muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/543, Karar No: 2023/606, Tarih: 14.11.2023

Organ ve doku naklinde yer alan aracılık etmek terimi organ vericisi- organ alıcısı ve organ alma ve nakletme işlemini yapan kişiler arasındaki hukuk dışı ilişkileri düzenlemek, rol almak anlamında kullanılmış ve aracılık etmek terimine olumsuz bir anlam yüklenmiştir. Satış işlemine aracılık etmek satış işlemine yardımcı hareketlerdir. Organı satacak veya satın alacak kişiyi bulmak, tanıştırmak, satış ve alışa ilişkin gerekli işlemleri yapmak buna örnek olarak gösterilebilecek hareketlerdir (Köksal Bayraktar, Keskin Kirizoğlu, Ali Kemal Yıldız, Pınar Memiş Kartal, Sinan Altuç, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Barış Erman, Fulya Eroğlu Erman, Gülşah Kurt, Hasan Sınar, Özel Ceza Hukuku İstanbul, 2017, 1. bası, On İki Levha Yayınevi, Cilt II, s. 297).

Yine madde gerekçesinde de belirtildiği gibi, suç, bu yönüyle çok failli bir suç özelliğini taşımaktadır. Bu suçlar açısından tipikliğin gerçekleşebilmesi için birden fazla failin bulunması şarttır. Bu tür suçlar bir kişi tarafından işlenemez. Çok failli suçlar birleşme ve karşılaşma şeklinde ortaya çıkabilir. Birden fazla fail aynı yönde birleşip suç işliyorlarsa birleşme söz konusu olacaktır. Birden fazla fail, aynı suçta değişik nedenlerle karşılaşıyorsa bu durumda da karşılaşma suretiyle çok failli suç karşımıza çıkmaktadır. Organ veya doku alım satımında da karşılaşma şeklinde çok failli suç söz konusu olacaktır.

Diğer yandan TCK’nın "Zorunluluk hali" başlığıyla düzenlenen 92. maddesi; "Organ veya dokularını satan kişinin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak, hakkında verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir." şeklinde düzenlenmiş,

Madde gerekçesinde ise; "Yukarıdaki maddeye göre, organ ve dokunun para veya sair bir maddî menfaat karşılığında tedavüle tabi tutulması, suç oluşturmaktadır. Kişinin kendi organ ve dokuları açısından bu fiilleri işlemesi de suç oluşturmaktadır. Ancak, kişinin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak, hakkında verilecek cezada indirim yapabilmek veya ceza vermekten vazgeçmek hususunda mahkemeye takdir yetkisi tanınmıştır." açıklamalarına yer verilmiştir.

Görüldüğü gibi TCK’nın 92. maddesinde organ veya dokularını satan kişi açısından özel bir zorunluluk hâli düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, organ veya dokularını satan kişinin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak, hakkında verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir. Hâkim, failin bu durumda olduğunu olayın ve tabi ki failin içinde bulunduğu tüm şartları gözeterek tespit edecektir.

Görüldüğü gibi TCK’nın 92. maddesinde organ veya dokularını satan kişi açısından özel bir zorunluluk hâli düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, organ veya dokularını satan kişinin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak, hakkında verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir. Hâkim, failin bu durumda olduğunu olayın ve tabi ki failin içinde bulunduğu tüm şartları gözeterek tespit edecektir.

Önemli hukuksal ve etik tartışmalara da neden olan bu düzenlemenin insan bedeninin ticarete konu olamayacağına ilişkin benimsenmiş ve sözleşmelere de yansıtılmış kurala bütünüyle aykırı olduğu önemle vurgulanmakta, ayrıca böyle bir düzenlemenin örgütlü suçluluğu artıracağı, "içinde bulunulan sosyal ve ekonomik koşullar" ifadesi, objektif olarak saptanabilecek bir husus olmadığından sübjektif ve suiistimallere açık bir ölçüt olduğu, bu hâliyle belirlilik ilkesine de aykırı olan bu düzenlemenin farklı uygulamalara neden olabileceği, adalet duygusunu zedeleyici ve eşitlik ilkesine aykırı sonuçlar ortaya çıkarabileceği ve yine bu durumun Anayasa’nın 2. maddesinde düzenlenen sosyal devlet ve hukuk devleti ilkeleri ile 12. maddesinde düzenlenen temel hak ve hürriyetlerin dokunulamaz, devredilemez ve vazgeçilmez olarak sayılan niteliklerine ve TCK'nın 3/2. maddesine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir (Hakan Hakeri, s.1149; Köksal Bayraktar, Keskin Kirizoğlu, Ali Kemal Yıldız, Pınar Memiş Kartal, Sinan Altuç, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Barış Erman, Fulya Eroğlu Erman, Gülşah Kurt, Hasan Sınar, s. 306). Bu maddenin düzenlenmesine, yaşadığı maddi sıkıntılar nedeniyle organını satma noktasına gelmiş kişiye ceza vermenin vicdani olmadığı düşüncesi egemen olmuştur, Hâkime tanınan takdir hakkı ile hukuk ve vicdan arasında denge sağlanmaya çalışılmıştır.

TCK’nın 92. maddesinde verici için belirlenen zorunluluk hâli gibi düzenlemeye alıcı bakımından yer verilmemiştir. Bu bakımdan içinde bulunduğu yaşam tehlikesinden kurtulmak ve sağlığına kavuşmak için organ veya doku alan kişi bakımından TCK’nın 25. maddesindeki zorunluluk hâlinin uygulanabileceği ileri sürülmüştür. Ancak doktrinde bu görüş organ ve doku alınmasının zaten kişilerin hayatlarını kurtarmak amacıyla gerçekleştirildiği bunun içinde verici konumundaki kişinin rızasının alınarak organ veya dokusunun alınması gerektiği, Kanun’da 92. maddede açık olarak zorunluluk hâlinin isleyebileceği durum olan vericinin zor durumda bulunması hâlinin düzenlendiği, bu durumun organ ve doku ticareti suçu için getirilmiş özel bir zorunluluk hâli olduğu ve bunun dışındaki hareketler açısından bir zorunluluk hâlinden bahsetmenin suçun islenmesine teşvik niteliği taşıdığı ve organ ve doku ticaretiyle mücadeleyle bağdaşmaması nedenleriyle yerinde olmayacağı gerekçeleriyle eleştirilmiştir (Murat Aydın, Tıbbi Müdahale Olarak Organ ve Doku Nakli ve Ceza Sorumluluğu, Konya, 2008, s. 158).

Uyuşmazlığın sağlıklı bir şekilde çözümlenmesi için zorunluluk hâlinin de değerlendirilmesi gerekmektedir.

Zorunluluk hâli TCK'nın 25/2. maddesinde; "Gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelik olup, bilerek neden olmadığı ve başka suretle korunmak olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak veya başkasını kurtarmak zorunluluğu ile ve tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantı bulunmak koşulu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez" şeklinde düzenlenmiştir.

Gerek öğreti de gerekse yargısal kararlarda benimsendiği üzere zorunluluk hâlinin varlığının kabul edilebilmesi için şu şartların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

1- Tehlikeye ilişkin şartlar,

a) Ağır ve muhakkak bir tehlike olmalıdır.

b) Tehlike bir hakka yönelik olmalıdır.

c) Tehlikeye bilerek neden olunmamalıdır.

2- Korunmaya ilişkin şartlar,

a) Tehlikeden başka türlü kurtulma imkanı bulunmamalıdır.

b) Tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantı bulunmalıdır.

c) Tehlikeye karşı koyma görevi bulunmamalıdır. (Artuk, Gökcen, Yenidünya, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ankara, 2012, s. 523 vd; İzzet Özgenç, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ankara, 2013, s. 392 vd, Centel/Zafer/Çakmut, Türk Ceza Hukukuna Giriş, İstanbul, 2005, s. 321 vd; Hakan Hakeri, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ankara, 2011, s. 347 vd; Sedat Bakıcı 5237 sayılı Yasa Kapsamında Ceza Hukuku Genel Hükümleri, Ankara, 2007, s.503 vd, Zeynel T. Kangal, Ceza Hukukunda Zorunluluk Durumu, Ankara, 2010)

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.02.2004 tarihli ve 26-39 sayılı kararında "Kendisine saldıran başıboş köpeğe zaruretten dolayı bir el ateş eden", 24.10.1977 tarihli ve 332-375 sayılı kararında ise "Rastladığı bir kavgayı ve husulü mümkün vahim olayları önlemek ve polisi davet maksadıyla meskun mahalde havaya ateş eden" sanıkların zaruret hâli nedeniyle meskun mahalde nedensiz ateş etmek suçundan cezalandırılamayacakları kabul edilmiştir.

Diğer taraftan, zorunluluk hâli 765 sayılı Türk Ceza Kanunun'da bir hukuka uygunluk nedeni olarak kabul edilmekte iken, TCK'da kusurluluğu ortadan kaldıran bir neden olarak sayılmış olup, dolayısıyla TCK uygulamasında, zorunluluk hâlinde suç işleyen kişi hakkında "Beraat" değil, TCK'nın 25/2. maddesi uyarınca "Ceza verilmesine yer olmadığı" kararı verilmelidir. Bu husus, CMK'nın 223/3-b maddesinden de açıkça anlaşılmaktadır.

B. Somut Olayda Hukukî Nitelendirme

Böbrek hastası olan sanık ...'nin diyalize girmek için gittiği özel diyaliz merkezinden tanıdığı inceleme dışı sanık ...'nın ayarladığı verici olan inceleme dışı sanık ...'ın böbreğinin alınarak sanık ...'ye nakledildiği, organ naklinden sonra nakil karşılığında ödenmesi taraflarca kabul edilen 35.000 TL’nin sanık ...'nin babası olan sanık ... tarafından inceleme dışı sanıklar ...'ya ve ...'a ödendiği anlaşılan olayda;

B. Somut Olayda Hukukî Nitelendirme

Böbrek hastası olan sanık ...'nin diyalize girmek için gittiği özel diyaliz merkezinden tanıdığı inceleme dışı sanık ...'nın ayarladığı verici olan inceleme dışı sanık ...'ın böbreğinin alınarak sanık ...'ye nakledildiği, organ naklinden sonra nakil karşılığında ödenmesi taraflarca kabul edilen 35.000 TL’nin sanık ...'nin babası olan sanık ... tarafından inceleme dışı sanıklar ...'ya ve ...'a ödendiği anlaşılan olayda;

TCK’nın 92. maddesindeki zorunluluk hâlinin açık bir biçimde ve yalnızca organ veya dokularını satan kişi bakımından düzenlenmesi, bu durumun organ ve doku ticareti suçu için getirilmiş özel bir zorunluluk hâli olması ve bunun dışındaki hareketler açısından bir zorunluluk hâlinden bahsetmenin suçun işlenmesini teşvik niteliği taşıyacak olmasının yanı sıra bu durumun organ ve doku ticareti suçuna karşı yürütülen mücadeleyle de bağdaşmaması hususları dikkate alındığında; TCK’nın 25 maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen genel zorunluluk hâlinin organ ve doku ticareti suçu açısından söz konusu olamayacağının kabul edilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, 24.11.2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli ve 140-85 sayılı kararı ile TCK’nın 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi karşısında, sanıklar hakkında belirtilen maddenin uygulanması bakımından bu hususun anılan iptal kararı dikkate alınmak suretiyle infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne Özel Daire kararının kaldırılmasına, usul ve yasaya uygun olan hükümlerin onanmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurulu Üyesi; itirazın reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 17.01.2018 tarihli ve 4051-524 sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA,

3- Antalya 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 27.01.2016 tarihli ve 585-56 sayılı sanıklar hakkında organ veya doku ticareti suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerinin ONANMASINA,

4- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.11.2023 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/29561, Karar No: 2014/2171, Tarih: 23.01.2014

**3. Ceza Dairesi         2013/29561 E.  ,  2014/2171 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2012/179599

MAHKEMESİ : Bodrum 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 19/01/2012

NUMARASI : 2008/372 (E) ve 2012/27 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava konusu yerin ormana bitişik olması, muhtelif yerlerde temizlik amaçlı yakılmış çalılar bulunması ve orman sınırında yakılan ateşin ormana sirayeti sonucu orman yangının başlaması, 20 gün önce de aynı yerde yangın meydana geldiğinin anlaşılması karşısında, dava konusu yerde orman, fen ve itfaiye bilirkişileri ile keşif yapılarak yangının başlangıç noktası, rüzgarın yönü, yangının temizlik amaçlı yakılan ateşten kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususlarının tespitinden sonra sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi

Bozmayı gerektirmiş, katılan idare vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 23.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5110, Karar No: 2018/10144, Tarih: 10.10.2018

**19. Ceza Dairesi         2016/5110 E.  ,  2018/10144 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

5846 sayılı Kanuna 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun ile değişik soruşturma ve kovuşturma usulünü düzenleyen 75. maddesindeki "71 ve 72. maddelerde sayılan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması şikayete bağlıdır. Yapılan şikayetin geçerli kabul edilebilmesi için hak sahiplerinin veya üyesi oldukları meslek birliklerinin haklarını kanıtlayan belge ve sair delilleri Cumhuriyet Başsavcılığına vermeleri gerekir. Bu belge ve sair delillerin şikayet süresi içinde Cumhuriyet Başsavcılığına verilmemesi halinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir” şeklindeki düzenlemeye göre, şikayetçi ... ve MÜYORBİR meslek birlikleri vekili tarafından dava konusu materyaller ile ilgili olarak 6 aylık yasal şikayet süresi içerisinde hak sahipliğine ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı anlaşılmakla, davaya katılma ve temyiz hakkı bulunmayan şikayetçiler vekilinin temyiz inceleme isteminin, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince tebliğnameye aykırı olarak REDDİNE, 10.10.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13176, Karar No: 2011/13355, Tarih: 30.12.2011

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/13176 E.  ,  2011/13355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Hükümlü hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Çorum Sulh Hukuk, ... 3.Sulh Hukuk, ... 1.Sulh Hukuk ve Kırşehir Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R –

Dava, hükümlüye vasi tayini istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir.

Dosya kapsamındaki, nüfus kayıt sisteminde yerleşim yeri olarak bildirilen "962.Sokak, ... Mahallesi, NO: 7/3 .../ ... " adresin, 05.10.2011 tarihli ... İl Emniyet Müdürlüğünün tutanağı ile ceza evi adresi olduğu, kısıtlı adayının cezaevine girmeden önceki yerleşim yerinin "... Mahallesi, ... Sokak, NO: 41/4 .../ ..." adresi olduğu hükümlünün 01.03.2011 ve 30.09.2011 Tarihli beyanını içeren tutanaktan anlaşılmıştır. Bu durumda uyuşmazlığın, ... Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK.'nun 21 ve 22.(1086 sayılı HUMK.’nun 25 ve 26.) maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 30.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2019/375, Karar No: 2020/223, Tarih: 21.05.2020

**Ceza Genel Kurulu         2019/375 E.  ,  2020/223 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 14. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ağır Ceza

Sayısı : 247-277

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan sanık ...’nun TCK’nın 109/2, 109/3-f, 109/5, 43/1, 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba ilişkin Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesince verilen 10.12.2014 tarihli ve 221-204 sayılı hükmün sanık müdafisi ve katılanlar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 14. Ceza Dairesince 12.04.2018 tarih ve 9778-2795 sayı ile;

"...Çocuğun basit veya nitelikli cinsel istismarı suçunun işlendiği sırada ve eylemle sınırlı süre ile mağdurun iradesiyle hareket edebilme imkânının ortadan kaldırılmasının kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu oluşturmayacağı, kişinin vücudunun suçun konusu olması sebebiyle, mağdurun hareket edebilme özgürlüğü ortadan kaldırılmadan bu suçun işlenemeyeceği, dosya kapsamına göre de sanığın, mağdurun hürriyetini kısıtlayan başkaca bir hareketinin bulunmaması karşısında, mevcut hâliyle eylemin sadece TCK'nın 103. maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçunu oluşturduğunun gözetilmemesi," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yerel Mahkeme ise 31.07.2018 tarih ve 247-277 sayı ile;

"... Sanığın 15 yaşından küçük olan mağduru alıkoyarak ve gitmesine izin vermeyerek onu hürriyetinden yoksun kıldığı," şeklindeki gerekçeyle bozmaya direnerek sanığın mahkûmiyetine karar vermiştir.

Bu hükmün de sanık müdafisi ve katılanlar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 26.10.2018 tarihli ve 82472 sayılı "onama" istekli tebliğnamesi ile dosya, 6763 sayılı Kanun'un 36. maddesiyle değişik CMK'nın 307. maddesi uyarınca kararına direnilen Daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 14. Ceza Dairesince 19.06.2019 tarih ve 9458-10112 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gelen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanık hakkında çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü Özel Dairece onanmak suretiyle kesinleşmiş olup direnmenin kapsamına göre inceleme sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun unsurları itibarıyla oluşup olmadığının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 27. maddesi uyarınca öncelikle, Yerel Mahkeme kararının "yeni hüküm" niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ceza Genel Kurulunun süreklilik kazanmış uygulamalarına göre şeklen direnme kararı verilmiş olsa dahi;

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun unsurları itibarıyla oluşup olmadığının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 27. maddesi uyarınca öncelikle, Yerel Mahkeme kararının "yeni hüküm" niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ceza Genel Kurulunun süreklilik kazanmış uygulamalarına göre şeklen direnme kararı verilmiş olsa dahi;

a) Bozma kararı doğrultusunda işlem yapmak,

b) Bozma kararında tartışılması gerektiği belirtilen hususları tartışmak,

c) Bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme ya da toplanan yeni delillere dayanmak,

d) Önceki kararda yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak,

Suretiyle verilen hüküm, direnme kararı olmayıp yeni bir hükümdür. Bu nitelikteki bir hükmün temyiz edilmesi hâlinde ise incelemenin Yargıtayın ilgili dairesi tarafından yapılması gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan sanığın TCK’nın 109/2, 3-f, 5, 43/1, 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesince kurulan 10.12.2014 tarihli ve 221-204 sayılı hükmün Özel Dairece bozulmasından sonra yapılan yargılamada; Yerel Mahkemece bozma ilâmına direnilerek sanığın kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan TCK’nın 109/2, 3-f, 5, 43/1, 53 ve 63. maddeleri uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, ilk hükümde temel cezanın "Sanığın mağdura karşı cebir ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu işlediği sabit görülmekle, eylemine uyan 5237 sayılı TCK'nın 109. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca suçun işleniş biçimi, failin kastının yoğunluğu, gözönüne alınarak takdiren sanığın 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına," şeklinde tayin edildiği ve sanık hakkında TCK’nın 62. maddesinin uygulandığı, ancak ikinci hükümde temel cezanın "Sanığın mağdura karşı üzerine atılı cebir, tehdit veya hile kullanmak suretiyle kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçunu işlediği sabit olduğundan suçun işleniş biçimi, suç konusunun önem ve değeri, sanığın kastına dayanan kusurunun ağırlığı ile suç sebep ve saikleri dikkate alınarak TCK'nın 109. maddesinin 2. fıkrası uyarınca takdiren 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına" şeklinde belirlenerek gerekçenin değiştirildiği ve “Sanık hakkında TCK'nın 62. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına,” paragrafına yer verildiği anlaşılmıştır.

Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesince sanığın kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan mahkûmiyetine ilişkin ilk hükmün Özel Dairece, sanığın eyleminin çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçu kapsamında kaldığı belirtilerek bozulmasından sonra yargılama yapan Yerel Mahkemenin, sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünde temel cezanın tayinininde önceki hükümde yer almayan; "Suç konusunun önem ve değeri, sanığın kastına dayanan kusurunun ağırlığı ile suç sebep ve saikleri," ibarelerini ekleyerek yeni ve değişik gerekçe oluşturduğu ve "Sanık hakkında TCK'nın 62. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına," karar vermek suretiyle önceki cezadan farklı bir cezaya hükmettiği anlaşılmaktadır.

Bu şekilde bozma sonrası yapılan incelemeye dayanılarak yeni gerekçe ve uygulama maddesinin değiştirilmesi suretiyle kurulan hüküm direnme kararı niteliğinde değildir. Önceki hükümde yer almayan bu hususlar Özel Dairece denetlenmemiş olduğundan, Özel Dairece denetlenmeyen bir konunun ilk kez ve doğrudan Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmesine kanunen imkân bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesinin kararı direnme kararı olmayıp yeni hüküm niteliğinde olduğundan, Özel Daire denetiminden geçmemiş bulunan yeni hükmün doğrudan ve ilk kez Ceza Genel Kurulu tarafından ele alınması mümkün olmadığından dosyanın incelenmek üzere Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesince verilen 31.07.2018 tarihli ve 247-277 sayılı karar "yeni hüküm" niteliğinde olduğundan, dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 21.05.2020 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.