muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/170, Karar No: 2025/5415, Tarih: 18.06.2025

Eti Bakır A.Ş Mazıdağı İşletmesinde sekonder ünitesinde vardiya şefi olan sanık ...'in 04/08/2015 günü saat 18.00 sıralarında yaptığı kontrolde yan yana bulunan her biri 30 ar metrelik maden taşıma bantlarından c-20 ve c-30 bantlarından c-30 üretim bandındaki silginin yırtıldığını görmesi üzerine bakım işçileri olan ölen ... ile tanık ...'e söyleyerek tamir edilmesini istemesi üzerine işçilerin c-30 bandının arızalı olan silgisini değiştirdikleri, onarımı bitirdikten sonra tanık ... malzemeleri götürdüğü sırada ...'un c-30 bandına yaklaşık 35 cm mesafede bulunan c-20 bandının tambur - bant arasına sıkışarak öldüğü, sanık ...'in 12.06.2015 tarihinden itibaren iş yerinde tam zamanlı A sınıfı iş güvenlik uzmanı olarak görev yaptığı olayda, hazırlık aşamasında alınan bilirkişi raporunda ölenin asli kusurlu , sanık ...'ın iş yerindeki tehlike ve riskleri belirleyip risk analizi , tespit öneri düzenleyip işverene yazılı olarak bildirmemesi nedeniyle tali kusurlu , sanık ...'in ise gerekli güvenlik önlemlerini almaması nedeniyle "vardiya şefi - bakım onarım sorumlusu" olarak tali kusurlu olduğunun belirtildiği, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise ölen işçinin asli kusurlu, sanık ...'in vardiya sorumlusu olarak alması gereken herhangi bir tedbir olmadığından dolayı kusursuz, sanık ...'ın olayın tamir esnasında meydana gelmesinden dolayı kusursuz , tanık olarak dinlenen olayın meydana geldiği bölgenin sorumlu maden mühendisi ...'ın ise, arızalı bandın tamiri esnasında bu bandın yakınında çalışan c-20 bandının durdurulmasını sağlamaması, taşıyıcı bandın korumayı sağlayacak özellikte güvenli olmasını sağlamaması, güvenliğin çalışanların inisiyatifine terk edilmesi, iş yerinde bakım onarım temizlik gibi işlerin yapılmasında bir sistem oluşturulmaması, taşıyıcı bandın hareketi esnasında tehlike anında durdurulmasını sağlayacak acil durdurma donanımı yaptırmamış olmasından dolayı tali kusurlu olduğunun belirtilmesi üzerine mahkemece sanıkların kusuru olmadığı gerekçesiyle beraatlerine, ... hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verilmiş ise de, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde açıklığa kavuşturulması mevcut iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla dosyanın iş güvenliği konusunda uzman teknik üniversitelerin inşaat ve makina fakülteleri öğretim üyelerinden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetine tevdii ile ayrıntılı ve gerekçeli rapor alındıktan sonra, sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri sureti ile bir hüküm kurulması gerektiği; ayrıca hakkında suç duyurusunda bulunulan ... hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma yürütülüp, dava açılması halinde, açılan davanın bu dosya ile birleştirilip, tüm sanıkların kusur durumları birlikte değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ve araştırma ile 15.04.2016 tarihli bilirkişi raporuna neden üstünlük tanındığı da karar yerinde açıklanmadan yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle Mazıdağı Asliye Ceza Mahkemesinin kararına yönelik mahalli Cumhuriyet savcısının temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.06.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/14933, Karar No: 2006/5480, Tarih: 21.04.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2005/14933 E.  ,  2006/5480 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... Köyü 143 ada 2 parsel sayılı 8.935,98 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, senetsiz ve belgesiz olarak ham ... niteliği ile Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı Orman Yönetimi, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla Hazineyi taraf göstererek dava açmıştır. Kadastro Mahkemesinin 15.06.2001 ... 2001/51-28 sayılı ilamıyla çekişmeli taşınmazın orman niteliği ile Hazine adına tesciline karar verilmiş, hüküm 07.11.2001 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı ..., ... 1964 tarih 30 sıra numaralı tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine tutunarak 143 ada 2 parsel sayılı taşınmazın adına tapuya tescili istemiyle eldeki davayı açmıştır. Mahkemece, davanın reddine, dava konusu taşınmazın orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasının 4. maddesi hükmüne göre yapılmıştır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve çekişmeli yerin uzman bilirkişi tarafından resmi belgelere dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada orman sayılan yerlerden olduğu belirlendiğine, davacının tutunduğu cinsi tarla olan tapu kaydının miktarından fazlasıyla dava dışı 143 ada 1 parsel sayılı taşınmaza uygulandığına, bir an için çekişmeli yere uyduğu kabul edilse dahi tapu kaydının 4785 sayılı yasa karşısında hukuki değerini kaybettiğine göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onam harcının temyiz eden ... kişiye yükletilmesine 21/04/2006 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6976, Karar No: 2021/3910, Tarih: 31.05.2021

**14. Ceza Dairesi         2018/6976 E.  ,  2021/3910 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı (sanık), kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (sanık ile suça sürüklenen çocuk)

HÜKÜM : Sanığın beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan beraati ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan ceza verilmesine yer olmadığına, suça sürüklenen çocuk hakkında atılı suçtan kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Suç tarihinde on dört yaşı içerisinde bulunan katılan mağdurenin gerekçeli karardan haberdar olmayıp, yaş küçüklüğü nedeniyle tayin edilen vekilin sonradan istifa etmesi ve inceleme tarihi itibarıyla katılan mağdurenin reşit olduğunun dosya kapsamından anlaşılması karşısında, anılan hükümlerle ilgili temyiz hakkına sahip olan katılan mağdureye gerekçeli karar ile vekilin istifa dilekçesinin usulünce tebliğiyle tebligat parçasının eklenip, hükümlerin temyizi halinde bununla ilgili ek tebliğname düzenlenmesinden sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 31.05.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9696, Karar No: 2017/547, Tarih: 07.02.2017

**21. Ceza Dairesi         2015/9696 E.  ,  2017/547 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Özel belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Hükümden sonra 19.02.2014 tarih ve 28918 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 6518 sayılı Kanunun 104 ve 105. maddeleri ile değişik 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 63. maddesinin 10. fıkrası ile yaptırıma bağlanan 56. maddesinin 4. fıkrasındaki "Kişinin bilgisi ve rızası dışında işletmeci veya adına iş yapan temsilcisi tarafından abonelik tesisi işlemi veya elektronik kimlik bilgisini haiz cihazların kayıt işlemi yapılamaz ve yaptırılamaz, bu amaçla gerçeğe aykırı evrak düzenlenemez, evrakta değişiklik yapılamaz ve bunlar kullanılamaz" ve 5. fıkrasındaki "Gerçeğe aykırı evrak düzenlemek veya değiştirmek suretiyle kişinin bilgi ve rızası dışında tesis edilmiş olan abonelikler kullanılamaz" hükmü karşısında; özel hüküm niteliğinde bulunan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 56. maddesindeki düzenleme de gözetilip, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 07.02.2017 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Heyetin sayın çoğunluğu ile oluşan uyuşmazlık, beraat ile sonuçlandırılmış bir davada hükümden sonraki lehe yasa değişikliği gerekçe gösterilerek usul bozması yapılmasının usul ve yasaya uygun ve sanık lehine olup olmadığı hususundadır.

Halen yürürlükte olan 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesinde 1. fıkrasının 1. bendine göre "Vakıanın daha ziyade aydınlanması gerekmeden beraate veya davanın düşmesine ... karar verilmesi icap ederse temyiz mahkemesi kendisi davanın esasına hükmeder" denilmektedir.

Bu maddede açıkca yerel mahkemenin beraat veya düşme kararı dışında verdiği kararlarının dahi toplanan delillere göre vakıanın daha fazla aydınlatılmasının gerekmeyeceği anlaşılırsa temyiz mahkemesinin yerel mahkemenin yerine geçerek beraat kararı verebileceği belirtilmektedir.

Buna göre beraat kararı dışındaki hükümlerde bile vakıa daha fazla araştırma ve incelemeyi gerektirmiyorsa temyiz merciince incelenerek beraat kararı verilebiliyor ise çoğun içinde azda vardır kuralı gereğince lehe yasa değişikliği olsa bile beraat hükmünün esastan incelenerek doğru ise onanmasına karar verilmesi yasa gereğidir ve öncelik içermektedir.

Mevcut olayda yerel mahkeme topladığı delillere göre beraat kararı vermiştir.

Buna göre beraat kararı dışındaki hükümlerde bile vakıa daha fazla araştırma ve incelemeyi gerektirmiyorsa temyiz merciince incelenerek beraat kararı verilebiliyor ise çoğun içinde azda vardır kuralı gereğince lehe yasa değişikliği olsa bile beraat hükmünün esastan incelenerek doğru ise onanmasına karar verilmesi yasa gereğidir ve öncelik içermektedir.

Mevcut olayda yerel mahkeme topladığı delillere göre beraat kararı vermiştir.

Yüksek Daire esasa girmeksizin yasa değişikliğinin sanık lehine olduğu ve değerlendirilmesi gerekçesi ile hükmü bozmuştur. Oysa yapılan yasa değişikliği hiçbir şekilde beraat kararından daha lehe bir sonuç doğuramayacaktır. Daire bozmasında ön ödeme teklifinin sanık lehine olduğu ön ödemenin yapılması ile davanın düşürülebileceği düşüncesi var ise bu da doğru değildir. Çünkü; Beraat eden kişiyi tekrar ön ödeme yapmaya zorlamak sanık lehine değildir. O halde yapılması gereken, mahkemenin beraat kararının esastan incelenmesi ve sanığın suçu işlemediği ya da suçun unsurlarının oluşmadığı anlaşılır ise sanık hakkındaki beraat hükmünün onanmasına karar vermektir. Eğer yeterli araştırma yapılmadan ya da yanılgılı değerlendirme ile beraat kararı verilmiş ise hükmün hem bu nedenle hem de bu takdirde lehe yasa değişikliğininde değerlendirilmesi gerekçesi ile bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Sanık hakkındaki beraat hükmünün doğru olup olmadığı incelenmeksizin salt lehe yasa değişikliği nedeni ile kararın usulden bozulmasının sanık lehine olmadığı ve ayrıca sanığı daha uzun süre yargılanma pozisyonunda tutacağından adil yargılama ilkesine de aykırı olacağı açıktır. Bu nedenlerle sanık hakkındaki beraat hükmünün esastan incelenerek kararın doğru olması halinde onanması gerektiği düşüncesi ile sayın çoğunluğun salt lehe yasa değişikliği gerekçesi ile usul bozmasına katılmadığımı saygıyla arz ederim.

...
Yargıtay — Esas No: 2015/22188, Karar No: 2016/1461, Tarih: 09.02.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/22188 E.  ,  2016/1461 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İş Mahkemesi

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı K.. K.. tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, iş kazası sonucu sürekli iş göremez duruma giren sigortalıya bağlanan gelirler ile yapılan ödemelerin 506 sayılı Yasanın 26. maddesi gereğince davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

Ancak, iş kazası sonucu sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri, sigortalının yaşı, gelirin kesilme olasılığı ve iskonto oranı gözetilerek belirlenen tutarı ifade etmektedir. 506 sayılı Yasa'nın 92. maddesi ise, "malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden yüksek olanın tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve gelirler eşitse, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından bağlanan gelirin tümü, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından bağlanan aylığın da yarısı verilir." düzenlemesini içermektedir.

İş kazası sonucu sigortalıya bağlanan gelir, 506 sayılı Yasa'nın 92. maddesi uyarınca düşmüştür.

Kurumun, sigortalıya bağladığı ilk peşin sermaye değerli gelirden fazlasını isteme hakkı bulunmadığı gibi; bağlanan gelirin kesildiği veya kesilmesi gereğinin, yargılama sürecinde ortaya çıktığı durumlarda; Kurumun ödemediği veya ödemeyecek olduğu gelir kesimini rücuan isteyemeyeceği yönü de, tazmine yönelik davada gözetilmesi gereken genel ilkeler arasında bulunmaktadır.

Dava konusu edilen gelirlerin, 506 sayılı Yasanın 92. maddesi (5510 sayılı Yasa’nın 54. madde) uyarınca indirildiğinin anlaşılması halinde; davalının tazminle sorumlu olduğu ilk peşin sermaye değerli gelir miktarının; gelirin başladığı tarih itibariyle 506 sayılı Yasanın 92. maddesi (5510 sayılı Yasa’nın 54. madde) uyarınca indirilmiş hali üzerinden hesaplanan ilk peşin sermaye değerli gelir miktarına, indirme tarihine kadar yapılan fark fiili ödeme miktarının da eklenmesi suretiyle belirlenmelidir.

Mahkemece; dava konusu edilen gelirlerin, 506 sayılı Kanunun 92. maddesi (5510 sayılı Yasa’nın 54. madde) uyarınca yarıya indirilmesi nedeniyle gelirin başlangıç tarihi itibariyle 506 sayılı Yasanın 92. madde (5510 sayılı Yasa’nın 54. madde) uygulaması gözetilerek belirlenmiş (yukarıda anlatılan şekilde hesaplanmış) miktarını gösterir ilk peşin sermaye değeri Kurumdan sorulmalı, davalının tazminle sorumlu olduğu ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgı sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum ve davalı K.. K..'ün bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı K.. K..'e iadesine, 09.02.2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4618, Karar No: 2014/15322, Tarih: 03.07.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/4618 E.  ,  2014/15322 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İstanbul 17. Aile Mahkemesi

TARİHİ :03.12.2013

NUMARASI :Esas no: 2012/29 Karar no:2013/798

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı-karşı davalı (kadın) tarafından, tazminat ve nafaka miktarları yönünden; davalı-karşı davacı (koca) tarafnıdan ise, kadının kabul edilen boşanma davası, kusur belirlemesi, tazminatlar ve nafakalar yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı-karşı davalı kadının tüm, davalı-karşı davacı kocanın ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumlarına, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur derecelerine, paranın alım gücüne, ihlal edilen mevcut ve beklenen menfaatlerin kapsamına nazaran, davacı-karşı davalı kadın yararına hükmolunan maddi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50. ve devamı maddeleri hükmü nazara alınarak, daha uygun miktarda maddi tazminat (TMK.md.174/1) takdiri gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz ilam harcının temyiz eden Canan'a yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna 123.60 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının yatıran Kenan'a geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 03.07.2014 (Prş.)
Yargıtay — Esas No: 2016/4873, Karar No: 2016/9339, Tarih: 06.06.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/4873 E.  ,  2016/9339 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, davacının 01.08.1999-05.04.2003 tarihleri arasında davalı işveren yanında 1100 dolar ücretle çalıştığının ve Kuruma bildirilmeyen sürelerin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma ilamına uyularak hükümde belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalıların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delilerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalıların vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir.

Önceki bozma ilamında da belirtildiği gibi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 79/10. maddesidir.

Bu kapsamda hizmet tespitine yönelik davalarda davacı işçinin çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı S... ’na (Devredilen S...) davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir. Ücretin mevcut delillerle şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi mümkün bulunmayan kimi durumlarda, yapılan iş, hizmet süresi ve diğer belirleyici özellikler belirtilmek suretiyle ilgili meslek örgütlerinden sorulmak suretiyle de belirlenebilir. Meslek örgütlerince bildirilen ücret miktarları tarafları ve mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olmayıp, diğer bilgi ve belgelerle de desteklenmeleri gerekir.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı, tespitini istediği 01.08.1999-05.04.2003 tarihleri arasındaki dönemde prime esas kazançlarının belirlenmesini de talep etmiş, mahkemece davacının anılan dönemde SSK sigorta prim kazanç tavan ücreti ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; davacı, tespitini istediği 01.08.1999-05.04.2003 tarihleri arasındaki dönemde prime esas kazançlarının belirlenmesini de talep etmiş, mahkemece davacının anılan dönemde SSK sigorta prim kazanç tavan ücreti ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Mahkemece, tespitine karar verilen sürede aldığı aylığın tespitinde T... G... S...ve M... İ... S...dan temin edilen ücret tutarları ile tanık beyanlarından hareketle sonuca gidilmiş ise de, ihtilaf konusu dönemde geçerli olan prime esas aylık kazanç alt sınırını ve yazılı delille ispat sınırını aşan prime esas ücret tutarları yönünden, yukarıdaki esaslar dahilinde yazılı delil yada yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler celp edilip değerlendirilerek, bu yönde delil bulunmaması halinde, tanık beyanları yada sendikalardan celp edilen verilere göre karar verilemeyeceği gözetilerek, sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalıların vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde İ... A.Ş.'ye iadesine, 06.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verilmiştir.