muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/14807, Karar No: 2007/16019, Tarih: 14.12.2007

yapılacak sözleşmelere bırakıldığını, davanın reddini savunmuş, mahkemece bu savunma üzerinde durulmamıştır.

Ancak; az yukarıda sözü edildiği üzere karşılıklı borç yükleyen eser sözleşmesinden kaynaklanan borç kısmen veya tamamen yüklenici tarafından yerine getirilmemişse yüklenici veya onun şahsi hakkını temellük eden üçüncü kişinin ifa talebine karşı arsa sahibi yüklenicinin öncelikli borcunu ileri sürerek üçüncü kişiye karşı temlik yoluyla kazanılan hakkı ifadan kaçınabileceğinden bu savunma üzerinde durulması zorunludur. Diğer taraftan yapının mutlaka kamu düzeninden olan imar kurallarına uygun meydana getirilmesi gerektiğinden, özellikle de yapının bütününde imar düzenine aykırılıklar olup olmadığı saptanmalıdır. 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ve 27. maddelerinde belirtilen ayrıcalıklar dışında inşaata başlanmadan önce tüm yapılar için ruhsat alınması zorunludur. Yapıya ruhsat alınmadan başlanmışsa veya ruhsat alınmakla birlikte yapı ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılmışsa uygulamadaki adı ile bu tür inşaata “kaçak inşaat” denir. Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılara uygulanacak müeyyidenin ne olduğu ise İmar Kanununun 32/son maddesinde gösterilmiştir. Buna göre ruhsata aykırı binanın yasal hale getirilmesi sağlanmazsa ilgili belediyece masrafı sahibinden tahsil edilerek yıkılması gerekir. Öte yandan, “imar kirliliğine neden olma” başlıklı Türk Ceza Kanununun 184. maddesinde de ruhsat alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan ve yaptıran kişinin cezalandırılacağı hükmü bulunmaktadır. O yüzden, ne yüklenicinin nede onun şahsi hakkını temlik alan kişilerin yasaya aykırı ve mevcut konumu suç teşkil eden bir yapı üzerinde yasaya aykırılığın devamını sağlayacak sonuç doğuran istemde bulunamaz. Ayrıca, arsa sahipleri ile yüklenici arasındaki 12.10.1994 günlü sözleşmede kararlaştırılmadığından paylaşma şekline ilişkin savunmada geçen 18.1.2000 ve 10.1.2003 günlü ek sözleşmeler incelenip, dava konusu taşınmazın yükleniciye bırakılması kararlaştırılan yerlerden olduğu saptanmadan mülkiyetin davacı üzerine aktarılması olanağı bulunmamaktadır.

Bütün bunlardan sonra mahkemece yapılması gereken iş, uzman kişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile yerinde yeniden keşif yapılarak 12.10.1994 günlü sözleşme konusu inşaatın getirildiği genel fiziki seviyeyi bilirkişilere hesaplatmak, yapıda imar mevzuatına aykırı imalatlar varsa bunları yasal hale getirmek üzere yüklenici davalıya veya onun şahsi hakkını temlik alan davacıya uygun süre verip yasaya aykırılıkları gidermek, inşaat arsa sahiplerinin reddedemeyeceği fiziki seviyede bulunur ancak bazı eksik ve ayıplı

işler varsa bunların bedelini ifayı temin açısından davacıya depo ettirmek, özellikle de varlığı davalı arsa sahibi tarafından savunulan ek sözleşmelere göre paylaşımda dava konusu taşınmazın yüklenicinin şahsi hakkına temellük eden kooperatife düşüp düşmediğini belirlemek, böylelikle oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar vermek olmalıdır.

işler varsa bunların bedelini ifayı temin açısından davacıya depo ettirmek, özellikle de varlığı davalı arsa sahibi tarafından savunulan ek sözleşmelere göre paylaşımda dava konusu taşınmazın yüklenicinin şahsi hakkına temellük eden kooperatife düşüp düşmediğini belirlemek, böylelikle oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar vermek olmalıdır.

Değinilen yönler bir yana bırakılarak eksik inceleme ve araştırma ve savunmada ileri sürülen hususlar üzerinde durulmaksızın davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın iadesine, 14.12.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2311, Karar No: 2010/3212, Tarih: 22.03.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/2311 E.  ,  2010/3212 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı Hazine, çekişme konusu 1866 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını ileri sürerek, bu bölümün tapu kaydının iptali isteğinde bulunmuştur.

Davalılar, duruşmalara gelmemiş ve bir savunma da getirmemiştir.

Mahkemece, kadastro tesbitinden itibaren on yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ... 'nun raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davacının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,22.3.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7798, Karar No: 2013/14720, Tarih: 16.09.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/7798 E.  ,  2013/14720 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı vekili, davacının haksız olarak işten çıkarılması sonrası açılan davada davalı ... aleyhine işe iade kararı verildiğini, yasal süre içerisinde işe başlatılmadığını, muvazaalı ilişkide başından beri gerçek işverenin işçisi olduğundan kıdem ve ünvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesinin (örneğin ilave tediye ücreti alamaması, sendikaya üye olamaması vs.) 4857 sayılı İş Kanununun 5.maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğunu belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile izin ücreti, hafta tatili, genel ... tatili, fazla mesai, ilave tediye, eşit davranmama tazminatı, döner sermaye alacağı ve ücret fark alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının aylık 750,00 TL net ücret aldığı kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32'nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş

karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323'üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

Somut olayda, davacı dava dilekçesinde aldığı ücret miktarı konusunda bir miktar belirtmemiştir. İşe iade davası sonrası işe başlatılmadığından emsal ücret üzerinden hesaplama yapılmasını talep etmiştir.

Somut olayda, davacı dava dilekçesinde aldığı ücret miktarı konusunda bir miktar belirtmemiştir. İşe iade davası sonrası işe başlatılmadığından emsal ücret üzerinden hesaplama yapılmasını talep etmiştir.

Mahkemece davacının ücret miktarı konusunda bir talebi bulunmadığı gözetilmeden tanık beyanları doğrultusunda HMK 26. maddesine aykırı şekilde 750,00 TL net ücret aldığı kabul edilerek karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, 16.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7622, Karar No: 2013/11040, Tarih: 29.05.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/7622 E.  ,  2013/11040 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Çayır niteliğindeki taşınmaza ot geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Davanın mahiyeti ve hükmedilen bedel nazara alındığında, taraflara fazla vekalet ücretine hükmedilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının vekalet ücretine ilişkin 5. ve 6. bentlerinden (1.320,00) rakamlarının çıkartılmasına, yerlerine (1.155,00) rakamlarının yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 29.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/928, Karar No: 2017/1313, Tarih: 08.11.2017

**Hukuk Genel Kurulu         2015/928 E.  ,  2017/1313 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Ankara 14. İş Mahkemesince kısmen kabulüne dair verilen 25.12.2012 gün ve 2010/505 E.-2012/1830 K. sayılı kararın temyizen incelenmesinin davalı şirket vekilince istenilmesi üzerine, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 07.05.2013 gün ve 2013/3114 E., 2013/9148 K. sayılı kararı ile;

(...1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere ve hükmün dayandığı yasal gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, iş kazasına uğrayan davacının manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkeme, davanın kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın 18/06/2008 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Davacının iş kazası sonucu % 6.2 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı olayda, davacı işçinin % 30 oranında kusurlu olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23/06/2004, 13/291-370 )

Bu ilkeler gözetildiğinde davacı yararına hükmedilen 15.000,00 TL manevi tazminat fazladır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır…)

Bu ilkeler gözetildiğinde davacı yararına hükmedilen 15.000,00 TL manevi tazminat fazladır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır…)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, iş kazası nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili müvekkilinin davalı işveren .....İhracat İthalat ve Pazarlama A.Ş.’ye ait 1199704743 sicil sayılı işyerinde kaynak ustası olarak çalıştığını, 18.06.2008 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu sağ elinin 5. parmağının kırıldığını ve seri operasyonlar geçirmek zorunda kaldığını, kaynak ustası olması nedeniyle parmağında oluşan hasar sonucu maddi ve manevi zarara uğradığını iddia ederek fazlaya dair talep hakkı saklı kalmak kaydıyla 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili kazanın meydana gelmesinde tüm kusurun davacıya ait olduğunu, müvekkilinde hiçbir kusur bulunmadığını beyan ederek davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece iş kazasının meydana gelmesinde davacının % 30, davalı işverenin % 70 oranında kusurlu olduğu, davacının kesinleşen maluliyet oranının % 6.2 olduğunun tespit edildiği ve davacının kaza nedeniyle yaşamış olduğu fiziksel ve ruhsal acı gözönüne alınarak manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 15.000,00 TL'nin 18.06.2008 tarihinden itibaren faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin ise reddine karar verilmiştir.

Davalı şirket vekilinin temyizi üzerine hüküm Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel mahkemece önceki karardaki gerekçeler tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme hükmünü, davalı şirket vekili temyize getirmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olay bakımından iş kazası nedeniyle yaralanan davacı yararına takdir edilen manevi tazminat miktarının fazla olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Manevi tazminat isteminin temelinde, davalıların haksız eylemi yatmaktadır. Bilindiği üzere, haksız eylemin unsurları; zarar, fiil ile zarar arasında illiyet bağı, kusur ve fiilin hukuka aykırı olmasından ibarettir.

Direnme hükmünü, davalı şirket vekili temyize getirmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olay bakımından iş kazası nedeniyle yaralanan davacı yararına takdir edilen manevi tazminat miktarının fazla olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Manevi tazminat isteminin temelinde, davalıların haksız eylemi yatmaktadır. Bilindiği üzere, haksız eylemin unsurları; zarar, fiil ile zarar arasında illiyet bağı, kusur ve fiilin hukuka aykırı olmasından ibarettir.

Öte yandan, Mülga 818 sayılı Borçlar Kanununun 47. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56.) maddesinde düzenlenen manevi tazminatta kusurun gerekmediği, ancak takdirde etkili olabileceği, 22.6.1966 tarih ve 1966/7 Esas 1966/7 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıkça vurgulanmıştır. Bu kararın gerekçesinde, taktir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden, hâkim bu konuda taktir hakkını kullanırken, ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Yine BK 47. (TBK 56) maddesi hükmüne göre hâkimin özel halleri gözönünde tutarak, manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği tutar adalete uygun olmalıdır. Bu para tutarı, aslında ne tazminat ne de cezadır. Çünkü mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi, kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine, zarara uğrayanda bir huzur duygusu uyandırmayı, aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden, tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır. O halde bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Taktir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Manevi tazminat, beden gücü kaybı nedeniyle bozulan ruh huzurunun, duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabın kısmen ve imkan nisbetinde iadesini amaçladığından hâkim, TMK’nın 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir.

Hâkim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, maluliyet oranını, beden gücü kaybı nedeniyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir (Hukuk Genel Kurulunun 28.05.2003 gün 2033/21-368-355 ve 23.06.2004 gün 2004/13-291-370 sayılı kararları).

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde 18.06.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle, davacının iş göremezlik derecesinin % 6.2 olarak belirlendiği, olayın meydana gelmesinde davacının % 30, davalı işverenin ise % 70 kusurlu olduğu hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde 18.06.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle, davacının iş göremezlik derecesinin % 6.2 olarak belirlendiği, olayın meydana gelmesinde davacının % 30, davalı işverenin ise % 70 kusurlu olduğu hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Hukuk Genel Kurulu’nda yapılan görüşmeler sırasında, somut olay itibariyle mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının isabetli olduğu bu nedenle yerel mahkemenin direnme kararının onanması gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de, bu görüş kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.

Buna göre tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle iş kazası sonucunda davacıda iş göremezlik derecesi, olayın meydana geldiği tarihteki paranın alım gücü dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğunun anlaşılmasına göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç: Davalı şirket vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatıra geri verilmesine, 08.11.2017 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25784, Karar No: 2015/31195, Tarih: 04.11.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/25784 E.  ,  2015/31195 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 15. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 25/06/2014

NUMARASI : 2013/1361-2014/379

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai, asgari geçim indirimi ve yıllık izin ücreti alacaklarının ödenmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle, kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların, aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında giydirilmiş ücret hesabına yol ve yemek ücretinin dahil edilip edilmeyeceği tartışma konusudur.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yol ve yemek ücreti giydirilmiş ücrete eklenmiştir. Dairemizce temyiz incelemesi yapılan davalı işverene ait bağlantılı 2014/15883 ve 2014/24707 esas sayılı dosyalarda dinlenen tanıklarca yol ve yemek bedelinin ödenmediği belirtilmiştir. Bu dosya davacı tanıklarından Y.. B..’nin “servis yok, öğle yemeğini belediyede yiyorduk, aylık akbilde verilmiyordu” şeklinde soyut beyanı ispata yeterli olmadığından yol ve yemek bedellerinin giydirilmiş ücrete dahil edilmesi hatalıdır.

3- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 19 ve 6100 sayılı HMK.’un 33. maddeleri uyarınca yargıç tarafların hukuki nitelendirmesi ile bağlı değildir. Yargıç aradaki sözleşmesel ilişkiyi yorumlar, sözleşme türünü ve içeriğini kendisi belirler. Tarafların gerçek ve ortak iradelerini esas alır, aradaki hukuki ilişkiyi tespit eder.

Organik bağ ilişkisinde işveren sıfatı olan tüzel kişinin, işçinin iş sözleşmesinden veya iş kanunundan doğan haklarını kullanmasının engellenmesi için temsilde farklı kişiliklere yer vermesi söz konusudur. Bu durumda tüzel kişinin bağımsızlığı sınırlanır ve organik bağ içinde olunan kişi ile özdeş kabul edilir.

Bu anlamda; tüzel kişilik hakkının kötüye kullanılması, kanuna karşı hile, işçiye zarar verme(haklarının alınmasını engelleme), tarafta muvazaa(hizmeti kendisine verdiği halde başka bir kişiyi kayıtta işveren olarak gösterme) ve namı müstear yaklaşımı nedeni ile dolaylı temsil söz konusudur. Bu durumların söz konusu olduğu halde tüzel kişilik perdesinin aralanması sureti ile gerçek işveren veya organik bağ içinde olan tüm işverenler sorumlu tutulmaktadır. Organik bağ ise şirketlerin adresleri, faaliyet alanları, ortakları ve temsilcilerinin aynı olmasından, aralarındaki hukuki ilişkilerin tespitinden anlaşılır.