muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/299, Karar No: 2018/4727, Tarih: 20.06.2018

**14. Hukuk Dairesi         2016/299 E.  ,  2018/4727 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 14.10.2010 gününde verilen dilekçe ile satış vaadi sözleşmesine dayalı ... iptali ve tescil, 2. kademede tazminat talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 19.09.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, satış vaadi sözleşmesine dayalı ... iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkili ile davalı ... arasında noterde yapılan 16.07.2001 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile davalının 95 ve 421 parsel sayılı taşınmazlarda murisi ...'den mirasçılarına intikal edecek 1/2 paydan kendisine düşecek miras payının tamamını 1.500,00 TL bedelle müvekkiline satmayı vadettiğini, satış bedelinin nakden ve peşinen ödendiğini, davalı ... adına tapuda intikal işleminin 09.07.2003 tarihinde yapıldığını, ancak davalının Yumurtalık Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/28 D.İş sayılı dosyasındaki ihtiyati tedbir kararının infazı sırasında 95 parsel sayılı taşınmazdaki 1/6 payını 28.07.2009 tarihinde muvazaalı olarak diğer davalı ...'e devrettiğini öğrendiklerini ileri sürerek dava konusu taşınmazlarda davalılar adına kayıtlı payların iptali ile müvekkili adına tescilini, olmadığı taktirde dava tarihi itibariyle rayiç bedellerinin davalı ...'tan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ..., 95 parsel sayılı taşınmazdaki dava konusu payı tapuya güvenerek iyiniyetle satın aldığını belirtip davanın reddini savunmuş; diğer davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davacı vekilinin verilen kesin süre içerisinde delillerini bildirmediği gerekçesiyle tanık dinletme talebinin reddine karar verildiğinden 95 parsel sayılı taşınmazın kayıt maliki ... yönünden davacının muvazaa iddiasını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine; satış vaadi borçlusu ... yönünden sözleşmedeki edimlerini yerine getirmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile 421 parsel sayılı taşınmazda davalı ... adına kayıtlı 400/2400 payın iptali ile davacı adına tesciline, 95 parsel sayılı taşınmazda satış vaadi sözleşmesine konu payın dava tarihi itibariyle değeri olan 68.086,16 TL'nin davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Hukukumuzda, kişilerin satın aldığı şeylerin ileride kendilerinden geri alınabileceği endişesi taşımamaları, dolayısıyla toplum düzeninin sağlanması düşüncesiyle, satın alan kişinin iyiniyetinin korunması ilkesi kabul edilmiştir. Bir tanımlama yapmak gerekirse iyiniyetten maksat, hakkın doğumuna engel olacak bir hususun hak iktisap edilirken kusursuz olarak bilinmemesidir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Hukukumuzda, kişilerin satın aldığı şeylerin ileride kendilerinden geri alınabileceği endişesi taşımamaları, dolayısıyla toplum düzeninin sağlanması düşüncesiyle, satın alan kişinin iyiniyetinin korunması ilkesi kabul edilmiştir. Bir tanımlama yapmak gerekirse iyiniyetten maksat, hakkın doğumuna engel olacak bir hususun hak iktisap edilirken kusursuz olarak bilinmemesidir.

Belirtilen ilke, TMK’nun 1023. maddesinde aynen “... kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka ayni hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur” şeklinde hükme bağlanmış, aynı ilke tamamlayıcı madde niteliğindeki 1024. maddede “bir ayni hak yolsuz olarak tescil edilmiş ise, bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi bu tescile dayanamaz” biçiminde vurgulanmıştır. Ne var ki; tapulu taşınmazların intikallerinde huzur ve güveni koruma, toplum düzenini sağlama uğruna ... kaydında ismi geçmeyen ama asıl malik olanın hakkı feda edildiğinden iktisapta bulunan kişinin iyiniyetli olup olmadığının tam olarak tespiti büyük önem taşımaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, kayıt sahibinin mülkiyeti satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan hakkın bertaraf edilmesi kastiyle ve kötüniyetle kazandığı ileri sürüldüğünden, malikin ayni hakkın yolsuz olarak tescil edildiğini bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi olup olmadığının araştırılması zorunludur. Burada, satış vaadi sözleşmesinin tapuya şerh edilip edilmediğinin önemi yoktur. Önemli olan, mülkiyet hakkı sahibinin satış vaadi sözleşmesini bilmesi gereken kişilerden olup olmadığının saptanmasıdır.

Öte yandan, 6100 sayılı HMK’nun 90. maddesi gereğince; süreler, kanunda belirtilir veya hâkim tarafından tespit edilir. Kanunda belirtilen istisnai durumlar dışında, hâkim kanundaki süreleri artıramaz veya eksiltemez. Hâkim, kendisinin tespit ettiği süreleri, haklı sebeplerle artırabilir veya eksiltebilir; gerekli gördüğü takdirde, bu konudaki kararından önce tarafları da dinler.

Aynı yasanın 94. maddesi gereğince; kanunun belirlediği süreler kesindir. Hâkim, tayin ettiği sürenin kesin olduğuna karar verebilir. Aksi hâlde, belirlenen süreyi geçirmiş olan taraf yeniden süre isteyebilir. Bu şekilde verilecek ikinci süre kesindir ve yeniden süre verilemez. Kesin süre içinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın, o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar.

Kanun ya da hakim tarafından tayin edilmiş olan kesin süre içerisinde yerine getirilmeyen bir işlemin bu süre geçtikten sonra yerine getirilmesine yasal olanak bulunmamaktadır. Kesin süre içerisinde yerine getirilmeyen işlem bazen davanın kaybedilmesi sonuçlarını da doğurmaktadır. Davaların uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere konan kesin süre kuralı, kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır.

Bu nedenle de hakim tarafından kesin süre verilirken;

1- Kesin süreye konu işlemin gerekli ve tarafların yerine getirebileceği bir işlem olması,

Bu nedenle de hakim tarafından kesin süre verilirken;

1- Kesin süreye konu işlemin gerekli ve tarafların yerine getirebileceği bir işlem olması,

2-Verilen sürenin işlemin yapılması için yeterli ve makul bir süre olması, duruşma gününe kadar kesin süre nedeniyle yapılacak işlem sonrası başka bir işleme gerek yok ise bu sürenin takip eden duruşma gününe kadar verilmesi,

3-Yapılması gereken iş veya işlemler birer birer, varsa masraflarının da miktarıyla birlikte açıkça gösterilmesi,

4-Sürenin kesin olduğu ve sonuçlarının tarafa açıklanması zorunludur.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; davacı, dava dilekçesinde tanık deliline dayanmış olup mahkemece, 21.01.2011 tarihli ilk celsede taraf vekillerine delillerini ibraz etmeleri için 10 günlük kesin süre verildiği ve kesin süre içerisinde delillerini bildirmedikleri taktirde delil bildirme hakkından vazgeçmiş sayılacağının ihtar edildiği, davacı vekilinin ise 11.04.2014 tarihli 16 no'lu celsede iki kişilik tanık listesi sunduğu, ancak davalı vekilinin tanık dinletme talebine muvafakat etmediği, mahkeme tanık dinletme hususunun celse arasında değerlendirilmesine ilişkin ara karar kurulduğu ve tanıkların dinlenmesi amacıyla 14.04.2014 tarihinde ... ve ... Asliye Hukuk Mahkemelerine talimat yazıldığı, mahkemece 13.06.2014 tarihli 17 no'lu celsede davalı vekilinin itirazı üzerine ... Asliye Hukuk Mahkemesine sehven yazılan talimatın iadesine ilişkin ara karar kurulduğu ve 16.06.2014 tarihinde de talimat mahkemesine işlemsiz iade müzekkeresinin yazıldığı, davacı vekilinin ise 19.06.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile isimlerini bildirdiği iki tanığın dinlenmesini tekrar talep ettiği, mahkemece 04.07.2014 tarihli 18 no'lu celsede dava dilekçesi ile ıslah dilekçesindeki talep ve sonuç kısımlarının aynı olduğu gerekçesi ile tanıkların dinlenmesi talebinin reddine karar verildiği, bu arada tanıkların talimat mahkemelerince 23.06.2014 ve 26.06.2014 tarihlerinde dinlenmiş olup tanık beyanları talimat evraklarının da dosyaya gönderilmiş olduğu anlaşılmıştır. Davacı, dava dilekçesinde tanık deliline dayanmış olduğundan mahkemece, isim ve adreslerini açıkça bildirir şekilde tanık listesini sunması için davacı vekiline süre verilmesi gerekirken, 21.01.2011 tarihli ilk celsede taraf vekillerine delillerini ibraz etmeleri için kesin süre verilmesi usul ve yasaya aykırı olup kesin süre içerisinde delillerini bildirmediği gerekçesiyle davacı vekilinin tanık dinletme talebinin reddine karar verilerek talimat yoluyla dinlenmiş olup beyanları alınan davacı tanıklarının bu beyanlarının kararda değerlendirilmemesi de doğru değildir.

Bu durumda mahkemece, tanık beyanlarıyla birlikte tüm delillerin gerekçeli kararda tartışılmak suretiyle davalı ...'in durumunun Türk Medeni Kanununun 3. maddesi çerçevesinde değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş; bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

Bu durumda mahkemece, tanık beyanlarıyla birlikte tüm delillerin gerekçeli kararda tartışılmak suretiyle davalı ...'in durumunun Türk Medeni Kanununun 3. maddesi çerçevesinde değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş; bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20.06.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/508, Karar No: 2013/5189, Tarih: 25.03.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/508 E.  ,  2013/5189 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki asıl dava kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili birleşen dava ise tapu iptali ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davanın ise reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacılar ile davalılardan ... Belediye Başkanlığı vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Asıl dava kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili, birleşen dava ise tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece, birleşen tapu iptali ve tescil davasının reddine, asıl davada ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın husumetten reddine, davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden ise kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm; davacılar vekili ile davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değerinin tesbit edilmesinde ve yol olarak el atılan 77 m2'lik bölüm bedelinin davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığından tahsiline, ... Genel Müdürlüğü yönünden davanın husumetten, birleşen tapu iptal tescil davasının ise kabule şayan olmadığından reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle; davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin tüm,davacılar vekilinin ise aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. Şöyle ki ;

Davalı ... yönünden davanın husumetten reddine karar verildiği dikkate alınarak, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7. maddesinin 2. bendi uyarınca maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücretine hükmedilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının vekalet ücretine ilişkin 7. bendindeki (21.527,50TL nisbi) rakam ve kelimelerinin çıkartılmasına yerine (1.200,00TL maktu ) rakam ve kelimesinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde davacılara iadesine, aşağıda yazılı kalın harcın Belediyeden alınmasına ve taraflardan temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3278, Karar No: 2011/14176, Tarih: 30.11.2011

**8. Ceza Dairesi         2010/3278 E.  ,  2011/14176 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük ve erteleme

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımları düzenleyen 5237 sayılı TCK.nun 50/1-f madde ve fıkrasında, gönüllü olmak koşuluyla “kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya" karar verilebileceği belirtilmesine rağmen, infazı kısıtlayacak şekilde “sanık hakkında 3 ay süre ile temizlik hizmetinde çalıştırılmaya” hükmedilmesi ve sanığa tayin olunan cezanın, sonuç itibariyle kısa süreli hapis cezasından çevrilme seçenek yaptırımdan ibaret olması karşısında, TCK.nun 58/6. madde ve fıkrası uyarınca cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan hükümde yer alan "sanık hakkında 3 ay süre ile temizlik hizmetinde çalıştırılmasına" ibaresinin çıkarılarak yerine "sanığın 3 ay süre ile kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına" ibaresinin eklenmesi ve TCK.nun 58. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümün hükümden çıkarılması suretiyle, sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 30.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13173, Karar No: 2018/11862, Tarih: 05.07.2018

**1. Hukuk Dairesi         2015/13173 E.  ,  2018/11862 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ :TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, mirasbırakanı ... uzun yıllar ...’da çalışıp emekli olduğunu ve birikimleri ile ...’da satın aldığı dört daireden üçünü davalı oğullarına temlik ettiğini ileri sürerek 2344 ada 510 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 6 ve 10 no’lu ile 1278 ada 511 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 7 no’lu bağımsız bölümün tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında adına tescilini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davacı tarafın duruşmaları takip etmeyip mazeret de bildirmediği, davalı tarafça davanın takip edilip keşfen saptanan değer üzerinden nispi harcın ikmal edildiği ancak iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla,Tetkik Hakimi ...’un raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddine.

Davacının sair temyiz itirazlarına gelince;

Ne var ki, dava 40.000-TL değer gösterilerek açılmış olup davacı tarafça dava takip edilmemiş ise de davalı taraf davayı takip ederek çekişme konusu 6,7,10 no’lu bağımsız bölümlerin keşfen saptanan 195.000-TL değeri üzerinden harcı ikmal edip yargılamayı sürdürmüş, mahkemece, iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bu durumda, çekişme konusu taşınmazların keşfen saptanan ve davalı tarafça harcı tamamlanan değeri olan 195.000-TL üzerinden davacının 3/16 miras payına isabet eden 36.562,50-TL esas alınarak davalı taraf yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken taşınmazların tamamının değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değil ise de, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm fıkrasının 5. bendinde yer alan “....16.900,00 TL...” ibaresinin çıkarılarak yerine “...4.321,87 TL....” ibaresinin yazılmasına, davacının temyiz itirazının değinilen yön itibariyle kabulü ile 6100 sayılı HMK'nin geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün bu şekliyle DÜZELTEREK ONANMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 05.07.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5816, Karar No: 2016/6591, Tarih: 25.04.2016

**18. Hukuk Dairesi         2016/5816 E.  ,  2016/6591 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli ... İlçesi ... Köyü 145 ada 3 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Değerlendirme tarihi olan 31.07.2013 gününden önce; dava konusu ... Köyü 145 ada 3 parsel sayılı taşınmazın imar planı içinde olup olmadığının, imar planı içinde ise ilk olarak imara alınış tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber tüm belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd. gibi) yararlanıp yararlanmadığı, özellikle etrafının meskûn olup olmadığı, taşınmaz belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca (nazım imar planı içinde bulunan ancak, belediye hizmetlerinden yararlanmayan ve meskûn yerler arasında yer almayan bir taşınmazın arsa olarak değerlendirilebilmesi için) bu plan içine alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezlerine uzaklığı, sınırları ve mücavir alan içinde yer aldığı belediyenin nüfus ve yapılaşma yoğunluğu, genişleme hızı, taşınmazın altyapı hizmetlerine yakınlığı, ulaşım olanakları, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma imkanları, bu verilere göre taşınmazın nazım planının hazırlanma amacı olan uygulama imar planı kapsamına alınmasının yakın bir olasılık olması vs. hususlarının belediye başkanlığından,

2- Bilirkişi kurulunca değerlendirmeye alınan zeytinin 2013 yılı itibarıyla sulu ve kuru şartlarda dekar başına asgari ve azami verimi, kilogram başına toptan satış fiyatı ve dekar başına ayrıntılı üretim giderini gösterir veri cetvelinin (gider kalemlerini tek tek açıklar biçimde) gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden,

Getirtilerek alınacak yazı cevaplarının ve belgelerin dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/49891, Karar No: 2010/2701, Tarih: 08.02.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/49891 E.  ,  2010/2701 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan ve sendikal nedenle

feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacı işçinin iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan ve sendika üyesi olması ve greve katılması nedeni ile feshedildiğini belirterek, feshin geçersizliğine, davacı işçinin işe iadesine ve işe başlatmama tazminatının 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. Maddesi uyarınca belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili, davacının iş sözleşmesinin “bir süredir işyerinde huzursuzluk çıkarmaya yönelik kasdi davranışlarda bulunması, şirket yöneticilerinin ıslıkla protesto edilmesi, yöneticiler aleyhine slogan atılması, yemekhanede bildiri dağıtılması, servis araçlarının önünün kesilmesi eylemleri içine girdiğinin tespit edilmesi nedeni ile haklı olarak feshedildiğini, davacının tutanaklara göre diğer sendika üyeleri ile birlikte eylem yaptığı konusunda, tutanak ve kamera kayıtlarının bulunduğunu davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece haklı ve geçerli nedenle feshi ispat yükü kendisinde olan davalı işverenin davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini kanıtlayamadığı, aksine tüm dosya kapsamına göre feshin davacının sendikaya üye olması nedeni ile yapıldığının anlaşıldığı, bu nedenle herhangi bir araştırma ve bilirkişi incelemesi yapılmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Önemle belirtmek gerekir ki, Anayasanın 141. maddesinde, yargı kararlarının gerekçeli olarak yazılacağı açıklanmış, aynı zorunluluk HUMK.nun 388. maddesinde de düzenleme altına alınmıştır. Anılan yasal düzenlemede yargıcın, uyuşmazlık konusu olan olay hakkında tüm kanıtları toplaması, tartışması, bu kanıtlardan hangilerine değer vermediğinin nedeni, hangilerini üstün tuttuğunun dayanaklarını değerlendirdikten sonra bir sonuca varmasının zorunlu ve gerekli olduğu vurgulanmıştır. Böyle bir yöntemin izlenmesi durumunda ancak kararın gerekçeli olduğunun kabul edilebileceği sonucuna varılabilir. Hükmü kuran yargıcın böyle bir yöntemi izlemesi halinde maddi olgularla hüküm fıkrası arasında bir bağlantı kurulmuş olabilecektir. Ayrıca gerekçe sayesinde kararın doğruluğu denetlenmiş ve davanın yanları tatmin ve inandırılmış olacaktır. Tüm bunlardan başka ve en önemlisi adil bir yargılamanın yapıldığı sonucuna varılacaktır. (Dairemizin 26.05.2008 gün ve 2007/20517 Esas, 2008/12483 Karar sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 maddesi uyarınca “feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir”. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (04.04.2008 gün ve 2007/29752 Esas, 2008/7448 Karar sayılı ilamımız).

İşçi fesihte sebep gösterilmediği veya gös¬terilen sebebin geçerli olmadığı iddiasında bulunacaktır. İspat yükü ise işverendedir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia etmesi durumunda, bu iddiasını ispatla yükümlüdür (m. 20/f.2). İşçinin feshin başka bir sebebe dayandığını iddia etmesi, işverenin geçerli fesihle ispat yükünü ortadan kaldırmaz. (Dairemizin 01.12.2008 gün ve 2008/6294 Esas, 2008/32601 Karar sayılı ilamı).

Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi için belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışması gerekir. Aynı Kanununun 11. maddesinde, “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar” şeklinde düzenleme ile bu konudaki esaslar belirlenmiştir.

2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu’nun 42. Maddesi uyarınca “Kanuni bir grev kararının alınmasına katılma, böyle bir kararın alınmasını teşvik etme, böyle bir greve katılma veya böyle bir greve katılmaya teşvik etme sebebiyle bir işçinin hizmet akti feshedilemez”. Keza Sendikalara Kanunu’nun 31. maddesi gereğince, “Sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerden dolayı hizmet akdinin feshi halinde ise, İş Kanununun 18, 19, 20 ve 21 inci madde hükümleri uygulanır. Ancak, İş Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödenecek tazminat işçinin bir yıllık ücret tutarından az olamaz.