muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1964, Karar No: 2015/1848, Tarih: 30.09.2015

Geçerli bir alt işverenlik sözleşmesi kapsamında çalıştırılan bir işçinin, anılan Sözleşme’nin ilgili maddesine dayanarak asıl işveren tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinin lehe olan hükümlerinden yararlanma veya fark ücret isteme talebi karşısında diğer koşulların varlığı halinde sözleşme hükümlerinin uygulanabileceği konusunda herhangi bir tartışma bulunmamaktadır. 94 sayılı ILO Sözleşmesi, alt işverenlik sözleşmesinin muvazaalı olmasına veya hangi hallerde alt işveren işçisinin asıl işverenin işçisi sayılacağına dair hükümler içermemektedir. Dolayısıyla 94 sayılı ILO Sözleşmesi’ne dayanarak alt işverenlik sözleşmesinin muvazaalı ve dava açan işçinin de asıl işverenin işçisi olduğuna hükmedilmesi hukukun açık ve ağır bir ihlalidir. Alt işverenlik sözleşmesinin muvazaalı olduğu, bu nedenle de dava açan işçinin asıl işverenin işçisi olduğu hususu ile davacı işçinin asıl işverenin imzaladığı toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği, hukuki sonuçları itibarıyla tamamen farklı konulardır. Kısaca; 94 sayılı Sözleşme, geçerli bir alt işverenlik ilişkisi kapsamında çalışan bir işçinin, diğer koşulları taşıması halinde asıl işverenin imzaladığı toplu iş sözleşmesinden yararlanmak istemesi halinde dayanılacak bir normdur.

Kaldı ki, davacı dava ve ıslah dilekçesinde ILO Sözleşmesi’ne dayanmamış, yargılamanın hiçbir aşamasında anılan sözleşmeyi dile getirmemiş, yerel mahkeme de gerekçeli kararında hiçbir şekilde dolaylı da olsa sözleşmeden bahsetmemiştir. Davacı, sadece asıl işveren tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinin hükümlerinden yararlanmak istememiş, ayrıca alt işverenlik sözleşmesinin muvazaalı olduğundan bahisle asıl işverenin işçisi olduğuna hükmedilmesini talep etmiştir. Somut olayda uygulama kabiliyeti olmayan, muhtemelen de bu nedenle davacı ve yerel mahkeme tarafından bir kez bile zikredilmeyen 94 sayılı ILO Sözleşmesinin çoğunluk görüşü tarafından ileri sürülmesi ve bu nedenin onama kararında esas alınması son derece hatalıdır.

Bakım ve onarım işiyle üretim işinin farklı işler olduğu

Bakım ve onarım işiyle üretim işinin farklı işler olduğu

Yapılan işlerin, üretimin eşit parçası şeklinde değerlendirilmesi her iki işin aynı veya benzer işler olduğu anlamına gelmez. Aksi halde çoğunluk görüşünde de hatalı şekilde belirtildiği gibi bir makinenin bakım ve onarımıyla uğraşan bir teknisyenin o makineyi çalıştıran işçi ile aynı işi yaptığına hükmetmek gerekir. Oysa bir makinenin bakım ve onarım işiyle o makinede çalışmanın tamamen farklı işler olduğu izahtan varestedir. Alt işverenlik sözleşmesine konu olan jeneratör, kömür değirmeni, kömür kırıcısı, buhar kazanı, türbin, konveyör ve motor ile elektrik ve su tesisatının bakım ve onarımı asıl işin bir parçası olsa da elektrik üretim işi olarak değerlendirilemez. Anılan makinelerin bakım ve onarımı olmadan elektrik enerjisi üretilemeyeceğini söylemek ve bu işi üretim işi gibi değerlendirmek hatalıdır. Bir makinenin veya aracın imal, bakım, tamir ve onarımı ile bunun üretim amacıyla kullanımı birbirinden tamamen farklı konulardır. Örneğin, işyerinde bulunan buhar kazanını imal eden usta ile kazanın tamir ve onarımını yapan usta, bu kazana sürekli kömür atarak belli basınçta buhar elde eden ve bunu türbine gönderen işçinin görevi birbirinden ayrıdır.

İşyeri veya iş sözleşmesi devrinin muvazaa olarak değerlendirilemeyeceği

Doktrinde farklı görüşler bulunmakla birlikte ihaleyi kazanamayan bir alt işverenin kendi işçilerini ihaleyi kazanan işverene devretmesi işyeri veya iş sözleşmesi devri olarak değerlendirilmelidir. Doğal gibi görünen husus ihaleyi kaybeden alt işverenin tüm işçilerini alarak asıl işverene ait işyerinden ayrılması ve işçilerini kendi işyerine götürmesidir. Alt işverenin kendi işyerinin asıl işverenin işyerine yakın olması durumunda alt işveren bünyesinde çalışan işçiler açısından önemli bir sorun yoktur. Ne var ki alt işverenin kendi işyeri bir başka ilde veya uzak yerde ise çalışanlar için iş koşullarının ağırlaması açısından ciddi bir sorun bulunmaktadır. Uygulamada bir işyerinde çalışan işçilerin önemli nedenler olmadığı sürece çalışma yerini değiştirmek istemedikleri görülmektedir. İşte çalışma ve sosyal hayatın gerçeklerine uygun olan durum da budur. Alt işverenin işyerinin başka il veya uzak yerlerde olması durumunda işçiler evlerini ve çocuklarının okullarını işyerine yakın yere taşımak zorunda kalacaktır. Bu açıdan bakıldığında iş sözleşmesinin veya işyeri devrinin işçiler lehine olduğu görülecektir. İşyeri veya iş sözleşmesinin birden fazla devri halinin muvazaa oluşturacağına dair herhangi bir hukuksal ve yasal bir düzenleme bulunmamaktadır.

Her karar değişikliğinin sürpriz karar olmayacağı

Her karar değişikliğinin sürpriz karar olmayacağı

Yerel mahkeme kararında, aynı konu hakkında verilen kararların 22. Hukuk Dairesi tarafından onandığı, somut olaya ilişkin verilen aynı tür kararın bozulması halinde hukuki güvenilirliğin zedeleneceği, bu durumun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin "sürpriz karar verme" yasağı çerçevesinde kalacağı ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. Maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil edeceği ileri sürülmüş ise de; zaman zaman Yargıtay kararlarında maddi hatalara rastlanmakta, yine aynı kararlarda maddi hatanın taraflardan birisi lehine usuli kazanımlaş hak bahşetmeyeceği vurgulanmaktadır. Mahkeme kararlarında eksik, şeklî ve görünüşte gerekçe yazılması, adil yargılanma hakkının ihlâli sonucunu doğurur. Yargı organları, her iki tarafın iddia ve savunmaları ile delillerini değerlendirip, hangi maddî ve hukukî sebeplerle karar verdiklerini gerekçelerine yansıtmalıdırlar. Ortaya çıkacak karar, hukukun genel ilkelerine, mevzuata ve yerleşik içtihatlara tamamen aykırı ve sürpriz sayılacak nitelikte olmamalıdır. Bu durum yerel mahkeme kararında de değinildiği üzere "sürpriz karar yasağı" olarak da ifade edilmektedir. Ne var ki mevzuata aykırı olan veya bir kanun normunun unutularak hatalı şekilde verilen karardan dönülmesi sürpriz karar olarak değerlendirilemez. Kısaca, sürpriz bir karardan dönülmesi sürpriz olarak kabul edilemez. Aksi takdirde her içtihat değişikliğinin salt bu nedenle sürpriz karar olarak değerlendirilmesi gerekir. Sürpriz olan husus, kararın sonuç değil, gerekçe kısmıyla ilgilidir. Hukuka ve kanuna aykırılık teşkil eden veya hakkaniyete uygun olmayan kararlar emsal gösterilemez. Elektrik Piyasası Kanununun 15. maddesinin söz konusu olmaması halinde 22. Hukuk Dairesinin önceki kararlarında hukuka aykırılıktan bahsedilemez. Asıl işin bölünerek alt işverenlere verilemeyeceği, ancak özel bir yasal düzenleme durumunda verilebileceği Yargıtay ilgili daireleri tarafından kabul edilmektedir. Örneğin, karayollarına ilişkin işler, posta hizmetleri, sağlık hizmetleri ve belediye hizmetleri yasalarındaki özel düzenlemeler nedeniyle bölünerek alt işverenlere verilebilmektedir.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 15. Maddesinin (g) bendi 14.03.2013 tarihli 6446 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmış ve bu yeni yasal düzenlemenin 22. Maddesi gereğince hangi faaliyetlerin hizmet alımı yoluyla yaptırılabileceğinin enerji piyasası kurulu tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Yeni düzenlemeye göre asıl işlerin bölünerek alt işverene verilmesi önünde yasal bir engel yoktur.

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı yerel mahkeme kararının bozulması gerektiği kanaatiyle sayın çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2019/1825, Karar No: 2021/9244, Tarih: 26.10.2021

**11. Ceza Dairesi         2019/1825 E.  ,  2021/9244 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte belge kullanma

1-Sanık hakkında “2009 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik Cumhuriyet savcısı ile sanık müdafisinin temyizlerinin incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilerek tartışılan delillere, Mahkemenin oluşa uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, Cumhuriyet savcısı ile sanık müdafisinin diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir, ancak;

213 sayılı VUK’nin 359/b maddesi uyarınca 3 yıl 6 ay olarak belirlenen temel cezada, 5237 sayılı TCK’nin 43/1. maddesi uyarınca 1/4 oranında artırım ve TCK’nin 62. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılması sırasında, sonuç cezanın "3 yıl 7 ay 22 gün yerine", "2 yıl 19 ay 22" gün hapis cezası olarak belirlenmesi suretiyle eksik ceza tayini,

Yasaya aykırı, sanık müdafisi ile Cumhuriyet savcısının temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların aynı Kanun’un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından sonuç ceza olarak belirlenen “2 yıl 19 ay 22 gün” ibaresinin çıkartılarak yerine “3 yıl 7 ay 22 gün” ibaresinin eklenmesi suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2-Sanık hakkında “2008 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik Cumhuriyet savcısı ile sanık müdafisinin temyizlerinin incelenmesinde;

Sanığa yüklenen “2008 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla Cumhuriyet savcısı ile sanık müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 26.10.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4409, Karar No: 2017/1970, Tarih: 28.03.2017

**16. Hukuk Dairesi         2016/4409 E.  ,  2017/1970 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 115 ada ..., 117 ada ..., ..., ... ve ... parsel sayılı ....966.88, ....981.52, ....229.66, 604.66, ....088,98 metrekare yüzölçümlü taşınmazlardan tapu kaydı, paylaşma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 115 ada ... parsel ..., 117 ada ... parsel ..., 117 ada ... parsel ... ..., 117 ada ... parsel ..., 117 ada ... parsel ... ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... mirasçıları ... ve müşterekleri, tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli taşınmazların tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece dava konusu taşınmazlara uygulanan tapu kayıtlarında davacı ... adına hisse bulunmadığı ve taşınmazların davalılar ve önceki malikleri tarafından kadastro tespit tarihine kadar nizasız fasılasız kullanıldığı gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davacı, dava dilekçesinde açıkça tapu kaydına dayanarak dayandığı tapuların cilt ve sayfa numaralarını bildirmiş, mahkemece dayanılan tapu kayıtlarının tarihleri de davacıdan sorulmak suretiyle dayanılan tapu kayıtları belirlenerek dosyaya getirtilmemiş, yapılan keşifte de davacı yanın dayandığı tapu kayıtları uygulanmamıştır. Eksik inceleme, araştırma ve uygulama ile hüküm kurulamaz. O halde mahkemece; öncelikle davacıdan dayandığı tapu kayıtlarının hangileri olduğu sorulup saptanarak bu kayıtlar tüm tedavülleri ile dosyaya getirtilmeli, taşınmazın başında icra edilecek keşif sırasında davacı tarafın dayandığı tapu kayıtları ile davalı tarafın dayandığı tespite esas tapu kayıtları ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup 3402 sayılı Yasa’nın .... maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerel bilirkişi aracılığı ile yöntemince uygulanmalı, tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığı ve kapsamının neresi olduğu belirlenmeye çalışılmalı, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için HMK'nın 31. madde uyarınca taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar haritasında işaret ettirilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, beraberde götürülecek teknik bilirkişiye dayanak tapu kayıtlarının ve varsa haritasının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir harita düzenlettirilmeli, önceki raporlar ile keşif sonucu düzenlenecek rapor arasında çelişki doğması halinde bu çelişki giderilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere iadesine, 28.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/543, Karar No: 2023/606, Tarih: 14.11.2023

**Ceza Genel Kurulu         2018/543 E.  ,  2023/606 K.**

**"İçtihat Metni"**

İTİRAZ

İtirazname No : 2016/101415

KARARI VEREN

YARGITAY DAİRESİ : 12. Ceza

MAHKEMESİ :Asliye Ceza

SAYISI : 585-56

I. HUKUKİ SÜREÇ

Organ veya doku ticareti suçundan sanıkların 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 91/1, 62 ve 53. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna ilişkin Antalya 9. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 27.01.2016 tarihli ve 585-56 sayılı hükümlerin, sanıklar müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 12. Ceza Dairesince 17.01.2018 tarih ve 4051-524 sayı ile; "Zorunluluk hâlinin düzenlendiği TCK'nın 25/2. maddesinde, gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelik olup, bilerek neden olmadığı ve başka suretle korunmak olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak veya başkasını kurtarmak zorunluluğu ile ve tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantı bulunmak koşulu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez hükmünü içermekte olup, böbrek hastası olan sanık ... ile oğluna böbrek alan sanık ...'nun, suça konu hastalığın hayati tehlike arz edecek derecede olup olmadığı, gelişen tıp bilimi çerçevesinde suç oluşturan organ nakli eylemi dışında başka bir yolla tedavi edilme imkanı ve organ naklinde zaruret bulunup bulunmadığı araştırılıp, sonucuna göre sanıklar hakkında TCK'nın 25/2. maddesinin uygulanma koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 04.03.2018 tarih ve 101415 sayı ile;

"...Böbreğini veren sanık ... 2238 sayılı Organ ve Dokun Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanunun 5 ve 6. maddelerinde yazılı on sekiz yaşını doldurmuş ve mümeyyiz olan bir kişiden organ ve doku alınabilmesi için vericinin en az iki tanık huzurunda açık, bilinçli ve tesirden uzak olarak önceden verilmiş yazılı ve imzalı veya en az iki tanık önünde sözlü olarak beyan edip imzaladığı tutanağın bir hekim tarafından onaylanmasına ilişkin hüküm ile bu kanuna uygun olarak çıkarılan Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliğinin 16. maddesi uyarınca, alıcının en az iki yıldan beri fiilen birlikte yaşadığı eşi ile dördüncü dereceye kadar (dördüncü derece dâhil) kan ve kayın hısımlarından yapılabilir. Alıcı, verici ve nakil sonuçlarının TODS’a kaydı yapılır. Ayrıca akraba dışı canlıdan organ nakli, naklin yapılacağı ilde oluşturulacak Etik Komisyonun verici ile alıcı arasında, bu Yönetmeliğe ve diğer ilgili mevzuata aykırı herhangi bir hususun bulunmadığını ve etik açıdan organ bağışının uygunluğunu onaylaması ile gerçekleştirilecek akraba dışı kişilerden yapılır hükmüne açıkça aykırı hakaret edilerek böbrek nakli gerçekleştirmişlerdir.

Ayrıca Sanık ... organ verecek kişi olarak kuruldan geçmeyeceği için sanık ...'nun akrabası olan sanık ...'ın kimlik bilgileri kullanılarak üzerinde ...'ın fotoğrafının bulunduğu ancak ...'ın kimlik bilgilerinin olduğu sahte nüfus cüzdanı oluşturulduğu ve bu şekilde elde ettiği yeni kimlik bilgileriyle, Antalya Özel Medical Park Hastanesinde böbrek naklini gerçekleştirdiği ve sanık ... hakkında Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.05.2012 tarih ve 2012/9424 Esas sayılı iddianamesiyle resmi belgede sahtecilik suçundan kamu davası açıldığının dosya kapsamından anlaşıldığı,

Sanık ...'dan 35.000 TL karşılığında böbrek satın alan sanıklar ... ve ...'nun 2238 sayılı Organ ve Dokun Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun'un 5 ve 6 maddeleri ile bu kanuna bağlı olarak çıkarılan Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği 16. maddesindeki hükümleri aykırı hakaret ettikleri ve sanık ...'nun akrabası olan ... ile birlikte hakaret ederek onun kimlik bilgileriyle nüfus cüzdanı çıkardıkları ve Özel Medical Park Hastanesinde böbrek nakli için kullandıkları ve sanıklar her aşamada birlikte hareket ederek TCK'nın 91/1. maddesinde yazılı suçu işledikleri açıkça anlaşılmaktadır.

Sanıklar ... ve babası diğer sanık ..., 2238 sayılı Kanun'un emredici hükümlerini açıkça ihlal ettikleri ve sanık ...'ın sahte nüfus cüzdanı çıkarmasına aracılık ettikleri ve resmi belgede sahtecilik suçuna iştirak ettiklerinin anlaşılması karşısında, sanıklar hakkında TCK'nın 25/2. maddesinde yazılı zorunluluk hâlinin varlığının kabule olanak bulunmamaktadır. Böbreğini veren sanık ... hakkında TCK'nın 92. maddesinde yer alan zorunluluk halinin böbrek satın alan ... ve ...'na teşmil edilmesi hukuka aykırılık oluşturmaktadır. Zira böbrek satın alınması için yasal olmayan taleplerin hukuka uygunluk nedenleri içinde değerlendirilmesi, organ ve doku alınmasına ilişkin mevzuatı dolaylı olarak ortadan kaldıracak hukuka aykırı eylemlere meşruiyet kazandıracak ve benzer suçların işlenmesinin önünü açacağı ve bu tür suçların cezasızlık ve müeyyidesizlik nedeniyle artışına neden olacağı kaçınılmazdır.

Bu itibarla böbrek naklinin yasal mevzuat içinde gerçekleştirilmesini sağlamak için yapılan ve sanıklar tarafından yerine getirilmeyen mevzuata yönelik aykırılıkların TCK'nın 25. maddesinde yazılı zorunluluk hâli içinde hukuka uygunluk nedenleri arasında kabul edilmesinin olanaklı bulunmamaktadır." görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 12. Ceza Dairesince 10.10.2018 tarih ve 2512-9517 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KAPSAMI VE KONUSU

İtirazın kapsamına göre inceleme sanıklar hakkında organ veya doku ticareti suçundan verilen mahkûmiyet hükümleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KAPSAMI VE KONUSU

İtirazın kapsamına göre inceleme sanıklar hakkında organ veya doku ticareti suçundan verilen mahkûmiyet hükümleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; organ veya doku ticareti suçunda TCK’nın 25. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen zorunluluk hâlinin uygulanıp uygulanmayacağının belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Böbrek hastası olan sanık ...'nin diyalize girmek için gittiği özel diyaliz merkezinden tanıdığı ve hakkında organ veya doku ticareti suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü Özel Dairece onanmak suretiyle kesinleşen inceleme dışı sanık ...'un yardımıyla donör olarak ayarladığı inceleme dışı sanık ...'ın böbreğinin alınarak sanık ...'ye nakledildiği, organ naklinden sonra, nakil karşılığında ödenmesi taraflarca kabul edilen 35.000 TL’nin sanık ...'nin babası olan sanık ... tarafından inceleme dışı sanıklar ... ve ...'a ödendiği, böbrek nakli işlemleri sırasında kullanılmak üzere sanık ...’nin akrabası olan ve hakkında organ veya doku ticareti suçundan kurulan beraat hükmü temyiz edilmeksizin kesinleşen inceleme dışı sanık ...'ın kimlik bilgileri kullanılarak düzenlenen sahte kimlik ile inceleme dışı sanık ...'ın nakilden sonra bankadan para çekmek için başvuruda bulunduğu ve banka tarafından kimliğinin sahte olduğu anlaşılarak yapılan ihbar üzerine yürütülen soruşturmada verdiği beyanında organ ticareti suçunu anlatması üzerine adli soruşturmaya başlandığı anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

Hukukumuzda organ nakillerinin nasıl gerçekleştirileceği, 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun'la düzenlenmiştir. Ayrıca 01.02.2012 tarihli ve 28191 sayılı Resmî Gazete’de Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği yayınlanmıştır. 2238 sayılı Kanun'da belirlenen kurallara aykırı biçimde organ ve doku alınması, saklanması, aşılanması ve nakledilmesi ile bunların ticaretinin yapılması eylemlerine ilişkin bir yaptırım hükmü bulunmaktayken, TCK'da ayrıca hukuken geçerli rızaya dayalı olmaksızın, kişiden organ ve doku alınması, hukuka aykırı olarak ölüden organ ve doku alınması ile organ ve doku ticareti suçları 91 ve devamı maddelerde düzenlenmiştir.