muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/92, Karar No: 2023/1126, Tarih: 23.01.2023

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, arabuluculuk son tutanak tarihinden sonraki döneme ilişkin alacakların dava şartı yokluğu sebebiyle reddi gerektiği yönündeki bozma ilâmına uygun hüküm kurulup kurulmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 22 ve 34 üncü maddeleri, 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK' ya eklenen geçici 23 üncü madde, 7036 sayılı ... Mahkemeleri Kanunu'nun 3 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

23.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2944, Karar No: 2020/5552, Tarih: 09.11.2020

**2. Hukuk Dairesi         2020/2944 E.  ,  2020/5552 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ :Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-karşı davalı kadın tarafından kusur belirlemesi, erkeğe verilen tazminatlar ve tedbir nafakasının reddi yönünden; davalı-karşı davacı erkek tarafından ise kadının davasının kabulü, kusur belirlemesi ve tazminatların miktarı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı-karşı davacı erkeğin tüm, davacı-karşı davalı kadının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davalı-karşı davacı erkek yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK m. 174/1) ve manevi (TMK m. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda l. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın Mete'ye yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 267.80 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatıran Hatice'ye geri verilmesine, dosyanın ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi.09.11.2020 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2014/14069, Karar No: 2014/15003, Tarih: 11.11.2014

**4. Hukuk Dairesi         2014/14069 E.  ,  2014/15003 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... ... ... ... .... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... vd aleyhine .../05/2012 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen .../.../2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Tebligat Kanunu'nun .../.... maddesinde "Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosya kapsamından; davalı ...'ün ........... İlçe Emniyet Müdürlüğü aracılığı ile "..... Mahallesi,..Sokak ,No: .../..., Merkez/ ....." olarak tespit edilen yerleşim yeri adresine gerekçeli kararın Tebligat Kanunu'nun .../.... maddesi gereğince tebliğ edildiği; anılan davalının nüfus kayıt örneğinde ise yerleşim yeri adresinin ".....Mahallesi, .... Sokak, No:...-..., İç Kapı No: ..., Merkez/ ....." olarak belirtildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda belirtilen düzenleme uyarınca, adı geçenin nüfus kayıt örneğinde belirtilen mernis adresine gerekçeli karar tebligata çıkartılmalı, temyiz süresi beklendikten sonra dosyanın gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Dosyanın gösterilen nedenlerle ve yukarıda bildirilen şekilde işlem yapılmak üzere GERİ ÇEVRİLMESİNE .../.../2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6158, Karar No: 2009/7197, Tarih: 22.06.2009

**1. Hukuk Dairesi         2009/6158 E.  ,  2009/7197 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : MARMARİS 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/10/2007

Taraflar arasındaki davadan dolayı Marmaris 1. Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 23.10.2007 gün ve  243-263 sayılı  hükmün onanmasına ilişkin olan 2.3.2009 gün ve  1191-2566 sayılı kararın düzeltilmesi süresinde davacı vekili tarafından istenilmiş olmakla, dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, çekişmeli taşınmazın kıyı-kenar çizgisine göre kıyıda kaldığı iddiasına dayalı tapu iptal ve sicilin kütükten terkini isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş hüküm davacı ve bir kısım davalılar tarafından temyiz edilerek, karar Dairece kabul edilen bölüm yönünden özel mülke konu olamayacağı ve hakkında sicil oluşturulamayacağı gözetilmek suretiyle tapunun iptali ile yetinilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, bozmaya uyularak verilen karar tekrar davacı ve davalı F.. tarafından temyiz edilmiş ve karar Dairece onanmış olup, davacı Hazine tarafından karar düzeltme isteğinde bulunulmuştur.

Dosya içeriğine ve toplanan delillere göre; çekişme konusu taşınmazın kadastro tespitinin 27.07.1990 tarihinde yapıldığı, 14.05.1991'de kesinleştiği ve davanın 16.4.2003 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Her nekadar, nizalı taşınmazın kıyı-kenar çizgisi içinde kalan bölümü devletin hüküm ve tasarrufu altında ve kamu malı niteliğinde özel mülkiyete konu olamayacak (Anayasanın 43, 3402 Sayılı Kadastm Yasasının 16/C , 3621 Sayılı Yasanın 4. maddesi gereğince) yerlerden olduğu keşfen saptanmış ise de; 25.2.2009 tarihinde kabul edilip, 14.3.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasanın 2. maddesi ile 3402 Sayılı Yasanın 12. maddesinin 3. fıkrasına eklenen "bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın uygulanır" ve 3. maddesi ile eklenen geçici 10. maddesinin" bu kanunun 12. maddesinin 3. fıkrası hükmü devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır” şeklindeki yasal düzenleme gözetildiğinde kadastro tespitinin kesinleştiği tarih olan 14.5.1991 ile davanın açıldığı tarih arasında 3402 Sayılı Yasanın  12.maddesinde sözü edilen 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu sabittir.

Hemen belirtilmelidir ki; kural olarak sonradan yürürlüğe giren yasa hükümlerinin ve İçtihadı Birleştirme Kararlarının kazanılmış hak (usulü müktesep hak) ilkesinin 28.6.1960 tarih, 21/9 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince istisnai niteliği gereği kesin hüküm halini almamış eldeki davalarda da gözetilmesi ve uygulanması gerekeceği tartışmasızdır. Öte yandan, yürürlüğe konulan hükümler kamu düzeniyle ilgili bulunduğundan ve re'sen gözetilmesi gerektiğinden somut olayda, aleyhe bozma yasağı ilkesinin de uygulanma yeri bulunmadığı izahtan varestedir.

Hal böyle olunca; mahkemece kurulan hüküm onama tarihi itibarıyla doğru olmakla beraber sonradan yürürlüğe giren ve kesin hüküm halini almamış eldeki davalara da uygulanacağı öngörülen yukarıda değinilen 5841 Sayılı Yasa düzenlemeleri karşısında davacının karar düzeltme isteğinin HUMK'nun 440 maddesi gereğince kabulüne,dairenin 02.03.2009 tarih 2009/1191 E. 2009/2566 K sayılı kararının ortadan kaldırılmasına yerel mahkemenin 23.10.2007 tarih 2007/243 E.2007/263 K sayılı kararının anılan yasa hükümleri doğrultusunda bir karar verilmesi için HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASıNA, 22.6.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7547, Karar No: 2019/6860, Tarih: 21.11.2019

**20. Hukuk Dairesi         2017/7547 E.  ,  2019/6860 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Çekişmeli 101 ada 140 parsel sayılı taşınmazın bulunduğu yere ait tespit tarihi olan 2015 yılından geriye doğru 15-20 yıl içinde çekilmiş orijinal renkli, kenar işaretleri taşıyan memleket haritası ve dayanağı hava fotoğrafı ilgili yerlerden getirtilerek dosyaya eklendikten sonra, dava dosyası hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek hava fotoğraflarına dayanılarak elde edilen memleket haritalarının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritaları ve hava fotoğrafları ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte (komşu parsellerle kenarlaştırılarak) memleket haritaları ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılıp stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve taşınmazın kullanım şeklinin detaylı olarak incelendiği müşterek imzalı ek raporun kendilerinden alınarak bu dosya içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 21/11/2019 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1667, Karar No: 2021/13024, Tarih: 27.10.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/1667 E.  ,  2021/13024 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamımızda, “…davalı Kurum tarafından verilen cevabi yazıda, geç bildirilen ilgili belgelere nazaran tahakkuk eden primlerin davalı ... tarafından 6552 sayılı Yasa kapsamında ödendiği, hizmetlerin işleme alınması için ilgili denetmen raporunun sonucunun beklendiği belirtilmiş olduğundan, mahkemece, dava konusu hizmetlerin davacıya mal edilip edilmediği araştırılıp (ilgili denetmen raporu da ikmal edilmek suretiyle) sonucuna göre hüküm kurulması…” hususları belirtilmiş olup, bozma sonrası davalı Kurum tarafından, her ne kadar prim borcu 6552 sayılı Yasa kapsamında ödenmiş ise de, yasal defterlerde davacı adına bir ödeme gözükmediğinden işbu davanın sonucunun beklendiği belirtilmiş, mahkemece, işverenin davacının çalıştığına dair belgeleri kuruma vermesi ve çıkan borcu ödemesi nedeniyle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmış ise de, söz konusu hüküm eksik incelemeye dayalıdır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olup mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli, sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, her ne kadar mahkemece yazılı şekilde karar verilmiş ise de, işbu davada davalı işverenin beyanının yeterli olmadığı, mahkemece tarafların sunacağı deliller ile birlikte re’sen araştırma ilkesinden hareketle ayrıntılı araştırma yapılıp elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, her ne kadar mahkemece yazılı şekilde karar verilmiş ise de, işbu davada davalı işverenin beyanının yeterli olmadığı, mahkemece tarafların sunacağı deliller ile birlikte re’sen araştırma ilkesinden hareketle ayrıntılı araştırma yapılıp elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Diğer taraftan mahkemece prime esas kazancın tespitine de hükmedildiği anlaşılmakla, prime esas kazanç yönünden; gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir. Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. 82. madde de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Mahkemece, yukarıda belirtilen hususlara dikkat edilip gerekli araştırma yapıldıktan sonra elde edilecek soncu göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...'a iadesine, 27.10.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3007, Karar No: 2021/37, Tarih: 11.01.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/3007 E.  ,  2021/37 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Dava, 07.02.2004 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu gelir ve geçici iş göremezlik ödeneğinden oluşan kurum zararının 506 sayılı Kanunun 26. 10.ncu maddeleri uyarınca rücuan tahsili istemine ilişkin davada; Mahkemece sigortalıya %80,00 sürekli iş göremezlik derecesi üzerinden bağlanan gelirin %56'ya düşmesi nedeniyle ilk peşin sermaye değerli gelir ve geçici iş göremezlik ödeneği hüküm altına alınarak % 85 kusur üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda; 07.02.2004 tarihinde meydana gelen meslek hastalığı sonucu 01.07.2006 tarihli Kontrol muayene sonucu % 80 oranında sürekli iş göremezlik oranın belirlendiği, davacı kurumca yapılan 13.11.2009 tarihli Kontrol muayenede Azalma kaydıyla %56 olarak tespit edildiği, 10.06.2015 tarihli Kontrol muayenesi sonucu Azalma kaydıyla %44 olarak tespit edildiği, sürekli iş göremezlik (80-44) oranlarına göre bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirlerin temin edilmediği, bu durumda, düşmeye bağlı olarak değişime uğrayan gelir, yüksek iş göremezlik oranı nedeniyle bağlanmış olan başlangıçtaki gelir olup; gelir hesabındaki unsurlardan biri olan iş göremezlik oranındaki düşme karşısında, başlangıçtaki gelirin, değişen iş göremezlik oranına uyarlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Mahkemece, Dairemizin 18.01.2013 günlü bozma ilamına uyulduğu halde, bozmanın gereği yerine getirilmeksizin, davalı Kurumca gönderilen fark gelirin 95.256,13 TL olduğuna ilişkin yazısı esas alınıp, %80 orana göre dava konusu yapılan 95.256,13 TL ilk peşin değere itibar edilmek suretiyle önceki gibi davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Dairemizin 18.01.2013 günlü bozma ilamında "Peşin değer, gelecekte ödenecek gelirlerin, yaş, kesilme ihtimali ve Kurumca belirlenecek iskonto oranı dikkate alınarak hesaplanan tutarını ifade etmekte olup, Kurum iş kazası ya da meslek hastalığı ile malullük sonucu sigortalılara ve bunların ölümü halinde hak sahiplerine yaptığı her türlü ödemelerle bağlamış bulunduğu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerini, zarara sebep olan işveren ya da üçüncü kişilere rucu etmektedir.

Dairemizin 18.01.2013 günlü bozma ilamında "Peşin değer, gelecekte ödenecek gelirlerin, yaş, kesilme ihtimali ve Kurumca belirlenecek iskonto oranı dikkate alınarak hesaplanan tutarını ifade etmekte olup, Kurum iş kazası ya da meslek hastalığı ile malullük sonucu sigortalılara ve bunların ölümü halinde hak sahiplerine yaptığı her türlü ödemelerle bağlamış bulunduğu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerini, zarara sebep olan işveren ya da üçüncü kişilere rucu etmektedir.

Sürekli iş göremezlik derecesindeki düşmeye bağlı olarak değişime uğrayan gelir, yüksek işgöremezlik oranı nedeniyle bağlanmış olan başlangıçtaki gelir olup; gelir hesabındaki unsurlardan biri olan işgöremezlik oranındaki düşme karşısında, başlangıçtaki gelirin, değişen işgöremezlik oranına uyarlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu durumda, peşin sermaye değerli gelirin başladığı tarih itibariyle düşen işgöremezlik oranına göre belirlenmesi zorunlu olup; başlangıçtaki yüksek işgöremezlik oranı nedeniyle fazladan (yüksek işgöremezlik oranı ile düşen işgöremezlik oranı arasındaki fark iş göremezlik nedeniyle) ödenen fark gelirlerin, yeni oran üzerinden belirlenmiş olan peşin sermaye değerli gelire ilavesi gereği bulunmaktadır.

Şu halde, sigortalının sürekli iş göremezlik durumuna girdiği 19.09.2007 tarihi itibarıyla % 80 sürekli iş göremezlik oranı üzerinden saptanacak ilk peşin sermaye değerli gelir miktarına, 19.09.2007-10.06.2015 tarihleri arası fark iş göremezlik (%80- %44 = %36) oranı nedeniyle fazladan yapılan ödeme miktarı ilave edilmek suretiyle gelirin ilk peşin sermaye değeri belirlenerek, varılacak sonuca göre karar verilmesi gereği" belirtildiği halde, hükme esas kurumca gönderilen 19.07.2007 günlü yazı ve tablo ile bildirilen 95.256,13 TL'lik tutar %80 orana göre bağlanan gelirin ilk peşin değeri alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir. 19.07.2007 günlü Kurum yazısının hükme esas alınabilmesi mümkün değildir. Çünkü, anılan kurum yazısı Dairemizin bozma gerekçelerini içermekten uzaktır.

Şu halde, yapılması gereken iş; davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasının 26'ıncı madde hükmü ile konuya ilişkin 506 sayılı Yasanın sürekli iş göremezlik gelirinin hesaplanmasını düzenleyen 506 sayılı Yasanın 20'inci ve aylıkların alt sınırını düzenleyen aynı yasanın 96'ıncı madde hükümleri ve Dairemiz bozma kararındaki ilkeler de gözetilerek Dairemizin 18.01.2013 günlü bozma ilamı çerçevesinde; sürekli iş göremezlik durumuna girilen 10.06.2015 tarihi itibarıyla %44 sürekli iş göremezlik oranı üzerinden saptanacak ilk peşin sermaye değerli gelir miktarına, 19.09.2007-10.06.2015 tarihleri arası fark iş göremezlik (%80- %44 = %36) oranı nedeniyle fazladan yapılan ödeme miktarı ilave edilmek suretiyle gelirin ilk peşin sermaye değeri belirlenmeli ve varılacak sonuca göre karar verilmelidir.