muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/20105, Karar No: 2015/36040, Tarih: 28.12.2015

Diğer taraftan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde ise, “Herkes, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıkların ya da cezai alanlarda kendisine yöneltilen suçlamaların esası hakkında karar verecek olan yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, makul süre içinde adil ve aleni olarak yargılanma hakkına sahiptir. ” denilerek kısaca ve özetle adil yargılanma hakkı düzenlenmiştir.

Aynı şekilde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesinde ise mahkeme kararında nelerin yer alması gerektiği açıklanmıştır. Buna göre, mahkeme kararında özellikle tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin bulunması gereklidir.

Ancak buradan mahkemenin gerekçesinde taraflarca ileri sürülen bütün iddialara cevap vermesi gerektiği sonucuna ulaşılmamalıdır. Mahkeme kararının yukarıda asgari hususları taşıması ve kararda özellikle davanın sonucunu etkileyecek nitelikte kilit önemde hususların yer alması Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesi gereğince adil yargılanma hakkı kapsamında gereklidir. Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bir kararında, mahkeme kararı için kilit önemde olan taraflardan birinin ihmalinin bulunduğunun belirtilmesine rağmen bunun nedenlerinin açıklanmamasını sözleşmenin 6. maddesine uygun görmemiştir (....Başvuru No: 21522/93 29. 05. 1997).

Gerekçeli karar hakkı da adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmelidir (Anayasa Mahkemesi’nin 20. 03. 2014 tarih, 2012/1034 başvuru sayılı kararı). Mahkemeler kararlarını verirlerken bağımsız ve serbest iseler de, kararlarının hangi temel ya da temellere dayandığını yeterli açıklıkta belirtme yükümlülüğü altında oldukları kabul edilmelidir. Bu yükümlülük aynı zamanda mahkeme kararının denetiminin yapılabilmesi için zorunludur. Bu şekilde tarafların iddiaları ve savunmalarının hukuka uygun incelenip incelenmediği ile değerlendirilip değerlendirilmediği anlaşılabilir.

Mahkemeler verdikleri kararlarla uyuşmazlığı yargısal anlamda sona erdirmektedirler. Bunun sonucu olarak da davanın taraflarının mahkemenin ulaştığı sonuca ne şekilde ulaştığını anlayabileceği bir gerekçenin bulunması gereklidir. Bu gerekçe hükümle neden sonuç ilişkisinin kurulmasını sağlayacak yeterlilikte, açık ve anlaşılabilir olmalıdır. Ancak gerekçenin çelişkili olmaması gereklidir. Zira, gerekçenin çelişkili olması aslında hukuken kabul edilebilir bir gerekçenin bulunmaması demektir.

Bir başka yönden mahkeme kararlarının gerekçeli olmasının tarafların yargıya güven duymasını sağladığı gibi kararı benimseyip benimsememesine bağlı olarak karara karşı gidilebilecek kanun yollarına gidip gitmemesinde de etkili olduğu açıktır. Bu durum ise hak arama özgürlüğüyle yakından ilgilidir.

Bir başka yönden mahkeme kararlarının gerekçeli olmasının tarafların yargıya güven duymasını sağladığı gibi kararı benimseyip benimsememesine bağlı olarak karara karşı gidilebilecek kanun yollarına gidip gitmemesinde de etkili olduğu açıktır. Bu durum ise hak arama özgürlüğüyle yakından ilgilidir.

Somut olayda, mahkeme gerekçesinde, davacının ücretsiz izinde gösterilmesine rağmen çalıştırıldığı 2009 yılı için kendisine ödeme yapılmadığı kabul edilerek bu dönemki ücret ve diğer haklarının hüküm altına alındığı belirtilmesine rağmen hükümde yakacak yardımı, yakacak yardımı alacağı işlemiş faizi, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile fazla mesai ücreti alacaklarının kabulüne, davacının artan kısma ilişkin istekleri ile diğer kalem alacaklarının reddine dair hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Görüldüğü gibi mahkemenin ücret alacağı isteğine ilişkin açıklamaları ile hüküm çelişkili olup, usulüne uygun gerekçeli karar bulunmaması isabetsizdir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyizlerin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 28.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2138, Karar No: 2022/746, Tarih: 03.02.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/2138 E.  ,  2022/746 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (sanık); beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçuna teşebbüs (suça sürüklenen çocuk)

HÜKÜM : Sanığın çocuğun cinsel istismarı suçundan mahkumiyeti ile verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçundan beraatine, suça sürüklenen çocuğun ise çocuğun nitelikli cinsel istismarına teşebbüs suçundan mahkumiyetine

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanık hakkında kurulan hükümlerin temyiz edilmesi üzerine düzenlenen 01.07.2017 günlü tebliğnamede verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan mağdure vekilinin temyiziyle ilgili herhangi bir görüş belirtilmediği anlaşıldığından, ek tebliğname hazırlanmak suretiyle söz konusu eksiklik giderildikten sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.02.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2419, Karar No: 2020/7345, Tarih: 16.12.2020

**11. Ceza Dairesi         2018/2419 E.  ,  2020/7345 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Mahkumiyet

I- Sanık hakkında “2008-2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından açılan kamu davasında; sanığın savunmasında sahte fatura düzenlemediğini, aldığı faturaların sahte olduğunu bilmediğini savunması, ...’nın 2013-A-1938/51 sayılı vergi tekniği raporunda, sanığın sahte fatura düzenleme eyleminin, alış yaptığı mükellefler hakkında vergi suçu raporları bulunmasına dayandırılması karşısında; sanığın 2008 yılında mal aldığı bildirilen ..., ... Petrol Ltd. Şti., ... Dekor, ... İnşaat ve Özdilek Yapı hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin araştırılması, bu firmaların yetkilileri hakkında sahte fatura düzenlemekten dava açılmış olup olmadığı belirlenip, açıldığının tespiti halinde dava dosyaları getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi; faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim tesellüm belgeleri, bedellerinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun kanıtlama yeteneği olan geçerli ödeme belgeleri ve satıcının kasasına ya da banka hesabına girip girmediğinin tespiti ile faturaları düzenleyen sanığın yeterli üretimi, mal girişi ya da stoku olup olmadığı da araştırılıp, sonucuna göre toplanan tüm deliller değerlendirilip sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması,

2- Kabule göre de;

a) Her takvim yılı içinde düzenlenen faturaların ayrı suçları oluşturması, ancak aynı takvim yılına ait birden fazla fatura düzenlenmesi halinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği dikkate alınarak, sanık hakkında TCK'nin 43. maddesinin 1.  fıkrasının uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

b) Hükümden sonra 24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08/10/2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz talepleri bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, ceza miktarı bakımından sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 16.12.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/953, Karar No: 2014/2729, Tarih: 13.02.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/953 E.  ,  2014/2729 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bakırköy 20. İş Mahkemesi

Tarihi : 04.11.2013

No : 2013/130-2013/105

Dava, 15.12.2005-01.06.2007 tarihleri arasındaki eksik bildirimler ile gerçek ücretin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerekçelere göre, davalılar vekillerinin, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilmesine karşın, ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Hukuk Genel Kurulu'nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 288. maddesindeki (Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200. maddesi) yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. 506 sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı, HUMK'nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira, 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile, ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanacaktır. İncelenen dosyada prime esas kazancın asgari ücretin üstünde olduğuna ilişkin yazılı delil mevcut olmamasına rağmen, 15/12/2005-30/08/2006 arası aylık net 2.750,00 TL, 01/09/2006-01/06/2007 arası aylık net 3.000,00 TL olarak tespitine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Ö.. Dershane Ltd. Şti.'ye iadesine, 13.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1864, Karar No: 2023/2565, Tarih: 15.05.2023

**1. Hukuk Dairesi         2023/1864 E.  ,  2023/2565 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 08.10.2020 tarihli ve 2014/267 Esas 2020/321 Karar sayılı hükmün onanmasına ilişkin olan Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 02.12.2021 tarihli ve 2021/5674 Esas, 2021/7508 Karar sayılı kararının düzeltilmesi süresi içerisinde davacı ... vekili tarafından istenilmiş olmakla, dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; Dairemizin önceki tarihli geri çevirme kararı ile davacılar ... ve arkadaşlarının dayanağı 22.05.1937 tarihli ve 31 sıra numaralı tapu kaydı ile davalı dayanağı 1935 tarihli ve 209 sıra numaralı tapu kayıtlarının tesislerinden itibaren tüm tedavüllerinin tapu kayıtlarının edinme sebebini, maliklerini, sınırlarını, iktisap sebeplerini, malik ve iktisap sebeplerinde başka tapu kayıtlarına atıfta bulunuluyorsa açıkça iktisap sebebini gösterecek şekilde tedavüllerinin bilgisayarla düzenlenmiş onaylı örneklerinin ve varsa haritaları ile kalan paylara yönelik tedavüllü tapu kayıtlarının ( kalan paylar hakkında tapu kaydı varsa bu tapu kayıtlarının da kadastro sırasında revizyon görüp görmediği sorularak revizyon görmüş ise revizyon gördüğü taşınmaza ait kesinleşme durumunu gösterir şekilde onaylı kadastro tespit tutanağının sureti ve varsa tespit dayanağı belgeler ile tutanak kesinleşmiş ise kadastro neticesinde oluşan tapu kayıtlarının), eski yazı olanların Türkçeye çevirisi yaptırılarak gönderilmesinin Başbakanlık Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığı ve Mahalli Tapu Sicil Müdürlüğünden istenmesi ve dosyasına konulması, istenildiği halde, geri çevirme kararımız sonrasında revizyon durumunun CD ortamında gönderildiği ve CD içerisindeki evrakların birbirini takip eder nitelikte ve okunaklı olmadığı anlaşıldığından, dayanak tapu kayıtlarının tedavüllerinin ve revizyon durumunun bilgisayarla düzenlenmiş onaylı örneklerinin ve varsa haritaları ile kalan paylara yönelik tedavüllü tapu kayıtlarının (kalan paylar hakkında tapu kaydı varsa bu tapu kayıtlarının da kadastro sırasında revizyon görüp görmediği sorularak revizyon görmüş ise revizyon gördüğü taşınmaza ait kesinleşme durumunu gösterir şekilde onaylı kadastro tespit tutanağının sureti ve varsa tespit dayanağı belgeler ile tutanak kesinleşmiş ise kadastro neticesinde oluşan tapu kayıtlarının) dosyasına getirtilmesi,

Geri çevirme gereklerinin eksiksiz olarak yerine getirildiğinin bizzat hakimince kontrol edilmesi, sözü geçen eksiklik giderildikten sonra karar düzeltme incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

15.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2031, Karar No: 2010/5731, Tarih: 11.05.2010

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2010/2031 E.  ,  2010/5731 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar bir kısım davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, ... parsel No’lu taşınmazın paydaşlığının giderilmesine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulü ile dava konusu edilen taşınmazın satışı suretiyle paydaşlığın giderilmesine karar verilmesi üzerine hüküm davalılar Maliye Hazinesi vekili ve ... vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamına,toplanan delillere,mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına, takdirde de bir usulsüzlük bulunmamasına ve dava konusu edilen taşınmazın yüzölçümü,cinsi, paydaş sayısı, pay oranları ve imar durumu itibariyle aynen bölünerek paylaştırılmasına olanak bulunmamasına nazaran satışı suretiyle paydaşlığın giderilmesine karar verilmesinde bir usulsüzlük olmamasına, taşınmaza satış aşamasında yeniden değer takdir edilebileceğine göre temyiz eden davalılar vekillerinin hükmün esasına ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.Ancak 492 Sayılı Harçlar Yasası’nın 13 / j maddesi gereğince hazine harçtan muaf olduğu halde harçla yükümlü tutulması doğru değil ise de bu yanlışlığın düzeltilmesi için hükmün bozularak yeniden duruşma yapılmasında yarar görülmediğinden hüküm fırkasından harçla ilgili kısmın kaldırılarak yerine “ satış bedeli üzerinden alınacak % 09.9 harcın davalı ... hissesine düşen kısım çıkarıldıktan sonra geri kalan harcın payları oranında paydaşlardan alınmasına “ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün HMUK’nun 438. maddesi uyarınca düzeltilmesine ve bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA ve taşınmaz malın satış bedelinden paylarına düşecek paranın %09.9 oranında hesaplanacak onama harcından peşin alınan 17.15.-TL’nın mahsubu ile bakiyesinin temyiz eden davalı ...'dan alınmasına, 11.5.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4540, Karar No: 2019/2073, Tarih: 07.03.2019

**14. Hukuk Dairesi         2016/4540 E.  ,  2019/2073 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir.

1) Bu kanun değişikliğine göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanunun 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligat, öncelikle bilinen veya gösterilen en son adresine, mavi renkli zarf kullanılmaksızın ve adres kayıt sistemindeki adres olduğuna ilişkin şerh verilmeksizin Kanunun 10. maddesine göre normal bir şekilde çıkarılmalıdır. Muhatabın bu adreste bulunmaması durumunda, tebliğ memurunca Kanunun 20 ve 21. maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29. maddesi uyarınca, muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

2) Muhatabın gösterilen adresten sürekli olarak ayrılması ve yeni adresinin de tebliğ memurunca tespit edilememesi durumunda, tebliğ evrakının tebligatı çıkaran mercie geri gönderilmesi gerekir. Ancak bu aşamadan sonra, Kanunun 10/2 ve Yönetmeliğin 16/2. maddeleri nazara alınarak, tebliğ evrakının açık mavi renkli zarfla, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek, Kanunun 21/2. maddesine göre tebliği mümkün olabilecektir.

Tebligat Kanununun 10/2 ve 21/2. maddeleri farklı şekilde yorumlanarak, başka adresi bilinmediği gerekçesiyle muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya 21/2. maddesine göre tebligat çıkartılması ve bu hükme göre tebliğ edilmesi, yukarıda belirtilen hükümlere aykırı olduğundan ve muhatabın savunma hakkını kısıtlayacağından usulüne uygun değildir.

Yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda somut olaya gelince,

Gerekçeli kararın davalılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’e doğrudan doğruya Tebligat kanunun 21/2. maddesine göre tebliğ edildiği, tebligatın 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, gerekçeli karar usulsüz olarak tebliğ edilen davalılara gerekçeli kararın 7201 Sayılı Tebligat Kanununu ve Tebligat Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik Hükümlerine göre usulüne uygun olarak tebliği ile temyiz süresinin beklenilmesi,

Belirtilen eksiklik giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 07.03.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13464, Karar No: 2016/13192, Tarih: 31.10.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/13464 E.  ,  2016/13192 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, maluliyet aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Görülmekte olan dava, 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten sonra henüz derdest olup, sosyal güvenlik hukukunun kamu düzeni ile ilgili olması nedeniyle, sigortalı veya hak sahipleri lehine getirilen yasal düzenlemelerin derdest davalara da uygulanması gerekeceği tartışmasızdır.

5510 sayılı Yasa'nın 25. maddesinde; 4/a ve 4/b’li sigortalılar için “...çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybettiği...” Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu Kurumun Sağlık Kurulunca tespit edilenlerin malul sayılacağı belirtilmiştir.

Anılan Kanun’un 26’ncı maddesinde ise; “Sigortalıya malûllük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının;

a)25'inci maddeye göre malûl sayılması,

b) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,

c)Malûliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurum'dan yazılı istekte bulunması, hâlinde malûllük aylığı bağlanır. Ancak, 4'üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dahil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.” hükmü getirilerek, “malûllük aylığı” bağlanma şartları düzenlenmiştir.

Bu düzenleme çerçevesinde, sigortalı sayılanlar ve bunların bakmakla yükümlü oldukları veya hak sahibi çocuklarının çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kayıp oranlarının tespitine ilişkin, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 01.10.2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 11.10.2008 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak; Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği 01.09.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 03.08.2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 95’inci maddesinde malûl sayılmayı gerektirecek hastalık veya arızanın bulunup bulunmadığının tespitinde izlenecek yol açıklanmıştır. Buna göre, kurum sağlık tesislerince düzenlenen raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan rapor alınmalı, söz konusu kurul raporlarının Kurumu bağlayacağı, ancak, diğer ilgilileri bağlamayacağı dikkate alınarak, itiraz halinde, Adli Tıp Kurumundan alınacak rapora göre karar verilmeli; Yüksek Sağlık Kurulu Raporu ile Adli Tıp Kurumu raporu arasında çelişki bulunması halinde ise, Adli Tıp Genel Kurulundan alınacak raporla, bu çelişki giderilip, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

İnceleme konusu somut olayda; davacının Denizli Devlet Hastanesi 16.1.2001 tarihli Sağlık Kurulu raporunda, davacının çalışma gücü kaybının % 60 oranında olduğu, SB Server Gazi Devlet Hastanesi'nin Sağlık raporu 3.2.2006 tarihli raporunda; hipertansiyon sağ dizüstü Amputasyon tanısı konulduğu, maluliyetinin tespiti kosununda açıklamada bulunulmadığı, SGK Başkanlığı Sigorta İşlemleri Genel Müdürlüğü ... Sigorta İl Müdürlüğü 14.04.2006 tarihli yazısı belirtilen hastalık ve arızalara göre çalışma gücünün en az 2/3 ünü kaybetmediğinden maluliyetiyle ilgili bir işlem yapılamayacağının bildirildiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu ile 09.11.2007 tarihli raporunda davacı hakkında sigortalının mevcut hastalık ve arızalarına göre Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde çalışma gücünün 2/3 kaybetmemiş olduğundan malul sayılamacağına karar verildiği, Adli Tıp Kurumu 3. Adli Tıp İhtisas kurulundan alınan 14.11.2008 tarihli raporunda, davacının %84 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağının belirtildiği, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 14.03.2010 tarihli Sağlık Kurulu raporunda davacının çalışma gücünü %74 oranında kaybettiği kanaatine varıldığı, uyulan bozma ilamında, maluliyet oranının % 74' mü yoksa % 84'mü olduğunun ve maluliyet başlangıç tarihinin belirlenmesi açısından Adli Tıp Genel Kurulundan rapor aldırılması istenmiş olup, Adli Tıp Genel Kurulu’nun 03.12.2015 tarihli raporunda ise davacının beden çalışma gücünün en az 2/3’sini kaybetmemiş olduğu, malul sayılmaması gerektiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davacının tahsis talep tarihinin 04.04.2007 tarihi olması gözetilerek, Adli Tıp Genel Kurulu raporunda anılan tarihte yürürlükte bulunan yönetmelik hükümleri esas alınarak davacının 2/3 beden çalışma gücünü kaybetmemiş olduğu kanaatine varılmış ise de, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın malullük aylığı şartlarını düzenleyen 25. maddesinde malullük aylığı için çalışma gücünün en az