muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5264, Karar No: 2024/488, Tarih: 05.02.2024

III. İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI

... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2012/346 Esas, 2014/260 Karar ve 03.07.2014 tarihli kararı ile özetle; asıl davanın kısmen kabulü ile; 35.000,00 TL’nin davalıdan tahsiline, birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir.

IV. BİRİNCİ BOZMA İLAMI

A. Bozma İlamı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını süresi içinde asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili temyiz etmiştir.

2. Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 2015/5919 Esas, 2016/3804 Karar ve 21.06.2016 tarihli kararı ile özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin “Adi Ortaklık Sözleşmesi” olup, mahkemece, hatalı değerlendirme yapılarak, taraflar arasındaki sözleşmenin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi olduğu ve resmi şekle tabi olduğu gerekçesine yer verildiği, ... adi ortaklığa ilişkin 620 ve onu izleyen maddeleri gereğince adi ortaklığın kurulabilmesi için yazılı şekil gerekli olmayıp, adi ortaklık sözleşmesinin sözlü olarak da yapılabileceği, mahkemece, asıl ve birleşen davaların, taraflar arasında ve geçerli olan adi ortaklık sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenmesi, yine asıl davada tarafların haklılık durumları ve adi ortaklık sözleşmesi ile kararlaştırılmış ise paylaşım oranı saptanarak bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulduğu anlaşılmıştır.

V. İLK DERECE MAHKEMESİNİN İKİNCİ KARARI

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/586 Esas, 2019/1097 Karar ve 18.12.2019 tarihli kararı ile özetle; taraflar arasındaki 09.04.2012 tarihli adi ortaklık sözleşmesinin feshine, adi ortaklığın tasfiye edilecek herhangi bir mal varlığı bulunmadığından adi ortaklığın tasfiyesine yer olmadığına, asıl davada 35.300,00 TL adi ortaklık katılım payı alacağının davalı-birleşen dosya davacısından tahsiline, birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir.

VI. BİRİNCİ BOZMA İLAMI

A. Bozma İlamı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını davalı-birleşen davada davacı vekili temyiz etmiştir.

VI. BİRİNCİ BOZMA İLAMI

A. Bozma İlamı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını davalı-birleşen davada davacı vekili temyiz etmiştir.

2. Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 2020/1529 Esas, Karar ve 22.01.2021 tarihli kararı ile özetle; taraflar arasındaki adi ortaklık ilişkisi sonlandırıldığına göre davacı-birleşen dosya davalısı şirketin adi ortaklık sözleşmesi gereği yaptığı teminat mektubu avans ödemeleri ve diğer masraflar ve bunların dışındaki katkı payları ile varsa davalı-birleşen dava davacısı adi ortak şirketin, adi ortaklık ilişkisine para, emek ve hizmet suretiyle yaptığı katkıların karşılığı belirlenip davalının adi ortaklık nedeniyle elde ettiği kazanç miktarı da tespit edildikten sonra yanlar arasındaki adi ortaklık sözleşmesi ile Türk Borçlar Kanununun adi ortaklığa ilişkin 620 ve devamı maddelerindeki düzenlemelerine göre mahkemece adi ortaklık tasfiye edilerek asıl ve birleşen davada sonucuna uygun karar verilmesi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 643. maddesi gereğince zararın da ortaklar arasında paylaştırılması gerektiği gözönünde tutularak davanın sonuçlandırılması gerekirken, tasfiye işlemi yapılmaksızın sadece davacının adi ortaklık sözleşmesi sebebiyle yaptığı teminat mektubu masrafları ve diğer giderlerin tamamının mahsubu doğru olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

VII. İLK DERECE MAHKEMESİNİN SON KARARI

VII. İLK DERECE MAHKEMESİNİN SON KARARI

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/238 Esas, 2022/595 Karar ve 12.10.2022 tarihli kararı ile özetle; hükme esas alınan tasfiye memurunun raporuna göre, adi ortaklığın kurulması aşamasında kısıtlı ... ... vasisi ile yapılacak olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi için ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesine asıl davada davacı tarafından 35.000,00 TL'lik teminat mektubu verildiği, adi ortaklık sözleşmesinde sözleşme konusu işin bitmesinden sonra teminatın çözülerek davacıya iade edilmesi kararlaştırılmasına rağmen, teminat mektubunun asıl davada davalı ortak tarafından tahsil edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 2. maddesindeki düzenlemeye rağmen davacıya iade edilmediği, asıl davada davacı bu teminat mektubu için 35.000,00 TL ve masraflarından dolayı da 300,00 TL ödediği, yine aynı tasfiye memuru raporuna göre, asıl davada davacıya ödenmesi gereken 35.300,00 TL'nin dışında tarafların adi ortaklığa sundukları herhangi bir katkı payının ve adi ortaklığın herhangi bir mal varlığının, alacak ve borcunun bulunmadığının belirtildiği, adi ortaklık sözleşmesinde öngörülen bir adet dairenin ise sözleşme ifa edilmeden istenemeyeceği, sözleşmenin imzalanmasından yaklaşık 1,5 ay sonra işe başlanmadan adi ortaklık sözleşmesinin feshedildiği, birleşen davada davacı ortağın adi ortaklığa herhangi bir emek, hizmet ve para katkısının veya para ile ölçülebilir bir katkısının bulunmadığı sonucuna varıldığı, adi ortaklık ilişkisinde bir ortak tarafından açılan alacak talebinin, ortaklığın fesih ve tasfiyesi istemini de kapsaması nedeniyle, taraflar arasındaki adi ortaklığın fesih ve tasfiyesinin haklı sebeplerinin oluştuğu, ayrıca inşaat bilirkişilerinden müşterek alınan ek rapora göre de, davalı-birleşen davanın davacısının adi ortaklık sözleşmesinin 23/05/2012 tarihinde feshedilmiş olması nedeniyle arada geçen sürede bu davacının sunduğu emek, hizmet ve para bulunmadığının tespit edildiği gerekçesiyle, asıl davada davacının davasının kabulü ile; a) Her iki taraf arasındaki 09/04/2012 tarihli adi ortaklık sözleşmesinin fesih ve tasfiyesine, b) Davacı tarafından adi ortaklığa başlangıç sermayesi olarak (teminat mektubu bedeli ödenmek suretiyle) konulan 35.300,00 TL adi ortaklık katılım payı alacağının davalıdan tahsiline, birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir.

VIII. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını birleşen dava davacısı vekili temyiz etmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Birleşen dava davacısı vekili temyiz dilekçesinde özetle; adi ortaklık sözleşmesinin haksız şekilde feshedildiğini, sözleşme uyarınca üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, bir bağımsız bölüm bedelinin verilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

VIII. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını birleşen dava davacısı vekili temyiz etmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Birleşen dava davacısı vekili temyiz dilekçesinde özetle; adi ortaklık sözleşmesinin haksız şekilde feshedildiğini, sözleşme uyarınca üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, bir bağımsız bölüm bedelinin verilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık asıl davada, adi ortaklık sözleşmesinden kaynaklanan ve bu sözleşme kapsamında davalı yararına verilen teminat mektubunun paraya çevrilmesi nedenine dayalı alacak, birleşen davada ise, adi ortaklık sözleşmesinin ifası amacıyla gösterilen emek ve harcanan bedellerinin tahsili istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

TBK’nın 620, 643 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 437 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyadaki yazılar mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

IX. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı- birleşen davada davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

2.17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl dava davalısı–birleşen dava davacısından alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan asıl dava davacısı–birleşen dava davalısına verilmesine,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... İnşaat Mal. Paz. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınmasına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

05.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6404, Karar No: 2018/5662, Tarih: 07.06.2018

**10. Hukuk Dairesi         2016/6404 E.  ,  2018/5662 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; 28.10.2004 tarihli iş kazası sonucu kazalıya bağlanan gelir, cenaze masraflarının rücuan tahsili istemine ilişkin olup davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 26. maddesidir.

Öncelikle zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalabilmesini ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu “eksik bir borç” haline dönüştürür ve “alacağın dava edebilme özelliği”ni ortadan kaldırır. Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünden, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu da incelemesi mümkün değildir. Uygulamada, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması, dava açma tekniği bakımından, tümü ihlal ve inkâr olunan hakkın ancak bir bölümünün dava edilmesi, diğer bölüme ait dava ve talep hakkının bazı nedenlerle geleceğe bırakılması anlamında gelir. Kısmi davada fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmuş olması, saklı tutulan kısım için zamanaşımını kesmez. Zamanaşımı, alacağın yalnız kısmi dava konusu yapılan miktarı için kesilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23.10.2002 tarih, E: 2002/10-895, K: 2002/838; 05.03.2003 tarih, E: 2003/9-80, K: 2003/130; 12.07.2006 tarih, E: 2006/4-518, K: 2006/526 sayılı kararları)

506 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesinde üçüncü kişiler aleyhine açılan rücu davalarının tabi olduğu zamanaşımı süresine ilişkin açık hüküm bulunmamaktadır. Üçüncü kişi ile sigortalı arasında akdi bir ilişki de söz konusu değildir. Ancak anılan maddenin ikinci fıkrasında Borçlar Kanunu’na yollamada bulunulmuştur. Hal böyle olunca; üçüncü kişiler aleyhine açılan davalar dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu’nun 60’ıncı maddesinde gösterilen bir ve on yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Zamanaşımı başlangıcı ise; “zarar ve faile ıttıla” tarihidir. Bilindiği üzere zarar ve faile ıttılanın birlikte gerçekleşmesi gerekmekte olup, sadece birinin gerçekleşmesi bir yıllık zamanaşımı süresinin başlaması için yeterli değildir. Zarara ve faile ıttıla, Kurumun yetkili organının ıttılaı olduğundan, zararın ıttıla tarihi sigortalı ya da hak sahibine bağlanan gelirler yönünden tahsis onay tarihi, masraf ve ödemeler yönünden sarf ve ödeme tarihidir. Faile ıttılanın ise özel bir duyarlılıkla araştırılıp incelenmesi gerekmektedir. Uygulamada, devam eden ceza davasında verilen mahkûmiyet kararının kesinleştiği tarih, (hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi halinde kesinleşme tarihi)Kurum sigorta müfettişi veya Çalışma Bakanlığı iş müfettişi raporunun Kurumun yetkili makamlarına intikal tarihi ya da ilk rücu davasının açıldığı tarih, faile ıttıla tarihi olarak kabul edilmektedir.

Şüphesiz Kurumun işveren aleyhine açtığı rücu davalarında zamanaşımı süresi Borçlar Kanununun 125. maddesi delaletiyle 10 yıl olup işbu zamanaşımı süresinin başlangıcı gelirler yönünden tahsis onay tarihi, masraf ve ödemeler yönünden ise sarf ve ödeme tarihleridir.

Borcu ortadan kaldırmamakla birlikte yerine getirmekten kaçınma yetkisi veren zamanaşımı defi, ancak bunu ileri süren taraf yönünden sonuç doğurmakta olup, bir başka anlatımla, mahkemece kendiliğinden gözetilemeyen ancak yasal süre içerisinde ileri sürüldüğü takdirde değerlendirilmesi gerekir.

Ayrıca özellikle belirtilmelidir ki, zamanaşımı defi davanın esası hakkında her türlü muameleye manidir. Bu sorun halledilmeden davanın esası incelenemez (11.1.1940 tarihli 15/70 sayılı İçt. Bir. Kararı) ve yargı kararları ile öğretide kısmi davada dava edilmeyen alacak kesimi için, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmuş olmasının zamanaşımını kesmeyeceği kabul edilmektedir. (Prof. Dr. Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü Altıncı Baskı Cilt:II sayfa:1541 v.d) Kısmi dava açılması halinde zamanaşımı yalnız alacağın kısmi dava konusu yapılan miktarı için kesilir. Y....20.3.1968 gün ve 1968/9-210 E. ve

151 K., 3.7.2002 gün ve 2002/9-564 E. ve 572 K.,09.10.2002 gün ve 2002/9-808 E. ve 2002/801 K.sayılı ilamları da bu yöndedir.

Cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürülmemiş ya da süresi içince cevap dilekçesi verilmemişse ilerleyen aşamalarda 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 141/2 maddesi uyarınca zamanaşımı defi davacının açık muvafakati ile yapılabilir.

151 K., 3.7.2002 gün ve 2002/9-564 E. ve 572 K.,09.10.2002 gün ve 2002/9-808 E. ve 2002/801 K.sayılı ilamları da bu yöndedir.

Cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürülmemiş ya da süresi içince cevap dilekçesi verilmemişse ilerleyen aşamalarda 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 141/2 maddesi uyarınca zamanaşımı defi davacının açık muvafakati ile yapılabilir.

Mahkemece, işveren yönünden hizmet akdine dayalı zamanaşımı 10 yıl olup zamanaşımı süresinin dolmadığı, diğer davalı ...'ın cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunmadığı ancak ön inceleme ve tahkikat duruşmasında zamanaşımı definde bulunmuşsa da davacı vekilinin mazeret bildirdiği ve mahkemece mazeretinin kabul edildiği bu sebepten zamanaşımı definin süresinde olmadığını gözetilmeden karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak, elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.06.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22078, Karar No: 2015/10644, Tarih: 18.06.2015

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2014/22078 E.  ,  2015/10644 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Kamulaştırma (değerlendirme) tarihi olan 18/05/2012 gününden önce; dava konusu taşınmazın kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde bulunup bulunmadığı, bu tarih itibariyle kesinleşmiş imar planı içinde olmadığının anlaşılması halinde, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd. gibi) yararlanıp yararlanmadığı, özellikle etrafının meskûn olup olmadığı, taşınmaz belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezlerine uzaklığı, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları vs. hususlarının belediye başkanlığından,

2-Dava konusu ... parsel sayılı taşınmazın 18/05/2012 olan değerlendirme ve somut emsal olarak incelenen ... Mahallesi ... parsel sayılı taşınmazın değerlendirmeye esas alınan satış tarihleri itibariyle ve dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi (20/08/1987) itibariyle imar düzenlemesi sonucu oluşmuş imar parseli olup olmadıklarının, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğinin, düşülmüş ise oranının belediye başkanlığı imar ve tapu müdürlüklerinden,

3-Dava konusu taşınmaz ile somut emsal alınarak incelenen ... Mahallesi ... parsel sayılı taşınmazın bulundukları cadde ve sokak itibariyle belediyece belirlenen 2012 yılındaki emlak vergisine esas asgari m² değerlerinin belediye başkanlığından,

4-Dava konusu taşınmazlara emsal alınarak incelenen ... Mahallesi ... parsel sayılı taşınmazın 20/08/1987 tarihli satışına ilişkin (alıcısını, satıcısını ve satış bedelini gösteren) tapu kaydı ve resmi satış akit tablosunun onaylı örneğinin ve tapu kayıt örneğinin tapu müdürlüğünden,

5-Dava konusu taşınmazın ve somut emsal alınarak incelenen ... Mahallesi ... parsel sayılı taşınmazın ilk tesisinden itibaren tedavülleriyle birlikte tüm tapu kayıtlarının tapu müdürlüğünden,

Getirtilerek dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 18.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/2421, Karar No: 2006/5785, Tarih: 27.04.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2006/2421 E.  ,  2006/5785 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Çekişmeli parselin yer aldığı ... Köyü 273 adada yer ... kadastro parsellerinin bir çoğunun aynı nedenle, Hazine tarafından dava konusu edildiği anlaşıldığından, Temyiz incelemesi yapılabilmesi için Yargıtay’ca incelenmesine gerek görülen;

a) 273 sayılı adada yer ... diğer parsellerin tümünün kadastro tesbit tutanakları onaylı suretleri ile var ise tesbitlerine esas alınan tapu ve vergi kayıtları, itirazsız kesinleşen var ise bu yolla oluşan tapu kayıtları, hükmen kesinleşenlerin hüküm dosyası yada tutanak sureti, mahkeme kararı, bu kararın dayanağı bilirkişi raporu ve var ise ilgili Yargıtay kararı onaylı suretinin,

b) Adayı çevreleyen ve orman sınırları içinde kaldığı anlaşılan yerler için kadastro tesbit tutanağı düzenlenip düzenlenmediği sorularak, düzenlenmiş ise ilgili kadastro tesbit tutanağı onaylı sureti, itirazsız kesinleşmiş ise bu yolla oluşan tapu kaydı, itirazlı yada hükmen kesinleşmiş ise dava dosyası, tutanak düzenlenmeden tapuya kayıt edilmiş ise nedenini de gösteren tapu kaydı örneğinin,

c) Çekişmeli taşınmazın bulunduğu adadaki tüm kadastro parsellerini bir ada gösterir orijinalinden fotokopi kadastro paftası onaylı fotokopisinin,

d) Çekişmeli yeri gösterir 1981 yılından önce ve 1981 yılından sonra düzenlenmiş amenjman planlarının,

e) Çekişmeli yeri gösterir, memleket haritası orijinalinden renkli fotokopisinin,

olanaklı ise her dosya için ayrı ayrı, olanak bulunamıyor ise aynı adaya ilişkin dosyalardan birisi klavuz dosya seçilerek, istenen belgelerin bu dosya içine konularak aynı adadaki parsellere ilişkin tüm dava dosyalarının aynı zamanda temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın Yerel Mahkemeye gönderilmesine 27/04/2006 günü oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2011/4727, Karar No: 2011/14965, Tarih: 06.12.2011

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2011/4727 E.  ,  2011/14965 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 30.12.2003 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30.11.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alan davacının tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davalı arsa maliki ..., davacı ile yüklenici arasında yapılan temlik sözleşmesinin tarafı olmadığını ve davacının daha önce aynı gerekçe ile açmış olduğu davanın reddedilerek kesinleştiğini savunmuştur.

Davalı yüklenici ..., davacının temlik sözleşmesi uyarınca ödemesi gereken bir kısım borcunu ödemediğini, edimleri arasında iskan (oturma) ruhsatı alma yükümlülüğü de bulunduğu halde iskan ruhsatının alınmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iskan (oturma) ruhsatı alma gideri olarak belediye tarafından bildirilen 307.78 TL depo ettirilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar temyiz etmişlerdir.

Arsa sahibi ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yüklenicinin şahsi hakkını üçüncü kişiye temlik etmesi halinde üçüncü kişinin ifa talep edip edemeyeceğinin saptanmasında öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Davaya konu olayın, temlik işleminin hukuki niteliği, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin borçlarının neler olduğu ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Alacağın temliki ve borcun nakli Borçlar Kanununun 162 ila 181. maddelerinde düzenlenmiştir. Temlik, alacağın ona bağlı bütün (yan ve öncelik) hakları ile birlikte devralana geçmesini sağlar ve bu işlem yapılırken borçlunun rızası alınması gerekmez. Temlik, hatta borçlunun muhalefetine rağmen geçerli olarak doğar ve hükümlerin hasıl eder. Borçlunun temlikten sonraki asıl muhatabı artık alacağı temellük eden (devralan) kişidir. Bu itibarla borçlunun borçtan kurtulabilmesi için temlik işleminden sonra borcunu devralan kimseye ifa etmesi gerekir. Kural budur. Şu hale göre temlik anına kadar borçlu temlikin dışında iken temlik anından itibaren evvelki alacaklı temlik işleminin dışına çıkmaktadır.

Temlikin, temlik edenle borçlu (arsa sahibi) arasında bazı ilişkilerin doğmasına neden olduğu çok açıktır. Zira temlik alan evvelki alacaklının yerine geçmiş borçludan (arsa sahibinden) ifayı istemek, gerektiğinde de borçluyu ifaya zorlamak onun hakkı olmuştur.