muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/21761, Karar No: 2015/9112, Tarih: 18.06.2015

./..

Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

1-Birleştirilen dosya davacısı I.. Ö..'un karar başlığında davacı olarak gösterilmemesi,

2-Yargılama sırasında davacı Zeliha davadan feragat ettiği halde bu davacı yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmemiş olması,

3-Birleştirilen dosya davacıları Iraz ve Vahide, 14.9.2012, 27.11.2012, 19.6.2013 tarihli duruşmalara; davacı Iraz 22.6.2012, 23.1.2013, 13.3.2013, 24.4.2013, 30.10.2013, 27.11.2013, 18.12.2013 ve 25.12.2013 tarihli duruşmalara katılmadıkları halde mahkemece bu davacılar yönünden 6100 s. HMK'nun 150. maddesi uyarınca işlem yapılmadan yargılamaya devam edilmesi,

4-Asıl ve birleştirilen davalar birleştirme kararından sonra ayrı dava olma özelliklerini korudukları halde, hükümde HMK'nun 297/2. maddesine aykırı olarak her bir dava bakımından davacıların talepleri ile harç ve yargılama giderleri yönünden ayrı ayrı hüküm kurulmamış olması,

5-Hüküm altına alınan ecrimisilin neye göre belirlendiği, bilirkişi raporuna göre davacıların ne miktarda ecrimisil talep etmeye haklarının bulunduğu açıklanmaksızın mahkeme hükmünün gerekçeli olması ilkesine aykırı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Ancak, hükmün sadece davalı Hüseyin tarafından temyiz edildiği nazara alınarak davalının kazanılmış haklarının da göz önünde bulundurulması gerektiği de kuşkusuzdur.

Davalı H.. B..'un bu yönlere ilişkin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 18.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7154, Karar No: 2021/6145, Tarih: 29.03.2021

**6. Ceza Dairesi         2020/7154 E.  ,  2021/6145 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Nitelikli hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

TEMYİZ EDENLER : Sanıklar müdafii, o yer Cumhuriyet Savcısı, sanık ... ...

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Suç yerinin ...... c...olduğu, yakalama tutanağına göre polisin ihbar üzerine olay mahalline gittiğinde Abidinpaşa sokak üzerinde üç şahsın kaçtığını diğer ekibin anons etmesi üzerine öğrenip, ekiplerin yaptığı araştırmada Hızırbey sokak üzerinde sanıkların ellerinde çantalarla kaçtıklarının görüldüğü, kovalamaca sonucu yakalandıkları,sanıklar ile yapılan mülakatta, malzemeleri çaldıkları aracın plakasını polise söyledikleri ve sanıkların sıcak takip sonucunda yakalanmadıkları ve suçun tamamlandığı görülerek tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre o yer Cumhuriyet Savcısının ve sanık ... ...satıcı ile sanıklar müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye aykırı olarak ONANMASINA, 29/03/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/457, Karar No: 2020/757, Tarih: 25.02.2020

**15. Hukuk Dairesi         2020/457 E.  ,  2020/757 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı-k.davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R -

Asıl ve birleşen dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanmış olup, yüklenici tarafından açılan asıl dava, tapu iptâli ve tescil ile maddi ve manevi tazminat, karşı dava ise teminat ipoteği tesisi, maddi tazminat ve kira yardımı alacaklarının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, asıl davanın tapu iptâli ve tescil yönünden kabulüne, maddi ve manevi tazminat taleplerinin ve karşı davanın reddine dair verilen karar, davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-karşı davacı arsa sahipleri vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Arsa sahipleri ile yüklenici arasında imzalanan ... 1. Noterliği’nin 06.11.2013 gün, 36060 yevmiye nolu düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi arsa karşılığı inşaat sözleşmesinin 2. sayfa (a) bendinde, yüklenici inşaat (iskânı alınmış) yapı kullanma izin belgesi alınmış şekilde yapıp teslim etmeyi üstlenmiştir. Sözleşmede yükleniciye 4 adet bağımsız bölümün verileceği kabul edilmiş ancak aşamalı devir öngörülmemiştir. İnşaatın yapıldığı, ...Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nün yazı cevabı ve mahkemenin kabulünden yapı kullanma izin belgesi alınması için başvuruda bulunulmasına rağmen arsa sahiplerinin belgeleri imzalamamaları sebebiyle işlemlere devam edilmediği anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda da inşaatın sözleşme ve ekleri, projesi ve yapı ruhsatına uygun olarak tamamlanmış olup, yapı kullanma izni olmadığından yapım seviyesinin %97 oranında olduğu belirtilmiştir.

Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde yüklenicinin bedel olarak kararlaştırılan arsa payı ya da bağımsız bölümlere hak kazanabilmesi için inşaatı sözleşme ve ekleri, tasdikli projesi, yapı ruhsatı ve imar mevzuatına uygun olarak ve kararlaştırılmış ise yapı kullanma izin belgesini alarak, arsa sahibine bırakılacak bağımsız bölümleri teslim etmesi zorunludur. Bu durumda mahkemece aşamalı devir öngörülmediği ve yapı kullanma izin belgesi alma yükümlülüğü yükleniciye bırakıldığından asıl dava davacısı yükleniciye yapı kullanma izin belgesi alma ve belediye ile diğer resmi kurumlardan yapı kullanma izin belgesi alınması ile ilgili olarak arsa sahiplerini temsile yetkili olduğuna dair yetki belgesi ve makul süre verilerek yapı kullanma izin belgesi alınması sağlanıp alınması halinde, tapu yazı cevabına göre inşaat konusu taşınmazda henüz kat irtifakı tesis edilmediğinden tapu ve kat irtifakı tesisi konusunda uzman bilirkişiden sözleşmeye göre yükleniciye bırakılacak bodrum, zemin, 1. ve 2. katta bulunan 1, 2, 3 ve 4 nolu bağımsız bölümlerin kat irtifakına esas olarak tapu ve arsa payları konusunda denetime elverişli ve gerekçeli rapor alınıp arsa payı ve bağımsız bölüm numarası belirtilerek ve arsa payları toplamı üzerinden tapu kaydının iptâl ve tesciline karar verilmesi, yapı kullanma izin belgesi alma yükümlülüğü davadan sonra yerine getirilmiş olacağı ve bu halde arsa sahipleri asıl davaya karşı çıkmaktaki hakkı olacaklarından, asıl davada harç ücreti vekâlet ve yargılama giderleriyle sorumlu tutulmamaları gerekir. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu infazda tereddüt de yaratacak şekilde asıl davanın kısmen kabulü doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacı arsa sahiplerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulüyle asıl davada kurulan hükmün arsa sahipleri yararına BOZULMASINA, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 287,00 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davalı-k.davacılara iadesine,

karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 25.02.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3387, Karar No: 2025/564, Tarih: 22.01.2025

**1. Ceza Dairesi         2024/3387 E.  ,  2025/564 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2024/603 E., 2024/653 K.

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Katılan vekilinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299/1. maddesi gereği reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Siverek 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 21.12.2023 tarihli ve 2023/287 Esas, 2023/377 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kasten öldürmeye teşebbüs suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 81/1, 35/2, 62/1 ve 53. maddeleri uyarınca 9 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2.Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 26.02.2024 tarihli ve 2024/603 Esas, 2024/653 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılan vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz sebepleri özetle, eksik incelemeye, ceza miktarının yetersiz olduğuna ve tasarlamaya ilişkindir.

III. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eksik incelemenin bulunmadığı, alınan raporların yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, suç vasfının kasten öldürmeye teşebbüs olarak kabulünde ve yaptırımın belirlenmesinde isabetsizlik bulunmadığı, sanığın katılanı öldürme kararını önceden verdiğine, bu kararı verdikten sonra aradan soğukkanlılığa kavuşacak kadar makul bir süre geçmesine rağmen öldürme kararında sebat ettiğine ilişkin dava dosyasına yansıyan bir durumun bulunmadığı, bu nedenle somut olayda tasarlamanın şartlarının gerçekleşmediği anlaşıldığından, hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. KARAR

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 26.02.2024 tarihli ve 2024/603 Esas, 2024/653 Karar sayılı kararında katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak üyeler ... ve ...'ın tasarlamaya ilişkin karşı oyları ve oy çokluğuyla TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Siverek 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.01.2025 tarihinde karar verildi.

K A R Ş I O Y

Yapılan yargılama ve incelenen dosya kapsamına göre, katılan ... Altıntaş'a ve ailesine beslediği yoğun husumetin etkisi altında olay tarihinde harekete geçen sanık ...'in katılanın bulunduğu iş yerine giderek yanındaki ruhsatsız tabancasıyla arada herhangi bir tartışma olmaksızın ve bir söz söylemeden katılanı doğrudan hedef alarak toplam üç el ateş ettiği, yapılan atışlar sonucu katılanın ateşli silah mermi çekirdeği yaralanmasına bağlı femur distal medial kondilde ağır (4) derecede hayati fonksiyonları etkileyecek deplase kırık oluşturacak, yaşamsal tehlike oluşturmayacak ve basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek biçimde yaralandığı, taraflar arasındaki husumet, suçta kullanılan silahın elverişliliği, atış sayısı ve sanığın öldürme amaçlı olarak ateş ettiğine dair kolluk anlatımları nazara alındığında sanığın eyleminin öldürmeye teşebbüs olarak kabulünde isabetsizlik bulunmadığı olayda sayın çoğunluk ile aramızdaki görüş ayrılığının temelini sanığın eylemi tasarlayarak gerçekleştirdiği yönündeki düşüncemiz oluşturmaktadır.

Şöyle ki;

Şöyle ki;

5237 sayılı Kanun'un 82/1-a maddesinde düzenlenen tasarlayarak öldürme suçunda fail, anında karar verip fiili işlememekte, suç işleme kararı ile fiilin icrası arasında bir süre geçmektedir. Fail, bu süre içerisinde suçu işleyip işlememe konusunda düşünmekte ve suçu işlemekten vazgeçmemektedir. Yargıtay 1. Ceza Dairesinin ve Ceza Genel Kurulunun yerleşmiş uygulamalarına göre tasarlamanın varlığı için kasten öldürme suçunu işlemeye sebatla ve koşulsuz olarak karar verilmesi, işlemeye niyet edilen suçun soğukkanlı bir şekilde ve sükunetle düşünülmesi, suç kararıyla eylemin icrası arasında makul bir süre geçmesi, geçen makul süre sonrasında ulaşılan ruhi sükunete rağmen bu karardan cayılmayarak belirlenen kurgu dahilinde ısrarla öldürme eyleminin icraya konulması gerekmektedir. Bu bağlamda failin, önceden verdiği öldürme kararı çerçevesinde hedef aldığı aile ve onun fertlerinden herhangi birine yönelik olarak ısrar ve sebatla gerçekleştirdiği öldürme veya buna teşebbüs eylemlerinde tasarlama koşullarının oluşabileceği, nitekim kan gütme saikiyle öldürme suçlarında intikam alınacak ailenin herhangi bir ferdinin öldürülmesi hususunda tasarlanarak işlenen eylemler yanında sözgelimi boşandığı eşine ve ailesine duyduğu öfkenin etkisi altında öldürme kararı alarak maktulün yaşadığı evi basan ve orada bulunan kişileri ayırt etmeksizin hedef alarak eylemi gerçekleştiren ya da aldıkları öldürme kararı doğrultusunda plan yaparak aralarında husumet bulunan kişilerin gittiği kahvehaneyi kişi ayırt etmeksizin tarayan fail veya faillerin eylemlerinde tasarlama koşullarının oluşacağı şüphesizdir. Tasarlamanın fiile bağlı bir nitelikli hal olması ve sayılan tüm örneklerden anlaşılacağı üzere öldürme fiilinin işlenmesi bakımından maktullerin özellikle kişiliklerinin fail yönünden önem arz etmemesi tasarlamanın bu tür suçlar bakımından da kabulüne imkan vermektedir. Fail, öldürmeyi hedeflediği aile veya topluluğun bireylerini ayırmadan, planına uygun biçimde fırsat kollayarak bunlardan herhangi birisine karşı öldürme fiilini icraya koymuşsa artık burada tasarlamanın bulunduğu şüphesizdir. Zira, burada tasarlamanın konusunu o aile veya topluluğun fertlerinden herhangi biri oluşturacak ve maktul öldürme suçunun tesadüfi bir kurbanı olarak kabul edilemeyecektir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Sanık ...'in aralarında önceden bulunan husumet ve yaşanan bazı kavga olaylarının etkisiyle soruşturma aşamasında müdafii huzurunda alınan 01.04.2023 tarihli beyanında kin güttüğünü ve öldürme amaçlı ateş ettiğini belirttiği katılan ... 'a yönelik eylemini doğrudan katılanın üzerine giderek, arada hiçbir sözlü tartışma dahi yaşanmaksızın ve tümüyle verdiği öldürme kararı çerçevesindeki planlamasıyla gerçekleştirdiği, bu bağlamda sanığın olay öncesinde katılana ve aile fertlerine yönelik ölüm tehditlerinin bulunduğu, dosyada bulunan 20.12.2023 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde sanığın telefonla konuştuğu katılan ... Altıntaş'ın yeğeni olan Yusuf Altıntaş'a hitaben "Alemi ibret olsun yemin ederim benzin döküp yakacağım", "Sizde 7 kişi ölecek çaresi yok", "Oğlum Allah büyük Allah şahidim olsun sizden birisini benzin döküp yakacağım", "Bir İstanbul'dan geleyim kim kimi gördüyse ölsün", "Allah büyük durun hele başınıza neler getireceğim" şeklinde mesajlar göndererek ve yine sesli mesajla "Eşek Yusuf Allah benim şahidimdir 2-3 aya İstanbul'da para toplayıp bu sefer köye geldiğimde Allah şahidimdir Yusuf kim bana denk gelirse birbirimizin bacısını sikeceğiz. Ben sizin annenizi sikmez isem sizden 6-7 kişi ölmez ise bana ölüm yoktur" şeklinde tehditlerde bulunarak katılanın da bir mensubu olduğu ailenin tüm fertlerini kişiliklerini ayırt etmeden verdiği öldürme kararı doğrultusunda ısrar ve sebatla harekete geçerek olay günü iş yerinin önüne gittiği katılanı doğrudan hedef almak suretiyle gerçekleştirdiği eylemde 5237 sayılı Kanun'un 82/1-a maddesindeki tasarlama koşullarının tümüyle oluştuğu ve bu itibarla yerel mahkemece kasten öldürmeye teşebbüs suçundan verilen mahkumiyet hükmüne ilişkin istinaf isteminin esastan reddine karar veren Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının suç vasfı bakımından isabetli olmayıp bozulması gerektiği düşüncesinde olmamız nedeniyle sayın çoğunluğun aksi yöndeki görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2015/19729, Karar No: 2015/24535, Tarih: 09.09.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/19729 E.  ,  2015/24535 K.**

**"İçtihat Metni"**

Y A R G I T A Y İ L A M I

MAHKEMESİ : İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haklı bir sebep olmaksızın sendikal sebeple feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken sendikal tazminat ile boşta geçen süreye ilişkin ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne ve sendikal tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında feshin geçerli sebeple yapılıp yapılamadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, iş yerinin veya işin gerekleri kavramına yer verilmiş, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren yönetim hakkı kapsamında amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar alabilir. Geniş anlamda işletmesel karar işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin işletme, iş yeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda bu kapsamda aldığı her türlü karardır.

İşverenin mevcut olan işçi sayısını fiilen mevcut olan iş ihtiyacına uyumlaştırmak için açıkça ifade etmediği kararları, “gizli, örtülü” işletmesel karar olarak nitelendirmektedir. Bu tür durumlarda işletmesel kararın varlığı iş sözleşmesinin feshi için gösterilen sebepten çıkarılır. 4857 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca işletmesel gereklere dayalı feshin söz konusu olabilmesi için varlığı şart olan açıkça işletmesel kararın varlığı yerine bir anlamda işverence fesih bildiriminde açıklanan sebep geçmektedir.

İşletmenin iş yerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte hukuksal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. İş sözleşmesinin iş, iş yeri veya işletme gereklerine dayalı olarak feshi işletmesel kararın sonucu olarak gerçekleşir. İşletmesel karar çerçevesinde fesih işlemi değişen durumlara karşı işverenin tepkisidir. Bu kararlar iş yeri ve işletme içi veya dışından doğabilir. Bu sebepler işçinin iş yerinde çalışmaya devam etmesi gerekliliğini doğrudan veya dolaylı olarak ortadan kaldırıyorsa dikkate alınmalıdır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda kararın yararlı veya amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 2. fıkrasında feshin geçerli sebeplere dayandığının ispat yükü işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken feshin biçimsel şartlarına uyduğunu içerik yönünden fesih sebeplerinin geçerli veya haklı sebebe dayandığını ispatlamalıdır. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia etmesi durumunda, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin feshin başka bir sebebe dayandığını iddia etmesi ve bunu ispatlaması, işverenin geçerli fesihle ispat yükünü ortadan kaldırmaz. Bu kapsamda işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

Feshin işletme iş yeri ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle yapıldığı ileri sürüldüğünde bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını ve feshin geçerli sebebini oluşturduğunu ispatlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren geçerli sebep teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığı değerlendirilmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil teknik denetim kapsamında bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma imkanını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken keyfi davranmamalı, işletmesel karar dürüstlük kuralarına uygun olarak alınmalı ve bu hak kötüye kullanılmamalıdır. İşverenin keyfi davrandığını ispat yükü işçiye aittir.