muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/3479, Karar No: 2020/3196, Tarih: 15.06.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/3479 E.  ,  2020/3196 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

No : 2019/255-2019/561

İlk Derece

Mahkemesi : ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No : 2018/202-2018/435

Dava, hizmet tespiti istemine lişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum ve davalı işveren vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 26.05.2006 - 03.12.2009 tarihleri arasında kesintisiz olarak davalı işverene ait işyerinde çalıştığını ancak eksik bildirim yapıldığını beyanla 31.02.2008 ile 07.10.2009 tarihleri arasında SGK'ya bildirilmeyen çalışmaların sigortalı çalışma olduğunun tespitini istemiştir.

Davacı vekili; 18.07.2017 tarihli duruşmada, talep başlangıcını sehven 31/02/2008 olarak belirtilmiş olduğunu dile getirip talebini, 01.02.2008 - 07.10.2009 tarihleri arası olarak düzeltmiştir.

II-CEVAP:

Davalı Kurum vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın ispatlanması gerektiğini ve davacının çalışmasının ücret karşılığı yapılıp yapılmadığı ve devamlılık gösterip göstermediği hususlarında araştırma yapılması gerektiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı işveren; cevap dilekçesi sunmadı.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın kabulü ile davacının, davalı işveren ... Gıda Dağıtım San. Tic. Ltd. Şti. adlı işyerinde 01/02/2008 - 07/10/2009 tarihleri arasında 615 gün, asgari ücret karşılığı hizmet akdi ile fiilen çalıştığının tespitine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

İlk Derece Mahkemesi hükmüne karşı davalı Kurum vekili; soyut tanık beyanlarına dayanılarak karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, iddianın mutlaka yazılı belgelerle ispat edilmesi gerektiği, kurum kayıtlarında belirtilen döneme ait çalışmaların bulunmadığı gerekçeleriyle, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı şirket vekili ise; fiili ve gerçek çalışmanın yazılı delillerle ispat edilmesi gerektiği, davacının çalışma olgusunun SGK kayıtlarındaki kadar olduğu, hükme dayanak alınan bilirkişi raporunun 1. sayfasının inceleme bölümünde de belirtildiği üzere, davacı ile şirket arasında 31/01/2008 tarihinde imzalanan çıraklık eğitimine katılma formunun, taraflar arasında imzalanan çıraklık eğitim sözleşmesi niteliğinde olduğu gerekçeleriyle, kararın kaldırılmasını istemiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... Asliye Hukuk Mahkemesinin 04/09/2018 tarihli, 2018/202 Esas- 2018/435 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekili ve davalı şirket vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili; aynı istinaf gerekçeleriyle bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesi atfı ile 506 sayılı Kanun’un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9. maddeleridir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Dosya kapsamından, davacının hizmet cetvelinde, 26.05.2006 – 31.01.2008 ve 07.10.2009 - 03.12.2009 tarihleri arasında davalı işveren yanından bildirimlerinin bulunduğu, yine yapılan araştırmada, ... Kaymakamlığı Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nün 11/07/2018 tarihli yazı cevabında, davacının ... Meslek Eğitim Merkezi'ne çırak öğrenci olarak 01/02/2008 tarihinde kayıt yaptırdığı, 31/10/2008 tarihinde ... Mesleki Eğitim Merkezi'ne nakil gelerek, 31/05/2009 tarihine kadar da eğtimine aralıksız devam ettiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Davaya konu olayla ilgili olarak çıraklık statüsünün irdelenmesi gerekli olup, uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu’na göre, çıraklar teorik ve pratik eğitime tabi tutulurlar. Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının uyuşmazlık konusu dönemde çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçekten de çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Konu ile ilgili olarak 3308 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde çırak olabilmek için aranan şartlar arasında

“...a) 14 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak.

b) En az ilköğretim okulu mezunu olmak.

Konu ile ilgili olarak 3308 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde çırak olabilmek için aranan şartlar arasında

“...a) 14 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak.

b) En az ilköğretim okulu mezunu olmak.

c) Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak.”hususları düzenlenmiş ve aynı maddeye 4702 sayılı Yasa'nın 9. maddesi ile eklenen fıkra ile 10.07.2001 tarihinden itibaren de 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabileceği hükmü getirilmiştir.

Diğer taraftan bir kişiye çırak denilebilmesi için, o kimsenin durumunun bu özel kanunda çıraklar hakkında yapılan tarife ve nitelendirmeye uyması gerekir. Yani, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile davacının belirtilen tarihte çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Kişi işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Davacının, 01/02/2008 - 31/05/2009 tarihleri arasında haftada bir teorik olarak çıraklık eğitimi için mesleki eğitim merkezinde eğitim gördüğü diğer zamanlarda davalı işveren nezdinde çalıştığı ancak bu çalışmasının çıraklık okulundaki eğitimin pratik kısmını oluşturduğu bu sebeple az yukarıda belirtilen yasal mevzuat kapsamında, davacının, çırak olarak geçen sürelerinin uzun vadeli sigorta kolu kapsamında sayılamayacağı belirgindir. Mahkemece, davacının, ... ve ... Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nde geçen çıraklık eğitim sürecindeki süreler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Üyeler ... ve ...'ün muhalefetlerine karşı, Başkan ... ve Üyeler ... ve ...'ın oyları ve oy çokluğuyla, 15/06/2020 gününde karar verildi.

KARŞI OY

SONUÇ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Üyeler ... ve ...'ün muhalefetlerine karşı, Başkan ... ve Üyeler ... ve ...'ın oyları ve oy çokluğuyla, 15/06/2020 gününde karar verildi.

KARŞI OY

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle; davalı işyerinden 26.05.2006 - 01.02.2008 ve 07.10.2009 - 31.12.2009 tarihleri arası bildirimli çalışmaların, çırak statüsü olmayıp uzun vade sigorta kollarından işçi statüsünde bildirilmiş olması; çıraklık eğitiminin eğitim merkezinde haftada bir gün on saat üzerinden olup kalan sürelerdeki çalışmaların fiilen davalı işverene ait işyerinde ve üretime yönelik olarak geçtiğinin sabit olduğunun anlaşılması karşısında, Dairenin “…davanın reddine..” yönelik olarak verilen bozma kararına iştirak etmiyoruz.

Yukarıda açıklanan nedenlerle çoğunluk görüşüne katılmayarak, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi Kararının ONANMASI gerektiğini düşünüyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2019/12341, Karar No: 2019/16578, Tarih: 30.10.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/12341 E.  ,  2019/16578 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın olay günü gece saat 03.00 sıralarında, katılana ait eve balkondan girerek evde bulunan 2 adet cep telefonu ve 10 TL’yi cebine koyduğu, katılanın sanığı salonda gördüğü, sanığın kaçmaya çalıştığı esnada katılanın sanığın üzerine atlayarak boğuşmaya başladıkları, boğuşma esnasında sanığın balkona yönelerek balkondan atlayarak kaçmaya çalıştığı, katılanın sanığa birkaç tane tokat attığı ve bu boğuşma esnasında katılanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde elinden yaralandığı, katılanın sesini duyarak gelen komşuları ile birlikte sanığı etkisiz hale getirerek görevlilere teslim ettikleri olayda; sanığın sübut bulan eyleminin TCK'nın 148 ve devamı maddelerinde düzenlenen yağma suçunu oluşturduğu gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde 1412 sayılı CMUK'nun 326/son maddesinin gözetilmesine 30/10/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17118, Karar No: 2018/2011, Tarih: 11.04.2018

**19. Hukuk Dairesi         2016/17118 E.  ,  2018/2011 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki asıl itirazın iptali ile birleşen tazminat davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - KARAR -

Davacı-karşı davalı vekili, davacı ile davalı arasında uzun yıllara dayanan ticari ilişki bulunduğunu, davacının davalıya elektrik malzemesi sattığını, bakiye 36.346,62-TL alacağı bulunduğunu, alacağının tahsili için ... .İcra Müdürlüğü'nün 2013/11365 esas sayılı dosyası ile icra takibinde bulunduklarını, itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali asıl davanın kabulüne karşı tazminat davasının reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı davasında, davalının aydınlatma armatürleri yaptığını, armatürlerin içerisine monte edilen komponentleri davacıdan satın aldığını, alınan komponentlerin arızalı olması sebebiyle müşterilerinden iade aldıklarını, durumu 09/10/2013 tarihinde davacı tarafa da bildirdiklerini, davacı tarafın ürünlerdeki ayıbı kabul ettiğini ve misli ile değiştirmeyi teklif ettiğini, davalının misli ile değiştirme teklifini reddederek sözleşmeden dönme hakkını kullandığını, konponentlerin tamamının ayıplı çıkması nedeniyle armatürlerin tamiri yoluna gidildiğini, bu nedenle davalının zararı oluştuğunu belirterek sözleşmeden dönme hakkını kullandıklarını ve ayıplı ürün bedeli olan 32.834,50-TL nin iadesi ve cari hesapta takas ve mahsubunu talep ettiklerini, ayıplı çıkan mallar nedeniyle oluşan zararları için de 15.000,00-TL maddi, 15.000 TL manevi tazminatın karşı dava olarak davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre asıl dava yönünden ayıplı olduğu kabul edilen ve davalı tarafından ödendiği anlaşılan komponentlerin bedeli olan 32.834,50-TL yönünden davalı karşı davacının taraf takas mahsup talebinde bulunduğu, davacı tarafın alacak talebi, davalı tarafın ayıplı ifaya ilişkin sözleşmeden dönmesi nedeniyle ödemiş olduğu bedelin iadesi ve bu bedelin cari hesap bedelinden mahsubu neticesinde davacının davasının kısmen kabulü ile davalı tarafın yapmış olduğu itirazın 3.512,12-TL yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına karar verilmiş,karşı davada dava konusu komponentlerin iç kullanıma uygun olarak üretildiği, davalı tarafın komponentleri reçine ile kaplayarak IP değerini yükselttiği, yüksek IP gerektiren yerlerde kullanılacak şekilde farklı bir tasarım oluşturduğu, bu şekilde komponentleri ekonomik değerinin arttırıldığı buna göre ürünlerin kullanım amacından farklı bir şekilde yeni bir tasarım ve kullanım şekli oluşturulduğu, bu şekilde kullanım nedeniyle komponentlerin basitçe çıkartılarak yenilerinin takılması mümkün iken reçine ile kaplanması nedeniyle çıkartılmasının mümkün olmayacak hale sokulduğu, yeni bir tasarım oluşturulması ve kullanım amacının farklılaştırılması nedeniyle doğan zararlardan davacı tarafı sorumlu tutmanın hak ve nesafet kurallarına da uygun olmadığı gerekçesiyle karşı davanın reddine karar verilmiş, karşı davaya ilişkin hüküm davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı-karşı davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harçlarının temyiz edenlerden alınmasına, 11/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2167, Karar No: 2017/7773, Tarih: 25.05.2017

**8. Hukuk Dairesi         2017/2167 E.  ,  2017/7773 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Nüfus(Doğum yeri, doğum tarihi ve soyadı değişikliği)

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Dava dilekçesinde, davacı ...'un Lübnan ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve iki farklı nüfus kaydının mevcut olduğu, bu durumun sosyal yaşamında sıkıntılara sebebiyet verdiği, davacının "Midyat" olan doğum yerinin "Beyrut", "30.07.1988" olan doğum tarihinin "22.02.1998", "Kurunç" olan soyadının ise "Avad" olarak düzeltilmesi istenilmiş; mahkemece, Türkiye Cumhuriyeti nüfus kayıtlarının esas kayıtlar olduğu, Suriye ve Lübnan ülkelerinde Türkiye'deki mevcut nüfus kayıtlarına itibar edilmeden farklı kayıtlar oluşturulduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Nüfus kayıtlarındaki düzeltme davaları kamu düzeni ile yakından ilgili olup mahkemeler doğru sicil oluşturmak zorundadır. Buna göre davacının, tanık beyanları ve doğum raporuna göre 22.02.1988 tarihinde Beyrut'ta doğduğu ve Lübnan'da nüfusa tescil edildiği; daha sonra 18.07.1994 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti nüfus kütüklerine doğum yeri "Midyat" ve "30.07.1998" doğumlu olarak kaydedildiği, yani davacının Türkiye'deki kayıtlarının Lübnan'daki nüfus kayıtlarından sonra oluşturulduğu, her iki ülke kayıtlarındaki kişinin aynı kişi olduğu, iddialarının tanık ve Lübnan ülkesi resmi kayıtları ile ispatlandığı anlaşılmakla; davacının "Midyat" olan doğum yerinin "Beyrut", "30.07.1988" olan doğum tarihinin "22.02.1998" olarak düzeltilmesine karar verilmesi yerine uygun bulunmayan gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi,

2- Dava dilekçesinde davacının "Kurunç" olan soyadının ise "Avad" olarak düzeltilmesi de istenmiş ise de dava devam ederken davacının soyadının idarece "Avad" olarak düzeltildiği ve talebin konusuz kaldığı anlaşılmakla konusuz kalan soyadın düzeltilmesi hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının yukarıda açıklanana sebeplerle kabulüyle, usul ve yasaya uygun bulunmayan hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 25.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6027, Karar No: 2017/9747, Tarih: 21.11.2017

**20. Hukuk Dairesi         2016/6027 E.  ,  2017/9747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için

1)Dava konusu 254 ada 503 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının ilgili tapu müdürlüğünden istenerek dosya içine alınmasına,

2)Dava konusu taşınmaza ait en eski tarihli hava fotografı ve memleket haritası bulunduğu yerden getirtildikten sonra dava dosyası raporları hükme dayanak yapılan fen ve orman bilirkişilere verilerek; hava fotoğraflarının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, dava konusu taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte hava fotoğrafları üzerinde ayrı ayrı gösterilmesi ayrıca hava fotoğrafları, kadastro paftası ile çakıştırılıp stereoskop aletiyle incelenerek, davaya konu taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün ve bitki örtüsünü oluşturan unsurların sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, yaşı, kapalılık oranı ve hakim ağaç türünü belirtir şekilde müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 21/11/2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/17074, Karar No: 2020/3432, Tarih: 23.06.2020

**11. Ceza Dairesi         2017/17074 E.  ,  2020/3432 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Defter ve belge gizlemek, sahte belge kullanmak ve düzenlemek

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- Sanık hakkında defter ve belge gizlemek suçu ve 2008,2009,2010 takvim yıllarında sahte belge düzenlemek suçları yönünden kurulan hükümlere yönelik temyiz talebinin incelenmesi:

Defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçu için tehlike suçu olması nedeniyle CMK'nin 231. maddesi anlamında maddi zarar doğmayacağı, defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesinden dolayı tarh edilecek vergi ve cezaların ise eylemden doğan zarar niteliğinde bulunmadığı, sanık hakkında, katılan kurumun zararının giderilmediğinden bahisle yasal olmayan gerekçeyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmiş ise de; mahkemece sanık hakkında, TCK.nun 51. maddesinin uygulanmama gerekçesinde objektif ve sübjektif değerlendirme yapılarak yeniden suç işlemeyeceği yönünde olumlu kanaat oluşmadığının belirlenmiş olduğu anlaşıldığından bu husus da bozma nedeni yapılmamış, 5237 sayılı TCK"nin 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılamanın hukuka uygun olarak yapıldığı, iddia ve savunmada ileri sürülen hususların gerekçeli kararda gösterilip tartışılarak değerlendirildiği, fiillerin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, suç vasfının doğru biçimde belirlendiği, cezaların kanuni takdir sınırlarında uygulandığı, incelenen dosyaya göre kurulan hükümlerde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmış, sanığın temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden hükümlerin ONANMASINA,

2- Sanık hakkında 2008,2009,2010 takvim yıllarında sahte belge kullanmak suçları yönünden kurulan hükümlere yönelik temyiz talebinin incelenmesi:

Sanık hakkında “2008-2009-2010 takvim yıllarında sahte fatura kullanma” suçundan açılan kamu davasında; sanığın savunmasında, suça konu faturaların gerçek bir ticari ilişkiye dayandığını beyan etmesi karşısında;

Maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

a- Faturaları düzenleyen mükellef/mükellefler hakkında tanzim edilen vergi inceleme raporlarının ilgili vergi dairesinden getirtilmesi,

b- Aynı mükellefler hakkında ilgili takvim yılında “sahte fatura düzenleme suçundan” dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise dosyaların getirtilerek incelenmesi ve ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

Maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

a- Faturaları düzenleyen mükellef/mükellefler hakkında tanzim edilen vergi inceleme raporlarının ilgili vergi dairesinden getirtilmesi,

b- Aynı mükellefler hakkında ilgili takvim yılında “sahte fatura düzenleme suçundan” dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise dosyaların getirtilerek incelenmesi ve ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

c- Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için; faturaları düzenleyen mükellefe ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim ve tesellüm belgelerinin, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler ile faturaları düzenleyen mükellefin yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığına ilişkin belgelerin getirtilmesi, faturaları düzenleyen mükellef ile kullanan mükellefin ticari defter ve belgeleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile mahkûmiyet hükmü kurulması, yasaya aykırı,

d- Kabule göre de; 5237 sayılı TCK"nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA,

23/06/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.