muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/955, Karar No: 2024/4316, Tarih: 27.05.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/955 E.  ,  2024/4316 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2605 Esas, 2022/1930 Karar

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/282 E., 2022/667 K.

Taraflar arasındaki haksız rekabetin tespiti ve men'i davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafın müvekkili oda mensupları ile aynı kategoride faaliyette bulunarak döner satışı yaptığını, firmanın 60 gr et döneri 6,00 TL, 100 gr et döneri ise 8,00 TL karşılığında satmasına rağmen diğer satıcıların 100 gr et döneri 20,00 TL, 15,00 TL, 21,00 TL, 24,00 TL ve 19,00 TL karşılığında sattıklarını, aynı bölgede faaliyet gösteren firmaların dükkan ve personel giderlerinin aynı olduğunu, davalının sattığı bedel karşılığında ürün satması durumunda kâr elde etme ihtimalinin bulunmadığını, rakip firmaların bu durumu katlanmasının ve ticaretlerine devam etmesinin olanaksız olduğunu, diğer firmaların şikayetlerinin günden güne arttığını, 2018 yılında müvekkili odanın ön gördüğü fiyat listesine göre 100 gr et dönerin 24,00 TL'den satılması gerektiğini, piyasa rekabet ortamında asgari fiyatın altına düşülemeyeceğini ileri sürerek, haksız rekabetin tespitine ve men'ine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ticari şirket olan müvekkilinin esnaf ya da sanatkâr olmadığını, davacının ise bir topluluğu temsil eden esnaf odası olduğunu, davacı yanın emsal olarak gösterdiği dosyada davalı tarafın esnaf olduğu konudaki usul itirazlarının desteklendiğini, müvekkilinin hukuka aykırı bir eylem gerçekleştirdiğine dair bir tespitinin bulunmadığını, müvekkili şirketin satışını yaptığı et döneri etin üreticinden direkt olarak aldığını, davalının sektöre yeni giriş yaptığını ve tanıtım amacıyla bu fiyata satış yaptığını, karşı yanın iddialarının ticari hayatın akışına ve teamüllere aykırı olduğunu, müvekkilinin tüketicinin haklarını koruduğunu, davalının, vatandaşın içerisinde bulunduğu ekonomik darboğaz nedeniyle insiyatif alarak enflasyon ile topyekün mücadele rüzgarına katkı sunma gayretinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bilirkişi heyetinin yapmış olduğu değerlendirmelerde, davalının, et ve ekmek verilerini resmi kurumlardan aldığı, firesini sebze ve kira, stopaj, sigorta, çalışanların maaşı gibi genel giderleri dikkate alarak belirlediği nazara alınarak bulduğu tutarlar hakkaniyetli görülmüş, buna göre davalının sattığı dönerin birim fiyatının maliyetin altında olmadığının kabul edilmesi nedeni ile davacının eyleminin salt oda fiyatlarının altında döner satışı yaptığı için haksız rekabet teşkil ettiği anlamına gelmeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın müvekkili oda mensupları ile aynı kategoride faaliyette olan ve döner satışı yapan bir firma olduğunu, 2018 yılı için derneğin ön gördüğü fiyat listesinde 100 gr et dönerinin 24,00 TL olduğunu, davalının belirlenen resmi ücret tarifesinin oldukça altında faaliyet göstererek haksız rekabete yol açtığını, mahkemece eksik inceleme yapıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle ve gerekçelerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, haksız rekabetin tespiti ve men'i istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.Hukuk Genel Kurulu'nun 11.02.2018 tarih, 2017/11-117 E. ve 2018/1883 K. sayılı ilamı ile Dairemizin 20.12.2022 günlü 2021/8727 E. ve 2022/9245 K., 07.04.2021 tarih, 2020/5907 E. ve 2021/3406 K., 03.02.2020 tarih, 2019/2872 E. ve 2020/818 K. sayılı kararları ile daha birçok ilamı.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

K A R Ş I O Y

Çoğunlukla ortaya çıkan uyuşmazlık, ilgili esnaf odasınca belirlenen limit fiyatın altında ürün satışı yapılmasının haksız rekabet oluşturup oluşturmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu (5174 sayılı Kanun)’nun “odaların görevleri” kenar başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile meslek ahlakını, disiplinini ve dayanışmayı korumanın ve geliştirmenin, (f) bendi ile çalışma alanları içinde ki ticari örf, adet ve teamülleri tespit etmenin ve (g) bendi ile de, üyelerin uyması zorunlu mesleki kararları almanın odaların görevlerinden olduğu hükme bağlanmıştır.

Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 54 üncü maddesinin birinci fıkrası ile haksız rekabet hükümlerinin amacının bütün katılanların menfaatine dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması olduğu belirtildikten sonra, ikinci fıkrası ile de, rakipler arasında veya tedarikçiler ile müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamaların haksız ve hukuka aykırı olduğu hüküm altına alınmıştır. Kanun'un 55 inci maddesi ile de, haksız rekabet halleri örnek vermek suretiyle düzenlenmiştir. Belirtmek gerekirse, bu maddenin daha ilk fıkrasında maddede sayılan hallerin haksız rekabet hallerinin başlıcaları olduğu belirtilip takip eden hükümlerde haksız rekabet halleri örnek olarak verilmiştir. Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin bir nolu alt bendi ile dürüstlük kuralına aykırı satış yöntemlerinin haksız rekabet hallerinden olduğu belirtilmiştir. Aynı fıkranın (e) bendi ile de bir meslek dalında olağan olan iş şartlarına uymayanların dürüstlüğe aykırı davranmış oldukları hüküm altına alınmıştır.

Bu açıklamadan sonra somut olaya gelince, davalının da üye olduğu davacı meslek odası, düzenlediği asgari fiyat listesinde 100 gram et dönerin 2018 yılı için 24,00 TL olduğunu belirtmiş olmasına rağmen, davalı bu limit fiyatın üçte biri olan 8,00 TL’den satış yapmıştır. Bu satış yöntemi davacı odanın diğer üyelerinin menfaatine olmadığından, dürüstlük kuralına aykırı bir satış yöntemi olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Yine davalının üyesi olduğu meslek kuruluşunun yayınlamış olduğu fiyat listesinde belirtilen fiyatın çok altında satış yapması, meslek dalının iş şartlarına uymamak olup bu davranışı, dürüstlük kuralına aykırı davranmış ve dolayısıyla haksız rekabet oluşturmaktadır (TTK m. 55/1-e). Diğer bir ifade ile davalının üyesi olduğu davacı odanın kararı olan asgari fiyat listesine uyması gerekirken, uymayıp düşük fiyatla ürün satışı yapmasının, anılan hükümler kapsamında haksız rekabet hallerinden olduğunun kabulünü gerektirmektedir. Nitekim Dairemizce de benzer olayda haksız rekabetin oluştuğu kabul edilmiştir (bkz. Dairemizin 26/01/2022 tarih ve 2020/7868- 673 sayılı kararı).

Hal böyle olunca, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı kanaatiyle kararın BOZULMASI gerektiği görüşünde olduğumuzdan sayın çoğunluğun ONAMA yönündeki görüşüne katılmamaktayız.
Yargıtay — Esas No: 2021/2681, Karar No: 2021/9205, Tarih: 18.05.2021

**6. Ceza Dairesi         2021/2681 E.  ,  2021/9205 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanıkların müşteki ... ...’ın aracının ön ve arka plakalarını söküp çalarak kiraladıkları araca takmak suretiyle gece vakti akaryakıt istasyonundan benzin alarak parasını ödemeden kaçtıkları olayda, sanıkların eyleminin TCK'nın 142/1-e, 143, 141, 143. maddeleri gereği hırsızlık suçlarını oluşturduğu anlaşıldığından tebliğnamedeki uzlaşma görüşüne iştirak edilmeyerek yapılan incelemede,

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçların sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanıkların müştekinin aracının ön ve arka plakalarını söküp çaldığı, müştekinin alınan beyanında aracını 3.12.2013 günü saat:23.00 sıralarında kilitlemek suretiyle park ederek ikametine gittiği, sanıkların ise 4.12.2013 günü saat:01.40'da benzinlikten benzin aldıktan sonra dur ihtarına uymayarak kovalamaca sonucunda yakalandıkları olayda;

1)Sanıkların petrol istasyonuna saat:01.40 sıralarında girdiklerinin anlaşılması karşısında, sanıklar hakkında müşteki ...’ya yönelik eylemi nedeniyle TCK'nın 141/1.maddesi gereğince hükmolunan cezadan TCK'nın 143. maddesi uyarınca arttırım yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

2)Sanıkların müşteki ... ...’ın 3.12.2013 günü saat:23.00'te ikametinin önüne park ettiği otomobilinin üzerindeki ... sayılı ön ve arka plakalarını çaldıkları ve kiraladıkları araca bu plakaları taktıktan sonra 4.12.2013 günü saat:01.40'da yakalandıkların anlaşıldığı, plakaların sahibi olarak müşteki ... ... yerine ... gösterilerek yargılamaya devam edildiği, ... ...’ın müşteki sıfatıyla dinlendikten sonra TCK'nın 142/1-e, 143 maddeleri uyarınca karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ... ve ...’ün temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle gerekçesi tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 1412 sayılı CMUK 326/son maddesi uyarınca sanıkların ceza miktarı bakımından kazanılmış haklarının saklı tutulmasına, 18/05/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/21279, Karar No: 2017/23746, Tarih: 31.10.2017

**5. Hukuk Dairesi         2017/21279 E.  ,  2017/23746 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

2- ... vd.

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Arazi niteliğindeki ... ili ... İlçesi ... Mahallesi 189 ada 134 (eski 1679) parsel sayılı ve ... ili ... İlçesi ... Mahallesi 189 ada 135 (eski 1688) parsel sayılı taşınmazlara net geliri esas alınarak değer biçilmesinde, taşınmaz malın niteliği,tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle mülkiyet kamulaştırmasına konu olan pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Ancak;

1-Taşınmazdan geçen enerji nakil hattının güzergahı ve yüzölçümü, geometrik şekline göre irtifak nedeniyle değer kayıp oranının yüzde % 1 alınması, gerekirken daha yüksek alınmak suretiyle fazlaya karar verilmesi,

2-İrtifak Kamulaştırması yapıldığı ve kalan kısmın yüzölçümü geometrik durumu gözetildiğinde arta kalan kısımda değer kaybı olmayacağının düşünülmemesi,

3-Hüküm fıkrasında faiz başlangıç tarihinin infazda teredüt yaratmayacak şekilde yazılmaması,

4-Dava konusu taşınmazdaki irtifak hakkının kullanım hakkı EPDK’ya ait olmak üzere ... adına tesisi ve tesciline karar verilmesi düşünülmeden davacı idare adına tesisi ve tesciline karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 31/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2431, Karar No: 2023/7149, Tarih: 29.05.2023

**4. Hukuk Dairesi         2022/2431 E.  ,  2023/7149 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/70 D.İş, 2022/63 K.

SAYISI : İHK-2022/2116

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun kısmen kabulüne-Tarafların itirazlarının reddine

SAYISI : K-2021/181225

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince taraf vekillerinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

... kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 28.09.2019 tarihinde davacının kullandığı elektrikli bisiklet ile davalı tarafından trafik sigortalı araç ve başka bir aracın karıştığı üç taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını, davalı ... şirketine zararın tazmini için başvuru yapıldığını ancak taleplerine olumlu yanıt verilmediğini iddia ederek, oluşan zararlarının tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, sürekli iş göremezlik tazminatı olarak 42.000,00 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, 1.000,00 TL adli tıp rapor ücretinin de yargılama giderleri arasında kabulüne karar verilmesini talep etmiş, 22.11.2021 tarihinde sürekli iş göremezlik talebini 63.014,66 TL’ ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından uygun ve geçerli sağlık kurulu raporu alınmadığını, başvurunun eksik evrak ile yapıldığını, usulden reddi gerektiğini, başvuranın tek taraflı başvurusu ile aldığı maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor alınması gerektiğini, maluliyet raporuna itiraz ettiklerini, gerekli iyileşme sürecinin beklenmeden rapor alındığını, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, kusur durumunu kabul etmediklerini, kusurun Adli Tıp Kurumu' ndan alınacak rapor ile açıklığa kavuşturulması gerektiğini, müterafik kusur bulunduğundan indirim yapılması gerektiğini, adli tıp raporu ücretinden sigorta şirketinin sorumlu olmadığını, sigorta şirketinin temerrüde düşmediğinden faizden sorumlu tutulamayacağını, yasal faiz dışındaki taleplerin reddi gerektiğini, başvuran lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenecek rakamın 1/5'i oranında olması gerektiğini, savunarak talebin reddini istemiştir.

III. ... KARARI

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, 50.411,73 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 18.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; koruyucu tertibat kullanılmadığı gerekçesiyle müterafik kusur indiriminin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kusur dağılımına ilişkin itirazlarının dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, hükme esas alınan maluliyet raporunun geçersiz olduğunu, maluliyet oranına ilişkin haklı ve hukuki itirazlarının değerlendirme dışı bırakıldığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 yöntemine göre hesap yapılması gerekirken TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin uygulanmasının doğru olmadığını, müvekkili aleyhine adli tıp rapor ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, başvuran lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilebileceğini, ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ... kararının dosya içerisindeki bilgi ve belgeler kapsamında usul ve kanuna uygun, delil değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; koruyucu tertibat kullanılmadığı gerekçesiyle müterafik kusur indiriminin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kusur dağılımına ilişkin itirazlarının dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, hükme esas alınan maluliyet raporunun geçersiz olduğunu, maluliyet oranına ilişkin haklı ve hukuki itirazlarının değerlendirme dışı bırakıldığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 yöntemine göre hesap yapılması gerekirken TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin uygulanmasının doğru olmadığını, müvekkili aleyhine adli tıp rapor ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, başvuran lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilebileceğini, belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, elektrikli bisiklet kullanan davacıya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, elektrikli bisiklet kullanan davacıya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114 üncü maddesi, 718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanunun 48 inci maddesi, 369 uncu maddenin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi

3. Değerlendirme

1. Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tabi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 48 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca; Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır.

Öte yandan Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nun 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi uyarınca teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi dava şartlarındandır. Bu itibarla İtiraz Hakem Heyetince verilen kesin süre içinde teminat yatırılmaz ise anılan hüküm uyarınca dava şartı eksikliğinden dava reddedilir.

MÖHUK’un 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında ise “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre hâkim, yabancı davacının vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir.

Söz konusu anlaşmalardan biri de 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi olup anılan Sözleşme’nin 17 nci maddesinde âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacı Suriye uyruklu olup dosya kapsamından İtiraz Hakem Heyetince başvurucunun teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.