muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/3721, Karar No: 2013/10462, Tarih: 21.05.2013

özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya bağlanacağı bildirilmiştir.

Öte yandan 5510 sayılı Yasa’nın 95. maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usûlüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir.Usûlüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp Genel Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Somut olayda ise; zararlandırıcı olay SGK'ca iş kazası olarak kabul edilmiş, Maluliyet Daire Başkanlığı tarafından zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan işçide oluşan sürekli iş göremezlik oranının %0 olduğu ve Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından yapılan inceleme sonucunda da sigortalıda oluşan sürekli iş göremezlik oranının %20 olduğu bildirilmiştir.

Somut olayda ise; zararlandırıcı olay SGK'ca iş kazası olarak kabul edilmiş, Maluliyet Daire Başkanlığı tarafından zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan işçide oluşan sürekli iş göremezlik oranının %0 olduğu ve Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından yapılan inceleme sonucunda da sigortalıda oluşan sürekli iş göremezlik oranının %20 olduğu bildirilmiştir.

Yapılacak iş, Sosyal Güvenlik Kurumu Yüksek Sağlık Kurulu tarafından davacının sürekli iş göremezlik oranının tesbitine dair rapor olup olmadığını araştırarak, sürekli iş göremezlik oranının tespitine dair rapor olmadığının anlaşılması halinde Sosyal Güvenlik Kurumu Yüksek Sağlık Kurulu'dan davacının sürekli iş göremezlik oranının tesbitine dair rapor almak ve itiraz edilmesi halinde Adli Tıp Kurumu'ndan rapor almak, Sosyal Güvenlik Kurumu Yüksek Sağlık Kurulu ve Adli Tıp Kurumu tarafından belirlenen sürekli iş göremezlik oranı ile çelişki olduğu takdirde Adli Tıp Genel Kurulundan yeniden rapor almak suretiyle çelişkiyi giderdikten sonra kesinleşen iş göremezlik oranına göre tazminatları yeniden yöntemince belirlemekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

21.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4169, Karar No: 2019/5628, Tarih: 08.10.2019

**20. Hukuk Dairesi         2019/4169 E.  ,  2019/5628 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada .... Sulh Hukuk ve ... 8. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Talep, mirasın reddine ilişkindir.

.... 8. Sulh Hukuk Mahkemesince; muris ...'in vefatından önceki son yerleşim yeri adresinin ...' olduğu mirasın reddinin tescilinde kesin yetkili mahkemenin murisin son ikametgah adresi olması gerekçesi ile yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

... Sulh Hukuk Mahkemesince kolluk araştırmasında belirtilen adreste müteveffa ... isimli şahsın ölmeden önce .... ikamet ettiği, ... Başbakanlık Dairesinde Ekonomi Uzmanı olarak çalıştığı, Gökören mahallesine aile ziyareti için yılda 1-2 defa geldiğinin tespit edildiğinin bildirildiği gerekçesi ile yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

4721 sayılı TMK'nın 609. maddesinin dördüncü fıkrasında "Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir." hükmüne yer verilmiştir.

Bu yasal düzenlemeye göre mirasın reddi istemi, mirasın açıldığı yerin sulh hukuk mahkemesinde mirasçı tarafından sözlü veya yazılı beyanla yapılabilir. Buradaki yetki kesin olup, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi görevli ve yetkili mahkemedir (TMK 609. md - Y.2.HD 2009/129191 E. - 2009/17413 K.).

Dosya kapsamında kolluk araştırmaları sonucunda; müteveffa ... isimli şahsın ölmeden önce .... ikamet ettiği, ... Başbakanlık Dairesinde Ekonomi Uzmanı olarak çalıştığı, ... mahallesine aile ziyareti için yılda 1-2 defa geldiğinin tespit edildiğinin bildirildiği anlaşıldığından uyuşmazlığın ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince .... 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 08/10/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4025, Karar No: 2014/7340, Tarih: 11.09.2014

**10. Ceza Dairesi         2011/4025 E.  ,  2014/7340 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 10 - 2009/118231

Mahkeme : VAN 1. Sulh Ceza Mahkemesi

Hüküm Tarihi- Numarası : 29.12.2008 - 2008/321 esas ve 2008/579 karar

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurma suçundan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında sanığın ikinci kez aynı suçu işlediğinin anlaşılması karşısında; hükümden sonra 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davaya ilişkin kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine” karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA, 11.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9500, Karar No: 2019/8358, Tarih: 10.04.2019

**9. Hukuk Dairesi         2017/9500 E.  ,  2019/8358 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVALILAR : 1- ... TEMİZLİK TEM. İNŞ. GIDA SAN. TİC. LTD. ŞTİ. ADINA AVUKAT ...

2- BEMAK YAPI TEM. TUR. LTD. ŞTİ. ADINA AVUKAT ...

3- ... ADINA AVUKAT ...

4- ... İNŞ. TEM. TUR. GIDA TİC. LTD. ŞTİ. ADINA AVUKAT ...

5- ÜÇ-TEM TEM. İNŞ. GIDA LTD. ŞTİ.

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı şirketlere ait ... Otelin temizlik departmanında çalışmaya başladığını, işten çıkarıldığını, davacının işine davalılar son verirken hak ve alacaklarının ödenmediğini, haklı bir sebep ve gerekçe gösterilmediğini, fazla mesai alacağını alamadığını, yine bayramlarda da haftalık iznine denk gelmeyen günlerde de çalıştığını ancak karşılığını alamadığını, davacının iş akdinin davalılar tarafından usulsüz olarak ihbar önellerine uyulmadan feshedildiği için bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Belediye vekili, davacının ücret alacaklarına ilişkin talepleri hakkında zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı ile belediye arasında herhangi bir hizmet sözleşmesi bulunmadığını, belediyenin davacının işvereni olmadığını, davacının işvereninin diğer davalı yüklenici şirketler olduğunu, belediyeye husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, bu sebeple davanın reddinin gerektiğini, belediyenin sadece ihale makamı olarak hizmet satın alan konumunda olduğunu, belediyenin işvereni olmadığı davacının talep etmiş olduğu dava konusu kıdem, ihbar tazminatlarından ve diğer ücret alacaklarından sorumlu tutulmasının yasal olarak hiçbir şekilde mümkün olmadığını savunmuş, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Tem. Şti. vekili, davacının davalı şirkete ihale edilen işlerde ihale süresinde çalıştığını, davacının aslen diğer davalı belediyenin işçisi olup ihale edilen iş kapsamında ve ihale sözleşmesi uyarınca davalı şirket işçisiymiş gibi sigortalı yapıldığını, davacının diğer davalı belediye kanalıyla tüm çalışmalarının tespit edilerek tüm işverenlerin davaya dahil edilmesi gerektiğini, davacının davalı şirket nezdinde çalışmasından herhangi bir alacağı kalmadığını, kıdem tazminatı alacağı doğacak bir çalışması olmadığını, çalıştığı dönemde fazla çalışma yapmadığını, davacı ile imza edilen sözleşmenin belirli süreli iş sözleşmesi olup ihbar önel ve yükümlülüğünü ortadan kaldırdığını, maaş bordrolarında da açık ve net görüldüğü üzere davacının tüm milli, dini bayramlardaki çalışmalarının karşılığını aldığını, davacının davalı şirketteki çalışma süresi içerisinde yıllık ücretli izin kullanma hakkı doğmadığını savunmuş, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... İnş. Tem. Şti. vekili, davanın şirketleri ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, davacının davalı şirkette hiçbir çalışması ve kaydının söz konusu olmadığını, dava dilekçesinde de şirketlerinin isminin geçmediğini, iş akdinin feshine ilişkin tüm işlemlerin davacının SGK’lı olarak çalıştığı diğer davalı şirketlerce yapıldığını, davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, şirketleri ile davalı şirket arasında hiçbir hukuki bağ bulunmadığını, iş konularının, adreslerinin farklı olduğunu, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının alacak taleplerinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, taleplerin zamanaşımına uğradığını savunmuş, davanın husumet yönünden ve esastan reddini talep etmiştir.

Davalı ... Temizlik Şti. Vekili, davacının fazla mesai, hafta tatili, genel tatil, yıllık ücretli izin alacaklarının zamanaşımına uğradığını, davacı işçi davalı şirketteki işinden ayrıldıktan sonra davalı belediyeden ihale ile iş alan şirketlerin herhangi birinde çalışmış ise bu durumun davalı şirketin sorumluluğunu doğurmadığını, devredilen asıl işveren alt işveren ilişkisinde devreden alt işverenin davadaki talepler yönünden sorumluluğunun iki yıl süre ile devam ettiğini, davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının iş sözleşmesinin son işveren tarafından haksız olarak feshedildiği yönündeki beyanının kabul edilemeyeceğini savunmuş, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... İnş Gıda Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak,davacının talep ettiği bir kısım işçilik alacaklarının kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı ... İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davalı ... İnş Gıda Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak,davacının talep ettiği bir kısım işçilik alacaklarının kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı ... İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı dava dilekçesinde diğer davalı şirketlere ve ...'nin yanı sıra “... İnş. Ltd. Şti” aleyhine işçilik alacakları için dava açmış dava dilekçesi bu davalıya tebliğ için çıkarılan tebligat evrakı yeni adrese sevk gerekçesiyle “... Mah. ... Temizlik İşleri Şantiyesi- ...” adresine gönderilmiş ve tebligat muhattap yerinde olmadığı ve yetkili olduğunu belirten ...'ye tebliğ edilmiştir.

Bu tebligat üzerine tebligat adresinde bulunduğu anlaşılan “... İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. Ltd. Şti.” vekili davalı olarak gösterilen ... İnş. Ltd. Şti ile bir ilişkilerinin olmadığını tebligatın sehven alındığını bildiren husumet itirazında bulunmuştur.

Yapılan yargılama sonunda davacının hüküm altına alınan bir kısım işçilik alacaklarından karar başlığında 4 numaralı davalı olarak gösterilen ve temyiz eden “... İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. Ltd. Şti.” de diğer davalılarla sorumlu tutulmuştur.

Davacının çalıştığını iddia ettiği iş ...'nin temizlik ihalesi altişverenlerce yapılan temizlik işidir.Davacının çalıştığını iddia ettiği dönemlerde ...'nde temizlik ihale işini alan şirketler arasında davalı “... İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. Ltd. Şti.” olmayıp dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen “ ... İnş. Ltd. Şti” ihale aldığı ve davacıya ait SGK cetvelinde hizmet bildirilen ve davacı adına sigorta işe giriş bildirgesi düzenleyen şirketin gerekçeli karar başlığında 4 numaralı ismi yazılan ... şirketi olmayıp ... şirketi olduğu açıkça anlaşılmaktadır.Davacının işvereni karar başlığında davalı olarak gösterilen ... Şirketi olmayıp ... şirketi olduğundan kararı temyiz eden ... şirketi adına açılan davanın husumet yokluğundan reddi gerekirken dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen yanlış tebliğ nedeniyle davaya cevap vermek zorunda kalan şirketin gerekçesi dahi gösterilmeden davacının hak ve alacaklardan sorumlu tutulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 10.04.2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/627, Karar No: 2020/3297, Tarih: 22.12.2020

**15. Hukuk Dairesi         2020/627 E.  ,  2020/3297 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Tüketici Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat Dilan Zekioğulları geldi. Davalılar vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, yükleniciden temliken satın alınan bağımsız bölümün tapu kaydının iptâli ve tescili, mümkün olmadığı taktirde taşınmaz için ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 04.03.2013 tarihli adi yazılı satış vaadi sözleşmesi ile 633 ada 36 parsel sayılı taşınmazda bulunan 10 numaralı bağımsız bölümü, 75.000,00 TL karşılığında yükleniciden satın aldığını, peşinat olarak 40.000,00 TL ödediğini, kalan 35.000,00 TL’nin ise teslim tarihinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını ancak sözleşme konusu bağımsız bölümün teslim edilmediğini belirterek tapu kaydın iptâl ve tescilini, mümkün olmaz ise ödenen peşinatın davalı yükleniciden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı arsa sahibi vekili, müvekkilinin sözleşmeye taraf olmadığını ve diğer davalı yüklenicinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğinden davacının tapu iptâli ve tescil talebinde bulunamayacağını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalı yüklenici davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davalı arsa sahibi hakkındaki davanın reddine, davalı yüklenici hakkındaki davanın kabulü ile 40.000,00 TL’nin davalı yükleniciden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Eser sözleşmelerinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yüklemektedir. Yüklenici, finansman sağlayarak arsa malikinin taşınmazı üzerine bina yapma işini üstlenmekte, arsa maliki ise inşa edilecek binaya karşılık, bu binadaki bir kısım bağımsız bölümlerin mülkiyetini yükleniciye devretmeyi vaat etmektedir. Belirtilen bu nitelikleri itibarıyla, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri iki tipli karma bir sözleşmedir. Bu sözleşmede, eser sözleşmesinin konusu olan inşaat yapma edimi ile taşınmaz satım sözleşmesindeki mülkiyetin nakli borcu bir araya gelmektedir.

Arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alınmasına dayalı olarak açılan tapu iptâli ve tescil davaları ile ilgili olarak kanunlarımızda bir düzenleme mevcut bulunmamaktadır. Bu konulardaki uyuşmazlıkların çözümünde uygulanan 30.09.1988 tarihli ve 1987/2, 1988/2 sayılı Yargıtay İBBGK Kararı ile “tapuda kayıtlı bir taşınmazın mülkiyetini devir borcu doğuran ve ancak yasanın öngördüğü biçim koşullarına uygun olarak yapılmadığından geçersiz bulunan sözleşmeye dayanılarak açılan bir cebri tescil davasının kural olarak kabul edilemeyeceği, bununla beraber Kat Mülkiyeti Kanunu'na tabi olmak üzere yapımına başlanılan taşınmazdan bağımsız bölüm satımına ilişkin geçerli bir sözleşme olmadan tarafların bağımsız bölüm satımında anlaşarak alıcının tüm borçlarını eda etmesi ve satıcının da bağımsız bölümü teslim ederek alıcının onu malik gibi kullanmasına rağmen satıcının tapuda mülkiyetin devrine yanaşmaması hallerinde; olayın özelliğine göre Türk Medeni Kanunun 2. maddesi gözetilerek açılan tescil davasını kabul edilebileceği” benimsenmiştir.

Bu tür davalarda mahkemece öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki iskân koşulu (oturma izni) gibi diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Bunun için de davaya konu temlik işleminin geçerli olup olmadığı, arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklenicinin borçlarının neler olduğunun sözleşme hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacının arsa sahibi ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü yükleniciden temlik alması halinde arsa sahibini ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. Türk Borçlar Kanununun 188. maddesine göre; “Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir.” Buna göre temliki öğrenen arsa sahibi, temlik olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan davacıya) karşı da ileri sürebilir. Temlikin konusu, yüklenicinin arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden kazanmadığı hakkı üçüncü kişiye temlik etmesinin arsa sahibi bakımından bir önemi bulunmamaktadır. Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye (davacıya) temlik etmişse, üçüncü kişi (davacı) Türk Borçlar Kanunu'nun 97. maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Kural olarak kendi edimini yerine getirmeyen taraf, karşı tarafın borcunu yerine getirmesini isteyemeyeceğinden, temlik alan davacının bağımsız bölüm bedelini yükleniciye ödemiş olması, yüklenicinin de arsa sahibine karşı olan yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gerekir.

Diğer yandan uygulamada yüklenicinin aynı bağımsız bölümü değişik tarihlerde bir veya birden fazla üçüncü kişiye alacağın temliki yoluyla veya satış vaadi sözleşmesi yaparak temlik ettiği, temlik alan bir veya daha fazla kişinin aynı bağımsız bölüm üzerinde hak iddiasında bulunduğu sıkça görülen bir durumdur. Bunun gibi malikin, satış vaadi sözleşmesine konu yaptığı bir taşınmazı sonradan bir başka kişiye satış vaadinde bulunması da mümkündür. Böylesine durumlarda şahsi hakların yarışması söz konusu olur. Kural olarak da geçersiz olmadıkça veya sözleşme feshedilmedikçe yarışan şahsi haklardan önceki tarihli olanına değer tanınır. Burada satış işleminin yüklenici tarafından üçüncü kişilerden birine veya bir kaçına resmi biçimde (noterde satış vaadi sözleşmesi ile),diğerlerine adi yazılı sözleşme ile yapmış olmasının önemi yoktur. Önem arz eden husus, şahsi hak iddiasında bulunan üçüncü kişilere yapılan temlikin taşıdığı tarihtir.

Tüm bu açıklamalardan sonra somut olaya gelince; davalı arsa sahibi tarafından diğer davalı yüklenici aleyhine eksik ve kusurlu işlerin giderim bedeli ile ilgili dava açılmış ve İstanbul Anadolu 18. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/88 Esas sayılı dosyası üzerinden görülerek karara bağlanmış olup mahkemece bu davanın sonucu beklenerek kesinleşmesi halinde eksik ve kusurlu işlerin giderim bedelinin birlikte ifa ilkesi gereği davalı arsa sahibine ödenmek üzere, davacı tarafından ödenmeyen satış bedelinin ise yükleniciye ödenmek üzere davacıya depo ettirilmek, ayrıca aynı bağımsız bölümle ilgili aynı yükleniciden temlik alan dava dışı Ziya Yüksel tarafından açılan ve Yargıtay bozmasından sonra İstanbul Anadolu 5. Tüketici Mahkemesi’nin 2018/953 Esas numarasında kayıtlı temliken tescil davası derdest olup aynı bağımsız bölümle ilgili olması sebebiyle sonuçları birbirini etkileyeceğinden bu davanın, HMK’nın 166 ve devamı maddeleri uyarınca eldeki davada birleştirilmek ve yarışan şahsi haklar ilkesine göre de değerlendirme yapılmak suretiyle tapu iptâli ve tescil konusunda sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile ödenen bedelin iadesine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 2.540,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalılardan alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin ve Yargıtay başvurma harçlarının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 22.12.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.