muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/3950, Karar No: 2007/6304, Tarih: 07.05.2007

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2007/3950 E.  ,  2007/6304 K.**

**"İçtihat Metni"**

... Konut Hizmet Yön. İşletmeciliği A.Ş vekili avukat ... ile ... Konutları Site Yönetimi Temsilen Yönetim Kurulu Başkanı ... vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 11.5.2006 tarih ve sayılı hükmün Dairenin 14.2.2007 tarih ve 14369-1943 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Davacının açtığı dava sonunda, mahkemece yapılan yargılama sonunda 11.5.2006 tarihli kararla davanın reddine karar verildiği, kararın davacı tarafça temyiz edilmesi üzerine dairemizce 14.2.2007 tarihli kararla kararın onandığı, dairemizin onama kararına karşın davacının bu kez karar düzeltme talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacı az yukarıda anılan mahkeme kararını temyiz ederken duruşmalı olarak temyiz etmesine ve fazlası saklı tutulan miktara göre temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması gerekmesine rağmen, zuhulen miktar bakımından duruşmaya tabi olmadığı gerekçesiyle davacının duruşma isteğinin reddine karar verildiği bu kez yapılan inceleme sonucu anlaşılmış olmakla davacının bu yöne ilişkin karar düzeltme isteğinin kabulü ile dairemizin onama kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacının karar düzeltme itirazının bu yönüyle kabulüne, dairemizin 14.2.2007 gün ve 2006/14369 E, 2007/1943 K. sayılı onama kararının kaldırılmasına, duruşma günü verilerek taraflara tebliğinin sağlanması için dava dosyasının kaleme tevdiine, 7.5.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1424, Karar No: 2021/2909, Tarih: 12.04.2021

**2. Hukuk Dairesi         2021/1424 E.  ,  2021/2909 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

DAVACI-DAVALI : ...

DAVALI-DAVACI : ...

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-davacı erkek tarafından kendi davasının reddi, kusur belirlemesi, tazminatlar, kadın yararına hükmedilen nafakalar ve iştirak nafakasının miktarı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davalı-davacı erkeğin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Davacı-davalı kadının çalıştığı, düzenli ve sürekli gelirinin bulunduğu, boşanmakla yoksulluğa düşmeyeceği anlaşılmaktadır. Öyleyse Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi şartları kadın lehine oluşmamıştır. Davacı-davalı kadının yoksulluk nafakası talebinin reddi gerekirken, yazılı şekilde kabulü doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

3-Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre 2003 doğumlu ortak çocuk ... yararına takdir edilen iştirak nafakası çoktur. Bölge adliye mahkemesince Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. ve 3. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda l. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcın istek halinde yatırana geri verilmesine, dosyanın ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi. 12.04.2021 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2020/427, Karar No: 2020/3180, Tarih: 18.09.2020

**16. Hukuk Dairesi         2020/427 E.  ,  2020/3180 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 102 ada 20 parsel sayılı 39.294,62 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek, ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiş; aynı yer çalışma alanında bulunan 105 ada 128 parsel sayılı 1.613.310,05 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise, mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmiştir. Davacı ..., tapu kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, taşınmazın tapu kaydının iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle, dava konusu 102 ada 20 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Davacı ...’in çekişmeli 105 ada 128 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelemesine gelince; Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerinde, davacı lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluşmadığı kabul edilmek suretiyle davanın reddine dair yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Toplanıp, değerlendirilen deliller ve tüm dosya kapsamından davacının davaya konu 105 ada 128 sayılı parsel üzerinde iktisap sağlayan zilyetliği bulunmadığı belirlenmiş olup; Mahkemenin buna ilişkin kabulünde isabetsizlik bulunmamaktadır. Ne var ki, davacı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yanında tescil ilamı ile oluşan tapu kaydına da dayanmış olduğu halde mahkemece bu yön üzerinde durulmamış; davacının tutunduğu 20.05.2003 tarih ve 8 sıra numaralı tapu kaydının oluşumuna esas tescil ilamı ve krokisi keşifte uygulanmamış olduğundan yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece, mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı; yapılacak bu keşifte, davacının dayandığı tapu kaydı ve haritası uygulanıp kapsamı 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmeli, tescil krokisinin uygulama kabiliyetinin bulunmaması durumunda ise tapu kaydının hudutlarının mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, teknik bilirkişiye uygulanan tapu kaydının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, uygulama sonucunda çekişmeli taşınmaz bölümünün tapu kaydının kapsamı içinde kalıp kalmadığı kesin olarak saptanmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı ...’in temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

18.09.2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/34750, Karar No: 2016/6541, Tarih: 10.11.2016

**6. Ceza Dairesi         2013/34750 E.  ,  2016/6541 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Yağma, Tehdit

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanık ve katılanın bir dönem nişanlı oldukları ve nişanın bozulmasından sonra aralarında oluşan husumet nedeniyle karşılıklı süregelen davalarının bulunduğu, olay tarihinde katılanın yine sanıkla karşılıklı devam eden ...... Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/56 esas sayılı dava dosyasının 21.07.2011 tarihli duruşması için ..... ilçesine akşam 20.00 civarında otobüs ile geldiği, katılanın beyanına göre ablasına ait evde biraz alkol aldıktan sonra alışveriş yapmak için dışarı çıktığı esnada yanına yanaşan bir araçtan sanığın inerek şikayetini geri almazsa buradan sağ gidemezsin diyerek katılanı ara bir sokağa götürüp katılana ait 2 adet cep telefonunu zorla aldığı ve olay yerinden ayrıldığı, sanığın aşamalardaki savunmalarında ise atılı suçu reddettiği, suça konu telefonların olaydan birkaç ay sonra tanık ...... tarafından savcılığa getirilip teslim edildiği, ....... 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2012/241 Esas, 2014/402 Karar sayılı dava dosyanının uyap üzerinden incelenen gerekçeli kararına göre tanık ..... ...... 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2012/241 Esas, 2014/402 Karar sayılı dava dosyasında suç delillerini yok etme, gizleme ve değiştirme suçundan yargılanıp beraat eden ve dosyamız sanığı ...'in olay tarihinde yanında çalışan sanık ...'dan söz konusu telefonları aldığını beyan etmesi karşısında; söz konusu dava dosyasının aslının getirtilerek, o dosyada tanık olarak dinlenen....... konu ile ilgili beyanlarına başvurulup ayrıca katılan ... ve tanık ..... birbirlerini daha önce tanıyıp tanımadıkları, adı geçen tanık ve katılandan ayrı ayrı sorulduktan sonra delillerin bir bütün olarak değerlendirilip sanığın hukuki durumunun buna göre tespiti gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan ... ...... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 10.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15938, Karar No: 2014/13033, Tarih: 30.09.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/15938 E.  ,  2014/13033 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Aksaray 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12/06/2014

NUMARASI : 2014/30-2014/725

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulü kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, 21.12.2013 tarihinde davalı Z.. K..'nın malik ve sürücüsü olduğu ...plakalı zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan aracı ile C.. Y..'nın maliki ve sürücüsü olduğu araca iki sokağın kesiştiği kavşakta çarptığını, bu kazanın meydana gelmesinde davalının asli kusurlu olduğunu, kaza nedeni ile müvekkiline ait araçta hasar meydana geldiğini, hasar gören ve değiştirilmesi gereken parçalar Aksaray 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/36 D. İş sayılı dosyası üzerinden tespit edildiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000.00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 05/06/2014 tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini 6.014,67 TL'ye çıkarmıştır

Davalı vekili, süresinden sonra sunduğu cevap dilekçesinde, kusur ve hasar yönünden daha önce alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, açılan davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile 3.063,00 TL' nin kaza tarihi olan 21/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır. Başka bir deyişle BK’nun 42. maddesi uyarınca (6102 sayılı Kanun 50. md.) motorlu aracın neden olduğu zarar nedeniyle meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar.

Somut olayda, hükme esas Adli Tıp Kurumu raporunda davacıya ait aracın onarımının hesaplanmasında orijinal parçalar yanında eşdeğer parçaların da esas alındığı anlaşılmaktadır. Gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle sağlanır.

Somut olayda, hükme esas Adli Tıp Kurumu raporunda davacıya ait aracın onarımının hesaplanmasında orijinal parçalar yanında eşdeğer parçaların da esas alındığı anlaşılmaktadır. Gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle sağlanır.

Bu durumda mahkemece Adli Tıp Kurumu raporunda orijinal parça kullanılarak hesaplanan gerçek hasar miktarının doğru olduğunun kabulü gereklidir. Mahkemece; orijinal parça hesabına göre belirlenen miktar hükme esas alınması gerekirken, yan sanayi yedek parça hesabına göre hüküm verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, aşağıda dökümü yazılı 156,23 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 30.9.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5369, Karar No: 2021/592, Tarih: 04.10.2021

**6. Hukuk Dairesi         2021/5369 E.  ,  2021/592 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi : ...

-KARAR-

Davacı gerçek dışı tanıklık yapıldığı ve adi yazılı sözleşmeye üstünlük tanındığı gerekçeleriyle yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur.

Mahkemece yalan tanıklık iddiasıyla ilgili kesinleşmiş yargı kararı bulunmadığı gerekçesiyle yargılanmanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

Karar ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargılamanın yenilenmesi HUMK 449 ve 381/1, Harçlar Kanunu’nun 10. maddelerinde açıkça düzenlendiği üzere bağımsız bir dava niteliğindedir. Mahkemelerce ilk davadan bağımsız olarak ayrı bir esasa kaydedilerek karar verilir.

5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkındaki Kanun’un 25 ve geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan Bölge Adliye Mahkemeleri 20.07.2016 tarihinde göreve başlamış olup, bu tarihten sonra verilen kararlar istinaf incelemesine tabi olması kanun gereğidir. Bu nedenle az yukarıda belirtildiği üzere yeni ve ayrı bir karar olan iade-i muhakame kararları istinaf kanun yolu incelemesine tabi olmalıdır. Kaldı ki 7251 sayılı Kanun’un 47. maddesi ile 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesinin 2. fıkrasındaki 454 ibaresi 444 olarak değiştirilmiş olup bu değişiklikle iade-i muhakeme talepleri hakkında verilen kararlar hakkında HUMK hükümlerinin uygulanmayacağı açık bir şekilde belirlenmiştir. Usul hükümlerinde yapılan değişiklik derdest davaları da kapsayacak şekilde derhal uygulanır.

Tüm bu hususlar nazara alındığında iade-i muhakeme talepleri hakkında 20.07.2016 tarihinden sonra verilen ilk derece mahkemeleri kararlarına HMK hükümleri uygulanacağından bu kararlar istinaf incelemesine tabidir. Bu gerekçelerle istinaf incelemesi yapılması için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle ilk derece mahkemesince 10.06.2021 tarihinde verilen kararın istinaf incelemesine tabi olduğundan istinaf incelemesi yapılması için dosyanın ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere ilk derece MAHKEMESİNE İADESİNE, 04.10.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2112, Karar No: 2015/1996, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/2112 E.  ,  2015/1996 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 10.03.2014 gün ve 2013/224 E. 2014/251 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14902 E. 2014/18429 K. sayılı ilamı ile;

"....Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde, “…Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez…” denilerek alt işverenlik ilişkisinde muvazaaya bağlanan hukuki sonuç açıklanmıştır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Diğer taraftan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 15. maddesinde “Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” denilmiştir.