muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1997, Karar No: 2015/1881, Tarih: 30.09.2015

Geçerli bir alt işverenlik sözleşmesi kapsamında çalıştırılan bir işçinin, anılan Sözleşme’nin ilgili maddesine dayanarak asıl işveren tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinin lehe olan hükümlerinden yararlanma veya fark ücret isteme talebi karşısında diğer koşulların varlığı halinde sözleşme hükümlerinin uygulanabileceği konusunda herhangi bir tartışma bulunmamaktadır. 94 sayılı ILO Sözleşmesi, alt işverenlik sözleşmesinin muvazaalı olmasına veya hangi hallerde alt işveren işçisinin asıl işverenin işçisi sayılacağına dair hükümler içermemektedir. Dolayısıyla 94 sayılı ILO Sözleşmesi’ne dayanarak alt işverenlik sözleşmesinin muvazaalı ve dava açan işçinin de asıl işverenin işçisi olduğuna hükmedilmesi hukukun açık ve ağır bir ihlalidir. Alt işverenlik sözleşmesinin muvazaalı olduğu, bu nedenle de dava açan işçinin asıl işverenin işçisi olduğu hususu ile davacı işçinin asıl işverenin imzaladığı toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği, hukuki sonuçları itibarıyla tamamen farklı konulardır. Kısaca; 94 sayılı Sözleşme, geçerli bir alt işverenlik ilişkisi kapsamında çalışan bir işçinin, diğer koşulları taşıması halinde asıl işverenin imzaladığı toplu iş sözleşmesinden yararlanmak istemesi halinde dayanılacak bir normdur.

Kaldı ki, davacı dava ve ıslah dilekçesinde ILO Sözleşmesi’ne dayanmamış, yargılamanın hiçbir aşamasında anılan sözleşmeyi dile getirmemiş, yerel mahkeme de gerekçeli kararında hiçbir şekilde dolaylı da olsa sözleşmeden bahsetmemiştir. Davacı, sadece asıl işveren tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinin hükümlerinden yararlanmak istememiş, ayrıca alt işverenlik sözleşmesinin muvazaalı olduğundan bahisle asıl işverenin işçisi olduğuna hükmedilmesini talep etmiştir. Somut olayda uygulama kabiliyeti olmayan, muhtemelen de bu nedenle davacı ve yerel mahkeme tarafından bir kez bile zikredilmeyen 94 sayılı ILO Sözleşmesinin çoğunluk görüşü tarafından ileri sürülmesi ve bu nedenin onama kararında esas alınması son derece hatalıdır.

Bakım ve onarım işiyle üretim işinin farklı işler olduğu

Bakım ve onarım işiyle üretim işinin farklı işler olduğu

Yapılan işlerin, üretimin eşit parçası şeklinde değerlendirilmesi her iki işin aynı veya benzer işler olduğu anlamına gelmez. Aksi halde çoğunluk görüşünde de hatalı şekilde belirtildiği gibi bir makinenin bakım ve onarımıyla uğraşan bir teknisyenin o makineyi çalıştıran işçi ile aynı işi yaptığına hükmetmek gerekir. Oysa bir makinenin bakım ve onarım işiyle o makinede çalışmanın tamamen farklı işler olduğu izahtan varestedir. Alt işverenlik sözleşmesine konu olan jeneratör, kömür değirmeni, kömür kırıcısı, buhar kazanı, türbin, konveyör ve motor ile elektrik ve su tesisatının bakım ve onarımı asıl işin bir parçası olsa da elektrik üretim işi olarak değerlendirilemez. Anılan makinelerin bakım ve onarımı olmadan elektrik enerjisi üretilemeyeceğini söylemek ve bu işi üretim işi gibi değerlendirmek hatalıdır. Bir makinenin veya aracın imal, bakım, tamir ve onarımı ile bunun üretim amacıyla kullanımı birbirinden tamamen farklı konulardır. Örneğin, işyerinde bulunan buhar kazanını imal eden usta ile kazanın tamir ve onarımını yapan usta, bu kazana sürekli kömür atarak belli basınçta buhar elde eden ve bunu türbine gönderen işçinin görevi birbirinden ayrıdır.

İşyeri veya iş sözleşmesi devrinin muvazaa olarak değerlendirilemeyeceği

Doktrinde farklı görüşler bulunmakla birlikte ihaleyi kazanamayan bir alt işverenin kendi işçilerini ihaleyi kazanan işverene devretmesi işyeri veya iş sözleşmesi devri olarak değerlendirilmelidir. Doğal gibi görünen husus ihaleyi kaybeden alt işverenin tüm işçilerini alarak asıl işverene ait işyerinden ayrılması ve işçilerini kendi işyerine götürmesidir. Alt işverenin kendi işyerinin asıl işverenin işyerine yakın olması durumunda alt işveren bünyesinde çalışan işçiler açısından önemli bir sorun yoktur. Ne var ki alt işverenin kendi işyeri bir başka ilde veya uzak yerde ise çalışanlar için iş koşullarının ağırlaması açısından ciddi bir sorun bulunmaktadır. Uygulamada bir işyerinde çalışan işçilerin önemli nedenler olmadığı sürece çalışma yerini değiştirmek istemedikleri görülmektedir. İşte çalışma ve sosyal hayatın gerçeklerine uygun olan durum da budur. Alt işverenin işyerinin başka il veya uzak yerlerde olması durumunda işçiler evlerini ve çocuklarının okullarını işyerine yakın yere taşımak zorunda kalacaktır. Bu açıdan bakıldığında iş sözleşmesinin veya işyeri devrinin işçiler lehine olduğu görülecektir. İşyeri veya iş sözleşmesinin birden fazla devri halinin muvazaa oluşturacağına dair herhangi bir hukuksal ve yasal bir düzenleme bulunmamaktadır.

Her karar değişikliğinin sürpriz karar olmayacağı

Her karar değişikliğinin sürpriz karar olmayacağı

Yerel mahkeme kararında, aynı konu hakkında verilen kararların 22. Hukuk Dairesi tarafından onandığı, somut olaya ilişkin verilen aynı tür kararın bozulması halinde hukuki güvenilirliğin zedeleneceği, bu durumun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin "sürpriz karar verme" yasağı çerçevesinde kalacağı ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. Maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil edeceği ileri sürülmüş ise de; zaman zaman Yargıtay kararlarında maddi hatalara rastlanmakta, yine aynı kararlarda maddi hatanın taraflardan birisi lehine usuli kazanımlaş hak bahşetmeyeceği vurgulanmaktadır. Mahkeme kararlarında eksik, şeklî ve görünüşte gerekçe yazılması, adil yargılanma hakkının ihlâli sonucunu doğurur. Yargı organları, her iki tarafın iddia ve savunmaları ile delillerini değerlendirip, hangi maddî ve hukukî sebeplerle karar verdiklerini gerekçelerine yansıtmalıdırlar. Ortaya çıkacak karar, hukukun genel ilkelerine, mevzuata ve yerleşik içtihatlara tamamen aykırı ve sürpriz sayılacak nitelikte olmamalıdır. Bu durum yerel mahkeme kararında de değinildiği üzere "sürpriz karar yasağı" olarak da ifade edilmektedir. Ne var ki mevzuata aykırı olan veya bir kanun normunun unutularak hatalı şekilde verilen karardan dönülmesi sürpriz karar olarak değerlendirilemez. Kısaca, sürpriz bir karardan dönülmesi sürpriz olarak kabul edilemez. Aksi takdirde her içtihat değişikliğinin salt bu nedenle sürpriz karar olarak değerlendirilmesi gerekir. Sürpriz olan husus, kararın sonuç değil, gerekçe kısmıyla ilgilidir. Hukuka ve kanuna aykırılık teşkil eden veya hakkaniyete uygun olmayan kararlar emsal gösterilemez. Elektrik Piyasası Kanununun 15. maddesinin söz konusu olmaması halinde 22. Hukuk Dairesinin önceki kararlarında hukuka aykırılıktan bahsedilemez. Asıl işin bölünerek alt işverenlere verilemeyeceği, ancak özel bir yasal düzenleme durumunda verilebileceği Yargıtay ilgili daireleri tarafından kabul edilmektedir. Örneğin, karayollarına ilişkin işler, posta hizmetleri, sağlık hizmetleri ve belediye hizmetleri yasalarındaki özel düzenlemeler nedeniyle bölünerek alt işverenlere verilebilmektedir.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 15. Maddesinin (g) bendi 14.03.2013 tarihli 6446 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmış ve bu yeni yasal düzenlemenin 22. Maddesi gereğince hangi faaliyetlerin hizmet alımı yoluyla yaptırılabileceğinin enerji piyasası kurulu tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Yeni düzenlemeye göre asıl işlerin bölünerek alt işverene verilmesi önünde yasal bir engel yoktur.

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı yerel mahkeme kararının bozulması gerektiği kanaatiyle sayın çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2023/3366, Karar No: 2023/5204, Tarih: 12.09.2023

**1. Ceza Dairesi         2023/3366 E.  ,  2023/5204 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/725 E., 2023/48 K.

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin, hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 26.11.2014 tarihli ve 2013/855 Esas, 2014/800 Karar sayılı kararıyla sanık hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 86 ncı maddesinin birinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (e) bendi, 87 nci maddesinin üçüncü fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası 58 ... maddesinin altıncı fıkrası Esas No : 2023/3366

uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

2. ... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin kararının, sanık tarafından temyizi üzerine, Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 27.09.2022 tarihli ve 2022/7115 Esas, 2022/7372 Karar sayılı kararı ile, "fazla ceza tayini" nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

3. ... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.01.2023 tarihli ve 2022/725 Esas, 2023/48 Karar sayılı kararıyla, sanık hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin birinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (e) bendi, 87 nci maddesinin üçüncü fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası 58 ... maddesinin altıncı fıkrası uyarınca 1 yıl 5 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri, meşru savunmanın koşullarının oluştuğuna, zamanaşımının dolduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Olay günü özel halk otobüsünü kullanan mağdurun kornaya basmasına üzerine sanığın aracını durdurarak indiği, çıkan tartışmada mağdurun koluna vurarak basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek ve hayat fonksiyonlarını orta (2) derecede etkileyen kırık oluşacak şekilde yaraladığı olayda, sanık hakkında kasten yaralama suçundan hüküm kurulduğu belirlenmiştir.

2. Adli tıp raporları, görüntü izleme tutanağı, sanık savunmaları, mağdurun beyanları dava dosyasında bulunmaktadır.

IV. GEREKÇE

1. Olay günü özel halk otobüsünü kullanan mağdurun kornaya basmasına üzerine sanığın aracını durdurarak indiği, çıkan tartışmada mağdurun koluna vurarak basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek ve hayat fonksiyonlarını orta (2) derecede etkileyen kırık oluşacak şekilde yaraladığı olayda, sanık hakkında kasten yaralama suçundan hüküm kurulduğu belirlenmiştir.

2. Adli tıp raporları, görüntü izleme tutanağı, sanık savunmaları, mağdurun beyanları dava dosyasında bulunmaktadır.

IV. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin mağdurun beyanlarıyla uyumlu adli tıp raporu ile saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, saldırı ile savunma arasında orantı bulunmadığı, meşru savunma koşullarının oluşmadığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımın doğru biçimde belirlendiği, suç tarihi dikkate alındığında 5237 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesi birinci fıkrası (d) bendi ve 67 nci maddesi dördüncü fıkrası uyarınca uzatılmış dava zamanaşımı süresinin inceleme tarihi itibariyle dolmadığı anlaşıldığından, hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.01.2023 tarihli ve 2022/725 Esas, 2023/48 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden, sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

12.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23060, Karar No: 2018/18933, Tarih: 22.10.2018

**9. Hukuk Dairesi         2015/23060 E.  ,  2018/18933 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı-birleşen dosya davacısı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davalının 29.09.2007 tarihinden bildirim sürelerine uymadan istifa ettiği 01.03.2012 tarihine kadar mikser şoförü olarak müvekkili şirkette çalıştığını, ... döneminde zaman zaman müvekkili şirket aleyhine açılan iş davalarından bahsederek “Ben artık bu işten sıkıldım, başka bir işte çalışacağım, dava açanların hepsi davaları kazanmakta, bana tazminatımı verin alayım, mahkeme ile beni uğraştırmayın" diye talepte bulunduğunu, 25.07.2012 tarihinde verdiği istifa dilekçesinde maaşların yetersiz olduğundan ve ... şartlarının ağır olduğundan bahisle 01.03.2012 tarihinden itibaren işten ayrılacağını bildirdiğini ve bu tarihte ayrıldığını, sözlü istifa gerekçesi ile yazılı istifa gerekçesinin birbirinden farklı olduğunu, yazılı istifasındaki gerekçelerinin hiçbirinin gerçeği yansıtmadığını, davalının ihbar sürelerine uymadan istifa ettiğini ve müvekkili şirketi yoğun dönemde çok zor durumda bıraktığım, davalının 5 yıldır aynı şartlarda ve aynı işi yaptığını, işyerinde 08.30-18.00 saatleri arasında ve sadece yoğun yaz aylarında ayda 1-2 gün 19.30-20.00’a kadar çalışıldığını, kış aylarında genelde 08.30-15.00 saatleri arasında çalışıldığını, davalının son ücretinin 738.12 TL. net olduğunu iddia ile, 100.00 TL. ihbar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; müvekkilinin 29.09.2007-15.02.2012 tarihleri arasında 24 saat vardiyalı sistemde, 15.02.2012-01.08.2012 tarihleri arasında normal günlük vardiya şeklinde çalıştığını, aylık 1.100.00 TL. ücret aldığını, her ay düzenli ödenen primlerle ücretinin 1.800,00 TL.sini geçtiğini, aylık ortalama 1.800.00 TL. ücret almasına rağmen ... primlerinin asgari ücret üzerinden yatırıldığını, maaş bordrolarında gösterilen tutarın banka aracılığı ile, kalan kısmının elden ödendiğini, ağır ... koşullarına rağmen fazla ... ücretlerini ve işçilik haklarını tam olarak alamaması üzerine bu durumun düzeltilmesini müteaddit defalar bildirmesine rağmen iş koşullarında hiçbir iyileştirme yapılmadığını, işten çıkacağını sözlü olarak bildirdiğini, ancak işveren tarafından yazılı olmadığı müddetçe dikkate alınmayacağı bildirildiğinde 30.07.2012 tarihinde noter ihtarı çekildiğini ve yetkili müdürü de durumdan haberdar ettiğini, iş sözleşmesini feshetmek için ihtarname çektiğini ancak ihbar süresinin sonuna kadar çalışacağını belirttiğini, ihtarname çektiğinin öğrenilmesi üzerine “2 ay sonra çıkacağına şimdi çık, burada çalışamazsın bundan sonra” denilerek işten çıkmaya zorlandığını, bunun üzerine haklı sebeple iş sözleşmesini feshettiği ihtarnameden sonra ihbar süresinde çalışamadan işten ayrılmak zorunda kaldığını, 29.09.2007-15.02.2012 tarihleri arasında çalıştığı 24 saat vardiyalı sistemde hiç hafta tatili kullanmadığını, bu ... şeklinde 24 saat ... 24 saat istirahat olmak üzere çalışıldığını, ayrıca hafta tatili verilmediğini, 15.02.2012 ile 01.08.2012 tarihleri arasında normal vardiyalı sistemde hafta tatili kullanımı başlamakla işyerinde her hafta tatilinden önceki güne adına nöbet yazılması ve bu nöbetlerin de hafta tatilinin sabahına kadar sürmesinin çalışmayı imkansız hale getirdiğini, 15.02.2012 tarihinden 01.08.2012 tarihine kadar 08.30-17.30 saatleri arasında çalışıldığını, tüm resmi tatillerde ... olduğunu ve ücretinin ödenmediğini, son yıl yıllık ücretli iznini kullanmadığını savunarak, birleştirilen davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, esas davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı-birleşen dosya davacısı ... vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı-birleşen dosya davacısı ... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşçi iş sözleşmesini ödenmeyen işçilik alacakları nedeni ile feshetmiş olup, İş Kanunu'nun 24/2-e maddesi gereğince kıdem tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, mahkemece ulusal bayram genel tatil alacakları kabul edildiği halde aksine gerekçe ile kıdem tazminatı talebin reddi hatalıdır.

3-İşçinin feshi haklı nedene dayandığından davacı-birleşen dosya davalısı şirketin ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

2-İşçi iş sözleşmesini ödenmeyen işçilik alacakları nedeni ile feshetmiş olup, İş Kanunu'nun 24/2-e maddesi gereğince kıdem tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, mahkemece ulusal bayram genel tatil alacakları kabul edildiği halde aksine gerekçe ile kıdem tazminatı talebin reddi hatalıdır.

3-İşçinin feshi haklı nedene dayandığından davacı-birleşen dosya davalısı şirketin ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

4-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda imzasız bordrolarda fazla mesai ücreti tahakkuklarının bulunduğu ve karşılığının banka hesabına yattığı gerekçesi ile hesaplamaya gidilmediği anlaşılmıştır.

Dairemiz uygulamasına göre imzasız bordrolarda yer alan ve bankaya ödenen fazla mesai ödemelerinde dönem dışlaması yerine mahsup sistemi geçerlidir. Dosya içerisinde yer alan delil durumuna göre davalı birleşen dosya davacısının haftalık 45 saati aşan çalışmaları mevcut olup bu yönde bir değerlendirme yapılarak hesaplamaya gidilmeli, tahakkuklarda yer alan ödeme tutarları düşülerek fazla mesai alacağının olup olmadığı değerlendirilmelidir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 22.10.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7053, Karar No: 2023/7124, Tarih: 21.06.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/7053 E.  ,  2023/7124 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

KARAR : Red

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen çift ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin herhangi bir işte çalışmadığını, bu nedenle eşinin vefatı üzerine 01.07.2018 tarihinden itibaren kendisine ölüm aylığı bağlandığını, 03.09.2008 tarihinde 06.08.2003 ten önce vefat eden babasından da aylık almak için başvuruda bulunduğunu, kurumca bu talebine, kendisine eşinden dolayı 4A kapsamında aylık bağlandığı, bu aylıktan vazgeçmesi halinde aylık bağlanacağı yönünde cevap verildiğini, müvekkilinin babasının Bağ-Kur sigortalısı olup, 06.08.2003 ten önce yaşamını yitirdiğini, babasından aylık almasına engel durumunu bulunmadığını belirterek, davacı müvekkilinin babasından dolayı da yetim aylığı almaya hak kazandığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.12.2020 tarihli ve 2020/5-2020/285 sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı SGK vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin26.05.2022 tarihli ve 2021/138-2022/901 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkeme kararı yerinde bulunarak istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "... babası üzerinden aylık alma açısından hakkı doğuran olay eşinin vefat ettiği tarih olacağından, söz konusu tarihteki ilgili mevzuatın yukarıda belirtilen maddeleri uyarınca davacının çift aylığa hak kazanamadığı belirgindir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "... babası üzerinden aylık alma açısından hakkı doğuran olay eşinin vefat ettiği tarih olacağından, söz konusu tarihteki ilgili mevzuatın yukarıda belirtilen maddeleri uyarınca davacının çift aylığa hak kazanamadığı belirgindir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve “Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması” başlığını taşıyan 34 üncü maddesinde, sigortalının evli olmayan, boşanan, dul kalan kızlarına ölüm aylığı bağlanabilmesi, bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmama veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olma koşullarına bağlanmış, “Aylık ve gelirlerin birleşmesi” başlıklı 54 üncü maddede ise bu Kanuna göre bağlanacak aylık ve gelirlerin birleşmesi durumunda, hem eşinden, hem de ana ve/veya babasından ölüm aylığına hak kazananlara, tercihine göre eşinden ya da ana ve/veya babasından bağlanacak aylığının bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Mahkememizce yapılan değerlendirmelere göre; davacının, babası üzerinden aylık alma açısından hakkı doğuran olayın eşinin vefat ettiği tarih olması gerektiği, söz konusu tarihteki 5510 sayılı Kanun'un 34 ve 54 ühcü maddeleri uyarınca davacının çift aylığa hak kazanamadığı anlaşılmış, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesi ile aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, kazanılmış hakkı olduğunu, dava açıldığı tarihteki mevzuata göre değerlendirme yapılması gerektiğini, emsal Yargıtay karaları nazarında kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacıya çift ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 34 ve 54 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.