muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4814, Karar No: 2024/7359, Tarih: 27.06.2024

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "davanın reddine" dair karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurumun müvekkil şirketin faiz alacaklarını ödememesi işleminin hukuka uygun olup olmadığının tespitinin taraflar arasında uyuşmazlık haline geldiğini, yasal mevzuat düzenlemeleri gereğince davalı idarenin kesin olmayan cevabının red cevabı sayılarak dava açılmasının mümkün olduğunu, huzurdaki davanın usul ekonomisi gereği tespit davası olarak açılması gerektiğini, sosyal güvenlik hususundaki tespit davaları tarafların birinin idare olması sebebiyle eda davasındaki sonuçları davacıya daha pratik şekilde sağlandığını, müvekkili davacının ödenen avans miktarı üzerinden sigorta primi ödenmesi gerektiğinin ve buna göre hesaplanacak yaşlılık aylığının ödenmesi gerektiğinin tespitini ve ortaya çıkan uyuşmazlığın giderilmesi gerektiğini, yine dava açmaktan başka bir yolla alacağına kavuşması mümkün olmayıp bir mahkeme kararına muhtaç dava açmakta hukuki yararının bulunduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafça açılan seri davalarda davanın kazanılması halinde seri dava olarak kabul edilebileceğini, iş bu davada davacının davası reddedilerek tarifede yazılı ücretin tam olarak uygulanması gerektiğini ve davaya konu ilamın bu yönde düzeltilmesini gerektiğini ileri sürmüştür.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “... istinaf başvurularının HMK.'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine,” dair karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili özetle, istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

2.Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri gibi temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının davalı Kuruma yaptığı başvurunun hukuka uygun olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un Ek 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dava, davacının davalı Kuruma yaptığı başvurunun hukuka uygun olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un Ek 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/330, Karar No: 2024/1019, Tarih: 24.01.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/330 E.  ,  2024/1019 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

SAYISI : 2022/522 E., 2023/363 K.

KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Bakanlığına bağlı işyerinde hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışmaktayken 696 ... Kanun Hükmünde Kararname (696 ... KHK) hükümlerine göre 02.04.2018 tarihinde sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, davalı Bakanlık ile davacı arasında sürekli işçi kadrosuna geçirilirken imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinde asgari ücretin belirli bir oran fazlasının davacının ücreti olarak öngörüldüğünü, sözleşme hükmüne göre ücretin her yıl asgari ücretin belirli bir oran fazlası olarak belirlenmesi gerekirken sözleşmeye aykırı olarak davacının ücretinin asgari ücret seviyesine çekilmek ve bu ücrete %4 oranında ücret zammı uygulanmak suretiyle eksik ödeme yapıldığını ileri sürerek davacının eksik ödemeden kaynaklı fark ücret, ikramiye ve ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, kadroya geçiş sonrası Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu ... sözleşmesi dikkate alınarak ücretin belirlendiğini ve hukuka aykırı bir uygulamanın söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.01.2022 tarihli kararıyla; davacı ile davalı İdare arasında imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinin 7 nci maddesinde, davacının ücretinin asgari ücretin belirli bir oran fazlası olacağına dair düzenleme olduğundan hareketle belirsiz süreli ... sözleşmesinin ve toplu ... sözleşmesinin ilgili hükümleri uyarınca yapılan hesaplama doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir .

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 25.03.2022 tarihli kararıyla; taraflar arasında imzalanmış belirsiz süreli ... sözleşmesinin ve uygulanan toplu ... sözleşmesinin ilgili hükümleri dikkate alındığında, incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 15.09.2022 tarihli kararıyla; arabuluculuk başvuru tarihindeki koşullar göz ardı edilerek 01.01.2021 tarihinden sonraya ilişkin fark alacakların hesaplanmasında 08.09.2021 imza tarihli Toplu ... Sözleşmesi'nin ilgili maddelerindeki düzenlemelerin dikkate alınmasının ve ikramiye alacağı talebine uygulanan faiz türünün hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmı doğrultusunda değerlendirme yapıldığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacı işçinin bir yandan ... ... sözleşmesindeki günlük brüt ücretinin esas alınmasını, diğer taraftan da toplu ... sözleşmesi ile öngörülen ücret kriterlerinin uygulanmasını istemesinin mümkün olmadığını, ücret bordrolarından anlaşılacağı üzere davacının 31.12.2018 tarihli ücreti korunarak üzerine %4 oranında ücret zammı yapıldığını, herhangi bir ücret indirimine gidilmediğini davacının ücretinin her seneki asgari ücrete yükseltilerek ... sözleşmesindeki oran üzerinden tekrar tespit edilmesi talebinin hukuka aykırı olduğunu ayrıca hükmedilen faiz türü ve başlangıçlarının da hatalı tespit edildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; 696 ... KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçinin, kadroya geçişte düzenlenen belirsiz süreli ... sözleşmesi hükümlerine göre ücretinin tespiti ile buna bağlı olarak hüküm altına alınan fark alacakların hesap yöntemine ve ikramiye alacağına uygulanan faiz türüne ilişkindir

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 ... ... Kanunu'nun 22, 32 ve 34 üncü maddeleri, 6772 ... Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 ... Kanunla 6212 ... Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun'un 1 vd. maddeleri, 7036 ... ... Mahkemeleri Kanunu'nun 3 üncü maddesi, 696 ... KHK ile 375 ... Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23 üncü madde.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/28418, Karar No: 2018/6649, Tarih: 14.03.2018

**22. Hukuk Dairesi         2015/28418 E.  ,  2018/6649 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının en son temizlik personeli olarak .... bünyesindeki ... Tem. Tur. Hiz. A.Ş. işçisi olarak çalıştığını, iş sözleşmesini alacaklarının tam ve zamanında ödenmemesi nedeniyle haklı nedenle feshettiğini belirterek kıdem tazminatı ve birtakım işçilik alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı... Eskişehir Gayrimenkul Gel. Yat. Tic. ve A.Ş.('Rıh Eskişehir') vekili, davalı ... şirketinin müvekkilleri şirkete ait olan... Plus AVM'de temizlik işlerini üstlendiğini, İstanbul Güneşli Vergi Dairesi'nin ... şirketinin müvekkilleri şirketteki hak ve alacaklarına haciz konulduğuna ilişkin bildirimi üzerine ... şirketi'nin 36.787,88 TL alacağının Güneşli Vergi Dairesi'ne ödendiğini beyanla açılan davanın reddini savunmuştur.

Davalılar .... ve ... Tem. Tur. Hiz. A.Ş. vekili, davacının hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını belirterek açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararını Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davalılardan .... açısından davanın husumetten reddine, diğer davalılar bakımından da davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, kanuni süresi içinde davacı vekilli temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında, davalılar Orion Holding A.Ş. ve ... Tem. Tur. Hiz. A.Ş. şirketleri arasındaki hukuki ilişkinin niteliği bakımından uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı, davalı .... bünyesindeki ... Tem. Tur. Hiz. A.Ş. işçisi olarak çalıştığını, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğunu, ....'nin de alacaklardan sorumlu olduğunu iddia etmiş, davalı ... ve ... şirketleri ise, davacının ...'nin işçisi olduğunu, davalı ...'da çalışmasının bulunmadığını savunmuşlardır. Davalı... Eskişehir ise, davalı ... şirketinin müvekkilleri şirkete ait olan... Plus AVM'de temizlik işlerini üstlendiğini beyan etmiştir.

Davacı, davalı .... bünyesindeki ... Tem. Tur. Hiz. A.Ş. işçisi olarak çalıştığını, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğunu, ....'nin de alacaklardan sorumlu olduğunu iddia etmiş, davalı ... ve ... şirketleri ise, davacının ...'nin işçisi olduğunu, davalı ...'da çalışmasının bulunmadığını savunmuşlardır. Davalı... Eskişehir ise, davalı ... şirketinin müvekkilleri şirkete ait olan... Plus AVM'de temizlik işlerini üstlendiğini beyan etmiştir.

Somut olayda, davacının SGK kayıtlarına göre, ... şirketinde çalıştığı, ticaret sicil kayıtlarından iki şirketin de adresinin aynı olduğu, ....'nin kurucusu Yalçın Karaman'ın, ...'ın yönetim kurulu üyeliği ve başkanlığına getirilen .... adına gerçek kişi temsilcisi olduğu görülmektedir. Diğer yandan, davacı tanıklarından ... "Davacı ... Alışveriş Merkezi'nde temizlik görevlisi olarak çalışıyordu. Davacıyla beraber ... Alışveriş Merkezi'nde .... işçisi olarak 1 yıl kadar birlikte çalıştık.......'nin iflas etmesi nedeniyle işi bıraktığını biliyorum.” şeklinde beyanda bulunmuş olup, davalı... Eskişehir tanığı bu hususta beyanda bulunmamış, diğer davalılar da tanık dinletmemişlerdir.

Mahkemece davacının Orion' da çalışmasının bulunmadığı belirtilerek davalı ... adına açılan davanın husumetten reddine karar verilmiş ise de yukarıda bahsedilen hususların değerlendirilmediği ve yeterli araştırma yapılmadığı görülmektedir. Buna göre, davalılar arasındaki ilişki ve aralarında organik bağ olup olmadığı incelenmeli, gerekirse yeniden ilgili işverenliklerle ilgili ticaret sicil kayıtları ve mevcutsa hizmet alım sözleşmeleri ile ekli şartnameleri getirtilmeli, davalılar arasındaki ilişkinin niteliği ve ardından davacının çalışma yeri tespit olunmalıdır. Ticaret Sicil Kayıtları ile Sosyal Sigortalar Kurumu kayıtları da getirtilip deliller hep birlikte değerlendirilerek davalıların sorumluluk hususunun tespit edilmesi gerekir. Mahkemece eksik incelemeyle karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21210, Karar No: 2015/6525, Tarih: 05.05.2015

**17. Hukuk Dairesi         2013/21210 E.  ,  2015/6525 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; davalıların işleteni ve sürücüsü oldukları aracın neden olduğu 28.8.2010 tarihinde meydana gelen trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan müvekkillerinin murisi ....'nın hayatını kaybettiğini belirterek, davacı anne ve baba için 30.000'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ vekili; kazaya karışan aracın kazadan önce düzenlenen 01.04.2010 tarihli uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı ....'ne kiralandığını, müvekkili şirketin bu nedenle işleten sıfatının bulunmadığını öne sürerek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili; dava konusu kazada vefat eden .... ...'nin, müvekkilinin arkadaşı olan ...'ın kız arkadaşı olduğunu, olay tarihinde ....'yı ailesinin yanına götürmek üzere kiraladıkları araçla yola çıktıklarını, müvekkilinin normal bir hızla seyretmesine rağmen, aracın freninin patlaması nedeniyle söz konusu kazanın meydana geldiğini, emniyet kemeri bağlı olan müvekkili ile ...'ın kazayı hafif yaralarla atlattıklarını, ancak emniyet kemeri bağlı olmayan müteveffanın araçtan dışarı fırlayarak vefat ettiğini, istenilen tazminatın fahiş olduğunu, davalılardan ticari faiz talep edilemeyeceğini ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, davacıların her biri için 12.000'er TL olmak üzere toplam 24.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... .... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava trafik kazası nedeni ile Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı BK m. 53) gereğince manevi tazminat istemine ilişkindir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava trafik kazası nedeni ile Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı BK m. 53) gereğince manevi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK.'nun hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde "işleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve aracı üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 85. Maddesinde ise "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmüne yer verilmiştir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu

tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Somut olayda, davalı ....... zarara neden olan aracın maliki olup davalı vekili ibraz ettiği 1.4.2010 tarihli araç kiralama sözleşmesi ile olay tarihinde aracın uzun süreliğine dava dışı ......'ne kiralandığını, aracın zilyedinin kiracı şirket olduğunu, müvekkilinin işleten sıfatının bulunmadığını ileri sürmüştür.