muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/11100, Karar No: 2022/13756, Tarih: 22.12.2022

Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde tahsili yapılmış veya gecikmiş alacaklar ile gayrimenkul kira sözleşmeleri kapsamında verilen depozitolar ve sözleşmelerin ifası kapsamında dolaşıma girmiş kıymetli evraklar için bu fıkra hükmü uygulanmaz.” hükmü düzenlenmiştir.

Bu maddeler uyarınca işbu kararın yürürlük tarihinden önce taraflar arasında akdedilen sözleşmelerdeki döviz cinsinden kararlaştırılmış bulunan bedeller belirtilen istisnalar dışında taraflarca yeniden belirleneceği, yeniden belirleme konusunda taraflar arasında mutabakata varılmazsa yukarıda yer alan düzenlemeye göre kira bedelinin tespit edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yine TBK'nın 26’ncı maddesinde; "Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler." hükmüne yer verilmekle aynı kanunun 27/1. maddesinde ise; kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkansız olan sözleşmelerin kesin hükümsüz olacağı düzenlenmiştir. Türk parasının kıymetinin korunması amacıyla yürürlülüğe konulan mevzuatta 2018 yılında yapılan değişiklik ile döviz cinsinden ve dövize endeksli olarak sözleşme yapma özgürlüğüne sınırlama getirilmekle ekonomik kamu düzeninin korunması amaçlanmış olup bu durumun mahkemelerce resen dikkate alınması gerekmektedir.

Yukarıda bahsedilen yasal düzenlemeler bütün olarak değerlendirildiğinde somut olayda, taraflar arasında 01/09/2018-01/09/2020 tarihleri arası belirli süreli kira sözleşmesi imzalandığı, aylık kira bedelinin 10.000 USD yıllık kira bedelinin 120.000 USD olarak kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, kamu düzeni ile ilgili bu değişikliğin, takip talebinde talep edilen ödenmeyen kira alacakları açısından değerlendirilmesi ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ : Borçlunun temyiz isteminin kısmen kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesinin 01.07.2022 tarih ve 2022/1442 E. 2022/1617 K. sayılı kararının (KALDIRILMASINA), İstanbul 5. İcra Hukuk Mahkemesinin 21.12.2021 tarih ve 2019/782 E.-2021/824 K. sayılı kararının (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 22.12.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1068, Karar No: 2022/6255, Tarih: 25.04.2022

**6. Ceza Dairesi         2022/1068 E.  ,  2022/6255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Nitelikli hırsızlık

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Her ne kadar tebliğnamede hükmün sanık müdafinin yokluğunda verilmesi sebebiyle savunma hakkının kısıtlandığından bahisle bozma kararı verilmesi talep edilmiş ise de sanığın savunmasını müdafi huzurunda yaptığı, sanık müdafiinin hükmün açıklandığı son celseye yönelik herhangi bir mazeret dilekçesinin bulunmadığı anlaşılmakla tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

5271 sayılı CMK'nın 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'', aynı Kanunun 294. maddesinin ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' ve aynı Kanunun 301. maddesinin ''Yargıtay, yalnız temyiz başvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usule ilişkin noksanlardan kaynaklanmışsa, temyiz başvurusunda bunu belirten olaylar hakkında incelemeler yapar.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek sanık müdafinin temyiz itirazlarının hükmün soyut ve inandırıcı olmayan delillere dayanılarak verildiğine ve sanık lehine uygulanması gereken hükümlerin uygulanmadığına yönelik olduğu anlaşılmakla anılan temyiz sebeplerine yönelik yapılan incelemede;

Oluş ve dosya içeriğine göre, müştekinin tedavi gördüğü hastanede kaldığı odadan ayrılmasını fırsat bilerek odaya giren sanığın müştekiye ait cep telefonunu çalmasından ibaret eylemi hakkında nitelikli hırsızlık suçundan kurulan hükümde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca dosyada CMK'nın 289. maddesinde sayılan hukuka kesin aykırılık hâllerinin herhangi birinin varlığı da tespit edilememiştir.

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine göre, sanık hakkında nitelikli hırsızlık suçundan kurulan hükümde ileri sürülen temyiz sebebi yönünden bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, 5271 sayılı CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ ile tebliğnameye aykırı olarak HÜKMÜN ONANMASINA, dosyanın mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na iadesine, 25/04/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7314, Karar No: 2016/3524, Tarih: 08.04.2016

**14. Ceza Dairesi         2015/7314 E.  ,  2016/3524 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine,incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Mahkemece yapılan yargılama sırasında mağdurenin olay nedeniyle ruh sağlığının bozulup bozulmadığı hususunda rapor aldırılmak üzere sevk edildiği ... Üniversitesi Tıp Fakültesinde adli tıp uzmanı bulundurulmaksızın sadece üç çocuk psikiyatri uzmanından teşekkül ettirilen heyetçe düzenlenen 05.10.2012 günlü, 24982 sayılı raporda travma sonrası stres bozukluğu bulguları görülen mağdurenin ruh sağlığının bozulduğunun belirtilmesi üzerine anılan rapora istinaden suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı TCK'nın 103/6. maddesi uygulanmış ise de, anılan rapor heyet oluşumu ile içeriği itibariyle geçerli ve yeterli olmadığından, mağdurenin zincirleme şekilde gerçekleşen çocuğun basit cinsel istismarı eylemlerinden dolayı ruh sağlığının bozulup bozulmadığı konusunda Adli Tıp Kurumu ilgili İhtisas Kurulu yada Adli Tıp Kurumu

Kanununun 7, 23 ve 31. maddeleri gereğince usulüne uygun şekilde teşekkül ettirilmiş Yüksek Öğrenim Kurumlarından veya birimlerine bağlı hastanelerden birisine sevk edilerek yeni rapor aldırıldıktan sonra suça sürüklenen çocuk hakkında ayrıca TCK'nın 103/6. maddesinin de uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde anılan maddenin tatbikine karar verilmesi,

Hükümden sonra 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 58, 59, 60 ve 61. maddeleri ile 5237 sayılı Kanunun 102, 103, 104 ve 105. maddelerinde yer alan cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçların yeniden düzenlenmesi karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 7/2. madde-fıkrasındaki "Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur" hükmü de göz önüne alınarak, lehe olan hükmün, önceki ve sonraki kanunların bütün hükümleri olaya uygulanarak ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenmesi ve her iki kanunla ilgili uygulamanın denetime imkan verecek şekilde kararda gösterilmesi suretiyle sanığın müsnet suçtan mahkûmiyetine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

Suç tarihinde onbeş-onsekiz yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53/4. maddesinin amir hükmüne aykırı olacak şekilde aynı Kanunun 53/1. maddesinin uygulanması,

Suç tarihinde onbeş-onsekiz yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53/4. maddesinin amir hükmüne aykırı olacak şekilde aynı Kanunun 53/1. maddesinin uygulanması,

Kanuna aykırı, suça sürüklenen çocuk ile müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 08.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/10511, Karar No: 2024/10755, Tarih: 11.11.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/10511 E.  ,  2024/10755 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2022/127 E., 2023/139 K.

KARAR : Ret

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti ve iş kazası tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacıların murisi ...'ın, üyesi olduğu SS Tır Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ile Yenice Orman İşletme Müdürlüğü arasında imzalanan 02.03.2015 tarihli şartnameler gereği Çitdere Bölge Şefliği ormanlık alanında çalışırken 11.03.2015 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu hayatını kaybettiğini, muris ... ile davalı ... İşletmesi arasında hizmet akdi bulunduğunu belirterek, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi gereğince muris ...’ın 02.03.2015 ile 11.03.2015 tarihleri arasında geçen çalışmalarının ve davacıların murisinin 11.03.2015 tarihinde geçirdiği ve hayatını kaybettiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini, talep etmişlerdir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili, vahidi fiyat usulü ile yapılan şartnamelere göre kesim, sürütme ve taşıma işlemlerinde sorumluluğun iş sahibi olan şahıslarda olduğunu idarenin işveren olmadığını, hizmet değil istisna akdi bulunduğunu, husumetin idareye değil SS Tır Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifine yöneltilmesi gerektiğini, çalışanların idarenin buyruk ve denetimi altında olmadığını, idarenin gerekli eğitimleri verdiğini ve kusurunun bulunmadığını, zamanaşımının dolduğunu, ... davası açılma olanağı varken tespit davası açılması nedeniyle hukuki yarar yokluğundan davanın reddinin gerektiğini belirterek haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı Kurum vekili, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında olayın iş kazası olmadığını, Kurumun iş ve işlemlerinin yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.12.2020 tarihli ve 2020/2-2020/125 Karar sayılı kararıyla davanın reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.12.2020 tarihli ve 2020/2-2020/125 Karar sayılı kararıyla davanın reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2021 tarihli ve 2021/560-2021/1806 Karar sayılı kararıyla istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "... davalı ... idaresi ile ilgili kooperatif arasında istisna akdine yönelik vahidi fiyat sözleşmesinin varlığı karşısında, davacılar murisi ile davalı arasında 4/1 – a madde kapsamında hizmet akdinin unsurlarının oluşmadığı hususu yerinde görülmekle; davacılar murisi kaza tarihi itibariyle kooperatif üyesi olduğundan, kendi adına bağımsız çalışmaya dair kayıtlar getirtilerek, 4/ 1- b madde kapsamında çalışması araştırılmalı ve bu kapsamda 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi yeniden değerlendirilmelidir. . ..." şeklindeki gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine, dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekilleri temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve iş kazası tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 ve 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

11.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/1427, Karar No: 2007/4401, Tarih: 28.06.2007

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2007/1427 E.  ,  2007/4401 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde taraf vekilleri yapılan tebligata rağmen gelmediklerinden incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı ile dava dışı arsa sahibi arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını ve davalı yüklenicinin arsa sahibi ...’nın adına 1278 ada 546 parsel sayılı olarak kayıtlı bulunan ... Mah. ... Mevkiinde bulunan taşınmaza inşaat yapmayı üstlendiğini ve yapımını üstlendiği bloklardan G bloktaki (7) bağımsız bölüm numaralı meskeni arsa sahibinden kayden satın aldığını, ancak yüklenici davalının G blokun inşaatına hiç başlamadığını ileri sürerek, toplam 26.850,00 YTL daire bedelinin davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı taraf, arsa sahibi ile yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 26.08.1988 tarihli olduğunu, inşaatın teslim tarihinin ruhsattan itibaren 36 ay olup, 20.02.1993 tarihinde teslimi gerektiğini, bu tarihten itibaren talebin zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında akdî ilişki bulunmadığını, arsa sahibine karşı G blok ile ilgili inşaat yapım borcunun bulunmadığını, davacının arsa sahibi ile yaptığı işlemin kooperatifi bağlamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne ve 26.850,00 YTL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı adına kayıtlı bulunan G blok 8/1308 arsa paylı 7 nolu meskenin tapu kaydının iptâli ile davalı adına tesciline karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne ve 26.850,00 YTL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı adına kayıtlı bulunan G blok 8/1308 arsa paylı 7 nolu meskenin tapu kaydının iptâli ile davalı adına tesciline karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, bedeli dava konusu olan (7) bağımsız bölüm numaralı meskeni, kayden dava dışı ve arsa sahibi olduğu bildirilen ...’dan satın almıştır. Davalı yüklenici kooperatif ile davacı arasında sözü edilen meskenin yapılarak davacıya teslimine yönelik bir sözleşme yapılmamıştır. Başka bir anlatımla, yanlar arasında akdî ilişki kurulmamıştır. Davacı, arsa sahibinin halefi olarak bu davayı açma hakkının bulunduğunu ileri sürerek, dava açmış ve açılan dava mahkemece yazılı şekilde kabul edilmiş ise de; arsa sahibi ile yüklenici davacı arasında yapıldığı bildirilen sözleşmeden kaynaklanan hakların satıcı arsa sahibi tarafından davacıya temlik edilmiş olduğuna ilişkin yazılı sözleşme sunulmamıştır. Oysa, BK’nın 163. maddesi gereğince, alacağın temliki kapsamında sözleşmeden doğan şahsî hakkın temliki, yazılı biçimde olmadıkça, geçerli olmaz. O halde, aralarında akdî ilişki kurulmadığından ve kendisine kat karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olduğu bildirilen arsa sahibi tarafından alacak hakkı yazılı olarak temlik edilmediğinden, yüklenici tarafından yapımı yüklenilen bağımsız bölümün bedelini davacı, davalıdan isteyemez. Varılan sonuç bu olunca da, mahkemece davanın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan sebeplerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, duruşmada vekille temsil olunmayan davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 28.06.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2022, Karar No: 2015/1906, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/2022 E.  ,  2015/1906 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 28.02.2014 gün ve 2013/592 E. 2014/163 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14801 E. 2014/18328 K. sayılı ilamı ile;

“...Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.