüş yapmadığı anlaşılan ve yurt dışı ilişkilerinin bir süre daha devam ettiği hallerde,  Kurumun yaşlılık aylıklarını kesme işlemlerine geçerlilik tanınmamıştır. Ancak, bu konunun Yargıtay Hukuk Genel Kurulu gündemine gelmesiyle   uygulama tersine dönmüş ve yurt dışında çalışanların yaşlılık aylığından yararlanabilmesi yönünden, yurda kesin dönüş koşulunun varlığı zorunlu görülmüştür (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22/10/1997 gün, 1997/10-588 E., 857 K. sayılı ve 22/4/1999 günlü, 1999/21-284 E., 300 K. sayılı ve daha sonra aynı doğrultudaki kararlar).   Ne var ki, sözü edilen Yargıtay Hukuk Genel Kurul kararlarında; yaşlılık sigortasından yararlanma yönünden yurda kesin dönüş koşulunun varlığının aranmasına karşın, bu koşulun yokluğu halinde, yapılması gereken Kurum işlemlerinin ne doğrultuda olması gerektiği yönünden davayla doğrudan ilgilisi bulunmaması nedeni ile bir hukuki tavır alınmamıştır.