muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/1612, Karar No: 2013/583, Tarih: 24.04.2013

Somut olayda, dava açıldığı sırada davacının babası sağ olduğu ve henüz kendisine vasi tayin edilmediği bir sırada davacının aktif dava açma sıfatının olup olmadığı hususu uyuşmazlık konusu oluşturmaktadır.

Sıfat, kavram olarak dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişki olarak tanımlanmaktadır. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkin bulunmaktadır. Davada, davacı ile davalı kural olarak, taraf durumundadırlar. Ancak mahkemenin bu taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, bu kişilerden birinin o davada gerçekten davacı veya davalı olma sıfatı yoksa, dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verilmesi düşünülemez.

Bir sübjektif hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak, o hakkın sahibine ait olmaktadır. Bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı da o hakkın sahibine ait olur. Çoğu zaman aktif husumet ehliyeti olarak ifade edilmektedir. Çünkü bir hakkı dava etmek yetkisi, yani davacılık sıfatı(aktif husumet), kural olarak, bu hakkın da sahibi olan kişiye ait olup, ancak onun tarafından kullanılabilecektir. Aktif dava açma sıfatı(ehliyeti) mülga 1086 sayılı HUMK.nun yürürlükte bulunduğu dönemde dava şartı olarak kabul edildiği gibi 6100 sayılı HMK.nun dava şartları başlığını taşıyan 114/1-d bendi uyarınca taraf sıfatı, açık bir biçimde dava şartları arasında yer almış bulunmaktadır. Sözü edilen “d” bendinde; “Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hallerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması” dava şartı olarak tanımlanmıştır.Bu durum karşısında taraf sıfatının dava şartı olduğu konusunda duraksamamak gerekir.

Bir davada inceleme yapılırken öncelikle, davacı niteliğinin yani aktif husumetin yani davacı sıfatının bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve konunun bu yönde tartışılması gerekir. Davanın başarıya ulaşabilmesi, davacı ya da davalı olan kimselerin gerçekten o davada davacı ya da davalı olma niteliğini taşımalarına bağlıdır. Bir davada, yanların sadece taraf ve dava yeteneğine sahip olmaları yetmez. Onlar, belirli bir davada davacı ve davalı olma niteliğinden yoksun iseler, dava bu yönden reddedilebilir. Davacı olma niteliği ile dava açanın, dava konusu hak üzerinde bir tasarruf yetkisi bulunmalı ki o davada gerçek davacı niteliğini kazanabilsin. Bir kişinin belli bir davada gerçekten davacı yada davalı niteliği bulunup bulunmadığı sorunu yargılama hukukunun değil, maddi hukuka ilişkin bir sorundur. Mahkemece, dava konusu hakkın esası yönünde karar verebilmesi, o kişilerin davada gerçekten davacı ve davalı niteliğine sahip olmalarına bağlıdır. Aksi halde davanın konusu hakkın esası bakımından bir karar verme olanağı olamaz.

Somut olayda, davacı Ş.. K.., henüz babası sağ iken ehliyetsizlik ve muvazaa hukuksal sebebine dayanılarak eldeki davayı açmıştır. Babasına henüz vasi tayin edilmemiş, ancak davanın açılmasından kısa bir süre sonra ikinci eşi Şenel , Zeki ’ye vasi tayin edilmiş ve henüz vasiye gerekli tebligat yapılmadan 08.07.1929 doğumlu davacının babası Zeki ’nin 19.08.2010 tarihinde vefat ettiği saptanmıştır. Görüldüğü gibi davacının dava açıldığı sırada aktif dava açma sıfat ve hukuki ehliyeti bulunmamaktadır. Dava açma sıfatıda dava şartları arasında sayıldığı ve öteden beri sapma göstermeyen bir ilke olarak uygulama olanağı bulduğuna göre davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmamaktadır. Yerel mahkemece, verilen direnme kararı bu bakımdan yerindedir. Aynı davacı tarafından Erdemli 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 10.03.2010 tarih 2009/326 Esas ve 2010/1081 Karar sayılı kararıyla yine babası Zeki Dörtkol tarafından satılan 184 ada 7 sayılı parselde bulunan 9 nolu mesken bakımından aynı hukuki sebeplere dayalı olarak açılan iptal davası, yerel mahkemece davacının dava açma sıfatının olmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiş ve Yüksel Daire tarafından onanmıştır.

Tarafların dava açma sıfatının olup olmadığı davanın başında aranması ve mahkemece, kendiliğinden göz önünde tutulması zorunludur. Bu nedenle yargılama sırasında murise vasi atanması yada murisin yargılama sırasında ölmüş bulunması nedeniyle taraf teşkili sağlanması da mümkün değildir. Çünkü taraf sıfatı dava şartı olup davanın başında aranır. Davacının dava dilekçesinde, taşınmazın tapu kaydının iptali ile babası adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemesi de mevcut durumu değiştirecek nitelikte değildir. Kısaca davanın başında ve dava açıldığı sırada dava açma sıfatı ve hukuki ehliyeti bulunmayan kişinin açtığı bir davanın sonrada somut olayda olduğu gibi ortaya çıkan durumlar nedeniyle ihya edilerek düzenli hale getirilmesi kesinlikle olanaklı görülmemektedir. Davacı ancak babasının öldüğü 19.08.2010 tarihinden itibaren miras hakkına dayalı olarak söz konusu davayı açma sıfat ve hukuki ehliyetini kazanmış olup, böyle bir davayı açma imkanına kavuştuğunun kabulü gerekir.

Ana kural, dava açıldığı tarihte açılan davanın esası hakkında karar verilebilmesi için davacının yada davalının dava açma sıfatına haiz olmasıdır. Ancak bu ana kuralın istisnaları da bulunmaktadır. Kamu yararı düşüncesiyle Cumhuriyet Savcılarının bazı hukuk davalarını açabilmeleri, bazı hallerde yararı olan her ilgiliye dava açma hakkı (davacı sıfatı) tanınması (4721s.TMK m.89,138,146,298,299,300,515) aslında çocuğa ait bulunan babalık (TMK.m.301) ve tanımaya itiraz (TMK.m.298,299,300) davaları, bir fiilin haksız rekabet olup olmadığının tespiti davası (eTTK. m. 58/3) bir mirasçının aciz belgesi sahibi olan alacaklılarına ve o mirasçıya ait olan tenkis davası ve mirastan ıskata itiraz davası (İİK.m.143,105,251,94/3,121,122, TMK.m.562) vb. davalar istisnaya örnek teşkil etmekte olup üçüncü kişilere tanınan haklar olduğunda üçüncü kişiler tarafından bu davalar açılabilmektedir. Ne varki somut olayda böyle bir istisnai durum söz konusu değildir.

Yerel mahkemenin gerekçesi sıfat yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi bakımından yeterli ve doyurucu bir gerekçedir.

Saptanan bu somut ve hukuki olgular karşısında yerel mahkemenin verdiği direnme kararının onanmasına karar verilmesi gerekirken bozulması şeklinde gerçekleşen Hukuk Genel Kurulu’nun değerli çoğunluğunun görüşlerine açıklanan nedenlerle katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2012/14494, Karar No: 2012/13247, Tarih: 03.07.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/14494 E.  ,  2012/13247 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :1113-470

Davacı, kısa vadeli sigorta kollarından bildirilen sürelerin, uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışma olarak gerçekleştiğinin tespitini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

506 sayılı Yasanın 3. maddesinin II/B bendine göre, “Özel Kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır. Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Yasası’na göre, çıraklar teorik ve pratik eğitime tabi tutulurlar. Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının belirtilen devrede çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçektende çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Mahkemece, öncelikle, davacının nüfus kayıt belgesi ile, ayrıca, işyeri ve Çıraklık Eğitim Merkezindeki şahsi dosya ve belgeleri getirtilmeli; sonrasında, davalılardan işverene ait işyerindeki çalışmalarının, bir mesleğin öğrenilmesine yönelik olup – olmadığı, varsa çıraklık sözleşmesi, sözleşme sonrası dönemde çıraklık eğitim merkezinde teorik veya pratik eğitim alıp – almadığı, eğitimin yoğunluğu ve işyerinde fiilen çalışma süresi araştırılarak, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenmeli, çıraklık eğitim merkezinde, mesleğin öğrenilmesi için yapılan çalışma döneminin uzun vadeli sigorta kollarından sayılmasının mümkün bulunmadığı gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,03.07.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/36652, Karar No: 2017/4657, Tarih: 18.04.2017

**13. Hukuk Dairesi         2015/36652 E.  ,  2017/4657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, belediyelerinin personel hizmet alımı ihalesini kazanan davalı ... İnşaat Şirketinin ... isimli işçiyi 10/02/2005 tarihinden itibaren belediye hizmet işlerinde çalıştırmaya başladığını, 2006 yılı ihalesini kazanan diğer davalı .... İnşaat Temizlik Tic. Ltd. Şti. de aynı işçiyi 01/02/2006 tarihinden itibaren 12/02/2008 tarihine kadar çalıştırmaya devam ettiğini, bu tarihten sonraki hizmet ihalesini ... Temizlik Şirketi'nin kazandığını ve aynı işçinin kalifiye eleman olması nedeniyle bu şirketle de 30/09/2009 tarihine kadar çalışmaya devam ettiğini, ... isimli işçinin söz konusu çalışmalarından doğan alacaklarının ödenmemesi nedeniyle belediye ve son işveren olan ... şirketi aleyhine açtığı ... 1. İş Mahkemesinin 2010/334 esas sayılı dosyasında işçilik alacaklarının ödenmesine ilişkin dava neticesinde ödedikleri 1.040,00 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 13/10/2011 tarihinden itibaren ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti'nden, 5.588,00 TL'lik kısmının ise ödeme tarihi olan 13/10/2011 tarihinden itibaren ... İnşaat Temizlik Tic. Ltd. Şti.'nden tahsilini talep etmiş.

Davalılar, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, Davacı tarafın talebinin ... İnş. Temz. Tic. Ltd. Şti.yönünden 2.441,80 TL olarak kabulüne, 13/10/2011 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle beraber davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan kısma ilişkin talebin reddine, Davacı tarafın ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.yönünden talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı ... İnşaat Temizlik Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davalının temyiz talebi yönünden

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ... İnşaat Temizlik Tic. Ltd. Şti.’nin temyiz nedenlerine göre tüm davacının aşağıdaki bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, hizmet alım ihalesinin davalılar tarafından üstlenildiğini, ihale şartnamesine göre, davalı yüklenicilerin çalıştırdığı işçilerin iş hukukundan doğan her türlü işçilik hakları ile ilgili tazminatlarından sorumlu olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmış olup, dava dışı işçinin işçilik tazminatlarının tahsili için açtığı dava sonunda hesaplanan tazminatın eldeki davanın tarafı olan davacıdan tahsiline karar verildiği ve icra takibi sonunda da, davacı tarafından ödendiği ihtilafsızdır.

Dava, asıl işveren davacı ... Başkanlığının, davalı şirketler tarafından çalıştırılan işçinin açmış olduğu dava sonrasında ödemek zorunda kaldığı miktarın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, Belediye Başkanlığı tarafından ödenen işçilik alacaklarından, davalıların asıl işveren davacı ile birlikte yarı oranda sorumlu olduklarının kabulü ile hüküm kurulmuştur. Oysa ki davalı şirketler ile Belediye arasında imzalanan hizmet sözleşmelerinin eki olan teknik şartnamenin 5.2. maddesine göre yüklenicilerin sözleşme ile ilgili kıdem tazminatı gibi işçilik haklarından ve işçi ile arasındaki ihtilaflardan kendisinin sorumlu olacağı şeklinde hükümlerin mevcut olduğu anlaşılmaktadır. O halde davalılar yönünden de kendi dönemlerine isabet eden tazminat miktarlarının tamamı üzerinden sorumlu olduklarının kabulü gerekirken, mahkemece açıklanan bu husus göz ardı edilerek yarı oranda sorumluluk esasının kabul edilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

3-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçilere ödenen kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai, yıllık izin, ... ücretlerinin hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Davacının kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağına konu ödediği işçilik haklarından doğan bedelden, davalı şirketlerin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olacağı, bu nedenle dava dışı işçinin davalı ... ... Ltd. Şti. İşçisi olarak çalıştığı süre bir yıldan az olsa bile işçiyi çalıştırdığı süre ile orantılı olarak kıdem tazminatının ve yıllık izin ücretinin bu alt işverenden tahsiline karar verilmesi gerektiği, fazla mesai ve UBGT alacakları yönünden de davalıların dava dışı işçiyi davacı yanında kendi işçileri olarak çalıştırdıkları dönemde bu alacaklar doğmuş ise sorumlu olacakları, ihbar tazminatı yönünden ise dava dışı ... Temizlik Hizm. Gıda Yemek Tic. Ltd. Şti.’nin son işveren olarak haklı bir neden olmadan ve ihbar önellerine uymadan dava dışı işçinin iş akdine son verdiği için bu alacak talebinin tamamından sorumlu olması gerektiği gözetilerek ve işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti açısından da davacının davalıya rücu edebileceği işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davalının bu ilkeler çerçevesinde sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte yazılı nedenlerle davalının temyiz nedenlerine göre tüm temyiz itirazlarının davacının sair temyiz itirazılarının reddine, 2 ve 3 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 41,70 TL harcın istek halinde davacıya iadesine, 411,06 TL kalan harcın davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti.'den alınmasına, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 18/04/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25385, Karar No: 2015/10788, Tarih: 27.05.2015

**2. Hukuk Dairesi         2014/25385 E.  ,  2015/10788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı koca tarafından, kusur belirlemesi ve yoksulluk nafakası yönünden, davalı kadın tarafından ise, hükmün tamamına yönelik olarak temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı kadının temyiz itirazları yersizdir.

2-Davacı kocanın temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Toplanan delillerden davacı kocanın birlik görevlerini yerine getirmediği, davalı kadının da mahkemece belirlenen kusurları yanında eşine ot herif, salak diyerek toplum içinde ağır hakaretlerde bulunup, aşağıladığı anlaşılmaktadır. Gerçekleşen bu duruma göre, boşanmaya sebep olan olaylarda her iki taraf da kusurlu olmakla birlikte davalı kadının daha fazla kusurlu olduğunun kabulü gerekir. Hal böyle iken, davalı kadının yoksulluk nafakası talebinin kabulü doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple kusur belirlemesi ve yoksulluk nafakası yönünden davacı yararına BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın davalıya yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 123.60 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatıran davacıya geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 27.05.2015(Çarş.)
Yargıtay — Esas No: 2015/2078, Karar No: 2015/1962, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/2078 E.  ,  2015/1962 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 10.03.2014 gün ve 2013/214 E. 2014/246 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14885 E. 2014/18412 K. sayılı ilamı ile;

“...Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.