muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/3114, Karar No: 2016/9683, Tarih: 08.06.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/3114 E.  ,  2016/9683 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : Beraat

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Amasya ili, merkez Tekirdede Mezarlığı yakını, Amasya-Suluova karayolu kenarında bulunan, öncesinde Amasya Belediyesine ait iken, Belediyenin borcuna karşılık sanık ...'nun yönetim kurulu başkanı olduğu şirkete devredilen arazide yapılmak istenen inşaat için temel kazısına başlanıldığı, sanıklardan ...'in bu şirkette müdür olarak görev yaptığı ve temel kazısına başlanılan inşaatın sorumlusu olduğu, sanık ...'in de kazıyı yapan kepçe operatörü olduğu, Amasya Emniyet Müdürlüğüne yapılan temel kazısı çalışması esnasında eski mezar yerlerinin açığa çıktığına dair ihbar üzerine, olay yerine giden kolluk görevlileri ile müze müdürlüğü görevlisi arkeolog tarafından yapılan incelemede, kepçe ile yapılan temel kazısı çalışması esnasında açığa çıkartılmış eski mezarların bulunduğunun tespit edildiği, olay yerinde inceleme yapan Amasya Müze Müdürlüğü görevlilerince düzenlenen raporda da, olay yerinde Roma dönemine ait mezarlara ait dokulara rastlandığının, çalışma esnasında mezarların iş makinesi tarafından tahrip edildiğinin tespit edildiği, her ne kadar bu tespitler üzerine sanıklar hakkında soruşturmaya başlanmış ve 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan dava açılmış ise de; sanıkların verdikleri ifadelerinde, olay yerinde taşınmaz kültür varlıklarının bulunduğunu bilmediklerini, olay öncesi kimse tarafından uyarılmadıklarını ve suç kasıtlarının olmadığı beyan ettikleri, dosya kapsamında bulunan 13.06.2013 tarihli Amasya Müze Müdürlüğü raporunda, tahrip edilen mezarın yüzey buluntusuna rastlanılmadığı ve münferit bir mezar olduğunun tespit edildiği, 08.01.2014 tarihli Samsun Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun yazısında da, bölgenin sit alanı veya 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi anlamında korunması gerekli bir nekropol alanı olmadığının, bu nedenle olay hakkında kurumlarınca yapılacak bir işlemin bulunmadığının belirtildiği, böylece temel kazısı yapılan yerde, 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi anlamında korunması gerekli Roma mezarlarının bulunduğunun, olay öncesi sanıklar tarafından bilindiğine, buna rağmen kasıtlı olarak mezar yerlerinin tahrip edildiğine veya kazı çalışması esnasında açığa çıkan mezar yerlerinin görülmesine rağmen bilerek kazıya devam olunduğuna dair delillerin bulunmadığı, tüm bu nedenlerle mahkemece sanıklar hakkında beraat kararı verilmesinde bir aykırılığın olmadığı anlaşılmakla,

Yapılan yargılama sonunda, sanıkların üzerine atılı suçun yasal unsurlarının bulunmadığı gerekçesi gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin, sanıkların mahkumiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 08/06/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22807, Karar No: 2014/27201, Tarih: 19.12.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/22807 E.  ,  2014/27201 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Espiye Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarihi : 19.06.2014

No : 2013/461-2014/210

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanunun 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

506 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesi ile, “işveren; ...sigortalıları çalıştıran... kişiler...” olarak tanımlanmış olup, hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmasında, bir başka deyişle, davanın sübutu, kanıtlama yükümlülüğü ve verilen kararın infazı açısından, işverene husumet yöneltilmesi zorunludur.

Husumet konusu kamu düzeni ile ilgili olup, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 116. (mülga HUMK 187.) maddesinde yer alan ilk itirazdan olmadığından davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi, gerek, Mahkemece, gerekse Yargıtay’ca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur.

Somut olayda; dava açılırken E.. M..nün davalı olarak gösterildiği ve yargılamanın bu şekilde tamamlandığı, oysa kianılan Müdürlüğün, tüzel kişiliği ve pasif dava ehliyeti bulunmadığı anlaşılmakla, mahkemece, HMK. 124. maddesi dikkate alınmak suretiyle davacıya, hizmetin tespiti istenen çalışmaların geçtiği ileri sürülen Orman işyerinin bağlı bulunduğu Orman Genel Müdürlüğüne karşı husumet yöneltmesi için mehil verilmeli, husumet yöneltildiğinde, göstereceği bütün deliller toplandıktan sonra, yapılacak değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı SGK Başkanlığı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/11256, Karar No: 2019/18348, Tarih: 14.10.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/11256 E.  ,  2019/18348 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Hükmün açıklanması sureti ile mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen diğer temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

1) 5271 sayılı CMK'nin 231/5. maddesi uyarınca açıklanması geri bırakılan hükmün, 5271 sayılı CMK'nin 231/11. maddesi gereğince denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde açıklanabilmesi için, 5271 sayılı CMK'nin 195/1. maddesine göre sanığa ''geçerli bir mazeret olmadan duruşmaya gelinmemesi halinde yoklukta karar verilebileceği" ihtarını içeren duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilerek, sanığın duruşmadan usulüne uygun olarak haberdar olması sağlanıp böylece sanığa kendisini savunma imkanı tanınması gerektiği gözetilmeden, sanığın usulüne uygun şekilde duruşmadan haberdar edilmeden yazılı şekilde hakkında verilen hükmün açıklanması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

2) Hükmün açıklanmasına neden olan kasıtlı suçun, 5237 sayılı TCK'nin 106/1-1.cümle maddesinde tanımlanan “Tehdit” suçu olduğu, 02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nin 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre tehdit suçunun uzlaşma kapsamına alındığı nazara alınarak, İstanbul Anadolu 60. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.10.2015 tarih ve 2014/1326 Esas - 2015/699 Karar sayılı ilamına konu suç yönünden uzlaştırma usulünün uygulanıp uygulanmadığının araştırılması, uzlaştırma işleminin olumlu sonuçlanmış olması durumunda, sanığın denetim süresi içinde başkaca kasıtlı suçtan mahkum olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre sanık hakkında açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanıp açıklanmayacağının değerlendirilmesi zorunluluğu,

3) Kabule göre: Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas- 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53/1. maddesindeki bazı ibarelerin iptal edilmesi nedeniyle, hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenlerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun BOZULMASINA, 14.10.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4926, Karar No: 2021/20792, Tarih: 07.12.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/4926 E.  ,  2021/20792 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

14/04/2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31/03/2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000,00 TL dahil adli para cezasına mahkûmiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemlerinin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz istemlerinin incelenmesine gelince;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 07.12.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/4280, Karar No: 2007/6313, Tarih: 02.07.2007

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/4280 E.  ,  2007/6313 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, ortak yere elatmanın önlenmesi ve eski hale getirme istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'nin, dava konusu anataşınmazın arka bahçesinde kaçak ve ruhsatsız olarak odunluk yapıp ortak alanlardan kapı açtığını ileri sürerek yapılan müdahalenin önlenmesini, değişikliklerin eski hale getirilmesini istemiş, mahkemece dava konusu odunluğun Malatya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2005/920-290 sayılı ilamı ile davalıya tahsis edildiği, odunluğa apartman yönetiminin müdahalesinin men'ine ve eski hale iadesine karar verildiği, böylece odunluğun varlığının meşru ve muteber olduğu ve kesin delil teşkil ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içindeki bilgi ve belgelerden, karara gerekçe yapılan Malatya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin yukarıda sayısı yazılı dava dosyasının incelenmesinden; eldeki davanın davalısı olan ... tarafından anataşınmazın yönetimine karşı açılan davada, sözü edilen odunluğun, Malatya Belediyesince alınan kararla yıkılmak istendiğini, anataşınmazın bahçesinde odunluk yaptırabilmek için kendisine uygun bir yer tahsis edilmesini istediği, mahkemece davanın kabulüne, odunluğa yönelik müdahalenin men'ine, çatının kapatılarak eski hale getirilmesine karar verildiği, eldeki davanın ise anataşınmazda kat maliki olan davacının davalıya karşı açmış olduğu ortak yerlere yapılan müdahalenin önlenmesi istemine ilişkin bulunduğu anlaşılmıştır.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Yasasının 19. maddesinin ikinci fıkrasına göre kat maliklerinden biri tüm kat maliklerinin rızası olmadıkça ana taşınmazın ortak yerlerinde onarım, tesis ve değişiklik yaptıramaz; ana taşınmazın onaylı mimari projesine göre bahçesinde odunluk için herhangi bir yer ayrılmadığı ve projede odunluk bulunmadığı saptanmıştır. Davalının apartman yönetimine karşı açmış bulunduğu dava ile bu dava arasında tarafları, konusu ve sebebi yönünden herhangi bir benzerlik bulunmamaktadır. Davalının önceki davadaki istemi, projeye aykırı olarak yapılan ancak hiç bir kat maliki tarafından kal'i istenmeyen ve projeye de aykırı bulunan odunluğun çatısının onarımı eski hale getirilmesidir. O davada mahkeme, projeye aykırı odunluğun çatısının tamir edilmesine karar vermiştir. Bu davada ise doğrudan doğruya projeye aykırı olarak yapılmış bulunan odunluğun kaldırılması ve ortak alana yapılan müdahalenin önlenmesi istenilmektedir.

Mahkemece yukarıdaki Yasa hükmü de nazara alınarak projeye aykırı bulunan odunluğun kaldırılmasına ve ortak alana davalının yaptığı müdahalenin önlenmesine ve eski hale getirilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Mahkemece yukarıdaki Yasa hükmü de nazara alınarak projeye aykırı bulunan odunluğun kaldırılmasına ve ortak alana davalının yaptığı müdahalenin önlenmesine ve eski hale getirilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 2.7.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17314, Karar No: 2012/17931, Tarih: 18.10.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/17314 E.  ,  2012/17931 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, yetim aylığının kesilmesi ve yersiz ödemeler sebebiyle iade talebinin konu kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının yetim aylığını kesen ve yersiz ödeme nedeniyle borç çıkartan Kurum işleminin iptali ile Kurum tarafından muvazaalı boşanma gerekçesi ile kesilmiş bulunan aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, 5510 sayılı Yasa'nın 56/son maddesindeki düzenlemenin davacı hakkında uygulama olanağı bulunmadığından, davanın kabulü ile davacının yetim aylığının kesilmesi hususundaki Kurum işleminin iptali ile aylığının kesilme tarihinden itibaren yeniden bağlanmasına karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı... Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrası olup, uyuşmazlığın çözümünde ..., sosyal güvenliğin amaç ve yöntemleri, sosyal sigortalar, ... sistemi gibi kavram ve olguların değerlendirilmesine gereksinim bulunmaktadır.

Sosyal sigorta sistemlerinde sigortalılar veya hak sahipleri belli şartların yerine getirilmesi halinde sosyal edime (yardıma) hak kazanırlar. Sosyal edim ya da sosyal yardım hakkı kişilerin belli bir yardım ya da edim üzerinden yargısal yönden icrası mümkün kamusal talep hakkını ifade eder. Sosyal sigortalar; sosyal koruma, dayanışma, sosyal denkleştirme, zorunluluk ilkelerine dayanmakta olup, özellikle inceleme konusu 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi yönünden önem arz eden sosyal koruma ilkesiyle, toplumun ekonomik ve sosyal yönden en fazla gereksinimi olan bireylerini/gruplarını koruma, güvenceye kavuşturma ve onlara hizmet amaçlanmakta, yaşamlarını sürdürebilmeleri için bu kişilerin ... şemsiyesi altına alınması hedefi öne çıkmaktadır. Devletler tarafından amaç olarak

benimsenen ... genellikle... ile sosyal yardım ve hizmetler olarak adlandırılan iki temel yöntem uygulanmak suretiyle sağlanmaya çalışılmaktadır. İki ana rejimden meydana gelen Türk ... Sisteminde, yardımlar genellikle devlet bütçesinden veya gönüllü özel yapılanmalardan karşılandığı, katılmasız veya primsiz rejim olarak adlandırılan sosyal yardım ve hizmetlerin yanı sıra sistemin temel dayanağını oluşturan ve ilgililerin herhangi bir maddi katkısının söz konusu olmadığı katılmalı veya primli rejimde bulunmaktadır.

Ülkemizde, 506 sayılı... Kanunu, 1479 sayılı ... ve Diğer Bağımsız Çalışanlar... Kurumu Kanunu, 2925 sayılı Tarım İşçileri... Kanunu, 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına Ve Hesabına Çalışanlar... Kanunu, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti ... Kanunu olmak üzere beş ana ... yasası bulunmakta olup, bu mevzuatlarda düzenlenen ... hakkı, Sosyal Sigortalar Kurumu, kısaca ... olarak adlandırılan ... ve Diğer Bağımsız Çalışanlar... Kurumu , Türkiye Cumhuriyeti ... tarafından yerine getirilmekte iken, öncelikle 20/05/2006 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren örgütlenme yasası niteliğindeki 5502 sayılı ... Kurumu Kanunu ile kamu tüzel kişiliğine sahip, idari ve mali açıdan özerk, ... Kurumu (SGK) kurularak, anılan üç kurum tek çatı altında bu Kurumda birleştirilmiş, sonrasında mevzuat birliğini sağlamaya yönelik olarak, istisnaları dışında 01/10/2008 günü yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun kabul edilmiştir. Tüm modern ... sistemlerinde yer alan ölüm sigortası, sigortalının yaşamını yitirmesi durumunda geride kalan ve hak sahibi olarak nitelendirilen (tanımlanan) kişilerin geleceklerini güvence altına almayı amaçlamaktadır. Söz konusu kanunlarda iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortası veya ölüm sigortası kollarından hak sahiplerine ölüm geliri, ölüm aylığı, dul ve yetim aylığı bağlanabilmesi için bazı koşullar öngörülmüş, bunlar arasında anne/baba üzerinden hayattaki kız çocuğuna veya eş üzerinden sağ kalan diğer eşe tahsis yapılabilmesi evli olmama şartına bağlanmıştır. 506 sayılı Kanunun 99. ve 1479 sayılı Kanunun 43. maddelerinde "hakkı doğuran olay tarihi" ibarelerine yer verilmiş, 5510 sayılı Kanunun 35. maddesinde "hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarih", 97. maddesinde "hakkın kazanıldığı tarih" ve "hakkın doğduğu tarih" sözcükleri kullanılmıştır. Kız çocuğuna anne/baba üzerinden ölüm geliri/aylığı veya yetim aylığı bağlanabilmesi için yalnızca ölümün gerçekleşmesi veya evli olunmaması yeterli bulunmayıp, tahsis için her iki olgunun bir arada varlığı gerekmektedir. ... çocuğu kimi zaman boşanmayla, bazen de ölümle hak sahibi sıfatını kazanmakta, başka bir anlatımla, sigortalı anne/baba yaşamını yitirmesine karşın kız çocuğu evli ise hak sahibi olamamakta, evli olmayan kız çocukları ise sigortalı anne/baba hayatta olduğu sürece bu sıfatla anılmamakta ve her iki durumda da gelire/aylığa hak kazanılamamaktadır. Şu durumda, ... çocuğu bazen boşanmayla, kimi zaman da ölümle ve hangisi daha sonra ise o tarihte hak sahibi olmaktadır. Dolayısıyla, hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarih (Hakkın kazanıldığı tarih-Hakkın doğduğu tarih-Hakkı doğuran olay tarihi) değişkenlik arz etmektedir.

Kamuoyunda uzun yıllardır varlığı konuşulan, yaşamını yitirmiş sigortalı/ iştirakçi annesi/babası üzerinden ölüm aylık veya gelirine/yetim aylığına hak kazanabilmek için evlilik bağına son verip boşandığı eşiyle birlikte yaşamayı sürdüren kız çocuklarının veya hayatta bulunmayan sigortalı/iştirakçi eski eşi üzerinden ölüm aylık veya geliri/dul aylığı tahsisi için mevcut evlilik birliğini sonlandırmasına karşın sonraki eşiyle beraberliğini devam ettiren kişilerin durumu etik değerler, ahlaki algı ve kurallar yönünden ele alınabilir. Uzun bir sürece yayılmış bu türden birlikteliklerin toplum nezdinde oluşturduğu rahatsızlıklar, varsa tarafların ortak çocuklarının ruhsal dünyasında meydana getirdiği olumsuz etkiler dile getirilebilir ise de, kuşkusuz bu yönde yapılacak herhangi bir inceleme yargının görev, hak ve yetki alanı içersinde bulunmadığı gibi yargısal metinlerde bu tür değerlendirmelere yer verilmesinin sakıncaları da ortadadır. İlgili hak sahibinin seçimini, her ne sebeple olursa olsun boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşama yönünde kullanması mutlak surette bireysel özgürlük çerçevesinde ele alınmalı, bununla beraber Anayasanın 65. maddesinde de ifade edildiği üzere, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile saptanan görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri göz önünde bulundurarak mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirme görevi olan devletin, sosyal güvenliğin yaşama geçirilip ülkede yaşayan diğer fertlere de bu hakkın dağıtılmasında sosyal sigorta yardımlarına hak kazanma koşullarını düzenleme yetkisine sahip olduğu gözden uzak tutulmamalı, daha açık anlatımla boşanılan eşle fiilen beraber yaşama durum ve olgusuna müdahale edemeyecek olan devletin yöntemince kabul edeceği yasal düzenlemeyle bu tür ilişkiyi sürdürenleri sosyal sigorta yardımından yararlandırmama (yoksun bırakma) yetkisi olduğu benimsenmeli, özellikle Anayasa Mahkemesi tarafından iptal başvurusunun reddedilmesi karşısında, yürürlükteki kanunları uygulamakla yükümlü olan yargı organlarınca görev sınırları içersinde, ... hukuku ve onun ilkeleri kapsamında madde hükmü ele alınmalıdır. Anlaşılacağı üzere, söz konusu madde yönünden kanun koyucu tarafından; hak sahibi konumundaki eş veya çocuğun, boşandığı eşiyle eylemli olarak birlikte yaşaması yasaklanmamakta, bu tür ve nitelikte yaşam sürdüren kişinin bir anlamda hak sahipliği sıfatının ortadan kalktığı kabul edilip, gelir ve/veya aylıktan yararlandırılması benimsenmektedir.

5510 sayılı Kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrası oldukça sade biçimde kaleme alınmış, madde başlığında " bağlanmayacak" sözcüğüne yer verildikten sonra fıkra metninde "bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir" ibareleri kullanılmış, böylelikle daha önceki ... kanunlarında yer almayan boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi eylemli olarak birlikte yaşama aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak benimsenmiştir. Burada eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan/olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk/çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir/aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan/yürütülen ilişkinin eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice incelenerek saptama yapılmalıdır.