muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/7092, Karar No: 2015/17606, Tarih: 24.12.2015

Mahkemece, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre, ... 4. İcra Müdürlüğü'nün 2011/9743 ve 2011/9744 sayılı dosyalarına yapılan itirazın iptali isteminin reddine, alacak davasına konu senetler yönünden davalıların ödeme iddiasını ve sebepsiz zenginleşmediklerini ispat edemedikleri gerekçesiyle 37.244 TL alacağın 20.244 TL'sinden ... sorumlu olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı zamanaşımına uğramış senede dayanarak senet keşidecisi ve kendi cirantasına karşı alacak isteminde bulunmuştur. Mahkemece, alacak isteminin kabulüne karar verilmiştir. Hamil zamanaşımına uğramış senede dayanarak keşideciye karşı sebepsiz zenginleşme, kendi cirantasına karşı da temel ilişkiye dayanarak alacak talebinde bulunabilir. Sebepsiz zenginleşmede keşideci sebepsiz zenginleşmediğini ya da ödeme yaptığını kanıtlamak durumundadır. Temel ilişkide ise kendisinden önceki ciranta ile arasındaki temel ilişkiyi kanıtlamak zorundadır. Somut olayda davalılar vekili senetlere karşı ödeme yapıldığını savunarak banka kayıtlarına dayanmıştır. Mahkemece davalı tarafın dayandığı ödeme kayıtları ilgili banka şubesinden getirtilip, bu ödemelerin dava konusu zamanaşımına uğramış senetlere karşılık yapılıp yapılmadığı konusunda ayrıntılı ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle mahkeme kararının BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 24.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7737, Karar No: 2016/16988, Tarih: 20.10.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/7737 E.  ,  2016/16988 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin, 05.05.2009-31.03.2015 tarihleri arasında aralıksız olarak ... Belediyesinde temizlik işlerinde çalıştığını, davacı müvekkilinin ... Belediyesi'nde 05/05/2009 tarihinde işe başlamış olmasına rağmen, kesinleşmiş, mahkeme ve Yargıtay kararlarına göre muvazaalı alt işveren olan ......ve Tic. Ltd. Şti.'nde gösterildiğini, son olarak davalı şirket nezdinde çalıştığını, davalılar arasındaki ilişkinin işçi teminine yönelik ve muvazaalı olduğunu, davalı işverenin müvekkilinin iş akdini sözlü olarak feshettiğini, müvekkiline 01/04/2015 tarihinden sonra işyerinde işbaşı yapamayacağının söylendiğini, müvekkilinin işten çıkarılma sebebini sorması üzerine kendisine Belediye Başkanlığı'ndan kendilerine gelen emrin bu yönde olduğunu söylediklerini ileri sürerek feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının öncelikle davalı Belediyeye iadesini, olmadığı takdirde davalı şirkete işe iadesi ile sonuçlarına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davalı şirket ile aralarında muvazaa olmadığını, hizmet alımına dayalı husumet itirazında bulunduklarını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili, muvazaaya dayalı husumet itirazında bulunmuş, davacının iş akdine ihale dönemi bittiğinden geçerli nedenle son verildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iş sözleşmesinin haklı bir sebebe dayanılmaksızın, yazılı fesih bildirimi yapılmadan ve 4857 sayılı Kanunun 19. maddesindeki şekle aykırı olarak feshedildiği, davalılar arasında yasal alt işverenlik bulunduğu, ilişkinin muvazaaya dayanmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının davalı şirkete işe iadesine, mali sonuçlardan davalıların müşterek müteselsil sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir.

Öncelikle; toplanan deliller ve fesih sebebine göre işverence gerçekleştirilen feshin geçerli nedene dayanmadığına dair mahkemenin tespiti yerinde görülmüş olup davalıların bu yönlere ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.

Öncelikle; toplanan deliller ve fesih sebebine göre işverence gerçekleştirilen feshin geçerli nedene dayanmadığına dair mahkemenin tespiti yerinde görülmüş olup davalıların bu yönlere ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.

Dosya kapsamından; davacının 05.05.2009-31.03.2015 tarihleri arasında davalı Belediyeye ait temizlik işlerinde çalıştığı anlaşılmaktadır. ... kayıtlarına göre davacının, davalı ... işyerinde ilk olarak 05.05.2009 tarihinde dava dışı ...-... ... Ldt. Şti. nezdinde çalışmaya başladığı, 30.09.2013 tarihine kadar bu işveren nezdinde; sonra 01.10.2013-31.12.2013 tarihleri arasında davalı şirkette, 01.01.2014-31.08.2014 tarihleri arasında dava dışı ... Temizlik… Ltd. Şti.nde ve en son olarak 01.01.2015-31.03.2015 tarihleri arasında yine davalı şirket nezdinde çalıştığı anlaşılmaktadır. Mahkemece davalılar arasındaki ilişkinin asıl-alt işveren ilişkisi olduğu sonucuna varılmış ise de; Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 16.01.2014 tarih ve 2013/7776 -2014/512 E.-K. sayılı ilamı, yine Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 27.6.2013 tarih ve 2013/5017 -2013/12102 E.-K. sayılı ilamı v.b. yargı kararları ile davalı ... ile ...-... ... Ldt. Şti. arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu sonucuna varılmıştır. Yine, Dairemizin 2015/33660 ve 2015/33714 E. sayılı ilamlarında davalı ... ile davalı Şirket arasındaki alt işverenlik ilişkisinin de muvazaalı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, dosyadaki davacı ve davalı tanık beyanlarına göre davacının çalıştığı süre içerisinde emir ve talimatları davalı ... yetkililerinden aldığı, çalışma şartlarını davalı Belediyenin belirlediği ve işin yapılması sırasında kullanılan araçların da davalı Belediyeye ait olduğu anlaşılmaktadır. Davalı şirketten yapılan son hizmet alımının konusu da “... Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü`nce 01.01.2015-31.03.2015 tarihleri arasında çöp toplama ve kentsel temizlik hizmetinin 115 (yüz on beş) personel ile yaptırılması işi"dir. Bu tespitlere göre, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu ve yasal olmayan bir alt işverenlik kurulduğu anlaşılmakla davacının gerçek işveren ... Belediyesi işyerine iadesi gerekmektedir. Ayrıca davalı şirket de muvazaalı işlemin tarafı olup kendi muvazaasından faydalanamayacağından işe iadenin mali sonuçlarından sorumlu tutulmalıdır.

Öte yandan, dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta davacı işçinin davalıya ait işyerinde 5-10 yıl aralığında çalıştığı, davacı işçinin kıdemine ve fesih nedenine göre mahkemece işe başlatmama tazminatının davacının 5 aylık ücreti tutarında belirlenmesi gerekirken 4 aylık ücreti tutarında belirlenmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davalı ... tarafından yapılan feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının adı geçen işverende İŞE İADESİNE,

4857 sayılı İş Yasasının 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davalı ... tarafından yapılan feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının adı geçen işverende İŞE İADESİNE,

3-Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı ... Başkanlığınca süresi içinde işe başlatılmaması halinde davalılarca müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 5 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4-Davacı işçinin işe iadesi için ... Belediye Başkanlığına süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5-Davacı tarafından peşin yatırılan 27,70 TL harcın alınması gerekli 29,20 TL harçtan mahsubu ile eksik 1,50 TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile ...'ye gelir kaydına,

6-Davacının yapmış olduğu toplam 153,90 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 1.800,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine

8- Artan gider ve delil avansının ilgilisine iadesine,

9-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, davalı ...Ürünleri Temizlik Hizm. İletişim San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den temyiz harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, aşağıda yazılı temyiz harcının davalı ...'na yükletilmesine, 20/10/2016 tarihinde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/6608, Karar No: 2024/7727, Tarih: 04.07.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/6608 E.  ,  2024/7727 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/832 E., 2024/758 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/284 E., 2023/449 K.

Taraflar arasındaki davacı tarafından davalı Kuruma yapılan başvurunun hukuka uygun olduğunun tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, hukuki niteliği itibarıyla eda davası değil, tespit davası olarak açtıkları ve bu hususun bilhassa gözetilmesini istedikleri mevcut davada, 5510 sayılı Kanun'un Ek 17 nci maddesi uyarınca Kurum tarafından iadesi gerekli olan prim miktarına işletilmesi gereken faiz tutarının ödenmesine ilişkin Kuruma yaptıkları ve davalı Kurumca herhangi bir cevap verilmeyen taleplerinin hukuka uygun olduğunun tespitini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "davanın reddine" dair karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "davanın reddine" dair karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusunun müvekkili şirketin faiz alacağının bulunup bulunmadığının tespiti değil; Kurumun müvekkili şirketin faiz alacaklarının ödenmesi talebinin reddi işleminin hukuka aykırı olduğunun tespiti olduğunu, dava açılmasında hukuki yararın bulunduğunu, yasal mevzuat uyarınca davalı idarenin kesin olmayan cevabının ret cevabı sayılarak dava açılmasının mümkün olduğunu, işbu davanın usul ekonomisi gereği tespit davası olarak açılması gerektiğini, Sosyal Güvenlik Hukukundaki tespit davalarının taraflardan birinin idare olması sebebiyle eda davasındaki sonuçları daha pratik şekilde sağlamakta olduğunu, 5510 sayılı Kanun'un Ek 17 nci maddesi öncesi de işverenler tarafından Kuruma teşvik alacaklarının ödenmesi için tespit talepli davalar açıldığını ve bu tespit davalarının tamamında hukuki yararın bulunduğunun Yargıtay tarafından tespit edildiğini, işbu dava ile teşvik talepli geçmiş dönem davaları arasında hukuki nitelik yönünden hiçbir farklılığın bulunmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “... istinaf başvurusunun HMK.'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” dair karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle, istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının davalı Kuruma yaptığı başvurunun hukuka uygun olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un Ek 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/9058, Karar No: 2018/14740, Tarih: 07.06.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/9058 E.  ,  2018/14740 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 6. Hukuk Dairesi

Taraflar aralarındaki dava hakkında İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar üzerine davalılarca istinaf yoluna başvurulmuş, ... Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiş, kararın davalılarca temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 2017/10540 esas 2017/6454 karar sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir. Davacı tarafından kararın maddi hataya dayandığı gerekçesiyle ortadan kaldırılması istenmiştir.

Dairemizce, kararın araştırmaya yönelik bozulmasına karar verilmiş ise de, yeniden yapılan incelemede; davacıya iş sözleşmesinin feshine dair yazılı fesih bildirimi yapılıp yapılmadığı hususunun yeterince araştırılmadığı anlaşılmakla Dairemizin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının maddi hataya dayandığı sonucuna varıldığından ortadan kaldırılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi ... tarafından dosya yeniden ele alınıp incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin ....nin ... projesinde özel güvenlik görevlisi olarak çalışırken, asgari ücret zamları ile ilgili yeniden fiyat değerlendirilmesi yapılmak üzere ihalenin feshedilmesi sonrasında, iş sözleşmesinin yazılı fesih bildirimi olmaksızın, hiçbir sebep ve gerekçe de bildirilmeksizin "bir daha gelmeyin" denilmek suretiyle toplu çıkış yaptırılarak feshedildiğini, davacıya fesih nedeni açık ve kesin olarak bildirilmediği gibi savunmasının da alınmadığını, çalıştığı süre içerisinde iş sözleşmesinin haklı ve geçerli sebeple feshine neden olabilecek herhangi bir davranışı olmadığını, işveren usulüne uygun olmayan fesih bildirimi ile "feshin son çare olması" ilkesini ihlal ettiğini, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar ile işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminatın yasanın öngördüğü en yüksek hadden belirlenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili; davacının davalı İdarenin çalışanı olmadığını, ....nin personeli olduğunu, idarenin davada hasım gösterilmesinin doğru olmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, davacının iş sözleşmesinin sona ermesinde idarenin hiçbir rolü bulunmadığını, idare ile hizmeti alımına ait sözleşmenin imzalandığını, hizmet alım sözleşmesi yönünden işletmesel bir karar alınarak ihale konusu işin idare personeli eli ile yürütülmesi yoluna gidildiğini,31.12.2015 tarih ve 29579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan karar ile, 01.01.2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere asgari ücrette artış yapıldığını, bu artış sonucu 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre, bu tür hizmet alımı ihalelerinde ödenecek fiyatların yeniden belirlenmesi zorunluluğu ortaya çıktığını, idarenin mevcut güvenlik personeli ile güvenlik işinin devam etmesi hususunda işletmesel bir karar alınmasına yol açtığını, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin sonuna eklenen 12.07.2007 tarih ve 26226 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kanunun 18. maddesine göre, davacının idareden işe iadesini talep edemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .... vekili; diğer davalı ... Genel Müdürlüğü ile yapılan ihale sözleşmelerinin, Genel Müdürlüğün talebi ve kurmuş olduğu baskı sonucu karşılıklı olarak feshedildiğini, bu nedenle firmanın davacıya verebilecek işi bulunmadığını, ihale yolu ile kendisine yeni bir iş verilmediğini, firmanın diğer davalı ... Genel Müdürlüğünün iş sahibi olduğu işlerde, 1700 civarında işçi çalıştırmakta iken bu işlerin tamamının feshedildiğini, firma aleyhine 1500 civarında işe iade davası açıldığını, firmanın davacıyı yeniden işe almasında fiili imkansızlık bulunduğunu, işçinin sözleşmesinin yapılacak işleri kalmadığından "18 kodu" ile feshedildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davalılar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisi bulunduğu, ... Genel Müdürlüğünün husumet itirazının yerinde olmadığı, işçinin asıl işveren ...'ye ait işyerinde diğer davalı alt işveren şirketin işçisi olarak çalıştığı, davalı alt işverence hiçbir gerekçe gösterilmeksizin ve yazılı bildirim yapılmaksızın iş akdinin feshedildiği, davacının fesih tarihinden itibaren 1 aylık yasal sürede açıldığı, davacının iş güvencesi kapsamında olduğu, davalı işverenin feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat edemediği, ayrıca davalı ... vekilince ihale sözleşmesinin süresinin bitimi nedeniyle iş akdinin feshedildiği savunulmuş ise de, dosyaya sunulan belgelerden ihale süresi bitmeden tarafların karşılıklı anlaşması üzerine sözleşmenin sona erdirildiğinin anlaşıldığı, bu durumun davacının iş akdinin feshi için geçerli bir neden olamayacağı, davacıyla aynı sebeple iş akdi feshedilen işçiler tarafından açılan işe iade davalarının kabulüne karar verildiği ve bu kararların Yargıtay'ca onanarak kesinleştiğinin anlaşıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne, davalı işverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının davalı ....'de işe iadesine, davalıların feshin geçersizliğine bağlı tazminat ve alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-4857 sayılı İş Kanunu’nun 19. maddesinin birinci fıkrasına göre işveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Fesih bildirimi yazılı yapılmamışsa veya fesih sebebi açık ve kesin bir şekilde belirtilmemişse Aynı Kanununun 21.maddesi gereğince geçerli sebep gösterilmediği kabul edilir.

İş Kanununun “İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlığını taşıyan 25.maddesinin son fıkrasına göre işverenin haklı nedene dayanarak iş sözleşmesini feshettiği durumda fesih bildiriminin yazılı yapılması koşulu aranmaz.

İş Kanununun “İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlığını taşıyan 25.maddesinin son fıkrasına göre işverenin haklı nedene dayanarak iş sözleşmesini feshettiği durumda fesih bildiriminin yazılı yapılması koşulu aranmaz.

Somut olayda, davalı tarafça, davacıya iş sözleşmesinin feshinin yazılı fesih bildirimi ile tebliğ edildiği ancak davacı tarafından fesih bildirimini tebliğ almaktan imtina edildiği savunulmuş buna dair de dosya içerisine tanık imzalarını içeren tutanak sunulmuştur. Bu aşamada Mahkemece, tutanak içeriklerinin ispatı bakımından davalı ların süresinde ve usulüne uygun dayandığı deliller toplanarak değerlendirilmeli, fesih bildiriminin tebliğ edilip edilmediği açıklığa kavuşturulmalıdır. Fesih bildiriminin tebliğ edildiği ispatlanamaz ise yazılı fesih bildirimi bulunmamasının feshi geçersiz hale getireceği dikkate alınmalı, şayet fesih bildiriminin tebliğ edildiği ispat edilir ise aşağıdaki bent doğrultusunda sonuca gidilmelidir. Eksik inceleme ile hüküm tesisi hatalı olup bozma sebebidir.

2-Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, kanuni dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış imkanlarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini imkansız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verilmiş, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren yönetim hakkı kapsamında amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar alabilir. Geniş anlamda işletmesel karar işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda bu kapsamda aldığı her türlü karardır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda kararın yararlı veya amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.