muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/5537, Karar No: 2018/10383, Tarih: 13.12.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/5537 E.  ,  2018/10383 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Sanık hakkında defter ve belge ibraz etmemek suçundan: Mahkumiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılması

2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak suçlarından: Mahkumiyet

A- Sanık hakkında "defter ve belge ibraz etmemek" suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararların 5560 sayılı Yasa ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 231/12. maddesi uyarınca temyizinin mümkün olmayıp, itiraza tabi olduğu anlaşılmakla, sanık müdafiinin vaki temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nin 264/2. maddesi uyarınca itiraz olarak değerlendirilip gereğinin takdir ve ifası için dosyanın mahalline İADESİNE,

B- Sanık hakkında 2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik sanık müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1- Sanık hakkında 2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak suçlarını işlediği iddiasıyla açılan kamu davasında; sanığın savunmasında söz konusu şirketi iki ortak olarak yönettiklerini, faturalarda ve tahsilatlarda ortağının imzasının olduğunu belirtmesi, sanık müdafiinin şirket işleri ile asıl ilgilenenin şirketin diğer ortağı olan ... olduğunu beyan etmesi, sanığın ortağı hakkında şirket zararına faaliyet nedeniyle emniyeti suistimalden şikayetine dair belgelerin ve bu kişi hakkında açılan davaya ilişkin iddianame suretinin de dosya arasında bulunması, dosyada mevcut Ticaret Sicili Gazetesi ve Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün yazısı ile de ....İnş. Taah. Tic. Ltd. Şirketi'nin müdürlerinin, sanık ile ... olduğunun tespit edilmesi ve hüküm fıkrasında bu kişi hakkında suç duyurusunda bulunulduğunun anlaşılması karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından öncelikle; yapılan suç duyurusu üzerine ... hakkında kamu davası açılıp açılmadığının araştırılması, açıldığının tespiti halinde her iki davanın birleştirilmesi, hüküm verilmiş ve kesinleşmiş ise dosyanın getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosya arasına alınması, sanığın kullandığı faturaları düzenleyen şirketler hakkında düzenlenen tüm vergi raporlarının eksiksiz olarak dosya arasına alınması, bu şirket yetkilileri hakkında sahte fatura düzenlemekten dava açılmış olup olmadığının araştırılması, açıldığının tespiti halinde dava dosyaları getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim tesellüm belgeleri, bedellerinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun kanıtlama yeteneği olan geçerli ödeme belgeleri ve satıcının kasasına ya da banka hesabına girip girmediğinin tespiti ile mükelleflerin yeterli üretimi, mal girişi ya da stoğu olup olmadığı da araştırılıp, karşılaştırmalı bilirkişi incelemesi yaptırılması, suça konu faturaları düzenleyen şirket yetkilileri veya kişiler de dinlenerek sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak düzenledikleri, kime verdikleri ve sanığı tanıyıp tanımadıklarının sorulması ve gerekirse yüzleştirme yapılması, sanığın savunması nedeniyle şirketin diğer ortağı olan ...'in sanığın savunması karşısında beyanının alınması, ilgili vergi dairesinden kanaat oluşturacak sayıda suça konu fatura asıllarının temin edilmesi ile sanığın imza ve yazı örneklerinin alınarak bu faturalar üzerindeki imza ve yazıların sanığa ait olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasından sonra tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

2- Kabule göre de;

2- Kabule göre de;

a- Sahte fatura kullanma suçunda, suç tarihinin faturanın hangi vergi indiriminde kullanıldığına göre belirleneceği, somut olayda suça konu faturaların kdv indirimine konu edilmesi nedeniyle en aleyhe kabulle 2007 takvim yılında suç tarihinin 25.01.2008 olacağı dikkate alındığında sanık hakkında suç tarihinde yürürlükte bulunan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 4369 sayılı Yasa ile değişik 359/b-1. maddesinde öngörülen onsekiz aydan üç yıla kadar hapis cezasının uygulanması gerektiğinin ve yine 2008 takvim yılında kdv indirimine konu edilen en son fatura tarihinin tespit edilmesinden sonra temel cezanın belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

b- 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13.12.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3735, Karar No: 2012/35215, Tarih: 18.04.2012

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2012/3735 E.  ,  2012/35215 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suç tarihi olarak, en son maaşın alındığı 20.10.2008 tarihi kabul edildiğinden, tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 18.04.2012 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Sanıklar hakkında düzenlenen 05.01.2011 günlü iddianame ile; şüpheliler ... ve ...’ın iştirak halinde hareket ederek şüpheli ...'nin vefat eden babasından bağlanacak ölüm aylığını alabilmek için muvazaalı olarak Bartın 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.02.2004 tarihli kararı ile boşandıkları halde aynı evde ikamet etmeyi sürdürdükleri, müşteki kurumca yapılan incelemeler neticesinde şüpheli ...'nin resmi ikamet adresi olarak ...'e ait evi gösterdiği, sadece kurumdan aylık alabilmek için boşandıkları belirlenerek aylığın 20.10.2008 tarihi itibariyle kesildiği, böylece devleti zarara uğratmak suretiyle dolandırıcılık suçunu işlediklerinden bahisle TCK. nun 158/1-e. maddesi uyarınca cezalandırılmaları için kamu davası açılmıştır.

İddianamedeki sevk ve nitelendirme çerçevesinde; eylemlerin değerlendirilmesi gerektiği buna göre, sanıkların dolandırıcılık suçundan cezalandırılmaları talep edildiğinden bu suçun yasal unsurlarının irdelenmesi gerekmektedir. Boşanma ilamının şekli ve içeriği konusunda muvazaalı olduğundan bahsedildiği, ancak mahkemeden alınan bu kararın geçerli veya geçersizliği hususunda sahtecilik ile ilgili bir dava bulunmadığı göz önünde tutulmalıdır. Esasen boşanma ilamının muvazaalı olup olmamasının da dosyaya özgü eylemle ilgili dolandırıcılık suçu açısından bir önemi yoktur. Tartışılması gereken, boşanma kararının hukuken geçerli olup olmadığı değildir. Ceza yargılamasında yargıcın görevi, maddi gerçeği ortaya çıkarmaktır. Sanıklara yüklenen suç, dolandırıcılıktır. Kadının, katılan kuruma başvurup yaşamsal olarak dul olduğuna inandırması sonucunda aylık bağlatması, ancak daha sonra kurum tarafından yapılan araştırmada dul olmadığı ve eski kocasıyla yaşadığının tespiti nedeniyle aylığının kesilmesi iddiasının soruşturulması gerekmektedir. Kurumun, ilk aylık bağladığı sırada kadının eski kocasıyla beraber yaşadığını bilmesi halinde hiç aylık bağlamayacağı iddianame metninden anlaşılmaktadır. O halde, üzerinde durulması gereken kadının kocasından gerçekte boşanmadığı halde sırf babasından dolayı ölüm aylığını alabilmek için boşanmış görüntüsü vererek kuruma yönelik yanıltıcı davranışı olup olmadığının tespitidir. Yani, suç unsurları olan sanığın hileli davranışı olan gerçek durumunu gizlemesi, bunun sunucunda katılanı aldatması ve zarar, yarar durumu tartışılmalıdır.

Bartın Jandarma Komutanlığı ve Adalet Bakanlığına hitaben yazılan bila tarihli ve Bartın Cumhuriyet Başsavcılığına başlıklı 23.07.2010 ve 25.08.2010 havale tarihli dört ayrı şikayet dilekçesinde; ... ... ile ...'ın muhtar ...'in bilgisi dahilinde anlaşmalı olarak boşanmalarından sonra ...'nin yıllar önce ölmüş baba soyadını ve maaşını aldığı, ...'in sadece kağıt üzerinde boş olup gerçek anlamda ... ile aynı evde yaşamaya devam ettikleri, ancak eve baskın olduğu takdirde ...'nin kendi adresini ...'nin evi olarak gösterip bu evde oturduğunu söylediği, bu durumundan en yakın komşularının haberdar olduğu, ... ve ...'in adaleti yanıltıp haksız yere kazanç sağladıkları, devleti bile bile saymadıkları, devlet adamı olan muhtar ...'in devleti soymaya göz yumduğu ifade edilerek suç ihbarında bulunulmuştur.

Bartın ... Kontrol Memuru tarafından hazırlanan 29.07.2010 gün ve 356 sayılı Rapor ekinde bulunan, muhtar ... ve azalar ...'in kontrol memuruna 29.03.2010 tarihinde verdikleri ifadelerde "... ile ...'in ...'e ait evde ikamet etmektedirler, evlerinin 100 metre ilerisinde ...'e ait ev ... tarafından ikamet adresi olarak göstermiş, ama bu evde yaşadığını hiç görmedim" şeklinde anlatımları bulunmaktadır. Söz konusu raporun sonuç kısmında, muhtar ve azaların verdikleri ifadeler, 14.12.2009 tarihli Jandarma tutanağı ve çevre soruşturması değerlendirilerek "... ve ...'nin kendi amaç ve menfaatleri doğrultusunda boşanma işlemini gerçekleştirdikleri, ...'in, boşandığı eşiyle beraber yaşadığı" kanaati bildirilmektedir. Bu raporun Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğüne iletilmesi üzerine, katılan kurum tarafından ...'ye verilen aylığın 20.10.2008 itibariyle kesildiği anlaşılmaktadır.

Bartın Cumhuriyet Başsavcılığının talimatı uyarınca Jandarma Karakol Komutanlığınca, şüpheli ...'in evine gidilmesi üzerine, "...'in boşandığı eşi ...'in evinde oturduğu izlenimi tespit edildiğine" ilişkin düzenlenen 25.08.2010 tarihli tutanakta, "...'a ait evin içinde bulunan yaşlı olan bayanın ev içerisinde gizlenmeye çalıştığı, genç olan ... ...'ın ...'in bu evde olmadığını, 100 metre kadar ilerde ...'e ait evde ikamet ettiğini ifade ettiği, daha sonra tekrar seslenilmesi üzerine ...'in ev içinden çıkıp geldiğinde, "beni bulduğunuz ...'in evinde oturmuyorum, benim resmi ikametim olan ...'in evinde oturuyorum" dediği, daha sonra eve gelen ...'ın "ben bu evde kızımla ikamet ediyorum, boşandığım eşim ... yarın yapacağım ... yemeğine yardım etmek için buradadır, sürekli yanımda bulunmuyor, sadece günlük görüyorum, ...'yi nüfus sayımında ...'in evinde saydılar, eski eşim oğlumla birlikte bu kişinin evinde oturmaktadır" dediği belirtilmektedir. Şüphelilerin ikamet ettiklerini söyledikleri evlerin konumunu gösteren Jandarma tarafından çizilen krokiden, ...'e ait ev ile ...'e ait evin arasının 50 metre olduğu, her iki ev ve bahçesinin aynı tel çit ile çevrelendiği görülmektedir. Aynı Jandarma Karakol Komutanlığının düzenlediği 14.12.2009 tarihli tutanak içeriğinde de, ...'in ikametine gidildiğinde ev içerisinde ...’in görüldüğü belirtilmektedir.

Sanıkların boşandıklarına dair Bartın 1.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 11.02.2004 tarih ve 697-46 sayılı karar suretinin incelenmesinde, davacı ...'ın 22.04.1946, davalı ... ...'ın 20.05.1952 doğumlu olduğu, tarafların 3 çocukları olduğu, tarafların yaptıkları anlaşma uygun bulunarak boşanmalarına karar verildiği, nafaka konusuyla ilgili bir açıklamada bulunulmadığı ve kararın 09.03.2004 tarihinde temyiz edilmeksizin kesinleştiği görülmektedir. ...'in, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığına hemen müracaat ettiği ve 30.03.2004 tarihli aylık bağlama kararı ile 01.04.2004 tarihinden itibaren 506 sayılı kanuna göre aylık bağlandığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, aynı evde eşlerin birlikte yaşayıp yaşamadıkları konusunda bir araştırma yapılmamıştır. Yargılama sonunda verilen beraat kararının gerekçesinde, sanıkların karşılıklı özgür iradeleri ile boşandıkları, boşanmalarından sonra bir araya gelerek nikahsız olarak aynı evde birlikte yaşamalarını engelleyen herhangi bir kanun hükmü bulunmadığı, boşanma kararının muvazaalı olduğundan bahisle açılan herhangi bir dava bulunmadığı sürece hileli davranış olduğu ileri sürülen boşanma kararının hukuken geçerli bu niteliği devam edeceğinden hile unsuru gerçekleşmediği, ayrıca 5510 sayılı Yasanın 56/son maddesi uyarınca eşinden boşanmış olmasına rağmen fiilen eşiyle birlikte yaşadığı tespit edilenlerin aldıkları aylıkların kesileceği ve aldıkları aylıkların geri isteneceği hususunda düzenleme yapılması nedeniyle, eylem hukuki ihtilaf niteliğinde olacağı kısacası ortada "boşanma kararı" varsa dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmayacağı belirtilmiştir.

Katılan kurumdan aylık alabilmek için, sadece boşanma kararının ibrazı yeterli midir yoksa boşanma kararının fiili sonucu, yani kadının eski kocasından ayrı yaşaması koşulu mu aranacaktır. Muvazaalı bile olsa boşanmakla hukuken "dul" statüsüne giren kadının, eski kocasıyla aynı evde birlikte yaşaması halinde bu aylığı almaya hakkı olup olmadığı sorularının cevaplanması gerekmektedir. Öncelikle, dolandırıcılık suçunun oluşumu ile ilgili doktrin ve yargı kararlarının gözden geçirilmesinde fayda vardır.

Sanıklara atılı dolandırıcılık suçu, 5237 sayılı TCK. nun 157. maddesinde, "Kişinin, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına yarar sağlaması" şeklinde tanımlanmaktadır. Dolandırıcılık suçunu oluşturan hareketler tek tek sayılmamıştır, genel tarif yapılmış, kazuist bir yaklaşım sergilenmemiştir. Dolandırıcılık suçunun oluşması için, üç unsurun bir arada bulunması gereklidir.

DOLANDIRICILIK SUÇUNUN UNSURLARI :

1-Hileli davranış; Hilenin sözlük anlamı; aldatma, kandırma, yanıltma, bir kimsenin sarf ettiği sözler ve davranışıyla diğer bir kimseyi bir irade beyanında bulunmaya veya bir sözleşme yapmaya yönlendirmesidir.

Dönmezer’e göre hile, “olaylara ilişkin yalan açıklamaların ve sarf edilen sözlerin doğruluğunu kuvvetlendirecek ve böylece muhatabın inceleme eğilimini etkileyebilecek yoğunluk ve güçte olması ve bu bakımdan gerektiğinde bir takım dış hareketler ekleyerek veya böylece var olan halden ve koşullardan yararlanarak, almayacağı bir kararı bir kimseye verdirtmek suretiyle onu aldatması, bu suretle başkasının zihin, fikir ve eylemlerinde bir hata meydana getirmesidir. Böylece dolandırılanın iradesi fesada uğratılmakta, sakatlanmaktadır.”

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27.04.2004 gün ve 85/104 sayılı kararına göre, “Hile; karşısındakini aldatan, yanılgıya düşüren, düzen, dolap, oyun, entrika vb. her türlü eylemdir. Bu eylemler bir gösteriş biçiminde olabileceği gibi, gizli davranışlar olarak da ortaya çıkabilir. Gösterişte, fail sahip bulunmadığı olanaklara ve sıfata sahip olduğunu bildirmekte, gizli davranışta ise kendi durum veya sıfatını gizlemektedir. Olaylara ilişkin yalan açıklamaların ve sarf edilen sözlerin doğruluğunu kuvvetlendirecek ve böylece muhatabın inceleme eğilimini etkileyebilecek yoğunluk ve güçte olması ve bu bakımdan gerektiğinde bir takım dış hareketler ekleyerek veya böylece var olan halden ve koşullardan yararlanarak, almayacağı bir kararı bir kimseye verdirtmek suretiyle onu aldatması, bu suretle başkasının zihin, fikir ve eylemlerinde bir hata meydana getirmesidir. Böylece dolandırılanın iradesi fesada uğratılmakta, sakatlanmaktadır." şeklinde açıklamada bulunulmuştur.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi kararlarında ise, “ Hile nitelikli bir yalandır. Yalan belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı sergileniş açısından mağdurun inceleme ve araştırma olanağını etkisiz bırakmalı, denetleme olanağını ortadan kaldırmalıdır.” şeklinde tarif edilmiştir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi kararlarında ise, “ Hile nitelikli bir yalandır. Yalan belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı sergileniş açısından mağdurun inceleme ve araştırma olanağını etkisiz bırakmalı, denetleme olanağını ortadan kaldırmalıdır.” şeklinde tarif edilmiştir.

Bu açıklamalara göre, hile gerçeğin gizlenmesi veya farklı olarak gösterilmesidir. Fail, olmayan bir olayı olmuş gibi veya somut bir olayı gerçekleşmemiş gibi göstermektedir. Hileli davranışlarla, mağdur yanıltılarak iradesi sakatlanmakta, karar özgürlüğü etkilenmektedir. Hile, mağdurun gerçek durumu bilmesi halinde rıza göstermeyeceği bir konuya rıza göstermesi, yapmayacağı bir şeyi yapması, kabul etmeyecek olduğu bir şeyi kabul etmesidir.

2-Failin davranışı mağduru aldatmalıdır; Soyut yalan hile için yeterli değildir. Yalan, bazı hareketlerle desteklenmesi halinde aldatıcı nitelikte olduğu kabul edilmelidir. Örneğin, failin, mağdurun iş yerindeki klimaya garanti kapsamında bakım yapacağını söyleyip malzeme çantasıyla gelmesi üzerine iş yeri sahibinin gösterdiği klima başında bakım yapıyor gibi bir süre oyalanmasından sonra klimanın arızalı olduğu ve tamir için servise götürülmesi gerektiğini belirterek klimayı alıp gitmesi durumunda hile ve yalanın, kandırıcılığından söz edilemezken failin, klimanın markasını taşıyan bir iş önlüğünü giymesi halinde, hilenin gerçekleştiği kabul edilmelidir. Yine buna benzer, dilencilik yapan kişinin çocuğu hasta olduğundan para gerektiğini bildirerek sadece yardım istemesi, dolandırıcılık suçunu değil, dilencilik suçunu oluşturur, çocuğu hasta olmadığı halde hasta olduğuna ilişkin sağlık kurulu raporunu göstererek hilesini destekleyen dilencilik yapması durumunda ise dolandırıcılık suçunun unsurları gerçekleşmiş olur.

Aldatıcı nitelik taşıyan hareketlerle, kişiler arasındaki ilişkilerde var olması gereken iyi niyet ve güven ihlâl edilmektedir. Nitekim, Ceza Genel Kurulu kararında da, bu suç ile mağdurun irade serbestisinin etkilendiği ve irade özgürlüğünün ihlâl edildiği belirtilmiştir. Dolandırıcılık suçunu işleyenlere karşı ceza verilmesinde amaçlanan hukuki yarar, malvarlığı değerleri ve irade özgürlüğünün korunmasıdır.

3-Mağdurun zarara uğraması ve failin bir yarar sağlaması; Mağdurun aldatılması sonucunda, malvarlığında bir zararın doğması ve buna karşılık fail veya bir başkasının yarar elde etmesidir. Yarar ve zarar sonuçları gerçekleştiğinde, dolandırıcılık suçu tamamlanmış olacaktır. Fail, haksız zenginleşme amacı güttüğünden aldatma sonucu elde ettiği yararın haksız olduğu kabul edilmektedir.

3-Mağdurun zarara uğraması ve failin bir yarar sağlaması; Mağdurun aldatılması sonucunda, malvarlığında bir zararın doğması ve buna karşılık fail veya bir başkasının yarar elde etmesidir. Yarar ve zarar sonuçları gerçekleştiğinde, dolandırıcılık suçu tamamlanmış olacaktır. Fail, haksız zenginleşme amacı güttüğünden aldatma sonucu elde ettiği yararın haksız olduğu kabul edilmektedir.

Suç kastı konusunda, madde gerekçesindeki açıklama şöyledir. “Dolandırıcılık suçu, kasten işlenebilen bir suçtur. Burada söz konusu olan kast, dolandırıcılık suçunun maddî unsurlarının hepsinin fail tarafından bilinmesini ifade etmektedir. Bir başka ifadeyle, fail gerçekleştirdiği davranışların hile teşkil ettiğini, başka birini aldatıcı nitelikte olduğunu bilmelidir. Ayrıca, fail, bu hileli davranışlar sonucunda bunların etkisiyle, hileye maruz kalan kişinin veya başkasının malvarlığında bir eksilme meydana geldiğini, zarar gördüğünü ve kendisinin malvarlığında bir artma meydana geldiğini bilmelidir. Bu itibarla, fail, mağdurun malvarlığındaki eksilmenin, kendi hileli davranışları sonucunda meydana geldiğini bilmelidir; hile ile zarar arasındaki illiyet bağının varlığının bilincinde olmalıdır.”

İddianamede anlatılan dolandırıcılık suçunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin tartışılmasından önce, Yargıtay 21.Hukuk Dairesi tarafından verilen 15.03.2012 gün ve 835-3823 sayılı kararında kurumdan aylık bağlanması ve kesilmesi konusunda tartışılıp kabul edilen saptamaların göz önünde bulundurulmasının faydalı olacağı kanaatindeyiz.

YARGITAY 21.HUKUK DAİRESİNİN KARARI : Özetle; "Davacı, 20.02.2004 tarihli boşanma kararı ile eşinden boşanmasından sonra 2002 yılında yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı SSK. hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının kurum tarafından belirlenmesi sebebiyle 30.11.2010 tarihi itibariyle kesilerek 01.11.2008-30.11.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar için borç tahakkuk ettirildiğini, muvazaalı boşanma gerekçesi ile kesilmiş bulunan aylığının kesilme tarihi olan 30.11.2010 tarihinden itibaren yeniden bağlanmasına ve kendisine 30.11.2010 tarihine kadar ödenen aylıklar nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, dava kabul edilerek davacı hakkında 5510 sayılı yasanın 56/son maddesinin uygulanma olanağı bulunmadığından, davacıya bağlanan aylığın kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaliyle kesilen aylığın ödenmesi gerektiğine ve 30.11.2010 tarihine kadar aldığı aylıklar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. Karar davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 56/2. maddesi olup, uyuşmazlığın çözümünde sosyal güvenliğin amaç ve yöntemleri, sosyal sigortalar, sosyal güvenlik sistemi gibi kavram ve olguların değerlendirilmesi gerekir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 56/2. maddesi olup, uyuşmazlığın çözümünde sosyal güvenliğin amaç ve yöntemleri, sosyal sigortalar, sosyal güvenlik sistemi gibi kavram ve olguların değerlendirilmesi gerekir.

Sosyal sigorta sistemlerinde sigortalılar veya hak sahipleri belli şartların yerine getirilmesi halinde sosyal yardıma hak kazanırlar. Sosyal sigortalar; sosyal koruma, dayanışma, sosyal denkleştirme, zorunluluk ilkelerine dayanır. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinde yer alan, sosyal koruma ilkesiyle toplumun ekonomik ve sosyal yönden en fazla gereksinimi olan bireylerini koruma, güvenceye kavuşturma, sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması hedeflenmektedir. Tüm sosyal güvenlik sistemlerinde yer alan ölüm sigortası, sigortalının ölümü halinde geride kalan ve hak sahibi olarak adlandırılan kişilerin geleceklerini güvence altına almayı amaçlamaktadır. Ülkemizde, sosyal güvenlik hakkı, SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı tarafından yerine getirilmekte iken bu anılan üç kurum tek çatı altında birleştirilerek Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kurulmuştur. Anılan üç kurumla ilgili mevzuat (506, 1478, 2925, 2926, 5434) birliğini sağlamaya yönelik olarak, 01.10.2008 günü yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun kabul edilmiştir. Bu Kanunlarda, "hak sahibi olma", "hakkın doğduğu" gibi sözcükler kullanılmış, babanın ölümünden sonra hayattaki kız çocuğuna yetim aylığı bağlanabilmesi için evli olmama şartı aranmaktadır.