muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/997, Karar No: 2018/1574, Tarih: 12.06.2018

Bazı suçlar yönünden yapılan bu ayrım 04.12.2004 günlü, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 17.12.2004 günlü Resmi Gazete’de yayımlanmış, 1 Nisan 2005 günü yürürlüğe gireceği belirtilmiş olmasına karşın, 31.03.2005 günlü, 5328 sayılı Yasa’nın geçici 1. maddesinin (e) bendi gereğince 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 23.03.2005 günlü, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun ise, 31.03.2005 günlü, 25772 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış, 19. maddesinde, Yasa’nın “Zamanaşımı” başlıklı 15. maddesinin ikinci fıkrasının yayımı tarihinde, diğer hükümlerinin ise 1 Nisan 2005 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiş olmasına karşın, 31.03.2005 günlü, 5328 sayılı Yasa’nın geçici 1. maddesinin (j) bendi gereğince 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5320 sayılı Yasa’nın 18. maddesinin (a) bendi ile 1412 sayılı CMUK, bütün ek ve değişiklikleriyle 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle 2845 sayılı Yasa kapsamında kalan suçlar nedeniyle, ifade ve sorgunun tarzı ve müdafi bulundurmadaki kısıtlamalar yürürlükte değildir.

Dava derdest iken 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK'nunda, ifade ve sorgunun tarzına ve yasak sorgu yöntemlerine 147 ve 148. maddelerde yer verilmiştir.

İfade ve sorgunun tarzı

Madde 147 – (1) Şüphelinin veya sanığın ifadesinin alınmasında veya sorguya çekilmesinde aşağıdaki hususlara uyulur:

a) Şüpheli veya sanığın kimliği saptanır. Şüpheli veya sanık, kimliğine ilişkin soruları doğru olarak cevaplandırmakla yükümlüdür.

b) Kendisine yüklenen suç anlatılır.

c)Müdafi seçme hakkının bulunduğu ve onun hukukî yardımından yararlanabileceği, müdafinin ifade veya sorgusunda hazır bulunabileceği, kendisine bildirilir. Müdafi seçecek durumda olmadığı ve bir müdafi yardımından faydalanmak istediği takdirde, kendisine baro tarafından bir müdafi görevlendirilir.

d) 95'inci madde hükmü saklı kalmak üzere, yakalanan kişinin yakınlarından istediğine yakalandığı derhâl bildirilir.

e) Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanunî hakkı olduğu söylenir.

f) Şüpheden kurtulması için somut delillerin toplanmasını isteyebileceği hatırlatılır ve kendisi aleyhine var olan şüphe nedenlerini ortadan kaldırmak ve lehine olan hususları ileri sürmek olanağı tanınır.

g) İfade verenin veya sorguya çekilenin kişisel ve ekonomik durumu hakkında bilgi alınır.

h) İfade ve sorgu işlemlerinin kaydında, teknik imkânlardan yararlanılır.

i) İfade veya sorgu bir tutanağa bağlanır. Bu tutanakta aşağıda belirtilen hususlar yer alır:

1. İfade alma veya sorguya çekme işleminin yapıldığı yer ve tarih.

2. İfade alma veya sorguya çekme sırasında hazır bulunan kişilerin isim ve sıfatları ile ifade veren veya sorguya çekilen kişinin açık kimliği.

3. İfade almanın veya sorgunun yapılmasında yukarıdaki işlemlerin yerine getirilip getirilmediği, bu işlemler yerine getirilmemiş ise nedenleri.

i) İfade veya sorgu bir tutanağa bağlanır. Bu tutanakta aşağıda belirtilen hususlar yer alır:

1. İfade alma veya sorguya çekme işleminin yapıldığı yer ve tarih.

2. İfade alma veya sorguya çekme sırasında hazır bulunan kişilerin isim ve sıfatları ile ifade veren veya sorguya çekilen kişinin açık kimliği.

3. İfade almanın veya sorgunun yapılmasında yukarıdaki işlemlerin yerine getirilip getirilmediği, bu işlemler yerine getirilmemiş ise nedenleri.

4. Tutanak içeriğinin ifade veren veya sorguya çekilen ile hazır olan müdafi tarafından okunduğu ve imzalarının alındığı.

5. İmzadan çekinme hâlinde bunun nedenleri.

İfade alma ve sorguda yasak usuller

Madde 148 – (1) Şüphelinin ve sanığın beyanı özgür iradesine dayanmalıdır. Bunu engelleyici nitelikte kötü davranma, işkence, ilâç verme, yorma, aldatma, cebir veya tehditte bulunma, bazı araçları kullanma gibi bedensel veya ruhsal müdahaleler yapılamaz.

(2) Kanuna aykırı bir yarar vaat edilemez.

(3) Yasak usullerle elde edilen ifadeler rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez.

(4) Müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme huzurunda şüpheli veya sanık tarafından doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz.

(5) Şüphelinin aynı olayla ilgili olarak yeniden ifadesinin alınması ihtiyacı ortaya çıktığında, bu işlem ancak Cumhuriyet savcısı tarafından yapılabilir.

Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, Yeni yasada, 1412 sayılı CMUK'nın 135 maddesine paralel hükümlere yer verilmiş olmakla birlikte, savunma hakkı ve ispat hukuku bakımından daha yüksek standart benimsenmiştir.

Nitekim CMK 148. maddenin 3. bendinde; Yasak usullerle elde edilen ifadeler rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez.

4. bendinde "Müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme huzurunda şüpheli veya sanık tarafından doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz" biçiminde yapılan düzenlemeler, beyan delilinin hukuka uygunluğunun kabulü için, yeni kritere örnektir.

Usul hükümlerinde derhal uygulama prensibinin geçerli olmasının sonucu olarak, kanunun yürürlükte olduğu dönemdeki usulü işlemleri varlıklarını muhafaza ederler, ancak soruşturma ya da kovuşturma aşamasında yürürlüğe giren usul hükümlerinde delillerin değerlendirilmesi ve hukuka uygunluk nedenlerinde standardı yükselten bir değişiklik yapılmışsa, derdest davalarda uygulanması zorunludur. Nitekim ifade ve yer gösterme sırasında bu suçların türü yönünden 1412 sayılı CMUK'nın CMUK 135. maddesinin uygulama olanağı yok ise de, 5271 sayılı CMK'nın 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe girmesiyle, Yasanın 148/4 fıkrası uygulanma olanağına kavuşmuştur. Delilin hukuka uygun şekilde elde edilip edilmediğini mahkeme res'en nazara almalıdır. Zira yüklenen suç, hukuka uygun şekilde elde edilmiş delile ispat edilebilir (CMK 217/2). Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır (CMK 288/2).

Somut olayda; a)Sanıkların, yasa dışı şekilde gözaltına alındıklarına, gözaltı tarihine, ifade öncesi işkenceye maruz kaldıklarına ilişkin savunmaları bu konuda gösterdikleri delilerin yeterince ve etkin biçimde değerlendirilmemesi,

b)Kolluk aşamasındaki ikrarların maddi delillerle doğrulandığında hükme esas alınabileceği ilkesi doğrultusunda, beyanda geçen olay ve olguların araştırılıp ilgili kişilerin kimliklerin tespit edildiği taktirde tanık sıfatıyla dinlenmeyerek savunma hakkının kısıtlanması,

c)Sanıklarla, Hizbullah terör örgütü arasındaki hiyerarşik ilişkinin hangi delillere dayalı olarak ne şekilde kurulduğunun karar yerinde tartışmasız bırakılması,

d)CMK 147. maddesinin 3-4 bentlerin somut olayda uygulanma olanağının tartışmasız bırakılması,

Tüm bu nedenlerden dolayı hükmün hukuka aykırı şekilde elde edilmiş delillere dayandırılması, savunmanın ileri sürüldüğü delillerin araştırılmayarak eksik soruşturma ile hüküm kurulması, sanıklarla Hizbullah terör örgütü arasındaki hiyerarşik bağın oluştuğuna dair yeterli delil ve gerekçe gösterilmeksizin karar verilmiş olması, hükmün bozulmasını gerektirdiğinden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına sanıklar lehine yapmış olduğu itirazının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:

1-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14.02.2018 tarih, 2018/8078 sayılı itirazının KABULÜNE,

2-Sanıklar ..., ... ve ... hakkında Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 01.06.2009 gün ve 2007/10476 Esas, 2009/6507 Karar sayılı ilamı ile mahkumiyet hükümlerinin onanmasına ilişkin kararın CMK'nın 308. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3-İstanbul (Kapatılan) 11. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK 250. madde ile görevli) 11.04.2007 tarih ve 2011/99 Esas, 2007/187 Karar sayılı ile sanıklar ..., ... ve ... haklarında kurulan hükümler yönünden yapılan inceleme sonucunda;

a)Sanıkların kolluk anlatımlarının müdafi olmaksızın alınması karşısında; duruşmada okunarak CMK 213 ve 148/4 madde hükmüne aykırı olarak kolluktaki ifadelerinin mahkeme ve hakim önünde tekrar edilmediği gözetilmeksizin hükme esas alınarak CMK 217/2. maddesine muhalefet edilmesi,

b)Sanıkların aşamalarda tutarlı bulunan ve dosya kapsamıyla kısmen doğrulanan savunmaları ve delilleri değerlendirilmeksizin savunma haklarının kısıtlanarak eksik soruşturmayla hüküm kurulması,

c) Bomba üzerindeki parmak izlerinin aidiyetinin yeterince araştırılmaması,

d)Sanık ...’un Hizbullah terör örgütü mensubu olmak suçundan beraat etmesi karşısında, bu karar sonrası gerçekleşen örgütsel faaliyetinin bulunup bulunmadığının araştırılmaması, diğer sanıklar yönünden Hizbullah silahlı terör örgütü arasındaki hiyerarşik ilişkinin bulunduğunu kabule götüren delillere karar gerekçesinde yer verilmemesi,

Kanuna aykırı olup, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA,

d)Sanık ...’un Hizbullah terör örgütü mensubu olmak suçundan beraat etmesi karşısında, bu karar sonrası gerçekleşen örgütsel faaliyetinin bulunup bulunmadığının araştırılmaması, diğer sanıklar yönünden Hizbullah silahlı terör örgütü arasındaki hiyerarşik ilişkinin bulunduğunu kabule götüren delillere karar gerekçesinde yer verilmemesi,

Kanuna aykırı olup, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sanıklar hakkındaki infazın 5275 sayılı Yasanın 98 ve müteakip maddeleri gereğince DURDURULMASINA, başka suçtan tutuklu ya da hükümlü değillerse SALIVERİLMELERİ için ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılmasına, 12.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12145, Karar No: 2015/24700, Tarih: 07.09.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/12145 E.  ,  2015/24700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile ücret alacağı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait işyerinde satış danışmanı olarak çalışırken ücretlerinin ödenmemesi ve gerçek ücretinin resmi kayıtlara yansıtılmaması nedeni ile iş sözleşmesini haklı olarak fesh ettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile fazla çalışma, yıllık izin, bir kısım aylık ücret, genel tatil alacaklarının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının görev yerinin değiştirilmesi üzerine yeni yerde çalışmaya gitmediğini ve bu nedenle iş sözleşmesinin haklı olarak fesh edildiğini, hak ettiği ücretlerinin ödendiğini, iddiaların doğru olmadığını, fazla çalışması bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, fazla mesai ve genel tatil ücretlerinin ödenmemesi sebebiyle iş akdinin davacı tarafça haklı olarak fesh edildiği, davacının kıdem tazminatı ile fazla mesai, genel tatil ücretine hak kazandığı ancak yıllık izin ücreti ile bakiye ücret alacağının dava tarihinden sonra ödenmesi nedeni ile bu talepler hakkında karar verilmesine yer olmadığı, gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı davalı işyerinde haftanın 6 günü ortalama 64 saat çalıştığını ancak fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek alacak talep etmiş, davalı ise davacının fazla çalışmasının bulunmadığını savunmuştur.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda işyerinde 2010 yılı Ocak ayında prim ödemesi uygulaması başlaması nedeni ile bu tarihten önceki dönemler için davacının haftalık 19 saat fazla çalışması olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.

Söz konusu alacağın varlığını ispatlama yükü davacı da olup, davacı delil olarak tanık beyanlarına dayanmıştır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda işyerinde 2010 yılı Ocak ayında prim ödemesi uygulaması başlaması nedeni ile bu tarihten önceki dönemler için davacının haftalık 19 saat fazla çalışması olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.

Söz konusu alacağın varlığını ispatlama yükü davacı da olup, davacı delil olarak tanık beyanlarına dayanmıştır.

Kural olarak tanıklar kendi çalıştıkları sürelerde işyerindeki çalışma düzenini bileceğinden işe giriş ve çıkış tarihleri dikkate alınmalıdır. Somut olayda fazla çalışma hesabı 2010 yılı Ocak ayından geriye doğru hesaplanmış olup, davacı tanıkları 2011 ve 2012 yıllarında çalıştıklarını beyan etmişlerdir. Davacı tanıklarının çalışma süresi göz önüne alındığında 2010 yılı ve öncesi dönemleri için beyanları dikkate alınamaz. Bu nedenle davacının çalışma süreleri ile ilgili bilgi sahibi olduğu anlaşılan davalı tanığı ...'in beyanları dikkate alınarak davacının fazla çalışma alacağı talebinin değerlendirilmesi gerekirken davacı tanıklarının beyanlarına itibar edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 07/09/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7042, Karar No: 2012/8514, Tarih: 04.10.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/7042 E.  ,  2012/8514 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali, tescil, terkin ve yıkım

Hazine ile ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali, tescil, terkin ve yıkım davasının kabulüne dair Karaburun Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 21.02.2012 gün ve 80/19 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili ve davalılar vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine vekili, davalılar miras bırakanı adına kayıtlı bulunan 13 parselin kıyı-kenar çizgisi içinde kalan bölümüne ilişkin tapu kaydının iptaline ve yıkıma karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili, uyuşmazlık konusu taşınmazın kıyı-kenar çizgisi içinde kalmadığını, kıyı-kenar çizgisinin hatalı belirlendiğini açıklayarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı uyarınca davanın kabulüne, teknik bilirkişinin 10.01.2008 tarihli rapor ve krokisinde A harfiyle gösterilen 16,28 m2 bölüme ilişkin tapu kaydının iptali ile tescil harici bırakılmasına ve bu bölüm üzerindeki yapının kal’ine, 13 parsel sayılı taşınmazın dayanak tapu kayıt miktarı 13 m2 olarak tesciline karar verilmiştir. Hüküm; davacı Hazine vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davanın kabulüne dair ilk hüküm davalılar vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 14.06.2006 tarih, 5486 Esas ve 6887 Karar sayılı ilamıyla özet olarak “...13 parselin 1974 yılında yapılan kadastro çalışmalarında 15.05.1961 tarih ve 4 numaralı tapu kaydına dayalı olarak 29 m2 miktarıyla davalılar murisi adına tespit ve tescil edildiği, dayanak tapu kaydının denizden doldurulmakla il idare meclisinin ihalesiyle oluşan Ağustos 1306 Y. 127 numaralı tesis tapu kaydından geldiği ve satışla davalılar murisi adına kaydedildiği, 2644 sayılı Tapu Kanununun 8 ve 9.maddelerinin denizden doldurulan yerlerin bazı usuller çerçevesinde sicil oluşturulmak suretiyle özel mülk konusu edilmesine imkan tanıdığı, bu uygulamanın 6785 sayılı İmar Yasasında değişiklik yapan 1605 sayılı Yasanın yürürlük tarihi 20.07.1972 tarihine kadar devam ettiği, bu tarihte dolgu yapılarak mülk edinme yolu kapatıldıysa da kazanılmış hakların korunduğu, somut olayda davalıların kazanılmış haklarının dayanak tapu kaydı miktarıyla sınırlı olduğu, davanın kayıt fazlası kısım yönünden kabulü gerektiği...” açıklanmak suretiyle bozulmuştu. Mahkemece bozmaya uyularak davanın kısmen kabulüne ilişkin ikinci hüküm ise, taraf vekillerinin temyizi üzerine yine 1. Hukuk Dairesinin 27.04.2009 tarih, 3822 Esas ve 4771 Karar sayılı ilamıyla “...3402 sayılı Kadastro Kanununun 5841 sayılı Yasayla değişik 12 m. 3.fıkrasına göre davanın reddi gerektiği...” belirtilmek suretiyle bozulmuştur. Bozmaya uyularak davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin hüküm ise davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, yine 1. Hukuk

Dairesinin 26.01.2011 tarih, 13638 Esas ve 827 Karar sayılı ilamıyla “...6099 sayılı Yasayla ek 3402 sayılı Yasanın 36/A maddesindeki düzenlemenin değerlendirilmediği...” belirtilmek suretiyle bozulmuş iken, 5841 sayılı Yasayla Kadastro Kanununun 12/3.maddesine getirilen düzenlemenin Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 tarih, 2009/31 Esas ve 2011/77 Karar sayılı kararıyla iptal edilmesi ve kararın 23.07.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmasıyla iptal hükmünün yürürlüğe girmesi üzerine davacı Hazine vekilinin karar düzeltme isteği üzerine yapılan incelemeyle 1. Hukuk Dairesinin 27.06.2011 tarih, 6520 Esas ve 7616 Karar sayılı ilamıyla “...Anayasa Mahkemesinin iptal kararı nedeniyle davanın hak düşürücü süreden reddinin doğru olmadığı, uyuşmazlığın Dairenin ilk bozma kararı çerçevesinde hükme bağlanması gerektiği...” gerekçesiyle bozulmuştur.

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve uyulan bozma ilâmında açıklandığı üzere işlem yapılıp sonucu dairesinde hüküm tesis edildiğine göre davacı Hazine vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşağıdaki husus dışında yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul, kanun ve bozma gereklerine uygun bulunan hükmün esasına ilişkin bölümünün ONANMASINA,

Davalılar vekilinin yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarına gelince; 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasanın 36. maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesine göre kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hükme bağlanmıştır. Mahkemece bu hususunun gözden kaçırılarak yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesi ve davacı lehine vekalet ücreti takdir edilmesi doğru değildir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle usul ve yasaya uygun bulunmayan hükmün yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin bölümünün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 3402 sayılı Kanunun 36/A maddesi geregince onama harcı alınmasına yer olmadığına 04.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10712, Karar No: 2012/622, Tarih: 19.01.2012

**10. Hukuk Dairesi         2010/10712 E.  ,  2012/622 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, trafik iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan peşin değerli gelirler nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ....tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 26.05.1987 tarihinde meydana gelen trafik-iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın 26/1. maddesidir.

Bilindiği gibi sigortalı ile işveren arasındaki hukuksal ilişki hizmet akdinden doğmaktadır.Sigortalı işçi ile davalı işveren arasında akdî ilişki bulunduğundan ve işveren, hizmet sözleşmesine aykırı davranmak suretiyle sigortalıyı zarara uğrattığından, işveren yönünden bu tür rücu davaları Borçlar Yasası’nın 125. maddesinde düzenlenen 10 yıllık akdî zamanaşımına tâbidir. 01.07.1994 tarihli ve 3/3 numaralı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtildiği üzere, özel nitelikte olan 506 sayılı Yasada bir hüküm bulunmadığından, zamanaşımı başlangıç tarihi de Borçlar Yasasına göre belirlenmelidir. Bu konuda Yasanın 128. maddesi hükmü açık olup, zamanaşımının, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayacağı belirtilmiştir. Burada söz konusu olan Kurumun alacağıdır. Sigortalıya tahsis ve masraf yapılarak onun kazanç kayıpları Kurumca giderilmedikçe, Kurumun isteyebileceği bir alacak gerçekleşmediğinden rücu hakkı da doğmaz. Kurumun alacağı, gelirler yönünden, gelirin bağlandığı ve bu işlem yetkili makamca onaylandığı tarihte ödenebilir hâle geleceği için onaylama tarihinde muaccel olur.Dolayısıyla (10) yıllık zamanaşımının başlangıç tarihi , gelirler yönünden onay tarihinden itibaren işlemeye başlayacaktır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan bu maddî ve hukukî olgular gözetilip, bu çerçevede peşin değerli gelire ilişkin olarak onay tarihi Kurumdan sorulup belirlendikten sonra yapılacak değerlendirmeyle hüküm kurulması gerekirken,eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile zamanaşımı süresinin geçtiğinin kabul edilip,zaman aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15799, Karar No: 2016/17615, Tarih: 13.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/15799 E.  ,  2016/17615 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı ......... Limited (.........) avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili davacının .........'nun alt kuruluşu olan ......... ile sözleşme imzalayarak çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin kesintisiz olarak devam ettiğini ve 31.12.2014 tarihinde sahada işi bitmesinin ardından yeni görev verilmesi konusunda işverene yaptığı başvuruların sonuçsuz kaldığını, 30.06.2015 tarihinde yazılı bir bildirim ve açıklama olmadan iş sözleşmelerinin feshedildiğini şifahen öğrendiklerini, müvekkilinin yaptığı işin asıl işverenin alanına giren iş olduğunu, ihalelerle çeşitli firmalara hizmet alım sözleşmeleri ile verdiğini. Petrol arama ve üretim petrol saha hizmetleri petrol ticaret ve petrol dağıtım alanlarında faaliyet gösteren ......... daha ucuz işçi çalıştırmak amacıyla muvazaalı olarak gerçekleştirdiği belirli süreli iş sözleşmeleriyle taşeron işçileri alarak akdettiği personelin aslında asli ve sürekli işlerde çalıştıkları ve işyerinin asli ve sürekli işçileri olduklarını, iş kanunu ve alt işveren yönetmeliğine aykırı muvazaalı işlem yapıldığını, .........'ın sözleşme yaptığı şirketlerin işi yapabilecek kapasite ve yeterlilikte olmadığını, işçi aynı işverene ait aynı işyerinde kesintisiz olarak çalıştığını, .........'in Botaşa devrinin faaliyetlerini sonlandırmak için bir etken olmadığını, feshin son çare olması ilkesinin gözetilmediğini belirterek feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine, işe iade kararı kesinleşinceye kadar geçecek süre için dört aylık süreye ait ücret ve diğer haklarının, mahkemece verilecek işe iade kararma davalı tarafından uyulmaması halinde sekiz aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti: