muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/17599, Karar No: 2016/1321, Tarih: 08.02.2016

**1. Hukuk Dairesi         2015/17599 E.  ,  2016/1321 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU KAYDINDA DÜZELTİM

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, miras bırakanları ... kızı ...'ın kayden paydaşı olduğu ... köyünde bulunan 132, 141, 142, 143, 173, 174, 175, 84 ve 18 parsel sayılı taşınmazlar ile ... köyünde bulunan 108 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıtlarında ...soy adının yazılmayarak '' ... kızı ... '' şeklinde tescil edildiğini, nüfus kayıtları uyarınca miras bırakanının soy adının '' ... '' olduğunu, nüfus kayıtları ile tapu kayıtlarının uyumlu hale getirilerek dava konusu taşınmazların tapu kaydında kimlik bilgilerinin '' ... kızı ... '' olarak düzeltilmesini istemişlerdir.

Davalı, mülkiyet nakline sebep olunmaması için gerekli araştırmanın yapılmasını bildirip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, taşınmazlar tapu kayıt malikinin davacıların mirasbırakanı olduğu saptanarak tapu kayıtlarında malikin kimlik bilgilerinin '' ... kızı ... '' olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince davalı ... Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına, 08.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/20520, Karar No: 2015/19143, Tarih: 13.10.2015

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/20520 E.  ,  2015/19143 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

7. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı davalı işyerinde işçi olarak fen işleri temizlik bölümünde 1992-2011 yılları arasında çalıştığını 06.00-02.00 saatleri arasında tüm hafta içi ve hafta sonları çalıştığını, festivallerde 06-00.00 saatleri arasında ve ulusal bayramların tümünde dini bayramların ilk günü hariç çalıştığını, yine hafta tatillerinde de çalıştığını iddia ederek fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve dini bayramlar ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı, hafta tatillerinde ve ulusal bayram ve genel tatillerde çalışıp çalışmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

İş sözleşmelerinde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dahil olduğu yönünde kurallara sınırlı olarak değer verilmelidir. Dairemiz, 270 saatle sınırlı olarak söz konusu hükümlerin geçerli olduğunu kabul etmektedir.

Günlük çalışma süresinin onbir saati aşamayacağı Kanunda emredici şekilde düzenlendiğine göre, bu süreyi aşan çalışmaların denkleştirmeye tabi tutulamayacağı, zamlı ücret ödemesi veya serbest zaman kullanımının söz konusu olacağı kabul edilmelidir.

Yine işçilerin gece çalışmaları günde yedibuçuk saati geçemez (İş Kanunu, Md. 69/3). Bu durum günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden, haftalık kırkbeş saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde yedibuçuk saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Dairemizin kararları da bu yöndedir

Fazla çalışma yönünden diğer bir yasal sınırlama da, İş Kanununun 41 inci maddesindeki, fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamayacağı şeklindeki hükümdür. Ancak bu sınırlamaya rağmen işçinin daha fazla çalıştırılması halinde, bu çalışmalarının karşılığı olan fazla mesai ücretinin de ödenmesi gerektiği açıktır. Yasadaki sınırlama esasen işçiyi korumaya yöneliktir.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde, 4857 sayılı Yasanın 68 inci maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin de dikkate alınması gerekir.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde, 4857 sayılı Yasanın 68 inci maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin de dikkate alınması gerekir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre taktir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir

Davacı fen işleri temizlik bölümünde 06.00-02.00 saatleri arasında tüm hafta içi ve hafta sonları çalıştığını festivallerde 06-00.00 saatleri arası ulusal bayramların tümünde dini bayramların ilk günü hariç çalıştığını bunun yanında mevcut işleri bitene kadar ve çalıştıkları ünitedeki bölüm amirlerinin çalışma saatlerini sonlandırana kadar devam ettiğini, iş saatlerini aşar şekilde yapılan bu fazla mesai ücretlerinin ise ödenmediğini, hatta yaz döneminde işin yoğunluğu nedeniyle geç saatlere kadar çalıştıklarını ve sabahın erken saatlerinde de yine mesaisine devam ettiğini, ayrıca ilçe de yapılan festivallerde bu çalışmaların gün içinde daha fazla olduğunu saatleri arasında çalıştığını iddia etmiştir.

Davalı ise davacının fazla mesai alacağının olmadığını savunmuştur.

Davalı ise davacının fazla mesai alacağının olmadığını savunmuştur.

Davacı tanıklarından ...; davacıyı tanıdığını, kendisi ile birlikte davalı belediyede çalıştıklarını, davalı ... de 2003 yılında temizlik işçisi olarak işe başladığını, davacının 1992 yılında temizlik işcisi olarak işe başladığını, 2011 yılı torba yasası ile birlikte davacı ile birlikte milli eğitim bakanlığı bünyesinde çalışmaya başladıklarını, davacının işten ayrıldığı tarihlerde 1500,00 TL ücret aldığını, davalı ... de 05:30-15:00 saatlerinde mesai yapıldığını, öğlen 1,5 saat yemek aralarının olduğunu, ancak haftanın 3-4 günü akşam saat 17:00'den erken işi bırakamadıklarını, davalı Belediyenin kendilerine fazla mesai ücretlerini ödemediğini, haftanın bir günü tatil yaptıklarını, 3-4 ayda bir hafta tatillerinde kendilerini çağırdıklarını, ortalama 9-10 saat çalıştıklarını, davalı belediyenin hafta tatili ücretini de ödemediğini, resmi tatillerde de çalıştıklarını, davalı belediyenin normal çalışma gibi ücretlerini ödediğini, temizlik kadrosunda 4 kişi çalıştıklarını, fazla mesai, hafta tatili ve resmi tatillerde nöbetleşe sistem olmadığını, herkesin çalıştığını, davalı belediyenin yıllık izin kullanmalarına izin vermediğini, davacının ara sıra yıllık izin kullandığını, davalı Belediyenin yıllık izin ücreti de ödemeğini, ...; davacıyı tanıdığını, kendisi ile birlikte davalı belediyede çalıştıklarını, davalı ... de 1992 yılında temizlik işçisi olarak işe başladığını, davacının 1992 yılında temizlik işcisi olarak işe başladığını, 2011 yılı torba yasası ile birlikte davacı ile birlikte milli eğitim bakanlığı bünyesinde çalışmaya başladıklarını, davacı işten ayrıldığı tarihlerde 1650-1700.TL ücret aldığını, davalı belediyede 06.00-15:00 saatlerinde mesai yapıldığını, öğlen 1 saat yemek arası olduğunu, ancak yaz sezonunda yemek molası olmadığını, normalde 15:00 da işten çıktıklarını, yaz sezonunda 17:00 lara kadar çalıştıklarını, davalı belediyenin fazla mesai ücretlerini ödemediğini, haftanın bir günü tatil yaptıklarını, 3-4 ayda bir hafta tatillerinde kendilerini çağırdıklarını, davalı belediyenin hafta tatili ücretini de ödemediğini, resmi tatillerde de çalıştıklarını, davalı belediyenin normal çalışma gibi ücretlerini ödediğini, temizlik kadrosunda 4 kişi çalıştıklarını, son 5 yıl fazla mesai, hafta tatili ve resmi tatillerde nöbetleşe sistem olmadığını, herkesin çalıştığını, öncesinde sayıları kalabalık olduğu için mesela 4 günlük kurban bayramının 2 günü nöbet tuttuklarını, davalı belediyenin yıllık izin kullanmalarına izin verdiğini, ancak izinleri parça parça kullandırdıklarını, davalı belediyenin milli eğitime geçmeden önce 3 yıllık yıllık izin ücreti alacaklarını ödediğini, bir yıllığını ise Milli Eğitime aktardığını beyan etmişlerdir.

Mahkemece tanık beyanlarından davacının haftada 6 saat fazla çalıştığının anlaşıldığı, toplu iş sözleşmesine göre çalışma süresinin haftada 5 gün olduğu, cumartesi ya da pazar günü her hafta bir gün çalışma için hafta tatilinde çalışma karşılığı ücret alacağı olduğunun kabulünün gerektiği, davacının temizlik hizmetinin gereği olarak resmi tatillerde de çalıştığı kabul edilmiştir.

Somut olayda davalı işyeri resmi kurum olup kural olarak resmi kurumlarda yapılan çalışmaların vardiya çizelgeleri, nöbet listeleri , puantaj kayıtları ve benzeri belgelerle kayıt altına alınmasının esas olduğu hususu gözönüne alınarak mahkemece davalı Belediyenin kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak davacının hafta tatilleri ve ulusal bayram ve genel tatillerde çalışıp çalışmadığı ve fazla mesai yapıp yapmadığının tespit edilmesi gerekirken aynı taleplerle işverene dava açan ve bu nedenle beyanlarından kendi lehlerine sonuç çıkabilecek olan tanık beyanlarına itibarla fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının kabulü hatalı olup eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine 13/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/743, Karar No: 2021/1205, Tarih: 15.02.2021

**16. Hukuk Dairesi         2017/743 E.  ,  2021/1205 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, ...,... Köyü çalışma alanında bulunan ve 2008 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümünün adına tescili istemiyle, Kadastro Mahkemesinde dava açmıştır. Kadastro Mahkemesince, “hakkında tutanak düzenlenmemiş taşınmazlar hakkında davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu” gereğine değinilen bozma ilamına uyularak verilen görevsizlik kararına istinaden dava dosyasının gönderildiği Asliye Hukuk Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda, 13.06.2012 tarihli fen bilirkişisi ek raporunda (A) harfi ile gösterilen 972,28 metrekarelik alanın davacı ... adına sulu tarla vasfı ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazda davacının 20 yıldan fazla süredir eklemeli zilyetliğinin bulunduğu, taşınmazın orman ve mera vasfında bulunmadığı, dava konusu alanın davacıya ait komşu 125 ada 6 parsel sayılı taşınmaz ile aynı görünümde olduğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır. Görevsizlik kararı öncesinde Kadastro Mahkemesinde yapılan keşif sonucu alınan 05.01.2013 tarihli ziraat bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmaz bölümünün eğimli ve engebeli olduğu, üzerinde ekili herhangi bir kültür bitkisi olmadığı, taşınmazın işlenmemiş olduğu, evveliyatında da işlenmiş olduğuna dair ibare olmadığı, taşınmaz üzerinde çalılık ve yabancı otların olduğu, taşınmazın % 65-75 eğime sahip olduğu ve tarım arazisi niteliğinde olmadığı açıklanmış olup, bu haliyle taşınmaz bölümü üzerinde ekonomik amaca uygun bir kullanımın söz konusu olmadığı ve dolayısıyla davacı lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; Mahkemce, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.02.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4036, Karar No: 2018/1459, Tarih: 10.05.2018

**16. Ceza Dairesi         2017/4036 E.  ,  2018/1459 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : 3713 sayılı Kanunun 3/1 maddesi delaletiyle TCK'nın

314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın 53, 58/9, 63.

maddeleri gereğince mahkumiyet hükmüne yönelik

istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar temyiz edilmekle duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

İstinaf Mahkemelerinin Türk yargı sistemine dahil olmasıyla kanun yolu yargılamasında yeni bir anlayışı benimseyen kanun koyucunun, hem maddi olay hem de hukuki denetim yapacak olan istinaf başvurusunda sebep gösterme zorunluluğu öngörmezken (5271 sy. CMK madde 273/4), incelemesi hukuki denetimle sınırlı (CMK madde 294/2) olan temyiz yolunda; mülga 1412 sayılı CMUK'tan (madde 305.) da farklı şekilde, re'sen temyiz tercihinden vazgeçerek, temyiz davasını açan ve sınırlayan temyiz dilekçesinde/layihasında temyiz edenin hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini/temyiz sebeplerini göstermek zorunda olduğunu (CMK madde 294/1) şart koşmuş ve temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermemesi durumunda; tıpkı başvurunun süresi içinde yapılmaması, hükmün temyiz edilemez olması ya da temyiz edenin buna hakkı bulunmaması hallerinde olduğu gibi usulüne uygun açılmış bir temyiz davasından bahsedilemeyeceğinden temyiz isteminin reddedilmesini (CMK madde 298) emretmiş (F.Yenisey-A.Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku sh. 923, Centel-Zafer Ceza Muhakemesi Hukuku sh. 826, C.Şahin-N.Göktürk Ceza Muhakemesi Hukuku sh. 278) olmasına, anılan Kanunun 289. maddesinin, usulüne uygun açılmış bir temyiz davasının "sınırlı inceleme ilkesinin" bir istisnasını teşkil etmesine (F. Yenisey-A. Nuhoğlu, age sh. 905), şartları ve usulü açık bir şekilde ortaya konulmak şartıyla (AİHM Galstyan/Ermenistan Başvuru No; 26986/03 15.01.2007 t.) öngörülen usul şartlarına uyulmaması sebebiyle kanun yolu başvurusunun reddedilmesinin bu hakkın ihlali sonucunu doğurmayacağının (AİHM Sjöö/İsveç Başvuru No; 37604/97) da istikrar kazanmış yargısal kararlarla kabul edilmesine nazaran; sanık müdafiinin 26.09.2017 tarihli süre tutum dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediği ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren süresi içerisinde gerekçeli temyiz dilekçesini sunmadığı anlaşılmakla; temyiz isteminin 5217 sayılı CMK'nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE, 10.05.2018 tarihinde Üye ... ve ...'ın kararın esastan incelenmesi gerektiğine ilişkin karşı oyu ve oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY:

Sayın çoğunluğun "sanık müdafinin 26.09.2017 tarihli süre tutum dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediği ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren süresi içerisinde gerekçeli temyiz dilekçesini sunmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi uyarınca reddine" ilişkin düşüncesine iştirak edilmemiştir.

İncelenen dosya kapsamından;

KARŞI OY:

Sayın çoğunluğun "sanık müdafinin 26.09.2017 tarihli süre tutum dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediği ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren süresi içerisinde gerekçeli temyiz dilekçesini sunmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi uyarınca reddine" ilişkin düşüncesine iştirak edilmemiştir.

İncelenen dosya kapsamından;

Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığının 30.03.2017 tarih ve 2017/918 esas sayılı iddianamesiyle sanık hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün yöneticisi olmak" suçlarını işlediğinden bahisle 5237 sayılı TCK'nın 314/1, 53, 54 58/9, 63 ve 3713 sayılı TMK’nın 5. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı, kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda Afyonkarahisar 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.07.2017 tarih ve 2017/208 E. - 2017/244 K. sayılı ilamıyla sanık hakkında "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan 11 Yıl 3 Ay Hapis cezası ile cezalandırılmasına yönelik hüküm kurulduğu, bu karara karşı sanık müdafi tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 20.09.2017 tarih ve 2017/2507 E. - 2017/1982 K. sayılı kararıyla "istinaf başvurusunun esastan reddine" dair karar verildiği, sanık müdafinin 26.09.2017 tarihli süre tutum dilekçesi vererek anılan kararı temyiz ettiği, ancak gerekçeli temyiz dilekçesini gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 7 günlük yasal süre sonrasında ancak Yargıtay incelemesinden önce verdiği, Yargıtay 16. Ceza Dairesinin sayın çoğunluğu tarafından da "sanık müdafinin 26.09.2017 tarihli süre tutum dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediği ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren süresi içerisinde gerekçeli temyiz dilekçesini sunmadığı" gerekçe gösterilerek sanık müdafinin temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi uyarınca reddine yönelik hüküm kurulduğu,

Anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlığı oluşturan tartışmanın konusunu; "temyiz nedeni içermeyen süre tutum dilekçesiyle temyiz başvurusunda bulunan sanık veya müdafinin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi günlük süre geçtikten ancak Yargıtay incelemesi yapılmadan önce ek temyiz dilekçesi sunup sunamayacağı, anılan bu ek dilekçe kapsamında temyiz denetiminin yapılıp yapılamayacağı" hususu oluşturmaktadır.

İnsan Haklarına dayanan hukuk devletinde, hukukun üstünlüğü ilkesini hakim kılmak için gereken her türlü yapısal ve kurumsal hukuki reformların hayata geçirilmesi önem arz etmektedir. Hukukun üstünlüğünü sağlamanın önemli unsurlarından birisi, adil yargılanma ve adalete erişim hakkının tüm güvenceleriyle yaşama geçirilmesidir.

Adalete erişim bir hak olarak kabul edilmektedir. Adalete erişim bir hak olduğu için bu hakkın kullanımı yoluyla yasanın yorumu, anlaşılabilirliği ve dolayısıyla yararlanabilirliği sağlanıp, içtihatlar bu şekilde oluşturulmalıdır. Hakların tanınması yetmez, hakkın etkin kullanımını da sağlanması gerekir.

Adalete erişim bir hak olarak kabul edilmektedir. Adalete erişim bir hak olduğu için bu hakkın kullanımı yoluyla yasanın yorumu, anlaşılabilirliği ve dolayısıyla yararlanabilirliği sağlanıp, içtihatlar bu şekilde oluşturulmalıdır. Hakların tanınması yetmez, hakkın etkin kullanımını da sağlanması gerekir.

Yargı organlarının adalet dağıtmada kaçınma yetkileri yoktur. Anayasamız bunu "hiçbir mahkeme görev yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz" biçiminde düzenlemiştir (m. 36/2). Adalet dağıtımından kaçınılması, hakkı teslim etmekten kaçınmak demektir.

Adalete erişim hakkı yargıya başvurma (dava açma), güvence oluşturan yasa yollarına başvurma ve yargı kararlarının uygulanmasını sağlama isteme haklarını güvence altına almaktadır. Temyiz yasa yolu, erişim hakkının adil yargıda zirveye ulaşmasını sağlamaktadır (Coulon, Jean-Marie/Roche, Marie-Anne Frison, s. 443).

Adil yargılanma hakkı, bağımsız ve tarafsız yargı mercileri önünde hakkını aramak, davacı veya davalı olabilmek, yargılama sırasında usuli güvencelere sahip olmak, yargılamanın makul sürede yapılması, mahkeme kararlarına karşı etkin hukuki denetim mekanizmalarının sağlanması gibi temel güvenceleri bünyesinde barındırmaktadır.

Anayasanın 2. maddesinde, Cumhuriyet'in nitelikleri arasında sayılan hukuk devleti, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, konulan kurallarda adalet ve hakkaniyet ölçülerini göz önünde tutan, hakların elde edilmesini kolaylaştıran, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık ve hak arama özgürlüğünün önündeki engelleri kaldıran devlettir.

Anayasanın 36. maddesinin birinci fıkrasında "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir" hükmüne yer verilmiştir. Maddeyle güvence altına alınan hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma hakkı, kendisi bir temel hak niteliği taşımasının yanında, diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasını sağlayan en etkili güvencelerden birisidir.

Ceza yargılamasının amacı maddi gerçeğin insan onuruna yaraşır biçimde araştırılıp bulunmasıdır. Nitekim, Ceza Genel Kurulunun 23.02.2016 tarih ve 2014/5.MD-98 esas 2016/83 sayılı ve 10.12.2013 tarih ve 2013/359 sayılı kararlarında; "...Ceza Muhakemesinin amacı usul ve kuralların ön gördüğü ilkeler doğrultusunda maddi gerçeğin her türlü şüpheden uzak bir biçimde kesin olarak belirlenmesidir.