muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/6799, Karar No: 2023/5802, Tarih: 30.11.2023

...'in Kıbrıs’ta özel üniversite de okuduğu için onun okul masrafları ile birlikte, aylık 300,00 TL olan nafakası müvekkili tarafından ödendiğini, ayrıca müvekkilinin bu evlilik birliğinin dağılmasından dolayı bozulan düzenini kurmakta harcandığını, yine davacı yanın nafaka borcunun toplu olarak ödendiğini bildirerek davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, tarafların 30.11.2005 tarihinde evlendikleri, Bakırköy 5.Aile Mahkemesinin 06.10.2015 tarih ve 2014/614 Esas, 2015/672 Karar sayılı ilamı ile tarafların 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 166 ncı maddesinin dördüncü maddesi gereğince boşanmalarına karar verildiği, hükmün 29.12.2015 tarihinde kesinleştiği, her ne kadar dava dilekçesinde davalı adına tescilli ... plaka sayılı araç yönünden mal rejiminin tasfiyesi talep edilmiş ve bu aracın davalı tarafından 11.01.2007 tarihinde edinildiği belirtilmiş ise de, dosya kapsamına ve yeminli tanık beyanlarına göre bu aracın taraflar evlenmeden önce davalı tarafından alındığı ancak filo indiriminden yararlanmak için davalının bu aracı kendi adına değil tanık ...T'nin sahibi ve genel müdürü olduğu ...Yayıncılık Ltd. Şti. adına evlilik tarihinden önce 2004 yılında aldığı, evlilik öncesinde alınan bu aracın mal rejiminin tasfiyesine tabi tutulamayacağı, davalının kişisel malı olduğu, aracın ödemelerinin bir kısmının evlilik sonrasındaki tarihe sarktığı ve evlilik sonrasında bu araç için davalı tarafından herhangi bir ödeme yapıldığının davacı tarafça kanıtlanamadığı, bu nedenle ... plaka sayılı araç yönünden davanın reddinin gerektiği, dava konusu taşınmazın ise evlilik birliği içerisinde 10.04.2006 tarihinde edinildiği, her ne kadar daha sonra bu taşınmaz davalı tarafından 27.12.2013 tarihinde dava dışı ...'e satılmış ve boşanma davası 21.08.2014 tarihinde açılmış ise de, tarafların boşanma davasından çok önceden beri ayrı yaşadıkları, hatta daha önce de aralarında ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/1027 Esas sayılı dosyasında boşanma davası görüldüğü, davanın reddedildiği, bu ret kararından sonra da tarafların bir araya gelmedikleri, esasen bu sebeple Bakırköy 5.Aile Mahkemesinin anılan kararı ile tarafların boşanmalarına karar verildiği, tüm bu sebeplerle, davalının, dava konusu taşınmazı davacının katılma alacağını azaltmak kastıyla devrettiğinin kabulünün zorunlu olduğu, her ne kadar davacı tarafça dava konusu taşınmazın banka kredisi de kullanılmak suretiyle alındığı belirtilmiş ise de, Bakırköy 5.Aile Mahkemesinin 2014/614 esas sayılı dosyasındaki boşanma davasının 21.08.2014 tarihinde açıldığı ve bu nedenle taraflar arasındaki mal rejiminin tasfiye tarihinin 21.08.2014 olduğu, dava konusu taşınmazın tüm kredi ödemelerinin ise boşanma davası açılmadan çok önce 06.12.2013 tarihinde kapatıldığı, bu nedenle dava konusu taşınmazın tüm borç ödemesinin evlilik birliği içerisinde ve tasfiye tarihinden önce tamamlandığı, dava konusu taşınmazın karar tarihine en yakın değeri olan keşif tarihindeki değerinin 300.000,00 TL olduğu, bu sebeple davacının taşınmazdan kaynaklı olarak 150.000,00 TL katılma alacağının bulunduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının katkı alacağına ilişkin talebinin reddine, davacının katılma alacağı talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile 150

.000,00 TL olduğu, bu sebeple davacının taşınmazdan kaynaklı olarak 150.000,00 TL katılma alacağının bulunduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının katkı alacağına ilişkin talebinin reddine, davacının katılma alacağı talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile 150.000,00 TL katılma payı alacağının karar tarihi olan 27.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı erkek vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve esas yönünden Anayasa ve yasalara aykırı olup bozulması gerektiğini, tarafların 18 ay birlikte yaşadıkları, davacının çeşitli bahanelerle müvekkili ile tartıştığını ve daha sonra müvekkili evde yokken eşyalarını alarak ortak konutu terk ettiğini, daha sonra tarafların boşandığını ve akabinde mevcut davanın açıldığını, taşınmazın sırf evlilik birliği içerisinde alınmış olması nedeni ile davalı tarafın katılma alacağının olduğunun söylenmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, bu yöndeki yerel mahkeme kararını kabul etmediklerini, davacının taşınmaz ile ilgili bir katkısı da bulunmadığından katılma alacağından bahsedilemeyeceğini, davacının katılma alacağı olmadığının, taşınmazın müvekkili tarafından alınıp ödemesinin müvekkili tarafından yapıldığının, borçları nedeni ile taşınmazı sattığı hususlarının Mahkemece dinlettiği tanıklarla sabit olduğunun belirterek, hükmün tamamı yönünden İlk Derece Mahkemesinin kararının lehlerine kaldırılmasını talep ederek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 155 ada 1 parsel sayılı 2. Kat, 10 nolu bağımsız bölümün 10.04.2006 tarihli satış sonucu tam hisse ile davalı ... adına kaydedildiği, 27.12.2013 tarihinde ..., 30.06.2015 tarihinde de ...'e satıldığı, buna göre taşınmazın tarafların ayrı yaşadıkları dönemde üçüncü kişiye devredilmesinin 4721 sayılı Kanun'un 229 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında, diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapıldığına dair yerel mahkeme tespitinin somut olayla örtüştüğü, dolayısıyla edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde edinilen taşınmazın eklenecek değer olarak tasfiyeye dahil edilmiş olmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, kredi ödemesinin edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde tamamlandığı, davalı tarafından işyeri sahiplerinden alındığı iddia edilen borcun dinlenen tanık beyanından yine aynı dönem içinde geri ödendiği, sonuç olarak taşınmazın tasfiyeye tabi malvarlığı arasında bulunduğu kabul edilerek edinilmiş mal rejimi çerçevesinde tasfiye yapılarak, davanın kabulü ile davacının 150.000,00 TL katılma alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı erkek vekili istinaf başvuru dilekçesinde öne sürdükleri sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddi kararının hatalı olduğunu belirterek hükmün tamamı yönünden Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, boşanma dava tarihinden önce satılan taşınmaz yönünden davacı tarafın katılma alacağının bulunup bulunmadığı, katılma alacağı varsa hesaplanması noktasında toplanmaktadır. Dava, katkı payı ve katılma alacağı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 190 ıncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri; 4721 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi, 179 uncu maddesi, 202 nci maddesi, 219 uncu maddesi, 220 nci maddesi, 222 nci maddesi, 225 inci maddesinin ikinci fıkrası, 226 ncı maddesi, 227 nci maddesi, 229 uncu maddesi, 230 uncu maddesi, 231 inci maddesi, 235 inci maddesinin birinci fıkrası, 236 ıncı maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı erkek vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,30.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/19471, Karar No: 2007/1201, Tarih: 05.02.2007

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2006/19471 E.  ,  2007/1201 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ilk ... primi kesintisi yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R AR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine.

2-Dava,davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın

10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 20.08.1996 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacı tarafından teslim edilen üründen ilk ... prim kesintisinin yapıldığı 20.08.1996 tarihini takip eden aybaşı olan 01.09.1996 tarihinden itibaren tarım ... sigortalılığın tesbitine karar vermek gerekirken sigortalılığın 01.05.1995 tarihinden itibaren başlatılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.'nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrası birinci bendinin tümüyle silinerek yerine, " 1-Davacının Çorum Şeker Fabrikasına teslim ettiği üründen ilk prim tevkifatının 20.08.1996 tarihinde yapıldığı anlaşıldığından bu tarihi takip eden aybaşı olan 01.09.1996 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine", tarih ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 05.02.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/35453, Karar No: 2020/17719, Tarih: 08.12.2020

**9. Hukuk Dairesi         2016/35453 E.  ,  2020/17719 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 26/03/2011-20/10/2014 tarihleri arasında dökümcü olarak 1.650,00 TL net ücretle çalıştığı, kuruma asgari ücret üzerinden bildirildiği, fazla çalışma ve genel tatil çalışması yaptığı halde ücretinin ödenmediği, son yılda yıllık izin kullandırılmadığı, son ay ücretinin ödenmediği, iş akdini haklı sebeple feshettiği iddiası ile kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, aylık ücret, fazla çalışma ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe :

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, hükmü temyiz eden tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır. Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Somut uyuşmazlıkta; Davacı, fazla çalışma ve genel tatil çalışması yaptığını iddia etmiş, delil olarak tanık deliline dayanmıştır. Davacı tanığı Yaşar işyerinde 2013-2014 yıllarında 1 yıldan az çalıştığını, davacı tanığı Ferhat ise 2013-2014 yıllarında 5 ay çalıştığını beyan etmiştir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemeyeceğinden, davacı tanıklarının işyerinde davacı ile birlikte çalıştığı süreler belirlenerek bu süreler için fazla çalışma ve genel tatil ücreti hesaplanması gerekir iken, bu tanıkların beyanlarına göre tüm çalışma dönemi için hesaplama yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Kabule göre de; Davacı 20/10/2014 tarihli ihtarname ile fazla çalışma ve genel tatil ücretlerinin derhal ödenmemesini fesih nedeni yapmış ve alacaklarının ödenmesini talep etmiş, ihtarname davalıya 22/10/2014 tarihinde tebliğ olmuştur. İhtarname ile ödenmesi istenen alacaklara temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekir iken dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi hatalı olup ayrı bir bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine 08/12/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/12914, Karar No: 2006/16303, Tarih: 13.12.2006

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2006/12914 E.  ,  2006/16303 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, davalıya mutfak dolabı sattığını ve teslim ettiğini ancak 1.500.000.000 TL bedelinin ödenmediğini, bu nedenle yaptığı icra takibine de davalının itiraz ettiğini öne sürerek, itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, bedeli ödediğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalıya mutfak dolabı sattığını ve teslim ettiğini ancak 1.500.000.000 TL bedelinin ödenmemesi nedeniyle, icra takibi yaptığını belirterek bu davayı açmıştır. Davalı,yargılama sırasında borcunu ödediğini ödeme belgelerini ibraz edeceğini savunmuş ise de, ödemeye ilişkin belgeleri ibraz etmemiştir. Mahkemece, davalı tarafın 1.500.000.000 Lira borcu olduğu kabul edilmiştir. Davalı temyiz dilekçesine ekli olarak karar verildikten sonra ödeme makbuzlarını ibraz ederek borçlu olmadığını bildirmiştir. Davalının temyiz sırasında ibraz ettiği makbuzlar, borcu söndüren belgelerden olduğu için mahkemece incelenmeli ve davalının ödediğini belirttiği bu belgelerden ayrı bir ödeme olup olmadığı saptanmalı ve sonucuna uygun bir karar verilmelidir. Kararın, bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz edilen kararın davalılar yararına BOZULMASINA, 13.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5477, Karar No: 2018/8468, Tarih: 24.10.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/5477 E.  ,  2018/8468 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonunda ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... arafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

10.07.2006-28.10.2010 tarihleri arasında, davalı şirkete ait işyerinde grafiker olarak çalışma süreleri ile en son 2.500,00 TL ücret alındığı belirtilerek, sigorta primine esas kazancın tespiti istemli davada, Mahkemece; davalı işyerinden bildirilen süreler dışlanmak suretiyle, hizmet tespiti kısmen kabul edilmiş, diğer talep yönünden ise, 01.01.2010-28.10.2010 dönemleri arasında 190 gün asgari ücretle çalıştığının, tespit edilen diğer dönemlerde ise bozma öncesinde verilen karardaki gibi tanık beyanı ve emsal ücret olarak bildirilen fiyat aralığının taban ücreti esas alınmak üzere yıllar itibariyle asgari ücret düzeyi üzerinde tespiti yönünde hüküm kurulmuştur.

Prime esas kazanç tutarının tespiti davasının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddesidir. Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.