muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/112, Karar No: 2025/83, Tarih: 26.02.2025

Birinci Direnme Kararı

9. İstanbul 28. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.03.2014 tarihli ve 2014/48 Esas, 2014/59 Karar sayılı kararı ile önceki gerekçeye ek olarak; bilirkişi raporu gözetilip KDV hususunda poliçe genel şartları, özel şartlar ve KDV klozu değerlendirilerek karar verildiği, bilirkişi raporunda 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun (KDVK) değerlendirildiği, sigortacı sigortalının gerçek zararını gidermekle yükümlü olduğundan onun KDV mükellefi olup olmadığına veya KDV mükellefi ise hasara konu değerleri işletme tarafından satın alındığına ve işletme kayıtlarına geçtiğine bakılmaksızın zararını KDV ile ödemekle yükümlü olduğu, yapılan inceleme ve değerlendirmede tüm malzeme, işçilik ve bununla ilgili yapılan masraflardan KDV alındığı, gerek fiili durum gerekse KDVK’nın 1. maddesi gereği KDV alınmasının yerinde görüldüğü, ayrıca bozma ilâmında KDV uygulanmasında yanılgı gösterilerek KDV klozu başlığında geçen tüm açıklamaların soyut bir ifadeyle geçiştirildiği, T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığının Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketler Birliğine yazmış olduğu 26.03.2002 tarihli ve 18953 sayılı yazısında da KDV'nin bedel üzerinden ödenmesi gerekeceğine hükmettiği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Birinci Direnme Kararının Temyizi

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu Kararı

11. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19.10.2021 tarihli ve 2017/11-3008 Esas, 2021/1264 Karar sayılı kararı ile; “…18. Bu genel açıklamaların ışığında ön sorun değerlendirildiğinde; davacı nüfus kayıtlarına göre bozma ve direnme kararları öncesinde 02.02.2012 tarihinde vefat ederek dava açıldığı sırada sahip olduğu taraf ehliyetini kaybetmiştir. Ancak mahkemece, davacının vefatı sonrasında taraf teşkilinin sağlanması için herhangi bir usul işlemi yapılmaksızın esas hakkında karar verildiği anlaşılmaktadır.

19. Dava konusunun, müteveffa davacının mirasçılarının haklarını etkileyecek nitelikte ve miras yoluyla intikali mümkün bir malvarlığına ilişkin hakkın kapsamı içerisinde olması nazara alındığında; davacının yargılama sırasında vefatı üzerine HMK’nın 55. maddesinde belirtildiği üzere davacının mirasçıları davadan haberdar edilip taraf teşkili sağlanmaksızın esas hakkında karar verilemez. O hâlde mahkemece, HMK’nın 55. maddesinde gösterilen şekilde müteveffa davacının mirasçılarını tebligat yoluyla davadan haberdar ederek mirasçıların tamamının davaya katılımının sağlanması, bunun mümkün olmaması hâlinde tüm mirasçılardan izin alınması veya terekeye temsilci atanması yoluyla taraf teşkilinin sağlanması sonrasında yargılamaya devam edilerek hüküm kurulması gerekir.

20. O hâlde, açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler gözetilerek usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmek üzere direnme kararının usulden bozulması gerekir…” şeklindeki gerekçeyle direnme kararı usulden bozulmuştur.

İkinci Direnme Kararı

20. O hâlde, açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler gözetilerek usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmek üzere direnme kararının usulden bozulması gerekir…” şeklindeki gerekçeyle direnme kararı usulden bozulmuştur.

İkinci Direnme Kararı

12. İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.07.2022 tarihli ve 2022/146 Esas, 2022/756 Karar sayılı kararı ile Hukuk Genel Kurulu kararında belirtilen taraf teşkiline dair usuli eksikliklerin giderilmesi sonrasında ilk direnme kararında açıklanan gerekçeyle direnme kararı verilmiştir.

İkinci Direnme Kararının Temyizi

13. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

14. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; taraflar arasında imzalanan sigorta poliçesindeki KDV klozunun mevcudiyeti karşısında, ortaya çıkan davacı zararına ilişkin olarak sigorta poliçesi çerçevesinde belirlenecek tazminat miktarına KDV’nin dâhil edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

15. Dava tarihi itibariyle somut olaya uygulanacak olan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı TTK) 1263/1. maddesi “Bu kitapta hüküm bulunmadıkça sigorta mukavelesi hakkında Borçlar Kanunu hükümleri tatbik olunur” hükmünü haizdir. Buna göre yine dava tarihi itibariyle 6762 sayılı TTK’da hüküm bulunmayan hallerde 818 sayılı Borçlar Kanunu (818 sayılı BK) hükümleri uygulama alanı bulacaktır. Benzer bir hüküm günümüzde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı TTK) 1451. maddesinde de “Bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde sigorta sözleşmesi hakkında Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır” şeklinde düzenlenmiştir. Doğal olarak burada atıf yapılan kanun, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’dur (6098 sayılı TBK).

16. Gerek 818 sayılı BK’nın 19. maddesi gerekse 6098 sayılı TBK’nın 26. maddesi gereğince sigorta sözleşmelerinin konusu ilgili kanunlardaki emredici hükümlere, ahlâka yahut kamu düzenine veyahut kişilik haklarına aykırı olmamak kaydıyla serbestçe belirlenebilir. Benzer şekilde 6102 sayılı TTK’nın 1404. maddesi gereğince; sigorta ettirenin veya sigortalının, kanunun emredici hükümlerine, ahlâka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı bir fiilinden doğabilecek bir zararını teminat altına almak amacıyla sigorta yapılamaz.

17. Belirtilen kanunî düzenlemelerden hareketle bahse konu sınırlar dâhilinde sigorta sözleşmeleri bakımından sözleşme özgürlüğünün geçerli olduğu açıktır. Sözleşme özgürlüğü, kişilerin irade özgürlüğüne sahip oldukları ve ancak kendi özgür iradeleriyle hak sahibi olup borç altına girecekleri temel bir ilke olarak benimsemiştir. Bu ilke sayesinde kişiler özel borç ilişkilerini, hukuk düzeninin sınırları içerisinde yapacakları sözleşmelerle özgürce düzenleme olanağı bulmaktadır. Sözleşme özgürlüğünün istisnaları ise 818 sayılı BK’nın 20. maddesinde, 6098 sayılı TBK’nın ise 27. maddesinde düzenlenmiştir.

18. Buradan hareketle, sigorta sözleşmelerinin kurulmasında ilgili kanunlardaki emredici hükümlere, ahlâka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı olmamak veya imkânsızlık kapsamı dışında kalmak kaydıyla taraflar belirli hususları teminat dışı bırakabileceklerdir. Dolayısıyla sözleşme özgürlüğü ilkesi çerçevesinde ve taraf iradelerine uygun olarak bahse konu şartları haiz hükümlerle sigorta sözleşmelerine muafiyetlerin öngörülmesi mümkündür.

19. Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasında düzenlenen 07.01.2009 tarihli sigorta sözleşmesinde “KDV Klozu” başlığı altında hasar tazminatının KDV’siz olarak ödenmesi esasına göre yapıldığı, poliçeden doğan hasar tazminatların KDV’li olarak ödenebilmesi için poliçede belirtilen sigorta bedelinin KDV dâhil olarak tanzim edilmiş olması hâlinde hasara konu değerin işletme tarafından satın alındığı ve işletme kayıtlarına geçtiği tarihte tahakkuk etmiş ve ödenmiş KDV tutarını sigorta konusu hasar nedeniyle KDVK’nın 30/d maddesi kapsamında olması ve KDV indirimine konu edilememesi veya KDV indirimine konu edildiği takdirde bu hususun beyan edilerek vergi dairesine iade edildiğinin belgeler ile doğrulanması halinde sigorta şirketi adına kesilecek bir yansıtma faturası ile indirilemeyen KDV‘nin hasar tazminatına dâhil edileceği hususunda mutabık kalındığı düzenlenmiştir.

20. Bu anlamda taraflar arasında düzenlenen sigorta sözleşmesinde/poliçede yer alan bu klozun, sözleşme özgürlüğü ilkesi çerçevesinde öngörülmesi mümkün olan bir düzenleme olduğu açık olup anılan kloz bakımından taraflar arasında irade uyuşmazlığı söz konusu değildir. Ayrıca bahse konu sözleşme hükmü, kanunun emredici hükümlerine, ahlâka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı olmayıp konusu itibariyle de herhangi bir imkânsızlığı bünyesinde barındırmadığından geçerli bir düzenleme olarak taraflar açısından bağlayıcı olduğu açıktır.

21. Öte yandan mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda hasar tazminatının KDV eklenerek belirlendiği, buna ilişkin olarak mahkemece yapılan incelemede poliçede yer alan KDV klozu kapsamında değerlendirme yapılmaksızın hüküm tesis edildiği anlaşılmaktadır. Zira direnme gerekçesinde yalnızca davalının gerçek zararı gidermekle yükümlü olduğu, davacının KDV mükellefi olup olmadığına bakılmaksızın zararın giderilmesi gerektiği, davacı tarafından yapılan tüm harcamalardan KDV’nin alındığı belirtilmiştir.

22. Bununla birlikte poliçede yer alan KDV klozundaki koşullar açık olup direnme gerekçesinde, yapılan harcamalarda KDV indirimine konu edilmeyen yahut edilse bile bu hususun beyan edilip vergi dairesine davacı tarafından iade edildiğinin belgeler ile doğrulanarak sigorta şirketi adına kesilecek bir yansıtma faturası ile KDV bedelinin ödenmesine dair koşullarla alakalı yeterli düzeyde inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

22. Bununla birlikte poliçede yer alan KDV klozundaki koşullar açık olup direnme gerekçesinde, yapılan harcamalarda KDV indirimine konu edilmeyen yahut edilse bile bu hususun beyan edilip vergi dairesine davacı tarafından iade edildiğinin belgeler ile doğrulanarak sigorta şirketi adına kesilecek bir yansıtma faturası ile KDV bedelinin ödenmesine dair koşullarla alakalı yeterli düzeyde inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

23. Bu itibarla mahkemece, davalının bu yöndeki savunması üzerinde durulup dava konusu tazminat miktarı belirlenerek bu miktara dava konusu poliçede yer alan KDV klozundaki koşullar çerçevesinde KDV bedelinin dâhil edilip edilemeyeceğine dair bir inceleme ve değerlendirme neticesinde davalının ödemesi gereken bakiye bir bedelin olup olmadığının tespiti ile hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.

24. Hâl böyle olunca mahkemece; Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

IV. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen Geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Aynı Kanun’un 440/III-1. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

26.02.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/24881, Karar No: 2011/3173, Tarih: 03.03.2011

**3. Ceza Dairesi         2009/24881 E.  ,  2011/3173 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın 10 ay süre ile temizlik hizmetinde çalıştırılmasına dair,

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine; Ancak;

1-5275 sayılı Kanunun 105/2 maddesi uyarınca, denetimli serbestlik ve yardım merkezlerince, bölgelerinde bulunan bu tür hizmet kurumlarına ilişkin liste hazırlanıp mahkemeye verilmemiş bulunmasına göre sanığın mahkum olduğu cezanın yarısından bir katına kadar süreyle kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken temizlik hizmetinde çalıştırılmasına karar verilmek suretiyle infazı kısıtlar biçimde hüküm tesisi,

2-İddianamede yer almadığı halde sanığa ek savunma hakkı verilmeden 6831 Sayılı Kanunun 93/4. maddesinin tatbiki suretiyle CMK. 226. maddesine muhalefet edilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 03.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3341, Karar No: 2009/6112, Tarih: 08.04.2009

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2009/3341 E.  ,  2009/6112 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Yargıtayca temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1- Çekişmeli ... Köyü 140 parsel sayılı taşınmaza kadastro sırasında uygulanan Nisan 1963 tarih 1 sıra nolu tapu kaydının ilk oluşumundan itibaren tüm gittilerinin Tapu Sicil Müdürlüğünden istenerek,

2- 28, 29 ve 30 numaralı zeytincilik parsellerine ait harita ve tüm zeytincilik belgeleri bulundukları yerlerden getirtilerek,

3- ... Köyü 139 ve 968 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespit tutanakları ile var ise dayanak tapu kayıtlarının Tapu Sicil Müdürlüğünden istenerek,

4- 2 ve 3 numarada belirtilen cevaplar geldikten sonra dava dosyası raporları hükme dayanak yapılan ... ve orman bilirkişilere verilerek 28, 29 ve 30 numaralı zeytincilik parsellerine ait zeytincilik haritaları ile 140, 139 ve 968 parsellerin kadastro paftalarının ölçekleri eşitlenerek, zeytincilik parsellerini, kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle gösterir şekilde kendilerinden müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp,

bu dosya içine konulması; ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 08/04/2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6796, Karar No: 2018/784, Tarih: 08.02.2018

**20. Hukuk Dairesi         2016/6796 E.  ,  2018/784 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... mahallesinde lV nolu 2/B parselinin 182 nolu Orman Kadastro Başmühendisliğince yapılan orman kadastrosu ve 2/B madde uygulaması kapsamında orman dışına çıkarıldığını, usul ve yasaya aykırı olan 2/B parselinin orman sınırları dışına çıkartılması işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; davalı parselin öncesi ve eylemli durumu itibariyle orman niteliğini yitirmediği, işgalcisi tarafından orman aleyhine güneye doğru genişleme yapılarak işgal ve faydalanma amacıyla kullanıldığı, davalı parselin tamamının 1972 yılında yapılarak kesinleşen ilk orman tahdidinde Devlet ormanları sınırları içinde kaldığı, toprak yapısında koyu renkli humusun bulunduğu, arazi eğiminin %12'den fazla olması sebebiyle orman, su ve toprak muhafaza karakteri taşıdığı, içinde doğal olarak yetişmiş olan orman ağaç ve ağaççıkları ile sonradan ağaçlandırılmış olan 20-22 yaşlarında fıstık çamları bulunduğu, zeminin işlenmemiş durumda laden, karabaş otu ve diğer yabani otlarla kaplı olup orman niteliğinin devam etmekte olduğu, eski tarihli memleket haritası ile hava fotoğraflarında ormanlık alanlarda kaldığı, öncesi ve eylemli durumu itibariyle orman olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, ... ili, ... ilçesi, ... mahallesinde ve 26.10.2015 tarihli bilirkişi raporunda kırmızı renkle gösterilen 16.490,94 m² yüzölçümlü "P.lV nolu 2/B parseline" yönelik 182 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından yapılan orman sınırları dışına çıkarma işleminin iptaline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekili tarafından tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 2/B parselinin orman sınırları dışına çıkarılmasına ilişkin komisyon kararının iptal edilmesi istemine ilişkindir.

Bedirler köyünde ilk orman kadastrosu, 1972 yılında 6831 sayılı Kanun hükümlerine göre Taşoluk Orman Serisi Bazında yapılmış, 1973'te sınırları kesinleşmiş olup, davaya konu parsellerin tamamı "Taşoluk Serisi Devlet Ormanları " içinde işlem görmüştür.

Dava, 2/B parselinin orman sınırları dışına çıkarılmasına ilişkin komisyon kararının iptal edilmesi istemine ilişkindir.

Bedirler köyünde ilk orman kadastrosu, 1972 yılında 6831 sayılı Kanun hükümlerine göre Taşoluk Orman Serisi Bazında yapılmış, 1973'te sınırları kesinleşmiş olup, davaya konu parsellerin tamamı "Taşoluk Serisi Devlet Ormanları " içinde işlem görmüştür.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi kurulu tarafından kesinleşmiş orman tahdit haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan uygulama ve araştırmada, dava konusu, P.IV. numaralı 2/B uygulaması ile orman sınırı dışına çıkarılan yüksek eğimli taşınmazın, yaşlı orman ağaçları ile kaplı olup, nitelik yitirmediği ve halen orman sayılan yerlerden olduğu belirlenmekle, davalı Hazinenin bu yöne ilişkin temyiz istemleri yerinde değildir, ne var ki; bu tür davalarda Hazine yasal hasım durumunda olduğundan, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulması doğru değil ise de; bu husus hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür. Bu sebeple; hüküm fıkrasının yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin 4 ve 5. bentlerinin çıkartılarak yerlerine "Davalı davada yasal hasım konumunda olduğundan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve aynı nedenle, davacı yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına," cümleleri yazılmak suretiyle düzeltilmesine ve hükmün 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK'nın 438/7. maddesine göre düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA 08/02/2018 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/9500, Karar No: 2007/12635, Tarih: 25.10.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/9500 E.  ,  2007/12635 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 27.1.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydındaki haciz şerhinin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 17.5.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi uyarınca yükleniciye devredilen pay üzerine yüklenicinin borcu nedeniyle konulan haciz şerhinin terkini isteminde bulunmuştur.

Davalı davanın reddini savunmuş, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacı temyiz etmiştir.

Davacı arsa sahibi, dava dışı yüklenici ile düzenledikleri arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi uyarınca edimi karşılığı yükleniciye devredilecek payı sözleşme düzenlendikten hemen sonra devretmiştir.

Kural, borç ilişkisinin sonucu olan edimin alacaklıya ifasıdır. Fakat hayat şartları, ticaret ve ekonomi gereksinmeleri, alacaklının ifayı beklemeden alacağını başkasına devretmesi veya borçlunun borcunu bir başkasına nakletmesi yollarının da açılmasını zorunlu kılmıştır. Görülüyor ki, alacağın temliki hayatın ihtiyaçlarından ortaya çıkan bir hukuk kurumudur. Arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde de bina yapım işini borçlanan yüklenici finans ihtiyacı duyar. Bu ihtiyacın kısmen veya tamamen yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümün daha inşaat aşamasında üçüncü kişilere bağımsız bölüm satılarak veya satış vaadinde bulunularak karşılanması mümkündür. Aslında arsa sahibinin Borçlar Kanununun 364. maddesi uyarınca, kural olarak eserin tesliminde devri gereken arsa payını inşaat aşamasında yükleniciye devretmesi yüklenicinin de bunu üçüncü kişilere temlik ederek finans sağlaması arsa sahibinin yükleniciye kredi kullandırmasıdır.

Somut olayda da, yükleniciye edimi karşılığı bırakılacak pay tapuda sözleşme düzenlendikten hemen sonra devredilmiştir. Ne var ki, yüklenici edimini yerine getirmediği için 20.10.2005 tarihinde kesinleşen kararla arsa sahibi ile yüklenici arasındaki arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi hükmen fesh edilmiş, yükleniciye devredilen paylar için tapunun iptali ile yeniden arsa sahibi adına tesciline karar verilmiştir. Hükmen fesih ve tapu iptali tescil davası derdest iken 30.9.2004 tarihinde davalı tarafından yüklenicinin borcu nedeniyle taşınmaz kaydına haciz şerhi konulmuştur.

Yükleniciden pay devralan veya yükleniciye devredilen pay üzerine yüklenicinin borçları nedeniyle haciz koyduran kişiler yüklenicinin arsa malikine karşı hakkını ancak kendi edimini yerine getirmesi halinde haklarına kavuşabileceklerini bilecek durumdadır. Zira davacı arsa sahibi ile yüklenici arasında tapuda tanzim edilen akit tablosunda pay devrinin arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklandığı yazılıdır. Davalılar pay satın alırken bu hali gören kişilerdir. Haklarını kullanırken gerekli özeni gösterdikleri varsayılmalıdır. Bu nedenle, Türk Medeni Kanununun 1023. maddesi hükmünden yararlanmaları mümkün değildir. Ayrıca, bu olgular bir yana bırakıldığında dahi, haciz şerhi konulduğu tarihte yüklenici ve arsa sahibi arasındaki derdest sözleşmenin feshi ve tapu iptali tescil davası nedeniyle taşınmaz kaydına ihtiyati tedbir şerhi de bulunmaktadır. İhtiyati tedbir şerhi nedeniyle davalının Türk Medeni Kanununun 1023 maddesi hükmünden yararlanma bu nedenle de yoktur. Tüm bu hususlar gözetilerek, yüklenicinin borcu nedeniyle konulan haciz şerhinin terkini gerekirken, Dairemizin bu konuda kararlılık kazanmış görüşüne de ters düşer biçimde bu davalılar hakkındaki istemin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 25.10.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.