muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/11692, Karar No: 2010/7380, Tarih: 17.06.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/11692 E.  ,  2010/7380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Av. ... tarafından, davalı ... ve diğeri aleyhine 17/03/2008 gününde verilen dilekçe ile yayın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 28/05/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer temyiz itirazlarına gelince; a)Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalılar tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, “Küçük Menderes” adlı yerel gazetede, babalar gününde oğlunu bıçakladığı biçiminde, gerçeğe aykırı olarak yayımlanan haberin kişilik haklarına saldırı oluşturduğun belirterek 8.000,00 YTL manevi tazminat istemiştir.

Yerel mahkemece, haberin doğruluğunun kanıtlanamadığı gerekçesiyle, gazete sahibi manevi tazminat ile sorumlu tutulmuş, diğer davalının hukuki sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle onun hakkındaki istem husumet yönünden reddedilmiştir.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun (hak ve nasfetle) karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Dava konusu olayda; yayının yer aldığı gazetenin yerel bir gazete olması, ulaştığı kitle ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına takdir edilen 4.000,00 YTL manevi tazminat miktarı fazladır. Davacı yararına daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmemiş olması;

b)Karar gününde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 3/2. maddesi gereğince müteselsilen sorumlu olanlar aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi farklı olan davalılar yararına ayrı ayrı avukatlık ücreti takdir edilir.

Yerel mahkemece, hakkındaki istem farklı nedenlerle reddedilen davalılar yararına, yukarıda açıklanan düzenleme gereğince, ayrı ayrı avukatlık ücreti takdir edilmemiş olması;

Usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/son maddesi gereğince, davacı yararına 2.000,00 YTL manevi tazminat takdir olunmak ve avukatlık ücreti takdirindeki yanlışlık giderilmek suretiyle, kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2/a) sayılı bentte gösterilen nedenlerle hüküm fıkrasının manevi tazminat takdirine ilişkin 1 nolu bendinin ikinci paragrafında yer alan “…4.000,00…” biçimindeki sayı dizisi silinerek yerine “…2.000,00…” sayı dizisinin yazılmasına; harç alınmasına ilişkin 2 nolu bendinde yer alan “…216,00…” ve “…mahsubu ile bakiye kalan 108,00 TL harcın davalı M. ... Bakırlı’dan tahsili ile hazineye gelir kaydı yapılmasına,” biçimindeki sayı ve sözcük dizileri ayrı ayrı silinerek yerlerine sırası ile “…108,00…” ve “…indirilmesine,” sayı ve sözcük dizilerinin yazılmasına; davacı tarafından yapılan yargılama giderlerine ilişkin 3 nolu bendinde yer alan “…140,90…” biçimindeki sayı dizisi silinerek yerine “…70,45…” sayı dizisinin yazılmasına; davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerine ilişkin 4 nolu bendinde yer alan “…23,50…” biçimindeki sayı dizisi silinerek yerine “…35,25…” sayı dizisinin yazılmasına; (2/b) sayılı bentte gösterilen nedenlerle hüküm fıkrasının davalılar yararına avukatlık ücreti takdirine ilişkin 6 nolu bendinde yer alan “…davalılara verilmesine…” biçimindeki sözcük dizisi silinerek yerine “…davalılardan M. ... Bakırlı’ya, 575,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı ...’e verilmesine,” sözcük dizisinin yazılmasına; davalıların öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın davalılar yararına düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 17/06/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4433, Karar No: 2016/9970, Tarih: 14.06.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/4433 E.  ,  2016/9970 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ölüm aylığının kesilmesi yönündeki kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanması, istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 28.03.2001 tarihinde kesinleşen davacıya, babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle kesildiği, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin 2. fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir.

Bu yasal düzenleme ve açıklamalar ışığı altında, öncelikle, uyuşmazlık konusu dönemde boşanan eşlerin kayıtlı oldukları veya oturduklarını beyan ettikleri adreslerde görev yapmış/yapmakta olan, muhtar ile resen tespit edilecek kişilerden (köy imamı, komşular vb.) kanaat edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ilgili ... sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılarak adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili ...ketleri tarihleriyle birlikte istenilmeli, tespit edilen adreslerde ayrı ayrı kolluk araştırması yaptırılmalı, davacının ...vermiş olduğu 21/01/2013 tarihli ifadesinde birlikte kaldığını belirttiği akrabalarının adreslerinde de kolluk araştırması yaptırılmalı, uyuşmazlık konusu dönem itibariyle seçmen bilgi kayıtlarında davalı ve eski eşinin nerede oy kullandıkları ve seçmen bilgi sistemindeki adreslerinin neresi olduğu araştırılmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; medula sisteminde kayıtlarda görülen adresler ilgili sağlık kuruluşlarından istenilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, tüm bu hususlar tespit edildikten sonra, “boşanılan eşle uyuşmazlık konusu dönemde eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığı altında yeniden değerlendirilmeli ve elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 14.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23842, Karar No: 2016/10588, Tarih: 30.05.2016

**2. Hukuk Dairesi         2015/23842 E.  ,  2016/10588 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı erkek tarafından kusur belirlemesi, tazminatlar ve nafakalar yönünden; davalı kadın tarafından ise tazminat ve nafaka miktarları yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 30.05.2016 günü duruşmalı temyiz eden davacı ... vekili Av. ... ve karşı taraf temyiz eden davalı ... vekili Av. ... geldi. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı kadının tüm, davacı erkeğin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre davalı kadın lehine hükmedilen yoksulluk nafakası çoktur. Mahkemece Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun miktarda nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, hükmün temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda l. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, duruşma için takdir olunan 1350.00 TL. vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, aşağıda yazılı harcın davalıya yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 136.00 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcını yatıran davacıya geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.30.05.2016 (Pzt.)

.
Yargıtay — Esas No: 2013/5633, Karar No: 2013/8624, Tarih: 13.05.2013

**19. Hukuk Dairesi         2013/5633 E.  ,  2013/8624 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... vek.Av.... ile davalı ... vek.Av.... aralarındaki menfi tespit davası hakkında Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 17.12.2012 gün ve 2012/244-2012/621 sayılı hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

Mahkemece davanın TTK.nun 4 ve 5.maddelerine göre ticari dava olduğu, ve ticaret mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görev yönünden usulden red kararı verilmiş, davalı vekili tarafından 04.01.2013 tarihli dilekçe ile “iki haftalık süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi nedeniyle HMK.nun 20.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi” talep edilmiş, anılan dilekçenin altına kurşun kalemle yapılan havale şerhinde kararın tebliğ edilmesi gerektiği ve henüz kesinleşmediği belirtilmiş ise de, davalı vekilinin talebi yönünden bir karar verilmemiş, davalı vekili 25.01.2013 tarihli temyiz dilekçesi ile bu yönleri de belirterek bozma talebinde bulunmuştur.

Davalı vekilinin temyiz itirazlarında da açıklandığı üzere 04.01.2013 tarihli dilekçesindeki talebin değerlendirilmemesi yönüne ilişkindir.

Bu talep bakımından mahkemece henüz bir karar verilmemiş olduğundan bu aşamada temyiz incelemesi yapılamaz. Bu durumda mahkemece davalı vekilinin HMK.nun 20.maddesine dayalı 04.01.2013 tarihli dilekçesindeki talebi yönünden olumlu veya olumsuz bir karar verildikten sonra verilecek kararın taraflara tebliği ve temyiz süresi beklendikten sonra kararın süresinde temyiz edilmesi halinde yeniden Dairemize gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5664, Karar No: 2023/4317, Tarih: 28.09.2023

**2. Hukuk Dairesi         2023/5664 E.  ,  2023/4317 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/128 E., 2023/520 K.

KARAR : Karar verilmesine yer olmadığı-tespit

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 18. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2017/184 E., 2019/383 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen boşanma davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda; Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının, davacı erkeğin boşanma kesinleşmeden önce ölmesi ve böylelikle evlilik birliğinin ölüm ile sona ermesi sebebiyle konusuz kalan boşanma davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm tesis edilmek ve davacı erkek mirasçısı davaya kusur yönünden devam etmek istediğini bildirdiğinden sağ kalan kadın eşin boşanmaya sebebiyet verecek derecede kusurlu olup olmadığı hususunda karar verilmek üzere bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve sağ kalan kadın eşin boşanmaya sebebiyet verecek kusurunun bulunmadığının tespitine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı erkek mirasçısı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı erkek dava ve cevaba cevap dilekçesinde; eşi ile ruhi ve fikri anlaşmazlıkları olduğunu, kendisinin kanser hastası olduğunu, eşinin bir ay kendisine baktıktan sonra ilgilenmeyerek kapı dışarı attığını, "git sana kızların baksın ben zina yapacağım" dediğini, hakaret ettiğini, 4-5 gün sonra geldiğinde eve almadığını ve kapının kilidinin değiştirilmiş olduğunu gördüğünü iddia ederek; tarafların evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmalarına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Davacı erkek 05.09.2022 tarihinde ölmüştür.

II. CEVAP

Davalı kadın cevap dilekçesinde; hakkındaki iddiaların doğru olmadığını, eşinin bu iddiaları kanıtlayacak delil sunmadığını, eşinin hastalığı nedeniyle ölmesinden ve mallarının bölünmesinden korkan önceki evliliğinden olan çocuklarının erkeği kışkırttıklarını, "sen babamıza layık değilsin, senin yerin dışarısı, git bu evden" dediklerini, erkeğin bu sözlere tepkisiz kaldığını, en son kızları ile görüşen erkeğin kendisine hakaret ettiğini ve ortak konutu terk ettiğini, terk sonrası eşine ulaşmaya çalıştığını ancak telefonu her defasında kızlarının açtığını, ortak konuttan çıkması için baskı yaptıklarını ve iyiniyet göstergesi olarak evin anahtarını mahkemeye ekte sunduğunu iddia ederek; davanın reddine hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.05.2019 tarihli ve 2017/184 Esas, 2019/383 Karar sayılı kararı ile; evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri taraflardan beklenmeyecek derecede temelinden sarsıldığı, boşanmaya sebebiyet veren olaylarda eşinin hastalığında ona bakmayan, evin işlerini erkeğe yaptıran, koktuğunu, ona bakamayacağını söyleyen ve kapının kilidini değiştiren kadının tam kusurlu olduğu; boşanmakla yoksulluğa düşecek olan tam kusurlu kadın eş yararına yoksulluk nafakasına hükmedilmesi ve maddî ve manevî tazminat taleplerinin reddedilmesi gerektiği gerekçesi ile tarafların 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 166 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca boşanmalarına, kadın yararına aylık 150,00 TL olarak hükmedilen tedbir nafakasının kararla birlikte aylık 300,00 TL'ye çıkarılmasına ve karar kesinleştiğinde aynı miktar nafakanın yoksulluk nafakası olarak devamına, kadının tazminat taleplerinin reddine hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı kadın vekili tamamı yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.03.2022 tarihli ve 2019/1656 Esas, 2022/497 Karar sayılı kararıyla; davacı erkeğin dava ve cevaba cevap dilekçesinde tanık deliline dayanmadığı, sadece adli soruşturma dosyasında müşteki olarak verdiği ifadeyi dilekçe ekine koyduğu, usulüne uygun olarak gösterilmeyen tanık beyanları ile kadına kusur yüklemeyeceği gerekçesiyle; kadının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı erkek vekili tamamı yönünden temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 12.12.2022 tarihli kararı ile; davacı erkeğin kararın kendisine tebliğ edilmesinden sonra, hüküm kesinleşmeden öldüğü, bu nedenle evliliğin ölüm ile sona erdiği ve boşanma davasının konusuz kaldığı gerekçesiyle; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmek ve davacı erkek mirasçılarının davaya dahil edilerek sağ kalan eşin boşanmaya sebebiyet verecek derecede kusurlu olup olmadığının tespiti konusunda karar verilmek üzere Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma kararına uyulmasına karar verilerek kadının istinaf talebinin kabulüne, boşanma konusunda karar verilmesine yer olmadığına ve sağ kalan kadın eşin boşanmaya sebebiyet verecek derecede kusurlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı erkek mirasçısı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı erkek mirasçısı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı erkek mirasçısı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; sağ kalan kadın eşin kusurlarının kanıtlandığını, davacının ön inceleme duruşmasında tanıklarının dinlenmesini talep ettiğini ve buna davalının bir itirazı olmadığını, süresi içinde tanık listesi sunulmasa dahi duruşmada hazır bulundurulan tanıkların dinlenmesi gerektiğini, davalı tarafın da yargılama sırasında ve istinaf dilekçesinde tanıkların dinlenmesine herhangi bir itirazı ve bu yönde istinafı bulunmamasına rağmen davacı tanıklarının beyanlarının hükme esas alınmamasının doğru olmadığını ve bu nedenlerle kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu beyanla; sağ kalan eşin kusur tespiti yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf incelemesini istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapıp yapmadığı, erkek tanıklarının beyanlarının hükme esas alınmamasının usul ve kanuna uygun olup olmadığı, beyanların hükme esas alınmaması doğru değil ise tanık beyanları ile sağ kalan kadın eşin boşanmaya sebebiyet verecek derecede kusurlu olduğunun ispatlanıp ispatlanmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 355 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 371 inci maddesi. 4721 sayılı Kanun'un 166 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 181 inci maddesi.

3.Değerlendirme

1. 6100 sayılı Kanun'un istinaf incelemesinin kapsamını düzenleyen 355 inci maddesi, “İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir” hükmünü amirdir. Maddeye göre, bölge adliye mahkemelerince istinaf sebeplerinin “kamu düzenine aykırılık” ve “istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler" olmak üzere iki ayrımda incelenmesi gerekmektedir. Kamu düzenine aykırılık mutlak istinaf sebebidir ve bölge adliye mahkemesince kendiliğinden gözetilir. Bir başka deyişle, kamu düzenine aykırı bir sebebin istinaf dilekçesinde ileri sürülüp sürülmemesinin bir önemi bulunmamaktadır. Ne var ki, kamu düzenine aykırı olmayan istinaf sebeplerinin istinaf dilekçesinde mutlaka gösterilmesi gerekmektedir. Kamu düzenine aykırı olmayan bir istinaf sebebi istinaf dilekçesinde gösterilmemiş ise Bölge Adliye Mahkemesince kendiliğinden dikkate alınamaz.

2. Dosyanın tetkikinden; İlk Derece Mahkemesince dilekçelerinde tanık deliline dayanmamış olan davacı erkeğin bildirdiği tanıkların dinlendiği, davalı kadının yargılama sırasında erkeğin tanıklarının dinlenmesine itiraz etmediği ve İlk Derece Mahkemesinin 07.05.2019 tarihli ve 2017/184 E., 2019/383 K. sayılı kararı ile tanık beyanları esas alınarak, kadının tam kusurlu olduğu gerekçesiyle boşanma kararı verildiği, davalı kadının işbu karara karşı yaptığı istinaf başvurusunda açık olarak "erkeğin tanık deliline dayanmamış olması" yönünden bir istinaf gerekçesine yer vermemiş olduğu, buna rağmen Bölge Adliye Mahkemesince erkeğin tanıklarının dinlenmesinin ve hükme esas alınmasının usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ve davacı erkeğin dosya temyiz incelemesi aşamasında iken ölmesi üzerine Dairenin bozma kararı sonrasında verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararında aynı gerekçe ile sağ kalan kadın eşin boşanmaya sebebiyet verecek kusurunun bulunmadığının tespitine karar verildiği anlaşılmıştır. Davacı erkek vekili Bölge Adliye Mahkemesinin bozma kararı öncesi verdiği "davanın reddi" kararına karşı yaptığı temyiz başvurusunda ve davacı erkek mirasçısı vekili de bozma kararı sonrası verdiği "sağ kalan kadın eşin kusurunun bulunmadığının tespiti" kararına karşı yaptığı temyiz başvurusunda kadının yargılama sırasında tanıkların dinlenmesine itiraz etmemesine ve istinafında erkeğin tanıklarının dinlenmesinin hatalı olduğu yönünde bir gerekçeye yer vermemesine rağmen, bu hususun Bölge Adliye Mahkemesince kendiliğinden dikkate alınmasına itiraz etmiştir.

3.Taraflar arasında görülen boşanma davasında erkeğin delil olarak dayanmadığı tanıklarının dinlenerek hükme esas alınmasında kamu düzenine aykırılıktan söz edilemeyeceği açık olup; kadın tarafından erkeğin tanıklarının dinlenmesinin hatalı olduğu yönünde bir istinaf başvurusunda da bulunulmamış olduğundan, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf incelemesinin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılarak, erkeğin tanıklarının beyanlarının hükme esas alınmak suretiyle, dinlenen tanık beyanlarına göre eşinin hastalığı sürecinde onunla ilgilenmeyen sağ kalan kadın eşin boşanmaya sebebiyet verecek derecede kusurlu olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru bulunmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kusur tespitine ilişkin verilen karar yönünden BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.09.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.