muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/2005, Karar No: 2017/3684, Tarih: 25.04.2017

Belirtilen kanun hükmü ile 5510 sayılı Kanundan önce uygulamada görülen; 5434 sayılı Kanuna göre emekli maaşı alan belediye başkanlarına görev ve makam tazminatı verilirken; SSK veya Bağ-Kur'dan emekli olan belediye başkanlarına görev ve makam tazminatı verilmemesi konusundaki farklı uygulamaların önlenmesi amaçlanmıştır.

Ancak, farklı sosyal güvenlik kurumlarından emekli maaşı alan sigortalılar arasındaki bu eşitliğin sağlanması için; öncelikle sigortalıların fiili hizmet sürelerinin eşit olması gerektiği önkoşul olarak aranmıştır. Bu amaçla 5510 sayılı Kanunun Geçici m.4/XI ile mülga 5434 sayılı Kanunun m.39 ve Ek m.68 hükümlerine atıf yapılmış; SSK ve Bağ-Kur'dan yaşlılık aylığı alan belediye başkanlarının, görev ve makam tazminatı alabilmeleri için ayrıca atıf yapılan maddelerdeki koşullara haiz olmaları gerektiği belirtilmiştir. Belirtilen koşuların varlığı halinde 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 1.10.2008 tarihinden itibaren görev ve makam tazminatının verilmesi mümkün olacaktır. Fakat, bu koşullar gerçekleşmemişse, gerçekleştiği tarihten itibaren görev ve makam tazminatının verilebileceği de m.4/XI hükmünde belirtilmiştir. Böylece, kanun koyucu, atıf yapılan maddelerde belirtilen koşulların gerçekleşmesi halinde sosyal güvenlik kurumları arasındaki (T.C.Emekli Sandığı, SSK, Bağ-Kur) farklı uygulamaların giderilmesini ve eşitliğin sağlanmasını amaçlamıştır.

Açıklanan yasal düzenlemeler karşısında; evvelce belediye başkanlığı hizmeti bulunan; gerek, T.C Emekli Sandığı mensuplarına, gerekse SSK veya Bağ-Kur'dan yaşlılık aylığı alan sigortalılara 5510 sayılı Kanunun Geçici m.4/XI hükmüne göre görev ve makam tazminatı verilebilmesi için şu koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir:

1-)Seçimler sonucunda belediye başkanı olarak görev yapmış olmak (5510 sayılı Kanunun Geçici m.4/XI).

2-)Fiilen 25 yıl (9000 iş günü) kesenek karşılık veya prim ödemekle birlikte 60 yaşını doldurmuş olmak yada 15 yıl (5400) kesenek karşılık veya prim ödemekle birlikte 61 yaşını da doldurmuş olmak (5434 sayılı Kanunun m.39/b ve k);

3-)Hizmetin en az 2 yıl süreyle gerçekleşmiş olması (5434 s.K Ek m.68);

Eldeki davaya ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun geçici m.4/XI ile bu maddeyle, atıf yapılan 5434 sayılı Kanunun m. 39 hükümleri uyarınca geçmişte belediye başkanlığı yapan ve SSK yahut Bağ-Kur'dan yaşlılık aylığı alan sigortalılara; ayrıca görev ve makam tazminatı verilebilmesi için 60 yaşı doldurma koşulunun gerçekleşmesi de gerekmektedir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda, dava konusu uyuşmazlıkta iş mahkemelerinin görevli olması nedeniyle esas girilip anılan koşulların varlığı araştırılarak elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda, dava konusu uyuşmazlıkta iş mahkemelerinin görevli olması nedeniyle esas girilip anılan koşulların varlığı araştırılarak elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 25.04.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/9856, Karar No: 2024/7307, Tarih: 14.10.2024

**2. Hukuk Dairesi         2023/9856 E.  ,  2024/7307 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1752 E., 2023/2625 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun kısmen kabulü ile yeniden hüküm kurma

İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 12. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2020/302 E., 2022/303 K.

Taraflar arasındaki karşılıklı boşanma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince her iki davanın kabulüne, tarafların boşanmalarına ve ferilerine karar verilmiştir.

Kararın davalı-davacı kadın vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile yeniden kısmen esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi davacı-davalı erkek vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı-davalı erkek vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların evlilikleri boyunca kadın eşin ailesinin, kadın müvekkiline karşı doldurduğunu, kışkırttığını, ailesinin taraflarının evliliklerini yönlendirmeye çalıştığını, huzurlarını yok ettiklerini, sırf bu sebeplerden ötürü tarafların evliliklerinin bitme noktasına geldiğini, kadın eşin şuanda müvekkilini eve almadığını, kilidini de değiştirdiğini, müvekkilinin arabada ya da ablasında kalarak yaşamına devam ettiğini, müvekkilinin hep evlilik birliğini sürdürmeye çalıştığını kadın eşin ise yuvayı yıkmak için elinden geleni yaptığını, müvekkilinin çabalarını görmezden geldiğini, kavgasız tartışmasız bir günlerinin dahi olmadığını, müvekkilinin yevmiye usulü çalıştığını , iyi bir baba ve iyi bir eş olduğunu tüm bunlara rağmen ise kadın eşin müvekkilini 3 aydır eve almadığını çocuklarını dahi görmediğini, evliliğin fiilen bittiğini evlilik birliklerinin sürdürülmesinin imkanının olmadığını, tarafların evlilik birliği içindeki edinmiş oldukları araçlar ve diğer mal varlıklarıyla ilgili ayrıca mal paylaşımı davası da açtıklarını, müvekkilinin ortak çocuklar için 300,00'er TL iştirak nafakası ödemeyi kabul ettiğini, kadın eşin de müvekkili gibi yevmiye usulü çalıştığını bu nedenle kadın eş için yoksulluk nafakasına hükmedilmemesi gerektiğini belirterek tarafların evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmalarına ortak çocukların velâyetlerinin anneye verilmesini müvekkili ile ortak çocuklar arasında kişisel ilişki kurulmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı-davacı kadın vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; erkek eş tarafının iddialarının ve savunmalarının doğru olmadığını, evlilik birliğinin sarsılmasında kusurlu olan tarafın erkek eş olduğunu, müvekkilinin her zaman sorumluluklarını yerine getirdiğini, çocuğuna ve ailesine iyi davrandığını, erkek eşin müvekkiline karşı defalarca yalan söylediğini, verdiği sözleri tutmadığını, başka bir kadınla görüştüğünü, bu durumu müvekkilinin öğrenip erkek eşe sorduğu zaman ise erkek eşin eşyaları alıp evi terk ettiğini, bir daha da gelmediğini, erkek eşin, tarafların evlilik birliği içinde edinmiş olduğu mal varlıklarını da kaçırmaya çalıştığını tüm bu sebeplerden ötürü müvekkili lehine 50.000,00 TL maddî 50.000,00 TL manevî tazminatın erkek eşten alınarak müvekkiline verilmesini, müvekkilinin çalışmadığı gelirinin olmadığını, ortak çocuklara bakamadığını, bakmakta zorlandığını belirterek öncelikle ortak çocukların velâyetlerinin müvekkiline verilmesini ve ortak çocuklar için 750,00'şer TL den toplam 1.500,00 TL tedbir ve iştirak nafakası, müvekkili lehine de 1.000,00 TL tedbir, yoksulluk nafakasına hükmedilmesini belirterek tarafların evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmalarına karar verilmesin talep ve dava ettiği görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kadın eşin annesinin yönlendirmeleriyle hareket ettiği, eşini kendi kök ailesi ile görüştürmediği, müşterek hanenin kilidini değiştirdiği, erkek eşin ise başka bir kadınla görüştüğünü kabul ederek karısını aldattığı, yaşanan olaylar karşısında taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik olduğu, birbirlerine karşı psikolojik şiddet uygulayan taraflar eşit kusurlu olup bu şartlar altında eşleri birlikte yaşamaya zorlamanın artık kanunen mümkün görülmemesine göre her iki davanın kabulü ile tarafların evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmalarına, velayetin anneye verilmesine baba ile kişisel ilişki tesisine, çocuklar yararına aylık ayrı ayrı 500,00 TL den toplam 1.000,00 TL iştirak nafakasının erkek eşten alınarak kadın eşe verilmesine, kadın eşin tazminat ve yoksulluk nafakası istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilniştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-davalı kadın vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı-davalı kadın vekili istinaf dilekçesinde özetle; evlilik birliğinin mevcut hale gelmesinde erkeğin tamamen kusurlu olduğunu, mahkemenin boşanmaya ve kusur tespitine dair değerlendirmesinin hatalı olduğunu belirterek erkeğin kabul edilen davası,kusur tespiti ve kusura dayalı olarak boşanmanın fer'ileri yönünden istinaf isteğinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... Mahkemece; "kadın eşin annesinin yönlendirmeleriyle hareket ettiği, eşini kendi kök ailesi ile görüştürmediği, müşterek hanenin kilidini değiştirdiği, erkek eşin başka bir kadınla görüştüğünü kabul ederek karısını aldattığı....birbirlerine karşı psikolojik şiddet uygulayan tarafların eşit kusurlu olduğu" belirtilerek yapılan tespit ve değerlendirmelerin kısmen hatalı olduğu anlaşılmaktadır. Öncelikle davacı-birleşen davalı tarafça istinaf yoluna başvurulmadığından erkeğin, "başka bir kadınla görüşerek karısını aldattığı ve eşine psikolojik şiddet uyguladığı" yönündeki tespitler kesinleşmiştir. Davalı-birleşen davacı kadının, "eşini ailesiyle görüştürmemesi" vakasına erkek tarafından dayanılmadığı halde bunun kadına kusur olarak yüklenmesi doğru olmamıştır.Yine sunulan delillerle kadının ailesinin yönlendirmesiyle hareket ettiği de ispatlanamamıştır. Toplanan delillerle, davacı-birleşen davalı kadının ortak konutun kilidini değiştirerek eşini müşterek konuta almadığı sabittir. Tüm bu tespit ve değerlendirmelere göre; başka bir kadınla görüşerek eşini aldatan ve psikolojik şiddet uygulayan erkek ile ortak konutun kilidini değiştirerek eşini eve almayan kadının eylemleri neticesinde evlilik birliği temelinden sarsılmıştır. Evlilik birliğinin mevcut hale gelmesinde her iki eş kusurlu ise de, eşlerden ... daha fazla kusurludur. Mahkemece eşlerin boşanma davalarının kabulüne karar verilmesi isabetli olmakla birlikte karar gerekçesi hatalı olduğundan gerekçenin açıklanan şekilde düzeltilmesi gerekmiştir. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir (TMK m. 175). Boşanmaya neden olan olaylarda davacı-birleşen davalı erkeğin daha fazla kusurlu olduğu anlaşılmakta ise de, tarafların tespit olunan sosyal ve ekonomik durumları gözetilerek sürekli ve düzenli gelir elde eden kadın lehine yoksulluk nafakasına hükmedilmemiş olmasında herhangi bir yanlışlık bulunmamaktadır. Ortak çocuklar yararına belirlenen iştirak nafakası yönünden kadının istinaf itirazı bulunmadığından bu hususta değerlendirme yapılmamıştır. Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir.Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir (TMK m. 174/1-2).Toplanan delillere göre; boşanmaya neden olan olaylarda davacı-birleşen davalı erkek daha fazla kusurlu olduğu gibi kadının boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelendiği ve bu olaylar yüzünden kişilik haklarının saldırıya uğradığı sabittir. Mahkemece, yazılı gerekçe ile kadının maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi hatalıdır

. 174/1-2).Toplanan delillere göre; boşanmaya neden olan olaylarda davacı-birleşen davalı erkek daha fazla kusurlu olduğu gibi kadının boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelendiği ve bu olaylar yüzünden kişilik haklarının saldırıya uğradığı sabittir. Mahkemece, yazılı gerekçe ile kadının maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi hatalıdır. Bu nedenle; tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaatler, Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ve Türk Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51. maddesi hükümleri dikkate alınmak suretiyle kadın yararına 30.000,00-TL maddi ve 30.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmüştür..." gerekçesiyle davalı-davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinin yukarıda açıklanan şekilde düzeltilmesine, davalı-davacı kadının maddi ve manevi tazminat istemlerine dair ilk derece mahkemesi kararı ile yapılan düzenlemenin kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile davalı-davacı ...'in maddi ve manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 30.000,00-TL maddi ve 30.000,00-TL manevi tazminatın davacı-davalı ...'den alınarak davalı-davacı ...'e ödenmesine, fazlaya dair talebin reddine, davalı-davacının sair istinaf itirazlarının ise esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-davalı erkek vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı- davalı erkek vekili temyiz dilekçesinde özetle; kusur belirlemesi ve kadın lehine hükmedilen ve maddî manevî tazminat yönlerinden temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; açılan karşılıklı boşanma davalarında kusur belirlemesi ile kadın lehine hükmedilen maddî ve manevî tazminat ve miktarları noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 190 ve 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri; 4721 sayılı Kanunu’nun 4 üncü maddesi, 166 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 174 üncü maddesi. 6098 sayılı kanun'un 50 ve 51 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı-davalı erkek vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9033, Karar No: 2016/8926, Tarih: 02.06.2016

**18. Hukuk Dairesi         2016/9033 E.  ,  2016/8926 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, ortak gider alacağına ilişkin olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı, ortak gider alacağının tahsili için davalı aleyhine İcra Müdürlüğünün 2012/112 Esas, aynı yer İcra Müdürlüğünün 2012/10149 Esas numaralı dosyaları ile ilamsız icra takibi yaptığını, davalının yapılan her iki takibe "borcu bulunmadığını" belirterek itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiş; mahkemece; "davacının dava dilekçesi ekinde hiç bir delil sunmadığı, tensiple birlikte verilen iki haftalık kesin süre içinde de delil bildirmediği, bu halde davanın ispatlanmış sayılamayacağı" gerekçesiyle dava reddedilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, sulh hukuk mahkemesinin görevine girmekle basit yargılama usulüne tabidir. (6100 s. HMK. m. 316/1-a) Hukuk Muhakemeleri Kanununun 322'nci maddesinin (1.) fıkrasında, "basit yargılama usulü hakkında kanunda hüküm bulunmayan hallerde yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümlerin uygulanacağı" hükme bağlanmıştır. Yazılı yargılama usulünde, ön inceleme duruşmasında, taraflara dilekçelerinde gösterdikleri, ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları için iki haftalık kesin süre verileceği, bu hususların verilen kesin süre içinde tam dolarak yerine getirilmemesi halinde, o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılmalarına karar verileceği Hukuk Muhakemeleri Kanununun 140/5'nci maddesinde düzenlenmiştir. Davacı, dava dilekçesinde, dayandığı icra takip dosyalarının hangi icra müdürlüklerinde olduğunu ve numaraları bildirmiş, ayrıca "karar defteri" ve "bilirkişi incelemesine" de delil olarak dayanmıştır. İcra takip dosyaları, dosya içine getirtilmiş olmakla birlikte, davacı kat malikleri kurulu karar defterini veya onaylı karar örneğini tensiple verilen kesin süre içinde sunmamıştır. Davacıya yukarıda değinilen Hukuk Muhakemeleri Kanununun

140/5'nci maddesi gereğince, ön önceleme duruşmasında takibin dayandığı ortak gider alacağına ilişkin kat malikleri kararını veya bu kararın yer aldığı karar defterini sunması için iki hafta kesin süre verilmesi imkanı mevcutken, bu aşamaya gelinmeden tensiple kesin süre tanınması delil bildirme ve sunma hakkının kaybedilmesine yol açmaz ve sonuç doğurmaz. Usul hükümlerine göre, dava basit yargılama usulüne tabi olsa da, ön inceleme duruşmasında davacı kendisine tanınacak iki haftalık kesin süre zarfında elindeki belgeleri sunma imkanına yasal olarak sahiptir. Bu bakımdan, tensiple verilen "kesin süreye" sonuç bağlanarak, delil bildirmeye ilişkin bu ara kararı gereğinin yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın ispatlanmamış sayılması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 02.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2147, Karar No: 2010/3054, Tarih: 17.03.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/2147 E.  ,  2010/3054 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BATMAN 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/04/2008

Taraflar arasında görülen davada;Davacı, davalıların murisleri adına tespit edilen 233 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına tespit edilmesi gereken yerlerden olduğunu ileri sürerek tapu iptal ve tescile karar verilmesini istemiştir.

Davalı Behzat, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı Hazine vekilince süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hakimi .....raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mahkemece kısa kararda “davanın reddine” karar verildiği, gerekçeli kararda ise kısa karara ilave olarak “müdahil davacı H.B. yönünden davanın açılmamış sayılmasına” şeklinde hüküm kurulmak suretiyle kısa kararla çelişkili olarak gerekçeli karar oluşturulmuştur.

Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.nun 376. maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Ne varki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde HUMK.nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir.

Hal böyle olunca; hükmün l0.4.l992 gün, l992/7 Esas, l992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 17.3.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.