muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/6320, Karar No: 2013/9270, Tarih: 05.06.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/6320 E.  ,  2013/9270 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının ... İli,...ilçesi, ... mahallesi, İş...Evleri B-1 Blok 15 nolu bağımsız bölümün maliki olduğunu, dava konusu yerin ... ruhsatının 29.10.2010 tarihinde alındığını, dairenin su aboneliği için davalı kuruma başvurulduğunda kanal katılım ve şebeke hisse bedeli adı altında ödemenin talep edildiğini ancak iskandan sonra davalı tarafından yeni bir kanal şebeke döşenmediği gibi herhangi bir ıslah çalışmasının da yapılmadığını ileri sürerek, davalıya borçlu olunmadığının tesbiti ile su aboneliğinin tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kanal katılım ve şebeke tesis bedelinin, Belediye Gelirleri Kanununun 87 ve 88. maddeleri ile ... Tarifeler Yönetmeliğinin 39. maddesi uyarınca idarece sunulan hizmet karşılığı ilk malikten ferdi abonelik sırasında alınan bedel olduğunu, müvekkili idarenin davacı tarafa ait bağımsız bölümün yer aldığı taşınmazın su şebekesi ve kanal hatlarını inşa ettiğini, bu nedenle ilk malik olan davacıdan davaya konu edilen altyapı hizmet bedellerinin yasa gereği tahsil edildiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, katılım paylarının davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olduğu, öncelikle davalının hizmet götürüldüğünü ispatlaması davacının da katılım payını yüklenicinin veya kendisinin ödediğini ispat etmesi gerektiği, dava konusu taşınmazın yapı kullanma izin belgesinin 29.09.2010 tarihinde alındığı, davalının 2006 yılında yeni kanalizasyon hattı tesis ettiği, 2008-2009 yıllarında ise içmesuyu hattı tesis edildiği, taşınmaza yapı kullanma izin belgesi alındıktan sonra davalı idarenin taşınmazın bulunduğu yerde herhangi bir çalışmasının olmadığı, yeni bir kanalizasyon ve içmesuyu tesisi yapılmadığı veya mevcut hatların iyileştirilmesinin yapılmadığı, davalının kanal katılım bedeli ve şebeke hisse bedeli alınmaksızın abonelik tesis etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile, dava konusu abonelik nedeniyle davacının kanal katılım ve şebeke hisse bedeli için davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, maliki bulunduğu bağımsız bölüme ilişkin ferdi su aboneliğinin tesisi nedeniyle, davacının; davalı idareye kanal katılım ve şebeke tesis bedeli ödemekle yükümlü olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlık, maliki bulunduğu bağımsız bölüme ilişkin ferdi su aboneliğinin tesisi nedeniyle, davacının; davalı idareye kanal katılım ve şebeke tesis bedeli ödemekle yükümlü olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

01.07.1981 tarihinde yürürlüğe giren 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı başlığı altında 87.maddesi "Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır:

a)Kanalizasyon tesisi yapılması,

b)Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır." düzenlemesi getirmiştir.

Aynı yasanın 88.maddesi su Tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununa dayalı olarak çıkarılan ... Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesi ise “2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunun 87. ve 88.maddeleri gereği bir programa göre yapılacak yani; içme, kullanma, endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ile mevcutların genişletilmesi (tevzi), iyileştirilmesi (ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ... Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerin toplam yatırım giderleri tesislerin hizmet edeceği saha dâhilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payı alınır.

Su ve kanalizasyon şebekelerine katılma paylarının binasız arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmı, inşaat ruhsatının alınması aşamasında avans olarak tahsil edilir.

Bina tamamlandıktan sonra bağımsız bölümlere veya binanın tamamına tahsis aboneliği verilmesi sırasında arsa değeri üzerinden alınan avans düşülerek, yapı değerinin emlak vergi beyanı üzerinden ayrıca %2 oranından fazla olmamak üzere katılım payı tahsil edilir” düzenlemesini içermektedir.

Yine 3194 sayılı İmar Kanununun “Yapı Kullanma İzni” başlıklı 30.maddesinin 3.fıkrasında “Bu maddeye göre verilen izin, yapı sahibini kanuna, ruhsat ve eklerine riayetsizlikten doğacak mesuliyetten kurtarmayacağı gibi her türlü vergi, resim ve harç ödeme mükellefiyetinden de kurtarmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yine 3194 sayılı İmar Kanununun “Yapı Kullanma İzni” başlıklı 30.maddesinin 3.fıkrasında “Bu maddeye göre verilen izin, yapı sahibini kanuna, ruhsat ve eklerine riayetsizlikten doğacak mesuliyetten kurtarmayacağı gibi her türlü vergi, resim ve harç ödeme mükellefiyetinden de kurtarmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davalı idarece yasanın yürürlük tarihinden sonra yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapılmış olması veya mevcutların iyileştirilmesinin yapılması halinde, tesislerin hizmet edeceği saha dâhilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür. Ayrıca İmar Kanununun 30/3. maddesi uyarınca iskân ruhsatının alınmış olması davalı idarenin kanal katılım payı istemesine engel teşkil etmez.

O halde mahkemece; davalı idarece, davacıya ait taşınmazın bulunduğu bölgede kanalizasyon ve içme suyu tesislerinin yapıldığı ve davacının bu hizmetten yararlandığı ispat edildiğinden; bilirkişi marifetiyle bu hizmetten yararlanan bağımsız bölümün ilk maliki olan davacının ödemekle yükümlü bulunduğu kanal katılım ve şebeke tesis bedelinin, abonelik başvuru tarihinde yürürlükte bulunan tarife hükümleri dikkate alınarak belirlenmesi suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi ve sonucu dairesinde bir hüküm tesis edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 05.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15323, Karar No: 2015/15535, Tarih: 15.09.2015

**2. Ceza Dairesi         2015/15323 E.  ,  2015/15535 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2015/203609

MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 4. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 27/02/2014

NUMARASI : 2013/672 (E) ve 2014/94 (K)

SUÇ : Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin 08/10/2005 ile bir ay öncesi arasındaki zaman dilimi yerine 04/06/2005 olarak yazılması, mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak görülmüştür.

Bozma üzerine yapılan duruşmaya toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 15/09/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22078, Karar No: 2014/488, Tarih: 16.01.2014

**1. Hukuk Dairesi         2013/22078 E.  ,  2014/488 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KARAPINAR SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/04/2013

NUMARASI : 2013/15-2013/133

Yanlar arasında görülen tapu kaydında düzeltim davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi .....raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece, iddianın sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı, miras bırakanı "Mehmet kızı F.Y."'nın kayden paydaşı olduğu 125 ada 9 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında soyadının yer almadığını gerçekte nüfus kaydında soyadının "Yazgan" olduğunu ileri sürerek, anılan taşınmazın tapu kaydında eksik yazılan kimlik bilgilerinin tapu kaydına ilave edilmesi isteği ile eldeki davayı açmıştır.

Dosya içeriğinden ve tüm delillerden, 9 parsel sayılı taşınmazın dava dışı G. Y. Ş.Y. ve Karapınar Belediyesi adına kayıtlı olduğu, davacının miras bırakanı olduğunu ileri sürdüğü "Mehmet kızı Fadimana"'nın taşınmazda kayıttan ve mülkiyetten kaynaklanan bir hakkının olmadığı anlaşılmaktadır.

Ancak; eksiğin tamamlatılması yoluyla getirtilen dayanak kayıtlar ile davacının murisi olduğunu iddia ettiği kişinin kadastro tespit çalışmaları sırasında taşınmazda paydaş kılındığı, bilahare Karapınar Belediyesi tarafından anılan paydaşın payını da kapsayacak şekilde taşınmazın bir bölümünün kamulaştırıldığı sabittir.

Hal böyle olunca; “çoğun içerisinde az da vardır” kuralı gereğince paydaş Mehmet kızı Fadimana'nın payının kamulaştırıldığı gözetilerek, “tespit kararı” verilmesi gerekirken, artık taşınmazda paydaş olmayan kişi hakkında tapu kaydında düzeltim karar verilmesi yerinde değildir.

Davalı vekilinin belirtilen nedenlerle temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 16.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11343, Karar No: 2014/26407, Tarih: 01.07.2014

**3. Ceza Dairesi         2014/11343 E.  ,  2014/26407 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet, ceza verilmesine yer olmadığına dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Sanık hakkında hakaret suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazının incelenmesinde,

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanığın temyiz itirazının reddiyle hükmün talebe uygun olarak ONANMASINA,

2) Sanık hakkında kasten yaralama suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazının incelenmesinde,

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Hükümde kısa süreli hapis cezası TCK'nin 50/1-f maddesindeki seçenek yaptırıma çevrilirken infazı kısıtlayıcı şekilde “temizlik hizmetleri sektöründe” şeklinde seçenek yaptırıma çevrilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca talebe uygun olarak BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden CMUK'un 322. maddesi gereğince (3) numaralı hüküm fıkrasının TCK’nin 50/1-f maddesinin uygulandığı (6.) paragrafındaki “temizlik hizmetleri sektöründe” ibaresinin çıkartılması ve diğer kısımlarının aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 01/07/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5022, Karar No: 2014/14059, Tarih: 10.12.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/5022 E.  ,  2014/14059 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli cinsel saldırı, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, şantaj, kişilerin huzur ve sükununu bozma, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (sanık ...) Özel hayatın gizliliğini ihlal, tehdit, şantaj, kişilerin huzur ve sükununu bozma, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (sanık ...)

HÜKÜM : Sanık ...'un özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan mahkûmiyeti ile diğer atılı suçlardan beraati sanık ...'nin müsnet suçlardan beraati

.

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş beraati ve sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanık ... müdafii ile katılanlar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle sanık ... hakkında özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ile sanıklar Nazmi ve Yavuz haklarında diğer atılı suçlardan verilen beraat kararlarının ONANMASINA, 10.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/736, Karar No: 2012/7691, Tarih: 14.05.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/736 E.  ,  2012/7691 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 15/05/2009 tarih ve 2008/369-2009/263 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette %25 hisse oranıyla ortak olduğunu, şirket sermayesinin 1.250.000,00 TL olup bu sermayenin 25.000 adet hisseye ayrıldığını, davalı şirketin 07.03.2007 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında alınan 2 nolu karar ile 2004, 2005 ve 2006 yıllarına ilişkin safi karın pay sahiplerine dağıtılmayarak fevkalade yedek akçe olarak ayrılmasına karar verildiğini, müvekkilinin sermaye borcunun bu şekilde karşılanmış olup sermaye borcunun kalmadığını, TTK'nun 406, 407 ve 408. maddelerinde belirtilen usule uygun olarak temerrüde düşürülmediği halde aynı genel kurulda sermaye borcunun ödenmediğinden bahisle ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiğini, karara muhalefet edildiğini, davalının A.Ş. olup Ltd. Şti. hakkında düzenlenen TTK'nun 529 ve 530. maddelerine uygun ihtarname gönderildiğini, ihraç kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek 07.03.2007 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında alınan 2 nolu kararın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, genel kurul kararı ile arttırılan sermaye borcunun toplam 30 günlük süreye rağmen ödenmediğini, davacının sermayenin ödenmesi hususunda temerrüde düşmüş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, TTK'nun 407. maddesinde sadece sermaye koyma borcunu belli bir prosedür içerisinde ve süresinde yerine getirmeyen paydaşın sahip olduğu hisse senetlerinin iptaline imkan tanınmış olduğu, davalı A.Ş.'nin anasözleşmesinde ve tadil tasarısında yaptırıma dair özel bir düzenleme bulunmadığı, sermaye taahhütlerinin istenmesi ve buna bağlı olarak gündeme gelen pay sahiplerinin ıskatı usul ve şartlarının TTK'nun 406-408. maddelerinde emredici kurallarla düzenlendiği, TTK'nun 407. maddesi gereği sermaye koyma borcunu yerine getirmeyen pay sahibinin ihtara lüzum olmaksızın temerrüt faizi ödemekle yükümlü oldugu ve ayrıca yönetim kurulu temerrüt faizinden başka ortağı iştirak taahhüdünden ve yaptığı kısmi ödemeler nedeniyle doğan haklarından mahrum etmeye ve yerine başka ortak almaya ve kendisine verilmiş hisse senedi varsa bunları iptal etmeye yetkili ise de, bu yetkisini kullanabilmesi için TTK'nun 408/1. maddesinde yazılı olduğu

şekilde hangi yetkilerini de kullanacağını bildiren ve ortağa bir aylık mehil veren ihtarnamenin (TTK'nun 37 maddesine yazılı gazete ile ve anasözleşmenin öngördüğü şekilde ilanı suretiyle) tebliğ edilmesi gerektiği, 15 günlük süre içeren davalı şirketin ihtarnamelerinin hukuki bir değeri olmadığı, bu durumda, davacının iptalini istediği genel kurul toplantısına dayanak yapılan kararın TTK'nun 406 ile 408. maddelerine aykırı alındığı, emredici kurallara aykırı işlemlerin batıl olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 07.03.2007 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında alınan davacı ile ilgili 2 nolu genel kurul kararının TTK'nun 407 ve 408. maddesine uygun olmadığından iptaline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 4,00 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 14/05/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5383, Karar No: 2021/6640, Tarih: 20.05.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/5383 E.  ,  2021/6640 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece,bozma sonrasında yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiştir

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda, davacı adına 01/04/1997 tarihli işe giriş bildirgesinin Halk Eğitim Merkezi ünvanlı işyerinden 16.04.1997 tarih 070896 varide numarası ile davalı Kuruma verildiği,İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün bozma sonrasında dosya arasına alınan yazı cevabında davacının Halk Eğitim Merkezi ve Efegil Kristal firması ile “cam dekorculuğu üretim sözleşmesi ve protokülüne” binaen 01/04/1997- 01/08/1997,03/10/1997-15/07/1998 tarihleri arasında kurslarda eğitim gördüğü,ilk kursu başarı ile tamamladığı için kendisine “kurs bitirme belgesi” düzenlendiği, ikinci kursu tamamlamadığı için belge düzenlenmediği bildirilmişken,tanık anlatımlarında bu dönem süresince üretime yönelik çalıştığı beyan edilmesi karşısında mahkemece bu somut durum gözardı edilerek davanın reddine dair karar verilmiş olması isabetsizdir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Davaya konu olayla ilgili olarak çıraklık statüsünün irdelenmesi gerekli olup, 506 sayılı Kanunun 3. maddesinin II/B bendine göre, “Özel Kanun'da tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır. Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu’na göre, çıraklar teorik ve pratik eğitime tabi tutulurlar. Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının uyuşmazlık konusu dönemde çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçekten de çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Konu ile ilgili olarak 3308 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde çırak olabilmek için aranan şartlar arasında

“...a) 14 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak.

b) En az ilköğretim okulu mezunu olmak.

c) Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak.”hususları düzenlenmiş ve aynı maddeye 4702 sayılı Yasa'nın 9. maddesi ile eklenen fıkra ile 10.07.2001 tarihinden itibaren de 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabileceği hükmü getirilmiştir.

Diğer taraftan bir kişiye çırak denilebilmesi için, o kimsenin durumunun bu özel kanunda çıraklar hakkında yapılan tarife ve nitelendirmeye uyması gerekir. Yani, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile davacının belirtilen tarihte çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Kişi işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

1-Öncelikle ... yönünden husumet yokluğundan davanın reddinin gerektiği, işverenin Efegil Kristal Cam İmalat ve Pazarlama A.Ş. olduğu,

2-Dosyada yer alan delil durumuna göre çıraklık döneminin 01/04/1997- 01/08/1997 tarihleri arasında gerçekleştiği anlaşıldığından Mahkemece bu dönem için verilen kararın isabetli olduğu,

3-İkinci dönem olan 03/10/1997-15/07/1998 tarihleri arasında davacının üretime yönelik hizmet ettiğinin tüm yazılı delil ve tanık anlatımlarıyla ortaya konulduğu davanın bu dönem için kabulü gerektiği dikkate alınarak karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3-İkinci dönem olan 03/10/1997-15/07/1998 tarihleri arasında davacının üretime yönelik hizmet ettiğinin tüm yazılı delil ve tanık anlatımlarıyla ortaya konulduğu davanın bu dönem için kabulü gerektiği dikkate alınarak karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 20/05/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1446, Karar No: 2023/1255, Tarih: 29.03.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/1446 E.  ,  2023/1255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

HÜKÜM/KARAR : Ret

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA