muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/23072, Karar No: 2015/15548, Tarih: 28.04.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/23072 E.  ,  2015/15548 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı-karşı davalı, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin ile fazla mesai ücreti alacaklarının ödetilmesine, davalı-karşı davacı ise ihbar tazminatının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, her iki davanın da kabulüne karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı-karşı davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, haklı bir sebep olmadan iş sözleşmesinin feshedildiğni beyan ederek davalıdan kıdem tazminatı ile bir takım işçilik alacaklarını davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının devamsızlık yaptığındna dolayı iş sözleşmesinin haklı olarak feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı-karşı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin iş sözleşmesinin feshi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda, mahkemece davacının iş sözleşmesinin dosyada mevcut devamsızlık tutanakları, davalı tanıklarının beyanları birlikte değerlendirilerek, davacının üç gün üst üste mazeret bildirmeden işe gitmediği gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-g. maddesi uyarınca haklı olarak feshedildiği gerekçesiyle davacının kıdem ve ihbar tazminatlarının reddine karar verilmiştir. Ancak karar dosya içeriğine uygun düşmemektedir. Dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının işe gelmediğine ilişkin olarak 1.11.2011, tarihinden sonra aralıklı olarak devamzsılık tutanakları tutulduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Buna karşın davacının bu devamsızlık tutanaklarından önce 31.10.2011 de Çalışma Sosyla Güvenlik Bakanlığı'na başvurarak 30.10.2011 tarihinde işten çıkarıldığını bildirdiği anlaşılmıştır. Dolayısyla mahkemece öncelikle, davacının bu başvurusuna ilişkin belgeler ile varsa konu hakkında bakanlık tarafından yapılmış müfettiş incelemesine ilişkin raporlarının getirilerek, feshin kim tarafından yapıldığı konusunda bir değerlendirmeye gidilerek sonuca gidilmesi gerekmektedir. Yazılı sebeplerle, mahkemce eksik incelem ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 28.4.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12270, Karar No: 2018/7600, Tarih: 25.04.2018

**3. Ceza Dairesi         2017/12270 E.  ,  2018/7600 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Hükmün açıklanması suretiyle mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Mahkumiyet hükmüne esas alınan soruşturma ve kovuşturma evrakının tümünün aslı veya onaylı örneği getirtilmeden onaysız fotokopi ile yetinilerek karar verildiği, ayrıca soruşturma ve kovuşturma evraklarının tamamının denetime olanak sağlayacak şekilde dosya içinde bulundurulmadığı anlaşılmakla eksikliğin giderilmesi amacıyla dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.04.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/275, Karar No: 2007/9, Tarih: 23.01.2007

Ceza Genel Kurulu 2006/8-275 E., 2007/9 K.

**Ceza Genel Kurulu 2006/8-275 E., 2007/9 K.**

**- GENEL KAST-ÖZEL KAST

- HUKUKA AYKIRILIK BİLİNCİ

- KİŞİYİ HÜRRİYETİNDEN YOKSUN BIRAKMA**- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 109 ]

- 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 179 ]

**"İçtihat Metni"**

Sanık İsmet'in kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçundan beraatine, diğer sanıklar Ramazan Ö., Hüseyin ve Ramazan K/nın ise kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma ve tehdit suçlarından beraatlerine, etkili eylem suçundan 765 sayılı TCY'nin 456/4, 51/2, 59/2 ve 647 sayılı Yasa'nın 4 ve 6. maddeleri uyarınca neticeten 118.625.000 lira ağır para cezasıyla cezalandırılmalarına, cezalarının ertelenmesine, 44 ... 465 plakalı aracın ruhsat sahibine iadesine ilişkin (Malatya Birinci Ağır Ceza Mahkemesi)'nden verilen 28.05.2003 gün ve 307-119 sayılı hüküm katılan vekilleri ile Malatya C.Savcısı tarafından temyiz edilmekle dosyayı inceleyen Yargıtay Sekizinci Ceza Dairesi'nce 02.02.2006 gün ve 1316-432 sayı ile;

"Tüm sanıkların olay tarihinde birlikte hareket ederek Arzu isimli kızın kaçırılmasından soru miu tuttukları müdahili zor ve tehdit kullanmak suretiyle sanık İsmet'in yönetimindeki otoya bindirip şehir dışındaki bazı yerlere götürmek suretiyle 4 saat kadar yanlarında tuttukları, yol boyunca şoför İsmet dışındaki diğer sanıkların mağduru döverek 7 gün iş ve gücüne engel olacak şekilde yaraladıkları, mağdurun gittikleri ilçe merkezinde görevliler tarafından otonun içinde görülerek kurtarılması şeklindeki olayda, sanıkların eylemlerinin bir bütün olarak 765 sayılı TCK'nın 179/2. madde ve fıkrasında tanımlanan suçu oluşturduğu gözetilmeden, kişiyi özgürlüğünden yoksun kılma suçundan ve İsmet dışındaki sanıklar hakkında da tehdit suçundan beraat ve yaralama suçundan mahkumiyet kararı verilmesi,

Buna göre de; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesinde "zaman bakımından uygulama", 5252 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 9. maddesinde lehe olan hükümlerin uygulanmasında usur kurallarının düzenlenmesi, aynı Kanun'un 12. maddesi ile 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun yürürlükten kaldırılması, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve bu Kanunların hükümden sonra 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunması karşısında;

5237 sayılı Kanun'un 7. ve 5252 sayılı Kanun'un 9. maddeleri uyarınca sanıkların hukuki durumunun 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri de nazara alınarak yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması" gerekçesiyle bozulmuştur.

Yerel Mahkeme 21.06.2006 gün ve 109-277 sayı ile;

5237 sayılı Kanun'un 7. ve 5252 sayılı Kanun'un 9. maddeleri uyarınca sanıkların hukuki durumunun 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri de nazara alınarak yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması" gerekçesiyle bozulmuştur.

Yerel Mahkeme 21.06.2006 gün ve 109-277 sayı ile;

"Sanıklar Ramazan K. ile Hüseyin'in yeğeni, sanık Ramazan Ö. 'nün de nişanlısı olan Arzu'nun evlenmelerine üç gün kala nişanlısı ile birlikte düğün alışverişine çıktıklarında önceden tanıştığı erkek arkadaşı ile telefon irtibatı kurup kaçması üzerine bu üç sanığın Arzu'nun son olarak mağdur Serdalla telefon görüşmesi yaptığını saptayıp Serdal'la görüştükleri, daha sonra da İsmetin kullandığı araçla hep birlikte Arzu'yu aramaya çıktıkları, Arzu'nun kaçtığı Yücel'le mağdur Serdal'ın arkadaş olduğunu, Serdal'ın bu kaçma olayından bilgisinin bulunduğunu ve Arzu'nun bir başka ilçeye gittiğini tespit etmeleri üzerine Arzu'yu arayıp bulmak maksadıyla bu ilçeye giderlerken araç içinde sanıklardan Ramazan Ö., Hüseyin ve Ramazan K. 'nın duydukları üzüntü nedeniyle Serdal'ı 7 gün iş ve gücüne engel biçimde dövdükleri, özgürlüğü daraltma suçunun özel kasıtla işlenebilen bir suç olduğu, sanıkların özgürlüğü daraltma kastıyla hareket etmemeleri nedeniyle bu suçun oluşmadığı, açıklanan eylemin kasten yaralama suçunu oluşturduğu" gerekçesiyle önceki hükümde direnerek kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve şartlı tehdit suçlarından beraatlerine, sanıklar Ramazan Ö., Ramazan K. ve Hüseyin hakkında etkili eylem suçundan açılan kamu davasının vazgeçme nedeniyle ortadan kaldırılmasına, 44 ... 465 plakalı aracın ruhsat sahibine iadesine karar vermiştir.

Bu hükümlerin de süresi içinde Malatya C.Savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay C.Başsavcılığının 03.11.2006 gün ve 245138 sayılı tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle, Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği görüşülüp düşünüldü.

İncelenen olayda;

İncelenen olayda;

Düğünlerine üç gün kala alışveriş için gittikleri çarşıda nişanlısı Arzu'nun kendisinden istediği cep telefonuyla görüşme yaptıktan bir süre sonra tuvalete gitme bahanesiyle yanından ayrılarak dönmemesi üzerine telefon hafızasından nişanlısının görüştüğü numarayı tespit eden sanık Ramazan Ö.'nün, bu numarayı arayıp kendisini tanıtarak, Arzu'nun kaybolduğunu söylemesi ve buluşmak istemesi üzerine mağdur Serdarın çarşıya geldiği, bir süre birlikte Arzu'yu aramalarına rağmen bulamayınca sanığın isteği ile Arzu'nun evine gidip durumu aile büyüklerine anlattıkları, konuşmalar sırasında Arzu'nun erkek arkadaşı Yücel'le kaçmış olabileceği söylenip sorulunca mağdur Serdarın da Yücel'le arkadaş olduklarını açıklamak zorunda kaldığı ve Yücel'in arkadaşları ile babasının evini gösterebileceğini söylediği, bunun üzerine Arzu'nun nişanlısı sanık Ramazan Ö. ile amcası ve dayısı olan sanıklar Ramazan K. ile Hüseyin'in yanlarına mağdur Serdal'ı da alarak sanıklardan İsmet'in kullandığı arabayla Malatya şehir merkezinde çeşitli yerlere gidip Arzu ve Yücel'i aradıkları, son olarak Yücel'in babasının evine de bakıp bulamamaları üzerine mağdur Serdarın artık olayı polise bildirmelerini söylediği, sanık Ramazan K.'nın ise mağduru zorla araca bindirip yumrukladığı, "seni öldürürüm yine bırakmam, kızı buluncaya kadar bizimle berabersin" diyerek tehdit ettiği, mağdurun kapıyı açıp gitmek istemesi üzerine araçtan kaçmasını engelledikleri, şehir merkezinde seyir halinde iken bir ara mağdura gelen kısa mesajda "hangi firmaya bindiler, kimi kaçırdı" yazdığını gören sanıkların mağduru yeniden dövmeye ve sorgulamaya başladıkları, mesajın mağdurun Hekimhan'da oturan arkadaşı Emrah'tan geldiğini, Arzu ile Yücel'in de oraya gideceklerini ve kaçma olayından mağdur Serdarın da bilgisi olduğunu anlayınca 85 km uzaklıktaki bu ilçeye gitmeye karar verdikleri, mağdurun yolda da sanık Ramazan K. tarafından ölümle tehdit edildiği ve aracı kullanan sanık İsmet dışındaki diğer sanıklar tarafından dövüldüğü, sanıkların gittikleri ilçede bir süre Arzu ve diğerlerini aramalarına karşın bulamayınca polis karakoluna gidip o tarihte henüz reşit olmayan Arzu'nun kaçırıldığını ihbar edip bulunmasını istedikleri, bu sırada kolluk görevlilerinin caddedeki araçta bulunan mağdur Serdal'ı yaralı halde görmeleri üzerine olayın açıklığa kavuştuğu, yüzünde ve vücudunun çeşitli yerlerinde çok sayıda ekimoz ve ödem mevcut bulunan mağdurun hastanede müşahede altına alındığı, kesin raporuna göre mağdur Serdarın olay nedeniyle (7) gün iş ve gücüne engel olacak derecede yaralanmış bulunduğu, sanıkların ikrarı, mağdurun aşamalardaki istikrarlı anlatımları, tutanaklar, raporlar, telefon görüşme detayları ve dosyadaki diğer kanıt ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu, eylem tarihinde yürürlükte bulunan 765 sayılı Türk Ceza Yasası'nın 179. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrası; "Bir kimse diğer bir kimseyi gayr/meşru surette kişi hürriyetinden mahrum ederse... cezalandırılır." hükmünü taşımaktadır. İkinci ve üçüncü fıkralarında ise, suçun ağırlaşmış biçimleri düzenlenmiştir.

Bu suç ile cezalandırılmak istenen husus, bireylerin hareket özgürlüğünün hukuka aykırı biçimde kaldırılması, kısıtlanmasıdır. Suçun maddi unsuru, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasıdır. Bu fiil, failin doğrudan doğruya veya dolaylı hareketleriyle ve çeşitli araçlar kullanılarak gerçekleştirilebilir. Sonuç ise, mağdurun hareket etme ya da yer değiştirme özgürlüğünün kaldırılması biçiminde kendini gösterir. Serbest hareketli bir suç olduğundan, maddi anlamda özgürlüğün kaldırılması sonucunu doğurabilecek her türlü hareket ile işlenebilir.

Özgürlüğü sınırlama suçunun manevi unsuru ise, failin, mağduru kişisel özgürlüğünden yoksun bırakmaya yönelik hareketleri gerçekleştirmeyi istemesini ve bilmesini içeren genel kasttır. Yasanın metninden ve ruhundan da anlaşılacağı üzere, suçun basit halinin oluşumu için özel kast (saik) aranmaz. Bu görüş öğretide (Erman-Özek, Kişilere Karşı İşlenen Suçlar, İst.-1994, sy. 130; Prof. Dr. Ayhan Önder, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 4. Bası, İst.-1994, sy. 31; Prof. Dr. Durmuş Tezcan-Yard. Doç. Dr. Mustafa Ruhan Erdem, Teorik-Pratik Ceza Hukuku, İzmir-2000, sy. 22; Prof. Dr. Mehmet Emin Artuk, Yrd. Doç. Dr. Ahmet Gökçen, Arş. Gör. A. Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara-2000, sy. 145; Dr. Recep Gülsen, Hürriyeti Tahdit Suçları,

Ankara-2002, sy. 87) ve yargısal kararlarda da (CGK'nın 03.12.2002 gün ve 288-419 sayılı kararı) benimsenmiştir.

Esasen kural olarak, failin suç saydığı bir sonucu bilmesi, istemesi ve bu suretle harekette bulunması, kastın varlığı açısından yeterlidir. Ayrıca, sonucun yasaya veya hukuka aykırı olduğunu bilme şartı aranmaz. Ancak, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçu bakımından yasamız, eylemin "gayrımeşru surette" işlenmesini şart koştuğundan, failin bu şekilde hareket ettiğini bilmesini ve istemesini aramaktadır. Bu durumda, failin, işlediği fiilin hukuka aykırılık bilincine de sahip olması gerekmektedir. Hakim, suçun manevi unsuruna dahil olan "hukuka aykırılık bilinci"ni elbette araştıracaktır.

Fakat, hukuka aykırılık bilinci özel kasıtla karıştırılmamalıdır. Fail, suç tipinin objektif unsurlarını bilerek ve isteyerek gerçekleştirdiği halde, eylemde hukuka aykırılık bilincinin bulunmaması nedeniyle, kastının varlığı kabul edile-mese dahi, bu durum suçun özel kasıtla işlenebileceği anlamını taşımaz (Prof. Dr. Ayhan Önder, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 4. Bası, İst-1994, sy. 32).

Fakat, hukuka aykırılık bilinci özel kasıtla karıştırılmamalıdır. Fail, suç tipinin objektif unsurlarını bilerek ve isteyerek gerçekleştirdiği halde, eylemde hukuka aykırılık bilincinin bulunmaması nedeniyle, kastının varlığı kabul edile-mese dahi, bu durum suçun özel kasıtla işlenebileceği anlamını taşımaz (Prof. Dr. Ayhan Önder, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 4. Bası, İst-1994, sy. 32).

Öte yandan, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçu, sonradan yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Yasası'nın 109. maddesinde de öncekine benzer biçimde düzenlenmiştir. Bu düzenlemede de, suçun "hukuka aykırı olarak" işlenmesi aranmaktadır. Başka deyişle, hukuka aykırılık suç tipinde ayrıca gösterildiği için, "hukuka özel aykırılık" hali söz konusudur. Bu nedenle failde, suçun manevi unsuruna dahil olan "hukuka aykırılık bilincinin"'bulunması gerekmekte ise de, suçun temel biçimi bakımından özel kast (saik) aranmamıştır; genel kastın varlığı yeterlidir.

Bu açıklamalardan sonra yeniden somut olaya dönecek olursak;

Evlenmek üzere iken başkasıyla kaçan Arzu'nun nişanlısı ve yakınları olan sanıkların, bu olayla ilgisi bulunduğundan kuşkulandıkları mağdur Serdarı yanlarından ayrılmak istemesine karşın Malatya şehir merkezinde zorla araca bindirip döverek, tehditle araçta tutmaları ve o sırada gelen kısa mesajdaki bilgiler ile sorguladıkları mağdurun açıklamalarından, Arzu'nun erkek arkadaşı ile birlikte mağdur Serdarın Hekimhan ilçesinde oturan bir arkadaşının yanına gittiğini öğrenmeleri üzerine o istikamete yönelik mağduru yol boyunca zaman zaman döverek şehir merkezine 85 km mesafedeki Hekimhan ilçesine götürmeleri eyleminde, 765 sayılı TCY'nin 179/2-son madde ve fıkrasında tanımlanan kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçunun tüm öğeleriyle oluştuğu anlaşılmaktadır.

Ancak, anılan Yasa'nın suç tarihinden sonra yürürlükten kalkması ve 5237 sayılı Türk Ceza Yasası'nın yürürlüğe girmesi karşısında, sanıkların sabit görülen eylemleri nedeniyle 765 ve 5237 sayılı Yasaların ilgili hükümlerinin denetlenebilir açıklıkla ayrı ayrı tatbiki suretiyle uygulamada lehe sonuç veren yasanın Yerel Mahkemece saptanıp uygulanması gerekmektedir.

Bu itibarla, sanıkların kişiyi hürriyetinden yoksun bırakmaya ilişkin özel kasıtla hareket etmediklerinden bahisle atılı suçtan beraatlerine dair Yerel Mahkeme direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.

Sonuç: Açıklanan nedenlerle;

1-

Yerel Mahkeme direnme hükmünün (BOZULMASINA),

2-

Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığı'na

TEVDİİNE, 23.01.2007 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12973, Karar No: 2021/6771, Tarih: 20.09.2021

**11. Ceza Dairesi         2017/12973 E.  ,  2021/6771 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

A)Sanık hakkında “2008 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafisinin temyiz nedenlerinin incelenmesinde;

Sanığa yüklenen suçun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, "25.01.2009" suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmakla, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun'un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE,

B)Sanık hakkında “2009 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafisinin temyiz nedenlerinin incelenmesine gelince;

1-)Sanığın vergi müfettişine verdiği ifadesinde; haklarında sahte belge düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporları bulunan ... Temizlik ... Ltd. Şti. ve ... Tıbbi Cihazlar ... Ltd. Şti. isimli şirketleri bilmediğini, faturalara konu malzemeleri ... Temizlik isimli firmadan aldığını, bu firmanın faturaları söz konusu şirketlerin isimleriyle düzenlemiş olabileceğini belirtmesine rağmen, Mahkemedeki savunmasında, malzemeleri ağırlıklı olarak ... Temizlik ve ... Tıbbi Cihazlar ... Ltd. Şti. den aldığını, ... isimli çalışan ile muhatap olduğunu, suçlamayı kabul etmediğini ifade etmesi karşısında maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından;

a)Suça konu faturaları düzenleyen mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin çıkartılarak dosyaya alınması,

b) Faturaları düzenleyen şirket yetkilileri veya kişiler ile ... Temizlik isimli firmanın yetkilisinin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi ile kendilerinden sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kime verdiklerinin, sanığı tanıyıp tanımadıklarının sorulması,

c) Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için;

aa-)Faturayı düzenleyen şirketlere ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim ve tesellüm belgelerinin, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgelerin; faturaları kullanana ait yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığına ilişkin belgelerin getirtilmesi,

c) Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için;

aa-)Faturayı düzenleyen şirketlere ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim ve tesellüm belgelerinin, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgelerin; faturaları kullanana ait yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığına ilişkin belgelerin getirtilmesi,

bb-)Daha sonra, faturaları düzenleyen şirketler ile sanığın ticari defterleri ve belgeleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması,

d)Sanığa yukarıda belirtilen ve dosya arasında bulunan vergi incelemesi sırasında tutanak altına alınan beyanları okumak suretiyle bu beyanları ile savunması arasındaki çelişkinin giderilmesi,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile mahkûmiyetine hükmedilmesi, yasaya aykırı,

2-)Kabule göre; hükümden sonra 24.11.2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 20.09.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1666, Karar No: 2010/3015, Tarih: 17.03.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/1666 E.  ,  2010/3015 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ, ELATMANIN ÖNLENMESİ, YIKIM

Taraflar arasında birleştirilerek görülen davada;

Davacı-Birleştirilen davanın davacısı Hazine, 1396 sayılı parselin kıyıda kaldığını ileri sürerek, tapusunun iptali, elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerinde bulunmuştur.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, her iki davanın da 5841 Sayılı Yasa ile değişik 3402 Sayılı Yasanın 12.maddesi uyarınca hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı ... tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava ve birleştirilerek görülen dava, çekişme konusu 1369 sayılı parselin belirlenen kıyı kenar çizgisine göre kıyıda kaldığı, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin özel mülkiyete konu edilemeyeceği iddiasına dayalı tapu iptali isteğine ilişkindir.

Mahkemece, her iki davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere, 14 Mart 2009 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasa’nın 2. maddesi ile 3402 Sayılı Kadastro Yasası’nın 12. maddesinin üçüncü fıkrasına “Bu hüküm, iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet veya diğer kamu tüzel kişileri dâhil, tarafların sıfatına bakılmaksızın uygulanır.” cümlesi ve aynı Yasa’nın 3. maddesi ile de 3402 Sayılı Yasa’ya “Bu Kanunun 12 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü, Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır.” şeklindeki geçici 10. madde eklenmiştir.

Öte yandan, 3402 Sayılı Yasanın 12/3. maddesinde öngörülen süre hak düşürücü süre olup kamu düzeni ile ilgilidir ve mahkemece davanın her aşamasında res'en gözetilmesi gerekli olumsuz dava şartlarındandır.

Somut olayda, kadastro tespitinin kesinleştiği 14.10.1969 tarihinden itibaren dava tarihine kadar 10 yıllık süre geçtiğinden, davanın reddedilmesinde bir isabetsizlik yotur. Davacı Hazinenin öteki temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.

Ancak hemen belirtilmelidir ki, her dava açıldığı tarihteki koşullara bağlıdır. Bir taraf dava açıldığı andaki mevzuata ve içtihada göre davasında haklı olduğu halde dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren (geçmişe etkili) yeni bir yasa hükmü ya da İnançları Birleştirme Kararı nedeniyle davayı kaybederse yargılama giderlerinden sorumlu tutulamaz. Anılan bu kural yargısal uygulamada da kararlılık kazanmıştır.(Baki Kuru, Hukuk Usulü Muhakemeleri 5. cilt, sayfa 5338, dipnot 159; 10. H.D. 21/12/1976, 8770/8739 ve dipnot 160: 5. HD 12/09/1977, 5445/5655 dipnot 161: 10.HD 24/02/1976, 6296/1297). Bunun yanında, avukatlık ücreti de yargılama giderlerinden sayılır(04.09.1957 tarih ve 4/16 sayılı İnançları Birleştirme Kararı). Davacı ..., temyiz dilekçesinde sair nedenlerden söz etmek suretiyle bu hususa da değinmiştir.