muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/443, Karar No: 2015/40663, Tarih: 13.05.2015

L) Olay 19’daki yakınan ....’ya yönelik eylem nedeniyle sanıklar ...., .... ve.... hakkında “nitelikli yağma” suçundan mahkumiyetlerine dair hükümlerin incelenmesinde;

Oluş ve dosya içeriğine göre; ...’da genelev işleten yakınan ....’nın, yaşadığı maddi sıkıntı nedeniyle, örgüt lideri sanık ....’dan 2006 yılında, faizle 80.000 TL borç para aldığı, karşılığında da 3-4 parça senet imzaladığı, ancak bu borca karşılık 60.000 TL ödeyebildiği, maddi sıkıntıları devam ettiği için kalan kısmını ödeyemediği, bunun üzerine sanık ....’ın, yanında üvey kardeşi .... ve işyerinde çalışanı olan .... ile birlikte, ... Sosyal evler yanında görüştükleri yakınanı; borcunu ödemediği için yumrukla darp edip, yakınana “ya borcunun tamamını ödeyeceksin, ya da Sosyal Evlerdeki işyerini bize vereceksin” dedikleri, yakınanın da, sanıkların bu cebir ve zorlamasından korkarak, ... Sosyal Evlerdeki ... nolu işyerini .... ve... isimli şahıslara satıp, borcunu faizi ile birlikte ....’a ödemesi ile sonuçlanan olayda; sanık ....’ın, yakınandan olan alacağını tahsil edebilmek amacıyla diğer sanıklardan işyerinde çalışanı olan .... ve üvey kardeşi .... ile birlikte yakınana yönelik gerçekleştirdikleri eylemlerinin, 5237 sayılı TCY'nin 150/1 ve 37/1.maddeleri yollamasıyla “kasten yaralama” suçunu oluşturduğu, yakınana ait doktor raporunun da bulunmaması sanıklar lehine değerlendirilerek, yakınandaki yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte olduğu kabul edilmekle; TCK’nın 86/2. maddesindeki kasten yaralama suçu yönünden yakınanın, şikayetçi olmadığı da göz önünde bulundurularak uygulama yapılması gerekirken, suç vasfında yanılgıya düşürülerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

M) Olay 20’deki yakınan ....’e yönelik eylem nedeniyle sanık ... hakkında “nitelikli yağma” suçundan mahkumiyetine yönelik hükmün incelenmesinde;

Yakınan ....’in; “sanık...’nun dışındaki diğer sanıkların, kendisine karşı gerçekleştirmiş olduğunu beyan ettiği eylemlerine, adı geçen sanığın da, doğrudan katılarak veya yardım ederek iştirak ettiğine” dair hiçbir aşamada böyle bir iddiasının bulunmaması, yine, bu olayda esas alınan telefon görüşmelerinde, sanık ...nin, yakınan ile doğrudan veya dolaylı bir telefon görüşmesi olmadığı gibi, sanığın haricinde bu olayla ilgili taraflar arasında yapılan telefon konuşmalarında isminin dahi zikredilmemiş olması, yakınan ile örgüt lideri sanık .... arasındaki alacak verecek ilişkisinde hiçbir zaman bir rol üstlenmediği, ayrıca tüm aşamalarda, yakınanı tanımadığını beyan ederek, özetle inkara dayalı savunmada bulunması ile son olarak, mahkemece, olayın kabul ediliş şekli açıklanırken bile adı geçen sanığın isminden ve sübut bulunan bir eyleminden bahsedilmemiş olması karşısında; sanık ....’nun, yakınan ....’e yönelik “yağma” suçundan beraati yerine yazılı biçimde hükümlülüğüne karar verilmesi;

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısı, katılan ... vekili, sanıklar ....,...., ...., ..., ...., ...., ...., ...., ... savunmanları ile sanıklar ...., .... ve ....’ın temyiz dilekçelerinde, sanık .... savunmanı Av. ..., sanık ... savunmanları Av. .... ve Av....., sanık ... savunmanı Av. .... (...) ... sanık .... savunmanı Av.....'nun temyiz dilekçeleri ile duruşmada ileri sürdükleri itiraz ve savunmaları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, üye Mehmet Kurt'un usule yönelik karşı oyuyla ve oyçokluğuyla alınan karar 13.05.2015 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Savcısı katıldığı oturumda sanıklar ve savunmanlarının yokluklarında açıkça ve yöntemince okunup anlatıldı.

KARŞI OY:

6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanunun 105/6. maddesi ile yürürlükten kaldırılan; ancak, aynı Kanunun geçici 2/4. maddesi uyarınca, bu mahkemelerde açılmış olan davalara, kesin hükümle sonuçlandırılıncaya kadar bakmakla görevlendirilen, CMK’nın yürürlükten kaldırılan 250/1. maddesine göre görevli mahkemeler, 6 Mart 2014 tarihli, mükerrer 28933 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6526 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1. maddesi ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununa eklenen geçici 14/1. maddesi gereğince kaldırılmışsa da, anılan maddenin 4.fıkrasına, “Bu mahkemelerce verilip Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında veya Yargıtay'ın dairelerinde bulunan dosyaların incelenmesine devam olunur.” hükmü konulmuştur. Türkiye Cumhuriyetinin, konumu gereği; başta terör olmak üzere, örgütlü suçlarla mücadele edebilmesi için; Kanun Koyucunun özel yetkili mahkemeleri kaldırırken; kaldırma gerekçesinde ortaya koyduğu sakıncaları taşımayan; evrensel hukuk kurallarına uygun; yetki ve görev sınırları iyi çizilmiş; alt yapısı iyi oluşturulmuş; ihtisas mahkemelerine ihtiyaç olduğu, inancını taşıyorum.

Düşüncem bu olmakla birlikte, benim muhalefetim; bu mahkemeler kaldırılırken; dosyası henüz sonuçlanmamış sanıklarla; dosyası karara bağlanıp, Yargıtay'a gönderilmiş olan sanıklar arasında ayrım yapan yukarıda açıklandığı şekilde bir hükme yer verilmesinin, kaldırma nedenleriyle örtüşmediği ve çeliştiği noktasına ilişkindir. Çünkü;

Düşüncem bu olmakla birlikte, benim muhalefetim; bu mahkemeler kaldırılırken; dosyası henüz sonuçlanmamış sanıklarla; dosyası karara bağlanıp, Yargıtay'a gönderilmiş olan sanıklar arasında ayrım yapan yukarıda açıklandığı şekilde bir hükme yer verilmesinin, kaldırma nedenleriyle örtüşmediği ve çeliştiği noktasına ilişkindir. Çünkü;

5271 sayılı Kanunun 2/f maddesi "kovuşturma: iddianamenin kabulü ile başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi" ifade eder, şeklinde tanımlanmış olup, bu tanıma göre, temyiz aşamasındaki dosyalar kovuşturması evam eden derdest dosyalardır. Bu tanım karşısında, henüz kovuşturma süreci tamamlanmamış dosyalardan; özel yetkili mahkemelerce karar verilmemiş olanların genel (normal) ağır ceza mahkemelerine gönderilmesi; temyiz aşamasındakilerin ise Yargıtay tarafından incelenmesi yolunda düzenleme yapılmak suretiyle ayrıma gidilmesinin doğru bir çözüm şekli olmadığını düşünüyorum. Sebeblerini aşağıda açıklayacağım üzere, bu Kanun hükmüne rağmen; Yargıtay'da bulunan dosyalarında, aynen, karar verilmemiş dosyalarda olduğu gibi; hiçbir incelemeye tâbi tutulmadan salt, söz konusu mahkemelerin kaldırıldığı gerekçesi ile genel bir kanun bozması yapılıp, mahalline iade edilmeleri ve muhakemelerinin; genel (normal) mahkemelerde yapılmasının sağlanması görüşündeyim. Aksi bir çözüm, yani esasa girilerek bu dosyaların inceleneceği kuralına uyulması 10 Aralık 1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Beyannamesine ve 4 Kasım 1950 tarihli Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine aykırı olur.

Şöyle ki;

1- Özel Yetkili Mahkemeler, "Adil Yargılanma Hakkı" ve "Ağır Ceza Mahkemeleri" arasındaki ayrıma son vermek amacıyla kaldırılmış olup, bu husus anılan Kanunun genel ve sözü geçen madde gerekçesinde belirtilmiş; böylece, bütün Ağır Ceza Mahkemelerinin aynı usul kurallarına tâbi olması sağlanarak, adil yargılanma hakkı için gerekli olan özel soruşturma ve kovuşturma usullerine son verilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda baktığımızda; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında ve Yargıtay'ın dairelerinde bulunan dosyaların incelenmesine devam olunacağına ilişkin düzenlenme yapılması; İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin 10. ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddelerine uygun düşmez.

Zira, Kanun Koyucu, bizzat kendisi, özel yetkili mahkemeleri adil yargılanma hakkını temin etmek amacıyla kaldırıldığını, Kanun gerekçesinde yer vermesine ve bu mahkemelerin normal ağır ceza mahkemelerine göre, daha güvencesiz olduğunu kabul etmesine rağmen; bu mahkemelerce kurulan hükümlerin, normal ağır ceza mahkemelerinden verilen kararlar gibi incelenmesini öngörmesi; kaldırma gerekçesi ve amacıyla çelişen bir sonuç yaratır.

Zira, Kanun Koyucu, bizzat kendisi, özel yetkili mahkemeleri adil yargılanma hakkını temin etmek amacıyla kaldırıldığını, Kanun gerekçesinde yer vermesine ve bu mahkemelerin normal ağır ceza mahkemelerine göre, daha güvencesiz olduğunu kabul etmesine rağmen; bu mahkemelerce kurulan hükümlerin, normal ağır ceza mahkemelerinden verilen kararlar gibi incelenmesini öngörmesi; kaldırma gerekçesi ve amacıyla çelişen bir sonuç yaratır.

2- Mahkemeler, bütün işlemlerinde eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorundadırlar. 6526 sayılı Kanunla delil toplama yöntemleri değiştirilmiş; önceden CMK'nın 250. maddesi kapsamında kalan soruşturma ve kovuşturmalarda şüpheli ve sanıklar yönünden kısıtlayıcı hükümler kaldırılarak, hukukî güvenlik ile yargılama eşitliği sağlanmıştır. Ancak Özel Yetkili Mahkemelerin kaldırılması sonucu, bu mahkemelerce karara bağlanmayan ve diğer ağır ceza mahkemelerine gönderilen davaların sanıkları ile; kararları Yargıtay'da temyiz incelemesinde bulunan dosyaların sanıkları arasında ayrım yapılarak, fark yaratılması; İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin 7. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin, sözleşmede yer alan hak ve özgürlüklerden ayrım gözetilmeksizin, herkesin yararlanmasını hüküm altına alan 14. maddesine ve iç hukukumuz yönünden de, Anayasamızın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10; "Hak Arama Hürriyeti" başlıklı 36; "Kanunî Hâkim Güvencesi" başlıklı 37; "Suç ve Cezalar" başlıklı 38. maddelerine aykırılık oluşturur.

Görüldüğü üzere;

Söz konusu Kanunî düzenleme, bu hâliyle, hem Anayasamıza aykırıdır, hemde tarafı olduğumuz ve usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalarla çatışmaktadır.

Şimdi, burada sorun, Anayasamıza ve yukarıda açıkladığımız milletlerarası antlaşmalara aykırılık oluşturan, anılan Kanun hükmünü aşıp aşamayacağımız; aşabilecek isek, bunu nasıl yapabileceğimiz noktasında toplanmaktadır.

Aslında, bu konu, bir sorun iken, Anayasamızın 90/5. maddesinde 07.05.2014 tarih ve 5170 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle, milletlerarası antlaşma hükümlerine üstünlük tanınarak, temelinden çözülmüş olup, bu gün için tartışma kalmamıştır.

Şöyle ki;

Anayasamızın 90/5. maddesi ile; bir kanun hükmüyle usulüne uygun olarak yürürlüğe girmiş, temel hak ve özgürlükleri düzenleyen bir antlaşma kuralının çatışması hâlinde, antlaşma hükümlerinin uygulanacağı kabul edilmiştir.

Bu hükümden hareketle somut olayımızı değerlendirecek olursak, 6526 sayılı Kanunun 1. maddesi ile Terörle Mücadele Kanununa eklenen geçici 14. maddenin 4. fıkrası son cümlesinin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve Ülkemizin kabul ettiği milletlerarası antlaşmalar ile çeliştiği açıkça görülmekte olup, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin yukarıda açıklanan hükümlerine üstünlük tanınması suretiyle sorunun çözülmesi ve özel yetkili mahkemelerce verilen hükümlerin; başka yönleri incelenmeksizin, kanun önünde

eşitlik ilkesi ve adil yargılanma hakkı gereğince, bütünüyle bozularak, genel (normal) ağır ceza mahkemelerinde; muhakemelerinin yapılması ve sonucuna göre, hüküm kurulması için bozulması gerekmektedir. Aksi bir düşüncenin kabul edilmesi; kanun koyucunun bu mahkemeleri kaldırma gerekçesi ve amacıyla çelişen sonuçlar doğuracağı gibi hukukun; adalet, yerindelik ve hukukî güvenlik başlıkları altında toplanabilecek temel değerlerine de aykırı olur, kanaatindeyim.

Bu nedenlerle söz konusu dosyada; yüksek çoğunluğun esasa girerek inceleme yapma görüşüne ve bu görüşe bağlı olarak verdiği karara katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2009/9049, Karar No: 2010/476, Tarih: 01.02.2010

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2009/9049 E.  ,  2010/476 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında kadastro tespitinden ... dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- 53 sayılı Toprak Tevzi Komisyonunun 31-K, L paftası ve 1 sayılı parselinden ifrazen oluşan 38, 39, 17 ve 22 sayılı komisyon parsellerine ait dağıtım cetvelleri ile dağıtım haritasının ve oluşmuş ise tapu kayıtlarının,

2- Fen bilirkişi rapor ve krokisine göre Hazinenin dayanağını oluşturan 12.10.1963 tarih ve 109 sıra numaralı tapu kaydı kapsamında kalan ve krokisinde (17) olarak etrafı kırmızı kalem ile çevrili bölüm içinde gösterilen tüm parseller ile bu parselleri dıştan çevreleyen tüm taşınmazlara ait onaylı kadastro tespit tutanağı örnekleri ile varsa dayanağı kayıtların, tutanakları kesinleşmiş ise kadastro sonucu olaşan tapu kayıtlarının, dava sonucu kesinleşmiş iseler kesinleşme şerhi içeren ilam örneklerinin,

3- Belirtmelik tutanağının dayanağını teşkil eden 1937 tarih 10 tahrir numaralı vergi kaydı ile T.Evvel 289 tarih 21, 22, 23, 24 ve 25 numaralı tapu kayıtları, 1.Teşrin 320 tarih ve 9, 11, 12, 17, 18, 19, 20 ve 21 sıra numaralı tapu kayıtlarının tesisinden itibaren tüm tedavül kayıtları ile söz konusu kayıtlarının kadastro sırasında her hangi bir taşınmaza uygulanıp uygulanmadığı Tapu Sicil Müdürlüğü, Kadastro Müdürlüğü ve Özel İdare Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak varsa, uygulandıkları taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının onaylı örneklerinin ve tespitleri kesinleşmiş ise kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları ile tapu kayıtlarının uygulandığı taşınmazları, komşu taşınmazlarını ve çekişmeli taşınmazı birlikte gösterir geniş sınırlı birleşik kadastro pafta örneğinin,

4- Çekişme konusu taşınmazın Hakkari-Yüksekova Havaalanı Kamulaştırma Sahası içinde kalan kısmı ile ilgili kamulaştırma yapılıp yapılmadığı dairesinden sorularak kamulaştırma yapılmış ise kamulaştırmaya ilişkin, tahsis işlemi yapılmış ise tahsise ilişkin tüm belge ve haritaların getirtilerek dosyasına konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılamak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 01.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1295, Karar No: 2014/5205, Tarih: 16.04.2014

**14. Ceza Dairesi         2014/1295 E.  ,  2014/5205 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 14 - 2014/14187

MAHKEMESİ : Elazığ 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 14.11.2013

NUMARASI : 2013/273 Esas, 2013/331 Karar

SUÇ : Nitelikli cinsel saldırı

Mahalli mahkemece verilen hüküm ceza miktarı itibarıyla re'sen temyize tâbi olduğundan dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kayden 15.06.1987 doğumlu olup suç tarihinde 21 yaşı içerisinde bulunan mağdur ile ilgili olarak Elazığ Üniversitesi Tıp Fakültesi 6. İhtisas Kurulunca olaydan 1 ay sonra düzenlenen 08.07.2013 günlü raporda mağdurda mevcut hafif düzeyde zeka geriliği nedeniyle eyleme karşı beden ve ruh bakımından kendisini savunamayacağı, rızasının geçerli sayılamayacağı, mağduru bulunduğu eylemin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayacağı yönünde bilgi verilmesine karşılık, mağdurla ilgili olarak Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi özürlü sağlık kurulunca tanzim edilen 28.03.2013 günlü, 985 sayılı raporda mağdurda orta düzeyde mental retardasyon bulunduğunun bildirilmesi ve Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi sağlık kurulunca düzenlenen 19.06.2013 günlü, 2531 sayılı raporda ise mağdurun daha önceden hafif zeka geriliği ve şizofreni denilen rahatsızlıktan dolayı hastanede yatarak tedavi gördüğü yönünde bilgi verilmesi karşısında mağdurun 08.07.2013 tarihli raporu veren kurula sevk edilerek kendisinde hangi düzeyde zeka geriliği bulunduğu, zeka geriliği dışında psikolojik rahatsızlığı olup olmadığı, mevcut zeka geriliğinin hekim olmayanlarca anlaşılıp anlaşılamayacağı, beyanlarına itibar edilip edilemeyeceği, mağduru bulunduğu olay nedeniyle ruh sağlığının bozulup bozulmadığı hususlarında yeni rapor aldırıldıktan sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, re'sen temyize tâbi olan hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 16.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14756, Karar No: 2013/31224, Tarih: 27.12.2013

**12. Ceza Dairesi         2013/14756 E.  ,  2013/31224 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK.'nın 89/1, 52, 52/4. maddelerigereğince mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Meydana gelen olayda sanığın tali kusurlu olduğu tespit ve kabul edilmiş ise de; olay nedeniyle katılanın vücudunda hayat fonksiyonlarını 5. derecede etkileyecek kırık meydana gelecek ve organlarından birinin işlevinin sürekli yitirilmesine neden olacak şekilde nitelikli olarak yaralandığı, meydana gelen zararın ağırlığı göz önünde bulundurulması suretiyle, adalet ve hakkaniyet kurallarına uygun bir cezaya hükmedilmesi ve sanık hakkında alt sınırdan bir miktar uzaklaşarak ceza tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden alt sınırdan ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin, eksik inceleme yapıldığına, lehe hükümlerinin uygulanmamasının hukuka aykırı olduğuna, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 07/07/2009 tarih 2009/9-62-191 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK'nın 61/1. maddesinin (f) bendinde yer alan "failin kasta dayalı kusurunun ağırlığı" gerekçesine dayanılamayacağının gözetilmemesi,

2- Sanık hakkında TCK'nın 89/1. maddesi uyarınca belirlenen temel cezada katılanın organlarından birinin işlevinin sürekli yitirilmesine neden olacak şekilde nitelikli olarak yaralanması nedeniyle arttırım yapıldığı sırada yasal dayanak olan 5237 sayılı TCK'nın 89/3-b. maddesinin gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı CMK.'nın 232/6. maddesine muhalefet edilmesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konularda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hükmün 1. fıkrasındaki ''suç kastının yoğunluğuna'' ibaresinin çıkarılması, hükmün 2. fıkrasındaki ''anlaşılmakla'' ibaresinin sonuna ''5237 sayılı TCK'nın 89/3-b. maddesi uyarınca'' ibaresinin yazılması suretiyle, sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 27.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7354, Karar No: 2018/4957, Tarih: 27.02.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/7354 E.  ,  2018/4957 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işyerinde güvenlik personeli olarak çalıştığını, 21.04.2014 tarihinde hiçbir gerekçe gösterilmeden ihbar süresi dahi verilmeden işinin sona erdirildiğini, güvenlik personellerinin 2 vardiya şeklinde sabah 07.00 akşam 19.00, akşam 19.00 sabah 07.00'ye kadar çalıştığını, çalışma usulünün 12 saat çalışıp 24 saat dinlenmek şeklinde olup, toplamda 2 haftalık süreçte 105 saat, haftada ortalama 52,5 saat çalışmalarına rağmen bu çalışmasının karşılığı olan fazla mesai ücretini alamadığını, bundan dolayı hak ettiği alacakların kendisine ödenmediğini, davalılar arasındaki Tip Hizmet Alım Sözleşmesinin 22. maddesi gereği, sözleşmenin mevzuatın kamu düzenine ilişkin emredici hükümlerine ve genel şartnamenin 6. bölümüne aykırı iş sözleşmesi kurulamayacağının belirtildiğini, 6772 sayılı Kanun gereği ödenmesi gereken yılda 2 maaş tutarı ilave tediyelerinin de ödenmediğini belirterek davalıdan kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil alacakları, ücret alacağı ile ilave tediye alacaklarını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... Başkanlığının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

2-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir.

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.