muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/15949, Karar No: 2023/14847, Tarih: 18.10.2023

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; Rusya hukukuna göre davanın tamamen zamanaşımına uğradığını, ücret miktarı ve hizmet süresinin hatalı belirlendiğini, davacının dava konusu alacaklara hak kazanmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; ... sözleşmesine uygulanacak hukuk ve dava konusu işçilik alacaklarına hak kazanılıp kazanılmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 5718 sayılı Kanun'un 2, 5, 8, 27, 40 ve 44 üncü maddeleri.

3. Rusya Federasyonu ... Kanunu'nun 392 nci maddesi şu şekildedir:

“Çalışan, hakkının ihlal edildiğini öğrendiği veya öğrenmesi gerektiği günden itibaren üç ay içinde ... ... uyuşmazlığının çözümü için mahkemeye başvurma hakkına sahiptir.

İşveren, çalışanın işletmeye verdiği zararın tazminine ilişkin uyuşmazlıklarda, zararın tespit edildiği tarihten itibaren bir yıl içinde mahkemeye gitme hakkına sahiptir.

Bu maddede belirtilen sürelerin geçerli bir nedenle kaçırılması durumunda, bu süreler mahkeme tarafından tekrar başlatılabilir.”

3. Değerlendirme

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin tüm, davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Maddi hukukun bir müessesesi olan zamanaşımı, 5718 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi uyarınca hukuki işlem ve ilişkinin esasına uygulanan hukuka tâbidir. Hakkın özüyle bağlantılı olması nedeniyle hak düşürücü sürelerin de hukuki işlem ve ilişkinin esasına uygulanacak hukuka tâbi olduğu kabul edilmelidir.

3. ... sözleşmesinden doğan taleplerde, talebin tâbi olduğu hukukun (esasa uygulanan hukuk) zamanaşımı ve hak düşürücü süre bakımından da yetkili olduğu dikkate alındığında Rusya Federasyonu ... Kanunu'nun bu konudaki hükümlerinin uyuşmazlıkta uygulanması, 5718 sayılı Kanun'un 2 ve 8 inci maddelerinin bir gereğidir.

4. İlâmın İlgili Hukuk kısmının (3) numaralı paragrafında yer verilen Rusya Federasyonu ... Kanunu'nun mahkemeye başvurma sürelerinin düzenlendiği 392 nci maddesinde belirtilen süreler, hak düşürücü süre niteliğinde olup resen dikkate alınmalıdır.

4. İlâmın İlgili Hukuk kısmının (3) numaralı paragrafında yer verilen Rusya Federasyonu ... Kanunu'nun mahkemeye başvurma sürelerinin düzenlendiği 392 nci maddesinde belirtilen süreler, hak düşürücü süre niteliğinde olup resen dikkate alınmalıdır.

5. Somut uyuşmazlıkta; davacı işçi 13.07.2003-17.02.2011 tarihleri arasında aralıklı olarak çalışmış olup bozma ilâmında belirtildiği üzere 17.05.2010-17.02.2011 tarihleri arasında geçen çalışma dönemi Rusya hukukuna tâbidir. Davalıya ait yurt dışı işyerlerinde aralıklı olarak çalışan davacının ... sözleşmesinin 17.02.2011 tarihinde sona erdiği, davanın ise 04.09.2015 tarihinde açıldığı, dolayısıyla Rusya Federasyonu ... Kanunu'nun 392 nci maddesine göre dava tarihi itibarıyla ... ... uyuşmazlığının çözümü için Mahkemeye başvurma süresi olan 3 aylık sürenin dolduğu anlaşılmaktadır. O hâlde, İlk Derece Mahkemesince Rusya hukukuna tâbi çalışma dönemine ilişkin alacak talepleri yönünden hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle taleplerin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde bu dönemdeki taleplerin de kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

18.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14660, Karar No: 2013/17235, Tarih: 04.12.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/14660 E.  ,  2013/17235 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE ... MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dilekçesi ile; davalının ....... ve......Hastanesi'nde çalışmakta iken kendisine yapılan döner sermaye ek ödemelerinden eksik gelir vergisi ve damga vergisi hesaplanarak tevkifat yapıldığı, muhasebat başkontrolörü tarafından düzenlenen 25.02.2009 tarihli, vergi denetmenleri tarafından düzenlenen 08.....2010 tarihli ve vergi müfettişleri tarafından düzenlenen ........2011 tarihli raporlar ile tespit edildiği, eksik tevkif edildiği bildirilen meblağların ilgililer adına davacı idare tarafından ödendiği iddia edilerek, davacı idarece ödenen ....223,57 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile zamanaşımı def'ini ileri sürmüştür.

Mahkemece; davacı idarenin eksik gelir vergisi ve damga vergisi hesaplanarak tevkifat yapıldığını bu nedenle personele fazla ödemede bulunulmasını...... Genel Müdürlüğü'nün ....04.2009 tarihli yazısı ile öğrenmiş olup davalıdan bu yazıya istinaden haksız iktisap kuralları çerçevesinde ödediği fazla bedeli isteyebileceği, 6098 sayılı Borçlar Kanunu 82.maddesine göre hak sahibini geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak ... yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağı davacı idarenin bu süre içinde talepte bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Sebepsiz zenginleşmeye dayanan alacak davalarında zamanaşımı süresinin başlangıcı, kamu kurumlarında dava açılmasına emir vermeye yetkili makamın öğrenme gününden itibaren işlemeye başlar. (H.G.K. 25.06.2003 tarih ve 2003/...–422 E, 2003/439

Mahkemece; davacı idarenin emir vermeye yetkili makamının iş bu davanın açılması için vermiş olduğu olur tarihinin araştırılarak zamanaşımı itirazı yönünden değerlendirme yapılması gerekirken bu araştırma yapıldan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bunun yanında; somut olayda dava dosyası içerinde bulunan bilgi ve belgelerden davalı ile davacı idare arasındaki hukuki ilişkinin niteliği anlaşılamamaktadır.

Şayet davalı davaya konu hastanede davacı idare ile aralarında bulunan sözleşme gereği çalışmakta ise sözleşmeden doğan uyuşmazlıkta TBK'nun sebepsiz zenginleşmeye ilişkin olan zamanaşımı sürelerinin burada uygulanması söz konusu olamaz.

Bunun yanında; somut olayda dava dosyası içerinde bulunan bilgi ve belgelerden davalı ile davacı idare arasındaki hukuki ilişkinin niteliği anlaşılamamaktadır.

Şayet davalı davaya konu hastanede davacı idare ile aralarında bulunan sözleşme gereği çalışmakta ise sözleşmeden doğan uyuşmazlıkta TBK'nun sebepsiz zenginleşmeye ilişkin olan zamanaşımı sürelerinin burada uygulanması söz konusu olamaz.

TBK.nun 146.maddesinde (818 sayılı BK md.125) sözleşmeye dayanan alacakların, başka türlü hüküm mevcut olmadığı takdirde ... yıllık zamanaşımına tabi olduğu hükme bağlanmıştır. Dava konusu ihtilafta uygulanacak zamanaşımı süresi, taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunması durumunda TBK'nun 146. maddesi gereğince ... yıl olacaktır. Dairemizce tüm içtihatların da bu doğrultuda olduğu açıktır. (... ....H.D. ....09.2003 gün ve 2003/10466 E.-2003/9936 K.)

O halde mahkemece yapılacak iş, öncelikle davacı idare ile davalı arasındaki hukuki ilişkiyi tespit etmek, sonrasında yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yapılacak inceleme ve araştırma sonucuna göre bir karar vermek olmalıdır.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 04.....2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10203, Karar No: 2023/6552, Tarih: 26.10.2023

**1. Ceza Dairesi         2022/10203 E.  ,  2023/6552 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/1176 E., 2022/1325 K.

SUÇ : Tasarlayarak öldürme

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A.Düzce 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 01.03.2022 tarihli ve 2019/440 Esas, 2022/155 Karar sayılı ilamı ile sanık hakkında;

a. Maktule yönelik nitelikli kasten öldürme suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 37 nci maddesinin birinci fıkrası, 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 58 ... maddesinin altıncı fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve hak yoksunluklarına,

b. Katılan ...'ye yönelik nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçundan 5237 sayılı Kanun'un 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 35 ... maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 58 ... maddesinin altıncı fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 11 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve hak yoksunluklarına,

c. Katılan ...'ye yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan 5237 sayılı Kanun'un 81 ... maddesinin birinci fıkrası, 35 ... maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 58 ... maddesinin altıncı fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 10 yıl 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

c. Katılan ...'ye yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan 5237 sayılı Kanun'un 81 ... maddesinin birinci fıkrası, 35 ... maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 58 ... maddesinin altıncı fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 10 yıl 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 29.06.2022 tarihli ve 2022/1176 Esas, 2022/1325 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik katılanlar vekilinin ve sanık müdafiinin istinaf başvurularının kabulüne karar verilerek 5271 sayılı Kanun’un 280 ... maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280 ... maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanık hakkında;

a. Maktule yönelik kasten öldürme suçundan 5237 sayılı Kanun'un 81 ... maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 58 ... maddesinin altıncı fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 25 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve hak yoksunluklarına,

b. Katılan ...'ye yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan 5237 sayılı Kanun'un 81 ... maddesinin birinci fıkrası, 35 ... maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 58 ... maddesinin altıncı fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 8 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve hak yoksunluklarına,

c. Katılan ...'ye yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan 5237 sayılı Kanun'un 81 ... maddesinin birinci fıkrası, 35 ... maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 58 ... maddesinin altıncı fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Katılanlar vekilinin temyiz istemi tasarlamanın varlığına, takdiri indirime ilişkindir.

B. Sanık müdafiinin temyiz sebepleri, taksire, kastının bulunmadığına, meşru savunma hükmünün uygulanması gerektiğine, haksız tahrike ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Katılanlar vekilinin temyiz istemi tasarlamanın varlığına, takdiri indirime ilişkindir.

B. Sanık müdafiinin temyiz sebepleri, taksire, kastının bulunmadığına, meşru savunma hükmünün uygulanması gerektiğine, haksız tahrike ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Olaya konu ... ili ...., ilçesi .... Köyü'nde bulunan fındık bahçesinin tanık ...'e ait olduğu, tanık ...'in bu bahçeyi katılan ...'ye kiraya verdiği, sanığın daha öncesinden kendisine ait olan arazinin katılan ... tarafından kiralanması üzerine katılan ... üzerinde baskı kurarak fındık arazisini kendisinin kullanmak istediği, olay tarihinden önceki gün olan 02.07.2019 tarihinde katılan ...'yi arayarak söz konusu fındık bahçesinin kendisine ait olduğunu söylediği, sanık ile katılan ...'nin telefonda tartıştığı, ardından katılan ...'nin ertesi gün bahçeye gideceğini söylediği, sanığın da kendisinin de geleceğini söylediği, olay günü maktul ... ile katılanlar ... ve ......,'nin bahse konu fındık bahçesine çalışmaya gittikleri, sanığın da av tüfeğini alarak olay yerine gittiği, sanığın ......,'ya ait evin önüne doğru yürüdüğü, bu sırada maktul ve katılanların araçtan malzemeleri indirdiği, sanığın da olay mahalline geldiği, bu sırada maktulün aracın sol ön tarafında, katılan ...'nin maktulün arkasında, katılan ...'nin ise aracın sağ ön tarafında bulunduğu, sanığın tüm aile bireylerine karşı ateş etmeye başladığı, maktulün vurularak yere düştüğü, katılan ...'nin kaçmaya başladığı, maktulün vurulması üzerine maktule yardım etmek amacıyla gittiği sırada sanığın katılan ...'ye de ateş ettiği ve katılan ...'nin de vurulduğu, katılan ...'nin ise yaralanmadığı, sanığın daha sonra olay yerinden suçta kullandığı tüfek ile birlikte kaçtığı, 13.08.2021 tarihli Adlî Tıp Kurumu raporuna göre maktulün yaralanması nedeniyle ölümü arasında illiyet bağının bulunduğunun bildirildiği, 12.11.2019 tarihli adlî muayene raporuna göre ise katılan ...'nin basit tıbbi müdahale ile giderilebilir şekilde yaralandığının bildirildiği, sanığın olaydan bir gün önce katılan ...'yi arayarak bahse konu arazinin kendisine ait olduğunu söylediği, katılan ...'nin ise bu araziyi kendilerinin kiraladığını belirttiği, bu nedenle sanık ile katılan ...'nin telefonda tartıştıkları, katılanın ertesi gün bahçeye gideceğini söylediği, sanığın da gelirse bekleyeceğini söylediği, dosyada mevcut ses kaydı içeriğine göre "gel buraya da sen benim kafama sıkmazsan ben sana sıkarım" şeklinde ifadede bulunduğu, olay yerine dolu vaziyette bulunan tüfeği de alarak gittiği, kuruluk tabir edilen yere geldiği, maktul ve katılanların araçtan malzemeleri indirdiği sırada yanlarına giderek ateş etmeye başladığı şeklinde olayın cereyan ettiği, olaydan bir gün önce sanığın katılan ... ile telefonda tartışmasının ardından aradan geçen bir günlük sürede ruhi sükunete ulaşmasına karşın, eylemi gerçekleştirmeye sebatla ve koşulsuz karar vererek olay tarihinde tüfek ile olay

yerine gidip, öldürme kastıyla ateş ettiği anlaşıldığından sanığın eylemini tasarlayarak gerçekleştirdiği anlaşıldığından bu yönde hüküm kurulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Sanık ...'ın dosya kapsamına göre maktul ... ve katılan ... ile tartışması akabinde tarlada karşılaşmaları üzerine eylemi gerçekleştirdiği,dolayısı ile hangi tarihte öldürme kararı aldığını bu kararda ne kadar sebat ettiğini eylemini bir plan çerçevesinde gerçekleştirdiği hususunda kesin ve delil net delil bulunmadığından,sanığın eyleminin tasarlayarak kasten öldürme suçunu değil niteliksiz kasten öldürme suçunu işlediği yaralanan katılan ... yönünden kastının bölünemeyeceği dikkate alınarak sanığın maktul ve katılanlara karşı niteliksiz kasten adam öldürme suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

İleri sürülen iddia ve savunmaların toplanan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlerin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, alınan raporların yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, sanığın öldürme kararını ne zaman aldığının ve belli bir hazırlıkla eylemlerini gerçekleştirdiğinin kesin olarak saptanamadığı, oluşan şüpheli durumun sanık aleyhine yorumlanamayacağı, bu itibarla tasarlamanın koşullarının bulunmadığı, maktulden ya da katılanlardan sanığa yönelen haksız tahrik oluşturan herhangi bir söz ya da davranış bulunmadığının dosya kapsamındaki delillerden anlaşıldığı, takdiri indirimin Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında, yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulanmasına karar verildiği anlaşıldığından anılan temyiz sebeplerinin incelenmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 29.06.2022 tarihli ve 2022/1176 Esas, 2022/1325 Karar sayılı kararında katılanlar vekili ve sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Düzce 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

26.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27987, Karar No: 2015/3447, Tarih: 02.03.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/27987 E.  ,  2015/3447 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi...... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu davada, davacı adına, davalıya ait işyerleri olan ...... sicil numaralı işyerinden 1.5.1986-31.12.1986 arası 240 gün,...... sicil nolu işyerinden 1.1.1989-31.8.1989 tarihleri arasında 215 gün davalı Kuruma bildirim yapıldığı, davacı, davalı işverene ait inşaat işyerlerinde 1.5.1986-Temmuz 1991 tarihleri arasında aralıksız çalıştığı iddiası ile bu tarihler arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitini istemiştir. Mahkeme, davacının; davalı işveren... .............. ve ..........'ne ait .... ve .... sicil nolu işyerlerinde 1.1.1987-30.6.1991 tarihleri arasında yılda 180 günden toplam 1380 gün çalıştığının tespitine karar vermiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir. Bu bakımdan; davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, öncelikle söz konusu inşaatlara ilişkin ruhsat ve diğer

belgeler ilgili belediyelerden getirtilmeli, tarafların gösterdiği tanıklarla yetinilmeyip, re'sen araştırma yapılarak uyuşmazlık konusu tarihleri içerir aylık prim ve hizmet belgelerinin tümü celbedilerek anılan belgelerde bildirimleri yapılan sigortalıların tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 2.3.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.