muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/12713, Karar No: 2020/2192, Tarih: 10.02.2020

**2. Ceza Dairesi         2019/12713 E.  ,  2020/2192 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-Suça sürüklenen çocuklar hakkında mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

Doğrudan hükmolunan adli para cezasının miktar ve türüne göre; 14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz isteminin CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuklar hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığını bozma suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz istemlerinin incelenmesine gelince;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 10.02.2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/16744, Karar No: 2021/16874, Tarih: 08.12.2021

**7. Ceza Dairesi         2021/16744 E.  ,  2021/16874 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

5846 sayılı Kanunun 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun ile değişik soruşturma ve kovuşturma usulünü düzenleyen 75. maddesindeki "71 ve 72. maddelerde sayılan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması şikayete bağlıdır. Yapılan şikayetin geçerli kabul edilebilmesi için hak sahiplerinin veya üyesi oldukları meslek birliklerinin haklarını kanıtlayan belge ve sair delilleri Cumhuriyet Başsavcılığına vermeleri gerekir. Bu belge ve sair delillerin şikayet süresi içinde Cumhuriyet Başsavcılığına verilmemesi halinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir” şeklindeki düzenlemeye göre, şikayetçilerin 6 aylık kanuni şikayet süresi içerisinde hak sahibi olduğunu kanıtlayan hukuken geçerli belgeleri ibraz etmediği anlaşıldığından, davaya katılma ve hükmü temyize yetkisi bulunmayan şikayetçiler MESAM, MSG, MÜYAP ve MÜYORBİR vekilinin vaki temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi gereğince REDDİNE, 08.12.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8062, Karar No: 2022/11717, Tarih: 12.09.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/8062 E.  ,  2022/11717 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Tavşanlı Sulh Hukuk, Antalya 8. Sulh Hukuk ve İpsala Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verildiğinden ve 5235 sayılı Kanun'un 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevi yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 432. maddesi uyarınca zorunlu yatış kararı istemine ilişkindir.

Tavşanlı Sulh Hukuk Mahkemesi’nce, kısıtlı adayının “... Mahallesi, 2223 Sokak, No.10/1 ..." adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Antalya 8. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce, tedavisi talep edilenin "... Mahallesi, 2 Nolu ... Sokak, No:14 ..." adresinde ikamet ettiğinin tespit edildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İpsala Sulh Hukuk Mahkemesi’nce, tedavisi talep edilen ...'ın yerleşim adresinin bulunmadığı ve 4721 sayılı TMK'nın 432. ve devamı maddelerinde düzenlenen koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına karar verilmesinde önemli olan en seri şekilde karar vermek olduğundan, uyuşmazlığın ilk olarak intikal ettiği mahkeme olan Tavşanlı Sulh Hukuk Mahkemesi’nde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanunu'nun 433/1. maddesi gereğince yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamına ait olup aynı Kanun’un 432 vd. maddelerinde düzenlenen koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına karar verilmesinde önemli olan en seri şekilde karar vermek olduğundan, uyuşmazlığın, ilk olarak intikal ettiği mahkeme olan Tavşanlı Sulh Hukuk Mahkemesi'nde çözümlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanun'un 36/3. maddesi gereğince Tavşanlı Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 12/09/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1346, Karar No: 2013/13219, Tarih: 30.09.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/1346 E.  ,  2013/13219 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Eşya alacağı

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı eşya alacağı davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, ziynet ve ceyiz eşyalarının bedelinin tahsiline ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, müşterek konutu eşinin kendisini dövmesi üzerine terk ettiğini, ekli mihir senedinde yazılı eşyaları ve altınların müşterek konutta bırakmak zorunda kaldığını belirterek mihir senedinde yazılı ziynet ve çeyiz eşyasının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.300 TL nin yasal faiziyle birlikte tahsilini istemiştir..Davalı ise iddia edilen mihir senedinde yazılı çeyiz eşyalarının müşterek hanede hazır olduğunu, her zaman teslime hazır olduğunu, ziynetlerin ise davacı giderken üzerinde götürdüğünü belirterek davanın reddini savunmuştur.

Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi hükmü uyarınca kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimse iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir. Davacı kadın dava konusu edilen ziynet eşyasının davalıda kaldığını ileri sürmüş, davalı koca ise onun tarafından götürüldüğünü savunmuştur. Hayat deneylerine göre olağan olanın bu çeşit eşyanın kadının üzerinde olması ya da evde saklanması, muhafaza edilmesidir. Başka bir anlatımla bunların davalı tarafın zilyetlik ve korumasına terk edilmesi olağan durumla bağdaşmaz. Diğer taraftan ziynet eşyası rahatlıkla saklanabilen, taşınabilen, götürülebilen türden eşyalardandır. Bu nedenle evden ayrılmayı tasarlayan kadının bunları önceden götürmesi, gizlemesi her zaman mümkün olduğu gibi evden ayrılırken üzerinde götürmesi de mümkündür. Bunun sonucu olarak normal koşullarda ziynet eşyalarının kadının üzerinde olduğunun kabulü gerekir.

Davacı, dava konusu ziynet eşyasının varlığını, evi terk ederken bunların zorla elinden alındığını ve götürülmesine engel olunduğunu, evde kaldığını, ispat yükü altındadır.

Davacı, dava konusu ziynet eşyasının varlığını, evi terk ederken bunların zorla elinden alındığını ve götürülmesine engel olunduğunu, evde kaldığını, ispat yükü altındadır.

Olayda, davacı kadın evi son terk ettiği tarih itibariyle dava konusu ziynet eşyasının götürülmesine engel olunduğunu ve zorla elinden alındığını, daha önce de götürme fırsatı elde edemediğini dinlettiği tanıkların beyanı ile ispat edememiştir. Bununla birlikte davacı, delil listesinde açıkça yemin deliline de dayanmış olduğundan davacıya, ziynetlerin elinden alındığı, götürülmesine engel olunduğu, davalı tarafta kaldığı konusunda davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 30.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7686, Karar No: 2015/11390, Tarih: 14.05.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/7686 E.  ,  2015/11390 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

.... ile Hazine ve Kesme köprü Tüzel Kişiliği aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 31.01.2014 gün ve 634/73 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, vekil edeninin dava konusu 172 parsel sayılı taşınmaz üzerine 1 adet ev ile müştemilat yaptığını, taşınmaz üzerindeki ev ve müştemilatın zilyetliğinin vekil edenine ait olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Hazine ve Kesmeköprü Köyü tüzelkişiliği savunmada bulunmamışlardır.

Mahkemece; davacı tarafın tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilemesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, muhdesat tespiti isteğine ilişkindir.

Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür. Hukuki ilişki ve güncel hukuki yarar varsa tespit davası açılabilir. (HMK. m. 106/2). Tespit davası sonucu alman karar kesin hüküm etkisi doğurursa da icra takibine konu edilemez. Tespit davası ile istenen hukuki koruma eda davası ile tamamen elde edilebilecekse, o zaman davacının ayrı bir tespit davası açmakta hukuki yararı olamaz. Tespit davalarının dinlenebilmeleri için genel dava koşullarından başka tespit davalarının kendine özgü koşulları olarak nitelendirilen iki özel koşula daha ihtiyaç bulunduğu kabul edilmektedir. Biri hukuki ilişki diğeri hukuki yarar olup, bu da yakın bir tehlikenin var olmasını, tehlikenin zarar meydana getirebilecek nitelikte bulunmasını ve tespit hükmünün bu tehlikeyi ortadan kaldıracak nitelikte olmasını içerir.

26.05.2004 gün ve 5177 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 19. maddesine eklenen ek fıkra hükmünde "Başkası adına tapulu, sahipsiz ve/veya zilyedi tarafından iktisap edilmemiş yerin kamulaştırmasında binaların asgarî levazım bedeli, ağaçların ise 11. madde çerçevesinde takdir olunan bedeli zilyedine ödenir"

denilmektedir. Bu hükümle başkası adına tapulu veya tapusuz bir taşınmazın kamulaştırılması halinde, taşınmazda malik olmayan ancak üzerindeki muhdesatı meydana getiren kişilere muhdesatın kamulaşma bedelinin kendisine verilmesini sağlama amacıyla zilyetliği tespit davası açma hakkı tanınmıştır.

denilmektedir. Bu hükümle başkası adına tapulu veya tapusuz bir taşınmazın kamulaştırılması halinde, taşınmazda malik olmayan ancak üzerindeki muhdesatı meydana getiren kişilere muhdesatın kamulaşma bedelinin kendisine verilmesini sağlama amacıyla zilyetliği tespit davası açma hakkı tanınmıştır.

Nitekim öğreti ve uygulamada muhdesatın üzerinde bulunduğu taşınmazın ortaklığının giderilmesi için açılmış ve görülmekte olan bir dava bulunması halinde muhdesatı meydana getiren malik veya paydaşların bu olgunun tespiti istemiyle, yine muhdesat veya üzerinde bulunduğu taşınmazın kamulaştırılması halinde muhdesatı meydana getiren kişi veya kişilerin zilyetliğin tespiti istemiyle dava açmaları halinde hukuki yararın var olduğunun kabul edilmesi gerektiği, bu iki ayrık hal dışında muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğinin tespiti istemiyle açılan tespit davalarının dinlenebilmesi için ise kural olarak az yukarıda açıklanan tespit davalarının kendine özgü koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerektiği tartışmasız kabul edilmektedir.

Somut olayda, dosya içerisinde mevcut, Devlet Su işleri Müdürlüğü Ilısu Projesi 16. Bölge Müdürlüğü'nün 26.02.2014 tarih -119858 sayılı dilekçeye cevap yazısında; Kemseköprü köyünde kain 172 nolu taşınmazın Ilısu Barajı ve Hes Parojesi Rezervuar (Göl) Alanı kamulaştırma kapsamında kaldığının belirtildiği anlaşılmıştır. Mahkemece, dava konusu taşınmazın kamulaştırma kapsamında kalıp kalmadığı olgusu araştırılmadan davacı tarafın korunmaya değer hukuki yararın bulunmadığı kanaatine varılarak yazılı gerekçe ile hüküm kurulduğu görülmüştür.

Hal böyle olunca; Devlet Su işleri Müdürlüğü'nün 26.02.2014 tarih -119858 sayılı dilekçeye cevap akıbetinin araştırılarak kamulaştırma bilgi, belge ve krokilerinin dosyaya getirtilmesi, bu eksiklik giderildikten ve hukuki yarar olgusunun saptanması sonra, dava açmada güncel hukuki yararın bulunduğu anlaşıldığı takdirde, davacı yanın dayandığı deliller ile birlikte toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

SONUÇ: Davacı vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle yerel Mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK, m. 297/ç) ve HUMK'nun 440/1 maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 25,20 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 14.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1415, Karar No: 2013/462, Tarih: 19.11.2013

**Ceza Genel Kurulu         2012/15-1415 E.  ,  2013/462 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazname :2010/ 319237

Yargıtay Dairesi : 15. Ceza Dairesi
Yargıtay — Esas No: 2016/5009, Karar No: 2016/6265, Tarih: 23.06.2016

**14. Ceza Dairesi         2016/5009 E.  ,  2016/6265 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilip kısmen re'sen de temyize tabi hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Cumhuriyet Savcısının yüze karşı açıkladığı mütalaasında sanık hakkında TCK'nın 103/6 . maddesinin uygulanmasını talep etmesi ve buna karşı da sanık müdafiin savunmada bulunduğunun anlaşılması karşısında, ek savunma verilmesi gerektiğine ilişkin tebliğnamede bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiş, 24.11.2015 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı ilamı ile 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi yönünden verilen kısmi iptal kararının infaz aşamasında nazara alınması mümkün görülmüştür.

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık ... ile müdafii ve katılan mağdure vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle re'sen de temyize tabi hükmün ONANMASINA,

Sanık ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, sanık ... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Dosya kapsamına göre, sanık ... mağdureyi değişik zamanlarda birden fazla hürriyetinden yoksun bıraktığı halde, hakkında TCK'nın 43. maddesinin uygulanmaması neticesiyle eksik ceza tayini,

Sanık ...'ın beyanları, olayın intikal şekli, zamanı ve tüm dosya içeriğine göre, sanığın kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı eylemlerini cebir, tehdit veya hileyle gerçekleştirdiği hususunda mağdurenin soyut iddiası dışında cezalandırılmasına yeter, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilerek, mevcut haliyle kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan hüküm kurulurken temel cezanın TCK'nın 109/1 yerine 109/2. maddesinden tayin edilmesi ve 103/2. maddesi ile belirlenen cezanın da koşulları oluşmadığı halde 103/4. madde uyarınca arttırılması,

Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 günlü, 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı ilamı ile 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi yönünden kısmi iptal kararı verildiğinden, anılan husus nazara alınarak uygulama yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanıklar ve müdafileri ile katılan mağdure vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, kısmen re'sen de temyize tabi hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 23.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6778, Karar No: 2013/5454, Tarih: 07.10.2013

**15. Hukuk Dairesi         2012/6778 E.  ,  2013/5454 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşme dışı fazla imalat bedeli ile sözleşmesine göre daha kaliteli malzeme kullanımından kaynaklanan alacağın tahsili istemlerine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı iş sahibi idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, taraflar arasında imzalanan 19.08.2010 tarihli sözleşme ile yüklenilen işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp teslim edildiğini, geçici kabulünün yapıldığını, işin devamı sırasında idarenin talep ettiği sözleşme dışı imalatların da yapılarak davalının kullanımına sunulduğu halde davalı idarenin imalatların bir bölümünü sözleşme dışı imalat olması, bir bölümünü de imalatların şartnameye uygun olmaması nedeniyle kesin hakedişin düzenlenmesi sırasında bedellerini ödemediğini ifade ederek 67.442,04 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, davalı idare ise; davacının iddialarının Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 23. maddesi gereği dinlenemeyeceğini sözleşme kapsamında yapılabilecek % 10 oranındaki iş artışının bedeli olarak yükleniciye 29.475,78 TL ödendiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece 19.04.2012 havale tarihli bilirkişiler kurulu raporu hükme esas kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de, hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir.

Taraflar arasında imzalanan 19.08.2010 tarihli sözleşme niteliği itibariyle 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 365. maddesinde düzenlenen götürü bedelli eser sözleşmesi niteliğindedir. Götürü bedel kararlaştırılan işlerde, yüklenici yapılacak şeyi kararlaştırılan bedele yapmaya mecburdur. Yapılacak şeyin tahmin edilen miktardan fazla emek ve masraf gerektirmesi halinde bile, yüklenici bedelin artırılmasını isteyemez. (Borçlar Kanunu md. 365) Ancak, sözleşmesine göre yapılacak işlerin tarafların mutabakatı ile değiştirilmesi ve daha farklı malzeme kullanılması halinde iş bedelinin değiştirilmesi de mümkündür.

Sözleşmesinde niteliği belirlenmeyen işler bakımından kaliteli malzeme kullanıldığı iddiasıyla fiyat farkı istenemezken, sözleşmesinde niteliği ve miktarı gösterilen bir malzemenin daha kalitelisinin ya da miktar olarak daha fazlasının kullanılması halinde iş bedelinin artırılması mümkündür. Bu halde, dayanağında götürü bedelli bir eser sözleşmenin bulunduğu bir işte, iş bedelinin hesaplanmasında öncelikli olarak yapılması gereken, sözleşme kapsamında yapılan işlerin belirlenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılan işler için, sözleşmesinde gösterilen bedel haricinde bir bedel istenmesi mümkün değildir. Sözleşme kapsamında yüklenicinin sorumluluğunda bulunmayan ancak yüklenici tarafından yapılan işlerin mevcudiyeti halindeyse, sözleşmesine göre iş artışı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, iş artışının şartlarına göre iş artışı içerisinde kalan bedel sözleşme fiyatlarıyla, iş artışını aşan kısım ise, taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa, işin yapıldığı yıl mahalli serbest piyasa rayiçleriyle belirlenmelidir. Başka bir anlatımla, götürü bedelli olsa bile sözleşmede iş artışına ilişkin düzenleme bulunması halinde, sözleşme dışı fazla işlerin iş artış oranının sözleşmesinde sınırlandığı kısma kadar sözleşme fiyatlarıyla belirlenmesi gerekir. Örneğin, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 21. maddesinde belirli şartlar altında, götürü bedelli sözleşmelerde % 10 oranında iş artışına izin verilmektedir.

Diğer taraftan; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8. maddesi uyarınca sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 41/V maddesinde “Anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde ise, kesin hakediş raporu düzenlenmesine işin geçici kabulü yapıldıktan sonra başlanır ve sözleşme ve eklerinde öngörülen hükümler çerçevesinde kesin hesap işlemleri gerçekleştirilir.” hükmüne yer verilmiştir. Taraflar arasında ihtilafa neden olan hakediş, 01.12.2010 tarihli 3 numaralı hakediş olup, geçici kabulün 30.12.2010 tarihinde yapılmış olmasına göre, niteliği itibariyle kesin hakediş olarak değerlendirilmesi mümkün olmayıp ara hakediş niteliğindedir. Bu durumda, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40/XII maddesi uyarınca yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerçekleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun "İdareye verilen ......tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla" cümlesini yazarak imzalaması gereklidir. Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır. Bu düzenleme, hakedişlerden kaynaklanan alacaklar bakımından taraflar arasında yapılmış bir delil sözleşmesi niteliğindedir. Fakat, hakedişlere alınmamış imalatlar yönünden alacağın tahsilini istenmesi için hakedişe ihtirazi kayıt konulması gerekmez.