muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5233, Karar No: 2023/5009, Tarih: 05.04.2023

4. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davacılardan ... vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılardan ... vekilinin temyiz dilekçesinin ve davalı vekilinin, davacılardan ...'ye yönelik temyiz dilekçesinin ayrı ayrı miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin, davacılardan ...'a yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davalı yararına BOZULMASINA,

3. Değerlendirme bölümünün (4) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılardan ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın saklama kararını veren mahkemeye gönderilmesine,

05.04.2023 tarihinde Başkan Vekili ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle zarara uğrayan ve buna dayalı olarak tazminat isteminde bulunan hak sahiplerinin gerçek zararının hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve TRH 2010 Yaşam Tablosu'nun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin daha uygun olacağına karar verilmiştir. Diğer yandan; Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı gereği, tazminat hesabında yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak yapılması gereklidir.

Somut olayda; davacı ...'ın hak kazanabileceği destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması için alınan ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından karara esas kabul edilen aktüer raporunda, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak, işleyecek devre bakımından "devre başı ödemeli belirli süreli rant" yöntemi kullanılarak tazminat hesaplanmış; bu rapordaki hesap tekniğini ve İtiraz Hakem Heyeti kararını davacı taraf temyiz etmiştir.

Somut olayda; davacı ...'ın hak kazanabileceği destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması için alınan ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından karara esas kabul edilen aktüer raporunda, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak, işleyecek devre bakımından "devre başı ödemeli belirli süreli rant" yöntemi kullanılarak tazminat hesaplanmış; bu rapordaki hesap tekniğini ve İtiraz Hakem Heyeti kararını davacı taraf temyiz etmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen karara esas alınan rapordaki hesap tekniği (TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yöntemi) Dairemizin yerleşik uygulamalarına uygun değildir. Yerleşik uygulamalarımız gereği hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği ile yapılması gereklidir. Ne var ki; davacı taraf, İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı temyiz başvurusunda tazminat hesabının PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğine göre yapılmasını talep etmiş olmakla, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ncı maddesindeki taleple bağlılık ilkesi gereği anılan hesaplama yönteminin kullanılması gerekir.

Açıklanan tüm bu nedenlerle; 6100 sayılı Kanun'un 26 ıncı maddesindeki taleple bağlılık ilkesi ile davacı yanın hesap yöntemine ilişkin temyizindeki talep ve kabulü nedeniyle davalı taraf yararına oluşan usuli kazanılmış hakların korunması gerektiğinden, hesaplamanın PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle yapılması için kararın davacı ... yararına bozulması gereklidir. Adı geçen davacının tazminat talebi bakımından kararın sadece davalı yararına bozulması ve davacının bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının incelenmemesinin yargılamanın uzamasına neden olacağı kanaatinde olduğumdan, davacı ...'ın bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığı yönündeki sayın çoğunluğun (4) numaralı bentteki kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/16962, Karar No: 2014/29941, Tarih: 15.12.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/16962 E.  ,  2014/29941 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Bilirkişi raporlarında münavebe ürünü olarak alınan buğday,ayçiçeği ve arpanın dekar başına verim miktarlarının İl/İlçe ... Müdürlüğünden, değerlendirme tarihi olan 2013 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg satış fiyatlarının da ilgili resmi kuruluşlardan sorulmasından,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, ........2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23218, Karar No: 2015/6951, Tarih: 07.05.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/23218 E.  ,  2015/6951 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı mahkememenin yetkisizliğine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davalıların işleteni ve sigortacısı olduğu araçtan başka bir araca yük aktarılırken, araçta meydana gelen yangının müvekkiline ait işyerine sıçradığını ve işyerinin tamamen yandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 243.026,11 TL zararının olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı... vekili; mahkemenin yetkisiz olduğunu, yangınla zarar arasında illiyet bağı olmadığını ve talebin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili; sigortalının kusuru oranında poliçe limiti dahilinde sorumlu olduklarını ve temerrüde düşürülmediklerini savunmuştur.

Davalı ... A.Ş. Vekili; mahkemenin yetkisiz olduğunu, hasarın poliçe temlinatı dahilinde olmadığını, sigortalı aracın kusursuz olduğunu, temerrüde düşürülmediklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; iddia, savunma ve toplanan delillere göre; ... mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 16. maddesinde Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Kanunda birden fazla mahkemenin yetkili kılındığı durumlarda, bu mahkemelerden herhangi birinde dava açılabilir.

Somut olayda davacı, davalı tarafa ait araçta meydana gelen yangın nedeniyle uğradığı zararın tazminini talep etmiştir.

Dosyada celbedilen tapu kayıtlarında davacıya ait işyerinin ... ilçesinde olduğu belirtilmiştir. Yine Kadastro Müdürlüğü'nün 27.09.2013 tarihli yazısında da davacıya ait 146 ada 4 numaralı parselin ... ilçesi sınırlarında olduğu belirtilmiştir. Bu haliyle dava konusu haksız fiil ... ilçesi dahilinde gerçekleşmiş olup haksız fiilin işlendiği Kızıltepe mahkemeleri davayı görmeye yetkilidir.

Bu durumda mahkemece, işin esasına girilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 07.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2800, Karar No: 2019/3938, Tarih: 01.07.2019

**20. Ceza Dairesi         2018/2800 E.  ,  2019/3938 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : İSTANBUL Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hükümler : 1.Mahkûmiyet; İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 30.10.2017 tarih, 2017/157 esas ve 2017/269 sayılı kararı

2.İstinaf başvurusunun esastan reddi; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin 08.01.2018 tarih, 2017/2417 esas ve 2018/2 sayılı karar

Bölge Adliye Mahkemesi'nce verilen hüküm sanık müdafileri tarafından temyiz edilmekle, temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin "08.02.2017, 12.02.2017" yerine "14.02.2017" olarak yazılması mahallinde düzeltilmesi mümkün yazım hatası olarak kabul edilmiştir.

5271 sayılı CMK'nın 288. ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler ile, CMK'nın 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri dikkate alınarak sanık müdafilerinin; sanık hakkında ikibuçuk yılda on ihbar yapıldığına ve bunların ciddiye alınmayarak soruşturma konusu yapılmadığına, tanıklarda ele geçen uyuşturucu maddeler ile sanığın ikametinde ele geçen maddelerin nevilerinin farklı olduğuna, ikamet aramasında ele geçen maddelerin kullanım sınırında olduğuna, tanıklara ait soruşturma dosyalarının getirtilmediğine, aramanın usulüne uygun olup olmadığının belirlenmediğine, aleyhe teknik takip, kamera görüntüsü veya tape kaydı bulunmadığına dair temyiz istemlerinin, CMK 294/2. maddesi kapsamında olduğu ve hükmün hukuki yönüne ilişkin olduğu belirlenerek anılan sebeplere yönelik olarak yapılan incelemede;

Sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin kararı hukuka uygun bulunduğundan, sanık müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz istemlerinin CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 28/02/2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanunun 8. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca dosyanın İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi'ne gönderilmesine, 01.07.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5150, Karar No: 2021/7795, Tarih: 09.11.2021

**12. Ceza Dairesi         2021/5150 E.  ,  2021/7795 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Taksirle yaralama suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine incelenen dosya kapsamına göre katılan vekilinin sanığın mahkumiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddine; ancak;

Sanığın idaresindeki motosikletle, gündüz vakti, meskun mahalde, bölünmüş asfalt kaplama caddede seyrederken, gidiş yönüne göre sağ taraftan ara sokaktan aniden ve kontrolsüzce geçiş önceliğine uymayarak caddeye çıkan 2004 doğumlu Fırat idaresindeki bisikletin ön kısımlarına çarpmasıyla, bir kişinin basit tıbbi müdahale ile giderilebilir şekilde yaralanmasıyla sonuçlanan olayda;

Olayda kusuru bulunmayan sanık hakkında CMK'nın 223/2-c maddesi uyarınca beraat kararı verilmesi gerekirken, suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçe gösterilerek CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konularda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hükmün 1. fıkrasında bulunan ''Her ne kadar Sanık ... hakkında; katılan ...'e yönelik '' taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma'' suçundan iddianamede yazılı kanun maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de;'' ibaresinden sonraki kısmın hükümden çıkartılarak yerine “suçu bakımından sanığın kusurlu olmadığı anlaşıldığından CMK'nın 223/2-c uyarınca sanığın beraatine” ibaresinin eklenmesi suretiyle, sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 09/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5540, Karar No: 2016/6594, Tarih: 26.09.2016

**14. Ceza Dairesi         2014/5540 E.  ,  2016/6594 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler de gözetilip dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Dosya içeriğinden mağdurenin erkek arkadaşı olan suça sürüklenen çocuk ile cebir, tehdit veya hile gibi iradeyi etkileyen bir sebep olmaksızın kaçarak cinsel ilişkiye girdiği anlaşıldığından, her ne kadar mağdure ile ilgili olarak düzenlenen...Üniversitesi Tıp Fakültesinin 30.03.2012 tarihli adli kurul raporunda olaya bağlı olarak ruh sağlığının bozulduğu bildirilmiş ise de, raporun içerik itibariyle yetersiz olması karşısında, mağdurenin ruh sağlığının olay nedeniyle mi yoksa olaydan sonra yaşadığı çevresel ve ailesel etkiler nedeniyle mi bozulduğunun tespiti ve bu hususta tam bir vicdani kanaat edinilebilmesi için İstanbul Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulundan da rapor alındıktan sonra sanık hakkında TCK'nın 103/6. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının takdiri gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde anılan maddenin tatbikine karar verilmesi,

5271 sayılı CMK'nın 218/2. maddesi uyarınca ancak uygulanacak ceza hükümlerini etkilemesi durumunda mağdurenin yaşıyla ilgili karar verilebileceği gözetilmeden, suç vasfına ve ceza hükümlerine etkisi olmayacak şekilde mağdurenin yaşının düzeltilmesine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, suça sürüklenen çocuk müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 26.09.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2332, Karar No: 2016/14289, Tarih: 10.05.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/2332 E.  ,  2016/14289 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, ücret alacağı, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil, ikramiye, ilave tediye, sair sosyal yardım, ek tazminat, vardiya zammı ile yol ve yemek ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Te........k Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, iki tarafın yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine, 10.05.2016 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Davacı vekili, davalı ... uhdesinde olan Eynez yer altı sahasında kömür üretim işinin 2006 yılında davalı kurum tarafından hizmet alım sözleşmesi ile ........ Enerji A.Ş.'ye ihale edildiğini, ancak 30.10.2009 tarihinde davalı kurumun onayı ile kömür üretim işinin ........ A.Ş.'ye devredildiğini, davalının asıl işi olan kömür üretim işini hizmet alım sözleşmesi ile kanuna aykırı olarak alt işverene yaptırdığını, ancak alt işverenlik ilişkisinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesi gereğince iş yerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde söz konusu olabileceğini, bu hususa Alt İşverenlik Yönetmeliğinin "Asıl İşveren-Alt İşveren İlişkisinin Kurulma Şartları" başlıklı 4. maddesinde de değinildiğini, aynı şekilde Sayıştay Başkanlığınca hazırlanan TKİ. Kurumu 2012 raporunda da söz konusu hususa dikkat çekildiğini, bu sebeplerle TKİ. ile ........ A.Ş. arasında hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olduğunu, 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesi gereğince alt işveren işçilerinin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılması gerektiğini, bu sebeple müvekkilinin gerçek işvereninin TKİ. Genel Müdürlüğü Ege Linyit İşletmesi Müessese Müdürlüğü olduğunu, TKİ Genel Müdürlüğü ile ........ A.Ş. arasındaki muvazaalı hizmet alım sözleşmesi sebebiyle ve eşit işe eşit ücret ilkesi gereğince müvekkilinin işçilik ücret ve ekleri fark alacağı doğduğunu belirterek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davalı TKİ ile davacının çalıştığı müteahhit arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olmadığını, bu sebeple dava konusunun 4857 sayılı Kanun'un 2/6. maddesi kapsamına girmediğini, zira asıl işveren-alt işveren ilişkisinin oluşması için öncelikle bir taahhüt kapsamında iş almış bir işverenin varlığı gerektiğini, ihale ile yaptırılan iş nazara alındığında müvekkil kurumun iş sahibi konumunda olup, ihale konusu işi alan müteahhitin ise bu yükümü yerine getirirken iş yeri açıp, işçi çalıştırmak durumunda olduğundan işveren konumunda olduğunu, yani işverenlik sıfatının ilk defa müteahhidin şahsında doğduğunu, daha önce mevcut olmadığını, müvekkili kurumun ihale makamı olarak ihale konusu işi bir bütün olarak ihale ettiğini, ihale ile vermiş olduğu işin yürütümünün sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmaıdğını kontrol etme ye........sinin ise, projenin uygulanmasına yönelik olup doğrudan işe ve işçilere müdahale anlamına gelmediğini, dava konusu işin bağımsız bir işi ifade ettiğini, ihale konusu bu işin müvekkil kurumun yürüttüğü kamu hizmeti dikkate alındığında işin tamamının müteahhide bir bütün olarak verildiğinin görüleceğini, ikinci olarak işi alan müteahhidin bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştırması gerektiğini, oysa dava konu olayda böyle bir durumun mevcut olmadığını, müteahhit ile yapılan sözleşmede böyle bir zorunluluk öngörülmediğini, kimlerin işçi olarak işe alınacağı hususunun müvekkili kurum için önemli olmadığını, müteahhidin dilediği işçiyi dilediği herhangi bir iş yerinde çalıştırabildiğini, Alt İşverenlik Yönetmeliğindeki ve 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesindeki asıl ve alt işverenlik şartlarının olayda gerçekleşmediğini, bu sebeple davanın husumet sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiğini, kurumları ana statüsünün 4. maddesinde her türlü madeni işletmek ve işlettirmenin faaliyet konuları arasında yer aldığını, bu sebeple 2840 sayılı Kanun ile kurumları uhdesinde kalan ve ruhsatlarının devrinin kanuni olarak mümkün olmadığı, maden sahalarında koordinatları belirli alanlarda üçüncü kişilere, rödovans ve hizmet alımı yöntemlerini uygulanarak işlettirme yaptırabileceğini, bu uygulamalarda kurum ye........lilerinin sözleşme konusu işin yürütümü ile ilgili olarak, firma çalışanlarını sevk ve idare etmesi, onlara emir ve talimat vermesi, kurum işçilerinin yüklenici işçileri ile birlikte çalışması gibi durumların söz konusu olmadığını, kurum kontrol teşkilatının tespitlerinin ödenecek hakedişe esas olmak üzere kömürün kalitesi ve miktarının belirlenmesi ile sınırlı olduğunu, müvekkili kurum tarafından yapılan hizmet alımlarının Kamu İhale Kanunu kapsamında kaldığını, müvekkilinin kamu kuruluşu olduğunu, bu sebeple muvazzaya başvurduğunun düşünülemeyeceğini, muvazaanın şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava dışı ........ A.Ş.'nin davalı ... Müdürlüğünden ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğu, davalı ... Müdürlüğünün dava dışı ........ A.Ş.'nin ortağı olmadığı gibi yönetiminde de herhangi bir söz hakkı bulunmadığı, kömür üretiminin yer altı ve yer üstü olmak iki türlü yapıldığı, davalı TKİ'nin de Eynez yer altı maden ocağını hizmet alım yolu ile ........ A.Ş.'ye devrettiği, yer üstü üretime ise kendi bünyesinde devam ettiği, bu sebeple asıl işi olan kömür üretim işinin tamamını değil bir kısmı olan yer altı kömür üretiminin ........ A.Ş'ye devrettiği, davalı ... Müdürlüğünün gerek ekipman ve personel, gerekse tecrübe olarak açık ocak kömür üretiminde uzmanlaştığı, yer altı kömür üretiminde gerekli ekipman, personel ve tecrübeden yoksun olduğu, söz konusu sahanın tektonik yapısının yer altı kömür üretimi yapılmasını zorlaştırdığı, her ne kadar Ömerli sahasında davalı ... yer altı kömür üretimi yapsa da bunun sembolik miktarda olduğu ve ayrıca Eynez sahasının Ömerli'ye nazaran daha zor bir saha olduğu, bu sebeplerle TKİ. Genel Müdürlüğünün Eynez sahasındaki yer altı kömür üretim işini teknolojik imkansızlıklar ve iş gücü yetersizliği sebebiyle özel söktere bırakmak zorunda kaldığının belirtildiği, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren asıl işlerin bölünerek alt iş verene verilmesine 4857 sayılı Kanun'un 2/6. maddesinde cevaz verildiği, bu sebeple TKİ ile ........ A.Ş. arasındaki asıl iş veren-alt iş veren ilişkisinin muvazaalı bir işleme dayanmadığı, TKİ ve ........ arasında geçerli bir asıl iş veren alt iş verenlik ilişkisinin kurulduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

Anayasanın 168. maddesinde, “Tabii servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süre için, gerçek ve tüzel kişilere devredebilir.”; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 4. maddesinde de, “Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, içinde bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir.” denilmektedir. Bu hükümler gereğince, madenlerin işletilme hakkı tamamen Devletin hüküm ve tasarrufundadır. Ancak, özel şahıslar da madenleri işletebilirler.

3213 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre, madenler üzerinde tesis olunan ilk müracaat, arama ruhsatnamesi, buluculuk ve işletme ruhsatı haklarının hiçbirisi hisselere bölünemez ve bunların her biri bir bütün halinde muameleye tabi tutulur. Maden ruhsatları ve buluculuk hakkı, devredilebilir. Aynı Kanun'un 6. maddesi uyarınca, maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına, madencilik yapabileceği statüsünde yazılı Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere, bu hususta ye........si bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile diğer kamu kurum, kuruluş ve idareleri olmak üzere gerçek veya tüzel tek kişi adına verilir.