muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/9921, Karar No: 2024/13197, Tarih: 08.10.2024

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, ayrıca davacının temizlik görevlisi olup geçici ihtiyaçlara göre farklı işlerde çalıştırıldığını, bunun davacıya hak bahşetmeyeceğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 696 sayılı KHK'nın 127 nci maddesi ile davacının yararlandığı toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesinin somut olayda çeliştiği, burada 696 sayılı KHK hükümleri ile oluşturulan sürekli işçi kadrosuna ilişkin hükümlerin, oluşturulan hukuki durum itibarıyla çoğunlukla mutlak emredici nitelikte olduğu, bu hükümlerin ise aksinin toplu iş sözleşmesi ile dahi kararlaştırılamayacağı, 696 sayılı KHK'nın 127 nci maddesinin ilgili hükmünün hiyerarşik açıdan toplu iş sözleşmesinin ilgili hükmünün önünde uygulanacağı, bu itibarla da somut olayda davacının temizlik görevlisi olarak kadroya geçmeden önceki işinde görevlendirilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığının anlaşılmasına göre İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabule dair hüküm kurulmasının hatalı olduğu gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; müvekkilinin ne alt işveren firma bünyesinde çalıştığı süreçte ne de kadroya alındığı tarihten sonraki süreçte görevlendirildiği hizmetlerin ifasını sağlarken hiçbir şekilde temizlik işini yapmadığını, davalı İdarenin bizzat akdetmiş olduğu toplu iş sözleşmesi hükmünün görmezden gelindiğini, eşitlik, ücrette adalet ve çalışma hakkı ilkelerine aykırı karar verildiğini, olayla doğrudan ilgisi olmayan Kanun Hükmünde Kararname hükmünün uygulanmasının anayasal hakların ihlali niteliğinde olduğunu, davalı Bakanlığın çalışma koşullarını kanun hükümleri hilafına tek taraflı olarak değiştirdiğini ve netice olarak müvekkili ile diğer işçiler arasında haklı olmayan bir ayrıma gidilerek pek çok hak bakımından aynı işi yapan işçilerin farklı konuma getirildiğini, Anayasa ile güvence altına alınan toplu iş sözleşmesi hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davacının işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesinden yararlanıp yararlanmayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davacının işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesinden yararlanıp yararlanmayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 696 sayılı KHK ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23 maddenin ilgili bölümü şöyledir:

Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir.

3. Dairemizin 187.10.2022 tarihli ve 2022/9178 Esas, 2022/12405 Karar sayılı kararı.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5404, Karar No: 2010/12126, Tarih: 29.11.2010

**11. Hukuk Dairesi         2009/5404 E.  ,  2010/12126 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Bursa 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 31.12.2008 tarih ve 2006/26-2008/647 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilince nakliyat sigorta poliçesiyle sigortalanan emtianın kara yoluyla yurt dışından Bursa’ya taşındığını, emtianın taşıma esnasında hasarlandığını, hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini ve hasardan davalı taşıyanın sorumlu olduğunu ileri sürerek, 14.053,92 Euro’nun faiziyle birlikte rücuan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin hasardan sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı taşıyıcının teslime kadar oluşacak zarardan sorumlu olduğu ve emtiadaki hasar için tatbiki gereken sovtaj oranının % 40 olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 10.514,44 Euro’nun faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir

1) Dava, taşıma sigorta poliçesinden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu uyuşmazlığın uluslararası karayolu ile taşımadan kaynaklandığı ve uyuşmazlığa CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağı kuşkusuzdur. Anılan Konvansiyonun 17/4.b maddesinde “ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması” halinde meydana gelen hasardan taşıyıcının sorumlu olmayacağı öngörülmüştür. Ancak, yükün sağlıklı taşınabilmesi ve hasara uğramaması için taşıyıcının yükleme ve istiflemeyi gözetmesi, hatalı bir yükleme varsa buna karşı çıkması ve yükün güvenli taşınabilmesi için gereken her türlü tedbiri alması gerekip, bu nedenle meydana gelecek hasarlarda taşıyıcının müterafik kusurlu olduğunun kabulü gerekmektedir. Nitekim mahkemece görüşüne başvurulan ilk iki bilirkişi raporunda da bu hususa işaret edilmiştir. O halde, mahkemece davaya konu taşımada fiili olarak istiflemenin kimin tarafından yapıldığı usulünce araştırılarak, gönderen tarafından yapılmış ise, davalı taşıyıcının yükün güvenli taşınabilmesi için nezaret yükümlülüğünün bulunması nedeniyle meydana gelen hasarda müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü, istifin davalı taşıyıcı tarafından yapılması halinde ise, meydana gelen hasarda tüm kusurun taşıyıcıda olacağının kabulü gerekip, buna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

2) TTK’nun 1301 nci maddesi uyarınca açılan rücuen tazminat istemlerinde ödeme yapan sigorta şirketi ancak gerçek hasar tutarını zarar sorumlusundan isteyebilecektir. Uyuşmazlık konusu olayda son bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuş ise de; bu rapor, hasarlı kısımların sovtaj değerinin % 40 olması gerektiğini söylemiş, ancak bu husustaki diğer raporlarla ortaya çıkan farklılık denetime imkan verecek şekilde açıklanmadığı gibi, davacının bu konudaki itirazları da karşılanmamıştır. Bu durumda mahkemece, hasarlı emtianın sovtaj değerinin ne olması gerektiğinin konusunda uzman bilirkişiden alınacak denetime imkan veren raporla belirlenip yukarıda açıklanan hususlar da dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davalı yararına, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle de davacı yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edene iadesine, 29.11.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12028, Karar No: 2010/16504, Tarih: 21.12.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/12028 E.  ,  2010/16504 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili, dava dilekçesinde davacının nüfus kaydında "..." olan adının "..." olarak düzeltilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava, kişiye bağlı haklardan olan adın değiştirilmesi istemine ilişkindir. Dava dilekçesine ekli vekaletname genel nitelikte olup, vekil eden davacı adının değiştirilmesi konusunda özel bir yetkiyi içermemektedir. Vekilin, kişiye sıkı sıkıya bağlı kişilik hakları ile ilgili böyle bir davayı açabilmesi için vekaletnamesinde özel bir yetkinin bulunması gerekir.

Bu durumda mahkemece, genel vekaletname ile dava açan avukata dava konusu işle ilgili özel yetkiyi içeren vekaletnamesini veya asilin, vekilinin yaptığı işlemlere icazet verdiğine dair imzası onaylı belgeyi ibraz etmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6933, Karar No: 2010/2904, Tarih: 16.03.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/6933 E.  ,  2010/2904 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı Maliye Hazinesi'ne izafeten Mal Müdürlüğü aleyhine 14/10/2008 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 19/03/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince; dava, tapu sicilinin tutulmasından dolayı uğranılan zararın, Medeni Yasa'nın 1007. maddesi gereğince kusursuz sorumlu olan Devletten alınması istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, adına tapulu olan 442 ada 5 parsel sayılı taşınmazın, davalı Hazine tarafından açılan tapu iptali ve tescil davasında kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı saptanarak tespit dışı bırakılmasına karar verildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini belirterek, tapulu taşınmazının elinden çıkması nedeniyle uğradığı zararın ödetilmesini istemiştir.

Davalı ise, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Dosya içeriğinden, 1961 yılında tescil davası yolu ile tapuya kayıt edilen taşınmazın, davacı tarafından 10.09.1998 gününde satın alma yolu ile edinildiği anlaşılmaktadır.

Taşınmaz ile ilgili sicilin tutulması ve taşınmaz ile ilgili sınırlama var ise bunları tapu siciline yazdırılması gereken davalı Hazine, tapu kaydında böyle bir sınırlama ve açıklama (şerh) bulunmadığı halde davacı adına tapu düzenleyip bir süre sonra aynı yerin kıyı kenar çizgisi içinde kaldığını ileri sürerek, düzenlediği tapuyu iptal ettirmiştir. Hiçbir kusuru olmadığı halde tapusu iptal edilen davacı, taşınmazın değeri kadar zarara uğramıştır. Medeni Yasa'nın 1007. maddesi gereğince, tapu kaydının tutulmasından doğan tüm zararlardan, tapu kaydını yöntemine uygun tutmayan, özel mülkiyete konu olamayacak yere tapu düzenleyen Hazine verdiği zarardan sorumlu olduğundan, yerel mahkemece Hazine'nin sorumlu tutulmuş olması doğrudur.

Ancak, indirim oranı, somut olayın özelliklerine, zararın haksız eylemden değil karşılıklı hak ve adaletin korunması ilkesinden kaynaklanmasına, taşınmazın gerçek değerinin karşılanmasının gerekmemesine göre takdir edilmelidir. Açıklanan olgular

Ancak, indirim oranı, somut olayın özelliklerine, zararın haksız eylemden değil karşılıklı hak ve adaletin korunması ilkesinden kaynaklanmasına, taşınmazın gerçek değerinin karşılanmasının gerekmemesine göre takdir edilmelidir. Açıklanan olgular

gözetildiğinde, zarar kapsamı belirlenirken taşınmazın gerçek değeri olan 80.268,94 TL üzerinden yapılan % 10 oranındaki indirim azdır. Daha üst düzeyde indirim yapılmak üzere kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/son maddesi gereğince, davalı Hazine'nin 60.000,00 TL tazminat ile sorumlu tutulması suretiyle, kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle hüküm fıkrasının ilk paragrafında yer alan "…72.242,05…" biçimindeki sayıların silinerek yerine "…60.000,00…" sayılarının yazılmasına; öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA 16/03/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3559, Karar No: 2014/36716, Tarih: 03.12.2014

**9. Hukuk Dairesi         2013/3559 E.  ,  2014/36716 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 3. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 14/11/2012

NUMARASI : 2012/507-2012/721

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi .tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş akdinin haksız ve önelsiz bir şekilde davalı işveren tarafından feshedildiği iddiasıyla kıdem ve ihbar tazminatları, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacıya kıdem tazminatının ödendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara, bozma ilamına ve bilirkişi raporuna dayanılarak isteğin kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı avukatı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı, fazla çalışma alacağı talebinde bulunmuş olup, işyerinde üçlü vardiya sistemi ile çalışıldığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu çalışma sisteminde, fazla çalışma yapılması imkanı bulunmamaktadır. Davalı tanıkları işçi eksiği bulunmadığını, mazeret nedeniyle işe gelemeyen olursa açığın vardiyanın diğer çalışanları tarafından kapatıldığını ifade etmişlerdir. Ayrıca 3'lü vardiya halinde fazla çalışma yazılı delil ile ispatlanabilir. Bu durumda fazla çalışma olgusunun kanıtlandığından söz edilemez. İşyerindeki çalışma sistemine uygun olmayan tanık beyanlarına itibarla talebin kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 03.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1514, Karar No: 2021/422, Tarih: 23.02.2021

**15. Hukuk Dairesi         2020/1514 E.  ,  2021/422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine-kabulüne yönelik verilen hüküm süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, yükleniciden temlik alınan kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan 13.10.2011 tarihli sözleşme ile ... İli, ...İlçesi, 1388 ada, 2 parsel, 8 numaralı mesken niteliğindeki bağımsız bölümün satışının yapıldığını, taşınmazın davacıya teslim edildiğini, 65.000,00 TL satış bedelinin 36.150,00 TL'sinin ödendiğini, davacının bakiye satış bedelini ödemeye hazır olduğunu belirterek dava konusu taşınmazın davalı şirket adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini, mümkün değilse davacı tarafından ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesini talep etmiştir.Davalı şirket, cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.Mahkemece, davacının satış bedelinin tamamını davalıya ödemediği gerekçesiyle davanın tapu iptali ve tescil talebi yönünden reddine, tazminat istemi yönünden kabulüne karar verilmiştir.Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.Eser sözleşmelerinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yüklemekte; yüklenici, finansı sağlayan arsa malikinin taşınmazı üzerine bina yapma işini üstlenmekte, arsa maliki ise inşa edilecek binadaki bir kısım bağımsız bölümlerin mülkiyetini yükleniciye devretmeyi vaat etmektedir.Arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alınmasına dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil davaları ile ilgili olarak kanunlarımızda bir düzenleme mevcut olmadığından bu konulardaki uyuşmazlıkların çözümünde uygulanan 30.09.1988 tarihli ve 1987/2, 1988/2 sayılı Yargıtay İBBGK Kararı ile “tapuda kayıtlı bir taşınmazın mülkiyetini devir borcu doğuran ve ancak yasanın öngördüğü biçim koşullarına uygun olarak yapılmadığından geçersiz bulunan sözleşmeye dayanılarak açılan bir cebri tescil davasının kural olarak kabul edilemeyeceği, bununla beraber Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olmak üzere yapımına başlanılan taşınmazdan bağımsız bölüm satımına ilişkin geçerli bir sözleşme olmadan tarafların bağımsız bölüm satımında anlaşarak alıcının tüm borçlarını eda etmesi ve satıcının da bağımsız bölümü teslim ederek alıcının onu malik gibi kullanmasına rağmen satıcının tapuda mülkiyetin devrine yanaşmaması hallerinde; olayın özelliğine göre Medeni Kanunun 2. maddesi gözetilerek açılan tescil davasını kabul edilebileceği” benimsenmiştir.Yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat yapmakta olduğu veya arsa sahibinin aynı zamanda yüklenici sıfatıyla hareket ederek (yapsatçı konumunda) inşa etmekte olduğu binalardan bağımsız bölüm satın alınması halinde, Borçlar Kanununun 163. maddesi (TBK m. 184) gereğince üçüncü kişiye yapılacak temlikin yazılı olması yeterlidir.Bu tür davalarda mahkemece, öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki iskan koşulu (oturma izni) v.s

. maddesi (TBK m. 184) gereğince üçüncü kişiye yapılacak temlikin yazılı olması yeterlidir.Bu tür davalarda mahkemece, öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki iskan koşulu (oturma izni) v.s. diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Bunun için de davaya konu temlik işleminin geçerli olup olmadığı, arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklenicinin borçlarının neler olduğunun sözleşme hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacının arsa sahibi ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü yükleniciden temlik alması halinde arsa sahibini ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. Borçlar Kanununun 167. maddesi gereğince; “Borçlu, temlike vakıf olduğu zaman; temlik edene karşı haiz olduğu defileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir.” Buna göre temliki öğrenen arsa sahibi, temlik olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan davacıya) karşı da ileri sürebilir. Temlikin konusu, yüklenicinin arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden kazanmadığı hakkı üçüncü kişiye temlik etmesinin arsa sahibi bakımından bir önemi bulunmamaktadır. Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye (davacıya) temlik etmişse, üçüncü kişi (davacı) Borçlar Kanununun 81. maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz. Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; Davacı, davalı ile aralarında adi şekilde düzenlenen harici satış sözleşmesine dayanarak tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuş olup her ne kadar bu sözleşme adi şekilde düzenlenmesi sebebiyle geçersiz ise de 30.09.1988 tarihli ve 1987/2, 1988/2 sayılı Yargıtay İBBGK Kararı uyarınca koşulları oluştuğundan geçerli kabul edilebilir niteliktedir. Öte yandan yükleniciden temellük edilen hakka dayanan davacının bu hakkın varlığını devir yapan yükleniciye karşı, alacağa hak kazandığını ise yüklenici ile sözleşme yapan arsa sahibine karşı kanıtlaması gerekir. Öyle ise yüklenici ile arsa sahibi arasında zorunlu dava arkadaşlığı vardır. Zorunlu dava arkadaşlığı olan durumlarda zorunlu dava arkadaşlarından birinin yokluğu halinde, taraf teşkilinde esiklik olacağından hüküm kurulamaz. Bu durumda mahkemece zorunlu dava arkadaşı olan dava dışı arsa sahibinin; ayrıca tapu kaydında haciz alacaklısı olarak görünen üçüncü kişilerin davaya katılmaları sağlanarak, bildirdikleri taktirde dellileri de toplanarak çekişmenin esasının incelenmesi, davaya konu inşaatın kat karşılığı inşaat sözleşmesi hükümlerine göre tamamlanıp tamamlanmadığının, yüklenicinin edimini yerine getirip getirmediğinin araştırılması, öncelikle davacının kademeli istemlerinden tapu iptali, tescil isteminin, mümkün olmadığı taktirde bedel isteminin değerlendirilmesi, varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.Taraf teşkili sağlanmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir

.Taraf teşkili sağlanmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine, 23.022021 gününde oy birliğiyle karar verildi.