muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/26649, Karar No: 2016/23966, Tarih: 25.10.2016

Rödövans sözleşmesiyle rödövansçı bir maden sahasını işletirken diğer maden sahalarını maden hakkı sahibi işletebilir. Bu ihtimalde, taraflar arasında tam bir bağımsızlık söz konusu ise, rödövans sözleşmesi ve şartları varsa işyeri devri hükümleri uygulanır. Buna karşılık, rödövans sözleşmesi imzalanmasına karşın, ruhsat sahibi ile rödövansçı arasındaki ilişkide asıl yönetim yetkisi ruhsat sahibinde ise, rödövansçının üretim yapmak için kiraladığı maden ocağında kendine ait iş organizasyonu ve hukuki bağımsızlığı yoksa, işçi temini ilişkisi söz konusu olur ve bu ilişki kanuna aykırı olduğundan geçersiz sayılarak rödövansçının işçisi gibi görünen kişiler, iş organizasyonuna fiilen dahil oldukları ruhsat sahibinin işçileri sayılırlar.

Maden sahasında işletme hakkının kiraya verilmesinde (rödövans sözleşmesi) rödövansçı, madeni, sözleşmede belirtilen şartlar çerçevesinde kendi adına işletir. Rödövansçı, madeni kendi adına işletemiyorsa, üretim, çalışma ve organizasyon açısından ruhsat sahibine tam olarak bağlı ise bu durumda rödövanstan değil, alt işverenlik ya da ihaleden söz edilir. Dolayısıyla rödövans sözleşmesi rödövansçının bağımsızlığını ve inisiyatifini tamamen ortadan kaldıracak şekilde düzenlenemez. Rödövans sözleşmesinde, asgari üretim miktarı ile ton başına verilecek ücretin belirlenmesi hukuki ilişkiyi rödövans olmaktan çıkarmaz. Rödövans sözleşmesinde rödövansçı istediği kadar işçi alıp çıkartabilir, kanunlara aykırı olmamak şartıyla üretim sürecini istediği gibi yönetebilir, vardiyalar oluşturabilir, çalışma şartlarını belirleyebilir. Rödövansta önemli olan belirli nitelikte ve miktardaki madenin belirli zaman dilimleri içinde çıkartılarak istenilen yerlere sevkini yapmaktır.

Rödövans sözleşmesi maden ruhsatının devri anlamına gelmediğinden, devir sözleşmesinin Maden İşleri Genel Müdürlüğünde yetkili memur huzurunda yapılması zorunluluğu yoktur. Maden ruhsat sahibi ile (madenci) ile rödövansla sahayı işletecek olan (rödövansçı) rödövans sözleşmesini isterlerse adi yazılı şekilde, isterlerse noterde düzenleme şeklinde yapabilirler.

Rödövansçının maden üretim faaliyetini bağımsız şekilde yürütmediği, gerek üretim ve gerekse işçiler üzerinde yönetim yetkisinin ruhsat sahibinde olduğu sonucuna varılırsa, rödövans ya da hizmet alımı değil, işçi temini söz konusu olur. Üretim faaliyeti ve işçiler üzerindeki yönetim yetkisinin rödövans sözleşmesiyle maden ocağını devralan kişiye ait olduğu anlaşılıyorsa, diğer bir deyişle rödövansçı, ruhsat sahibinden almış olduğu maden üretim işinde hukuken bağımsız, maden üretim işi ruhsat sahibinin maden üretim organizasyonuna dahilse, sözleşme tarafları arasında ne işçi temini ne de birbirinden bağımsız iki işveren ilişkisi söz konusu olur.

Maden işletme ruhsatı kiralayan rödövansçı kişi veya şirketin maden çıkarma ve işletme yeterliliğine ve uzmanlığına sahip olması gerekir. Buna göre rödövansçının maden işletme yeterliliği ve uzmanlığı yoksa hukuki işlem muvazaalı kabul edilir. Maden ruhsat sahibi ile rödövansçı arasında kiralayan ile kiraya veren ilişkisi söz konusudur. Kiralayan, kiraladığı şeyde bağımsızdır. Bu sebeple rödövansçının kiraladığı maden sahasında hukuki, idari ve teknik bağımsızlığının bulunması gerekir.

“... Genel Müdürlüğü ... Linyitleri İşletmesi Müessesesi Müdürlüğü ... Yeraltı Sahalarından ... Üretme İşi Hizmet Alım Sözleşmesi”nin incelenmesinden, şirket tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin .... Genel Müdürlüğüne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde idarenin programda veya projede gerekli gördüğü değişiklikleri yapabileceği, şirketin bu programa ve projeye aynen uymak zorunda olduğu, aksi takdirde ....'nin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceği, iş programı ve işletme projesinin ....'nin isteği üzerine revize edilebileceği, üretilen ... ve mevcut ... artıklarının ... Genel Müdürlüğünün göstereceği kantarda tartılacağı ve sevk fişi düzenleneceği, şirketin ....'nin yapacağı yazılı istek ve uyarılara riayet edeceği, sahadaki çalışmaların .... Genel Müdürlüğü tarafından işletme projesine uygun yapılıp yapılmadığının kontrol edileceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin ekleri olan "... İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü ... Linyitleri İşletmesi Müessesesi Müdürlüğü ... Yeraltı Sahalarından ... Üretme İşi Teknik Şartnamesi"nin 2. maddesinde yapılacak işin konusu; "Hukuku idarenin uhdesinde olan ve Madde 1'de cins, mevki ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat ve yeraltı galerileri ile, yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere, yer altı işletme yöntemiyle ... üretme işi" olarak belirlenmiş, "Hizmet İşleri Genel Şartları"nın "Yüklenicinin Genel Sorumlulukları" başlıklı 6. maddesinde "...Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir." hükmü yer almaktadır. "İşin yürütülmesi için Gerekli Personel ve Araçlar" başlıklı 10. maddede ise "Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır." denilmektedir.

Dosya içerisinde yer alan ... 9. Noterliğine ait 30.10.2009 tarihli ve 24045 yevmiye sayılı "... Genel Müdürlüğü ... Linyitleri İşletmesi Müessesesi Müdürlüğü ... Yeraltı Sahalarından ... Üretme İşi Devir Protokolü"nde özetle, “... Linyitleri Müessese Müdürlüğü, ... Yeraltı sahalarından Hukuku İdarenin Uhdesinde Kalmak Kaydıyla IR 4009 Ruhsat Sahası İçerisinde Mevkii ve Sınırları Teknik Şartnamede Belirtilmiş Sahalardan termin programına bağlı olarak 3.860 günde toplam 15.000.000 ton Tüvenan Kömürün Üretimi ve üretilen tüvenan kömürün Teknik Şartnamede tanımlanan yerlere teslim edilmesi işine” dair 27.07.2006 tarihli (... 32. Noterliği 21714 No) sözleşmesinin ... ... Mad. Turz. ve Tic. A.Ş. tarafından ....'ye devredildiği ve iş bu devre ... Genel Müdürlüğünce muvafakat verildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarından, dosya içerisinde yer alan davaya konu teşkil eden hizmet alım sözleşmesi ve eklerinden, .... işçilerinin, ....'de çalıştırılmadıkları, davalı .... Genel Müdürlüğünün işçiyi işe alma ve değiştirmede yetkili olmadığı, şirket işçileri üzerindeki yönetim hakkının .... tarafından kullanılmadığı, şirket işçilerinin sözleşmede belirtilen işler dışında çalıştırılmadığı, araç ve gereçlerin bir kısmı ... tarafından karşılanmış olsa da, asıl gerekli araç ve gereçlerin şirket tarafından karşılandığı ve toplu iş sözleşmesi yapılması esnasında işin alt işverene verilmediği, zaten davacı tarafın bu yönde de bir iddiasının bulunmadığı, davacı tanıkları beyanlarında davalı .... yetkililerinin kendilerine emir ve talimat vermediğini, kendileriyle muhatap olmadıklarını, ocak içinde .... personelinin bulunmadığını, sadece ocak dışında 3 .... mühendisi bulunduğunu, bunların da denetim ve kontrolleri yaptıklarını, ocağa inmediklerini, emir ve talimatları dava dışı olan .... yetkililerinden aldıklarını, ....'nin ... Ocağı dışında, ... ve ...Ocaklarının da bulunduğunu, hatta daha önce ... Ocağının da bulunduğunu, ancak ...'de üretimin sona ermesi sebebiyle kapatıldığını, orada çalışan işçilerin iş bu üç ocağa aktarıldığını, yine söz konusu üç ocakta çalışan işçilerin geçici görevlendirmeler ve nakillerle yer değişikliğine tabi tutulabildiğini, işe başlarlarken ....'ye ait hangi ocakta çalışacaklarının belli olmadığını, hangi işçinin nerede çalışacağına ....'nin bizzat kendisinin karar verdiğini söyledikleri, ....'nin hangi işçi ile çalışacağını seçme konusunda ....'nin herhangi bir yetkisinin bulunmadığı, ....'ye tanınan yetkilerin denetim ve koordinasyon sınırlarını aşmadığı anlaşılmaktadır.

Dairemizce daha önce taraflar arasında alt işverenlik ilişkisi olduğuna hükmedilmiş ise de hukuki nitelemede maddi hata yapıldığı ve söz konusu ilişkinin rödövans sözleşmesi olduğu, maddi hataya dayalı hukuki nitelemenin de taraflar açısından kazanılmış hak oluşturmayacağı göz önünde tutulmalıdır.

Dairemizce daha önce taraflar arasında alt işverenlik ilişkisi olduğuna hükmedilmiş ise de hukuki nitelemede maddi hata yapıldığı ve söz konusu ilişkinin rödövans sözleşmesi olduğu, maddi hataya dayalı hukuki nitelemenin de taraflar açısından kazanılmış hak oluşturmayacağı göz önünde tutulmalıdır.

Sözleşmeye taraflarca konulan ad önemli değildir. Sözleşmenin içeriğine ve uygulamasına bakılarak hukuki niteliği belirlenmelidir. “... Genel Müdürlüğü ... Linyitleri İşletmesi Müessesesi Müdürlüğü ... Yeraltı Sahalarından ... Üretme İşi Hizmet Alım Sözleşmesi”nin yukarıda yapılan açıklamalar karşısında rödövans sözleşmesi olduğunun kabulü ile sonuca gidilmesi gerekmektedir. Mahkemece verilen kararın bu gerekçe ile onanması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.25.10.2016
Yargıtay — Esas No: 2020/1774, Karar No: 2020/5166, Tarih: 22.06.2020

**12. Hukuk Dairesi         2020/1774 E.  ,  2020/5166 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanıkların üzerine atılı 2004 sayılı İİK’nın 337/a maddesine aykırılık suçunun kovuşturmasının şikayet şartına bağlı olduğu, İİK’nın Onaltıncı Bab’ında düzenlenen bir kısım suçlar bakımından şikayet hakkının doğması için bu suçların niteliği gereği icra takibinin kesinleşmesi gerektiği, icra takibi kesinleşmeden yapılacak şikayetin, henüz doğmamış bir hakkın kullanımı niteliğinde olacağı ve icra takibinin sonradan kesinleşmesinin de bu şikayeti süresinde ve usulüne uygun yapılmış bir şikayet konumuna getirmeyeceği cihetle;

CMK'nun 223/8. maddesinde soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması halinde “davanın düşmesine” karar verileceğinin öngörülmesi,

Somut uyuşmazlıkta, ... Anadolu 21. İcra Dairesinden gelen 13.01.2020 tarihli yazıya göre dosya içerisinde tebligat bulunamadığının bildirildiği, şikayete dayanak olan icra takip dosyasında ödeme emri borçluya tebliğ edilip henüz takip kesinleşmeden alacaklı vekili tarafından şikayette bulunulduğu ve buna göre kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması karşısında, sanıklar hakkında açılan davanın CMK’nın 223/8. maddesi gereğince “düşmesine” karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı ve şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiyle, soruşturma ve kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceği anlaşıldığından, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca sanıklar hakkında açılan DAVANIN DÜŞMESİNE, 22/06/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7003, Karar No: 2019/13164, Tarih: 26.09.2019

**18. Ceza Dairesi         2019/7003 E.  ,  2019/13164 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : İş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi, kararın niteliği ile suç tarihine göre ve temyiz kapsamının sadece suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan verilen mahkumiyet kararına yönelik olduğu belirlenerek, dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

İşyeri dokunulmazlığını ihlal etme suçundan dolayı somut (maddi) bir zarar oluşmaması ve mağdurun uğradığı manevi zararın da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmasına engel teşkil etmemesi karşısında, CMK'nın 231/6. maddeleri uyarınca, engel mahkumiyeti bulunmayan suça sürüklenen çocuğun kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları gözönünde bulundurularak, yeniden suç işleyip işlemeyeceği konusunda bir değerlendirme yapılıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, “müştekinin zararı karşılanmamış olduğu” biçimindeki kanuni ve yeterli olmayan gerekçeyle verilen kararda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve suça sürüklenen çocuk ...’nın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 26/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6880, Karar No: 2023/5742, Tarih: 19.12.2023

**12. Ceza Dairesi         2021/6880 E.  ,  2023/5742 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/520 E., 2019/326 K.

HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 07.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 22.09.2017 - 29.12.2017 tarihleri arasında tutuklu kaldığını, yapılan yargılama neticesinde beraatine hükmedildiğini belirtmiş, bu kapsamda 100.000,00 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 29.05.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılıp açılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu ve davanın reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

3. Düzce 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.02.2019 tarihli ve 2018/136 Esas, 2018/40 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 08.05.2019 tarihli ve 2019/520 Esas, 2019/326 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 07.10.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının avukata ödediği ücretin, davacının cezaevi masraflarının ve ailesinin cezaevi ziyareti için ödediği giderlerin maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğuna ve ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının avukata ödediği ücretin, davacının cezaevi masraflarının ve ailesinin cezaevi ziyareti için ödediği giderlerin maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğuna ve ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "... davacı ...'nun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan dolayı 22/09/2017 tarihinde tutuklandığı ve Mahkemenin 29/12/2017 tarihli kararı ile tahliye edildiği ve Düzce 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 11/01/2018 tarihli karar ile davacının beraatine karar verildiği kararın istinaf edilmeden 22/02/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacının maddi tazminat miktarının tespiti, tutuklu kaldığı süre içerisinde ne kadar zararının oluştuğunun tespiti açısından konuyla ilgili rapor tanzimi için Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ... bilirkişi olarak seçilmiş olup dosya kendisine tevdi edilmiş, hazırlamış olduğu 19/02/2019 tarihli mahkememize ibraz etmiş olduğu raporunda; davacının haksız tutuklu kaldığı dönem içindeki maddi tazminat tutarının 4.586,40 TL olduğunu bildirmiştir.

Tüm yukarıda belirtilen nedenlerle yapılan yargılama ve dosya kapsamına göre; davacının 22/09/2017-29/12/2017 tarihleri arasında tutuklu kaldığı, davacının tutuklu kaldığı süre içinde oluşan zararının 4.586,40 TL olduğunu belirttiği anlaşılmıştır.

Talep edilen manevi tazminat bozulan manevi ruh düzeninin tekrar eski hale getirilecek tutarda bir paranın ödenmesidir. Bu nedenle, zarar ile ödenecek tutar arasında uygun bir oran orantı bulunması gerekir. Özellikle duyulan elem ve ıstırabın derecesi haksız eylem ile meydana gelen sonucun ağırlığı manevi tazminatın takdirinde göz önünde tutulması gerektiren unsurlardandır. Manevi tazminat ödenmesinde temel düşünce bozulan ruhi dengenin onarılıp kısmen olsun düzeltilmesidir. Somut olayda; davacının haksız olarak müşahade de geçirdiği süre bakımından duyduğu elem ve ıstırap nedeniyle ekonomik ve sosyal durumu isnat edilen suç nedeniyle toplum içerisinde düştüğü durum göz önünde tutularak hak ve mesafede uygun olacak 6.000,00 TL manevi tazminatın hükmedilmesi fazlaya ait talebin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Tüm yukarıda belirtilen nedenlerle yapılan yargılama ve dosya kapsamına göre; davacının davasının kısmen kabulü ile 4.586,40 TL maddi ve 6.000,00 TL manevi tazminatın, tutuklandığı tarih olan 22/09/2017 tarihinden itibarken işlemiş yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi kanaat ve sonucuna varılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Tüm yukarıda belirtilen nedenlerle yapılan yargılama ve dosya kapsamına göre; davacının davasının kısmen kabulü ile 4.586,40 TL maddi ve 6.000,00 TL manevi tazminatın, tutuklandığı tarih olan 22/09/2017 tarihinden itibarken işlemiş yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi kanaat ve sonucuna varılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince maddi tazminat miktarının 4.539,72 TL'ye indirilmesi, manevi tazminat miktarının 10.000,00 TL'ye yükseltilmesi ve vekalet ücretinin 1744,76 TL olarak değiştirilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tazminat talebinin dayanağı olan Düzce 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/324 Esas – 2018/11 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahı örgüt suçundan 22.09.2017 - 29.12.2017 tarihleri arasında 98 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 22.02.2018 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas, 1957/16Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilmeyeceği gözetilmelidir.

Anılan ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağını oluşturan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilemeyeceği anlaşıldığından davacı vekilinin ceza davasında dolayısıyla davacının ödemek zorunda kaldığı vekalet ücretinin de maddi zarar hesabında göz önünde bulundurulması gerektiğine yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

3. Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre davacının cezaevinde yaptığı masraflar ile yakınlarının ziyaret sebebiyle yaptıkları masraflar gerçek zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bu bedellerin maddi tazminat hesabına dahil edilmemesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3. Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre davacının cezaevinde yaptığı masraflar ile yakınlarının ziyaret sebebiyle yaptıkları masraflar gerçek zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bu bedellerin maddi tazminat hesabına dahil edilmemesinde isabetsizlik görülmemiştir.

4. Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir manevi tazminat tayin edildiği anlaşılmakla, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 08.05.2019 tarihli ve 2019/520 Esas, 2019/326 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Düzce 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.12.2023 tarihinde karar verildi.