muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1153, Karar No: 2022/4489, Tarih: 06.06.2022

“Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine on sekiz yıldan yirmi dört yıla ve müebbet hapis cezası yerine on iki yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.”

Şeklindeki düzenleme ile ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

2. Bu durumda haksız tahrik, kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet ya da şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade eder. Bu hâlde fail, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeden, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısı üzerinde meydana getirdiği karışıklığın neticesi olarak bir suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan nedenlerden biridir. Başka bir anlatımla, haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmaktadır.

3. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları (Örn: Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 21.12.2021 tarihli ve 2021/1-262 Esas, 2021/660 Karar sayılı kararı; 09.12.2021 tarihli ve 2020/1-266 Esas, 2021/621 Karar sayılı kararı; 24.09.2020 tarihli ve 2020/1-5 Esas, 2020/376 Karar sayılı kararı; 17.10.2019 tarihli ve 2019/1-20 Esas, 2019/607 Karar sayılı kararı; 20.03.2018 tarihli ve 2016/1-625 Esas, 2018/109 Karar sayılı kararı) ile öğretide de kabul gören görüşler incelendiğinde, doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sâdır olmalıdır.

4. 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Kanun’da, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda yer verilen “ağır – hafif tahrik” ayırımına son verilerek tahriki oluşturan eylem, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilip sanığın iradesine etkisi göz önünde bulundurulmak suretiyle ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine on sekiz yıldan yirmi dört yıla ve müebbet hapis cezası yerine on iki yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmedileceği, süreli hapis cezalarında ise maddede gösterilen iki sınır (¼ - ¾) arasında belirlenen oranda cezadan makul bir indirim yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

5. Haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi açısından, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlemediğinin belirlenmesi önemlidir. Mağdurdan gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir.

5. Haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi açısından, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlemediğinin belirlenmesi önemlidir. Mağdurdan gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir.

6. Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; olayın başlangıcına, sanığın, maktulün de aralarında bulunduğu mahalle sakinlerini rahatsız edecek şekilde küfürlü sözler sarf etmek ve uyarılmasına rağmen bu eylemine devam etmek şeklindeki kendi haksız hareketinin neden olduğu, ilk haksız hareketin sanık tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmakla, sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında haksız tahrik hükmünün uygulanmasını gerektirir koşulların oluşmadığı gözetildiğinde, Tebliğname'nin bu yöndeki görüşüne de iştirak olunmamakla birlikte hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 11.11.2021 tarihli ve 2021/1463 Esas, 2021/1518 Karar sayılı kararında katılanlar vekili ve sanık müdafilerince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA, hükmolunan ceza miktarı ve tutuklulukta geçen süre göz önüne alındığında, sanık müdafilerinin tahliye taleplerinin REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca İstanbul 17. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.06.2022 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5997, Karar No: 2010/9304, Tarih: 30.06.2010

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2010/5997 E.  ,  2010/9304 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Yargıtayca incelenmesine gerek görülen;

1- Çekişmeli taşınmazın bulunduğu ... ilçesi ... Mahallesinde yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit haritası örneğinin Orman Yönetiminden istenerek,

2- 1 numarada ... belgeler getirtildikten sonra dava dosyasının, raporları hükme dayanak yapılan orman ve ... bilirkişilerine verilerek; kesinleşmiş orman kadastrosu, varsa aplikasyon ve 2/B madde haritaları ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 8 ya da 10 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde dava konusu taşınmazın ve komşu taşınmazların orman kadastrosu ve aplikasyon hattına göre konumu, orman kadastro haritasındaki sınır noktaları ile varsa aplikasyon haritasındaki sınır noktaları kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle kendilerinden müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp,

dosyaya konulması; ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 30/06/2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7409, Karar No: 2013/22836, Tarih: 29.11.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/7409 E.  ,  2013/22836 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda; Mahkemece, yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Davacı, 2008 yılı Temmuz sonundan 2009 yılı Mart sonuna kadar çalıştığının tespitini istemiştir. Dinlenen bordrolu tanıkların beyanlarında; işe başladıklarında davacının çalıştığını, beraber 3-4 ay kadar çalıştıklarını belirtmeleri karşısında, davalıya ait işyerinin nitelik ve mahiyeti kapsamında faaliyete başladığı 04.07.2008 tarihinden itibaren işçi çalıştırıp çalıştırmadığı hususunun araştırılmadığı, ihtilaflı döneme ilişkin bilgi sahibi olabilecek komşu işyeri tanıklarının beyanlarına başvurulmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklamalar ışığında, davalı işyerinin faaliyete başladığı tarihten itibaren işçi çalıştırıp çalıştırmadığı araştırılmalı, davacının çalışmaları hakkında bilgi sahibi olabilecek, kuruma bildirim yapılmayan dava konusu dönemde, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sonradan dinlenen tanık beyanları ile daha önce dinlenen tanık beyanları arasında çelişki oluşması halinde, bu çelişki giderilmeye çalışılmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak

uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 29.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/143, Karar No: 2018/9340, Tarih: 02.10.2018

**3. Hukuk Dairesi         2018/143 E.  ,  2018/9340 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı .......... aralarındaki itirazın iptali davasına dair.........Mahkemesinden verilen 23/12/2015 günlü ve 2015/168 E - 2015/606 K sayılı hükmün onanması hakkında dairece verilen 23/10/2017 günlü ve 2016/4878 E - 2017/14413 K sayılı ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; kasaplık ve et ürünleri ticareti yaptığını yıllardır.....ve birçok resmi kuruma et ürünleri verdiğini, ..........döner sermaye saymanlığınca devamlı olarak hesabına hak edişleri gereğince paralar gönderildiğini, davacının ....... hesabına 30/10/2012 tarihinde....... İşletme Müdürlüğünce 48.000,00 TL para gönderildiğini, paranın gönderildiği tarihte döner sermaye saymanlık görevlisi ......simli şahsın davacıyı arayarak söz konusu paranın yanlışlıkla gönderildiğini ve paranın asıl sahibinin .......olduğunu bildirdiğini ve söz konusu paranın ......ı hesabına gönderilmesinin söylendiğini bunun üzerine aynı gün yani 30/10/2012 tarihinde davacı tarafından 48.000,00 TL'nin davalı .....sağlık hizmetleri şirketine gönderildiğini, yine yaklaşık bir ay sonra aynı şekilde 39.989,50 TL'nin ....... tarafından davacının hesabına gönderildiğini ve yine Yasemin isimli saymanlık görevlisinin müvekkilini arayarak paranın yanlışlıkla gönderildiğini bildirmesi üzerine paranın ............ sağlık hizmetleri şirketine havale edildiğini, müvekkilinin .... ile yıllardır çalışmakta olup hesaplarına her zaman hakedişlerinin geldiğini, arayan kişinin ....... mutemedi olması ve her zaman hesaplarına hakedişlerini göndermesi nedeniyle o an için yapılan işlemde her hangi bir ard niyetin hissedilmediğini ve gelen paraların Yasemin Polat'ın bildirdiği hesaba gönderildiğini, davacıya 2 yıl sonra ......... 'nin ihtar göndererek hesabına usulsüz olarak ödemeler yapıldığı ve yapılan ödemelerin iadesinin istendiğini, bu ihtar üzerine davacının yazıda belirtilen 87.989,50 TL asıl ve 16.157,67 TL yasal faizi olmak üzere toplam 104.147,17 TL'yi 26/11/2014 tarihinde ödemek zorunda kaldığını, davacı ile davalı arasında hiçbir mal ve hizmet alımı bulunmadığını, davalının haksız ve yersiz olarak müvekkilinden 87.989,00 TL aldığını, davalı aleyhine yapılan takipte gönderilen ödeme emrine davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu ileri sürerek itirazının iptali ile takibin devamına, davalı borçlunun kötü niyetli olarak takibin durmasına neden olduğundan ve alacak miktarı likit olduğundan,

......

alacak miktarı üzerinden asgari %20 icra inkar tazminatı ödemesine mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

......

alacak miktarı üzerinden asgari %20 icra inkar tazminatı ödemesine mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; ihtilafının dava dışı ..... ile davacı arasında olduğunu, davacı taraftan söz konusu ödemeleri karşılığında herhangi bir mal ya da hizmet alınmadığı hususunun doğru olduğunu, taraflarınca ....... medikal malzeme verildiğini ve bu malzeme bedelleri nedeniyle dava dışı ....... hastanesinden alacaklarının bulunduğunu ve bu ödeme tutarlarının SDÜ'den olan alacaklarından düşüldüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; hem davalının hem de davacının dava dışı üniversiteden mal satışı sebebi ile alacaklı bulundukları, dava dışı üniversitenin 30/10/2012 tarihinde ve 26/11/2012 tarihinde bu borçlara karşılık önce davacıya ödeme yaptığı, daha sonra ödemenin yanlış yapıldığını söyleyerek davacıdan yapılan ödemelerin davalı hesabına aktarılmasını talep ettiği, davacının da buna istinaden kendisine gelen paraları davalı şirket hesabına aktardığı, bilahare dava dışı üniversite tarafından yapılan ödemelerin usulsüz olduğunun belirtilmesi üzerine davacının önce kendisine gelen daha sonra davalı hesabına aktardığı paraları talep üzerine bu kez de dava dışı üniversiteye geri ödediği,taraflar arasında herhangi bir mal ya da hizmet alımını konu edinen sözleşme ilişkisi bulunmadığı , davacı tarafça para aktarımının yapıldığı tarihte davalının da dava dışı kurumdan vadesi gelmiş alacağının bulunduğu, esasen ihtilafın davacı ile dava dışı üniversite arasında olduğu, davacının davasını dava dışı üniversiteye yöneltmesi gerektiği gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine dair verilen hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiş ve Dairemizin 23.10.2017 gün ve 2016/4878 E. 2017/14413 K. sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar verilmiş; davacı vekili, onama ilamına karşı karar düzeltme isteğinde bulunmuştur.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre; davacı tarafın sair karar düzeltme istemlerinin reddi gerekir.

2- Dava, sebepsiz zenginleşme sebebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali isteğine ilişkindir.

Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının geçerli (haklı) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığından bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır.

Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının geçerli (haklı) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığından bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır.

Taraflar arasında herhangi bir mal ya da hizmet alımını konu edinen sözleşme ilişkisi bulunmadığı hususnda ihtilaf bulunmamaktadır. Dava dışı üniversite tarafından hesabına gönderilen paranın yanlışlıkla gönderildiğine, paranın asıl sahibinin ......... olduğunu bildirdiğine ve söz konusu paranın ........ hesabına gönderilmesine ilişkin davacıya gönderilen resmi bir yazı bulunmamaktadır. Davacı, hesabına yatan parayı tekrar davalıya göndermiş ve sonrasında bu parayı dava dışı ünüversiteye ödemek zorunda kalmıştır. Davalıya asıl borçlu olan dava dışı üniversitedir.

Davalının, alacağının dava dışı üniversite tarafından ödenmesi gerekirken, davacı tarafından ödenmiş ve davacının davalıya yaptığı ödeme, üniversite tarafından davacıdan tekrar tahsil edilmiştir. Davalı, davacı aleyhine zenginleşmiştir.

./..

-3-

Bu durumda mahkemece, davanın esasına girilip, toplanacak deliller sonucunda bir hüküm tesisi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki, mahkeme kararının bu gerekçe ile bozulması gerekirken zuhulen onandığı yeniden yapılan inceleme sonucunda anlaşıldığından, davacının bu yöne ilişen karar düzeltme isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacı tarafın sair karar düzeltme isteminin reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle HUMK'nun 440. maddesi gereğince davacı tarafın karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 23.10.2017 gün ve 2016/4878 E. 2017/14413 K. sayılı onama ilamının kaldırılarak hükmün davacı yararına BOZULMASINA, evvelce davacı taraftan alınan temyiz harcı ile peşin alınan karar düzeltme harcının istek halinde davacıya iadesine, 02.10.2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.

.....
Yargıtay — Esas No: 2022/11100, Karar No: 2022/13756, Tarih: 22.12.2022

**12. Hukuk Dairesi         2022/11100 E.  ,  2022/13756 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Kiraya veren alacaklı tarafından kiracı borçlu hakkında başlatılan adi kira ve hasılat kiralarına ilişkin icra takibinde, alacaklının icra mahkemesine başvurusunda; örnek 13 numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun yasal süresi içerisinde icra müdürlüğüne yaptığı itirazın kaldırılması ile temerrüt nedeniyle kiralananın tahliyesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince, davanın kabulü ile itirazın kaldırılmasına ve kiracının taşınmazdan tahliyesine karar verildiği, karara karşı borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince gerekçeli istinaf dilekçesinin sunulmadığı gerekçesiyle, kamu düzeni ile sınırlı inceleme yapıldığı belirtilerek, istinaf talebinin esastan reddine hükmolunduğu görülmüştür.

İcra ve İflas Kanunu'nun 269/2. maddesi hükmü gereğince ödeme emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde itiraz sebeplerini aynı yasanın 62. maddesi hükümleri dâhilinde icra dairesine bildirmeye mecburdur.Borçlu itirazında kira akdini ve varsa buna ait mukavelenamedeki imzasını açık ve kesin olarak reddetmez ise, akdi kabul etmiş sayılır. Borçlunun kira ilişkisine açıkça karşı çıkmaması karşısında İİK'nin 269/2. maddesi gereğince kira ilişkisinin kesinleştiğinin kabulü gerekir. Kira akdini, kira bedelini ve ödeme zamanı ile şeklini kanıtlama yükümlülüğü davacı alacaklıya, kira paralarının ödendiğini ispat külfeti de davalı borçluya aittir.

Öte yandan 12.09.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı, 06.10.2018 tarihli Resmi Gazete'de Yayınlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 16.11.2018 tarihli Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 13.10.2020 tarihli Duyurusu ve meri yasal mevzuat karşısında döviz cinsinden sözleşme bedelinin ne şekilde belirleneceği açıklanmıştır.

Sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri, döviz cinsinden ve dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerin 32 Sayılı Karara İlişkin 2008-32/34 Sayılı Tebliğin 27. Maddesinde; ”Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz

Sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri, döviz cinsinden ve dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerin 32 Sayılı Karara İlişkin 2008-32/34 Sayılı Tebliğin 27. Maddesinde; ”Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz

cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedellerin 32 sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenmesi zorunludur. ”hükmüne yer verilmiştir.Devamında aynı kanunun 28.maddesinde; “Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedeller 32 sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenirken mutabakata varılamazsa; akdedilen sözleşmelerde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller, söz konusu bedellerin 2/1/2018 tarihinde belirlenen gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılarak hesaplanan Türk parası cinsinden karşılığının 2/1/2018 tarihinden bedellerin yeniden belirlendiği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması suretiyle belirlenir.

32 sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilen konut ve çatılı iş yeri kira sözleşmelerinde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller bu fıkranın ilk paragrafına göre iki yıllık süre için Türk parası olarak belirlenir. Ancak, Türk parası olarak belirlemenin yapıldığı kira yılının sonundan itibaren bir yıl geçerli olmak üzere; anılan paragraf uyarınca Türk parası olarak belirlenen kira bedeli, taraflarca belirlenirken mutabakata varılamazsa, belirleme tarihinden belirlemenin yapıldığı kira yılının sonuna kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması yoluyla belirlenir. Bir sonraki kira yılı Türk parası cinsinden kira bedeli ise, taraflarca belirlenirken mutabakata varılamazsa, önceki kira yılında geçerli olan kira bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunun belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması yoluyla belirlenir ve belirlenen Türk parası cinsinden kira bedeli bu fıkrada belirtilen iki yıllık sürenin sonuna kadar geçerli olur.

Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde tahsili yapılmış veya gecikmiş alacaklar ile gayrimenkul kira sözleşmeleri kapsamında verilen depozitolar ve sözleşmelerin ifası kapsamında dolaşıma girmiş kıymetli evraklar için bu fıkra hükmü uygulanmaz.” hükmü düzenlenmiştir.