muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/97, Karar No: 2013/1709, Tarih: 20.03.2013

Karşı davacılar, sözleşmenin feshinden bahsetmemiş ve sadece taşınmaza elatmanın önlenmesini ve taşınmazın teslimini istemişler ise de, bu istemin fesih istemini de içerdiği kabul edilmelidir. Somut olayda, asıl davada davacı yüklenici tarafından arsa sahiplerine davadan önce gönderilen ........2008 tarihli ihtarnamede, arsa sahipleri dışında diğer parsel malikleriyle anlaşıldığı, ... bloktan oluşan 249 daireli konutların inşa edileceği, tüm parsellerin tek ada oluşturması için imar uygulamasına girişildiği, harita mühendisi ile sözleşme imzalanarak parasının ödendiği, inşaatın mimari ön proje ve kesin proje çalışmalarının bitirildiği belirtilerek azledilen vekaletnamedeki yetkileri içeren yeni bir vekaletnamenin verilmesi istenmiştir. Karşı davacıların, sözleşmelerinde kararlaştırılmayan komşu parsellerle tevhid işlemini kabul etmeye zorlanamayacakları, sözleşmeye uygun inşaat yapılmasını talep etmekte haklı bulundukları, bu nedenle vekaletten azilde ve sözleşmeyi fesihte haklı oldukları anlaşıldığından, mahkemenin, komşu parsellerle tevhid yapılıp sekiz bloktan oluşan inşaat yapılmasında arsa sahibi karşı davacılar yönünden herhangi bir aleyhe tespitin mevcut olmadığına ilişkin gerekçesinde isabet bulunmamaktadır. Bu durumda mahkemece, elatmanın önlenmesi isteminin, fesih iradesini içerdiği, sözleşmenin geriye etkili biçimde fesih koşullarının oluştuğu gözetilerek, asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile sözleşmenin geriye etkili biçimde feshine, karşı davalı yüklenicinin elatmasının önlenmesine, taşınmazın teslimine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

c) Kabule göre de, davacı yüklenici tarafından asıl davada azledildiği vekaletnamedeki yetkilerin verilmesi istendiği halde mahkemece, HMK'nın .... maddesi hükmüne aykırı olarak talebi aşacak şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

...) Karşı davada davalı yüklenici vekilinin katılma yolu ile temyiz itirazlarına gelince;

Bozma nedenine göre, karşı davada davalı vekilinin katılma yolu ile temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1a) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl davada davalılar-karşı davada davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (1b) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalılar-karşı davacılar yararına BOZULMASINA, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, karşı davada davalı yüklenici vekilinin katılma yolu ile temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, ....03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10221, Karar No: 2014/24939, Tarih: 04.11.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/10221 E.  ,  2014/24939 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 15. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 10/09/2013

NUMARASI : 2012/81-2013/171

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kısmen kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş, davacı vekili de temyiz dilekçesinde duruşma isteminde bulunmuş olmakla, duruşma için belirlenen 04.11.2014 günü temyiz eden taraf vekillerinin yüzlerine karşı duruşmaya başlanarak tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabülüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Davalı idarece dava konusu taşınmazların bulunduğu yere ilişkin kentsel dönüşüm projesi nedeniyle yapılan kamulaştırma işlemine dayanılarak davacı taraf ile davalı idare arasında Kamulaştırma Kanununun 8. maddesi gereğince tarafların uzlaşması nedeniyle yapılan Kadastro Arsa Sözleşmesinin gereği davacılar tarafından ferağ verilerek taşınmazın tapusunun davalı idareye devredildiği, ancak davalı idarece sözleşmede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmediği analaşılmıştır.

Bu sırada, Dikmen Vadisi 1, 2, 3, 4 ve 5. etaplara ilişkin Konut ve Çevre Geliştirme projesi kapsamındaki 1, 2 ve 3. Etap çalışmalarının tamamlanıp hayata geçirildiği 4 ve 5. Etap uygulaması nedeniyle dava konusu taşınmazı da kapsayan bölgede fiilen çalışmaların başladığı, bu plan kapsamında kalıp da anlaşma sağlanan şahıslara ait tüm konutların ve dava konusu taşınmazların etrafındaki yapı ve muhtesatların da yıkıldığı, bu alan içinde inşaat ve hafriyat çalışmalarının devam ettiği, muhtelif yerlerde şantiyeler kurulduğu, yapılan yıkımlar nedeniyle yolların, telefon ve elektrik hatlarının tahrip edildiği, bölgenin topografik yapısının bozulduğu, dava konusu taşınmazlardan yararlanma ve kullanma olanağının ortadan kalktığı, bu nedenle dava konusu taşınmaza kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Belirtilen nedenlerle, projenin bir bütün olduğu, davacıya ait davalı idareye devredilen taşınmazların da Dikmen Vadisi 4 ve 5. Etap Kentsel Dönüşüm alanı içerisinde kaldığı anlaşıldığından, mahallinde yapılan keşif sonucu, taşınmazın değerinin, bilirkişi kurulunca düzenlenen rapor ile tesbit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Ancak;

1)Taraflar arasında yapılan 05.06 .2006 tarihli sözleşme uyarınca davacının edimini yerine getirmesinden sonra , davalı idare tarafından alınan15.05.2009 tarihli Belediye Meclis kararı uyarınca sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilmesi ve taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle uğranılan zararın tazmini için iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

1)Taraflar arasında yapılan 05.06 .2006 tarihli sözleşme uyarınca davacının edimini yerine getirmesinden sonra , davalı idare tarafından alınan15.05.2009 tarihli Belediye Meclis kararı uyarınca sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilmesi ve taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle uğranılan zararın tazmini için iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 125/son maddesinde "Sözleşmeden dönme halinde taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini isteyebilir." hükmü yer almakta olup , mahkemece sözleşmenin hükümsüz kalması nedeniyle davacının uğradığı zararın tazmini sırasında kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tamamı hesaplanarak bulunacak miktardan, davacıya idare tarafından yapılan ödemenin mahsubu yerine, sözleşme geçerli imişçesine davalı idarenin yaptığı 37.134,90 TL' ödemenin 119,79 metrekare taşınmaz bedeline tekabül ettiği kabul edilmek suretiyle hesaplama yapılarak eksik bedele hüklmolunması doğru olmadığı gibi,

2- 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinde değişiklik yapan ve 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın 21.maddesi ile "kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davalarında mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespit davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir. ... açılan ve kesinleşmeyen davalarda da uygulanır." hükmünün getirilmiş olduğu gözetildiğinde, harç ve vekalet ücretinin maktu olarak hüküm altına alınması gerektiğinden;

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenle HUMK’nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine, temyiz eden taraflar yararına karşılıklı olarak yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 1.100,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınıp davacıya, 1.100,00-TL vekalet ücretinin de davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 04.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/752, Karar No: 2006/2571, Tarih: 01.05.2006

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2006/752 E.  ,  2006/2571 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Birleşen davada, davacı arsa sahibi yapılmayan asansörün ve mutfak dolaplarının bedelinin de tahsilini istemiş, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Yapılan araştırma sonunda inşaatta asansör yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılmış, asansörün de dava sırasında monte edildiği belirlenmiştir. İnşaat anahtar teslimi suretiyle bitirileceğinden davacıya ait mutfak dolaplarının da yüklenici tarafından amacına uygun biçimde yapılıp yerine monte edilmesi zorunludur. Kooperatif üyeleri için yapılan mutfak dolaplarını davacının beğenmediği kanıtlanmadığı gibi teklif olunan dolapların amacına uygun bulunup bulunmadığı da belli değildir. O halde davalı mutfak dolabı yapımı ve

montaj bedellerini ödemekle yükümlüdür. Öte yandan dava tarihi itibariyle davacı ayıplı imalât dışındaki bedelleri istemekte haklı olduğundan bilirkişiden alınan raporda saptanan mutfak dolapları bedeline hükmedilmeli masraf ve vekalet ücretinde de davacının haklılığı gözetilmelidir. Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde birleşen davanın reddedilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1.bentte yazılı nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, 2.bent uyarınca kararın temyiz eden davacı ... ... ... yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 01.01.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6255, Karar No: 2012/6903, Tarih: 18.06.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/6255 E.  ,  2012/6903 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçu ve çocuğun basit cinsel istismarı suçlarından (iki kez) sanık ...'ın yapılan yargılaması sonunda, mağdureler ...'ye yönelik beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçlarından (üç kez) mahkûmiyetine dair Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 27.12.2011 gün ve 2011/171 Esas, 2011/534 Karar sayılı hükümlerin Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelendi;

Sanık müdafiin süresinden sonra vâki duruşmalı inceleme isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 318. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin duruşmasız yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilllerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, yerinde görülmeyen sanık müdafiin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükümlerin ONANMASINA, 18.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11768, Karar No: 2021/12302, Tarih: 01.11.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/11768 E.  ,  2021/12302 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

TALEP EDEN : ...

KAYYIM TAYİNİ : ...

Kayyım tayini istemine ilişkin olarak açılan davada, ... Sulh Hukuk Mahkemesi ile ... Batı 2. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R-

Dava, kayyım tayini istemine ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince, kayyım atanması talep edilen yaşı ... yerleşim yeri adresinin "... ... Mah. 72. Cad. B-5 Blok no:5 iç kapı no;3 ... ..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Batı 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce, ... İlçe ... Müdürlüğü'nün 24/12/2019 tarihli müzekkere cevabında kayyım tayini istenilen ... ... Mah. ... Tekin Sokak No:12 ... adresinde ikamet ettiği bildirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanunu'nun 426. maddesinde "Vesayet makamı, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hallerde ilgilisinin isteği üzerine veya re'sen temsil kayyımı atar. Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile ... veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa..." hükmü; 431. maddesinde ise "Vasinin atanması usûlüne ilişkin kurallar, kayyım ve yasal danışmanın atanmasında da uygulanır." hükmü getirilmiş, aynı Kanunun 411. maddesi ile de, vesayet işlerinde yetkinin, ... veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine ait olacağı düzenlenmiştir.

Dosya kapsamında ... İlçe ... Müdürlüğü'nce yapılan kolluk araştırması sonucunda kayyım tayini istenilen ... “... mahallesi ... Tekin Sokak No:21/1 iç kapı no: 12 Merkez/...“ adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nde çözümlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ve 5235 sayılı Kanun'un 36/3. maddesi gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 01/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22407, Karar No: 2016/3189, Tarih: 14.03.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/22407 E.  ,  2016/3189 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava prime esas kazanç tutarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddesidir.

Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı ...’na davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek

olmadığı kanıtlanabilir. Ücretin mevcut delillerle şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi mümkün bulunmayan kimi durumlarda, yapılan iş, hizmet süresi ve diğer belirleyici özellikler belirtilmek suretiyle ilgili meslek örgütlerinden sorulmak suretiyle de belirlenebilir. Meslek örgütlerince bildirilen ücret miktarları tarafları ve mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olmayıp, diğer bilgi ve belgelerle de desteklenmeleri gerekir.

olmadığı kanıtlanabilir. Ücretin mevcut delillerle şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi mümkün bulunmayan kimi durumlarda, yapılan iş, hizmet süresi ve diğer belirleyici özellikler belirtilmek suretiyle ilgili meslek örgütlerinden sorulmak suretiyle de belirlenebilir. Meslek örgütlerince bildirilen ücret miktarları tarafları ve mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olmayıp, diğer bilgi ve belgelerle de desteklenmeleri gerekir.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. 82. madde de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı, davalı işveren yanında 01.02.1998-12.07.2012 tarihleri arasında son olarak aylık net 1.500 TL ücretle çalıştığını, aynı dönemde primlerinin eksik yatırıldığını ve belirtilen dönemlerde yatırılmayan primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmasını talep etmiş, mahkemece kısmen kabulle “01/10/2011-12/07/2012” tarihleri arasında aylık 1685 TL brüt ücretle çalıştığının tespitine” karar verilmiştir.

Yerel mahkemece, tespitine karar verilen sürede davacının aldığı aylığın tespitinde, emsal ücret araştırması ve tanık beyanlarından hareketle sonuca gidilmiş ise de, yukarıdaki esaslar dahilindeki deliller celp edilip, değerlendirildikten sonra, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 14.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2015/6654, Karar No: 2018/1095, Tarih: 22.02.2018

**1. Hukuk Dairesi         2015/6654 E.  ,  2018/1095 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 22.02.2018 Perşembe günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalı vekili Avukat ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, koşullu bağıştan rucu sebebine dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, dava konusu 3 nolu parselin ... hizmet binası ve santral yapılmak koşulu ile ilgili idareye bedelsiz devredildiğini, ancak koşul yerine getirilmediği gibi taşınmazın satışı için hazırlık yapıldığını öğrendiklerini ileri sürerek tapu iptali-tescile karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, taşınmazın koşulsuz devredildiğini, ayrıca zamanaşımı süresinin de geçtiğini belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, taşınmazın koşullu devrine ilişkin bir kaydın bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere, bağıştan dönme(rücu); bağışlayanın bağışlanana varması gereken tek yanlı beyanıyla geriye yürüyen(makable şamil) ve hukuki ilişkiye son veren yenilik doğurucu bir haktır. Bağışlayan şartlı(koşullu) veya yüklemeli(mükellefiyetli) şekilde bağışta bulunmuşsa, bağışlanandan hukuka, ahlaka aykırı veya imkansız olmadığı sürece 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun(TBK) 291/2. (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (BK) 241/1.) maddesi uyarınca yüklemenin yerine getirilmesini isteyebilir. Haklı bir neden olmaksızın yerine getirilmemesi halinde de, TBK'nin 295/3 (BK'nin 244/3.) maddesine dayanarak bağıştan dönme hakkını kullanıp verdiğini geri isteyebilir.

Hemen belirtmek gerekir ki; bağış sözleşmesindeki koşul veya mükellefiyetin niteliğinin, kapsamının ve yerine getirilme zamanının tam olarak tespiti büyük önem taşır. Bu itibarla salt kullanılan sözlerin değil, tarafların gerçek iradelerinin ve bağışlayanın asıl amacının ortaya çıkarılması gerekir. Ayrıca amacın gerçekleşmeyeceğinin kesin biçimde anlaşılması tarihi ile bu tarihten itibaren TBK'nin 297/1. (BK'nin 246/1.) maddesine göre bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde bağıştan dönme (rücu) hakkının kullanılıp kullanılmadığının araştırılması da zorunludur.