muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/6669, Karar No: 2014/7533, Tarih: 17.03.2014

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, İİK'nun 50. maddesi gereğince yetkili icra dairesinde icra takibi yapılmadığı gerekçesiyle açılan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacının davalı bankadan kullandığı konut kredisi nedeniyle haksız olarak tahsil edildiğini iddia ettiği dosya masrafı sebebiyle davalı aleyhine Bakırköy 17. İcra Müdürlüğünün 2013/51 Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiği,davalının 17.01.2013 tarihinde İcra Dairesinin yetkisine ve borca itiraz ettiği,davalının itirazı üzerine takibin durduğu ve eldeki bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Mahkemece, davalının ikametgahının İstanbul icra dairesi ve mahkemelerinin yetkisi içinde kaldığı ve İİK.'nun 50. maddesine göre de yetkili mahkemelerin İstanbul icra dairesi ve mahkemelerinin olduğu gerekçesiyle yetkili icra dairesinde icra takibi yapılmadığından açılan davanın reddine karar verilmiş ise de; HMK.' nun 6. maddesinde davalının yerleşim yeri mahkemesi genel yetkili mahkeme olarak belirlenmiş, 4077 sayılı yasanın 23/3. madde vefıkrasına göre de, tüketici davalarının tüketicinin ikametgahı mahkemesinde de açılabileceği özel yetkiye ilişkin düzenleme ile belirtilmiştir. Öte yandan, HMK' nun 14/1. maddesinde bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu düzenlenmiştir. Tarafların, sözleşmede yetkili mahkemeyi kararlaştırmış olmaları, HMK.' nun 6. maddesi uyarınca genel yetkili olan mahkemenin ve 4077 sayılı yasanın 23. maddesindeki ve HMK.'nın 14/1. maddesindeki özel yetkili mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırmaz. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede ya da yetki sözleşmesi ile yetkili kılınan mahkemede açılabilir. İ.İ.K.'nun 50.maddesine göre, HMK.'nın yetkiye dair hükümleri para borcuna dair takiplerde kıyas yolu ile uygulanacağından, davacı, yetkili icra dairesi yönünden seçimlik hakkını 4077 sayılı yasanın 23/3. maddesi ve HMK' nun 14/1. maddesi gereğince ikametgahı ve şubenin bulunduğu yer icra dairesi yönünde kullanmıştır. O halde mahkemece, işin esasına girilerek hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken yetkili icra dairesinde icra takibi yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 17.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11536, Karar No: 2017/9446, Tarih: 09.11.2017

**19. Ceza Dairesi         2016/11536 E.  ,  2017/9446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6831 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Komşu parsel sahibi suçtan zarar gören ve katılan ...'ın 10.12.2013 tarihli duruşma esnasında, olay günü keçilerini otlatırken isimlerini bilmediği üç adam ve bir kadının ateş yaktıklarını bu esnada dumanın birden yükselerek yangına neden olduğunu gördüğünü, bu kişilerin orman işletmesinin odunlarını yükleyip götüreceklerini beyan etmiş olması ve olay günü yangının çıktığı tespit edilen bölgede odun yükleyen sanıklar hakkında suç tutanağı düzenlendiğinin anlaşılması karşısında; davaya katılan ...'a usulune uygun şekilde sanıkların teşhisi yaptırılarak, ateş yaktığını gördüğü kişiler arasında sanıkların bulunup bulunmadığı hususu tespit edilerek sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının tayini gerekirken eksik kovuşturmayla yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve katılan vekillerinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye aykırı olarak, HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 09/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4420, Karar No: 2018/12921, Tarih: 27.12.2018

**17. Hukuk Dairesi         2018/4420 E.  ,  2018/12921 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıların desteği ... 'ın öldüğünü ve davacı ... 'ın maliki olduğu davalı ... şirketine kasko sigortalı aracın hasar gördüğünü, davalıların ise zarara neden olan aracın işleteni, maliki ve sürücüsü olarak sorumlu olduklarını açıklayıp davacı ... Otaç, ...,... için 500,00'er TL maddi, 15.000,00'er TL manevi tazminatın, davacı ..., ... için 10.000,00'er TL manevi tazminatın, davacılar ..., ..., ..., ... ve ... için 7.500,00'er TL manevi tazminatın, davacı ... Üzgülbaş'ın maliki olduğu araçta meydana gelen hasar nedeniyle 22.000,00 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini artırmıştır.

Davalı ... vekili, ilk prim ödenmediğinden poliçenin başlangıçtan itibaren iptal

edildiğinden müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun doğmadığını, desteğin tam kusuru ile gerçekleşen kaza nedeni ile davacıların tazminat hakkının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, dava konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ulus.Yolcu Taş. Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin kazaya neden olan aracı kiracı sıfatı ile kullandığını, zarardan sorumlu tutulamayacağını, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan delillere göre maddi tazminat yönünden davanın kabulü ile ... için 34.862,90 TL, ... için 7.512,74 TL, ... için 4.329,91 TL, ... için 2.474,27 TL ve 22.000,00 TL araç hasar bedeli olmak üzere toplam 71.179,82 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, manevi tazminat yönünden davanın kabulü ile; ..., ... ...,... için 15.000,00'er TL, ... ve ... için 10.000,00'er TL, ..., ..., ..., ..., ... için 7.500,00'er TL manevi tazminatın davalı ... dışındaki tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davalı ...'ne sigortalı aracın karıştığı kazada müvekkillerinin desteğinin öldüğünü ve aracın hasarlandığını açıklayıp maddi tazminat talebinde bulunmuş, davalı ... vekili poliçeye ilişkin ilk primin ödenmediğinden müvekkilinin sorumluluğunun başlamadığını savunmuş, mahkemece anılan savunma üzerinde durulmayarak karar verilmiştir.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Sigorta hukukunda kural olarak sigorta akdinin meydana gelmiş olması, sigortacının sorumluluğunun başlamış olmasını gerektirmez. Sigortacının sorumluluğunun başlayabilmesi için TTK.nun 1282 ve 1295/3. maddeleri hükümleri gereğince primin veya ilk taksitinin ödenmiş olması zorunludur. Sigorta primi ödeme borcunun genel ilkeleri TTK'nın 1294 ile 1298. maddeleri hükümleri arasında düzenlenmiştir.

Somut olayda kazaya neden olan araç, davalı ... nezdinde ... vadeli sigorta poliçesi sigortalanmış, davaya konu trafik kazası 30.11.2007 tarihinde meydana gelmiştir. Davalı cevap dilekçesinde davacı sigortalı tarafından primin ve ilk taksitin ödenmediği, sigorta priminin ödenmemesi nedeniyle poliçenin 31/12/2007 tarihinde iptal edildiği iddia edilmiş, mahkemece iddia ve savunmalar konusunda araştırma yapılmaksızın davanın kabulüne karar verilmiştir.

Poliçe aslı, makbuz hükmünde olup primin peşin olarak ödendiğine karine teşkil eder. Buna göre mahkemece, TTK 1267. Hükmüde değerlendirilerek davalı ... şirketinin ticari defter ve kayıtları üzerinde HMK 222. madde doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle, poliçe aslı ve ödemeye ilişkin tüm deliller toplanarak, poliçenin teslim edilip edilmediğini, aslının kimde olduğu, peşinatın ya da ilk primin davacı sigortalı tarafından davalıya ödenip ödenmediği, dolayısıyla davalı sigortacının kaza tarihini de kapsayacak şekilde sorumluluğunun başlayıp başlamadığı hususları araştırılarak sonucuna göre karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Kabule göre de; mahkemece araç hasarı yönünden hiçbir inceleme yaptırılmadan davacı tarafından davadan önce yaptırılan delil tespiti dosyasındaki tazminat raporuna bağlı kalınarak hüküm kurulmuştur. Karar bu yönü ile de hatalı olup bozmayı gerektirmektedir. Mahkemece, dava konusu trafik kazasında araçtaki gerçek zararın saptanması uzman bilirkişi aracılığı ile belirlenmeli, raporun taraflara tebliği ile rapora karşı beyanda bulunma hakkı verilmelidir. Davalı, davacının aracında meydana gelen gerçek zarardan sorumludur. O halde mahkemece, konusunda uzman bilirkişiden dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilerek hasar yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli biçimde rapor alınarak sonucuna karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-Çifte sigorta, değerinin tamamı sigorta edilmiş olan bir menfaatin aynı rizikolara karşı ikinci kez sigorta ettirilmesidir. Bu durumda daha sonra yapılan sigorta sözleşmesi geçersizdir. Davalı ... vekili, aynı araç için Ak Sigorta A.Ş. nezdinde düzenlenmiş 14.07.2007 başlangıç tarihli bir zorunlu trafik sigorta poliçesi daha bulunduğunu ileri sürmüştür. Mahkemece davalının savunmasında ileri sürdüğü trafik sigorta poliçesinin araştırılarak, iddia edildiği şekilde poliçenin varlığının tespiti halinde dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1286 . maddesi kapsamında değerlendirilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 ve 3 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ...'ne geri verilmesine 27/12/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2542, Karar No: 2024/3427, Tarih: 15.10.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/2542 E.  ,  2024/3427 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/1041 E., 2023/80 K.

HÜKÜM /KARAR: Asıl Dava Kısmen Kabul, Birleşen Dava Hüküm Tesisine Yer Yok

Taraflar arasındaki, eser sözleşmesinden kaynaklı maddi manevi tazminat ve alacak istemlerine ilişkin asıl ve birleşen davaların yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davada verilen hüküm kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına dair hükmün, davalı-birleşen davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmiştir. Belli edilen günde asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili Avukat ...ile asıl davada davacılar-birleşen davada davalılar vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

1- Mahkemenin bozmaya uyarak verdiği 15.09.2021 tarihli kararında, asıl davanın kısmen kabulü ile 233.886,39 TL ödenmeyen hak ediş bedeli alacağı, 617.000 TL irat kaydedilen teminat mektubundan doğan alacak, 400.151,53 TL kâr kaybına ilişkin maddi tazminat olmak üzere toplam 1.251.037,92 TL'nin tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, manevi tazminat davasının reddine ve birleşen davanın reddine karar karar verilmiştir.

2-Mahkeme kararına karşı, taraflar vekillerince temyiz yoluna başvurulması üzerine, Dairemizin 25.05.2022 tarihli, 2022/163 E., 2022/2837 K. sayılı ilamıyla, davalı-birleşen davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, davacı-birleşen davalı vekilinin, asıl davaya ilişkin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile bilirkişi raporunda, davacının bloke edilen 1 ve 2 nolu hak edişlerden kaynaklı 40.000,00 TL, 5 nolu hak edişten ödenmeyen tutar için 233.886,39 TL talep etmekte haklı olduğunun belirtildiği, mahkemece 233.886,39 TL’nin tahsiline karar verilmiş ise de, bloke edilen 40.000,00 TL’lik tutarla ilgili bir karar verilmediği, bu durumda, davacının bu iki kalem yönünden 250.369,44 TL’nin tahsiline dair 09.12.2015 tarihli ilk kararı temyiz etmediği ve ilk kararın bu yönden, davalı-birleşen davacı yararına usuli kazanılmış hak teşkil ettiği gözetilerek, bu iki kalem yönünden 250.369,44 TL’nin de tahsiline karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

3-Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, asıl davanın kısmen kabulü ile 250.369,44 TL ödenmeyen hak ediş bedeli ve hak edişlerden bloke edilen alacak, 617.000 TL irat kaydedilen teminat mektubundan doğan alacak, 400.151,53 TL kâr kaybına ilişkin maddi tazminat olmak üzere toplam 1.251.037,92 TL'nin davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, manevi tazminat davasının reddine, birleşen davada bozma öncesi verilen karar kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karara karşı, asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilince süresinde duruşmalı olarak temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü;

Kamu düzenine aykırılık halleri ile kesin bozma doğrultusunda ve usuli kazanılmış hak ilkesinin re'sen gözetildiği; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, asıl davada davalı-birleşen davada davacı temyizindeki sebepler yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararına ilişkin, asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan kararın ONANMASINA, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, asıl davada davalı-birleşen davada davacıdan tahsili ile Yargıtay duruşmasında vekili hazır bulunan, asıl davada davacılar-birleşen davada davalılara ödenmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.10.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5647, Karar No: 2012/7550, Tarih: 02.04.2012

**4. Ceza Dairesi         2012/5647 E.  ,  2012/7550 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine neden olmak

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği ve bu nedenle davaya katılma hakkı bulunmadığı halde mahkemece yasaya aykırı gerekçeyle kamu davasına katılan olarak kabulünün, mağdura bu niteliği ve dolayısıyla Yasa yoluna başvurmak hak ve yetkisini kazandırmadığı anlaşıldığından, 5320 sayılı Yasanın 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nun 317.maddesi uyarınca müşteki ...'ın tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE, 02/04/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6310, Karar No: 2014/2439, Tarih: 31.03.2014

**23. Hukuk Dairesi         2013/6310 E.  ,  2014/2439 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/12/2012

NUMARASI : 2008/384-2012/584

Taraflar arasında görülen tazminat, alacak, feshin tespiti, tapu iptali ve tescil davalarının yapılan yargılaması sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin 21.06.2013 gün ve 2013/1452 Esas, 2013/4306 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi asıl-birleşen 2010/23 esas sayılı davada davacılar arsa sahipleri vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, asıl ve birleşen davalarda taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince davalı yüklenicinin edimlerini süresinde yerine getirmediğini ileri sürerek, üç adet villadaki eksik, kusurlu iş bedelinin ve kira tazminatının tahsilini; hiç inşaata başlanılmayan taşınmaz yönünden ise sözleşmenin feshi ile tapunun davacılar adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif vekili, davaların reddini savunmuş; birleşen davasında ise sözleşme dışı iş yaptığını ve arsa sahiplerinin ödemesi gereken masrafları yüklenicinin ödediğini ileri sürerek, tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporu dikkate alınarak, asıl davada, eksik ve kusurlu iş bedelinin davalı kooperatiften tahsiline; arsa sahibinin birleşen davasında, imar uygulamasının kesinleşmesine ve arsa sahiplerinin ihtarına rağmen yüklenicinin süresinde inşaata başlamadığı gerekçesiyle dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile davacılar adına tesciline, yüklenicinin birleşen davasında ise; sözleşme dışı işlerin arsa sahiplerinden tahsiline dair verilen kararın davalı-birleşen davada davacı kooperatif ve fer’i müdahil vekillerinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 21.06.2013 tarih ve 2013/1452 Esas, 2013/4306 Karar sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir.

Bu kez, asıl-birleşen 2010/23 esas sayılı davada davacılar arsa sahipleri vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl-birleşen 2010/23 esas sayılı davada davacılar arsa sahipleri vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, 54,35 TL harç ve takdiren 226,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 31.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/4874, Karar No: 2007/5421, Tarih: 29.03.2007

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2007/4874 E.  ,  2007/5421 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, ... vekili Avukat ...... ile davalı, ... Gen.Md. vek.Av. ... aralarındaki tespit davası hakkında Tokat İş Mahkemesinden verilen 10.12.2003 gün ve 458/311 sayılı kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA ilişkin Dairemizin 07.07.2004 gün ve 1662/6808 sayılı ilamına karşı davalı vekili tarafından süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

İstek nitelikçe maddi yanılgının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

İş mahkemelerinden verilen kararlar ve buna bağlı Yargıtay ilamına karşı karar düzeltme yolu bulunmamaktadır. Ne var ki; Yargıtay onama ve bozma kararlarında maddi yanılgı bulunması halinde usuli kazanılmış haktan söz edilemeyeceği, giderek maddi yanılgının düzeltilmesi gerektiği Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş içtihatlarındandır.

K A R A R

İstek nitelikçe maddi yanılgının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

İş mahkemelerinden verilen kararlar ve buna bağlı Yargıtay ilamına karşı karar düzeltme yolu bulunmamaktadır. Ne var ki; Yargıtay onama ve bozma kararlarında maddi yanılgı bulunması halinde usuli kazanılmış haktan söz edilemeyeceği, giderek maddi yanılgının düzeltilmesi gerektiği Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş içtihatlarındandır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1991 yılından beri Ziraat Odasına kayıtlı olduğu görülmekle birlikte tarım ... sigortalısı olarak Kurumca kayıt ve tescilinin yapılmadığı, ancak 1994,1996,1997,1998 ve 1999 yılları ürün bedellerinden Turhal Şeker Fabrikasınca prim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının 1994 yılı ürün bedelinden prim kesintisinin yapıldığı tarih tesbit edilerek bu tarihi takip eden aybaşından başlatılması gerekirken sigortalılık başlangıç tarihnin Dairemizin 07.07.2004 tarihli düzelterek onama kararının gerekçe bölümünde " 01.09.1994", sonuç bölümünde " 01.01.1994" tarihi olarak yazıldığı açıktır. Hal böyle olunca maddi yanılgının düzeltilmesi gerektiği ortadadır.

Ne var ki; dosya içinde 1994 yılı ürün bedelinden prim kesintisinin hangi tarihte yapıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmamaktadır.

O halde 1994 yılı ürün bedelinden prim kesintisinin yapıldığı tarihin Turhal Şeker Fabrikasından sorulması için dosya mahkemesine geri çevrilmelidir.

SONUÇ: Davacının 1994 yılı ürün bedelinden prim kesintisinin hangi tarihte yapıldığının Turhal Şeker Fabrikasından sorularak verilecek cevap eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine, 29.03.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.