muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/3390, Karar No: 2016/13923, Tarih: 09.06.2016

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Davalı temyizi açısından;

Yargılama usulü ile ilgili olarak 6100 sayılı HMK'nın 137. maddesinde, tarafların dilekçelerinin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılacağı, ön incelemede; dava şartları ve ilk itirazların inceleneceği, uyuşmazlık konularının tam olarak belirleneceği, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemlerin yapılacağı, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda sulh veya arabuluculuğa teşvik edileceği ve bu hususların tutanağa geçirileceği açıklanmıştır. Yine aynı maddede ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceği belirtilmiştir.

144. maddede ise tahkikat aşamasında ise tarafların usulüne uygun şekilde duruşmaya davet edileceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan 6100 Sayılı HMK.’un 27. Maddesinde hukuki dinlenilme hakkı kurala bağlanmıştır. Hukukî dinlenilme hakkı, Anayasanın 36 ncı maddesinde ve ... 6 ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkemeler, kararlarını somut ve açık bir şekilde gerekçelendirmek zorundadırlar. Eksik, şeklî ve görünüşte gerekçe yazılması adil yargılanma hakkının (hukukî dinlenilme hakkının), ihlâlidir.

Somut uyuşmazlıkta; Mahkemece tensip zaptı hazırlanıp taraflara tanıkların bildirilmesi için süre verilmiştir. Davalı vekili, bu sürede tanık bildirmeyip ön inceleme duruşmasına da gelmemiştir. Bunun üzerine Mahkemece davalının yokluğunda tahkikat aşamasına geçilmiş ve bilirkişi raporu ibrazından sonra davalı ....vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, tanıklarının dinlenmesini talep etmiştir. Mahkemece bu konuda olumlu olumsuz bir karar verilmeden, davalı tanıkları dinlenmeden dosya hakkında nihai karar verilmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere HMK'nın 144.maddesi uyarınca tarafların tahkikat aşamasına daveti yasal zorunluluk olup Mahkemece davalı davet edilmeden yokluğunda tahkikat aşamasına geçilmesi hatalıdır. Tarafların dayandığı delillerin bildirilmesi için de tahkikat aşamasına geçince süre verilmesi gerekirken Mahkemece yukarıda açıklanan usul hükümlerine riayet edilmeden yargılama yapılıp sonuca gidilmesi adil yargılanma hakkının ihlali olup kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2-Davacı temyizi açısından;

2-Davacı temyizi açısından;

Kabule göre de; mahkemece takdiri delille ispatlandığı kabul edilen fazla mesai ve genel tatil alacaklarından yapılacak takdiri indirimin, bilirkişinin hesapladığı miktardan yapılması gerekirken takdiri indirim yapılmış talepten yapılarak sonuca gidilmesi de hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre tarafların sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 09.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

....
Yargıtay — Esas No: 2017/5993, Karar No: 2017/5030, Tarih: 25.10.2017

**14. Ceza Dairesi         2017/5993 E.  ,  2017/5030 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Basit cinsel saldırı

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler de gözetilip dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

5237 sayılı TCK'nın 102/1. maddesinde düzenlenen basit cinsel saldırı suçunun soruşturma ve kovuşturmasının şikayete tabi olduğu ve kovuşturma evresinde sanıktan şikayetçi olan müşteki ...'nin, mahkemece kurulan mahkumiyet hükmünün sanık tarafından temyiz edilmesinin ardından inceleme safhasında dosyaya gönderdiği 19.11.2014 havale tarihli dilekçe ile mevcut şikayetinden vazgeçtiği anlaşıldığından, sanıktan vazgeçmeyi kabul edip etmediği de sorularak neticesine göre 5237 sayılı TCK'nın 73 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri gereğince hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 25.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19054, Karar No: 2020/7453, Tarih: 18.11.2020

**14. Hukuk Dairesi         2016/19054 E.  ,  2020/7453 K.**

**"İçtihat Metni"**

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 18/06/2015 gününde verilen dilekçe ile ipoteğin uyarlanarak kaldırılması talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 01/07/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Dava, imar ipoteğinin kaldırılması istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, dava konusu her biri farklı davacılara ait 3131 ada 7, 9, 11 ve 12 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydı üzerine imar uygulaması sırasında T.C.D.D lehine 16.07.1991 tarihinde ipotek tesis edildiğini belirterek, mahkemece belirlenecek bedel karşılığında ipoteğin terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, imar uygulaması nedeniyle davalının kayıp taşınmaz miktarının dava tarihindeki gerçek değeri hesaplanarak ödenmesi karşılığında ipoteğin kaldırılabileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile ipoteklerin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Uyuşmazlık konusu ipoteklerin davacıların taşınmazlarında imar uygulaması sonucu oluşan artışa karşılık konulduğu, 09.03.2016 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan bedeller doğrultusunda; 3131 ada 7 parsel için 12.939,00TL ipotek bedeli, 3131 ada 9 parsel için 11.577,00TL ipotek bedeli, 3131 ada 11 parsel için 9.761,00TL ipotek bedeli, 3131 ada 12 parsel için 14.200,00TL ipotek bedelinin depo edildiği ve sonrasında ipoteklerin kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür. Mahkemece hükme esas alınan 09.03.2016 tarihli bedel tespitine ilişkin bilirkişi raporuna karşı davalı tarafça süresinde itiraz edilmiş olduğundan, HMK m. 281 uyarınca ek rapor alınmak suretiyle ya da gerektiği takdirde ehil bilirkişiler marifetiyle yeniden değer tespiti yaptırarak kök raporda hesaplanan bedeller ile davalı İdarenin kendi birimlerince hesaplanan bedeller arasındaki çelişki giderilerek belirlenen bedelin depo edilmesi suretiyle ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.11.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9699, Karar No: 2014/1654, Tarih: 11.02.2014

**20. Hukuk Dairesi         2013/9699 E.  ,  2014/1654 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) İncelenmesine gerek görülen ve çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneğinin,

2) Dava dosyasının, raporları hükme dayanak yapılan orman ve fen bilirkişilerine verilerek; kesinleşmiş orman kadastrosu, varsa aplikasyon ve 2/B madde haritaları ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde dava konusu taşınmazın ve komşu taşınmazların orman kadastrosu ve aplikasyon hattına göre konumu, orman kadastro haritasındaki sınır noktaları ile varsa aplikasyon haritasındaki sınır noktaları kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle kendilerinden müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp,

bu dosya arasına konulması, ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.U.M.K.'nun 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 11/02/2014 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22227, Karar No: 2015/821, Tarih: 13.01.2015

**8. Ceza Dairesi         2014/22227 E.  ,  2015/821 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

6360 sayılı Yasa uyarınca Büyükşehir Belediye sınırları içinde kalan taşınmazla ilgili olarak verilen kararın, belde belediyelerinin kaldırılması nedeniyle yokluğunda verilen hükmün, suçtan zarar görme olasılığı bulunan ... Belediye Başkanlıklarına tebliğ edildiğine ilişkin bir belgeye rastlanılmadığından, varsa dosyasına konulması, aksi halde gıyabi hükmün CMK.nun 34/2. madde ve fıkrasında belirtilen başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekli de belirtilmek suretiyle yöntemine uygun olarak... Belediye Başkanlıklarına tebliği sağlanarak tebellüğ belgesi ve temyiz edilmesi halinde dilekçesi de eklenip ek tebliğname düzenlendikten sonra iadesi, temyiz etmemesi halinde ise sanığın temyizine hasren inceleme yapılmak üzere dosyanın geri gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına (TEVDİİNE), 13.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25938, Karar No: 2014/1912, Tarih: 28.01.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/25938 E.  ,  2014/1912 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çaldıran Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/07/2013

NUMARASI : 2011/78-2013/101

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili, değer düşüklüğü ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili, değer düşüklüğü ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu alınan rapor uyarınca arazi niteliğindeki taşınmaza ekilebilir ürün gelirine göre dava tarihindeki değerinin biçilmesi yöntem itibariyle doğrudur. Ancak;

1) Çayırlık niteliğindeki taşınmaza, net çayır otu gelirine göre bedel belirlenmesi gerekirken, belirlenen bedele otlatma payı eklenerek fazlaya hükmedilmesi,

Doğru olmadığı gibi,

2) 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinde değişiklik yapan ve 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın 21.maddesi ile "kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davalarında mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespit davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir. ... açılan ve kesinleşmeyen davalarda da uygulanır." hükmünün getirilmiş olduğu gözetildiğinde, vekalet ücretinin maktu olarak hüküm altına alınması gerektiğinden;

Mahkeme kararının açıklanan nedenlerle davalı idare vekilinin temyiz itirazları doğrultusunda BOZULMASINA, 28.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9197, Karar No: 2012/18853, Tarih: 07.11.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/9197 E.  ,  2012/18853 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 sayılı Yasaya Muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Sahte fatura düzenlediği iddiasıyla hakkında kamu davası açılan sanık hakkındaki Sincan Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 29.09.2008 gün ve 2008/1269 sayılı iddianamenin dayanağını oluşturan ... Başkanlığının 10.04.2007 gün ve 1309 sayılı mütalaası ekinde yer alan 13.03.2007 gün ve VDENR-2007-740/12 sayılı vergi suçu raporu içeriğine göre; 2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan hüküm kurulduğu kabul edilerek yapılan incelemede,

Sanığın 2005 takvim yılında birden fazla sahte fatura düzenlemesi nedeniyle teselsül ettiği anlaşılan eyleminden dolayı suç tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK'nun 80. maddesinin uygulanmaması suretiyle eksik ceza tayini isabetsizliği aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçların uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak;

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 01.01.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4369 sayılı Yasa ile değişik 359/b-1. maddesi uyarınca, vergi kanunlarına göre düzenlenmesi gereken belgelerin sahte olarak düzenlenmesinin suçun oluşumu için yeterli olacağı, bu belgelerin kullanılması ve vergi ziyaının gerçekleşmesinin suçun unsuru olmaktan çıkartıldığı cihetle, sahte faturayı düzenleyenler yönünden, suça konu faturanın düzenlenmesiyle suçun tamamlandığının kabulü gerekeceği ve suç tarihlerinin, her bir takvim yılı için en son faturanın düzenlendiği tarih olduğu gözetilerek; suçun en son olarak işlendiğinin belirlendiği 27.05.2005 tarihi itibariyle yürürlükte bulunmayan 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin uygulanması, yasaya aykırı ise de; yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen yukarıda yazılı hususun 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, sanık hakkında kurulan hüküm fıkrasından “sanığın 5237 sayılı TCK’nın 53/1. madde ve fıkrası a, b, d, e bentlerindeki hakları hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar, c bendindeki hakları koşullu salıvermeye kadar kullanmaktan yoksun bırakılmasına” ilişkin bölüm tamamen çıkartılmak suretiyle eleştiri dışında usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 07.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1329, Karar No: 2021/3191, Tarih: 24.11.2021

**7. Hukuk Dairesi         2021/1329 E.  ,  2021/3191 K.**

**"İçtihat Metni"**

7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 12.08.2015 tarihinde verilen dilekçeyle tapu iptali ve tescil talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda davanın kabulüne dair verilen 18.09.2017 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davalı vekili tarafından talep edilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf talebinin esastan reddine ve İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesine karar verildikten sonra dosya ve içeriği incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R

Dava, tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili; dava dışı Gökhan İğdeli ile davalı arasında imzalanan 03/03/2011 tarihli sözleşmedeki tüm hak ve sorumlulukların, 18.03.2014 tarihli devir ve temlik sözleşmesi ile davacıya devredildiğini, sözleşme gereğince 2947 ada 49 (24,25,26,27,29) parselde yapımına başlanan Innovia 2 isimli projeden E3 Blok\15. Kat\193 No'lu dairenin 124.000,00 TL bedel ile davacıya satıldığını, davacı tarafından bedelin tamamen ödendiğini ve dairenin teslim alındığını, ancak aradan uzun bir süre geçmesine karşın tapunun devredilmediğini beyanla dava konusu bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, taleplerin zamanaşımına uğramakla beraber tapu devrinin yapılması için davalının elinden gelen tüm gayreti göstermekte olduğunu, davacının tapusunun mümkün olan en kısa sürede adına tescil edileceğini ancak tapu devrinin yapılabilmesi için davacı tarafın sözleşme ile belirlenen 1.477,00 TL tapu masrafını (emlak vergisi) ödemesi gerektiğini, davacının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini tam olarak yerine getirmediğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince, "Davanın kabulü ile dava konusu 2947 ada, 49 parsel No'lu taşınmazın E3 blok , 15. Kat, 193 No'lu bağımsız bölümünün davalı adına tescilli Tapu Kaydının İptali ile Davacı adına Tesciline" karar verilmiştir.

Davalı vekilinin istinaf talebi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince, "1- Davalı vekilinin istinaf başvuru taleplerinin Esastan Reddine, 2- Bakırköy 2. Tüketici Mahkemesinin 18/09/2017 tarih, 2016/2538 Esas, 2017/1737 sayılı Kararının karar başlığındaki maddi hatanın düzeltilmek suretiyle kaldırılmasına, davanın kabulüne" karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Davalı vekilinin istinaf talebi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince, "1- Davalı vekilinin istinaf başvuru taleplerinin Esastan Reddine, 2- Bakırköy 2. Tüketici Mahkemesinin 18/09/2017 tarih, 2016/2538 Esas, 2017/1737 sayılı Kararının karar başlığındaki maddi hatanın düzeltilmek suretiyle kaldırılmasına, davanın kabulüne" karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

6100 sayılı HMK’nın 353/b-2 maddesinde, “Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verilir.” 359/2 maddesinde, “Hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” hükümlerine yer verilmiştir.

İstinaf mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu kanısına varırsa, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verir. (HMK. m. 353/b-1).

İstinaf mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararındaki maddi hataların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak (HMK. m. 360, m. 183) aynı kararı verir; yani istinaf başvurusunun esastan reddine karar verir (Karş: İYUK m. 45/3, c.2).

İstinaf mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu halde, istinaf mahkemesi aşağıdaki kararları verebilir;

a) İlk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın esası hakkında yeniden karar verilmesi,

b) İlk derece mahkemesi kararının düzeltilmesi ve davanın esası hakkında karar verilmesi (Prof. Dr. Baki Kuru, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, Ekim 2016 s. 698).

Öte yandan, HMK’nın “Yargılama Giderlerinin Kapsamı” başlıklı 323. maddesinde, karar ve ilam harçları yargılama giderleri arasında sayılmış, “Yargılama Giderlerinden Sorumluluk” başlıklı 326. maddesinde, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği düzenlenmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (I) sayılı tarifenin yargı harçları başlığını taşıyan kısmında, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden tarifede gösterilen oranda nispi karar ve ilam harcı alınacağı, Bölge Adliye Mahkemelerinin tasdik veya işin esasını hüküm altına aldığı kararları içinde bu oranda karar ve ilam harcı alınacağı hükme bağlanmış ve aynı kanunun 16. madde düzenlenmesi ile de temyize konu kararla ilgili davanın nispi harca tabi olacağı öngörülmüştür.

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28/09/2018 tarih, 2018/2 Esas, 2018/8 sayılı Kararının gerekçesinde ise; düzelterek onamanın yargılama giderlerinden olan onama harcı bakımından bozma kararı niteliğinde olması, aslında bozulması gereken bir kararın, bozma sebebinin yeniden yargılamayı gerektirmeyecek mahiyette görülmesi nedeniyle yasanın verdiği takdir yetkisine istinaden onanmasına karar verilmesi, bunun yanında onama kararlarında harç alınacağına yönelik yasal bir düzenleme bulunmaması karşısında, düzelterek onama kararlarında onama harcı alınmayacağı görüşü benimsenmiştir.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Dava konusu kararda Bölge Adliye Mahkemesi davalı tarafın istinaf talebini değerlendirerek, yerel mahkeme karar başlığındaki davalı şirketin değişen şirket ünvanına yönelik maddi hatayı düzeltmek suretiyle ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden hüküm kurmuştur. Ancak bu kararda ikili değerlendirme yapılarak, ilk bölümde ilk derece mahkemesi gibi işin esası ile ilgili hüküm oluşturarak davacının davası kabul edilmiş ve hüküm altına alınan miktar üzerinden nispi harcın davalıdan alınarak Hazineye ödenmesine karar verilmiştir. Hükmün devam eden bölümünde (3.bent) ise davalı tarafın istinaf talebi kabul edilmediği gerekçesiyle sanki ilk derece mahkemesi kararı doğru ve geçerliymiş gibi, başka bir ifadeyle ilk derece mahkemesi kararı tasdik edilmiş gibi hükmün birinci bölümündeki karar ve ilam harcı miktarı kadar, mükerrer olacak şekilde istinaf harcının davalıdan alınmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı düzelterek onanamadığından, düzeltme işlemini ilk derece mahkemesi kararını kaldırıp geçersiz hale getirdikten sonra ve yeniden hüküm tesisi suretiyle gerçekleştirdiğinden, ilk derece mahkemesi kararı tasdik edilmediği için istinaf harcına hükmedilmesi mümkün değildir.

Bölge Adliye Mahkemesi tasdik etmediği bir karar için istinaf harcı alamaz.

Taraflardan birisinin istinaf talebinin kabulü ve yeniden hüküm kurulması işlemi, aslında başlı başına bir istinaf yargılaması işlemidir. Bölge Adliye Mahkemesi bu aşamada işin esası ile ilgili hüküm verdiğinden, hüküm altına alınan miktar üzerinden nispi harca hükmedilmeli ve ayrıca hükmün başka bir bölümünde istinaf yargılamasına yönelik mükerrer ve çelişkili hüküm kurulmamalıdır.

Bölge Adliye Mahkemesi bu kararıyla hem ilk derece mahkemesi sıfatıyla hüküm altına aldığı miktar üzerinden nispi karar ve ilam harcına hükmetmekte, hem de ilk derece mahkemesi kararını doğru bularak tasdik etmiş gibi mükerrer harç almaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf yargılaması adı altında oluşturduğu hüküm hatalı olup, istinaf harcına ilişkin mükerrer harç alınmasına dair fıkranın hükümden çıkartılarak kararın düzeltilerek onanması gerekir.