muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/32465, Karar No: 2016/5129, Tarih: 16.06.2016

**6. Ceza Dairesi         2013/32465 E.  ,  2016/5129 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma, Kişiyi hürriyetinden yoksun kılmak

Yerel Mahkemece verilen hüküm duruşmalı olarak temyiz edilmekle;

Sanık ... ve savunmanının duruşma gününden usulen haberdar edildikleri halde geçerli mazeretleri bulunmadan duruşmaya gelmedikleri anlaşılmakla adı geçen sanık yönünden duruşmasız olarak yapılan inceleme sonunda; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçların sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanığın, hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar TCK'nın 53/1-a-b-c-d-e maddesinde yazılı hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına; ancak, TCK'nın 53/3. maddesi uyarınca koşullu salıverildiği takdirde, kendi altsoyu üzerinde TCK'nın 53/1-c bendinde sayılan hakları kullanmaktan yoksunluğunun sona erdirilmesine karar verilmiş ise de; 24.11.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 Esas ve Karar sayılı kararı ile TCK'nın 53/1-b maddesinde yazılı, "seçme, seçilme ve diğer siyasi hakları kullanmaktan" ibaresinin iptal edilmiş olması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından TCK'nın 53. maddenin uygulanmasına ilişkin bölüm çıkarılarak yerine, "Sanığın, kasten işlemiş olduğu suç için hapis cezasıyla mahkumiyetinin yasal sonucu olarak, TCK'nın 53/1. maddesinin uygulanması yönünden, (a, c, d ve e) bentleri ile (b) bendinde yazılı seçme, seçilme ve diğer siyasi hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına; aynı Kanunun 53/2. maddesinin uygulanması açısından, 53/1. maddesinin (a, c, d ve e) bentleri ile (b) bendinde yazılı seçme ve diğer siyasi hakları ve aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca, (c) bendinde yazılı kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkilerini mahkum olduğu hapis cezasından koşullu salıverilinceye kadar kullanamamasına" cümlesinin yazılması suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 16.06.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7812, Karar No: 2013/11045, Tarih: 02.05.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/7812 E.  ,  2013/11045 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... Apartmanı'nda bağımsız bölüm maliki ve apartman yöneticisi olduğunu; müteahhidin inşaatı yarım bırakıp kaçtığını, taşınmazın eksikliklerinin bina sakinleri tarafından tamamlandığını, binanın elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerinin bulunduğunu, dava konusu taşınmazın iskan ruhsatını almak istediklerini ancak, davalı idare tarafından müteahhidin su borcu nedeniyle kanal vizesi verilmediğini, bu nedenle iskan ruhsatını alamadıklarını ileri sürerek yasal haklarının iadesini istemiştir.

Davalı, kanal vizesi alınması için diğer belgeler yanında inşaatın su borcunun olmadığına dair yazı gerektiğini, davacı tarafından bu belge ibraz edilmediği takdirde kanal vizesi verilemeyeceğini savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, yüklenici şirketin inşaat aboneliği borcundan davacının sorumlu tutulamayacağı, Aski'nin borcu yüklenici şirketten tahsil etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın inşaat suyu borcu yoktur yazısı hariç diğer koşullarının yerine getirilmesi şartı ile kanal bağlatma vizesinin verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, yüklenici şirketin inşaat aboneliği borcundan davacının sorumlu tutulamayacağı, Aski'nin borcu yüklenici şirketten tahsil etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın inşaat suyu borcu yoktur yazısı hariç diğer koşullarının yerine getirilmesi şartı ile kanal bağlatma vizesinin verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, dava konusu taşınmazın inşaat aboneliği su borcundan dolayı davalı kurum tarafından verilmeyen kanal bağlatma vizesinin verilmesi talebinden ibarettir. Mahkemece, yüklenici şirketin inşaat aboneliği borcundan davacının sorumlu tutulamayacağı, Aski'nin borcu yüklenici şirketten tahsil etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın inşaat suyu borcu yoktur yazısı hariç diğer koşullarının yerine getirilmesi şartı ile kanal bağlatma vizesinin verilmesine karar verilmiştir. Kanal bağlatma vizesinin verilebilmesi için; Aykomeden alınan altyapı açım ruhsatının, pik kapak faturasının, inşaat suyu borcu yoktur yazısının ve bina kanal kotu kurtarmıyorsa motopomp faturasının davalı kuruma ibraz edilmesi gerektiği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı gibi bu husus mahkemenin de kabulündedir. Sayılan belgelerde bir eksiklik bulunması halinde kanal bağlatma vizesinin verilemeyeceği açıktır. Davalı idare mevzuatı uygulamış, usul ve yasaya uygun olarak davacının talebini reddetmiştir. Davacı ve müteahhit arasındaki ihtilaf nedeniyle inşaat aboneliği su borcunun bulunmadığına dair belge olmadan, mevzuatta yazılı şartlar yerine getirilmeden davalı kurum kanal bağlantı vizesi vermeye zorlanamaz. Bu konuda getirilmiş bir istisna da söz konusu değildir. Hal böyle olunca davanın reddine karar verilmesi gerekirken, bu yönler göz ardı edilerek eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 2.5.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8920, Karar No: 2013/12719, Tarih: 29.05.2013

**6. Ceza Dairesi         2010/8920 E.  ,  2013/12719 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Adli sicil kaydına göre kasıtlı suçtan hükümlülüğü bulunan sanık hakkında, 5271 sayılı CMK’nın 231/5-14.maddesinin uygulama olanağı bulunmadığı anlaşılmakla yapılan incelemede;

5237 sayılı TCK'nın 145.maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK'nın 522.maddesindeki “hafif” veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı “değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği de gözetilmek suretiyle daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden bu maddeye düzenleniş amacının dışında yorumlar getirilerek anılan madde uyarınca cezadan indirim yapılması, yakınanın zararının ne suretle giderildiği tespit edilmeden koşulları oluşmadığı halde sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerini düzenleyen 5237 sayılı TCK'nın 168.maddesi ile uygulama yapılarak eksik ceza tayini karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Sanık hakkında 5237 sayılı Yasanın 53. maddesindeki haklardan yoksun bırakılmasına karar verilmemiş ise de, hükümlülüğün yasal sonucu olarak infaz aşamasında dikkate alınması olanaklı görülmüştür.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre, sanık ...

./..

-2-

savunmanı ile vasisinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün, tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 29.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2010/4451, Karar No: 2010/6817, Tarih: 22.09.2010

**5. Ceza Dairesi         2010/4451 E.  ,  2010/6817 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde cebir ve tehdit kullanarak çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve tehdit suçlarından sanık ...’nın yapılan yargılanması sonunda; beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve tehdit suçlarından mahkümiyetine dair, Osmaniye 2. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 18.09.2009 gün ve 2008/141 Esas, 2009/114 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi sanık ve müdafii tarafından istenilmiş ve cinsel istismar suçundan kurulan hüküm re'sen de temyize tabi olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

CMK.nun 219/1 maddesinin amir hükmüne aykırı olarak hükmün esasını oluşturan kısa kararın da yer aldığı 18.09.2009 günlü oturuma ait duruşma tutanağının zabıt katibi tarafından imzalanmaması,

Kanuna aykırı, sanık ve müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan cinsel istismar suçu yönünden re'sen de temyize tabi olan ve sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 22.09.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5521, Karar No: 2015/7806, Tarih: 27.04.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/5521 E.  ,  2015/7806 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesine dayalı hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın yasal dayanağı, mülga 506 sayılı Kanunun 79. maddesidir. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada; davacı, davalı işverene ait iş yerinde 15/05/2008-24/05/2010 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davanın kabulü ile davacının davalıya ait 1121018 sicil nolu işyerinde 15/05/2008-24/05/2010 tarihleri arasında, kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Ancak yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Mahkemece, Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü'nden davalı işverene ait 1121018.048 ve 1130423.048 sicil nolu her iki işyerine ait 2008-2010 yıllarına ilişkin dönem bordroları celbedilmeli ve bu dönem bordrolarında kayden çalışması görünen ve uyuşmazlığa konu dönemi kapsar şekilde çalışması bulunan tanıklardan kanaat edinmeye yetecek kadarının re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde kapsamlı kolluk araştırması yaptırılarak aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler tespit edilip tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı, daha önce alınan tanık beyanlarındaki çelişkiler giderilmeli, davacının davalıya ait hangi iş yerinde çalıştığı, yaptığı iş, iş yerinin kapsamı, çalışmasının mahiyeti, mevsimlik ve/veya kısmi süreli olup olmadığı, davacının talep döneminde 14 yaşında olduğu dikkate alınarak eğitim

durumu hususları araştırılmalı ve toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucuna dayanılarak hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

durumu hususları araştırılmalı ve toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucuna dayanılarak hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem hâlinde davalı ...'a iadesine, 27.04.2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13215, Karar No: 2012/14140, Tarih: 05.06.2012

**12. Ceza Dairesi         2012/13215 E.  ,  2012/14140 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Özel hayatın gizliliğini ihlal

Hüküm : 5237 sayılı TCK'nın 134/1-2. cümlesi, 53/1. maddesi;134/2-1. cümlesi,53/1. maddesi uyarınca mahkumiyet.

Özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan, sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Özel hayat kavramının, herkesin bilmediği veya bilmemesi gereken, istenildiğinde başka kişilere açıklanabilen, tamamen kişiye özel hayat olayları ve bilgilerin tamamını içerdiği, bir özel hayat görüntüsü ya da sesinin, ilgilisinin bilgisi ve rızası dışında, resim çekme veya kaydetme özelliğine sahip aletle belli bir elektronik, dijital, manyetik yere sabitlenmesi 5237 sayılı TCK'nın 134/1. maddesinin 2. cümlesinde; bu kayıtların, taksirle ya da tamamen hukuka uygun elde edilmiş olsa dahi, bilerek, isteyerek ve ilgilisinin bilgisi ve rızası dışında ifşa edilmesi, yani; yayılması, açığa vurulması, afişe edilmesi, ilan edilmesi, kamuoyuna duyurulması, aleniyet kazandırılması, özetle; içeriğini öğrenme yetkisi bulunmayan kişi veya kişilerin bilgisine sunulması 5237 sayılı TCK'nın 134/2. maddesinde, birbirinden bağımsız iki ayrı suç olarak düzenlendiği, ilk fıkradaki suçun oluşması için, görüntüdeki kişinin tanınabilir ya da sesin anlaşılabilir olması gerekmediği, acıdan kaynaklanan çığlıklar veya sevişen çiftin nefes alış verişi gibi özel hayat kapsamına giren seslerin, anlaşılmaz olsa dahi, gizlice kaydedilmesi ilk fıkradaki suçun oluşumu için yeterli olup, özel hayata ilişkin görüntü veya sesin kaydedilmesiyle suçun tamamlandığı, ilk fıkradan farklı olarak, ikinci fıkrada, ifşanın kabulü için, ses veya görüntüyle özel hayatı ihlale uğrayan kişinin anlaşılması, en azından anlaşılabilir olması ya da açıklanması gerektiği; ayrıca, özel hayat görüntüsü veya sesinin, yetkisi bulunmayan kişi veya kişiler tarafından içeriğinin öğrenilmesiyle suçun tamamlanacağı, ilk fıkra açısından, görüntü veya sesin kaydedilmesi; ikinci fıkra açısından, bu kayıtların ifşa edilmesi yeterli olup, başkaca bir neticenin doğması ve mağdurun zarara uğramış olması gerekmediği gibi, sanığın kaydedilen görüntüleri izlememiş ya da sesleri dinlememiş olmasının suçun oluşumuna bir etkisinin bulunmadığı, her iki fıkrada düzenlenen özel hayatın gizliliğini ihlal suçu, genel kast ile işlenebilen suçlardan olup, sanığın, “kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal etme” neticesini bilmesi ve istemesiyle anılan maddenin ilk fıkrasındaki; bir özel hayat görüntüsü ya da sesini ifşa etmesi halinde anılan maddenin ikinci fıkrasındaki suçun manevi unsurunun oluşacağı; ancak her iki halde de kastın varlığından söz edebilmek için sanığın hukuka aykırı hareket ettiğini bilmesi ve bu biçimde hareket etmeye devam etmesi gerektiği anlaşılmakla,

Dosya içeriğine göre; aynı apartmanda komşu olan sanık ile mağdurenin cinsel yakınlık boyutuna varan arkadaşlık ilişkisi içerisine girdikleri, eşi tarafından bu durumun fark edilmesi üzerine, sanığın, mağdureye ilgisinin bulunmadığını, mağdurenin tek taraflı olarak kendisine karşı duygusal yakınlık hissettiğini, bu durumu kanıtlayabileciğini belirterek, aile birliğinin bozulmaması ve eşine kanıt olarak sunabilme saikiyle, mağdureyle MSN'de görüşme yaptıkları sırada, mağdurenin üzerindeki kıyafetleri tamamen çıkartarak, cinsel organı ile oynamasına ilişkin rahat tavırlarını; ayrıca, odaya yerleştirdiği kamera sistemi çalışır cep telefonuyla, konutuna gelen mağdurenin kendisiyle öpüşüp, giysisinin alt kısmını çıkartmasına ilişkin hal ve hareketlerini, mağdurenin bilgisi ve rızası dışında kaydedip, elde ettiği görüntüleri taşınabilir belleğe aktardıktan sonra eşine vermesi ve eşinin de bu görüntüleri seyretmesi şeklinde gelişen olayda, mağdurenin, çıplaklık gibi fiziksel mahremiyetine ilişkin görüntülerini gizlice kaydeden ve taşınabilir bellek ile bu görüntüleri eşine verip ifşa eden sanık hakkında verilen mahkumiyet hükümlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin suç kastının bulunmadığına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi gerektiğine ilişkin ve yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 05.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5994, Karar No: 2013/2599, Tarih: 18.02.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/5994 E.  ,  2013/2599 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

Davacı, yetim aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, kesilen aylıkların yeniden bağlanmasına, Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

Dava, davacının maaşını kesen Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, davanın kabulü ile davacının ölüm aylığını iptal eden Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel ... Sigortası kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrası olup, uyuşmazlığın çözümünde sosyal güvenlik, sosyal güvenliğin amaç ve yöntemleri, sosyal sigortalar, sosyal güvenlik sistemi gibi kavram ve olguların değerlendirilmesine gereksinim bulunmaktadır.

Sosyal sigorta sistemlerinde sigortalılar veya hak sahipleri belli şartların yerine getirilmesi halinde sosyal edime (yardıma) hak kazanırlar. Sosyal edim ya da sosyal yardım hakkı kişilerin belli bir yardım ya da edim üzerinden yargısal yönden icrası mümkün kamusal talep hakkını ifade eder. Sosyal sigortalar; sosyal koruma, dayanışma, sosyal denkleştirme, zorunluluk ilkelerine dayanmakta olup, özellikle inceleme konusu 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi yönünden önem arz eden sosyal koruma ilkesiyle, toplumun ekonomik ve sosyal yönden en fazla gereksinimi olan bireylerini/gruplarını koruma, güvenceye kavuşturma ve onlara hizmet amaçlanmakta, yaşamlarını sürdürebilmeleri için bu kişilerin sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması hedefi öne çıkmaktadır. Devletler tarafından amaç olarak benimsenen sosyal güvenlik genellikle sosyal sigortalar ile sosyal yardım ve hizmetler olarak adlandırılan iki temel yöntem uygulanmak suretiyle sağlanmaya çalışılmaktadır. İki ana rejimden meydana gelen Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde, yardımlar genellikle devlet bütçesinden veya gönüllü özel yapılanmalardan karşılandığı, katılmasız veya primsiz rejim olarak adlandırılan sosyal yardım ve hizmetlerin yanı sıra sistemin temel dayanağını oluşturan ve ilgililerin herhangi bir maddi katkısının söz konusu olmadığı katılmalı veya primli rejimde bulunmaktadır.

Ülkemizde, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu, 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına Ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu olmak üzere beş ana sosyal güvenlik yasası bulunmakta olup, bu mevzuatlarda düzenlenen sosyal güvenlik hakkı, Sosyal Sigortalar Kurumu, kısaca Bağ-Kur olarak adlandırılan Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu , Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı tarafından yerine getirilmekte iken, öncelikle 20/05/2006 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren örgütlenme yasası niteliğindeki 5502 sayılı ... Kanunu ile kamu tüzel kişiliğine sahip, idari ve mali açıdan özerk, ... (SGK) kurularak, anılan üç kurum tek çatı altında bu Kurumda birleştirilmiş, sonrasında mevzuat birliğini sağlamaya yönelik olarak, istisnaları dışında 01/10/2008 günü yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun kabul edilmiştir. Tüm modern sosyal güvenlik sistemlerinde yer alan ölüm sigortası, sigortalının yaşamını yitirmesi durumunda geride kalan ve hak sahibi olarak nitelendirilen (tanımlanan) kişilerin geleceklerini güvence altına almayı amaçlamaktadır.

Söz konusu kanunlarda ... kazalarıyla meslek hastalıkları sigortası veya ölüm sigortası kollarından hak sahiplerine ölüm geliri, ölüm aylığı, dul ve yetim aylığı bağlanabilmesi için bazı koşulları öngörülmüş, bunlar arasında anne/baba üzerinden hayattaki kız çocuğuna veya eş üzerinden sağ kalan diğer eşe tahsis yapılabilmesi evli olmama şartına bağlanmıştır. 506 sayılı Kanunun 99. ve 1479 sayılı Kanunun 43. maddelerinde "hakkı doğuran olay tarihi" ibarelerine yer verilmiş, 5510 sayılı Kanunun 35. maddesinde "hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarih", 97. maddesinde "hakkın kazanıldığı tarih" ve "hakkın doğduğu tarih" sözcükleri kullanılmıştır. Kız çocuğuna anne/baba üzerinden ölüm geliri/aylığı veya yetim aylığı bağlanabilmesi için yalnızca ölümün gerçekleşmesi veya evli olunmaması yeterli bulunmayıp, tahsis için her iki olgunun bir arada varlığı gerekmektedir. Evli kız çocuğu kimi zaman boşanmayla, bazen de ölümle hak sahibi sıfatını kazanmakta, başka bir anlatımla, sigortalı anne/baba yaşamını yitirmesine karşın kız çocuğu evli ise hak sahibi olamamakta, evli olmayan kız çocukları ise sigortalı anne/baba hayatta olduğu sürece bu sıfatla anılmamakta ve her iki durumda da gelire/aylığa hak kazanılamamaktadır. Şu durumda, evli kız çocuğu bazen boşanmayla, kimi zaman da ölümle ve hangisi daha sonra ise o tarihte hak sahibi olmaktadır. Dolayısıyla, hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarih (Hakkın kazanıldığı tarih-Hakkın doğduğu tarih-Hakkı doğuran olay tarihi) değişkenlik arz etmektedir.