muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/7202, Karar No: 2022/1395, Tarih: 22.02.2022

4. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleştirilen davalarda davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Temyiz Nedenleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 07.03.2006-21.01.2010 ve 21.01.2010-24.01.2014 tarihleri arası ödemelerin neredeyse tamamının davacı tarafından yapıldığını, bir kısım taksidin ise taşınmazı devretmesine rağmen davalı ... hesabından ödendiğini, 24.01.2014-08.03.2016 tarihleri arası davalı ...'un malik olduğu dönemde de davacının ödeme yapmaya devam ettiğini, dava reddedildiği için ödemeleri askıya aldığını ve davalı ...'in kalan taksitleri ödediğini, bilirkişi incelemesi yapılması yönündeki taleplerinin reddedildiğini, delil başlangıcı sayılması gereken belgelerin dikkate alınmadığını, taşınmazın emlak vergisinin, kat görevlisi kıdem tazminatının, ... sigorta ve tadilat ödemelerinin davacı tarafından yapıldığını, diğer iki davalının (... ve son malik ...) davalı ... ile işbirliği içinde olduklarını, davalı ... ile davalı ...'un akraba olduklarını, davalı ... ile de hemşehrilik ilişkileri bulunduğunu, terditli olarak tazminat talep edilmesine rağmen davalılar yararına yapılan ödemelerin de iade edilmediğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

6. Gerekçe

6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleştirilen davalar, inançlı işlem hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel istemine ilişkindir.

6.2. İlgili Hukuk

6.2.1. İnanç sözleşmesi, inananla inanılan arasında yapılan, onların hak ve borçlarını belirleyen, inançlı muamelenin sona erme sebeplerini ve devredilen hakkın, inanılan tarafından inanana geri verme (iade) şartlarını içeren borçlandırıcı bir muameledir. Bu sözleşme, tarafların hak ve borçlarını kapsayan bağımsız bir akit olup, alacak ve mülkiyetin naklinin hukuki sebebini teşkil eder.

Uygulamada mesele, 05.02.1947 tarihli ve 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı ile ilişkilendirilip, bu karar dayanak yapılmak suretiyle çözüme gidilmektedir. İçtihadı Birleştirme kararının sonuç bölümünde ifade olunduğu üzere, inançlı işleme dayalı olup dinlenilirliği kabul edilen iddiaların ispatı, şekle bağlı olmayan yazılı delildir. İnanç sözleşmesi olarak adlandırılan belgenin sözleşmeye taraf olanların veya inanılanın imzasını içermesi gereklidir. Bunun dışındaki bir kabul, hem İçtihadı Birleştirme Kararının kapsamının genişletilmesi, hem de taşınmazların tapu dışı satışlarına olanak sağlamak anlamını taşıyacağından, kendine özgü bu sözleşmelerle bağdaştırılamaz.

Ne var ki, Mahkemece bozma kararına uyulmasına rağmen bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki; yukarıda değinilen İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca inançlı işlem iddiasının yazılı belge ile ispatı gerekmekte ve fakat eldeki davada böylesine bir belgenin bulunmadığı anlaşılmakta ise de; davacının sunmuş olduğu dekontların bu ilişki ile bağlantılı olduğunun saptanması halinde yazılı delil başlangıcı teşkil edeceği ve çekişmenin giderilmesinde gözardı edilemeyeceği, davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 292. maddesi ile, yargılama sırasında yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 202. maddesi hükmü gereğince delil başlangıcı sayılabilecek belgelerin bulunması halinde tanık dinletilmesinin mümkün olduğu, Dairenin 20/03/2017 tarihli bozma ilamında açıkça belirtilmiş olup; kural olarak, elinde dekont bulunduranın kredi taksidini ödediğinin kabulü gerekir. Somut olayda, Yapı Kredi Bankasının müzekkere cevabına ve davacı tarafından dosyaya sunulan dekontlara göre davalı ... ile yapılan kredi sözleşmesi kapsamında bir kısım kredi taksitlerinin davacı tarafından ödendiği, bir başka ifade ile davacı tarafından sunulan dekontların delil başlangıcı niteliğindeki belgelerden olduğu açıktır.

Hal böyle olunca, kredi ödemesine ilişkin dekontların delil başlangıcı niteliğinde oldukları gözetilerek, dinlenen tanıkların beyanlarına göre bir değerlendirme yapılması, çekişme konusu taşınmazın inançlı işlem kapsamında davalı ...’e devredildiği kanaatine varılması halinde, kredi borcunun geri ödeme takvimi dikkate alınarak tamamının davacı tarafından ödenip ödenmediği hususları üzerinde durulması, bu aşamada 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 97. maddesindeki düzenleme de gözetilerek bilirkişiden rapor alınması, yapılan ödemeler açıkça belirlenerek, kalan kısım var ise TBK’nın 97. maddesi gereği depo kararı verilmesi, davalılar ... ve ...’un iktisabının iyiniyetli olup olmadığı ve TMK'nın 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanıp yararlanmayacaklarının araştırılması ve sonucuna göre asıl ve birleştirilen davalar hakkında bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

V. SONUÇ:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Asıl ve birleştirilen davalarda davacı vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 6100 sayılı Yasanın geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 20/11/2021 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden davacı vekili için 3.815,00 TL duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilen asıl ve birleştirilen davada davalılardan alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5069, Karar No: 2012/8167, Tarih: 28.06.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/5069 E.  ,  2012/8167 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, maliki olduğu 269 sayılı parselden 1993 yılında DSİ'nin kanal geçirmesi nedeniyle oluşan 1229 sayılı parselin DSİ. adına, 1230, 1231, 1228 sayılı parsellerin ise kendi adına tescil edildiğini, ancak sulama kanalının projesinden farklı yere yapılması nedeniyle hak kaybına uğradığını ileri sürerek, kanalın yapıldığı yer dışında kalan taşınmazların adına tescil edilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince davalıdan harç alınmasına yer olmadığına 28.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/30686, Karar No: 2022/19897, Tarih: 17.10.2022

**4. Ceza Dairesi         2021/30686 E.  ,  2022/19897 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine neden olma

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre, 16/11/2018 havale tarihli dilekçe ile davaya katılma talebi hakkında karar verilmemesi suretiyle CMK'nın 238/3. maddesine aykırı davranıldığından, CMK'nın 237/2. maddesi gereğince suçtan zarar gören ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın katılan, vekilinin de katılan vekili olarak davaya kabulüne karar verilerek, dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Eyleme ve yükletilen suça yönelik, katılanlar ... Belediye Başkanlığı ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekillerinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 17/10/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4360, Karar No: 2019/14025, Tarih: 24.09.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/4360 E.  ,  2019/14025 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanık ...’in yokluğunda verilen hükmün, tebliğ tarihinde askerlik görevini yapması nedeniyle 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca kıta kumandanı ve müessese amiri gibi en yakın üstüne yapılması gerektiği, bu itibarla yapılan tebliğ işleminin geçersiz olduğu ve sanığın öğrenme üzerine temyizinin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Sanık ... hakkında ek savunma hakkı verilmeden 5237 sayılı TCK'nın 58. maddesinde düzenlenen tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiş ise de, savunması sırasında okunan adli sicil kaydının kendisine ait olduğunu belirtmesi karşısında, bu aykırılık bozma nedeni yapılmamış, sanıklar hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 karar sayılı iptal kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 24/09/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12126, Karar No: 2020/2786, Tarih: 08.07.2020

**16. Hukuk Dairesi         2016/12126 E.  ,  2020/2786 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Dava konusu taşınmaza komşu olan 429 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağının onaylı suretleri ile varsa kadastro tespitlerinin dayanağını oluşturan kayıtların (varsa toprak tevzii tapusu, haritası ve ilgili tüm belgelerin), kadastro tespitleri kesinleşmiş ise kadastro sonucu oluşan tapu kayıtlarının, başka davanın konusu iseler bu hususta düzenlenecek dosya inceleme tutanağının, hükmen kesinleşenlere ait mahkeme kararları ile Yargıtay ilamlarının onaylı suretlerinin,

2- Davalı ...'ın dayandığı 13.06.1949 tarih 18 ve 16.12.1949 tarih 29 sıra numaralı tapu kayıtları ile davacı Hazine'nin dayandığı 21.12.1951 tarih 14 nolu Toprak Tevzi Komisyonunca oluşturulan 14 ada 1 sıra nolu tapu kaydının tesisinden itibaren tüm geldi kayıtlarının ve tesisinden itibaren oluşum belgeleri eklenmek suretiyle tüm tedavüllerinin (geldi-gitti kayıtlarının) ve bu tapu kaydının kadastro çalışmaları sırasında revizyon görüp görmediğinin sorularak, revizyon görmüş ise revizyon gördüğü taşınmazların kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları ile tespite dayanak belgelerin onaylı örneklerinin getirtilerek dosya arasına konulması ve bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 08.07.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3718, Karar No: 2023/4809, Tarih: 15.05.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/3718 E.  ,  2023/4809 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ladik Sulh Hukuk Mahkemesinin 10.01.2022 Tarihli ve 2021/579 Esas, 2022/9 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı adayının adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi 2996 Sokak No:3A .../... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 28.11.2022 Tarihli ve 2022/298 Esas, 2022/2039 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı adayının adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin ve dava dilekçesinde bildirien adresinin ... Mahallesi ... Sokak No:4 İç Kapı No:7 .../... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. İstanbul Anadolu 23. Sulh Hukuk Mahkemesinin 16.02.2023 Tarihli ve 2023/253 Esas, 2023/280 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı adayının dava tarihi itibariyle yerleşim yeri adresinin ...kaya Mahallesi 2996 Sokak No:3A ... /... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, kısıtlı adayının dava tarihi itibariyle yerleşim yeri adresinin .../... olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İzmir 9. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

15.05.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4932, Karar No: 2022/8804, Tarih: 17.05.2022

**11. Ceza Dairesi         2019/4932 E.  ,  2022/8804 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, defter, kayıt ve belgeleri gizleme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

1- Sanık ... hakkında 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçlarından verilen hükümlerin incelenmesinde; Sanığın UYAP aracılığıyla MERNİS üzerinden ulaşılan nüfus kaydına göre hükümden sonra 10.04.2018 tarihinde öldüğü belirlendiğinden, bu durumun kesin olarak tespiti halinde 5237 sayılı TCK’nin 64/1 ve 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddeleri uyarınca kamu davasının düşmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

2-Sanık ... hakkında 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilen hükmün incelenmesinde; Hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK’nin 7/2. maddesi de gözetilerek sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafisinin ve sanık ...’ın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 17.05.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10198, Karar No: 2012/771, Tarih: 06.02.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/10198 E.  ,  2012/771 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan sanıklar ..., ..., ..., ... ve ...'nın yapılan yargılamaları sonunda; sanık ...'ın reşit olmayanla cinsel ilişki suçundan diğer sanıkların da reşit olmayan mağdure ile rızaen cinsi münasebette bulunma suçuna yardım etmekten mahkûmiyetlerine dair ... (...) Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 20.03.2007 gün ve 2005/273 Esas, 2007/36 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi O Yer Cumhuriyet Savcısı, sanıklar müdafileri tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Delillerle iddia ve savunma duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan yerinde görülmeyen sanık ... müdafii ile O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazlarının reddiyle hükmün tebliğname gibi ONANMASINA,

Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında kurulan hükümlerin temyizine gelince;

Yapılan yargılamaya toplanıp karar yerinde gösterilen delillere mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine incelenen dosya içeriğine göre, yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Hükümden sonra 08.02.2008 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve TCK.nın 7/2. maddesi uyarınca sanıkların yararına olan 5728 sayılı Kanunun 562. maddesinin 1. fıkrası ile değişik CMK.nın 231/5. maddesinde hapis cezası için öngörülen sınırın 2 yıla çıkarılması ve anılan maddenin 2. fıkrası ile de 231/14. maddesindeki soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suç olma koşulunun kaldırılması karşısında, mahkemece sanıklar hakkında hükümlerin açıklamasının geri bırakılıp bırakılmayacağının karar yerinde tartışılması lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafilerin ve O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 06.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/49817, Karar No: 2010/5148, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2009/49817 E.  ,  2010/5148 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini

Istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyenin temizlik hizmetlerinde çalıştığını, davalı işyerine Seyhan Belediyesi Başkanlığı tarafından işe alındığını, müvekkilinin asıl işvereninin Seyhan Belediyesi olduğunu, müteahhitler değişmesine rağmen yaptığı iş ve koşulların değişmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının müvekkili ile alt işveren arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, yapılan ihalelerin 5393 sayılı Belediye Kanununun 67.maddesine uygun olduğunu, belediyenin 5747 sayılı yasa gereği yeniden yapılanma sürecine girdiğini, 5747 sayılı yasa ile oluşturulan Çukurova Belediyesinin 29.03.2009 tarihinde fiilen kurulduğunu, menkul, gayrimenkul mallar, alacaklar ve borçlar ile çalışanların paylaştırıldığını, bu sebeple müvekkili belediyenin gelirlerinde azalma olduğunu, bölünmeden dolayı kendi personelinin yapacağı iş alanının kalmaması sebebi ile istihdam sorunu ortaya çıktığını, bu sebeple taşeron firmalara yaptırılan birçok işin kendi personeli tarafından yürütülebilir hale geldiğini, davacının alt işverenin işçisi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı şirket vekili, davacının aslında belediyenin işçisi olduğunu, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, yönetim hakkının belediyede olduğunu, daha önce şirket hakkında açılan benzer davaların husumet nedeniyle reddine karar verildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davalı belediyenin ihale ile bazı işleri firmalara vermesi ve bu firmalarda çalışan işçilerden işten çıkarılanların bir kısmının açtığı davalarda davalı ... ile ihaleyi alan firmalar arasında muvazaalı bir ilişki olduğunun saptandığı, ihale sözleşmesi eklerine

göre yönetim hakkının davalı belediyede olduğu, işçinin işe alınması, işten çıkartılması ve haklarının davalı belediyece belirlendiği, işçilerin başka bir işyerinde değerlendirme olanağı araştırılmadan ve son giren ilk çıkar ilkesi dikkate alınmadan çıkarıldıkları, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davalı...Ltd.Şti. hakkında açılan davanın husumet yönünde reddine, davalı ... hakkında açılan davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalılar arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olup olmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımdan yola çıkıldığında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekir. Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 7. fıkrasında sözü edilen hususların adi kanuni karine olduğu ve aksinin kanıtlanmasının mümkün olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinin 6.fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının

dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı İş Kanununun 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin 2008 yılında vermiş olduğu içtihatlar bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).