muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/24, Karar No: 2011/124, Tarih: 14.06.2011

Tanık O. Y.; “Maktul Z.’in kardeşiyim. Ablam şiddetli geçimsizlik nedeniyle sanıktan boşandı. Boşandıktan yedi sekiz ay sonra bir gün F.B.arayarak Z.’nın annesi Hatice’nin benimle görüşmek istediğini söyledi. F., H.’yi benimle buluşturdu ve yanımızdan ayrıldı. H. bana; ablamın, oğlu Z.ile ilişkisi olduğuna dair şüphesi olduğunu anlattı. Önce nasıl olur diye sinirlendim. Sonra da F.’ı arayıp H. ile yaptığım görüşmeyi anlattım. Ablamın Z.ile önceden ilişkileri olup olmadığını anlamaya çalıştım. F.; ilişkileri olduğunu duyduğunu, ancak öncesini bilmediğini söyledi. Z.’i arayarak görüşmek istediğimi söyledim. Buluşunca durumu sordum. Önce inkâr etti. Daha sonra doğruladı. Nasıl yaparsın diye sinirlenmem üzerine; ‘benim özel hayatım’ dedi. Ben de sinirlenip bir iki yumruk vurdum. Bu sırada elimi duvara çarptım ve parmağım kırıldı. Olay sırasında ablam, bana anlatacağı başka şeyler olduğunu söyledi. Ertesi sabah arayarak, dokuz yaşlarında iken sanığın abisi H. tarafından iğfal edildiğini, sonraki tarihlerde, hatta evli iken de eylemlerini sürdürdüğünü söyledi. H.’in bu eylemlerinde ablamın rızası ile olup olmadığını bilmiyorum. Ablamın Z. ile kaçmasından sonra; F.P., R. P., S. Y. ve E.Y.; Hü.’in ablama, O.ile evli olduğu dönemde de tacizkar eylemlerde bulunduğunu gördüklerini söylediler. H...e konuşmak istedim. Ancak görüşemedim. Duyduklarımın yarattığı sinirle iş yerinde bulunan yeğenine vurdum. Z.’nın annesi de aynı işyerinde işçi olarak çalışıyordu. Bana; ‘haklı iken haksız duruma düşmeni istemem’ dedi. Sanık ile maktullerin vurulduğu tarihten onbeş yirmi gün öncesine kadar zaman zaman İzmir'de görüşürdüm. Birlikte büyüdük. Konuşmalarımızda ablam Z.’ten hiç bahsetmedim. O da konuşmadı. O günlerde ablam Z.’in Z.ile birlikte Mersin taraflarında olduğunu Tarsus’taki akrabalarım vasıtası ile duydum. Sanığın da bunu bildiğinden haberim olmadı. Sanıkla görüşmelerimizde Mersin tarafına gideceğine veya burada yeni bir iş kuracağına dair bir şey duymadım. Sanığın abisi H. ile birkaç sefer benim onu aramama, onun da beni aramasına rağmen buluşamadık. Ablamın kendisi tarafından iğfal edildiğine dair iddialarını kendisine söyleyemedim. Ancak ablam Z.’in bu olayların sorumlusu olarak Hüseyin’i gösterdiği ve onun tarafından iğfal edildiğine dair anneme mektup bıraktığını annemden duydum, fakat mektubu görmedim” şeklinde anlatımda bulunmuşlardır.

Sanık, aşamalarda özetle; “Z.ile evli idik. Dört yıl önce geçimsizlik nedeniyle boşandık. Boşandıktan beş altı ay sonra Z..ile Z.birlikte kaçıp evlendiler. Nereye gittiklerini öğrenemedim. Biz boşandıktan sonra Z. ile ağabeyimin pastanesinde çalışan Z.’nın, evliliğimizin devamı sırasında da ilişkisi olduğunu öğrendim. Bu dedikoduları sürekli duydum ve rahatsız oldum. Bu nedenle İzmir’den ayrılmak istedim. Abimin Didim’deki pastanesinin ortağı olan K.K.’ya sohbet sırasında Mersin’deki iş durumunu sordum. Mersin’de iş yeri açmak istersem bana yardımcı olacağını söyledi. Bunun üzerine olaydan iki ay önce dükkân ve ev kiraladım. CD satmaya başladım. Silah taşımam alışkanlık gereğidir. Olay günü alışveriş için olay yerinden geçiyordum. Maktullerin Mersin’de olduklarını bilmiyordum. Z.’nın silah taşıdığını biliyordum. O gün tesadüfen maktullerle karşılaştık. Eski eşim beni görünce; ‘terbiyesize bak, utanmadan karşımıza çıkıyor’ diye hakarette bulundu. Yanında bulunan Z. da bazı hareketler yaptı. Ceketini toplamaya, elini beline götürmeye çalıştığını fark ettim. Silah çekeceğini zannederek üzerimde bulunan ondörtlü tabir edilen silahı çıkardım. İçerisinde ondört tane mermi vardı. İki üç metre mesafeden Z.’ya ateş etmeye başladım. Kaç el ateş ettiğimi hatırlamıyorum. O sırada Z.bağırmaya ve konuşmaya devam ediyordu. Bana; ‘şerefsiz’ dedi. Bu nedenle kendime hâkim olamayarak ona da ateş etmeye başladım. Kaç el ateş ettiğimi hatırlamıyorum. İkisi de yere düştü. O sırada yerdeki çocuğu fark ettim. Çocuğu alıp oradan geçmekte olan bir polis ekibine teslim oldum” şeklinde savunmada bulunmuştur.

Haksız tahrik, 5237 sayılı TCY’nın 29. maddesinde; “Haksız bir fiilin meydana getir¬diği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir, diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir” şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenmiştir.

Haksız tahrik, failin haksız bir fiilin yarattığı hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında hareket ederek bir suç işlemesini ifade eder ki, bu durumda fail suç işleme yönünde önceden bir karar vermeksizin, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısında yarattığı karışıklığın sonucu olarak suç işlemeye yönelmektedir.

Haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan bir fiil olmalı,

b) Bu fiil haksız bulunmalı,

c) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

d) Failin işlediği suç bu ruhi durumun tepkisi olmalı,

f) Haksız tahrik teşkil eden eylem, mağdurdan sadır olmalıdır.

Haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan bir fiil olmalı,

b) Bu fiil haksız bulunmalı,

c) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

d) Failin işlediği suç bu ruhi durumun tepkisi olmalı,

f) Haksız tahrik teşkil eden eylem, mağdurdan sadır olmalıdır.

5237 sayılı Yasada, tahrikle ilgili olarak, 765 sayılı TCY’nda yer alan ağır tahrik-hafif tahrik ayırımına son verilmiş ve tahriki oluşturan fiilin, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilmesi yapılıp, sanığın iradesine olan etkisi göz önüne alınarak maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen oranda indirim yapılması şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Yargıtay Özel Ceza Dairelerince duraksamasız olarak sürdürülen uygulamaya göre; failin, ilk haksız hareketin mağdurdan veya maktulden kaynaklandığına ilişkin savunmasının aksinin ispatlanamaması durumunda “kuşkudan sanık yararlanır” ilkesi uyarınca sanık yararına haksız tahrik hükümleri uygulanmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Yerel mahkemece ilk hükümde ve Özel Dairenin ilk bozma ilamından sonra kurulan ikinci hükümde, sanığın eylemlerini haksız tahrik altında gerçekleştirdiğine ilişkin bir değerlendirmede bulunulmadığı halde, Özel Dairenin ikinci bozma ilamından sonra, sanık müdafii tarafından temin edilen yeni tanıklar dinlenip, bu tanık beyanlarına dayalı olarak sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

Soruşturmanın başlangıcından beri dinlenen tanık ve şikâyetçi beyanları ile boşanma kararı birlikte değerlendirildiğinde; sanığın, maktul Z.’e, evlilik birliğinin devam ettiği süre içerisinde kötü davrandığı, hatta maktulü dövdüğü, maktulün açtığı boşanma davasının sanık tarafından kabul edildiği ve mahkemece verilen boşanma kararının temyizden feragat üzerine kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Yerel mahkemece, beyanları haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasına esas alınan ve sonradan dinlenen tanıkların, somut olaya veya maktuller arasında, maktul Z.ile sanığın evli oldukları dönem içerisinde de ilişki bulunduğuna ilişkin görgüye dayalı bir bilgileri bulunmamaktadır.

Sanık, açılan boşanma davasını kabul etmekle ve verilen boşanma kararını da temyiz etmemekle, maktul Z.ile olan bütün ilişkilerini sonlandırdığını ortaya koymakta, maktul Z. ile aralarında hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasını gerektirecek nitelikte önceye dayalı hiçbir husumet bulunmamaktadır.

Maktullerin evlilikleri boşanma davasının kesinleşmesinden sonra gerçekleşmiş olup maktuller arasında, sanık ile maktul Z.’in evli oldukları süre içerisinde de duygusal ilişki bulunduğuna dair görgüye dayalı bir tanık beyanı veya somut bir delil bulunmamaktadır.

Maktullerin evlilikleri boşanma davasının kesinleşmesinden sonra gerçekleşmiş olup maktuller arasında, sanık ile maktul Z.’in evli oldukları süre içerisinde de duygusal ilişki bulunduğuna dair görgüye dayalı bir tanık beyanı veya somut bir delil bulunmamaktadır.

Bu durum karşısında sanığın maktullerden kaynaklanan haksız bir fiilin yarattığı hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında hareket ederek atılı suçu işlediğine yönelik sanık müdafiince Özel Dairenin ikinci bozma ilamından sonra bulunarak yerel mahkemeye getirilen ve dinlenmeleri sağlanan ve somut olay ile maktuller arasında, boşanma davasından önce de bir ilişki bulunduğuna ilişkin görgüye dayalı bilgileri bulunmayan tanık beyanları dışında somut delil bulunmamaktadır. Kaldı ki, aradan geçen zaman da nazara alındığında olayda sanık lehine haksız tahrik hükümlerinin uygulanması koşullarının gerçekleşmediğinin kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, Özel Daire bozma kararı isabetli bulunduğundan, yerel mahkeme direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir kısım Genel Kurul Üyesi ise; “sanığın eylemlerini haksız tahrik altında gerçekleştirdiği, bu nedenle isabetli olan yerel mahkeme direnme hükmünün onanması gerektiği” görüşüyle karşıoy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.05.2010 gün ve 225-279 sayılı direnme hükmünün BOZULMASINA,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, tutukluluk halinin incelenmesine yönelik olarak 01.02.2011, dosyanın esasına ilişkin olarak da 14.06.2011 günü yapılan müzakerede oyçokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11478, Karar No: 2017/1266, Tarih: 17.02.2017

**20. Hukuk Dairesi         2015/11478 E.  ,  2017/1266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ... Yönetimi ile davalı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesinin yapılabilmesi için;

1) Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yere ilişkin 1956 tarihli ve 1988 tarihli memleket haritalarının dayanakları hava fotoğrafları ile çekişmeli taşınmaz ve komşu parselleri ada bazında gösteren kadastro paftasının bulundukları yerlerden getirtilerek;

2) Dava dava dosyasının, hükme esas alınan raporları düzenleyen fen ve ... bilirkişilerine birlikte verilerek, Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yere ait anılan hava fotoğrafları, ... kadastro haritası ve memleket haritaları ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de bu haritaların ölçeğine bilgisayar ortamında (... veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra bu haritalar birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte memleket haritaları, ... kadastro haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi ve özellikle hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik yöntemle üç boyutlu inceleme yapılarak dava konusu taşınmazın, o hava fotoğraflarında ne şekilde gözüktüğü, üzerinde bulunan bitki örtüsü, varsa ağaçların cinsi yaşı ve adedi, kapalılık oranı, ... sayılan yerlerden olup olmadığı hususlarında ayrıntılı anlatımı içeren müşterek imzalı, aplikeli ve açıklamalı ek rapor alınması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 17/02/2017 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3435, Karar No: 2017/131, Tarih: 09.01.2017

**20. Ceza Dairesi         2015/3435 E.  ,  2017/131 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurma suçundan dolayı başka dava olup olmadığı, varsa sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediği belirlendikten sonra;

Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ise, 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine”,

Karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA, 09.01.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/697, Karar No: 2013/966, Tarih: 03.07.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2013/13-697 E.  ,  2013/966 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi  (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

TARİHİ : 29/01/2013

Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Erzincan 2.Asliye (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 30.01.2012 gün ve 2011/59 E., 2012/73 K. sayılı kararın incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 11.09.2012 gün ve 2012/8347 E., 2012/19580  K. sayılı ilamı ile;

“…Davacı, davalı Toki ile Erzincan-Üzümlü Alt Gelir Gurubu konut projesi kapsamında Gayrimenkul satış sözleşmesi imzalandığını, teslimin sözleşmenin düzenlendiği tarihten itibaren 16 ay olduğunu, ancak taşınmazın süresinde teslim edilmediğini ileri sürerek geç teslim nedeniyle kira kaybı bedeli olarak fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 3.000.00 TL tazminatın yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiş,  ıslah ile talebini 5.809.51 TL ye çıkarmıştır.

Davalı, satımın dar gelirlileri daire sahibi yapmaya yönelik olduğunu, bu nedenle taksitlerinde daire tesliminden sonra başladığını, geç teslimin ve davacının hak kaybının söz konusu olmadığını savunmuş ve davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; Hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalıdan satın aldığı dairenin sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde teslim edilmemesi nedeniyle kira tazminatı isteğinde bulunmuş, davalı; geç teslim olmadığını, satımın dar gelirli aileleri konut sahibi yapmaya yönelik olup taksit ödemelerinin dairenin tesliminden itibaren başlandığını, bu nedenle davacının bir hak kaybının olmadığını beyanla davanın reddini savunmuş ve mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen 11.7.2006 tarihli sözleşmede dairenin 16 ay içerisinde teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Öyle ise mahkemece anılan sözleşmeye göre dairenin tesliminde gecikme olup olmadığı ve gecikmenin sabit olması durumunda ise gecikme süresi belirlenerek bu süreye ilişkin kira kaybına hükmedilmesi gerekirken aksine düşüncelerle ve yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir…”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ  EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, satış sözleşmesi gereğince satın alınan bağımsız bölümün süresinde teslim edilmemesi nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ  EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, satış sözleşmesi gereğince satın alınan bağımsız bölümün süresinde teslim edilmemesi nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Davacı, davalı TOKİ ile ‘Erzincan-Üzümlü Alt Gelir Gurubu Konut Projesi’ kapsamında ‘Gayrimenkul Satış Sözleşmesi’ imzalandığını, sözleşmenin düzenlendiği tarihten itibaren 16 ay içerisinde konutun teslim edilmesinin kararlaştırıldığını, konutun süresinde teslim edilmediğini ileri sürerek, geç teslim nedeniyle kira kaybı bedeli olan 5.809.51 TL tazminatın yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, satımın dar gelirlileri daire sahibi yapmaya yönelik olduğunu, davalı idarenin konut alıcılarının taksit ödemelerini teslim tarihine kadar durdurduğu gibi, dönemsel artışları da yapmadığını bu nedenle geç teslimden kaynaklanan, davacının hak kaybının söz konusu olmadığını savunmuş ve davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, sözleşmede kararlaştırılan 16 aylık teslim süresinin sözleşmenin düzenlendiği tarihte başlayacağı, sözleşmenin 5.maddesinin 3.fıkrası gereğince, taşınmazın taksit ödemeleri bitene kadar kiraya verilemeyeceğinin kararlaştırıldığını, taşınmazın borçlarının da henüz bitmediği anlaşıldığından, davacının oluşmuş bir kira kaybı zararının bulunmayacağından açılan davanın reddine karar verilmiştir. Mahkeme kararı, Özel Daire’ce, metni aynen yukarıda başlık bölümünde alınan ilam ile bozulmuş; mahkeme, önceki gerekçeler tekrarlanmak suretiyle direnme kararı vermiştir.

Direnme kararını davacı vekili, temyize getirmektedir.

Bozma ve direnme kararlarının kapsamına göre uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen 11.07.2006 tarihli satış sözleşmesi gereğince, davacı tarafından satın alınan bağımsız bölümün süresinde teslim edilip edilmediği, buradan varılacak sonuca göre davacının bu sözleşmeye dayanarak teslimdeki gecikmeden kaynaklanan tazminat isteyip isteyemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile taşınmazın, davalı tarafından davacıya satıldığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin 3.maddesinde taşınmazın 16 ayda teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin bu maddesi geçerli olup sözleşmeye sadakat ilkesi gereğince tarafları bağlar.

Davacı, konutun sözleşmede kararlaştırılan sürede teslim edilmediğini ileri sürerek, geç teslimden kaynaklanan tazminat isteminde bulunmuştur.

818 sayılı Borçlar Kanunu (BK)’nun 106.maddesinde, karşılıklı yükümlülükleri içeren sözleşmelerde borcun yerine getirilmemesi (ifade gecikme) halinde, alacaklının hakkını, nasıl kullanacağı düzenlenmiştir.

Davacı, konutun sözleşmede kararlaştırılan sürede teslim edilmediğini ileri sürerek, geç teslimden kaynaklanan tazminat isteminde bulunmuştur.

818 sayılı Borçlar Kanunu (BK)’nun 106.maddesinde, karşılıklı yükümlülükleri içeren sözleşmelerde borcun yerine getirilmemesi (ifade gecikme) halinde, alacaklının hakkını, nasıl kullanacağı düzenlenmiştir.

Alacaklı, 106/2’de öngörülen seçimlik haklardan birisini kullanabilmesi için borcu yerine getirmekte direnen borçluya mehil vermek zorundadır (BK.m.106/1). Ancak aynı Kanun’un 107.maddesinde yazılı hallerden birinin bulunması halinde (1-Borçlunun hal ve vaziyetinden bu tedbirin tesirsiz olacağı anlaşılırsa; 2-Borçlunun temerrüdü neticesi borcun ifası alacaklı için faidesiz kalmış ise; 3- Akdin hükümlerine göre borç tayin ve tesbit edilen muayyen bir mehil içinde ifa edilmek lazım geliyorsa) mehil tayinine gerek yoktur. Davalı satıcının, borcunu 16 ay içinde yerine getireceği sözleşmede kabul edildiğine göre, BK.nun 106/1.maddesi gereğince bir önel (mehil) belirlenmesine gerek yoktur.

BK.nun 106/2 maddesinde, borcun yerine getirilmemesi halinde alacaklıya üç seçimlik hak verilmiştir. Bunlar, 1-Her zaman gecikmiş işi yerine getirme (ifayı) ve gecikme tazminatı isteme; 2-Sözleşmenin ifasından vazgeçilerek olumlu zararı isteme; 3-Sözleşmeyi feshederek olumsuz zararı isteme şeklide açıklanmaktadır. Davacı görülmekte olan davada, bu seçimlik haklardan aynen ifa ve gecikme tazminatını istemiştir. (Aynı ilkeler, Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.1991 gün ve 1991/15-340-467 sayılı kararında da vurgulanmıştır.)

Hukuk Genel Kurulu’nda ki görüşmeler sırasında bazı üyeler, taşınmazın teslimindeki gecikme nedeniyle davalı idarenin taksit ödemelerini ve dönemsel artışları durdurduğu, bu durum gözetilerek BK.nun 44.maddesi gereğince davacı lehine verilecek tazminat miktarından bir miktar hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini savunmuş iseler de, davalı idarenin kendi kusuru nedeniyle taşınmazın geç tesliminden dolayı, tazminat miktarında indirim isteyemeyeceğini, bir kısım üyelerce de mahkeme kararının onanması gerektiğini ileri sürmüş iseler de, bu görüşler  Kurul çoğunluğu tarafından kabul edilmemiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmede, taşınmazın 16 ay içerisinde teslim edileceği belirtildiğinden, bu sürenin dolmasıyla, davalı borcunu yerine getirmekte direndiği ve bu olgunun hukuksal sonuçlar doğurduğu (BK m.101/1) gözetildiğinde, davacı BK.nun 106/1 maddesi uyarınca, davalıya mehil vermeden dava açabilir. Sözleşmede taksitler bitmeden taşınmazın kiraya verilemeyeceği şartının yazılması, davacının BK.nun 106.maddesinde belirtilen “teahhur nedeniyle zarar (gecikme nedeniyle tazminat)” hakkını ortadan kaldırmaz.

Bu durumda mahkemece, taşınmazın geç teslim edilip edilmediği, geç teslim edilmiş ise, geciken teslim süresine ilişkin tazminat belirlenerek, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda mahkemece, taşınmazın geç teslim edilip edilmediği, geç teslim edilmiş ise, geciken teslim süresine ilişkin tazminat belirlenerek, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Aynı yöne işaret eden ve Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire Bozma kararına uyulmak gerekirken, yanılgılı gerekçe ile önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırı olup; kararın bozulması gerekir.

S O N U Ç : Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı  Hukuk Muhakemeleri Kanununa eklenen “ Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. Maddesi gereğince BOZULMASINA, aynı kanunun 440.maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 03.07.2013 gününde, oyçokluğu ile karar verildi.