muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/11987, Karar No: 2007/14338, Tarih: 10.07.2007

**12. Hukuk Dairesi         2007/11987 E.  ,  2007/14338 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 8. İcra Mahkemesi

TARİHİ : 04/05/2007

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

1) Borçlular ...................... ve ....................vekilinin temyiz dilekçeleri harçlandırılmadığı gibi, temyiz defterine kaydı da yapılmadığı anlaşıldığından adı geçenler vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE;

2) Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Borçlular tarafından icra mahkemesine sunulan ödeme belgesinde (1 Kasım 2004) tarihli bonodan sözedildiği için, bu belge takip dayanağı olan 01.10.2004 vade tarihli bonoyu kapsamaz.

Ayrıca, alacaklı vekili 18.09.2006 tarihli cevap dilekçesinde sunulan belgedeki yazıları da kabul etmemiş ve 12.03.2007 tarihli bilirkişi raporunda, yukarıda sözüedilen belgede yer alan (1 Kasım 2004 tarihli senetten 60 bin USD tarafıma ödendi. 1 Ekim 2004 tarihli 65 bin USD alacak gösterilmiş senedin tamamı tarafıma ödendi. Başka alacağım yoktur.) ibarelerin ise (tahrifen ikinci bir kalemle ilave edildiği) açıklanmıştır.

Bu durumda, söz konusu belgenin geçerli bir ödeme belgesi olarak kabulü mümkün bulunmadığından borçluların itirazlarının reddi yerine kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 10.07.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10885, Karar No: 2018/6977, Tarih: 01.11.2018

**20. Hukuk Dairesi         2016/10885 E.  ,  2018/6977 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ..., birleşen dosya davacısı ..., davalı ... Yönetimi ve Hazine vekilleri tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Temyize konu taşınmazın bulunduğu alanı kapsayan 1954 tarihli memleket haritasına esas hava fotoğraflarının bulundukları yerlerden getirtildikten sonra; dava dosyasının hükme esas alınan raporları düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine tevdi ile hava fotoğrafları ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu belirlenmeli, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının, tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediğinin açıklandığı müşterek imzalı, açıklamalı ve krokili ek rapor alınması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 01/11/2018 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6515, Karar No: 2023/1825, Tarih: 28.02.2023

**7. Hukuk Dairesi         2021/6515 E.  ,  2023/1825 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 28.02.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir..

Belli edilen günde davacı vekili Av. ... ile karşı taraftan davalılar vekili Av. Serra Hazal Suner geldi. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Belli edilen günde davacı vekili Av. ... ile karşı taraftan davalılar vekili Av. Serra Hazal Suner geldi. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalıların murisi ...'in Antalya 2. Noterliği'nde 21.01.1988 tarih 03461 yevmiye numarası ile düzenlenme şeklinde sözleşme yaptıklarını, sözleşmenin konusunun; murisin hissedarı olduğu 306 parsel sayılı taşınmazın parselasyon, imar uygulaması, imar plan tadilatı ve değişikliğinin yapım, yaptırım ve neticelendirme işlemleri olduğunu, sözleşmede belirtildiği üzere murisin müvekkiline ...Noterliği'nin 21.01.1988 tarih ve 03462 yevmiye numaralı vekaletnamesi ile bu işlemleri yapması için vekaletname verdiğini, 306 parsel sayılı taşınmazda yapılan parselasyon uygulamasının 21.03.1989 tarihli Encümen kararıyla onaylandığını ve tapuya tescilinin sağlandığını, sözleşmenin 6 ıncı maddesi uyarınca işlemlerin bitmesine müteakip davacıya kadastral 306 parsel sayılı taşınmazdan gelen davacının istediği parselden 2000 m2 arsa devrinin yapılmasının kararlaştırıldığını ve sözleşme gereği imar uygulaması ile oluşan taşınmazlardan 6354 ada 4 parsel sayılı taşınmazda 1008 metrekareye tekabül eden hissenin müvekkiline hibe edildiğini ve bu hissenin 08.01.1990 tarihinde müvekkili adına tescil edildiğini, geriye kalan 992 metrekarenin 306 parsel sayılı taşınmazla ilgili işlemlerin bitmediği ve hisseli tapu çıktığı gerekçesiyle müvekkiline verilmediğini, daha sonra parselasyon vs. İşlemlerin devam ettiğini, oluşan 11123 ada 1 parsel sayılı taşınmaz dışındaki tüm imar parsellerinin muris adına müstakilen tescil edildiğini, müvekkili ifasını tamamladıktan sonra murisin tapu devri yapacağı sırada murisin oğlu Ejder'in müdahale ettiğini, murisin daha sonra müvekkilini arayarak ortalık sakinleşince tapu devrini yapacağını söylediğini, murisin 2000 yılında öldüğünü, mirasçılarıyla irtibata geçilmesine rağmen tapu devrine yanaşmadıklarını, 11123 ada 1 parsel sayılı taşınmazda murisin hissesinin Encümen kararıyla 26.01.1999 tarihinde 881 metrekare olarak 12692 ada 4 parsel numarasına kayıt edildiğini, bu taşınmazın da en son 08.05.2013 tarihli encümen kararıyla 13396 ada 5 parsele kayıt edildiğini belirterek, müvekkilinin hak etmiş olduğu ve sözleşme gereği seçimlik hakkı olduğu üzere 13396 ada 5 parsel sayılı taşınmazın müvekkili adına tesciline, kalan 111 metrekare hakkının da 12771 ada 2 parsel sayılı taşınmazda davalılara ait hisseden iptal edilerek müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili 11.10.2016 tarihli beyan dilekçesinde; 111 metrekare hakkının 306 parsel sayılı taşınmazdan gelen 13384 ada 10 parsel sayılı taşınmaz üzerinden müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

2. Davacı vekili 11.10.2016 tarihli beyan dilekçesinde; 111 metrekare hakkının 306 parsel sayılı taşınmazdan gelen 13384 ada 10 parsel sayılı taşınmaz üzerinden müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davacıya 08.01.1990 tarihinde yapılan kısmi ifa ile zamanaşımın kesilerek yeniden işlemeye başladığını, bu tarihten itibaren de 5 ve 10 yıllık zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, davacının dayandığı sözleşmenin mülkiyeti nakledici bir sözleşme olmadığını, davacıya yer verilmesinden ve murisin ölümünden sonra sözleşmeye dayalı olarak davalılar adına herhangi bir işlem yapılmadığını, davacının daha sonra yaptığı bir işlem varsa kendi payına yönelik olduğunu, kısmi ifada davacının fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğuna yönelik bir ihtirazi kayıt koymadığını, yapılan sözleşmenin ivazlı bir vekalet sözleşmesi olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dayanılan sözleşmedeki "İşlemlerin tamamlanmasından" ibaresi ile murat edilenin imar uygulamalarının kesinleşmesi olmadığı, davacının gerçekleştirdiği imar parselasyonunun belediyece onaylanması olduğu bunun da 1989 yılında gerçekleştiği, o tarihten dava tarihine kadar da zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

1.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde; davanın ivazlı vekalet sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davası olduğunu, gerekçenin düzeltilmesi gerektiğini, davacının müvekkillerinden bir alacağının olmadığını beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; zamanaşımının ferağ umudunu kaybettiği başlayacağını, somut olayda zamanaşımının tüm imar işlemlerinin sonuçlanıp kesinleştiği 18.11.2011 tarihinde başladığını, eksik incelemeyle karar verildiğini, karşı taraf lehine hükmedilen vekalet ücretinin maktu vekalet ücreti olması gerektiğini beyan ederek ve re'sen gözetilecek sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

2.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; zamanaşımının ferağ umudunu kaybettiği başlayacağını, somut olayda zamanaşımının tüm imar işlemlerinin sonuçlanıp kesinleştiği 18.11.2011 tarihinde başladığını, eksik incelemeyle karar verildiğini, karşı taraf lehine hükmedilen vekalet ücretinin maktu vekalet ücreti olması gerektiğini beyan ederek ve re'sen gözetilecek sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1008 metrekarenin devir tarihinde kalan kısmın davacıya devrine engel bir durum bulunmadığı, tapu kayıtlarında taşınmazın devrini engeller mahiyette bir tedbir şerhinin bulunmadığı, 306 parsel sayılı taşınmazın tapuya imar uygulaması neticesinde tescil edildiği 01.12.1989 tarihinde ifanın mümkün olduğu, davacının talebi üzerine kısmi ifa yapıldığı, 306 parsel sayılı taşınmazın tamamının imar uygulamasına tabi tutulmadığı, sözleşmede 2000 metrekare yerin davacıya devri için imar uygulamasının kesinleşmesi gibi bir şartın bulunmadığı, 1989 yılında ifanın tamamının davacı tarafça talep edilebilecekken bunun talep edilmediği, dava tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, nispi vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekili ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle ve re'sen gözetilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ...Noterliği 21.01.1988 tarih 03461 yevmiye numaralı düzenleme sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 146 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Yargıtay duruşma vekalet ücreti 8.400,00 TL'nin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1978, Karar No: 2015/1862, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/1978 E.  ,  2015/1862 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 28.02.2014 gün ve 2013/598 E. 2014/166 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14808 E. 2014/18335 K. sayılı ilamı ile;

"...Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde, “…Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez…” denilerek alt işverenlik ilişkisinde muvazaaya bağlanan hukuki sonuç açıklanmıştır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Diğer taraftan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 15. maddesinde “Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” denilmiştir.

Diğer taraftan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 15. maddesinde “Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” denilmiştir.

Seri halinde incelenen dosyalarda davalının elektrik üretim görevini yapan kamu tüzelkişisi olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple 4628 sayılı Kanun’un 15. maddesindeki imtiyazdan yararlanmasında kuşku yoktur. Sözü edilen düzenleme ile asıl işin tamamı ya da bir kısmı 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde öngörülen sınırlamalara tabi olmaksızın alt işverene verilebilir. Bu durumda sadece 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 7. fıkrası ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesi çerçevesinde muvazaa denetimi yapılabilir. Dairemizce ilk defa 4628 sayılı Kanun’un 15. maddesi konu kapsamında değerlendirilmiş olup, somut olayda davalı ile alt işverenler arasındaki ilişkinin hukuken geçerli olarak kurulduğu ve muvazaalı olmadığı sonucuna varılmıştır. Nitekim Yargıtay 7. Hukuk Dairesi de önüne gelen benzer bir dava da aynı neticeye ulaşmıştır (Yarg. 7. HD., 2013/23916 esas, 2013/22377 karar sayılı karar). Geçerli bir asıl işveren-alt işveren ilişkisinde alt işverenin işçisi asıl işverenin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanamaz. Bu itibarla, alt işverenin işçisi olan davacının davalı asıl işverenin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan alacak isteminin reddi yerine kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir..."

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı şirketler arasında geçerli bir alt işverenlik ilişkisi bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bu nedenle öncelikle alt işverenlik ilişkisinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Alt işverenlik ilişkisi 10.06.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu'nun “Tanımlar” başlıklı 2. maddesinde düzenlenmiştir.

Anılan madde uyarınca “...Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.”