muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/151, Karar No: 2023/193, Tarih: 15.03.2023

Devlet (merkezi idare, genel idare) tek bir kamu tüzel kişiliğidir. Devletin yasama, yürütme ve yargı organları ayrı tüzel kişiliğe sahip olmayıp devlet tüzel kişiliğini oluşturan birimlerdir. Bu açıklamaya göre Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanlığı, Yüksek Mahkemeler, Bakanlıklar gibi merciler kendi görev alanları itibariyle Devlet tüzel kişiliği adına işlem ve eylem yapar.

Devlet dışındaki bazı kamu tüzel kişilerinin de bu niteliği Anayasada doğrudan ifade edilmiştir. Devlet gibi bir kişi topluluğu olan ve Anayasanın 127. maddesinin 1. fıkrasında “il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileri” şeklinde tanımlanan mahalli idareler bu kamu tüzel kişilerine örnek olarak gösterilebilir. Bu tanıma göre il özel idareleri, belediyeler ve köyler olmak üzere üç tür mahalli idare bulunmakla, her mahalli idare ayrı tüzel kişiliğe sahiptir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda; bir tür mahalli idare olan ve Devlet tüzel kişiliğini temsil etmeyip ayrı bir tüzel kişiliği bulunan il özel idareleri tarafından kurulan şirketler, “sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket” olarak değerlendirilemez. Nitekim Dairemizce belediyelerin hissedarı olduğu özel hukuk hükümlerine tabi şirketler de 6772 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmemektedir (Örneğin, Dairemiz 09.11.2020 Tarih, 2017/18550 esas, 2020/15379 karar sayılı ilamı). Bu husus gözetilmeden, reddedilmesi gereken davanın kabul edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; önceki gerekçeye ilaveten davalı şirketin 6772 sayılı Kanun’da belirtilen sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlardan olduğu, 6772 sayılı Kanun’un bozma kararında belirtildiği gibi Devlet tüzel kişiliğini temsil etme yetkisi aramadığı, davacıların ilave tediyeden yararlanmasının yasal koşullarının oluştuğu vurgulanmak suretiyle önceki kararda direnilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Direnme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, Anayasa hükmü uyarınca mahalli idare konumundaki dava dışı ... İl Özel İdaresinin müvekkili şirketteki hissesinin % 50’nin üzerinde olmasına rağmen davalı şirketin TTK hükümlerine göre kurulmuş anonim şirketi statüsünde özel hukuk tüzel kişisi olup kamusal yetki, imtiyaz ve ayrıcalığının bulunmadığını, 233 sayılı KHK kapsamında da yer almadığını, bu nedenle 6772 sayılı Kanun kapsamına girmediğini ve ilave tediye ödemekle yükümlü olmadığını, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık

C. Uyuşmazlık

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; % 64,33 hissesi ... İl Özel İdaresine ait olan davalı şirketin sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket olup olmadığı ve 6772 sayılı Kanun’un 1 inci maddesi kapsamına girip girmeyeceği; buradan varılacak sonuca göre ilave tediye ödemekle yükümlü olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

D. Gerekçe

1. İlgili Hukuk

1.2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın (Anayasa) "İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzelkişiliği" başlıklı 123 üncü maddesi şöyledir:

" İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.

İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır.

Kamu tüzelkişiliği, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur. "

2. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 126 ncı maddesi şöyledir:

" Türkiye, merkezi idare kuruluşu bakımından, coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre, illere; iller de diğer kademeli bölümlere ayırılır.

İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır.

Kamu hizmetlerinin görülmesinde verim ve uyum sağlamak amacıyla, birden çok ili içine alan merkezi idare teşkilatı kurulabilir. Bu teşkilatın görev ve yetkileri kanunla düzenlenir. "

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 127 nci maddesi şöyledir:

"Mahalli idareler; il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir.

Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir.

Mahalli idarelerin seçimleri, 67 nci maddedeki esaslara göre beş yılda bir yapılır. Kanun, büyük yerleşim merkezleri için özel yönetim biçimleri getirebilir.

Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kazanmalarına ilişkin itirazların çözümü ve kaybetmeleri, konusundaki denetim yargı yolu ile olur. Ancak, görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan mahalli idare organları veya bu organların üyelerini, İçişleri Bakanı, geçici bir tedbir olarak, kesin hükme kadar uzaklaştırabilir.

Merkezi idare, mahalli idareler üzerinde, mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi, kamu görevlerinde birliğin sağlanması, toplum yararının korunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla, kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde idari vesayet yetkisine sahiptir.

Mahalli idarelerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile, kendi aralarında Cumhurbaşkanının izni ile birlik kurmaları, görevleri, yetkileri, maliye ve kolluk işleri ve merkezi idare ile karşılıklı bağ ve ilgileri kanunla düzenlenir. Bu idarelere, görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır."

Mahalli idarelerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile, kendi aralarında Cumhurbaşkanının izni ile birlik kurmaları, görevleri, yetkileri, maliye ve kolluk işleri ve merkezi idare ile karşılıklı bağ ve ilgileri kanunla düzenlenir. Bu idarelere, görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır."

4. 6772 sayılı Devlet Ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Ve 6452 sayılı Kanunla 6212 sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun (6772 sayılı Kanun) 1 inci maddesi şöyledir:

"Umumi, mülhak ve hususi bütçeli dairelerle mütedavil sermayeli müesseseler, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlarla belediyeler ve bunlara bağlı teşekküller, 3460 ve 3659 sayılı kanunların şümulüne giren İktisadi Devlet Teşekkülleri ve diğer bilcümle kurum, banka, ortaklık ve müesseselerinde müstahdem olanlardan İş Kanununun şümulüne giren veya girmiyen yerlerde çalışmakta olan ve İş Kanununun muaddel birinci maddesindeki tarife göre işçi vasfında olan kimselere, ücret sistemleri ne olursa olsun, her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılır."

2. Değerlendirme

1.İlave tediyenin kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Kanun ile düzenlenmiş olup Kanun’da ilave tediyenin tanımı yapılmamıştır. İlave tediye, yasada aranan koşullara sahip kamu kuruluşlarında işçi sıfatıyla çalışan personelin çalıştığı iş ve işyerine göre her yıl kanunen gösterilen tutarda ödenmesi gereken ve ayrıca istenirse ödenebilen bir ödeme olarak tanımlanmaktadır (Sarper Süzek, İş Hukuku, ..., Yenilenmiş Onsekizinci Baskı, 2020, s. 367; Ercan Akyiğit, “İlave Tediye ve Sosyal Sigortalar Priminin Kesilmesi”, Legal Hukuk Dergisi, 2011, sayı. 30, s. 549).

2. 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 sayılı Kanunla 6212 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesine göre de maddede belirtilen umumi, mülhak ve hususi bütçeli dairelerle mütedavil sermayeli müesseseler, sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurulan kuruluşlar ve bunların aynı nispette iştirakleriyle vücut bulan kurumlar, ticaret ve sanayi odaları, borsalar veya satın alınıp belediyelere bağlanan müesseselerin kanun kapsamında olduğu belirtilmiştir.

3. Aynı maddede İş Kanunu’nun şümulüne giren veya girmeyen yerlerde çalışmakta olan ve İş Kanunu’nun muaddel 1 inci maddesindeki tarife göre işçi vasfında olan kimselerin bu alacaktan yararlanacağı belirtilmiş ise de Kanun, 1475 sayılı İş Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu’ndan önceki 3008 sayılı İş Kanunu’na atıfta bulunmuştur. 4857 sayılı İş Kanunu’nda ise işçi tanımına 2 nci maddede yer verilmiş olup buna göre de bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi denilmektedir. O hâlde Devlet ve ona bağlı kurumlarda bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan her işçi ilave tediyeye hak kazanacaktır. Burada bağlı kuruluşun özel hukuk hükümlerine tâbi olmasının sonucu yoktur. Sermayesinin % 50’sinin kamu kurumuna ait olması yeterlidir.

4. Yine maddenin son cümlesinde ücret sistemleri ne olursa olsun her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılacağı düzenlenen işçilere, 3 üncü maddede ise her yıl için birer aylık ilave tediye dışında birer aylık ücret istihkaklarını geçmemek üzere 02.07.2018 tarihine kadar İcra Vekil Heyeti (Bakanlar Kurulu) kararı ile aynı nispette bir ilave tediye yapılacağı daha belirtilmiş, 02.07.2018 tarihli ve 698 sayılı 477 sayılı Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (698 sayılı KHK) 21 inci maddesi ile maddedeki "İcra Vekil Heyeti " "Cumhurbaşkanı" olarak değiştirilmiştir.

5. Bu aşamada 6772 sayılı Kanun kapsamında olan sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlar incelenmelidir.

6. İdare teşkilatını idari kuruluşların belirli bir düzen içindeki parçalarından kurulu gövdesi oluşturmaktadır. İdari teşkilat olan kamu tüzel kişiliğinin yasal bir tanımı olmamakla birlikte kamu tüzel kişiliğinin kurulması konusunda kanun yapması nedeniyle yasama organı, kararname çıkarması nedeniyle de Cumhurbaşkanı yetkili kılınmıştır (Anayasa md. 123/3).

7. Türk idari yapısının temelini merkezi idarenin (genel idare) ve mahalli idarenin (yerel yönetimler) oluşturduğunu söylemek mümkündür. Mahalli idareler, ülke genelinde her biri farklı farklı kamu tüzel kişilikleri içerecek şekilde örgütlenirken merkezi idare yani devlet kendi içinde başkent teşkilatı ve taşra teşkilatı olarak bir bütün olup tek bir kamu tüzel kişiliğini oluşturmaktadır (Erol Turan, Kamu Yönetimi Temel Kavramlar, Konya, 2016, s. 80). Devlet tüzel kişiliğinden ayrı mahalli idare olarak sayılan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Köyler Anayasa'da belirtilmiş olan diğer kamu tüzel kişilikleridir. Anayasa'nın 127 nci maddesinde de mahalli idarelerin amacı il, belediye veya köy halkının yerel ve ortak ihtiyaçlarını karşılamak olarak belirtilmekle Devlet'ten ayrı faaliyetleri olduğu vurgulanmıştır.

8. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası genel olarak bütün kamu hukuku tüzel kişiliklerini düzenlememektedir. Fakat Devlet tüzel kişiliğine dâhil idareler ile bazı kamu tüzel kişiliklerine yer vermiştir. Yönetimin halka sunacağı hizmetlerin, merkezde bulunan ve sınırlı sayıdaki devlet görevlisince planlanıp uygulanması başkent teşkilatını oluşturmaktadır. Ayrıca merkezden yönetimde, tüm hizmetlerin başkent teşkilatı tarafından yürütülemeyeceği düşüncesi ile başkent teşkilatı tarafından atanıp başkent teşkilatının emir ve talimatları ile hareket eden başka bir deyişle başkent teşkilatına hiyerarşi bağı ile bağlı olan bir taşra teşkilatı kurulmuştur (Metin Günday, İdare Hukuku, Ankara, Dokuzuncu Baskı, 2004, s. 57).

9. Öte yandan zamanla devletin birçok alana müdahil olması, beraberinde devlete bazı ödevler yüklemiş ancak tek bir merkezden ihtiyaçların yeterli derecede karşılanamayacağı görüldüğünden merkezi idare, idari yetkilerinin bir bölümünü yerel idarelere devretmiştir. Böylece devlet, bazı hizmetleri bizzat yapmak yerine tüzel kişiliğe haiz yerinden yönetim idarelerine devretmekle yetinmiştir Yerinden yönetim, bir takım kamu hizmetlerinin devlet idaresi dışındaki kamu tüzel kişileri aracılığıyla yerine getirilmesi olup bu tüzel kişiler merkezi idarenin hiyerarşisine tâbi olmayıp ayrık tutulmuşlardır (Ender Ethem Atay, İdare Hukuku, Ankara, Birinci Baskı, 2006, s. 158).

10. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda Devletin, idari teşkilat içerisinde belirli bir insan topluluğunun belirli bir toprak parçası üzerinde egemen olmasıyla oluşan, hukuki kişiliği bulunan devamlı bir teşkilat olduğunu söylemek mümkündür (Kemal Gözler, Devletin Genel Teorisi, ..., Onuncu Baskı, 2020, s. 4). Bir başka ifadeye göre Devlet, egemenliği dolayısıyla kuruluşunu, görev ve yetki alanını kendisi belirleyen yegâne kamu hukuku tüzel kişisidir (Ramazan Çağlayan, "Hukukumuzda Kamu Tüzel Kişiliği Kavramı ve Kıstasları", Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 2016, Sayı 7, s. 378).

11. Bu tanımlardan hareketle, kamu hizmeti gören ve merkezi idare teşkilatı olarak kurulan çeşitli hak ve yükümlülüklere sahip organizasyona hukuken tüzel kişilik verilerek adına da Devlet denildiğini söylemek mümkündür. Devlet, kamu tüzel kişilerinin en başında ve en büyük tüzel kişidir.

12. İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Köyler ise yerel yönetimler (mahalli idareler) arasında sayılmaktadır. Bunlar belirli çevrelerde ikamet edenlerin ortak ve yerel gereksinimlerini karşılamak üzere kurulmuş kamu hukuku tüzel kişileri olmakla merkezi idarenin yani devletin dışında farklı tüzel kişilikleri bulunmaktadır.

12. İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Köyler ise yerel yönetimler (mahalli idareler) arasında sayılmaktadır. Bunlar belirli çevrelerde ikamet edenlerin ortak ve yerel gereksinimlerini karşılamak üzere kurulmuş kamu hukuku tüzel kişileri olmakla merkezi idarenin yani devletin dışında farklı tüzel kişilikleri bulunmaktadır.

13. Mahalli idare olan il, merkezi idare olan il ile aynı coğrafyayı paylaşmaktadır. Merkezi idarenin yani Devlet tüzel kişiliği içinde yer alan taşra teşkilatında bulunan il idaresine, il genel idaresi; mahalli idare birimi olan il idaresine ise İl Özel İdaresi ismi verilmektedir. Bu iki yönetimin coğrafi sınırları aynı ise de İl Özel İdaresi, bu sınırlar içerisinde yaşayan insanların mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak için tesis edilmiş; buna karşılık il genel idaresi, merkezi idarenin tüm ülke düzeyinde yürüttüğü hizmetlerin il sınırları içinde de yürütülmesi amacıyla kurulmuştur (Gözler, s. 183)

14. Sonuç itibariyle merkezi yönetim ve mahalli idareler farklı tüzel kişiliklere haiz olmakla merkezi yönetimden kastedilen Devlet tüzel kişiliği olmakla mahalli idarelerin Devlet tüzel kişiliğinden ayrı ve bağımsız tüzel kişiliğe haiz kamu tüzel kişiliği olduğunu söylemek mümkündür. Nitekim Anayasa'da da benimsendiği üzere ülkemizde merkezi yönetim ya da devlet kamu tüzel kişiliği ile birlikte yerel yönetimler kamu tüzel kişilikleri ve hizmet yerinden yönetim kamu tüzel kişilikleri bulunmaktadır. Anayasa'da belirtilen yerel yönetimlerde İl Özel İdaresi, Belediye ve Köylerdir.

15. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 46 ncı maddesinin birinci fıkrasında "Devlet ve kamu tüzel kişileri" ifadesinin kullanılması, yine 47 nci maddesinin üçüncü fıkrasında ve 128 inci maddesinin birinci fıkrasında "Devlet, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişileri" ifadesinin kullanılması Devletin diğer kamu tüzel kişiliklerinden ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip olduğunu göstermektedir.

16. Nitekim 6772 sayılı Kanunun 1 inci maddesinde kapsamı belirtilirken "sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlarla belediyeler ve bunlara bağlı teşekküller" ifadesini kullanmakla İl Özel İdaresi gibi mahalli idare olan Belediyeleri Devlet tüzel kişiliğinden ayrı tüzel kişiliği bulunması sebebiyle ayrıca belirtmiştir.

17. Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; bir tür mahalli idare olan ve Devlet tüzel kişiliğini temsil etmeyip ayrı bir tüzel kişiliği bulunan mahalli idarelerden biri olan İl Özel İdareleri tarafından kurulan şirketlerin "sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket" olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından sermayesinin yarısından fazlası ... İl Özel İdaresine ait olan davalı ... AŞ'nin de Devlete ait şirket olmadığı sonucuna varıldığından 6772 sayılı Kanun kapsamında bu şirkette çalışan işçilere ilave tediye yapılması olanaklı değildir.

18. Hâl böyle olunca Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken önceki hükümde direnilmesi doğru olmamıştır.

19. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.03.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/9602, Karar No: 2007/11128, Tarih: 01.10.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/9602 E.  ,  2007/11128 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 24.7.2002 gününde verilen dilekçe ile satış vaadi sözleşmesinin iptali ve elatmanın önlenmesi, karşı dava olarak tapu iptal tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine, karşı davanın kabulüne dair verilen 7.3.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin iptali,

Karşı dava ise, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, asıl davanın reddine, 31.5.2001 günlü biçimine uygun düzenlenen satış vaadi sözleşmesi nedeniyle satışı vaad olunan 111 ada 8 ve 113 ada 2 parsel sayılı taşınmazlardaki murise ait payın davalı ve karşı davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davacı ve karşı davalılar temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere, tüm dosya içeriğine ve özellikle 30.5.2001 tarihli vekaletnamede vekile taşınmaz satış yetkisi verilmesinin satış vaadi yapma yetkisini de kapsamasına göre davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2- Asıl dava dilekçesi davalı ve karşı davacıya 6.8.2002 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı ve karşı davacı 10.9.2002 tarihinde mahkemeye başvurarak cevap için HUMK.nun 195 maddesinde öngörülen sürenin uzatılmasını istemiş, ancak mahkemece bu konuda bir karar verilmemiştir. Her ne kadar HUMK.nun 198.maddesi hükmünce cevap süresinin uzatılmasını önceden isteyen taraf ilk yargılama oturumuna katılarak esasa girişilmeden evvel mazeretini belirtip müddetin uzatılmasını isteyebilirse de davalı ve karşı davacı ilk yargılama oturumu olan 26.9.2002 tarihli celseye katılmadığından 198.maddenin kendisine sağladığı haktan da yararlanamaz. Dolayısıyla, karşı dava 203.madde de hükme bağlanan 10 günlük sürede açılmamıştır. Bu nedenlerle, süresinde açılmayan karşı davanın dinlenme olanağı yoktur. Mahkemece değinilen hususlar gözardı edilerek karşı dava süresinde açılmış gibi esası hakkında hüküm kurulması doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın 1.bentte açıklanan nedenlerle davacıların temyiz itirazlarının reddine, 2.bent uyarınca hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 1.10.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27570, Karar No: 2015/4596, Tarih: 12.03.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/27570 E.  ,  2015/4596 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu, taşınmazın dava tarihindeki değerinin biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Dosya içerisindeki hükme esas alınan 22.04.2013 tarihli raporda kanalın taşınmaz içerisinden geçtiği, 03.07.2013 tarihli ek raporda ise kanalın taşınmaz dışında olduğunun belirtilmesi karşısında, bu çelişkinin giderilmesi için mahallinde tekrar keşif yapılarak dava konusu kanalın taşınmazdan geçip geçmediği kesin olarak belirlenip, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 12.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3021, Karar No: 2015/15858, Tarih: 01.10.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/3021 E.  ,  2015/15858 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gümüşhane Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/11/2014

NUMARASI : 2014/110-2014/434

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1-Bir taşınmazın arsa sayılabilmesi için, değerlendirme tarihinde belediye imar planı içinde olması, değilse, belediye veya mücavir alan sınırları dahilinde bulunması ve ayrıca belediye hizmetlerinden yararlanması, etrafının da meskun olması gerekir. ......... Belediye Başkanlığının 05.05.2014 ve 18.06.2014 tarihli yazılarında, taşınmazın belediye ve mücavir alan sınırları dışında olduğu belirtilmiştir.

Taşınmazların mevcut durumu itibariyle arsa vasfını kazanmadığı anlaşıldığından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu eşliğinde keşif yapılarak, taşınmazın olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirine göre değer biçildikten sonra bulunan bedele taşınmazların bilirkişi raporunda belirtilen özelliklerine göre Kamulaştırma Kanununun 11/1-i maddesi gereğince % 150 oranında objektif değer arttırıcı unsur ilavesi suretiyle değer tespiti gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması,

2-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında kamulaştırmadan önce irtifak hakkı tescil edilmiş bulunduğuna göre bu şerhin taşınmazda oluşturacağı değer kaybının toplam kamulaştırma bedelinden indirilmesi gerektiği nazara alınmadan fazla bedel tespiti,

3-Faizin başlangıç tarihinin 08.07.2014 olması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 01/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.