muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/5498, Karar No: 2016/12131, Tarih: 04.10.2016

**21. Hukuk Dairesi         2016/5498 E.  ,  2016/12131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

: 2-...

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 01.02.1982 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.02.1982 tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 03.11.1968 doğumlu olduğu, 01.02.1982 tarihinde davalı işyerinde çalışmaya başladığını gösterir işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, davacının bu tarihteki çalışmasının Kuruma bildirilmediği, davacının bu tarihteki bildiriminin çırak olarak yapıldığı, davacı tanıklarının çalışmayı doğruladıkları anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 3. Maddesinin II/B bendine göre “Özel Kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır.

Davada tespiti istenen dönemde 05.07.1977 tarihinde yürürlüğe giren 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Yasası yürürlükte olup 19.06.1986 tarihinde yürürlüğe giren 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Yasası yürürlükte değildir. Belirtilen nedenlerle çıraklık ilişkisi, çıraklık sözleşmesini düzenleyen 2089 sayılı Yasa'daki koşullar dikkate alınarak irdelenmelidir. Davada tespiti istenen dönemde yürürlükte bulunan 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Yasası'nın 4. maddesinde, bu Kanuna tabi bir sanatı o sanat için düzenlenen tarih ve pratik öğrenim programına göre o işyerinde öğrenmek amacıyla bir çıraklık sözleşmesi ile bir iş yeri sahibinin hizmetine giren kimseye çırak deneceği, 5.maddesinde çırak olabilmek için 18 yaşından büyük olmamak gerektiği, 16.maddesinde ise işyeri sahibi veya temsilcisinin çırak adayını çalıştırmaya başlamadan önce velisi veya kanuni mümessili ile üç örnek yazılı bir çıraklık sözleşmesi yapmaya mecbur olduğu, 20.maddesinde sözleşmenin bir örneğinin mahalli Çıraklık Eğitimi Komitesine, derneğe kayıtlı ise ilgili derneğe veya odaya vermek ve sicil numarasını alarak sözleşmeye yazmak zorunda olduğu bildirilmiştir. Öncelikle bir kimseye çırak denebilmesi için o kimsenin durumunun bu özel kanunda çıraklar hakkında yapılan tarife ve nitelendirmeye uyması gerekir.

Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının belirtilen devrede çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçekten de çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Öte yandan 506 sayılı Yasa'nın 11/12/1981 tarihli 2564 sayılı Yasa ile değiştirilen 60/G maddesinde 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık sürelerinin 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edileceği, Geçici 54. maddesinde ise 01/04/1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60/G maddesinin uygulanmayacağı bildirilmiştir.

506 sayılı Yasa’nın 79/10.maddesinde bu tür hizmet tesbiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması ve inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda, davacının talep tarihinde 13 yaşında olması, bildirimlerinin çırak olarak yapılması, işyerinin torna atolyesi olup davacının yaşı itibariyle üretime yönelik çalışmasının mümkün olmadığından davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Yapılacak iş; davacının talep tarihinde çırak olması itibariyle davanın reddine karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 04.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

M.O
Yargıtay — Esas No: 2014/25402, Karar No: 2015/18875, Tarih: 22.10.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/25402 E.  ,  2015/18875 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 4. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/10/2014

NUMARASI : 2014/995-2014/1175

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Alacaklılar vekili İcra Mahkeme'sine başvurusunda; borçlu Belediye'nin T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'ndaki alacağına 89/1 haciz ihbarnamesi ile haciz konulduğunu ve dosyaya para gönderildiğini, bu arada borçlu Belediye tarafından 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda yapılan değişiklikler gerekçe gösterilerek hacizlerin kaldırılması talebinde bulunulduğunu ve haczedilebilir taşınmaz beyan ettiğini, İcra Müdürlüğü'nce de; Belediye'nin bildirdiği taşınmazlar dışında kalan hacizlerin fekkine karar verildiğini, Belediye tarafından dosyaya bildirilen taşınmazların borcu karşılamaya yetmediğini, aynı taşınmaz listelerinin Belediye'nin borçlu olduğu tüm dosyalara verildiğini belirterek İcra Müdürlüğü'nün 19/09/2014 tarihli kararının iptalini talep etmiştir.

Mahkemece; 11/09/2014 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un 121. ve 123. maddesi ile değişik 5393 sayılı Belediye Kanunu'na eklenen Geçici 8. madde gereğince İcra Dairesi'nin söz konusu kararında herhangi bir usulsüzlük ya da yasaya aykırılık bulunmadığından, şikayetin reddine karar verilmiş, hüküm alacaklılar vekilince temyiz edilmiştir.

11.09.2014 tarihli 29116 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un 121. maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanunu 15. maddenin son fıkrasına "İcra dairesince haciz kararı alınmadan önce belediyeden borca yeter miktarda haczedilebilecek mal gösterilmesi istenir ve haciz işlemi sadece gösterilen bu mal üzerine uygulanır. On gün içinde yeterli mal beyan edilmemesi durumunda yapılacak haciz işlemi alacak miktarını aşacak veya kamu hizmetini aksatacak şekilde yapılamaz" hükmü eklenmiş ise de Anayasa Mahkemesi’nin 17/6/2015 tarihli ve Esas: 2014/194, Karar: 2015/55 sayılı Kararı ile Birinci cümledeki “ve haciz işlemi sadece gösterilen bu mal üzerine uygulanır.” ve son cümlesindeki “veya kamu hizmetini aksatacak” ifadeleri iptal edilmiştir.

Yine aynı Yasa'nın 123. maddesi ile 5393 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 8. maddede “15'inci maddenin son fıkrası hükümleri, devam eden her türlü icra takipleri hakkında da uygulanır. Bu maddenin yürürlük tarihinden önce yapılmış icra takipleri gereğince konulan tüm hacizler, söz konusu fıkra hükümleri dikkate alınarak kaldırılır.” hükmü ise Anayasa Mahkemesi’nin 17/6/2015 tarihli ve Esas: 2014/194, Karar: 2015/55 sayılı Kararı ile iptal edilerek yürüklükten kaldırılmıştır.

Yine aynı Yasa'nın 123. maddesi ile 5393 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 8. maddede “15'inci maddenin son fıkrası hükümleri, devam eden her türlü icra takipleri hakkında da uygulanır. Bu maddenin yürürlük tarihinden önce yapılmış icra takipleri gereğince konulan tüm hacizler, söz konusu fıkra hükümleri dikkate alınarak kaldırılır.” hükmü ise Anayasa Mahkemesi’nin 17/6/2015 tarihli ve Esas: 2014/194, Karar: 2015/55 sayılı Kararı ile iptal edilerek yürüklükten kaldırılmıştır.

Bu durumda Geçici 8. maddenin iptal edilmesi ile 6552 sayılı Yasa hükümlerinin sadece yasanın yürürlüğe girdiği 11.09.2014 tarihinden sonra başlatılan icra takiplerinde uygulanabileceğinin kabulü gerekir.

O halde icra takibinin, 6552 sayılı Yasa'nın yürürlük tarihi olan 11.09.2014 tarihinden sonra başlatılmış olması halinde; 5393 sayılı Kanun'un 15/son fıkrasına eklenen ve iptal edilmeyen “İcra Dairesi'nce haciz kararı alınmadan önce Belediye'den borca yeter miktarda haczedilebilecek mal gösterilmesi istenir” hükmü gereğince öncelikle İcra Dairesi'nce bu işlemin yerine getirilmesi, 10 gün içinde mal beyanında bulunulmaması veya gösterilen malların alacağı karşılamaması halinde ise diğer mallar üzerinde haciz uygulanması talebinin yerine getirileceğinin, icra takibinin 6552 sayılı Yasa'nın yürürlük tarihi olan 11.09.2014 tarihinden önce olması halinde ise 6552 sayılı Yasa ile 15/son maddesine eklenen yukarıdaki fıkra hükmünün uygulanamayacağının kabulü gerekir.

Somut olayda takip, 19.11.2012 tarihinde başlatılmış olup 6552 sayılı Yasa ile 5393 sayılı Yasa'nın 15/son maddesine eklenen ek fıkra hükümleri uygulanamayacağından Mahkemece şikayetin kabulü ile İcra Müdürlüğü kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile şikayetin reddine karar verilmesi isabetsizdir.

SONUÇ :Alacaklılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m. 297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 25,20 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine, 22.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/21421, Karar No: 2010/2498, Tarih: 01.03.2010

**9. Ceza Dairesi         2008/21421 E.  ,  2010/2498 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Dava : 466 sayılı Kanun gereğince tazminat

Hüküm : 451,82 TL maddi, 10.100 TL manevi tazminatın, tutuklama tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 07.03.2000 gün ve 2000/8-44 Esas - 2000/48 Karar sayılı kararı da gözetilerek; tazminat istemine ilişkin davanın, beraat kararının verildiği tarihten uzunca bir süre geçtikten sonra açıldığı, davacının bu uzun süre içinde hakkındaki hükmün kesinleştiğini bilmediğinden söz edilmesinin yaşamın olağan akışına uygun bulunmadığı, bu durumda davanın 466 sayılı Kanunun 2. maddesinde öngörülen süre içinde açıldığının kabulünün mümkün olamayacağı ve davanın bu nedenle reddi yerine, yazılı şekilde tazminata karar verilmesi,

Kanuna aykırı, davalı vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 01.03.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16982, Karar No: 2014/23261, Tarih: 09.09.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/16982 E.  ,  2014/23261 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 14/11/2012

NUMARASI : 2011/686-2012/851

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, kıdem, ihbar ve eşit davranmama tazminatı ile izin ücreti, tatil ücreti (hafta, genel, bayram), fazla çalışma ücreti, ilave tediye ücreti, döner sermaye alacağı ve ücret farkı alacakları istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 32. maddesinin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 401. maddesine göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, asgari ücretten az olmamak üzere emsal ücret göz Önünde tutularak belirlenir.

4857 sayılı Kanun’un 8. maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma şartlarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı Kanun’un 37. maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece re'sen araştırılmalıdır.

Çalışma hayatında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut olayda, dava dilekçesinde davacının ücreti ile ilgili bir açıklama yer almamaktadır. Davalı taraf, resmi kayıtlardaki ücretin esas alınması gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, emsal işçinin alabileceği ücret araştırılmadan, davacı iddiası ve menfaat birliği içinde olduğu tanık beyanları doğrultusunda işçinin ücreti belirlenmiştir. Bu durumda, davacının yaşı, mesleki kıdemi, eğitim durumu, yaptığı iş belirtilerek ilgili meslek odasından fesih ve işe başlatılmama tarihlerindeki emsal işçinin alabileceği ücreti sormak, sonucuna göre tüm delilleri birlikte değerlendirerek karar vermek gerekirken, mahkemece, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, bozma sebebine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 09.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7404, Karar No: 2017/19393, Tarih: 29.11.2017

**9. Hukuk Dairesi         2017/7404 E.  ,  2017/19393 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalılardan ... Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü ve Sedir Yemekcilik Gıda Tarım Ve Hayvancılık Temizlik Hizmetleri Nakliyat İnşaat San. Ve Tic. Ltd.Şti. avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalılardan .... Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü ve .... Yemekcilik Gıda Tarım Ve Hayvancılık Temizlik Hizmetleri Nakliyat İnşaat San. Ve Tic. Ltd.Şti. vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Mahkemece davalı Üniversitenin 2547 Sayılı Yasa’ nın 56/b delaleti ile Harçlar Yasa’ sının 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğunun gözetilmemesi hatalı olup, bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK. nun geçici 3/2. maddesi yollaması ile HUMK. nun 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Sonuç:

Hüküm fıkrasının yargılama giderine ilişkin 5 numaralı bendinin çıkartılarak, yerine;

5-“Davacının yaptığı toplam 172,15 TL harç giderinin tamamının davalı Üniversite harçtan muaf olduğundan sadece davalılar ... Gıda Orman Ürünleri Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Yemekçilik Gıda Tarım ve Hay. Tem. Hiz. Nak. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine; harçlar hariç toplam 488,20 TL. yargılama giderinden kabul/ret oranına göre belirlenen 449,49 TL’sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,” bendinin yazılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davalı ... Yemekcilik Gıda Tarım ve Hayvancılık Temizlik Hizmetleri Nakliyat İnşaat San. ve Tic. Ltd.Şti.'ye yükletilmesine, 29.11.2017 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1972, Karar No: 2015/6748, Tarih: 06.05.2015

**1. Hukuk Dairesi         2015/1972 E.  ,  2015/6748 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 16. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 25/10/2011

NUMARASI : 2011/67-2011/375

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 29.01.2012 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı S.S. Doğukent ... Konut Yapı Koop. Bşk. Memduh vekili Avukat ati geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen vekili Avukat gelmedi yokluğunda, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, davacı kooperatifin üyelerine konut sağlamak amacıyla 1994 yılında Kusunlar köyü 796 parsel sayılı taşınmazın 22800 m²'ye tekabül eden 2/5 payını edindiğini,sonradan davalı belediye tarafından Doğukent Projesi kapsamına alınan 796 parsel sayılı taşınmazın 09.08.1994 tarihli Belediye Encümen Kararıyla kamulaştırılmasına karar verildiğini, Ankara 18.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/540 Esasına kayıtlı Kamulaştırma Kanunu'nun 17.maddesine dayanılarak açılan tescil davası görülmekte iken, tarafların anlaşması üzerine Büyükşehir Belediye Encümeninin 06/09/2011 günlü kararı ile davacının 22800 m²'lik payının %40 ına isabet eden 9120 m²'nin davacı üzerinde kalması, geriye kalan %60 payın da imar zaiyatı ve davalıya bedelsiz terkini kaydıyla kamulaştırılmadan vazgeçildiği hâlde, Ankara 18.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/540 Esas sayılı dosyasındaki davaya dayanılarak 796 parselden şuyulandırılan davacıya ait payların iptalini ve belediye adına tescilinin sağladığını, ileri sürerek, tapu iptal ve tescil istemiştir.

Davalı belediye vekili, davacının anlaşmaya uymaması nedeniyle, Ankara 18.Asliye Hukuk Mahkemesindeki tescil davasına devam edilerek, dava konusu payların kamulaştırmaya dayalı olarak tapu kaydının iptali ile belediye adına tesciline dair kararın kesinleştiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının tapu iptal ve tescil talebinin mevcut delillere göre yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı belediye vekili, davacının anlaşmaya uymaması nedeniyle, Ankara 18.Asliye Hukuk Mahkemesindeki tescil davasına devam edilerek, dava konusu payların kamulaştırmaya dayalı olarak tapu kaydının iptali ile belediye adına tesciline dair kararın kesinleştiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının tapu iptal ve tescil talebinin mevcut delillere göre yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, davalı belediye tarafından, Doğukent projesinin uygulanması kapsamında bazı parsellerin kamulaştırıldığı, bu parseller arasında davacının 2/5 oranında paydaşı olduğu 796 sayılı kadastral parselin de bulunduğu, kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmasından sonra, Ankara 18.Asliye Hukuk Mahkemesinde 21/08/2001 tarihinde davacının payının iptal edilerek, belediye adına tescil isteğiyle dava açıldığı, dava devam ederken davalı Kooperatif tarafından verilen muvafakatnameye dayanılarak, 06/09/2001 tarihli ve 5092/7084 sayılı Encümen Kararı alınarak kooperatif payının % 35 nin 3194 sayılı Yasanın 18.maddesi uyarınca düzenleme ortaklık payı (DOP) olarak kesinti yapılmasına ve % 25'lik kısmının 2942 sayılı Yasanın 8.maddesi gereğince, belediyeleri adına terkedilmesi halinde kalan % 40 lık kısmının (9120 m²) çok katlı konut adalarından kooperatif adına net imar parseli olarak verilmesine karar verilidiği, ancak, kamulaştırma kararına dayanılarak Ankara 18.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/540 Esas sayılı kararı ile imar uygulaması sonucu oluşan parsellerdeki davacı kooperatifin paylarının iptali ile davalı belediye adına tesciline karar verildiği, kararın, temyiz edilmeksizin kesinleştiği, kararın kesinleşmesinden önce ise davacı kooperatifin 50830 ada 1 parseldeki (eski 38235 ada 1 parsel) 8720/9120 payı haricinde, diğer imar parsellerindeki paylarını 8/7/2002 tarihinde 06/09/2001 tarihli encümen kararı gereğince davalı belediyeye bağışladığı anlaşılmaktadır.

Bu belirlemelere göre, Ankara 18.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/540 Esas sayılı dava dosyasında 6/9/2001 tarihli Encümen Kararına ilişkin bir değerlendirme yapılmadan sonuca gidildiği görülmektedir.

Hâl böyle olunca, taraflar arasında yapılan anlaşma doğrultusunda verilen 6/9/2001 tarihli Encümen Kararı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Davacı vekilinin, temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 21.12.2011 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 900.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenden alınmasına, 06.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.