muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2260, Karar No: 2024/1326, Tarih: 21.02.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/2260 E.  ,  2024/1326 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2015/716 Esas, 2022/912 Karar

DAVA TARİHİ :

HÜKÜM/KARAR : Davanın Reddi

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin ithal ettiği TEXJET marka tekstil yazıcı (baskı) makinesini ticari işletmesinden kullanmak üzere satın aldığını, davalının bu makinelerin TSE garantili olduğunu belirttiğini, bu cihazın teslim alındıktan sonra bir çok defa aynı arızayı yaptığını, süresi içerisinde satıcıya bildirdiklerini, davalı şirket temsilcileri ile bir çok kez telefon ve elektronik ortamda görüşmeler yapıldığını, makinedeki ayıpların giderileceği konusunda davacıda güven duygusu yarattıklarını ve oyaladıklarını ancak davalının bu ayıbı gidermediğini, Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/31 D.İş sayılı dosyası ile bilirkişi incelemesi yaptırdıklarını, Ankara 20. Noterliğinin 10.11.2011 tarih ve 18233 yevmiye nolu ihtarnamesini keşide ettiklerini, davalı şirketin TSEK ve CE markasını kullanma yetkisi olmadığını öğrendiklerini, bugüne kadar dava konusu makinenin ne onarımının ne de ayıpsız misli ile değişiminin yapılmadığını, bu sebeple fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla satılan malın fatura bedeli olan 26.529,62 TL'nin fatura tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline, dava konusu malın onarımını için yapılan 5.084,85 TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline, bedelin iadesi ile ilgili talebin kabul görmemesi halinde ayıpsız yenisi ile değiştirilmesine ve onarım bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ürünle ilgili gerekli bilgilendirmenin yapıldığını, ürünün kurulumunun yapılacağı yerde elektrik aksamının düzenli olmasının gerektiğinin bildirildiğini, ürünün teslimi yapılarak gerekli eğitimin verildiğini, davacının ürünün kurulacağı yer ile ilgili bir problem olmadığını bildirdiğini, ürünle beraber gerekli tüm teçhizat ve kullanım kılavuzunun CD halinde alıcıya teslim edildiğini, davacının işyerinde elektrik aksamında bozukluk olduğundan bir takım parçaların yandığını, kendi bildiği yere tamir ettirmeye çalıştığını, bu serviste gerekli onarım sağlanamayınca müvekkiline haber verdiğini, şirket yetkilisinin ürünün bulunduğu yere giderek mevcut durumu tespit ettirdiğini, davacının işyerindeki elektrik aksamının sorunlu olduğunu beyan ettiğini, kendilerinin yardımcı olmak istemesine rağmen davacı tarafın masraf yapmaktan kaçındığını, arızanın bu sebeple tekrarladığını, parçaların yenilenmesi gerektiğinin bildirilmesine rağmen pahalı olduğu gerekçesi ile eski parçaların onarılarak ürüne monte edilmesini talep ettiğini ve bu sebeple arızanın giderilemediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 15.01.2014 tarih, 2012/346 E. ve 2014/17 K. sayılı kararı ile dava konusu cihazın kurulu bulunduğu işyerinin elektrik aksamında bu cihazda arızaya sebebiyet verecek herhangi bir olumsuzluk bulunmadığı anlaşıldığından davalının cihazdaki arızanın elektrik aksamından kaynaklandığı savunmasına itibar edilmediği, cihazdaki ayıbın gizli ayıp olduğu, dava tarihine kadar davacının kısmen de olsa satışa konu cihazdan istifade etmiş olması, satıcının da satış bedelinden yararlanması dengesi gözetilerek hakkaniyet gereği iade tarihinden itibaren tarafların tacir olması sebebiyle avans faizine hükmedilmesi gerektiği, onarım bedelinin ödendiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; satılan malın bedelinin iadesi davasının kabulü ile dava konusu malın iadesi koşuluyla 26.529,62 TL'nin iade tarihinden itibaren geçerli avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, onarım bedelinin tazminine yönelik açılan davanın kısmen kabulü ile 3.882,78 TL'nin (2.863,66.-TL yönünden 26.08.2010, 901,12 TL yönünden 17.09.2010, 118 TL yönünden ise 21.09.2010) tarihinden geçerli olmak üzere avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

B. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 13.10.2014 tarih, 2014/10087 E. ve 2014/15004 K. sayılı kararıyla verilen karar "Hükme esas alınan bilirkişi raporu yeterli incelemeyi içermediği gibi Yargıtay denetimine elverişli de değildir. Bu durumda mahkemece dava konusu cihaz üzerinde konusunda uzman bir bilirkişiye inceleme yaptırılarak cihazın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliği ve buna göre süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı hususlarında ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir" gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 26.12.2022 tarih, 2015/716 E. ve 2022/912 K. sayılı kararı ile uyulan bozma ilamı gereği 25.03.2016 tarihinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda makinenin tesliminin yapıldığı tarih itibariyle garanti süresinin dolduktan sonra arızalanması nedeniyle davalının ücreti karşılığı arıza onarım ve servis hizmeti sağlamakla yükümlü olduğunun, davalının bu hizmeti yerine getirmediğine dair bir bulgu olmadığının, makinenin kullanılamaz hale gelmesinde ayıp bulunduğu yönünde teknik bir bulgu mevcut olmadığının mütalaa edildiği, daha sonra alınan bir başka bilirkişi heyeti raporunda dava konusu makinenin kurullarınca incelenememekle birlikte, daha önceki bilirkişi raporlarında yapılan tespitlere göre ayıbın "gizli ayıp" niteliğinde olduğu, davacının ayıp ihbarının süresinde olmadığı ve bu nedenle alacak taleplerinde haklı olmadığı hususunun belirlendiği, makinenin ikinci heyet tarafından incelenmesi için girişilen çabalarınsa makinenin yed'i emin deposunda bulunamaması nedeniyle sonuçsuz kaldığı, dava konusu makinenin 21.08.2008 tarihinde satın alındığı ve aynı tarihte çalışır durumda teslim edildiğine dair servis formunun dosyada mevcut olduğu, garanti süresinin 1 yıl olduğu, davacı tarafça davalıya ilk defa ayıp ihbarının 03.12.2009 tarihinde yapıldığı, bu tarihten önce ayıp ihbarı yapıldığına dair delil bulunmadığı, 03.12.2009 tarihinde "eski Polyprint board değiştirilip eski board BTC'ye gönderilecek" kaydıyla servis formu düzenlendiği ve akebinde 09.07.2010 tarihinde "makinaya elektrik gelmiyor” şikayetiyle “Tespit Edilen Arıza” bölümünde “Elektriksel bir arıza, Texjet board, kablolar, Epson board test edilmeli. Daha önce Epson Ankara teknik servisine gönderilmiş, fakat serviste arıza giderilememiş'' şeklinde; 26.08.2010 tarihinde "yazıcı ve tabla bölümü çalışmıyor. Epson anakartta ve güç kaynağında kısa devre oluşmuş, Texjet anakartta hasar meydana gelmiş. Board assey encoder pf hasar görmüş." tespitine yer verildiği, “Yapılan İşlemler" bölümünde "Teyjet anakart, güç kaynağı Epson anakart, assy encoder pf kartı değişti. Makinanm çalışması ve testleri için gerekli olan 8 adet dıımper, baskı kafası temizleme pompa ünitesi, silecek, boya püskürtme bölümü, 8 adet kartuş" açıklamasının yer aldığı. "Makina çalışır hale getirildi. Baskı testleri yapıldı. Müşteriye çalışır halde teslim edildi

. Board assey encoder pf hasar görmüş." tespitine yer verildiği, “Yapılan İşlemler" bölümünde "Teyjet anakart, güç kaynağı Epson anakart, assy encoder pf kartı değişti. Makinanm çalışması ve testleri için gerekli olan 8 adet dıımper, baskı kafası temizleme pompa ünitesi, silecek, boya püskürtme bölümü, 8 adet kartuş" açıklamasının yer aldığı. "Makina çalışır hale getirildi. Baskı testleri yapıldı. Müşteriye çalışır halde teslim edildi.’’ şeklinde arıza tespitlerinin yapıldığı, olay tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 25 inci maddesinde alıcının açık ayıplarda 2 gün, gizli ayıplarda 8 gün içinde satılanı muayene ettirmek suretiyle emtianın ayıplı çıkması halinde, derhal satıcıya bildirmekle yükümlü olduğunun, diğer hallerde ise 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 198 inci maddesinin iki ve üçüncü fıkralarının uygulanacağının düzenlendiği, 818 sayılı Kanun'un198 inci maddesinde; muayene ve ihbar külfetini yerine getirmeyen alıcının, malı olduğu gibi kabul etmiş sayılacağının, adi bir muayene ile meydana çıkmayacak nitelikteki ayıbın ortaya çıkması halinde, alıcının bunu derhal satıcıya bildirmesi gerektiğinin hükme bağlandığı, aynı Kanun'un 207 nci maddesinde ise; ayıba karşı tekeffüle ilişkin davaların, ayıp daha sonra ortaya çıkmışsa bile, malın tesliminden itibaren 1 yıl içinde sakıt olacağına, ancak satıcının alıcıyı iğfal etmiş olması halinde 1 yıllık sürenin uygulanmayacağına yer verildiği, dava konusu makinenin garanti süresinin 1 yıl olduğu ve çalışır bir durumda teslim edildiği, meydana gelen ilk arızanın 03.12.2009 tarihinde düzenlenen "Servis Formu" ile giderildiği, davacı tarafından garanti süresi bitmeden önce ve arıza ortaya çıkar çıkmaz davalıya 03.12.2009 tarihinden önce ihbarda bulunduğuna dair dosyada delil bulunmadığı, bilirkişi kurulunun 20.10.2017 tarihli kök raporu ve 05.10.2022 tarihli ek raporuna göre; dava konusu makinedeki ayıbın "gizli ayıp" niteliğinde olduğu, ancak 818 sayılı Kanun'un anılan hükümlerine göre ayıba karşı tekeffüle ilişkin davaların ayıp daha sonra ortaya çıkmışsa bile, malın tesliminden itibaren 1 yıl içinde sakıt olacağı, ancak satıcının alıcıyı aldatması halinde 1 yıllık sürenin uygulanmayacağı, mevcut dosya kapsamına göre de bu yönde bir delil bulunmadığı, bu nedenle davacı alıcının ayıp ihbarının süresinde olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince karar temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma kararı sonrasında alınan ikinci raporda bilirkişilerin davaya konu cihazı yed'i emin deposunda bulunamaması nedeniyle inceleyemediklerini, bozma ilamının gereklerinin yerine getirilemediğini, Mahkemece ayıp ihbarının süresinde olmadığının re'sen gözetilemeyeceğini davalının bu yönde bir def'inin olmadığını, kaldı ki davalının aralarındaki yazışmalarda ayıbın varlığından haberdar olduğunu, davalı şirket müdürünün gönderdiği e-mailde arızadan haberdar olduğunu belirttiği, şu halde ayıbın süresinde ihbar edilmediği gerekçesiyle davanın reddinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki satım sözleşmesinden kaynaklı ayıp nedeniyle ödenen bedelin iadesi, kabul edilmemesi halinde ayıpsız misliyle değiştirilmesi ve onarım bedelinin tahsili istemine ilişkindir

2. İlgili Hukuk

1.6762 sayılı Kanun'un 25 inci maddesi,

2.818 sayılı Kanun'un 198 inci maddesinin iki ve üçüncü fıkraları ile 207 nci maddesi

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davalı yan zamanaşımı def'inde bulunmamasına rağmen 818 sayılı Kanun'un 207 nci maddesindeki bir yıllık zamanaşımı süresinin hak düşürücü süre olduğu yanılgısıyla karar verilmiş olması hatalıysa da, hak düşürücü süre olan ayıp ihbarının süresinde yapılmadığının anlaşılmasına ve süresinde ayıp ihbarında bulunulmayan malın ayıplı haliyle kabul edilmiş sayılacak olmasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

V. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7927, Karar No: 2014/1544, Tarih: 03.03.2014

**23. Hukuk Dairesi         2013/7927 E.  ,  2014/1544 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/05/2013

NUMARASI : 2011/250-2013/309

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların murisi M. A. ile dava dışı yüklenici M. S. D. arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, inşaata başlandığını, daha sonra arsa sahibinin inşaatın sözleşmeye uygun yapılmadığı iddiasıyla sözleşmenin feshi ve inşaatın yıkılması talepli dava açtığını, Küçükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 06.07.2001 tarih ve 2000/535 E., 2001/1097 K. sayılı ilamıyla sözleşmenin feshine ve binanın yıkılmasına karar verildiğini, karardan sonra davalılar ile yüklenicinin haricen anlaşarak, sözleşmeyi fiilen hayata geçirdiğini, yüklenicinin davalıların muvafakatı ile inşaata devam edip bitirdiğini, arsa sahibinin mirasçıları olan davalıların sözleşmeye göre kendilerine ait olan daireleri çekince göstermeden kabul ettiklerini, yüklenicinin kendisine kalan daireleri kaba inşaat halinde üçüncü şahıslara sattığını, müvekkilinin de sözleşmenin mahkeme kararı ile feshedildiğini bilmeden 10 nolu daireyi kaba inşaat halinde yükleniciden satın aldığını, iç kısımlarını müvekkilinin yaptırdığını, davalıların satıştan ve ince işlerin müvekkilleri tarafından yapıldığından haberdar olmasına rağmen hiçbir itirazda bulunmadığını, davalıların yükleniciden daire satın alanların tapularını devrettiğini sadece müvekkilinin tapusunu vermediğini, müvekkilinin davalılarca haksız olarak istenen parayı vermediği için tapusunun devredilmediğini, TMK'nın 724. maddesindeki koşulların oluştuğunu, her bir daireye isabet eden payının 1/16 olduğunu ileri sürerek, davalılara ait payların 1/16 payına isabet eden miktarının iptali ile bu 1/16 payın müvekkili adına tapuya kayıt ve tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, müvekkillerinin murisi ile yüklenici M. S. D. arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, yüklenicinin kaçak ve ruhsatsız inşaat yapması nedeniyle mahkemece, sözleşmenin iptali ile kaçak yapının yıkılmasına karar verildiğini, davacının sözleşmenin iptalinden sonra yükleniciden daire satın aldığını, davacının hakkında açılan tecavüzün önlenmesi davasını sürüncemede bırakmak için kötüniyetli olarak bu davayı açtığını, yüklenicinin binayı yapmadığı için tapuya hak kazanmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tapu maliklerinin sözleşmenin feshi ve binanın yıkımına dair karar bulunmasına rağmen, yüklenici ile birlikte hareket ederek, kaçak yapının tamamlanmasına, yüklenicinin üçüncü kişilere taşınmaz satmasına göz yumdukları, yine davalıların davacı ve diğer üçüncü kişilerin yeri satın almalarından sonra, ince işlerini yapmalarına ve bu suretle masraf etmelerine rıza gösterdikleri, davalıların bu eylemlerinin iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığı, sonuçlanan Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/17 Esas sayılı dosyasında, davacının taşınmaza müdahalesinin önlenmesine karar verilse de, anılan dosyada ecrimisil taleplerinin red edilmek suretiyle davacının taşınmazda bulunmasının, davalıların rızası ile gerçekleştiğinin kabul edilmiş olduğu, yine aynı dosyada işbu davaya konu olan temliken tescile yönelik delillerin toplanmadığı, sadece mevcut tapu kayıtları itibariyle taşınmazda paydaş olmaması nedeniyle müdahalenin önlenmesine karar verildiği, ancak, mahkemece bu dosyasında toplanan deliller ışığında her ne kadar davacı ile davalılar arasında yapılmış geçerli bir gayrimenkul devir sözleşmesi yoksa da, yükleniciden gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine güvenerek yer alan davacıya, davalıların herhangi bir engel çıkarmadıkları, kaçak da olsa kendilerine ait bağımsız bölümleri teslim alıp tasarruf ettikleri ve yüklenicinin satış yaptığı üçüncü şahısların tapularını devrettikleri dikkate alındığında, davacı açısından da TMK'nın 2. maddesinde yazılı iyiniyet kuralları çerçevesinde mülk edinme koşullarının gerçekleştiğini kabul etmek gerektiği, diğer taşınmaz satın alanlara yapının kaçak olması nedeniyle arsa pay devri yapıldığına göre, davacıya devredilmesi gerekenin de 1/16 arsa payı olduğunu, davalılar eşit paya sahip olduklarından, davalıların payı üzerinde 1/32'şer hissenin iptali ile toplam 2/32 hissenin davacı adına tescili gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile İstanbul İli, K.. İ., S... Mahallesi, 320.85 m² yüzölçümlü, 661 Ada, 1 Parsel sayılı taşınmazda davalı B.. A.. adına kayıtlı paydan 1/32 pay ve davalı H.. A.. adına kayıtlı paydan 1/32 payın tapu kaydının iptali ile iptal edilen 2/32 payın tapu kaydının davacı Mehmet oğlu M.. T.. adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, dava dışı yükleniciden haricen satın alınan ve davalılar murisi arsa sahibi adına kayıtlı daireye ilişkin tapu kaydının iptali ve tescil istemine ilişkindir. Dosya kapsamından Küçükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2000/535 Esas, 2001/1097 Karar sayılı ilamı ile davalıların murisi olan arsa sahibi ile dava dışı yüklenici arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin binanın projesiz ve ruhsatsız olduğu, yüklenicinin edimini yerine getirmediği gerekçesiyle feshine karar verildiği, kararın 14.09.2001 tarihinde kesinleştiği, davacının dava dışı yükleniciden 12.01.2005 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle daire satın aldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafça, sözleşmenin feshinden sonra yüklenici ve arsa sahibinin mirasçılarının haricen yapılan sözleşme ile kaçak yapıyı tamamlanması konusunda anlaştıkları ve sözleşmeyi fiilen hayata geçirmiş oldukları ileri sürülmüş olup, mahkemece de bu iddia benimsenerek, davalıların iyiniyetli olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kural olarak, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri karşılıklı edimleri içeren, iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdir. Sözleşmenin taraflarından arsa sahibi, sözleşmeye uygun koşullarda arsasını yükleniciye teslim etmek, yüklenici kendisine karşı edimini yerine getirdiğinde de edimi karşılığı yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunu ona devretmekle yükümlüdür. Sözleşmenin diğer tarafı olan yüklenicinin bedele, başka bir anlatımla sözleşmede kararlaştırılan tapu payı veya bağımsız bölümlere hak kazanabilmesi için inşaatı sözleşme ve ekleri ile tasdikli proje ve inşaat ruhsatı ile kamu düzeninden olan imar mevzuatı ve bu doğrultuda çıkartılan Deprem Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak tamamlayıp, arsa sahiplerine teslim etmesi gerekir. 3194 sayılı İmar Yasası uyarınca her türlü bina inşaatının yerel idarenin tasdikli projesine uygun yapılması zorunludur. Şayet inşaata kısmen veya tamamen tasdikli projesine aykırı imalat var ise aynı Yasa'nın 32. maddesi uyarınca inşaatın yıkımı gerekir. Yıkılacak yerlerle ilgili olarak da, kazanılmış ekonomik değerden söz edilemez ve bağımsız bölüm tapusuna hak kazanılamaz. İmar Yasası kamu düzenine ilişkin olup mahkemenin re'sen göz önünde bulundurması gerekir. İlke olarak, İmar Kanunu'nun emredici hükümlerine aykırı biçimde inşa edilmiş kaçak yapılar için imalat bedeli ve tapunun tescili talep edilemez ise de, bu yapıların ruhsata bağlanarak yasal hale getirilmeleri durumunda hukuki korumanın başlayacağı, imalat bedelinin ve tapu tescilinin talep ve dava edilebileceği kuşkusuzdur.

Davacı harici satım sözleşmesine dayanmıştır. Arsa sahibi davalı ile arasında arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi bulunan yüklenicinin şahsi hakkını üçüncü kişiye temlik etmesi halinde üçüncü kişinin ifâ talep edip edemeyeceğinin saptanmasında öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Davaya konu olayın, temlik işleminin hukuki niteliği, arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde yüklenicinin borçlarının neler olduğu ve arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Alacağın temliki ve borcun nakli dava tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı BK'nın 162 ila 181. maddelerinde düzenlenmiştir. Temlik, alacağın ona bağlı bütün (yan ve öncelik) hakları ile birlikte devralana geçmesini sağlar ve bu işlem yapılırken borçlunun rızası alınması gerekmez. Temlik, hatta borçlunun muhalefetine rağmen geçerli olarak doğar ve hükümlerini hasıl eder. Borçlunun temlikten sonraki asıl muhatabı artık alacağı temellük eden (devralan) kişidir. Bu itibarla borçlunun borçtan kurtulabilmesi için temlik işleminden sonra borcunu devralan kimseye ifa etmesi gerekir. Kural budur. Şu hale göre temlik anına kadar borçlu temlikin dışında iken temlik anından itibaren evvelki alacaklı temlik işleminin dışına çıkmaktadır.

Temlikin, temlik edenle borçlu (arsa sahibi) arasında bazı ilişkilerin doğmasına neden olduğu çok açıktır. Zira, temlik alan evvelki alacaklının yerine geçmiş, borçludan (arsa sahibinden) ifayı istemek, gerektiğinde de borçluyu ifaya zorlamak onun hakkı olmuştur.

Arsa sahibi ile arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi bulunan yükleniciden sözleşmesinde ona bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü temlik alan üçüncü kişinin, arsa sahibini (borçluyu) ifaya zorlayabilmesi için öncelikle temlik işlemini ve işlemin sıhhatini kanıtlaması gerekir. Fakat temlik işlemi kanıtlanmış olunsa da yukarıda açıklandığı üzere ifa talebinin muhatabı olan arsa sahibi ifaya derhal uymak zorunda değildir. Gerçekten Borçlar Kanunu'nun 167. maddesine göre “Borçlu temlike vakıf olduğu zaman temlik edene karşı haiz olduğu def'ileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir. Buna

göre temliki öğrenen borçlu temlik olmasaydı önceki alacaklıya karşı ne tür def'iler ileri sürebilecekse, aynı def'ileri yeni alacaklıya (temlik alan üçüncü kişiye) karşı da ileri sürebilir