muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/8762, Karar No: 2014/4520, Tarih: 17.03.2014

**4. Hukuk Dairesi         2013/8762 E.  ,  2014/4520 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Aydın 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/02/2013

NUMARASI : 2009/135-2013/81

Davacı M.. S.. vekili Avukat E..U.. tarafından, davalı A.. S.. aleyhine 29/04/2009 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 14/02/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, silahla yaralama eylemi nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı tarafından yaralanması nedeniyle iş gücünde kayıp oluştuğunu, tedavi için masraf yaptığını, bundan sonraki sosyal ve ekonomik hayatındaki maddi kaybı yanında, gözü ve yüzündeki yaralanma nedeniyle manevi yönden acı çektiğini belirterek, uğradığı maddi ve manevi zararın ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının tedavi masraflarının bağkur tarafından karşılandığını, bir kısım borcunun da kendileri tarafından ödendiğini, davacının maddi zararının bulunmadığını, eylemin haksız tahrik altında gerçekleştirildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davacı ile davalı arasında meydana gelen olay nedeniyle Aydın 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde yapılan yargılama neticesinde davalı hakkında haksız tahrik altında nitelikli yaralamadan 5 yıl 7 ay 15 gün hapis cezası verildiği, kararın onanarak 27/12/2010 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Dosya içindeki bilgi ve belgelerden; mahkemece adli tıp uzmanından alınan maluliyete ilişkin rapor esas alınarak istemin bir bölümünün kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Ancak, davalı bu rapora itiraz ettiğine göre davacının iyileşme sürecine ilişkin olarak adli tıp kurumu ilgili ihtisas dairesinden ya da herhangi bir üniversitenin adli tıp anabilim dalında görevli konusunda uzman üç kişiden oluşan bilirkişi kurulundan S.S.K. sağlık işlemleri tüzüğü de değerlendirilmek suretiyle rapor alınarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi isabetli olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 17/03/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4606, Karar No: 2024/766, Tarih: 06.02.2024

**11. Hukuk Dairesi         2022/4606 E.  ,  2024/766 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1115 Esas, 2022/419Karar

DAVACILAR :1....

2....

3....

4....

5.... vekilleri Avukat ...

DAVA TARİHİ :

HÜKÜM :Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/630 E., 2020/248 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi ... ...'ün Büyükşehir Belediyelerinin sahip olduğu toplu taşıma imtiyaz hakkının davalıya ihale yolu ile devredilmiş olmasının ardından encümen kararı ile satış bedelini davalıya ödenmek sureti ile 26 H 27 plaka üzerinde elde ettiği hakkı sözleşmeye uygun şekilde kullanmakta iken Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Toplu Taşıma Şube Müdürlüğü tarafından aracın sözleşmesinin yenilenmeyeceği tarafına bildirilerek aracın hattan çekildiğini, müvekkilinin bu nedenle büyük zarara uğradığını, zira müvekkilinin hattı işlettiği tüm dönemler için aylık olarak ... üzerinden belediye tarafından yapılan kesintiler ile müvekkilinin bu meblağı finanse ederken kullanmış olduğu kredi maliyetleri bulunduğunu, Eskişehir ilinde toplam 166 adet ... halk otobüsü bulunduğunu, dava konusu olanlar dışında tüm sözleşmelerin yenilendiğini, müvekkilinin sözleşmesinin Belediye tarafından yapılan ihalenin feshedilmesi nedeniyle yenilenmediğini, Belediye tarafından yapılan ihale usulüne uygun şekilde yapılmış olsaydı müvekkilinin hattının iptal edilmeyeceğini, davalının müvekkilinin uğramış olduğu zarardan Belediye ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkilinin devraldığı hattın diğer hatlarla aynı olduğu yönünde davalının beyanları sonucu müvekkilinin söz konusu hattı satın aldığını ileri sürerek müvekkili tarafından ödenmiş satış bedeli ve sair masraflar ve yapılan tüm kesintilerden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 300,00 TL'lik kısmının tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamış, yargılama sırasında sunduğu dilekçelerinde ve katıldığı duruşmada davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamış, yargılama sırasında sunduğu dilekçelerinde ve katıldığı duruşmada davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı taraf her ne kadar otobüsü kendisinden bedelini ödemek suretiyle devraldığı önceki malike dava açmış ise de, davacıların murisinin davalıdan otobüsü devraldıktan sonra Estram Ulaşım A.Ş. ile sözleşme imzalayarak 3 yıl toplu taşıma işi yaptığı, akabinde Estram Ulaşım A.Ş. tarafından sözleşme süresinin bitiminde sözleşmenin yenilenmeyeceğinin bildirilmesi üzerine zararı uğradığından bahisle işbu davanın açıldığı, ancak otobüsü devraldığı Asıya ...'ın davacının iddia ettiği zararına yönelik sözleşme ve haksız fiil kapsamında bir sorumluluğunun bulunmadığı zira zararın sözleşmenin yenilenmemesinden kaynaklandığı, sözleşmenin yenilenmesine ilişkin insiyatifin davalıda bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının müvekkilinin dava konusu zararından müteselsilen sorumlu olduğunu, zira dava konusu hattın davalının diğer hatlarla aynı olduğu beyanı sonucu satın alındığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığınca 16.08.2010 tarihinde düzenlenen ihalede 26 H 27 plaka sayılı ... halk otobüsünün işletmeciliğinin 16.08.2010 tarih ve 503 nolu encümen kararı ile davalıya verildiği, bu hususta davalı ile Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında imzalanan sözleşme süresinin 3 yıl olduğu, Belediye'nin takdirine göre her yıl ayrı ayrı sözleşmeler imzalanmak suretiyle sürenin birer yıl uzatılabileceği, davalının devir talebine istinaden 26 H 0027 plakalı ... halk otobüsünün işletme hakkının 21.11.2012 tarih ve 773 sayılı encümen kararıyla ... ...'ye devredildiği, ... ...'nün devri talebine istinaden 30.10.2013 tarih ve 1112 sayılı encümen kararıyla 26 H 27 plakalı halk otobüsünün işletme hakkının davacıların murisi ... ...'e devredilmesine karar verildiği, bu karar üzerine davacıların murisi ile sözü edilen Belediye arasında ... halk otobüsleri işletme sözleşmesinin imzalandığı, sonrasında Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin 10.10.2014 tarih ve 344 sayılı kararı ile tüm toplu ulaşım araçlarının işletmesinin Estram Ulaşım A.Ş.'ye 10 yıllığına devredildiği, akabinde de davacıların murisi ile Estram Ulaşım A.Ş arasında sözleşme imzalandığı ve sözleşmenin her yıl yenilenmek suretiyle 31.12.2017 tarihine kadar uygulandığı, davacı ile Estram Ulaşım A.Ş. arasında imzalanan 30.12.2016 tarihli son sözleşmenin 22 nci maddesinde "sözleşme süresinin 31.12.2017 tarihinde kesin olarak sona ereceğine" dair hükmün bulunduğu, bu sözleşmenin sürenin sonuna kadar uygulandığı, diğer bir deyişle herhangi bir fesih işleminin yapılmadığı, Estram Ulaşım A.Ş. tarafından 22.12.2017 tarihli yazı ile davacıların murisi ... ...'e 2018 yılında başlayacak ... dönem için kendisiyle ... bir sözleşmenin yapılmayacağının ihtar edildiği, görüldüğü üzere davacıların murisi ... ...'ün 26 H 27 plakalı halk otobüsünün işletme hakkını davalıdan devralmadığı gibi davacıların murisinin işletme hakkını devraldıktan sonra her yıl ayrı sözleşme imzalamak suretiyle toplam 4 yıl boyunca toplu taşıma işini yaptığı, son sözleşmenin süresinin bitmesinden sonra, ... dönem için sözleşme imzalanmayınca işbu davayı açtığı, oysa ilk sözleşmenin 3 yıllık süresinin dolmasından sonra, her yıl ... bir sözleşme yapılıp yapılmayacağının Belediyenin takdirine bırakıldığı, dolayısıyla tüm bu işlemlerde davalının, davacının iddia ettiği zararına yönelik sözleşme hukuku veya haksız fiil kapsamında herhangi bir sorumluluğunun bulunduğunun kanıtlanamadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2335, Karar No: 2016/14292, Tarih: 10.05.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/2335 E.  ,  2016/14292 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

.

DAVA : Davacı, ücret alacağı, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil, ikramiye, ilave tediye, sair sosyal yardım, ek tazminat, vardiya zammı ile yol ve yemek ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Te...k Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, iki tarafın yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine, 10.05.2016 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

(M) (M)

.

KARŞI OY

Davacı vekili, davalı ... uhdesinde olan... yer altı sahasında kömür üretim işinin 2006 yılında davalı kurum tarafından hizmet alım sözleşmesi ile ... Enerji A.Ş.'ye ihale edildiğini, ancak 30.10.2009 tarihinde davalı kurumun onayı ile kömür üretim işinin...Kömür İşletmeleri A.Ş.'ye devredildiğini, davalının asıl işi olan kömür üretim işini hizmet alım sözleşmesi ile kanuna aykırı olarak alt işverene yaptırdığını, ancak alt işverenlik ilişkisinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesi gereğince iş yerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde söz konusu olabileceğini, bu hususa Alt İşverenlik Yönetmeliğinin "Asıl İşveren-Alt İşveren İlişkisinin Kurulma Şartları" başlıklı 4. maddesinde de değinildiğini, aynı şekilde ....Başkanlığınca hazırlanan .... Kurumu 2012 raporunda da söz konusu hususa dikkat çekildiğini, bu sebeplerle .... ile...Kömür İşletmeleri A.Ş. arasında hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olduğunu, 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesi gereğince alt işveren işçilerinin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılması gerektiğini, bu sebeple müvekkilinin gerçek işvereninin .... Genel Müdürlüğü...Linyit İşletmesi Müessese Müdürlüğü olduğunu, ... Genel Müdürlüğü ile...Kömür İşletmeleri A.Ş. arasındaki muvazaalı hizmet alım sözleşmesi sebebiyle ve eşit işe eşit ücret ilkesi gereğince müvekkilinin işçilik ücret ve ekleri fark alacağı doğduğunu belirterek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davalı ... ile davacının çalıştığı müteahhit arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olmadığını, bu sebeple dava konusunun 4857 sayılı Kanun'un 2/6. maddesi kapsamına girmediğini, zira asıl işveren-alt işveren ilişkisinin oluşması için öncelikle bir taahhüt kapsamında iş almış bir işverenin varlığı gerektiğini, ihale ile yaptırılan iş nazara alındığında müvekkil kurumun iş sahibi konumunda olup, ihale konusu işi alan müteahhitin ise bu yükümü yerine getirirken iş yeri açıp, işçi çalıştırmak durumunda olduğundan işveren konumunda olduğunu, yani işverenlik sıfatının ilk defa müteahhidin şahsında doğduğunu, daha önce mevcut olmadığını, müvekkili kurumun ihale makamı olarak ihale konusu işi bir bütün olarak ihale ettiğini, ihale ile vermiş olduğu işin yürütümünün sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmaıdğını kontrol etme ye...sinin ise, projenin uygulanmasına yönelik olup doğrudan işe ve işçilere müdahale anlamına gelmediğini, dava konusu işin bağımsız bir işi ifade ettiğini, ihale konusu bu işin müvekkil kurumun yürüttüğü kamu hizmeti dikkate alındığında işin tamamının müteahhide bir bütün olarak verildiğinin görüleceğini, ikinci olarak işi alan müteahhidin bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştırması gerektiğini, oysa dava konu olayda böyle bir durumun mevcut olmadığını, müteahhit ile yapılan sözleşmede böyle bir zorunluluk öngörülmediğini, kimlerin işçi olarak işe alınacağı hususunun müvekkili kurum için önemli olmadığını, müteahhidin dilediği işçiyi dilediği herhangi bir iş yerinde çalıştırabildiğini, Alt İşverenlik Yönetmeliğindeki ve 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesindeki asıl ve alt işverenlik şartlarının olayda gerçekleşmediğini, bu sebeple davanın husumet sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiğini, kurumları ana statüsünün 4. maddesinde her türlü madeni işletmek ve işlettirmenin faaliyet konuları arasında yer aldığını, bu sebeple 2840 sayılı Kanun ile kurumları uhdesinde kalan ve ruhsatlarının devrinin kanuni olarak mümkün olmadığı, maden sahalarında koordinatları belirli alanlarda üçüncü kişilere, rödovans ve hizmet alımı yöntemlerini uygulanarak işlettirme yaptırabileceğini, bu uygulamalarda kurum ye...lilerinin sözleşme konusu işin yürütümü ile ilgili olarak, firma çalışanlarını sevk ve idare etmesi, onlara emir ve talimat vermesi, kurum işçilerinin yüklenici işçileri ile birlikte çalışması gibi durumların söz konusu olmadığını, kurum kontrol teşkilatının tespitlerinin ödenecek hakedişe esas olmak üzere kömürün kalitesi ve miktarının belirlenmesi ile sınırlı olduğunu, müvekkili kurum tarafından yapılan hizmet alımlarının Kamu İhale Kanunu kapsamında kaldığını, müvekkilinin kamu kuruluşu olduğunu, bu sebeple muvazzaya başvurduğunun düşünülemeyeceğini, muvazaanın şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava dışı...Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin davalı ... Müdürlüğünden ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğu, davalı ... Müdürlüğünün dava dışı...Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin ortağı olmadığı gibi yönetiminde de herhangi bir söz hakkı bulunmadığı, kömür üretiminin yer altı ve yer üstü olmak iki türlü yapıldığı, davalı ...'nin de... yer altı maden ocağını hizmet alım yolu ile...Kömür İşletmeleri A.Ş.'ye devrettiği, yer üstü üretime ise kendi bünyesinde devam ettiği, bu sebeple asıl işi olan kömür üretim işinin tamamını değil bir kısmı olan yer altı kömür üretiminin...Kömür İşletmeleri A.Ş'ye devrettiği, davalı ... Müdürlüğünün gerek ekipman ve personel, gerekse tecrübe olarak açık ocak kömür üretiminde uzmanlaştığı, yer altı kömür üretiminde gerekli ekipman, personel ve tecrübeden yoksun olduğu, söz konusu sahanın tektonik yapısının yer altı kömür üretimi yapılmasını zorlaştırdığı, her ne kadar ... sahasında davalı ... yer altı kömür üretimi yapsa da bunun sembolik miktarda olduğu ve ayrıca... sahasının ...'ye nazaran daha zor bir saha olduğu, bu sebeplerle .... Genel Müdürlüğünün... sahasındaki yer altı kömür üretim işini teknolojik imkansızlıklar ve iş gücü yetersizliği sebebiyle özel söktere bırakmak zorunda kaldığının belirtildiği, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren asıl işlerin bölünerek alt iş verene verilmesine 4857 sayılı Kanun'un 2/6. maddesinde cevaz verildiği, bu sebeple ... ile...Kömür İşletmeleri A.Ş. arasındaki asıl iş veren-alt iş veren ilişkisinin muvazaalı bir işleme dayanmadığı, ... ve...Kömür İşletmeleri arasında geçerli bir asıl iş veren alt iş verenlik ilişkisinin kurulduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

Anayasanın 168. maddesinde, “Tabii servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süre için, gerçek ve tüzel kişilere devredebilir.”; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 4. maddesinde de, “Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, içinde bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir.” denilmektedir. Bu hükümler gereğince, madenlerin işletilme hakkı tamamen Devletin hüküm ve tasarrufundadır. Ancak, özel şahıslar da madenleri işletebilirler.

3213 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre, madenler üzerinde tesis olunan ilk müracaat, arama ruhsatnamesi, buluculuk ve işletme ruhsatı haklarının hiçbirisi hisselere bölünemez ve bunların her biri bir bütün halinde muameleye tabi tutulur. Maden ruhsatları ve buluculuk hakkı, devredilebilir. Aynı Kanun'un 6. maddesi uyarınca, maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına, madencilik yapabileceği statüsünde yazılı Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere, bu hususta ye...si bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile diğer kamu kurum, kuruluş ve idareleri olmak üzere gerçek veya tüzel tek kişi adına verilir.

Madenler Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunduğundan, buna ilişkin hakların kullanımı Maden Kanunu hükümlerine dayanarak verilecek ruhsatla mümkün olmaktadır. Madenler, 3213 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre beş grupta sınıflandırılmakta, maden arama ve işletme ruhsatları da belirtilen bu gruplara göre verilmektedir.

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu(...), 6974 sayılı Kanun ile 22.05.1957 yılında kurulan bir İktisadi Devlet Teşekkülü olup, çalışmalarını "Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Ana Statüsü" hükümlerine göre sürdürmektedir. Kurumun Ana Statüsünün 4. maddesine göre amaç ve faaliyet konuları, Devletin genel enerji ve yakıt politikasına uygun olarak linyit, turp bitümlü şist, asfaltit gibi enerji hammaddelerini değerlendirmek, ülkenin ihtiyaçlarını karşılamak, yurt ekonomisine azami katkıda bulunmak, plan ve programlar tanzim etmek, takip etmek, uygulama stratejilerini tesbit etmek ve gerçekleşmesini sağlamak, faaliyetlerle ilgili yukarıdaki her türlü madenleri işlemek veya işlettirmek ve bu amaçla aramak, gerçek ve tüzel kişilerin istihsal ettiği linyit, turp, bitümlü şişt gibi enerji hammaddelerini ve Türkiye Taşkömürü Kurumunun FOB ve FOW olarak sattığı kömürler dışındaki taşkömürü ile özel idareler ve belediyelerin ve bunlara bağlı işletmelerin, iktisadi devlet teşekkülleri ve müeeseselerinin gerçek ve tüzel kişilerin ürettiği kok, briket kömürleri ile koklaşma esnasında elde edilen tali maddeleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca onaylanacak teknik şartname ve yönetmelik esasları dahilinde alıp satmak denilmektedir. Ana hedefleri; üretimi artırmak, kömür kalitesini iyileştirme çalışmaları yapmak ve üretim maliyetlerini en aza indirmektir. Ülkenin değişik yerlerinde kömür üretimi ve pazarlamasını yapan ...'ye bağlı 2 adet Müessese Müdürlüğü ve bu Müesseselere bağlı olarak çalışan 1 adet İşletme Müdürlüğü ve 6 adet Kontrol Müdürlüğü bulunmaktadır.

Davalı ...., kömür ve diğer enerji hammaddelerinin temin edildiği maden ocaklarını işletebileceği gibi, kömür ve diğer enerji hammaddelerinin temin edildiği maden ocaklarını işlettirebilir veya gerçek ve tüzel kişilerin ürettiği enerji hammaddelerini satın alıp tekrar satabilir.