muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/4369, Karar No: 2024/295, Tarih: 23.01.2024

Söz konusu emsal mahiyetteki karar, Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları ve bozma ilamı dikkate alınarak somut olaya bakıldığında; davacının gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği süre, sosyal ve ekonomik durumu ve konumu nazara alınarak davacı lehine takdiren 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilerek fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, davacı vekilinin talebi de dikkate alınarak mahkememizce kabul edilen miktar üzerinden gözaltı tarihi olan 04/12/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Hazinesinden alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmesi yoluna gidilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. '' denilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Van 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/143 esas, 2014/38 sayılı ceza dosyası kapsamında davacının, uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma suçundan 04.12.2008 – 07.07.2009 tarihleri arasında 215 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 06.06.2014 tarihinde kesinleştiği, davanın 14.07.2014 tarihinde açıldığı, gözaltı-tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

1.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da altında olacak şekilde eksik manevi tazminata hükmolunduğu tespit edilmiş ise de; temyiz edenin sıfatına göre bu husus bozma nedeni yapılmamış, ayrıca asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiş olup açıklanan nedenlerle de davalı vekilinin tazminat miktarının fahiş olduğuna yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

2.Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.03.2007 gün ve 2 Esas, 63 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere; koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarında, ancak davanın tamamen reddi halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmolunabileceğinden, davanın kısmen kabulü halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi hukuka aykırı bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 03.02.2022 tarihli ve 2021/384 Esas, 2022/34 Karar sayılı kararında davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesi neticesinde herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden, temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 03.02.2022 tarihli ve 2021/384 Esas, 2022/34 Karar sayılı kararında davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesi neticesinde herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden, temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

23.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5616, Karar No: 2016/3942, Tarih: 28.03.2016

**4. Hukuk Dairesi         2015/5616 E.  ,  2016/3942 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar ... ve diğeri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 25/07/2014 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 25/12/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacılar ve davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Davalı tarafından çeşitli gazetelere verilen ilanlar ve beyanlar nedeniyle manevi tazminat isteminde bulunulmuş; mahkemece, hukuka aykırılık benimsenmek suretiyle istem kısmen kabul edilmiştir.

Dosya kapsamından, dava dışı ilçe ve büyükşehir beledeyeleri tarafından imar uygulamaları yapıldığı; işlemlerden doğrudan etkilenen davalının idari yargı yoluna başvurduğu; konuyu, basın ve yayın organlarında dile getirdiği; davacıların ise, imar uygulamalarına konu yerlerde kat karşılığı inşaat sözleşmeleri ile yapım işlerini üstlenen durumunda bulundukları; yürütmeyi durdurma ve iptal istemlerinin idari yargı makamları tarafından kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Davalı tarafından basına yansıtılan imar işlemlerinin hukuka aykırılığı yargı kararları ile saptanmıştır. Dava konusu ilan ve yorumlar görünür gerçeğe uygundur. Diğer yandan, kamusal boyutu bulunması nedeniyle düşünsel bağlılık da korunmuştur. Doğrudan zarar gören ve hak arama çabalarını dile getiren davalının eylemleri hukuka uygunluk sınırları içerisindedir. Şu durumda, davanın reddi gerekir. Mahkemece, kısmen kabul kararı verilmesi yerinde görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda gösterilen nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA; bozma nedenine göre, davacıların temyiz itirazlarının ise incelenmesine yer olmadığına ve davalıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 28/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17334, Karar No: 2013/17473, Tarih: 10.12.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/17334 E.  ,  2013/17473 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı şirketin uzun süreli kira sözleşmesi ile ... Finansal Kiralama AŞ den kiraladığı ve aynı zamanda davacı şirket tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası ile sigortalanmış olan... plakalı araç ile... plakalı araca çarparak zarar verdiklerini, davacının ... plakalı araç için 2.803,00 TL hasar bedeli ödediğini, ... Genel Şartları B-4-c göre kaza istihap haddinden fazla yük taşınması sırasında meydana geldiğinden sigortalıya rücu hakkının bulunduğunu 2.803,00 TL hasar tazminatının ödeme tarihi 13.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davalının gemi bloğu taşıma işinin özel bir taşıma olduğundan Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünden gerekli izinlerin alındığını, ilgili birimlere gerekli bildirmlerin yapıldığını, olay günü araca eskort eşlik ettiğini, eskort görevlisinin trafik güvenliği açısından yolu kestiğini ve karşıdan gelen ... plakalı araç sürücüsünü uyurmasına rağmen, araç sürücüsünün uyarıları dikkate almayarak yoluna devam ettiğ ve taşınan yükün uç kısmına çarptığını, olayda davalıya yükletilecek kusurun bulunmadığından haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; tüm dosya kapsamından davalı şirkete ait aracın gemi bloğu gibi özel bir yükün taşınması için gerekli izin alınmış olmakla birlikte özel işaret, sinyal ve uyarıcı cihazlarla yeterli tedbir almadığından bahisle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, ... sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.

... Genel Şartları B.4-c)maddesine göre tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarla yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tesbit edilmiş olan istihap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı bulunmaktadır.

Davacı ... şirketi davalıya ait olan aracın istihap haddinden fazla yük taşıması sırasında ve bu nedenle kazanın meydana geldiği iddiası ile rücu hakkı bulunduğunu ileri sürmektedir.

Bu itibarla uyuşmazlık davalıya ait olan ve davacı tarafından sigortalanan aracın istihap haddi üzerinde yük taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacı ... şirketi davalıya ait olan aracın istihap haddinden fazla yük taşıması sırasında ve bu nedenle kazanın meydana geldiği iddiası ile rücu hakkı bulunduğunu ileri sürmektedir.

Bu itibarla uyuşmazlık davalıya ait olan ve davacı tarafından sigortalanan aracın istihap haddi üzerinde yük taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

Davalı tarafından dosyaya sunulan belgelerden, ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı/Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlğünün 06.04.2005 tarihli yazıları ile davalı şirkete ait ... ve ... plakalı araçlar ile 06.04.2009 ve 09.04.2009 tarihleri arasında ve saat 10.00-16.00 ve 22.00-06.00 arasında, (22m-9m-8m) boyutlarında gemi bloğu taşınmasına izin verildiği, bu izin çerçevesinde polis ve jandarmanın bilgilendirildiği anlaşılmaktadır.

Davaya esas kaza 09.04.2009 tarihinde ve saat 02.30'da meydana gelmiş ve taşınan bloğun 8.40m genişliğinde olduğu tesbit edilmiştir. İzin 9m genişlik için verildiğinden yükün istihap haddi üzerinde taşınmadığı anlaşılmaktadır.

Bu halde, somut olayda ... Genel Şartları B.4-c) maddesi koşullarının gerçekleştiğinden söz edilemeyeceğinden davanın reddi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 10.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2009/13040, Karar No: 2010/10954, Tarih: 23.07.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/13040 E.  ,  2010/10954 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 2. Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalılardan Y.. H.. avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... ile davacı vekili avukat ...'nun gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalılar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yapılmakta olan binanın 3. katındaki 9 nolu bağımsız bölümünü müteahhit olan davalı D.. K..'den satın aldığını, ancak inşaatın yarım bırakıldığını öne sürerek, 9 nolu bağımsız bölümün adına tescilini olmadığı takdirde ödenen bedelin fazlaya ilişkin hakkı saklı tutularak 130.80 TL.nin davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalı arsa sahibi Y.. H.., kendisine husumet yöneltilemeyeceğini müteahhidin sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirmediği, sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini savunarak davanın reddini dilemiş, diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, tazminat talebinin kabulüne (arsa malikinin 36.400.00 TL.lik kısmından sorumlu olmak üzere) 130.000.000 Tl.nın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalılardan arsa maliki Y.. H.. tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ile davalılardan arsa sahibi Y.. H.. arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmamaktadır. O

nedenle davacı bu davalıdan sözleşme hukuki ilişkisine dayalı olarak bir istekte bulunamaz. Arsa sahibi bulunan davalının davacıya karşı sebepsiz zenginleşmesi de bulunmamaktadır. Arsa sahibi olan davalının bir sebepsiz zenginleşmesi mevcut ise bu ancak diğer davalı yükleniciye karşıdır. Davalı arsa sahibi davacıdan herhangi bir bedel de almış değildir. Bu durumda davada davalı arsa sahibine husumet yöneltilemez. HGK. 2000/13-51 E., 2000/54 K.; 13.HD. 2000/8619 E.-10834 K., 2001/176 E.-673 K., 2000/7292 E.-9150 Karar sayılı kararlarında da aynı ilke benimsenmiştir. O nedenle davalı arsa sahibi aleyhine açılan davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekir. Mahkemece açıklanan bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde davalı arsa sahibi aleyhine de hüküm tesis edilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün temyiz eden davalı Y.. H.. yararın BOZULMASINA, 750,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalı Y.. H..'na ödenmesine, peşin alınan 500.00 TL temyiz harcının istek halinde iadesine, 23.7.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1904, Karar No: 2015/1788, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/1904 E.  ,  2015/1788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 28.02.2014 gün ve 2013/624 E. 2014/179 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14829 E. 2014/18356 K. sayılı ilamı ile;

“…Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde, “…Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez…” denilerek alt işverenlik ilişkisinde muvazaaya bağlanan hukuki sonuç açıklanmıştır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Diğer taraftan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 15. maddesinde “Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” denilmiştir.

Diğer taraftan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 15. maddesinde “Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” denilmiştir.

Seri halinde incelenen dosyalarda davalının elektrik üretim görevini yapan kamu tüzelkişisi olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple 4628 sayılı Kanun’un 15. maddesindeki imtiyazdan yararlanmasında kuşku yoktur. Sözü edilen düzenleme ile asıl işin tamamı ya da bir kısmı 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde öngörülen sınırlamalara tabi olmaksızın alt işverene verilebilir. Bu durumda sadece 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 7. fıkrası ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesi çerçevesinde muvazaa denetimi yapılabilir. Dairemizce ilk defa 4628 sayılı Kanun’un 15. maddesi konu kapsamında değerlendirilmiş olup, somut olayda davalı ile alt işverenler arasındaki ilişkinin hukuken geçerli olarak kurulduğu ve muvazaalı olmadığı sonucuna varılmıştır. Nitekim Yargıtay 7. Hukuk Dairesi de önüne gelen benzer bir dava da aynı neticeye ulaşmıştır (Yarg. 7. HD., 2013/23916 esas, 2013/22377 karar sayılı karar). Geçerli bir asıl işveren-alt işveren ilişkisinde alt işverenin işçisi asıl işverenin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanamaz. Bu itibarla, alt işverenin işçisi olan davacının davalı asıl işverenin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan alacak isteminin reddi yerine kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir....”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı şirketler arasında geçerli bir alt işverenlik ilişkisi bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bu nedenle öncelikle alt işverenlik ilişkisinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Alt işverenlik ilişkisi 10.06.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu'nun “Tanımlar” başlıklı 2. maddesinde düzenlenmiştir.

Anılan madde uyarınca “...Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.”