muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/24609, Karar No: 2010/56, Tarih: 18.01.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/24609 E.  ,  2010/56 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, ihbar ve tazminatı ile ücret ve fazla mesai alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçi, iş sözleşmesinin haklı neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek ihbar ve kıdem tazminatı isteğinde bulunmuştur.

Davalı işveren, iş sözleşmesinin davacının devamsızlığı nedeniyle haklı olarak feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece iş sözleşmesinin haklı neden olmadan davalı işverence feshedildiği gerekçesi ile davacının ihbar ve kıdem tazminatı isteği hüküm altına alınmıştır.

Dosya içeriğine göre davacının davalı işverene gönderdiği 22.10.2004 tarihli ihtarnameyle sigorta primlerinin tam olarak yatırılması ve fazla mesai ücretlerinin ödenmesi isteğinde bulunduğu, davalı işverence davacıya gönderilen ihtarnamede ise izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmediği, 3 gün içinde mazeretini belgelendirerek bildirmesi, aksi halde istifa etmiş sayılacağı bildirilmiştir. Davacı taraf iki tanık dinletmiş olup, biri ücretlerinin tam olarak yatırılmaması nedeni ile kendilerinin ayrıldıklarını açıklamış, diğeri de sözleşmesinin ne şekilde sona erdiği konusunda herhangi bir beyanda bulunmamıştır. Davacı ile aynı durumda olan tanığının anlatımına göre iş sözleşmesinin davacı işçi tarafından feshedildiği sonucu ortaya çıkmaktadır. Davacı ve arkadaşları tarafından gönderilen ihtarnamenin içeriği ve mahkemece fazla mesai alacağının hüküm altına alınmış olması karşısında feshin haklı nedene dayandığının ve davacının kıdem tazminatı talebinin kabulü dosya içeriğine ve 4857 sayılı İş Kanununun 24/II-f maddesine uygun düşmektedir. Ne var ki, haklı da olsa iş sözleşmesini fesheden tarafın ihbar tazminatına hak kazanması mümkün değildir. İhbar tazminatı isteğinin reddi yerine yazılı gerekçe ile kabulü hatalı olup, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18.1.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3825, Karar No: 2016/3755, Tarih: 23.02.2016

**9. Hukuk Dairesi         2016/3825 E.  ,  2016/3755 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

DAVALILAR : 1

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalılar tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının iş aktinin hiç bir neden gösterilmeksizin tamamen siyasi nedenler ile feshedildiğini, zira Belediye Başkanı’nın değiştiğini, normal çalışma saatlerinin haftada 6 gün, 08:00-17:00 arası olmasına rağmen davacının Belediye Başkanı'nın ve Yardımcıları'nın şoförlüğünü yapması nedeni ile Cumartesi Pazar günleri de dahil gece 22:00/23:00 saatlerine kadar çalıştığını, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı Belediye vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, fazla mesai ücreti talebinin dayanaksız olduğunu, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, davalı Belediye ile müvekkili arasındaki sözleşmeye göre davacı ile belirli süreli iş akti imzalandığını, süre bitiminde iş aktinin kendiliğinden sona erdiğini, fazla mesai iddialarının kabul edilemez olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Davalı ... vekili, davalı Belediye ile müvekkili arasındaki sözleşmeye göre davacı ile belirli süreli iş akti imzalandığını, süre bitiminde iş aktinin kendiliğinden sona erdiğini, fazla mesai iddialarının kabul edilemez olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacı, davalı Etimesgut Belediyesinin personel hizmet alımı işini üstlenen alt işveren bünyesinde ve fakat belediye işyerinde 01.06.2004 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı, alt işveren değişmesine rağmen aynı işte ve işyerinde çalışmasına devam ettiği, davalı ...bünyesinde çalışmakta iken 06.04.2009 tarihinde iş akdi alt işveren tarafından haksız olarak fesh edildiği, davacının çalışmasının 4 yıl, 8 ay, 27 gün ihaleyi alan şirketlerin değişmesine rağmen kesintisiz olarak davalı Belediye Başkanlığına ait işyerinde devam ettiği, davacı işçinin iş aktinin dosya kapsamı ve tanık beyanı birlikte değerlendirildiğinde, 2009 yılı Mart ayı yerel seçimler sonrasında belediye başkanının değişmesi ile toplu olarak işten çıkarılma şeklinde haklı nedene dayanmadan feshedildiği, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı belediye kendisine husumet yöneltilemeyeceğini belirtmiş ise de, alt işverene tevdii edilen işin nitelik ve kapsamı ile çalışmanın yapılma şekli de nazara alınarak asıl işveren olarak alt işverenle birlikte sorumlu olduğu, gerekçesiz olarak belirli süreli olarak zincirleme yapılan sözleşmelerin süre itibariyle ve yapılan işin niteliği gereği belirsiz süreli sözleşme niteliğini aldığı, davacının kullandırılmadığı anlaşılan 56 günlük izin ücreti alacağının kabulüne karar verildiği, davacının tanık sözleriyle ispatlanan haftalık 45 saati aşan fazla çalışma ücreti alacağının ve ulusal bayram-genel tatil ücreti alacağının dosya içeriğine uygun ve itibar olunan 01.11.2011 tarihli hesap bilirkişisi raporundaki değerlerden Yargıtay uygulamaları gereği %30 taktiri indirim yapılmak suretiyle karar altına alındığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı Belediye vekili, davalı.... vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

2- Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamından davacının fazla çalışma yaptığı anlaşılmakla birlikte, davacının haftada 18 saat fazla mesai yaptığı tanık beyanlarına göre hesaplanmıştır. Ancak davacı davalı Belediye Başkanlığında şoförlük yaptığından, fazla mesai süresinin sübutu noktasında, davacı tanığı olan ve Belediye Başkanı’nın şoförü olarak çalışan ....’ın evvelce...Hukuk Dairesi’nin 2013/... Esas sayılı dosya numarası ile incelenerek sonuca bağlanan dosyasında kabul edilen haftalık 9 saatlik fazla mesai süresinin kabulü yerinde olacaktır.

Fazla mesai ücreti haftada 9 saat fazla mesai yaptığı kabul edilerek hesaplanmalıdır.

F)Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 23/02/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4831, Karar No: 2023/6584, Tarih: 03.05.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/4831 E.  ,  2023/6584 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bakanlığa bağlı hastanede çalıştığını, 02.04.2018 tarihinde 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, alt işveren bünyesinde çalışmakta iken ücretinin asgari ücretin belirli bir ... fazlası olarak belirlendiğini ve ödendiğini, kadroya geçerken ... ... sözleşmesi imzaladığını ve ücretinin yine asgari ücretin belirli bir ... fazlası olarak belirlendiğini, ancak davalı tarafından eksik ödeme yapıldığını ileri sürerek ödenmeyen ücret farkı alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, kadroya geçiş sonrası Yüksek Hakem Kurulu kararınca imzalanan toplu ... sözleşmesi dikkate alınarak ücretin belirlendiğini, hukuka aykırı bir uygulamanın söz konusu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.07.2021 tarihli kararıyla; davacı ile davalı İdare arasında imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinde, davacının ücretinin asgari ücretin belirli bir ... fazlası olacağına dair düzenleme olduğundan hareketle belirsiz süreli ... sözleşmesinin ve toplu ... sözleşmesinin ilgili hükümleri uyarınca yapılan hesaplama doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 15.02.2022 tarihli kararıyla; taraflar arasında imzalanmış belirsiz süreli ... sözleşmesi ile uygulanan toplu ... sözleşmesinin ilgili hükümleri ve Yargıtayın emsal kararları dikkate alındığında, incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 08.....2022 tarihli kararıyla; davalının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek arabuluculuk son tutanak tarihi ile hesaplamaya esas alınan son tarih arasında kalan talep dönemi için arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden, bu dönem yönünden davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmı doğrultusunda resen yapılan hesaplamaya göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının ücretinin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre belirlendiğini, Bakanlığın genel uygulamasının hukuka uygun olduğunu, ücret bordrolarından anlaşılacağı üzere davacının 31.12.2018 tarihli ücreti korunarak bu ücretin üzerine %4'lük zam yapıldığını, ücret indirimine gidilmediğini, davacının ücretinin iddia edildiği gibi 2019 yılı asgari ücret seviyesine çekilerek bu ücrete %4 zam uygulanmak suretiyle düşürülmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını belirterek Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hüküm altına alınan alacakların arabuluculuk son tutanak tarihini aşmayacak şekilde hesaplanmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun İkinci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun'un 1 vd. maddeleri, 7036 sayılı ... Mahkemeleri Kanunu'nun 3 üncü maddesi, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 32 ve 34 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5562, Karar No: 2012/25160, Tarih: 18.10.2012

**2. Hukuk Dairesi         2012/5562 E.  ,  2012/25160 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Gaziosmanpaşa 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ :2.12.2011
Yargıtay — Esas No: 2013/19910, Karar No: 2014/16150, Tarih: 29.09.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/19910 E.  ,  2014/16150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne, ertelemeye, müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Ele geçen eşyanın niteliğine ve suç tarihine göre, sanığın 5752 sayılı Yasa ile değişik 4733 sayılı Yasa'nın 8/4. maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresinin davaya katılan olarak kabul edilip lehine vekalet ücretine hükmolunması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince, hüküm fıkrasından vekalet ücretine ilişkin kısının çıkartılması ve diğer hususların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 29.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11493, Karar No: 2012/11489, Tarih: 14.06.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/11493 E.  ,  2012/11489 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :1167-264

Dava, prime esas kazancın istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hizmet tespitine yönelik davalarda, davacı işçinin çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na (devredilen SSK) davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın belirlenmesinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık, ücretin ispatında, bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HUMK'nun 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı, HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira, 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre,

günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanacaktır.

Somut uyuşmazlıkta; davacıların murisinin davalıya ait Rusya'daki şantiye işyerinde 1.000 Dolar karşilığı olan 1.360 TL ücretle çalışıldığının tespiti istenmiş, Mahkemece, prime esas kazancın Kuruma bildirilenden fazla olduğunun yazılı delille ispatı gerektiğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen hüküm eksik araştırmaya dayalıdır.

Somut uyuşmazlıkta; davacıların murisinin davalıya ait Rusya'daki şantiye işyerinde 1.000 Dolar karşilığı olan 1.360 TL ücretle çalışıldığının tespiti istenmiş, Mahkemece, prime esas kazancın Kuruma bildirilenden fazla olduğunun yazılı delille ispatı gerektiğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen hüküm eksik araştırmaya dayalıdır.

Dosya kapsamına göre, davacıların murisi ile davalı işveren arasında 13.4.2007 tarihli süreli yurt dışı hizmet akdi imzalanmış, sözleşmede belirlenen ücretin 500 ABD Doları olduğu anlaşılmıştır.Sözleşmede belirtilen ücretin aksine, sigortalının kardeşi ...'ın banka hesabına 2007 yılı 6, 7, 9 ve 10. aylarda 500 ABD Dolarını geçen havaleler yapıldığı ve gönderilen bu paranın sigortalının eşine verildiğinin iddia edilmesi ve davalı işverenin, ...'nin ve ...'nin taşeron olup, ücretlerin taşeronlar vasıtasıyla işçilere ödendiğini kabul etmesi karşısında, taşeronlarda ücret ödemeye ilişkin belge olup olmadığı, ... tarafından gönderilen paranın ücret mi avanslı ücret mi olduğu ... ve ... de dinlenmek suretiyle araştırılmalı ve toplanacak deliller hep birlikte irdelenerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 14.6.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.