muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/10668, Karar No: 2012/10989, Tarih: 21.06.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/10668 E.  ,  2012/10989 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat .... tarafından, davalı ... AŞ. ve diğerleri aleyhine 27/07/2010 gününde verilen dilekçe ile basın yoluyla kişilik haklarına saldırıya dayalı manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 29/03/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalılar vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının tüm, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalıların diğer temyiz itirazlarına gelince:

Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedenine dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ile davalılar tarafından temyiz edilmiştir

Davacı, dava dilekçesinde; ..... Gazetesi'nin 20.06.2010 tarihli nüshasında, kendisi hakkında yapılan haber nedeni ile kişilik haklarının ihlal edildiğini belirterek manevi tazminata hükmedilmesini istemiştir.

Davalılar, haberin görünür gerçeğe uygun olduğunu bildirerek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, ilgili yayın nedeni ile davacının kişilik hakları ihlal edildiğinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Borçlar Kanunu'nun 49. maddesine göre, kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Hâkim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Hükmedilecek bu para zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hâkimin hak ve nesafetle hüküm vereceği Medeni Kanun'un 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Davaya konu olayda; olayın gelişimi, davacı hakkında önceki tarihlerde yapılan soruşturma ve içeriği, haberin veriliş biçimi, kullanılan ifadeler ile yukarıdaki ilkeler dikkate alındığında mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarı fazladır. Davacı yararına daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekir.

Davaya konu olayda; olayın gelişimi, davacı hakkında önceki tarihlerde yapılan soruşturma ve içeriği, haberin veriliş biçimi, kullanılan ifadeler ile yukarıdaki ilkeler dikkate alındığında mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarı fazladır. Davacı yararına daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda [2] sayılı bentte gösterilen nedenle davalılar yararına BOZULMASINA, davacının tüm, davalıların diğer temyiz itirazlarının [1] sayılı bentte gösterilen nedenlerle reddine ve temyiz eden davalılardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 21/06/2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Basın özgürlüğü, Anayasa’nın 28. maddesinde ve 5187 sayılı Basın Yasası’nın 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemede basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin nedeni; toplumun sağlıklı, mutlu ve güven içinde yaşayabilmesi içindir. Bunun için de kişinin, dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması gerekmektedir. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma, yönlendirme yetki ve sorumluluğuna sahiptir. Bu nedenle basının yayın yaparken, yaptığı yayından dolayı hukuka aykırılık teşkil edecek olan eylemi, genel olaylardaki hukuka aykırı olan eylemden farklılıklar taşır. Yapılan yayının hukuka aykırılık veya uygunluğu bu farklılıklar gözetilerek belirlenmelidir. Bu nedenle basının ayrı bir konumu bulunmaktadır.

Basının bu ayrıcalık taşıyan konumu ve özgürlüğü, tüm özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız değildir. Bundan dolayıdır ki, yayınlarında kişilik haklarına saygı göstermesi gerek Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümünde yer alan gerekse MK.nun 24 ve 25. maddelerinde ve özel yasalarda güvence altına alınmış bulunan bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerekecektir.

Açıklanan bu yasal düzenlemelerden ve yargısal uygulamalardan da anlaşılacağı gibi, basının özgürlüğü ile kişilerin, kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda somut olaydaki olgular itibariyle koruma altına alınmış bulunan bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerekecektir.

Açıklanan bu yasal düzenlemelerden ve yargısal uygulamalardan da anlaşılacağı gibi, basının özgürlüğü ile kişilerin, kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda somut olaydaki olgular itibariyle koruma altına alınmış bulunan bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerekecektir.

Bunun için temel ölçüt, kamu yararıdır. Yayın, salt toplumun yararı gözetilerek yapılmış olmalıdır. Toplumun çıkarı dışında hiçbir kişisel çıkar, gerçeklerin yanlış olarak sunulmasına neden olmamalıdır. Haber olduğu biçimi ile verilmeli ve kişisel katkı yer almamalıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basının bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, yayında kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli ve haber verilirken özle biçim arasındaki denge de korunmalıdır. Bu ilke ve kurallar gözetilmeden yapılan yayın hukuka aykırılığı oluşturur ve böylece kişilik hakları saldırıya uğramış olur. Anılan ilke ve kurallara uyulması durumunda ise, yayının Anayasa, Basın Yasası ve basının genel işlevi karşısında hukuka uygun olduğu, kişilik değerlerine saldırı teşkil etmediği kabul edilmelidir.

Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. Olay veya konu ile ilgili olan, görünen bilinen herşeyi araştırmalı, incelemeli ve olayları olduğu biçimi ile yayınlamalıdır. Bu işlevi ile gerek yazılı ve gerekse görsel basın, somut gerçeği değil, o anda belirlenen var olan ve orta düzeydeki kişilerce de yayının yapıldığı biçimi ile kabul edilen olguları yayınlamalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan, gerçek olmadığı anlaşılan olayların ve olguların yayınından basın sorumlu tutulmamalıdır.

Davaya konu olayda; kamuoyunda balyoz davası olarak bilinen İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi'nin E: 2010/283 sayılı dosyasında yargılanan, çoğunluğunu emekli veya muvazzaf üst düzey askeri şahısların oluşturduğu sanıklar hakkında, nöbetçi hakim sıfatıyla davacının verdiği tahliye kararı haber yapılmıştır. Haberin devamında, davacının hukuk fakültesi öğrencilik yıllarında benzin bidonu ve molotof kokteylleriyle yakalandığı ve gözaltına alındığı belirtilmiş; ayrıca davacının DHKP-C davasının kararında sanıkların beraati yönünde muhalefet şerhi düştüğü de açıklanmıştır.

Dosyadaki delil ve belgelere göre, gerçekten de davacı Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Hazırlık No: 1991/51 sayılı dosyasında yasadışı örgüt üyesi olmak ve faaliyet yürütmek suçundan gözaltına alınmış ve ifade vermiştir. Ancak, savcılık tarafından Karar No: 1991/20 sayılı kararla "Sanık ...'in yasa dışı örgüt üyesi olduğu, faaleyeti yürüttüğü konusunda sonradan rücu ettiği emniyet ifadesinden başka hakkında kamu davasının açılmasını haklı gösterecek delil ve emare elde edilemediğinden..." kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Bu kararın haberde belirtilmemesi kişilik hakkını ihlal etmez. Zira basın görünür gerçeğe uygun yayın yapmakla yükümlüdür. Haber kolluk ifadesine dayandığından görünür gerçeğe uygundur. Delil yetersizliğinden takipsizlik kararı verildiğine dair açıklamanın haberde yer alması zorunluluğundan söz edilemez.

İstanbul 9. Ağır Ceza Mahkemesi'nin E: 2007/341, K: 2010/20 sayılı dosyasında da davacı, sanıkların mahkumiyetine dair çoğunluk görüşüne karşı beraat yönünde muhaleet şerhi yazmıştır.

Dolayısıyla haberde geçen açıklamalar gerçektir.

Haberde bahsi geçen balyoz davası Türkiye gündeminde önemli yer etmiş ve halen de gündemi meşgul etmeye devam etmektedir. Kamuoyunun yoğun bir ilgisi vardır. Hemen her duruşma veya ara kararı TV anahaber bültenlerinde, gazetelerde yer almaktadır. Davada sanıklar tutuklanmış, defaatle tahliye talepleri reddedilmişken, davacı nöbetçi hakim sıfatıyla tahliye kararı vermiştir. Böylesine önemli, uzun süre ve halen gündemin ilk sıralarını meşgul eden bir davada dikkat ve ilgi çekici bir karar veren davacının basının ilgi odağı olması, medya tarafından geçmişinin irdelenmesi doğaldır. Çünkü kamuoyu önünde olan veya gündemde ilgi odağı olan kişilerin basın tarafından geçmişlerinin irdelenmesi, hatta özel hayatlarının haber konusu yapılması basın özgürlüğü kapsamındadır. Dolayısıyla, yukarıda anılan muhelefet şerhi ile öğrencilik yıllarındaki soruşturmaya ilişkin kısımların güncel olmadığı gerekçesiyle kişilik haklarını ihlal ettiği iddia edilemez.

Açıklanan nedenlerle kişilik haklarına basın yoluyla saldırı için gerekli şartların oluşmadığı, dolayısıyla davanın reddi gerektiği kanaatinde olduğumuzdan sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyoruz. 21/06/2012
Yargıtay — Esas No: 2024/5420, Karar No: 2024/7323, Tarih: 29.04.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/5420 E.  ,  2024/7323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/9 E., 2023/111 K.

KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece ikinci kez bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Kurum adına alt işverenler nezdinde 01.08.1997-21.09.2015 tarihleri arasında açma-kapama görevlisi olarak aralıksız ve sürekli çalıştığı, iş sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle davalı Kuruma karşı işe iade davası açtığı ve davanın lehine sonuçlandığı, işe başlatılması için süresi içinde işverene başvurduğu ancak işveren tarafından 1 aylık sürede işe başlatılmadığı, bu nedenle fesih tarihinin 21.09.2015 olduğu, tazminatlarının ödenmediği, en son aldığı ücretin 1,444,00 TL olduğu, haftanın 6 günü 07.00-19.00 saatleri arasında çalıştığı, haftada 6 gün ve günlük ortalama 12 saat çalıştığı, ücretlerin banka yoluyla ödendiği, fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma ve yıllık ücretli izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile arasında iş sözleşmesi kurulmadığını, davacının işten çıkışından Kurumun sorumlu olmadığını ve tüm alacaklarının ödendiğini, iş sözleşmesinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanacak şekilde sonlanmadığını, davacının 7+5+5+4+7 gün yıllık ücretli izin kullandığını, 31.07.2009 tarihli ibraname ile hiçbir alacağının kalmadığını kendi imzası ile beyan ettiğini, ücretinin 1.377,54 TL olduğunu, yıllık 270 saate kadar fazla çalışmasının ücreti ile birlikte ödendiğini, davalının çalıştığı alt işveren şirketlerin de davaya dâhil edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.05.2018 tarihli 2018/2 Esas 2018/373 Karar sayılı kararı ile; işe iade kararının kesinleşmesi üzerine işe başlama talebinde bulunan davacının süresi içinde işe başlatılmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.05.2018 tarihli 2018/2 Esas 2018/373 Karar sayılı kararı ile; işe iade kararının kesinleşmesi üzerine işe başlama talebinde bulunan davacının süresi içinde işe başlatılmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 05.12.2018 tarihli 2018/2619 Esas 2018/2517 Karar sayılı kararıyla; dosyadaki yazılara, hükmün yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine göre usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.01.2021 tarihli 2020/4181 Esas 2021/2006 Karar sayılı kararıyla; davalının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek yıllık izin alacağı yönünden hâkimin davayı aydınlatma yükümlülüğü kapsamında davacı asılın beyanı alındıktan sonra karar verilmesi gerektiği, fazla çalışma alacağı bakımından ise ıslaha karşı zamanaşımı savunmasının dikkate alınmamasının hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 30.11.2021 tarihli kararı ile; bozmaya uyulmasına karar verilerek davacı asılın yıllık ücetli izin alacağı ile ilgili beyanı alınarak düzenlenen hesap raporu sonrasında davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 05.12.2022 tarihli ve 2022/15901 Esas, 2022/15971 Karar sayılı kararı ile; davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, bozma öncesi davacının toplam 240 gün yıllık ücretli izin ... bulunduğu, 21 gün yıllık ücretli izin kullandığı, bakiye 219 gün yıllık ücretli izin alacağı olduğu kabul edilmesine ve bu durum davacı tarafından temyiz edilmemesine rağmen bozma sonrası alınan 22.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda, davacının toplamda 318 gün yıllık ücretli izni bulunduğu, 25 gün izin kullandığı ve bakiye 293 gün yıllık ücretli izin kullandığı kabul edilerek yapılan hesaplamaya göre davacı lehine yıllık ücretli izin alacağına hükmedilmesi bozma ile oluşan usuli kazanılmış hakkın ihlali niteliğinde olduğundan İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak ve yıllık ücretli izin alacağı yönünden usuli kazanılmış hak gözetilerek karar verildiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının yıllık ücretli izin alacaklarının tamamen alt işveren kontrolünde kullanıldığını ve müvekkili Şirketin davacının bu hakkını kullanıp kullanmasında hiçbir yetki ve sorumluluğu bulunmadığını, kaldı ki davacıya kullandırılmayan yıllık ücretli izni kalmadığını, çalışma süresinin uzunca bir kısmında yıllık ücretli izin kullanmadığını beyan eden işçiler için tanık beyanlarına göre değerlendirme yapılması ve davacının nüfus aile tablosunun doğum ve ölüm olayları için incelenmesi, Devlet hastanelerine müzekkere yazılarak çalışma süresi boyunca kendisinin ve çekirdek ailesinin hasta kayıtlarının incelenmesi sonucuna göre yıllık ücretli izin konusunda değerlendirme yapılması gerektiğini, İlk Derece Mahkemesinin fazla çalışma ücret alacağına hükmetmesinin de haksız ve hukuka aykırı olduğunu, hafta sonu tatillerinde ve bayramlarda çalışılmadığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; yıllık ücretli izin alacağının hesabına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 326 ncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53 ve 59 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1674, Karar No: 2019/5603, Tarih: 04.04.2019

**12. Hukuk Dairesi         2019/1674 E.  ,  2019/5603 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : İİK. 332. Maddeye muhalefet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Şikayetçi vekilinin, şikayet dilekçesinde, sanığın İİK'nın 332. maddesi uyarınca cezalandırılmasını talep ettiği, Mahkemece İİK'nın 337/a maddesinde düzenlenen ticareti usulüne aykırı terk etme eyleminden hüküm kurulduğu ve sanığın beraatine karar verildiği, dosya kapsamından anlaşılmakta ise de, sonuç olarak sanık hakkında verilen beraat kararı doğru olduğundan bu husus bozma sebebi yapılmamıştır.

Eyleme ve yükletilen suça yönelik şikayetçi vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden tebliğnameye aykırı olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE SONUÇ İTİBARİ İLE DOĞRU OLAN HÜKMÜN ONANMASINA, 04.04.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20562, Karar No: 2014/19963, Tarih: 16.10.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/20562 E.  ,  2014/19963 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzurum İş Mahkemesi

TARİHİ : 24/10/2013

NUMARASI : 2012/43-2013/585

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Davacı, MEB’na bağlı davalı Y.. İ..ne ait sipariş atölyesinde 10.02.1998-10.04.2010 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını ve SGK’na eksik bildirilen çalışmalarının tesbitini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de, bu sonuca eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak varılmıştır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda, ihtilaflı dönemde davacının SGK'na bildirilen çalışmalarının bulunmadığı, 25.10.2011 tarihli davalı Y.. İ..’nin yazısına göre davacının, 1999-2010 tarihleri arasında sipariş atölyesinde yardımcı öğretici olarak çalıştığının bildirildiği, 2005-2009 yılları arasında davacıya öğrenci ücret bordrolarında imza karşılığı ücret ödendiği görülmektedir.

Mahkemece, davalı işverene ait döner sermaye işletmesince dışarıdan spariş alındığı bu siparişlerin isteği olan öğrencilere yaptırıldığı, bunun karşılığında da alınan ücretten öğrenciye %50 sinin verildiği, davacının ıısta öğretici yardımcısı ünvanı ile çalıştığı veya çalıştırıldığına dair hiç bir belgenin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, düzenli ve sürekli bir şekilde sipariş üzerine çalışmak yaşamın olağan akışına uygun olmadığı gibi, davacının bu işyerinde çalışması karşılığı ücret aldığına dair yazılı belgeler de bulunmaktadır.

Hizmet akdi, Borçlar Kanunu'nun 313. maddesinde belirlendiği üzere iş sahibi ile işçi arasında yapılan belli veya belli olmayan bir süre için görülen iş karşılığı ücret ödenmesini gerektiren bir sözleşmedir. Hizmet akdi, ücret, bağımlılık ve zaman unsurlarını taşımalıdır. Sigortalılığın oluşumu yönünden gerekli olan zaman unsuru, iş görecek kişinin belli bir zaman dilimi içerisinde, hizmetini işverenin emrine hasretmesidir. Bu zaman dilimi günün tüm süresini kapsayabileceği gibi, günün veya haftanın belli saatlerine de hasredilebilir. Haftanın veya ayın belli gün ve saatlerinde dahi çalışma söz konusu olabilir. Sigortalı sayılabilme yönünden gerek ücretin kendisi, gerekse ödenme biçim ve yöntemi zorunlu bulunmamaktadır. Son olarak hizmet akdinin bağımlılık unsuru ise çalışanın, hizmetini belli bir zaman dilimi içerisinde, işverenin emrinde ve onun vereceği direktif doğrultusunda gerçekleştirmesidir. İşverence gösterilen işlerin, çalışan tarafından, işveren emir ve direktiflerine uygun olarak görülmesi gerekir. Bağımlılık, her an ve durumda çalışanı denetleme veya buyruğuna göre edimini yaptırma olanağını işverene tanıyan, çalışanın edimi ile ilgili buyruklar dışında, çalışma olanağı bulamayacağı nitelikte bir çalışmadır.

Yapılacak iş; yukarıda değinilen mevcut deliller de dikkate alınarak, somut olayda, hizmet akdinin unsurlarının bulunup bulunmadığını irdeleyerek bir karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

16.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.