muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/5026, Karar No: 2024/7472, Tarih: 12.12.2024

.maddesi gereğince sanığın eylemleri nedeniyle cezalandırılabilmesi için; 6498 sayılı Kanunun 1. maddesi ile 2863 sayılı Kanunun 7. maddesinde yapılan değişiklik ile sit alanlarının, tabiat varlıklarının ve tek yapı ölçeğinde tescil edilen taşınmazlar da dâhil olmak üzere malikleri idarece tespit edilemeyen taşınmazların tescil kararlarının, Resmî Gazete’de yayımlanacağı ve Bakanlığın internet sayfasında bir ay süreyle duyurulacağı hükmünün getirildiği, ayrıca anılan Kanunun 3. maddesi ile 2863 sayılı Kanunun 65. maddesinde “Tescil edilen sit alanları ve korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarının bu kanuna göre tebliğ veya ilan edilmiş olmasına rağmen yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarar görmesine kasten sebebiyet verenler ile koruma bölge kurullarından izin alınmaksızın inşaî ve fiziki müdahale yapanlar veya yaptıranların,cezalandırılacağının öngörüldüğü, gerek 2863 sayılı Kanunun 6498 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik öncesi yürürlükte bulunan 7. maddesi ile anılan madde gereğince çıkarılan Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının ve Sitlerin Tespit ve Tescili Hakkında Yönetmelik hükümlerinin, gerekse 6498 sayılı Kanunun 1. maddesi ile öngörülen tescil kararlarının, Resmî Gazete’de yayımlanma ve Bakanlığın internet sayfasında bir ay süreyle duyurulma zorunluğunun amacının, ilgili kurul kararlarından muhataplarını haberdar etmek olduğu,Bu açıklamalar ışığında somut olay ele alındığında, ilgili Kurul kararının hoparlör ve askı yolu ile 11/01/2012 tarihinde ilanının yapıldığı, sanığın ilanın yapıldığı bölgede yaşadığının gerek beyanı, gerekse MERNİS kayıtları ile sabit olduğu,dolayısıyla sanığın bu yerin sit alanı olduğunu bilmediği yönündeki savunmalarına itibar edilmediği, Şanlıurfa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden alınan cevabi yazı ile inşaat yapılan yerin III.Derece arkeololojik sit alanı içerisinde olduğu, tapu kaydı incelendiğinde ise parselin Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil edildiği bu suretle eylemin hukuka uygun bir zeminde icra edilmediği ,sanığın dava konusu yerin sit alanı içerisinde yer aldığını bilmesine rağmen dava konusu taşınmaza fiziki müdahalede bulunduğu, yapılan değişikliğin sanığın hukuki durumunda değişiklik meydana getirmediği, bu kapsamda sanık savunması, yapılan keşif, alınan bilirkişi raporları ile dosyadaki tüm tutanak ve belgelerden üzerine atılı suçu işlediğinin tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu anlaşılmakla sanığın 2863 sayılı yasanın 6498 sayılı yasa ile değişik 65/1

. maddesi gereğince koruma bölge kurullarından izin alınmaksızın inşaî ve fiziki müdahalede bulunduğu anlaşılmakla sanığın atılı suçtan mahkumiyetine karar verildiği, sanık hakkında 16/09/2013 tarihinde kolluk görevlileri tarafından suç tutanağı düzenlendiği bu tutanakta inşaatın su basmasının hazırlığında iken inşaatın mühürlendiğinin belirtildiği, birleşen dosya kapsamındaki 11/11/2014 tarihli tutanakta ise inşaatın kabasının bitmiş dış sıvasının ve boyasının yapılmış olduğu olması dikkate alındığında,sanığın eylemlerine devam edip, tekrar suça konu taşınmaza fiziki ve inşai müdahalede bulunduğunun anlaşılması karşısında sanığın tek suç işleme icrası kapsamında aynı yere ve yapıya ilişkin birden çok kez inşai faaliyette bulunmak suretiyle 2863 sayılı Yasaya muhalefet suçunu işlediği bu suretle sanığa verilen cezanın zincirleme suç hükümlerini düzenleyen TCK' nın 43. maddesi gereğince arttırılmasına arttırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

IV.GEREKÇE VE KARAR

Dairemizin 04/03/2020 tarih, 2017/2179 Esas, 2020/2370 Karar sayılı bozma kararı üzerine, mahkemece bozma ilamına uyulup uyulmadığı hususunda bir ara karar verilmemiş ise de; Ceza Genel Kurulunun kararlılık gösteren içtihatlarında da açıkça belirtildiği üzere, mahkemece bozma kararı doğrultusunda uygulama yapılması ve bozmadan sonra yapılan inceleme, araştırma ve yeni kanıtlara dayanarak hüküm kurulması karşısında, mahkemenin bozmaya eylemli olarak uyduğu değerlendirilerek yapılan incelemede;

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebeplerinin reddine, ancak, "Harran Asliye Ceza Mahkemesinin 24/02/2015 tarih, 2015/49 Esas, 2015/162 karar sayılı, sanığın 2863 sayılı Kanunun 65/1. maddesi gereğince neticeten 1 yıl 13 ay hapis ve 100 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün sadece sanık tarafından temyiz edildiği ve belirtilen cezanın sanık bakımından kazanılmış hak oluşturduğu hususunun CMUK 326/son maddesi gereğince infaz aşamasında gözetilmesine karar verilmesi gerekirken, sanığın neticeten 1 yıl 13 ay hapis ve 100 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi, " hususu Kanuna aykırı bulunduğundan hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hükümdeki "Sanığın aleyhine temyiz yapılmadığı anlaşılmakla 5320 sayılı kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1413 sayılı CMUK. 321. maddesi gereğince ve aynı kanunun 326/Son maddesi uyarınca Sanığın sonuç olarak 1 YIL 13 AY HAPİS VE 100 TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, " ilişkin paragraf çıkartılarak yerine "Harran Asliye Ceza Mahkemesinin 24/02/2015 tarih, 2015/49 Esas, 2015/162 karar sayılı hükmünün sadece sanık tarafından temyizi üzerine bozulması nedeniyle sonuç ceza miktarı sanık lehine kazanılmış hak teşkil ettiğinden, 5271 sayılı CMUK'un 326/son maddesi dikkate alınarak, sanık hakkındaki 1 yıl 13 ay hapis ve 100 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin mahkumiyet hükmünün İNFAZ AŞAMASINDA GÖZETİLMESİNE” ” ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 12.12.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1989, Karar No: 2023/11557, Tarih: 21.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/1989 E.  ,  2023/11557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1565 E., 2022/1865 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 21. İş Mahkemesi

SAYISI : 2013/174 E., 2020/119 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmek ve de duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 21.11.2023 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü murafaalı temyiz eden davalı adına Av. ... geldi. Davacı adına gelen olmadı. Davacı vekilinin mazeret dilekçesi gönderdiği görüldü. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; davalı vekili tarafından açıldığı iddia olunan ... 21. İş Mahkemesinin 2022/164 Esas sırasında kayıtlı sürekli iş göremezlik oranının tespiti dava dosyasının bir örneğinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla davalı vekili tarafından açıldığı iddia olunan ... 21. İş Mahkemesinin 2022/164 Esas sırasında kayıtlı sürekli iş göremezlik oranının tespiti dava dosyasının eksiksiz, onaylı ve okunaklı bir fotokopisinin celp edilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

21.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7346, Karar No: 2014/21362, Tarih: 17.09.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/7346 E.  ,  2014/21362 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılardan ... yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Bilirkişi raporlarında münavebe ürünü olarak alınan buğday ve samanı, fiğ ve samanı, arpa ve samanı dekar başına verim miktarlarının İl/İlçe Tarım Müdürlüğünden, değerlendirme tarihi olan 2009 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg. satış fiyatlarının da ilgili resmi kuruluşlardan sorulmasından,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 17.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/24360, Karar No: 2013/40031, Tarih: 18.12.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/24360 E.  ,  2013/40031 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Bina içerisinde muhafaza altına alınan eşya hakkında hırsızlık, mala zarar vermek, işyeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

A-Sanık ... hakkında hırsızılık, mala zarar verme ve işyeri dokunulmazlığının ihlali, sanık ... hakkında mala zarar verme ve işyeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, kararın dayandığı gerekçeye ve takdire göre, katılanlar ...ve ...'in temyiz talebi yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun ve de takdire dayalı bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

B-Sanık ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesine gelince;

Sanık ...'ın, yaşları nedeniyle evrakı tefrik edilerek haklarında Çocuk Mahkemesinde dava açılan ...ve ...'in hırsızlık eylemine katıldığına dair mahkumiyetine yeterli delil bulunmamakla birlikte, katılanlara ait internetkafe niteliğindeki işyerinden çalınan bilgisayar parçalarının bir kısmının sanığın evinde yapalan 18.03.2009 tarihli aramada ele geçmesi, sanığın 18/03/2009 tarihli ifadesinde, aramada ele geçen bilgisayar parçalarının kendisine ait olduğunu, parçaların çoğunu Adapazarı'ndaki bilgisayarcılardan satın aldığını savunması, sanığın Beytullah isimli şahsa satmış olduğu bilgisayardaki bir kısım parçanın katılanlara ait işyerinden çalınan parçalardan olduğunun ve bu haliyle suça konu eşyaların hırsızlık malı olduğunu bildiği ve kabul ettiğinin anlaşılması karşısında, sanığın 5237 sayılı TCK.nın 165/1. maddesi gereğince cezalandırılması yerine yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılanlar Yusuf ve ...'in temyiz talebi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 18.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/16490, Karar No: 2022/3565, Tarih: 03.03.2022

**11. Ceza Dairesi         2017/16490 E.  ,  2022/3565 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte belge kullanma

HÜKÜMLER : Beraat

Sanığa yüklenen “2008 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının en aleyhe kabulle 25.01.2009 olan suç tarihinden; sanığa yüklenen “2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura kullanma” suçlarının Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e maddesinde öngörülen olağan dava zamanaşımının, kesen son sebep olan sanığın sorgusunun yapıldığı 13.01.2014 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen dava zamanaşımları nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 03.03.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/8861, Karar No: 2009/10536, Tarih: 07.10.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/8861 E.  ,  2009/10536 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 01.05.2007 gününde verilen dilekçe ile bayilik sözleşmesinden kaynaklanan elatmanın önlenmesi, kal ve çekişmenin giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; konusuz kalan davanın reddine dair verilen 28.11.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Ofisi A.Ş. ile davalı ...Ş. tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan elatmanın önlenmesi, kal ve muarazanın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, davacı şirketin 1819 ada 10 parsel sayılı taşınmazda intifa hakkı sahibi olduğunu ve bu yerde davalı ... Petrol Ürünleri İnş. Tur. San. Tic. A.Ş.'ye verdiği bayilik yoluyla intifa hakkını kullandığını, bu arada müvekkilinin sonradan ... A.Ş. ile yaptığı sözleşme nedeniyle bayisine otogaz satış sözleşmesi süresi sonuna kadar otogaz satışına izin verdiğini, ancak sözleşme süresinin dolduğunu, buna rağmen ... A.Ş.nin ve diğer davalının otogaz tesislerini kaldırmadığını ve tabelaları da bulundurmaya devam ettiğini ileri sürerek elatmanın önlenmesine, otogaz tesisinin kal’ine ve taraflar arasında muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının sözleşme uyarınca süre dolduktan sonra da gaz satışları sebebiyle kar payı almaya devam ettiğini, hatta dava sırasında dahi hesaplarına yatan ve bu satışlardan kendisine düşen kar payını aldığını, bunun da zımni kabul anlamına geldiğini, ayrıca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna göre, davacının bir yerde sadece kendi ürünlerinin satılmasına yönelik olarak yapacağı bir sözleşmenin hükümsüz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece konusu kalmadığından davanın reddine, dava açılmasına ... Petrol Ürünleri İnş. Tur. San. Tic. A.Ş. sebebiyet verdiğinden yargılama giderlerinden bu davalının sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davacı ... Ofisi A.Ş. davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer oLmadığı şeklinde hüküm kurulması ve yargılama giderlerinden her iki davalının da sorumlu tutulması gerektiği belirterek, davalı ...Ş. ise haklarında açılan dava reddedildiği halde vekalet ücreti takdir edilmediği gerekçesiyle temyiz etmiştir.

Davacı yan, intifa hakkı sahibi oldukları taşınmazda bu hakka dayanarak elatmanın önlenmesi isteğinde bulunduğunu ileri sürmekte ise de dayanılan vakıalar doğrultusunda uyuşmazlığın temelini intifa hakkını davacı adına kullanan bayi ve bu bayi ile diğer davalı ...Ş.nin yaptığı otogaz satış sözleşmesi ve bu sözleşmeye onay veren çerçeve sözleşmede tanınan sürenin sona erdiği iddiası oluşturmaktadır.

Davacı yan, intifa hakkı sahibi oldukları taşınmazda bu hakka dayanarak elatmanın önlenmesi isteğinde bulunduğunu ileri sürmekte ise de dayanılan vakıalar doğrultusunda uyuşmazlığın temelini intifa hakkını davacı adına kullanan bayi ve bu bayi ile diğer davalı ...Ş.nin yaptığı otogaz satış sözleşmesi ve bu sözleşmeye onay veren çerçeve sözleşmede tanınan sürenin sona erdiği iddiası oluşturmaktadır.

Dosya içeriğine göre, davacı ... Ofisi A.Ş.nin 1819 ada 10 parsel sayılı taşınmazda intifa hakkı sahibi olduğu ve bu yerde davalı ... Petrol Ürünleri İnş. Tur. San. Tic. A.Ş.ye bayilik verdiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket, ... Petrol Ürünleri İnş. Tur. San. Tic. A.Ş.'nin de içinde bulunduğu çok sayıda bayisine bu tip tesislerde belli bir süre için otogaz satışı izni vermiştir. Bu arada davacı, davalılardan ... A.Ş. ile otogaz tesisi kurulması ve satış yapılmasına onay verme anlamında bir çerçeve sözleşme imzalamıştır. Bu çerçeve sözleşme 02.01.2001 tarihli olup buna göre, bu sözleşmenin ekindeki bayi listesinde bulunan tesislerde net kardan %15 pay almak şartıyla otogaz satışına izin verilmiştir. ... listede yer alan tesislerden birinin de davalılardan ... Petrol Ürünleri İnş. Tur. San. Tic. A.Ş.ye ait olduğu anlaşılmaktadır. ... Petrol Ürünleri İnş. Tur. San. Tic. A.Ş. ile ... A.Ş. arasındaki otogaz satış sözleşmesinin 10.07.2000 tarihli ve 5 yıllık olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Ayrıca, taraflar arasında çekişme konusu olmayan diğer bir hususta yargılama aşamasında taşınmaz üzerindeki tesislerin kaldırıldığı hususudur.

Bilindiği gibi, dava devam ederken dava konusu alacağın ödenmesi, müdahaleye son verilmesi, taşınmaz mülkiyetinin davacıya geçirilmesi gibi nedenlerle dava konusuz kalabilir. Davanın konusuz kalması halinde artık esas hakkında yargılama yapılmasına ve karar verilmesine gerek kalmaz. Davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulması gerekir ise de mahkemenin yargılamaya devam ederek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit etmesi, haksız çıkan tarafı da yargılama giderlerinden sorumlu tutması gerekir. Burada tartışılması gereken nokta davalıların dava açılmasına sebebiyet verip vermedikleridir. Bu nedenle de davaya ilişkin koşulların irdelenmesi gerekmektedir.

Çerçeve sözleşmede otogaz satışının süresi sözleşmenin 3-a maddesinde belirlenmiştir. Bu maddeye göre davacı ..., sözleşme ekindeki listede belirtilen istasyonlarında otogaz satış yapmasına ... A.Ş. ile istasyon arasında imzalanmış olan otogaz satış sözleşmesi sürelerinin sona ermesine kadar izin vermiştir. Süresi sona eren sözleşmelerle ilgili olarak taraflar sona erecek ilk sözleşmenin bitim tarihinden 3 ay önce bir araya gelerek durumu değerlendireceklerdir. Dosya incelendiğinde, davacının davalı ...’a sözleşme süresi dolmadan önce bu sözleşmeyi yenilemeyi düşünmediklerini belirten yazı gönderdiği görülmektedir. Ayrıca .... Noterliğinden gönderilen 26.03.2007 ve 30.03.2007 tarihli ihtarnameler ile davaya konu istasyondaki otogaz faaliyetlerinin durdurulması ve tesislerin kaldırılmasını ihtar ettiği anlaşılmaktadır. Son olarak da davacı 01.05.2007 tarihinde işbu davayı açmıştır.

Çerçeve sözleşme dikkate alındığında sözleşmenin süreli olduğu ve yenilenmesinin tarafların anlaşmasına bağlı bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı ... ile davalılardan ... A.Ş. arasında böyle bir mutabakatın sağlanamadığı, tam aksine davacının söz konusu sözleşmeyi yenilememe konusundaki iradesini karşı tarafa bildirdiği görülmektedir. Davacı şirket, bununla birlikte ihtarlardan ve davanın açılmasından sonra da çerçeve sözleşmeye göre kendisine düşen kar payını almaya devam etmiştir. Ayrıca davalı ...'ye 29.11.2006 tarihli yazılı bildirimde bulunmuş, bu bildirimde otogaz satışı yaptığı istasyonlara kendi amblemlerinin konulmasını istemiştir.

Somut olay, bu şekilde ortaya koyduktan sonra taraflar arasındaki bayilik sözleşme ilişkisinin devam edip etmediği olgusunun saptanması gerekmektedir.

Bayilik sözleşmeleri kanunda düzenlenmemiştir. Bu nedenle bayilik sözleşmelerine ilişkin uyuşmazlıkların çözümünde Borçlar Kanununun sözleşmeye ilişkin genel hükümlerinden yararlanılmaktadır. Bilindiği gibi sözleşme “iki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun surette rızalarını beyan etmeleridir” şeklinde tanımlanmaktadır. Borçlar Kanununun 1. maddesinde tanımını bulan sözleşmenin tamamlanabilmesi için rıza beyanı açık olabileceği gibi zımni (örtülü) de olabilir.

Taraflar arasındaki 02.01.2001 tarihli sözleşme ile davalılar arasındaki otogaz satış sözleşmesinin süresi sonuna kadar davacının intifa hakkı sahibi olduğu taşınmazda bu hakkını kullandırttığı bayisinin otogaz satışına oluru vardır. Otogaz satışı sözleşmesi sona ermeden önce de değinilen çerçeve sözleşmesinin 3-a maddesi gereği sözleşmenin süresinin uzatılmayacağı da davalılara bildirilmiştir. Ne var ki, davalılar faaliyetlerini sona erdirilen sözleşme hükümleri çerçevesinde sürdürmeye devam ettirmişlerdir. Davacı da bu duruma 26.03.2007 ve 30.03.2007 tarihli ihtarlarına kadar ses çıkarmamıştır. Bu nedenle taraflar arasında bayilik sözleşmesinin aynı koşullarda devam ettiği savunulmaktadır.

Gerçekten de, sözleşme süre bitmesine rağmen aynı koşullarda fiilen devam ettirilmiştir. Sözleşmenin kurulmasında olduğu gibi devamında da tarafların rızasının açık ya da örtülü olabileceği kuşkusuzdur. Davacı yanın sözleşme ilişkisinin sürdürülmesine dair açık bir beyanı yoktur. Susma (olumlu ya da olumsuz) bir beyanda bulunma olarak kabul edilemez. Ancak bazı durumlarda, Borçlar Kanunu 1/2 maddesi anlamında örtülü bir irade beyanı sayılabilir. Bu örtülü beyanın karşı taraf açısından olumlu yönde bir irade beyanı kabul edilip edilmeyeceği Türk Medeni Kanununun 2. maddesi uyarınca değerlendirilerek saptanmalıdır. Ayrıca karşı tarafın susmanın kendisine örtülü bir irade beyanı olarak bağlanmasına yol açan olguları bilmesi ya da bilebilecek durumda olması gerekir.

Somut olayda taraflar tacirdir. Eylemli olarak iki yılı aşan otogaz satışına ses çıkartılmaması, kar payı almaya devam edilmesi ve 29.11.2006 tarihli bildirim ile ... A.Ş’nin otogaz tesislerinde kendi amblem ve logolarını kullanmasının istenmesi olgularının karşı tarafça sözleşmenin aynı koşullarda devam ettiğinin kabulü anlamına geleceğini davacı yanın basiretli bir tacir olarak öngörmesi gerekir. Ayrıca dosya içeriğinden davacının otogaz satışı lisansı aldıktan ve kendisinin de otogaz satışı yapabilme koşullarının oluşmasından sonra tesislerin boşaltılması ihtarında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan tüm bu açıklamalar karşısında taraflar arasındaki otogaz satışına dair çerçeve sözleşmenin sona erdiğinin ileri sürülmesi Türk Medeni Kanununun 2. maddesi kapsamında dürüst davranma kurallarıyla bağdaşmayacaktır. Zira anılan madde hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi esnasında kişilerin dürüstçe ve güven kurallarına uygun bir şekilde davranması gereğini öngörmektedir. Davacı taraf örtülü irade beyanı ile çerçeve sözleşme hükümlerine göre otogaz satışına izin verdiğine göre çerçeve sözleşmenin yıldan yıla uzaması olgusu karşısında, davalılar arasındaki otogaz satış sözleşmesinin 10.07.2007 tarihinde sona ereceğine, ihtar da 26.03.2007 ve 30.03.2007 tarihlerinde çekildiğine göre davanın açıldığı 01.05.2007 tarih itibariyle sözleşme ilişkisinin ayakta olması karşısında davanın

süre dolmadan açıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda davalıların dava açılmasına sebebiyet verdiklerinden söz edilemez.

Somut olayda; taraf delilleri toplanmış, yargılama aşamasında tesislerin kaldırıldığı saptanmıştır. Toplanan delillere göre yukarıda da açıklandığı gibi davalıların dava açılmasına sebebiyet vermedikleri anlaşılmıştır. Bu durumda tarafların temyiz itirazlarını ayrı ayrı incelediğimizde;

1-Davacının temyizi mahkemenin davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurması gerekirken davayı reddetmesi nedeniyle yerinde görülmüş, diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.