muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/737, Karar No: 2023/9607, Tarih: 24.10.2023

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tapu iptali kararı ile müvekkilin mal varlığını taşınmaz ve üzerindeki binanın değeri kadar azaldığı gibi dava tarihi itibarıyla şirketin yatırımı devam ettirme imkanı kalmadığından yatırım için yapılan masraflar ve taşınmazın bina değerine ilişkin zararı yönünden davanın kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

3. Davalı TOKİ Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi ile 6098 sayılı Kanun'nun zapta karşı tekeffül hükümleri uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2. 4721 sayılı Kanun'un “Sorumluluk” başlıklı 1007 nci maddesi.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2009 tarihli ve 2009/4 - 383 Esas, 2009/517 Karar sayılı kararında tapu işlemlerinin kadastro tespit işlemlerinden başlayarak birbirini takip eden işlemler olduğu, tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan bu kayıtlarda yapılan hatalardan 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi anlamında Devletin sorumlu olduğunun kabulünün gerektiği, Devletin sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olduğu, bu işlemler nedeniyle zarar görenlerin 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi gereğince zararlarının tazmini için Hazine aleyhine adlî yargıda dava açabilecekleri belirtilmiştir.

4. 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca kabul edilen Devletin sorumluluğu, tapu sicilinin önemi ve kişilerin bu sicile olan güven duygularını sağlamak bakımından aynî hakkının saptanması, herkese açık tutulmasında tekel hakkı sağlayan bir sicil olması esasına dayanmaktadır. Bu sorumluluk, asıl ve nesnel (objektif) bir sorumluluk olduğundan zarara uğrayan zararının ödetilmesini doğrudan Devletten isteyebilir.

4. 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca kabul edilen Devletin sorumluluğu, tapu sicilinin önemi ve kişilerin bu sicile olan güven duygularını sağlamak bakımından aynî hakkının saptanması, herkese açık tutulmasında tekel hakkı sağlayan bir sicil olması esasına dayanmaktadır. Bu sorumluluk, asıl ve nesnel (objektif) bir sorumluluk olduğundan zarara uğrayan zararının ödetilmesini doğrudan Devletten isteyebilir.

5. 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi gereğince açılan davalarda, tapu kaydının iptali nedeniyle tapu sahibinin oluşan gerçek zararı neyse tazminatın miktarı da o kadar olmalıdır. Gerçek zarar, tapu kaydının iptali nedeniyle tapu malikinin mal varlığında meydana gelen azalmadır. Tazminat miktarı zarar verici eylem gerçekleşmemiş olsaydı zarar görenin mal varlığı ne durumda olacak idiyse aynı durumun tesis edilebileceği miktarda olmalıdır. Zarara uğrayan kişinin gerçek zararı ise tazminat miktarının belirlenmesinde esas alınacak değerlendirme tarihine göre belirlenecek olup bu tarihe göre tapusu iptal edilen taşınmazın niteliği ve değeri belirlenmelidir. Taşınmazın niteliği arazi ise net gelir metodu yöntemi ile arsa vasfında ise değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması suretiyle gerçek değer belirlenmelidir.

6. 6098 sayılı Kanun'un 61 inci maddesinde; “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.

7. 6098 sayılı Kanun'un 162 inci maddesinin birinci fıkrası, 163 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

8. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 15.12.2010 tarihli ve 2010/13-618 Esas, 2010/668 Karar sayılı ilâmının ilgili kısmı şöyledir:

"...Somut olayda, davacı alıcı ile davalı satıcı arasında tapuda yapılan gayrimenkul satım sözleşmesinin başlangıçta geçerli olarak kurulmasına ve taşınmazın davacıya teslim edilmesine rağmen daha sonra üçüncü kişinin (Hazinenin) satım anında ve öncesinde mevcut olan, alıcı ve satıcının da bilmediği, bir ayni hakka dayanarak taşınmazın mahkeme kararı ile davacının elinden alınması söz konusudur.

Bu durumda mahkemece, zapta karşı tekeffül hükümleri uygulanarak davacının gerçek ve güncel müspet zararına hükmedilmesi yönündeki kararı sonucu itibariyle usul ve yasaya uygun olup, direnme kararı yerindedir..."

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Bu durumda mahkemece, zapta karşı tekeffül hükümleri uygulanarak davacının gerçek ve güncel müspet zararına hükmedilmesi yönündeki kararı sonucu itibariyle usul ve yasaya uygun olup, direnme kararı yerindedir..."

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin tüm, davalı idareler vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Arsa niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yöntem olarak Kanun hükümlerine uygundur.

4. Ne var ki davacı tapusunun iptali ile dava dışı şahıslar adına tescil edilen 7680 metrekare kısmın bedeline hükmedilmesi doğru ise de, 7680 metrekarelik kısmının imar düzenlemesine dahil edildiği gözetildiğinde imar parseli olarak belirlenen metrekare birim fiyatı ile yüzölçümünden de kesilen düzenleme ortaklık payı oranında indirim yapılmak suretiyle hesaplanacak bedele hükmedilmesi gerekirken davalı idareler aleyhine fazla bedele hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

5. Gerek zapta karşı tekeffül hükümleri gerekse 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesine dayanan tazminat yönünden temelinde yoksun kalınan mülkiyet hakkının ihlali nedeniyle taşınmazın gerçek bedelinin tahsili istemine ilişkin olduğundan ve davacının ticari işletmesi ile ilgili bulunmamasına göre değerlendirme tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde avans faizine hükmedilmesi de bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin tüm, davalı idareler vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı idareler vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Duruşmaya gelen davalı Hazine kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 21.09.2023 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ödenmesine,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1307, Karar No: 2010/1469, Tarih: 23.12.2010

**Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu         2010/1307 E.  ,  2010/1469 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen, tarafları, tarih ve numarası yukarıda yazılı hükmün incelenmesi sırasında Yargıtay 14.Hukuk Dairesinin 19.01.2010 gün, 2010/89-231 sayılı, 1.Hukuk Dairesinin 14.07.2010 gün, 2010/6177-8211 sayılı, 8.Hukuk Dairesinin 24.09.2010 gün, 2010/4349-4329 sayılı kararlarıyla meydana gelen görev uyuşmazlığının giderilmesi istenilmekle, 2797 sayılı Yasa uyarınca toplanan Başkanlar Kurulu’nca dairelerin görevsizlik kararlarıyla dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

Dava, davacı Hazine, davalı gerçek kişilerin tesbite dayanak alınan tapu kaydının gayri sabit sınır içermesi ve kısmen kıyı kenar çizgisi içinde olması nedeniyle iptal ve tescil istediğine; birleşen davada ise zilyetliğe dayalı iptal ve tescil istemine ilişkin olup hüküm davacı Hazine tarafından da temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlığın bu niteliği itibarıyla hükmün temyiz inceleme görevi 1.Hukuk Dairesine aittir.

S O N U Ç : 1.Hukuk Dairesinin görevsizlik kararının KALDIRILMASINA, dosyanın bu Daireye gönderilmesine 23.12.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12922, Karar No: 2012/13645, Tarih: 26.11.2012

**14. Hukuk Dairesi         2012/12922 E.  ,  2012/13645 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 22.08.2011 gününde verilen dilekçe ile ... kaydındaki kimlik bilgilerinin düzeltilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.07.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, 755 ve 1180 parsel sayılı taşınmazların ... kayıtlarında ''Arısoy'' olarak yazılı olan murisinin soyadının "Ersoy'' olarak düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet hakkı sahibinin adı, soyadı, baba adı gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme davalarının kaynağını oluşturur. Bu tür davalarda kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.

... Sicil Müdürlüğüne husumet yöneltilerek açılması gereken kayıt düzeltme davalarında, mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı, kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir.

1-Kimlik bilgilerinde düzeltme yapılması istenen dava konusu taşınmazların ... kayıtları (ilk tesis ve tedavülleriyle) ve kadastro tutanakları (tespit ve tescile esas alınan tüm dayanak belgeleriyle) ayrıca taşınmazlar kadastrodan sonra edinilmişse buna ilişkin tüm belgeler ile birlikte getirtilmelidir.

2-Taşınmazın bulunduğu yerleşim yerinde zabıta aracılığı ile kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi veya kişilerin bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır.

3-Nüfus Müdürlüğünden, dava konusu taşınmazların ... kayıtlarında malik olarak görünen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfusta kayıtlı olup olmadıkları araştırılmalı, mevcut ise bu kişi veya kişiler duruşmaya çağrılarak dava konusu taşınmazlarda mülkiyet hakkı iddiaları bulunup bulunmadığı kendilerinden sorulmalıdır.

4-İstem konusunda tanıklar dinlenmelidir.

5-Tüm bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise mahallinde keşif yapılarak; tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri taşınmaz başında dinlenmelidir.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde yapılacak inceleme ve araştırma sonucu, ... ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.

4-İstem konusunda tanıklar dinlenmelidir.

5-Tüm bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise mahallinde keşif yapılarak; tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri taşınmaz başında dinlenmelidir.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde yapılacak inceleme ve araştırma sonucu, ... ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.

Somut olayda, 755 parsel sayılı taşınmazın tespit ve tescile esas kadastro tutanağının ve dayanağı belgelerinin getirtilmediği ve nüfus müdürlüğünden usulüne uygun şekilde bir araştırma yapılmadığı anlaşıldığından bu defa Dairemizin yukarıda açıklanan ilkeleri doğrultusunda;

a) Dava konusu taşınmazın bulunduğu yerdeki nüfus müdürlüğünden “Dava konusu taşınmazların ... kayıtlarında maliki olarak görünen ''...oğlu ...'' un nüfus kaydı getirtilerek aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfusta kayıtlı olup olmadığı” sorulmalı,

b)Aynı kimlik bilgilerine sahip kişi veya kişilerin nüfus kayıtlarının gönderilmesi halinde bu kişi veya kişiler duruşmaya çağrılarak dava konusu taşınmazda mülkiyet hakkı iddiaları bulunup bulunmadığı kendilerinden sorulmalı, ... kayıtlarında ve 755 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağı ve dayanağı belgeler de incelenmek suretiyle, kimlik bilgilerinin düzeltilmesi istenen kişilerin nüfus kayıtları, ... kayıtları ve dayanakları ile bağlantı kurulacak şekilde incelenerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, belirtilen bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 26.11.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7299, Karar No: 2015/1328, Tarih: 03.03.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/7299 E.  ,  2015/1328 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün asıl ve birleşen davada davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde asıl ve birleşen davada daval... gelmiş başka gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunanın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, asıl ve birleşen davada, taraflar arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalı yüklenicinin edimlerini süresinde yerine getirmediğini ileri sürerek, sözleşme gereğince kira kayıplarının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalının süresinde iskan ruhsatını almadığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından tebligatın usulsüz yapıldığı ileri sürülerek, temyiz edilmiştir.

1) Dosyada mevcut belgelerden, davalı kooperatifin, 29.06.2013 tarihinde tasfiyeye girdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkeme kararının, kooperatifin tasfiye memurlarına tebliğ edilmesi gerekirken, bizzat kooperatife tebliğinin yapılması, usul ve yasaya aykırı olmuştur. Bu itibarla, davalı vekilinin temyiz talebinin süresinde yapıldığının kabulü ile, mahkemenin 05.06.2014 ve 06.06.2014 günlü ek kararlarının kaldırılması gerekmiştir.

2) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3) Davada, süresinde teslim edilmeyen bağımsız bölümler için, gecikme tazminatı talep edilmiştir. Sözleşme gereğince, davalı yüklenici, 12.10.2012 tarihinde, inşaatı teslim etmekle yükümlüdür. Dosyaya sunulan tapu kayıtlarının incelenmesinden, dava konusu 25 numaralı bağımsız bölümün, anılan tarihten önce, 24.05.2012; 33 numaralı bağımsız bölümün ise, 13.12.2012 tarihlerinde üçüncü kişiye satıldığı anlaşılmaktadır. O halde, mahkemece, 33 numaralı bağımsız bölüm için satışının yapıldığı tarihe kadar gecikme tazminatı hesaplanarak hüküm altına alınmalı; 25 numaralı bağımsız bölüm için ise dava reddedilmelidir.

Açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, mahkemenin 05.06.2014 ve 06.06.2014 günlü ek kararlarının kaldırılmasına, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine; (3) numaralı bent uyarınca temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının BOZULMASINA, peşin alınan harçların istek halinde iadelerine, 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak, Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalıya verilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/607, Karar No: 2019/7313, Tarih: 06.11.2019

**14. Hukuk Dairesi         2019/607 E.  ,  2019/7313 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 14.01.2014 gününde verilen dilekçe ile yaylaya elatmanın önlenmesi, kal talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 13.01.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı köyler vekili bir kısmı ... ilçesi, bir kısmı da ... ilçesi idari sınırları dahilinde bulunan doğusu:... Güneye doğru uzayan ... Aşiti, ... Tepesinin Silsilesini teşkil eden ...Tepesi ve Vakıf Aşiti yerleri arasında kalan yaylalardan kadimden beri davacı köylerin ve bir kısım ... sınırları içerisinde bulunan mahalle sakinleri tarafından kullanıldığını, Fındıklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 12/01/1971 tarih ve 1958/100 Esas, 1971/4 Karar sayılı kesinleşmiş mahkeme ilamı ile doğusu: ... Güneye doğru uzayan ... Tepesinin Silsilesini teşkil eden ... Tepesi ve Vakıf Aşiti yerleri arasında kalan yaylalardan kadimden beri ... Köylerinin zilyetlik ve intifakında olduğu, davalı Arhavi Köylerinin seferberlikten sonra yavaş yavaş buralarda hayvan otlatıp bilahare ev inşa ederek müdahalede bulunduklarından haksız müdahalelerinin önlenmesi ve belirtilen sınırlar içerisindeki yapıların kal’ini istemiştir.

Davalı köyler vekili, yargılamaya konu taşınmazların kadimden beri ve halen davalı köyler halkı tarafından kullanıldığını, geleneksel yayla evleri inşaa ederek ikamet ettiklerini dava dilekçesinde sınırları belirtilen bölge ...,... Yaylasının bir bölümünü kapsadığını, bu yaylaların tamamı Arhavi ilçesi ile çoğrafi bütünlük taşıyan yaylalar olduğunu, bölgede akmakta olan Çatak ve Abu Deresinin doğal sınır olduğunu, davacı köylerde yaşayan insanlar bu yaylalardan hiçbir zaman istifade etmediklerini, yayla evi inşa etmediklerini, kadim kullanımlarının olmadığını, Çatak Deresi ve Abu Deresinin diğer yakasında yer alan ...,... Yaylaları davacı köylerde yaşayan insanlar tarafından kullanıldığını, davacı köy tüzel kişilikleri adına verilen bir tahsis kararı bulunmadığını belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, kadimlik iddiasına dayalı yaylaya elatmanın önlenmesine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, kadimlik iddiasına dayalı yaylaya elatmanın önlenmesine ilişkindir.

Davacı, dava dilekçesinde Fındıklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 1958/100 Esas, 1971/4 Karar sayılı karara dayanmıştır. Yargılama sırasında dava konusu yer 207 ada 1 parsel olarak sınırlandırılmış olduğundan taraflar arasında çekişmeli olan kullanım hakkı sahibinin kesin olarak tesbiti gerekir. Davacı tarafın dayandığı 1958/100 Esas sayılı dosya bulunamamış ise de karara karşı yargılamanın iadesi isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Yargılamanın iadesi istemine ilişkin dosya var ise getirilmeli ve kesinleşmiş karar yöreyi bilen mahalli bilirkişi eşliğinde zemine uygulanmalı,hangi yerleri kapsadığı açıkça tesbit edilerek fen bilirkişisine keşfi izlemeye uygun kroki düzenletilmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması doğru görülmediğinden bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde temyiz harcının yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

06.11.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2013/22734, Karar No: 2014/797, Tarih: 20.01.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/22734 E.  ,  2014/797 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Aydın 1. İş Mahkemesi

Tarihi :01.10.2013

No :2011/156-013/292

Dava; sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1986 olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan Kurum avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

10.03.1969 doğumlu olan davacının, sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 10.03.1987 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiş ise de, mahkeme kararı eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan mülga 506 sayılı Kanun’un 79’uncu maddesi olup, tespiti istenen dönemde 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu yürürlükte olduğundan uyuşmazlığın bu Kanun hükümleri ile 506 sayılı Kanun’un 2 ve 3’üncü maddelerine göre çözümlenmesi gerekmektedir.

506 sayılı Yasa’nın 3. maddesinin II/B bendine göre, “Özel Kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır. Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan ve 05.07.1977 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Yasasının 4.maddesinde,bu kanuna tabı bir sanatı o sanat için düzenlenen tarih ve pratik öğrenim programına göre o işyerinde öğrenmek amacıyla bir çıraklık sözleşmesi ile bir işyeri sahibinin hizmetine giren kimseye çırak deneceği; 16.maddesinde ise, işyeri sahibi veya temsilcisinin çırak adayını çalıştırmaya başlamadan önce velisi veya kanuni mümessili ile üç örnek yazılı bir çıraklık sözleşmesi yapmağa mecbur olduğu; 20 maddesinde, sözleşmenin bir örneğinin Mahalli Çıraklık Eğitim Komitesine, derneğe kayıtlı ise ilgili derneğe veya odaya vermek ve sicil numarasını alarak sözleşmeye yazmak zorunda olduğu bildirilmiştir. Diğer taraftan bir kişiye çırak denilebilmesi için, o kimsenin durumunun bu özel kanunda çıraklar hakkında yapılan tarife ve nitelendirmeye uyması gerekir.Yani, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının belirtilen tarihte çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Kişi işyerinde üretimle ilgili çalışmalara fiilen katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.