muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/224, Karar No: 2011/5, Tarih: 25.01.2011

**Ceza Genel Kurulu         2010/6-224 E.  ,  2011/5 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname : 2008/85852

Yargıtay Dairesi : 6. Ceza Dairesi

Sanık Ü.O..'ın yağma suçundan eylemine uyan 5237 sayılı TCY'nın 149/1-a-c, 150/2 ve 62. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanık hakkında 53. maddenin uygulanmasına ilişkin, İstanbul 6. Ağır Ceza Mahkemesince 28.03.2006 gün ve 4-42 sayı ile verilen hükmün Cumhuriyet savcısı tarafından sanık aleyhine temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 14.05.2007 gün ve 14130-5969 sayı ile;

“5237 sayılı TCY’nın 150. maddesinin 2. fıkrasındaki ‘malın değerinin azlığı’ kavramının, 765 sayılı TCY’nın 522. maddesindeki ‘hafif’ ve ‘pek hafif’ ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, ‘değerin azlığı’nın 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu; bunun, daha çoğunu alabilme olanağı varken, yalnızca gereksinmesi kadar (örneğin; birkaç meyve veya ekmek, yiyecek; bir-iki defter, kalem veya sigara, bira ve benzeri), değer olarak da az olan şeyi alma durumunda, olayın özelliği ve sanığın kişiliği de değerlendirilerek, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanarak uygulanabileceği gözetilmeden, aynı Yasanın 150/2. maddesi uyarınca 1/2 oranında indirim yapılmasına karar verildiğinin anlaşılması karşısında; yukarıda belirtilen ölçütler ışığında, katılan kurumdan yağmalanan 740 YTL paranın değeri az olmadığı halde, anılan Yasanın 150/2. maddesiyle değerin azlığı nedeniyle belli oranda indirim yapılması” isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

İstanbul 6. Ağır Ceza Mahkemesi ise 26.12.2007 gün ve 238–363 sayı ile;

“28.03.2006 tarihli kararda 5237 sayılı Yasanın 150/2 maddesi uygulanırken, 765 sayılı Yasanın 522. maddesindeki ölçütler değerlendirilerek hüküm kurulmamıştır. 5237 sayılı Yasanın 150/2. maddesinde aynen ‘yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir’ denilmiştir. Yasa metninde yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı zikredilmiş olup, yasa metninde ve 5237 sayılı Yasanın 150. maddesinin yasama organında kabulü sırasındaki gerekçesinde ‘daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinmesi kadar, değer olarak da az olan şeyi alma durumu’ ölçütleri bulunmadığından ve madde metninde doğrudan suçun konusunu oluşturan malın değerinin azlığına atıf yapılması nedeniyle, TCY'nın 150/2. maddesinin olayda uygulama olanağının bulunduğu” gerekçesi ile ilk hükümde direnmiştir.

Hükmün katılan vekili ve Cumhuriyet savcısı tarafından sanık aleyhine temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay C. Başsavcılığının “bozma” istekli 22.09.2010 gün ve 85852 sayılı tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Hükmün katılan vekili ve Cumhuriyet savcısı tarafından sanık aleyhine temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay C. Başsavcılığının “bozma” istekli 22.09.2010 gün ve 85852 sayılı tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Katılan kuruma ait Fener PTT Şubesine gündüz saatlerinde kimliği belirlenemeyen bir kişi ile birlikte gelen sanık Ü.O..'ın silah tehdidi ile 714 TL'yi aldıktan sonra, başka bir yerde para olup olmadığı sorusuna olumsuz cevap alması üzerine suç ortağı ile birlikte olay yerinden kaçmaları şeklinde gelişen maddi olayda, suçun sübutu ve nitelendirilmesinde bir uyuşmazlık olmayıp, bu kabulde dosya içeriği itibariyle de herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Özel Daire ile yerel mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; somut olayda 5237 sayılı TCY'nın 150/2. maddesinin uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya içeriğine göre;

PTT Genel Müdürlüğüne ait 01.11.2005 tarih ve 133674 nolu günlük nakit zimmet fişi içeriğine göre 6.000 TL'nın G.. isimli kişi tarafından teslim edildiğinin belirtildiği,

01.11.2005 günlü gişe sayımı açıklama ve tutanağı içeriğine göre, Fatih PTT Merkez Şubesinde olay günü 714,62 TL sayım noksanının bulunduğunun tespit edildiği,

25.11.2005 günü sanık müdafiinin de hazır bulunduğu ortamda yapılan teşhis işlemine göre; olay günü yüklenen suçun işlendiği PTT şubesinde çalışan K. S..'nun beş kişi arasından sanık Ü. O..'ı iş yerinin bankosundan kendi olduğu kısma doğru bankonun üstünden atlayarak gelen ve “kalk yerinden, yere yat, başka nerede para var” diye söyleyen kişi olarak teşhis ettiği,

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnceleme ve Kimlik Tespit Şube Müdürlüğü Otomatik Parmak İzi İşlemleri Büro Amirliğince düzenlenmiş olan 27.11.2005 gün ve 2005/8412 sayılı ekspertiz raporunda; banko üzerinden elde edilen parmak izinin AFİS’de 034-015-05-08412-1-1 anahtar no ile yapılan karşılaştırmasında, Asayiş Şube Müdürlüğü Gasp Büro Amirliği görevlilerinin 26.11.2005 günü olayla ilgili yakalayarak gözaltına aldıkları ve mukayese on parmak basım izi alınan, Çanakkale Çan nüfusuna kayıtlı, Çanakkale-1974 doğumlu, A. ve Z.oğlu Ü. O.’ın sol el orta parmak izinin aynısı olduğunun belirlendiği,

Anlaşılmaktadır.

Anlaşılmaktadır.

Olayın meydana geldiği PTT şubesinde çalışan K.S. 01.11.2005 tarihinde kollukta; “Olay günü saat 15:45 sıralarında para nakil aracı geldi ve araca 6 milyar lira teslim ettim, yaklaşık 15-20 dakika sonra biri şişman kısa boylu 1,60-65 boylarında ablak suratlı, kirli sakallı, hırkalı mavi kot pantolon, başı şapkalı 30-35 yaşlarında, diğeri silahlı siyah şapkalı siyah gözlüklü siyah pardösülü 20-25 yaşlarında zayıf suratlı 2 kişi içeri girdi, şişman olan içeriye koşarak girip ‘bu bir soygundur’ dedi, hemen ardından silahlı şahıs silahını dolduruş yaptıktan sonra bana doğrulttu, silahlı şahıs silahı bana doğrultup beklerken diğer şişman şahıs bankonun üzerinden atlayıp bana ‘yere yat’ dedi, ben de dizlerimin üzerinde yere oturdum, oturduğum sandalyenin sağ tarafında bulunan para çekmecesini çekti ve çekmecenin içerisinde bulunan 500-600 YTL civarında parayı aldı, daha sonra ‘daha başka para yok mu’ diye sordu, ‘vardı ama para nakil aracına verdim’ demem üzerine tekrar geldiği gibi bankonun üzerinden atlayarak kaçtılar, bu şahıslardan şişman olanı görsem tanıyabilirim, diğer silahlı şahısı görsem tanıyamam. Bu iki şahsın kaçmasından sonra dışarı çıkarak ‘hırsız var yetişin’ diye bağırdım, çevreden öğrendiğim bilgiye göre bu iki şahıstan başka yeşil renkli tipo içerisinde iki şahsın daha olduğunu öğrendim” şeklinde anlatımda bulunmuş, yargılama aşamasında da benzer şekilde olayı anlatmıştır.

Kollukta susma hakkını kullanan sanık Ü.O.savcılıkta; “seyyar olarak ticaret yaparım. Benim okuma yazmam yoktur. Benim geçmiş sabıkam yoktur. Ancak bazı suçlardan dolayı suç sicil kaydım olabilir. Ben 25.11.2005 tarihinde bir başka suçtan dolayı yakalandım. O suçtan tutuklandım. Halen Bayrampaşa Cezaevinde yatmaktayım. 25.11.2005 tarihinde evimden dışarıya çıktığımda polisler beni yakaladılar. Bana T.K.ve S.K.’nı sordular. Ben de onları tanıdığımı söyledim. Anladığım kadarı ile bu kişiler gasp olayına karışmışlar. Bunların arkadaşı olmam nedeni ile ben de gözaltına alındım. Ben T.ve S.ile hiçbir olaya karışmadım. 01.11.2005 günü ..İlçesinde ..Mah. ... Sok.’taki PTT şubesinden soygun olayı ile de benim hiçbir ilgim yoktur. Bana ait parmak izinin bu yerde nasıl bulunduğunu bilemiyorum. Ancak ben daha önce Balat'ta ...... Sokakta oturuyordum. Bize yakın olduğu için PTT’nin Fener Şubesine sık sık giderdim. Benim parmak izim o zamandan kalmış olabilir. Ben yakalandıktan sonra teşhis de yaptırdılar. Ancak birçok olay nedeni ile teşhis yaptırıldığı için bu olay nedeni ile yapılan teşhis işlemini ayırt edemiyorum. Söz konusu PTT şubesinin çalışanı beni nasıl teşhis etmiş bunu bilemiyorum. Dolayısı ile buna ilişkin teşhis işlemini ve müsnet suçlamayı kabul etmiyorum” şeklinde savunmada bulunmuş, Sulh Ceza Mahkemesi sorgusunda ve yargılama aşamasında da benzer şekilde savunma yapmıştır.

Ceza Genel Kurulunun 25.03.2008 gün ve 15-59 sayılı kararı başta olmak üzere bir çok kararında belirtildiği üzere, 5237 sayılı TCY’nın 150/2. maddesinde; “Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilir” hükmü yer almakta iken, anılan hüküm, 29.06.2005 gün ve 5377 sayılı Yasanın 17. maddesi ile; “Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir” şeklinde değiştirilmiştir.

Maddenin ilk hali ile yağma suçlarında, konu değerin azlığı nedeniyle yargıca cezada indirim yapma zorunluluğu getirilmiş, daha sonra yapılan değişiklikte ise indirim yapıp yapmama konusunda hakime takdir yetkisi tanınmıştır.

Madde, yağma suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır. Değer azlığı ile yasa koyucu tarafından neyin kastedildiği, duraksamaları önleyecek biçimde açıklığa kavuşturulmamış, rakamsal bir sınırlandırma getirilmemiş fakat yargıca, yargılama konusu maddi olayla ilgili olarak takdir ve değerlendirme yetkisi tanınmıştır. Yargıç, gasp edilen veya gasp edilmeye kalkışılan şeyin değerinin azlığını ceza indirimi yapmakla değerlendirebilecektir.

Bu nedenle, 5237 sayılı Yasanın 150/2. maddesinin uygulanmasında, 765 sayılı TCY’nın 522. maddesinde öngörülen “hafif” ya da “pek hafif” kavramlarıyla irtibatlı bir yoruma girilmemeli, Yargıtay’dan anılan maddenin uygulanması sürecindeki içtihatlarına paralel şekilde yıllık değer ölçülerini belirlemesi beklenmemelidir.

Yargıç, bu değerlendirmenin yanı sıra her somut olayda, olayın özelliklerini dikkate alacak, 5237 sayılı TCY’nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde ceza adaletini sağlayacaktır. Görüldüğü gibi, madde ile getirilen sistem, sadece malın değerinin objektif ölçütlere göre belirlenerek cezadan indirim yapılmasından ibaret değildir. Olayın özelliği her olayda değerlendirmeye konu edilecek, meydana gelen haksızlığa faili iten etkenler ve bu haksızlığın mağdur üzerindeki etkileri de gözetilerek indirim yapıp yapmama konusunda takdir kullanılacak ve maddenin uygulanıp uygulanmamasına ilişkin gerekçe kararda gösterilecektir.

Buna karşılık maddenin uygulanmasındaki en önemli ölçüt, kuşkusuz değer ölçüsüdür. Ölçüye konu edilmesi gereken değer ise, fiilen gasp edilen olmayıp, eylem kastına dahil edilen olmalıdır. Bu değerin ise “indirim yapılmasını” haklı saydıracak düzeyde az olması gerekmektedir.

Buna karşılık maddenin uygulanmasındaki en önemli ölçüt, kuşkusuz değer ölçüsüdür. Ölçüye konu edilmesi gereken değer ise, fiilen gasp edilen olmayıp, eylem kastına dahil edilen olmalıdır. Bu değerin ise “indirim yapılmasını” haklı saydıracak düzeyde az olması gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, Fener PTT Şubesinde kimliği belirlenemeyen bir kişi ile birlikte yağma eylemini gerçekleştiren sanığın, olay tarihinde değer olarak az kabul edilemeyecek 714 TL'yi aldıktan sonra şube çalışanına başka nerede para olduğunu sorması karşısında, şubede ne bulursa alma kastı ile hareket ettiği anlaşıldığından, olay tarihi itibariyle değer olarak da az kabul edilemeyecek 714 TL parayı yağmalayan sanık hakkında 5237 sayılı TCY'nın 150/2. maddesi uyarınca indirim yapılması kabul edilemez.

Bu itibarla yerel mahkeme direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Kurul Üyesi ise; “yerel mahkemenin direnme gerekçeleri isabetli olup, bu nedenle hükmün onanmasına karar verilmelidir” görüşüyle karşı oy kullanmıştır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- İstanbul 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 26.12.2007 gün ve 238-363 sayılı direnme hükmünün BOZULMASINA,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.01.2011 günü yapılan müzakerede, tebliğnamedeki isteme uygun olarak oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1961, Karar No: 2015/1845, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/1961 E.  ,  2015/1845 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 10.3.2014 gün ve 2013/340 E. 2014/305 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14850 E. 2014/18377 K. sayılı ilamı ile;

"...Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde, “…Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez…” denilerek alt işverenlik ilişkisinde muvazaaya bağlanan hukuki sonuç açıklanmıştır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Diğer taraftan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 15. maddesinde “Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” denilmiştir.

Diğer taraftan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 15. maddesinde “Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” denilmiştir.

Seri halinde incelenen dosyalarda davalının elektrik üretim görevini yapan kamu tüzelkişisi olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple 4628 sayılı Kanun’un 15. maddesindeki imtiyazdan yararlanmasında kuşku yoktur. Sözü edilen düzenleme ile asıl işin tamamı ya da bir kısmı 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde öngörülen sınırlamalara tabi olmaksızın alt işverene verilebilir. Bu durumda sadece 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 7. fıkrası ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesi çerçevesinde muvazaa denetimi yapılabilir. Dairemizce ilk defa 4628 sayılı Kanun’un 15. maddesi konu kapsamında değerlendirilmiş olup, somut olayda davalı ile alt işverenler arasındaki ilişkinin hukuken geçerli olarak kurulduğu ve muvazaalı olmadığı sonucuna varılmıştır. Nitekim Yargıtay 7. Hukuk Dairesi de önüne gelen benzer bir dava da aynı neticeye ulaşmıştır (Yarg. 7. HD., 2013/23916 esas, 2013/22377 karar sayılı karar). Geçerli bir asıl işveren-alt işveren ilişkisinde alt işverenin işçisi asıl işverenin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanamaz. Bu itibarla, alt işverenin işçisi olan davacının davalı asıl işverenin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan alacak isteminin reddi yerine kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir...."

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı şirketler arasında geçerli bir alt işverenlik ilişkisi bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bu nedenle öncelikle alt işverenlik ilişkisinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Alt işverenlik ilişkisi 10.06.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu'nun “Tanımlar” başlıklı 2. maddesinde düzenlenmiştir.

Anılan madde uyarınca “...Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.”