muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/18282, Karar No: 2019/3533, Tarih: 17.04.2019

5510 sayılı Yasanın 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından ise 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, anılan fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir; İşverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri x işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı x üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

Bu itibarla, yukarıda belirtildiği üzere işveren şirket hakkında 5510 sayılı Yasanın 21/1 madde uygulaması kapsamında değerlendirme yapılarak ilk peşin sermaye değerli gelir yönünden %70 kusur oranı üzerinden hesaplama yapılarak 23.528.02 TL kurum zararından sorumlu olduğu yönünde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup,bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

S O N U Ç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün 1-A,B,3,4. fıkralarının silinmesine,yerine;

“1)Davanın kısmen kabulüne,

23.528.02 TL’nin (davalı ... 13.444.58 TL’den sorumlu olmak üzere) onay tarihi 18.01.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3)Kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 7.070,00 TL avukatlık ücretinin (davalı ... 5.868,10 TL’den sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

“1)Davanın kısmen kabulüne,

23.528.02 TL’nin (davalı ... 13.444.58 TL’den sorumlu olmak üzere) onay tarihi 18.01.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3)Kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 7.070,00 TL avukatlık ücretinin (davalı ... 5.868,10 TL’den sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4)Davacı tarafından yapılan 127,00 TL posta, 1.600,00 TL bilirkişi olmak üzere toplam 1.727,00 TL mahkeme masrafının (davalı ... 1.433,41 TL’den sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,” yazılmasına, kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ... İnş Büro Sarf Malz. Gıda Teks. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.'e iadesine, 17.04.2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1818, Karar No: 2022/5705, Tarih: 27.06.2022

**1. Ceza Dairesi         2022/1818 E.  ,  2022/5705 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ :Çocuğu canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürme

HÜKÜMLER :1- Sanık ... hakkında çocuk maktul ...'yü canavarca hisle ve eziyet çektirerek öldürme suçundan, TCK'nin 37/1. maddesi yollaması ile TCK'nin 82/1-b-e, 53, 63. maddeleri, 3713 sayılı Kanun'un 4, 5/1. maddeleri gereğince verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası,

2- Suça sürüklenen çocuk ... hakkında çocuk maktul ...'yü canavarca hisle ve eziyet çektirerek öldürme suçundan, TCK'nin 37/1. maddesi yollaması ile TCK'nin 82/1-b-e, 31/3, 63. maddeleri gereğince verilen 23 yıl hapis cezası

TEMYİZ EDENLER :Sanık ... müdafii, suça sürüklenen çocuk ... müdafii

TÜRK MİLLETİ ADINA

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak: İddianamedeki sevk ve nitelemeye, mahkemenin kabul ve nitelendirmesine göre, sanıklar hakkında 3713 sayılı Yasa'nın 5/1 maddesi kapsamında terör örgütü adına işlenen suçlar yönünden kurulan mahkumiyet hükümlerinin tebliğname tarihine göre 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'na 6572 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen geçici 14. maddesi hükmü uyarınca temyizen inceleme işi, iş bölümüne göre, Yüksek 3. Ceza Dairesine ait olmakla, Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE ve dosyanın ilgili Daireye GÖNDERİLMESİNE, 27/06/2022 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11030, Karar No: 2018/6559, Tarih: 08.11.2018

**14. Ceza Dairesi         2016/11030 E.  ,  2018/6559 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi ile ilgili olarak 24.11.2015 tarihli, 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı ilamıyla verilen iptal kararının infaz aşamasında nazara alınması mümkün görülmüştür.

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

Sanık hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Adli Kurulunun 25.12.2015 tarih ve 2015/21744 sayılı raporunda mağdurenin maruz kaldığı olay nedeniyle ruh sağlığı etkilenmekle birlikte bu etkilenmenin kalıcı olmadığının bildirilmesi karşısında, sanık hakkında müsnet suçtan belirlenen temel cezanın koşulları oluşmadığı halde 5237 sayılı TCK'nın 102/5. maddesi ile arttırılması neticesinde cezanın fazla tayini,

24.11.2015 günlü, 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı ilamı ile 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi yönünden kısmi iptal kararı verildiğinden, anılan husus nazara alınarak yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 08.11.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16805, Karar No: 2013/14623, Tarih: 04.11.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/16805 E.  ,  2013/14623 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulu tarafından münavebeye alınan buğday, bakla ve bezelyenin sulu ve kuru şartlarda 2009 yılı itibarıyla dekar başına ortalama verimi, üretim giderleri çizelgesi (tüm harcama kalemlerini açıklayan) ve kilogram başına toptan satış fiyatlarını gösterir biçimde veri cetvelinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilerek dosya içerisine konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/12004, Karar No: 2009/13138, Tarih: 19.11.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/12004 E.  ,  2009/13138 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 15.05.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 04.06.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı arsa sahibi yüklenicinin sözleşme uyarınca yetkili mercilere ödemesi gereken vergi resim ve harçları ödemediğini, davanın reddini savunmuştur. Diğer davalı yüklenici savunmada bulunmamıştır.

Mahkemece dava reddedilmiştir

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Davalılar arasındaki 11.03.1999 ve 05.09.2001 günlü sözleşmelerin 6. maddesi "SSK, vergi ve her türlü masraf ve giderler yükleniciye aittir" hükmünü içermektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 09.01.2009 tarihli yanıtına göre yüklenicinin prim borcu 6.678,23 TL’dir. Kısaca sözleşmeye göre yüklenicinin ödemesi gereken borç onun tarafından ödenmemiştir.

Davadaki istemin dayanağı, yüklenicinin yaptığı temlik işlemidir. O yüzden temlikin hüküm ve sonuçlarının ne olduğu yönü üzerinde durulmalıdır.

Bir tanımlama yapmak gerekirse; alacağın temliki, alacaklı ile onu devralan üçüncü şahıs arasında borçlunun rızasına ihtiyaç olmaksızın yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliğini taşıyan şekle bağlı bir akittir. Borçlar Kanununun 163. maddesi hükmüne göre temlik sözleşmesi temlik edenle temlik alan arasında yazılı olarak yapılabilir. Ne var ki, alacağın temlikinde aranan yazılı şekil temlik sözleşmesinin resmi şekilde yapılmasına engel değildir. Nitekim uygulamada yükleniciden şahsi hakkını temlik alan

./..

2009/12004-13138 -2-

üçüncü kişilerin temlik sözleşmesini adi yazılı satış sözleşmesi veya noterde düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi olarak yaptıkları görülmektedir.

./..

2009/12004-13138 -2-

üçüncü kişilerin temlik sözleşmesini adi yazılı satış sözleşmesi veya noterde düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi olarak yaptıkları görülmektedir.

Arsa sahibi ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yükleniciden, sözleşmede ona bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü temlik alan üçüncü kişinin arsa sahibini (borçluyu) ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. Gerçekten, Borçlar Kanununun 167. maddesi gereğince; “Borçlu, temlike vakıf olduğu zaman; temlik edene karşı haiz olduğu defileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir.” Buna göre temliki öğrenen borçlu, temlik olmasaydı önceki alacaklıya karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan üçüncü kişiye) karşı da ileri sürebilir. Temlikin konusu, yüklenicinin arsa payı karşılığı arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden hak kazanmadığını üçüncü kişiye temlik etmesi arsa sahibi bakımından önemsizdir. Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı öncelikli edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye temlik etmişse, üçüncü kişi Borçlar Kanununun 81.maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelince; yüklenici arsa sahibine karşı olan öncelikli edimini (SSK prim borcunu) henüz ödemediğinden ve bu borç yüklenicinin şahsi hakkını temlik alan davacı üçüncü kişiler tarafından da ödenmediğinden, davacı alacağın temliki hükümlerinden bu aşamada yararlanamaz.

Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve tüm dosya içeriğine göre davacının bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, davacı tüketici harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 19.11.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/13011, Karar No: 2022/125, Tarih: 11.01.2022

**11. Ceza Dairesi         2017/13011 E.  ,  2022/125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

HÜKÜM : Beraat

Sanığa yüklenen aynı eylemle ilgili Antalya 27. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/66 Esas sayılı dosyasından 22.09.2021 tarihinde gelen yazı ve ekinde yer alan Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin 23.01.2020 tarihli, 2019/2218 Esas ve 2020/261 Karar sayılı ilamı ile sanığın aynı mükellefiyeti nedeniyle 2012 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan açılan davada mükerrer yargılama olabileceğinden bahisle bozma kararı verildiği, bu nedenle gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya çıkarılabilmesi bakımından, öncelikle anılan mahkeme dosyasının getirtilip incelenmesi, bu davayı ilgilendiren Vergi Suçu ve Tekniği Raporları ile mütalaa, iddianamenin onaylı örneklerinin dosya içerisine konulması ve sanık tarafından kullanılan faturaların aynı kişiler tarafından düzenlenip düzenlenmediği de nazara alınmak suretiyle mükerrer dava açılıp açılmadığının saptanıp sonucuna göre 2012 takvim yılı için sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik incelemeyle beraat hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca diğer yönleri incelenmeyen hükmün BOZULMASINA, 11.01.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/17822, Karar No: 2006/16827, Tarih: 26.12.2006

**21. Hukuk Dairesi         2006/17822 E.  ,  2006/16827 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi      : Afyonkarahisar  İş Mahkemesi

Tarih                :  13.10.2006

Davacı, 30.6.1989 dava tarihi arasında SSK'lı hizmetleri dışlanarak tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere  göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine.

2-Davacı; 30.06.1989 tarihinden dava tarihi 25.04.2006 tarihleri arasındaki dönemde zorunlu sigortalı çalıştığı süreler dışında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir.

Mahkemece; davacının SSK. çalıştığı sürelerde dikkate alınarak 09.07.1989-19.05.1996; 07.08.1996-31.08.1999, 01.12.1999-25.04.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı yasaya tabi sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

2-Davacı; 30.06.1989 tarihinden dava tarihi 25.04.2006 tarihleri arasındaki dönemde zorunlu sigortalı çalıştığı süreler dışında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir.

Mahkemece; davacının SSK. çalıştığı sürelerde dikkate alınarak 09.07.1989-19.05.1996; 07.08.1996-31.08.1999, 01.12.1999-25.04.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı yasaya tabi sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede; davacının Ziraat Odası kaydının bulunmadığı Ziraat Bankasında Zirai Kredi kullanmadığı, Tarım Kredi Kooperatifi üyesi olmadığı Afyon Pancar Ekiciler Kooperatifine 01.05.2002 tarihinde kayıt olduğu; üzerinde kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu, pancar satış bedelinden 20.05.1999 ve 20.05.2003 tarihlerinde prim kesintisi yapıldığı; davalı kurumca 01.01.1986-30.06.1989 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı sayıldığı, 01.07.1989-08.07.1989, 20.05.1996-06.08.1989, 01.09.1999-30.11.1999 tarihleri arasında da kısa süreli 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu görülmektedir.

Davacının kurumca sigortalı olarak tescil edildiği 01.01.1986 tarihinden SSK.'lı sigortalılığının başladığı 30.06.1989 tarihi itibariyle terkinin yapıldığı süre ile ilgili uyuşmazlık bulunmamaktadır.SSK.'lı çalışmanın sona erdiği 09.07.1989 tarihinden ilk prim kesintisinin yapıldığı 20.05.1999 tarihleri arasındaki dönemde ise pirim kesintisi ve 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinin aradığı kayıtların bulunmaması nedeniyle tarım sigortalısı sayılması mümkün değildir.Davacı ancak; SSK.'lı sürede dikkate alınarak 01.06.1999-31.08.1999 ve 01.12.1999-31.12.1999 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olabilir.01.01.2000 tarihinden Pancar Ekiciler Kooperatifi kayıt tarihi 01.05.2002 tarihleri arasında da 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde aranan kayıtlar ve prim kesintisi bulunmadığından ; talebin red edilmesi, 02.05.2002 tarihinden dava tarihi 25.04.2006 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı koşullarını taşıdığından talebin kabulü gerekmektedir.

Mahkemece  bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan; 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddede belirtilen kayıtların olmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanmadığı halde, bu süreler yönünde de salt soyut tanık anlatımı ve zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi usul ve yasaya uygun değildir.

O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 26.12.2006  gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15658, Karar No: 2015/17208, Tarih: 19.10.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/15658 E.  ,  2015/17208 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İş Mahkemesi

Dava, davacının prime esas kazanç tutarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddesidir.

Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir. Ücretin mevcut delillerle şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi mümkün bulunmayan kimi durumlarda, yapılan iş, hizmet süresi ve diğer belirleyici özellikler belirtilmek suretiyle ilgili meslek örgütlerinden sorulmak suretiyle de belirlenebilir. Meslek örgütlerince bildirilen ücret miktarları tarafları ve mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olmayıp, diğer bilgi ve belgelerle de desteklenmeleri gerekir.