muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/2701, Karar No: 2010/3667, Tarih: 05.04.2010

Feshin ileriye veya geriye etkili olması ayırımı, yüklenicinin yapımını üstlendiği inşaatı kısmen tamamlaması, fakat temerrüdü yüzünden teslim edememesi halinde tasfiyenin nasıl yapılacağı sorunu ile ilgilidir. Eğer feshin sonuçları geriye etkili olacaksa, sözleşme yokmuşçasına tafsiye edileceğinden yüklenici inşaatın yaptığı kısmına orantılı arsa payı değil, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre imal ettiği inşaat bedelini alır. Fesih ileriye etkili kabul edilirse, yükleniciye imalat oranına paralel arsa payı bırakılır. Nitekim somut uyuşmazlıkta, feshin ileriye etkili sonuç doğurması için yükleniciye işi getirdiği %25 fiziki seviyeye uygun olarak inşaattaki (F) Blok bırakılmıştır. Davacıya yüklenici tarafından (bu bloktaki hak) temlik edildiğinden, davacı yükleniciye karşı şahsi hakkını ileri sürerek mülkiyet talebinde bulunabilir. Ancak;

21.05.2004 tarihli tasfiye sözleşmesinde, yükleniciye bırakılan (F) Bloğun gerçekte ve zeminde neresi olduğu belli değildir. Diğer taraftan, 4766 ada 1 sayılı parselin 19.09.2005 tarihinde 2 parçaya ifraz edildiği, bunlardan 4766 ada 2 sayılı parselin yüklenici adına, 3 sayılı parselin ise arsa sahipleri adına tapuya tescil edildiği, 3 sayılı parsel üzerinde muhtelif bloklar olduğu ve bunlara ilişkin kat irtifakının kurulduğu anlaşılmaktadır. Kısaca, davacının temlik işlemiyle kazandığı şahsi hakkın konusu olan taşınmazın kat irtifakı kurulan bloklarda yer alıp almadığı veya temlik alınan şahsi hakkın 4766 ada 2 sayılı parsel kapsamında kalıp kalmadığı incelenip araştırılmamıştır. Öncelikle bu husus araştırılmalı, hakkın konusu olan yerin gerçekte ve fiilen nerede olduğu açıklığı kavuşturulmalıdır. Davacıya temlik edilen hakkın yüklenici adına tapuda kayıtlı 2 sayılı parselde kaldığı ve burada inşaat bulunmadığı saptanırsa hiç kuşkusuz Borçlar Kanununun 117.maddesi uyarınca bu sözleşmenin ifa olanağı bulunmadığından davacının ikinci kademedeki bedel isteminin incelenmesi gerekecektir.

Mahkemece bütün bu yönler üzerinde durulmadan eksik inceleme ve araştırmayla hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; davalı arsa maliklerinden ... 08.03.2005 tarihinde yargılama sırasında ölmüş, mirasçıları ..., ... ..., ..., ... ..., ..., ..., 16.05.2009 tarihli dilekçe ile davaya dahil edilmiş olmalarına rağmen karar başlığında bu mirasçılar yerine muris ...’ın gösterilmesi ile, davalı arsa maliki ...’ın karar başlığında ... olarak ve ...’nın iki kere yazılması yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda (1). bentte açıklanan nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, hükmün (2). bentte yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 05.04.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/6107, Karar No: 2007/131, Tarih: 18.01.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2006/6107 E.  ,  2007/131 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde Taraflardan kimse gelmemiş olduğundan incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan 8.1.2001 tarihli sözleşme uyarınca 200 adet tek kapılı soğutma ürünü satın aldığını, karşılığında 138.000 Dolar bedelli çekler verdiğini, 28.3.2001 tarihine kadar 145 adedinin teslim edildiğini, 55 adedinin teslim edilmemesi nedeniyle bu ürünlerden vazgeçildiğini, davalının teslim ettiği soğutma ürünlerinin ayıplı olduğunu, dolapların soğutmaya geçmediğini, donmuş et ürünlerini muhafaza etme niteliği bulunmadığını ileri sürerek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine 12 adet çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında, davanın süresinde açılmadığını, davacının kötüniyetli olduğunu, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre dolaplarda gizli ayıp bulunduğunun kanıtlanamadığı, teslim edilmeyen 45 adet dolabın bedeli olan 31.050 Dolardan davacının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davacının 31.050 Dolar borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle satışa konu malların ayıplı olmadığının birbirini doğrulayan ve tamamlayan bilirkişi raporları ile anlaşılmış olmasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 18.1 .2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/33399, Karar No: 2013/31103, Tarih: 25.12.2013

**2. Ceza Dairesi         2013/33399 E.  ,  2013/31103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5271 sayılı CYUY.nın 42. maddesinin 1.fıkrasındaki, “süresinde usul işlemi yapılsaydı, esasa hangi mahkeme hükmedecek ise eski hale getirme dilekçesi hakkında da o mahkeme karar verir” hükmü karşısında, hükümlünün temyiz dilekçesi ile birlikte bulunduğu eski hale getirme istemi hakkında temyizi esastan incelemeye yetkili Yargıtay tarafından karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, hükümlünün istemi üzerine ... Asliye Ceza Mahkemesinin 16/01/2012 gün ve 2005/214-2008/331 sayılı ek kararının hukuki değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Hükümlünün yokluğunda verilen kararın hazırlık evresinde tespit edilerek iddianamede yazılan “692 Sokak, No:4, ...., ..../...” adresine tebliği için çıkartılan tebligat parçasının, adreste tanınmadığı gerekçesiyle tebliğ edilememesi üzerine, bu kez yakalama emri üzerine 14/11/2007 tarihli savunmasında bildirdiği, “637 Sokak, No:14, ..../... ” adresine 7201 sayılı Tebligat Kanununun 35. maddesine göre tebligat yapılarak hüküm temyiz edilmediğinden bahisle 06/07/2009 tarihinde kesinleştirilmiş ise de, hükümlünün son yakalama emri üzerine 10/02/2008 tarihli savunmasında “648 Sokak, No:44, ..../...” adresinde oturduğunu bildirdiği halde, bilinen en son bu adrese tebliğat yapılmadığının anlaşılması karşısında; son bildirilen adrese tebligat yapılmadan hükümlünün önceki adresine Tebligat Kanununun 35. maddesine göre yapılan tebliğin usulsüz olduğu ve hükümlünün öğrenme üzerine 23/12/2011 tarihli eski hale getirme talebi yerinde ve temyiz isteminin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

T.C. -2-

YARGITAY

2. Ceza Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Y A R G I T A Y İ L A M I

Sanığın eylemine uyan 765 sayılı TCY.nın 491/3.maddesinde tanımlanan hırsızlık suçu için öngörülen cezanın türü ve üst sınırına göre, aynı Yasanın 102/4 ve 104/2.maddelerinde belirtilen 7 yıl 6 aylık genel dava zamanaşımının suçun işlendiği 07/03/2003 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8.maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CYUY.nın 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında açılan kamu davasının 5271 sayılı CYY.nın 223/8.maddesi gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE, 25/12/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5209, Karar No: 2011/11213, Tarih: 07.07.2011

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/5209 E.  ,  2011/11213 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklığın tasfiyesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, ...-... Ortaklığının ortağı olan davalı ... A.Ş.’nin tüm malvarlığına haciz konulması nedeniyle aciz durumuna düştüğünden BK.nun 535/1. maddesi gereğince ortaklığın gayesinin imkansız hale geldiğini,davalı ortak ... A.Ş.’nin hesaplarla ilgili bilgi ve hesap verme yükümlülüğünü yerine getirmediğini,... ortaklığını zarara uğrattığını ileri sürerek,adi ortaklığın BK.nun 520-541 maddeleri gereğince fesih ve tasfiyesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... İnş. ve Tic.A.Ş., yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek yetki itirazında bulunmuştur.

Mahkemece davanın davalının ikametgahı ile sözleşmeyle kararlaştırılmış yer mahkemesinde açılması gerektiği, davalının süresinde yaptığı yetki itirazında ... Ticaret Mahkemelerini yetkili yer olarak gösterdiği gerekçesiyle dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine,karar kesinleştiğinde ve yasal süresi içerisinde başvurulduğunda dosyanın yetkili ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

HUMK'nun 9. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edildiği veya davalı ya da vekilinin dava tarihinde orada bulunması kaydıyla, sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Öte yandan yine aynı kanunun 22. maddesinde tarafların yetki sözleşmesi yapmak suretiyle yetkili olmayan bir mahkemenin yetkisini kabul edebilecekleri belirtilmiştir. Tarafların sözleşmede yetkili mahkemeyi kararlaştırmış olmaları, HUMK'nun 9. maddesi uyarınca genel yetkili olan ve 10. maddedeki kural gereğince özel yetkili bulunan mahkemelerin yetkilerini kaldırmaz. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir ( Bkz. HGK. 05.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı ).

Somut olayda taraflar arasında düzenlenen 20.4.2006 tarihli ... ortaklığı sözleşmesi ile Amerikan Ordusu tarafından Amerikan bütçesi ile İncirlik Havaalanı içerisinde yapılan projenin gerçekleştirilmesi amacıyla ... ortaklığı kurulduğu anlaşılmaktadır.Dolayısıyla sözleşmenin ifa edileceği yer ... olup az yukarıda açıklandığı üzere HUMK'nun 10. maddesi gereğince ... Asliye Ticaret Mahkemesi de davaya bakma yetkisine sahiptir. O halde mahkemece davanın yetkili mahkemede açıldığı gözetilerek işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA,peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 7.7.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7160, Karar No: 2014/8707, Tarih: 18.03.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/7160 E.  ,  2014/8707 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 2. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/12/2011

NUMARASI : 2008/676-2011/756

DAVA :Taraflar arasındaki, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin ücreti, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ile bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmesi ve davalı avukatınca duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 18.03.2014 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Avukat H. B. ile karşı taraf adına Avukat M. D. K. geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, 15.01.2007- 26.08.2008 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde çalıştığını, sözleşmesinin bildirimsiz tazminatsız ve haksız olarak feshedildiğini, tazminatlarının ve diğer işçilik alacağının ödenmediğini beyanla kıdem, ihbar, izin, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının alacağın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı işveren, işyerinin içkili lokanta olduğunu davacının özellikle bayan müşterilere olan davranışları sebebiyle sorunlar yaşandığını, davacının bir çalışandan beklenen vasıfları sağlayamadığını bu durumun Yargıtay içtihatlarına göre geçerli neden olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, davacının davalıya ait işyerinde 15.01.2007-26.08.2008 tarihleri arasında 1 yıl, 7 ay, 11 gün süreyle çalıştığı, son aylık giydirilmiş brüt ücretinin 1.774,81 TL olduğu, sözleşmesinin davalı tarafından kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde feshedildiği, hesaplanan tazminatlarının ve diğer işçilik alacaklarının ödendiğinin kanıtlanmadığı, fazla mesai , hafta tatili ve genel tatil alacaklarından taktiren 1/3 oranında hakkaniyet indirimi yapılarak hüküm verilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçi fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatil alacaklarını talep etmiştir. İspat yükü üzerinde olan davacı bu konuda yazılı delil sunamamış ve tanık deliline dayanmıştır. Davacı tanığı 2008 yılında 3 ay kadar işyerinde çalıştığını beyan etmiş, davalı işveren ise tanığın bir ay kadar çalıştığını açıklamıştır.

2- Davacı işçi fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatil alacaklarını talep etmiştir. İspat yükü üzerinde olan davacı bu konuda yazılı delil sunamamış ve tanık deliline dayanmıştır. Davacı tanığı 2008 yılında 3 ay kadar işyerinde çalıştığını beyan etmiş, davalı işveren ise tanığın bir ay kadar çalıştığını açıklamıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatil alacakları tanık beyanına göre tüm süreye göre hesaplanmıştır. Davacı tanığının çalışmadığı dönemle ilgili bilgisinin olduğu kabul edilemeyeceğine göre açıklamaları fiilen çalıştığı dönemle sınırlı olarak delil değeri taşımaktadır. Bu nedenle fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatil alacakları bakımından davacı tanığının fiilen çalıştığı tarihler belirlenmeli ve bu süreyle sınırlı hesaplamaya gidilmelidir.

Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, davalı yararına takdir edilen 1.100.00 TL duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 18.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12605, Karar No: 2014/1976, Tarih: 06.02.2014

**2. Hukuk Dairesi         2013/12605 E.  ,  2014/1976 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Karşıyaka 4. Aile Mahkemesi

TARİHİ :19.03.2013

NUMARASI :Esas no:2012/450 Karar no:2013/198

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı (koca) tarafından; tamamı yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 06.02.2014 günü temyiz eden davalı Z.. K.. ile vekili Av.E..K.. geldiler. Karşı taraf davacı Ö.. K.. ve vekili gelmediler. Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 52. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK.md.174/1) ve manevi (TMK .md. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, duruşma için takdir olunan 1100 TL. vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.06.02.2014(Prş.)
Yargıtay — Esas No: 2020/8299, Karar No: 2021/7709, Tarih: 07.06.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/8299 E.  ,  2021/7709 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Alanya 1. İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM

Davacı 27.07.2013-25.02.2015 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde çalıştığının tespitini talep etti.

II-CEVAP

Davalı Kurum davacının çalışmasını ispatlaması gerektiği, hak düşürücü sürenin geçtiğini iddia ederek, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi, davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait ... sicil numaralı işyerinde 03/01/2014-03/09/2014 ve 19/11/2014-24/02/2015 tarihleri arasında sigortasız çalıştığının tespitine, sigortaya bildirilen süreler yönünden karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiştir.

B-BAM KARARI

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, usul ve esas açısından İlk Derece Mahkemesi kararını yerinde bulmak suretiyle; davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalılar vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı ile davalı taraf arasında çıraklık sözleşmesi imzalandığını, belirli günler mesleki okula eğitim amaçlı gittiğini, daha sonra devamsızlık nedeniyle okuldan uzaklaştırıldığını, eksik araştırma ile karar verildiğini beyan kararın bozulmasını istemiştir.

Feri müdahil Kurum vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı iddialarının ispatına yarar tanık anlatımları dahil hiç bir delil bulunmadığını, rapora dayanılarak davacının hizmet akdinin tespitinin mümkün olmadığını beyan ile kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Feri müdahil Kurum vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı iddialarının ispatına yarar tanık anlatımları dahil hiç bir delil bulunmadığını, rapora dayanılarak davacının hizmet akdinin tespitinin mümkün olmadığını beyan ile kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dosyada; davacının 25.02.2015-27.01.2016 tarihleri arasında davalılara ait iş yerinden, 28.09.2013-02.01.2014 ile 04.09.2014-18.11.2014 tarihleri arasında mesleki eğitim merkezi müdürlüğünden bildiriminin olduğu, davacının talep dönemi itibariyle 16 yaşında olup, davacının velisi ile davalı ... arasında 27.09.2013 ve 03.09.2014 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı çıraklık sözleşmesinin imzalandığı, davacının elektrikli ev aletleri teknik servisi dalında öğrenim gördüğü ve 18.11.2014 tarihinde ilişiğinin kesildiğinin ... Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından bildirildiği anlaşılmaktadır.

3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu’na göre, çıraklar teorik ve pratik eğitime tabi tutulurlar. Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının uyuşmazlık konusu dönemde çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçekten de çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Bu itibarla, kabule konu dönemde davalı iş yerinde yapılan işlerinde niteliği de gözetilip, davacının çalışmalarının üretime mi yoksa bir meslek ve sanat öğrenimine mi yönelik bulunduğu açık ve net bir biçimde belirlenmeli,davacının üretime yönelik faaliyette bulunduğuna dair ifade ve beyanların üzerinde durularak davacının bu çalışmayı hangi deneyim,bilgi ve beceri ile gerçekleştirdiği ve bunun sonucu olarak işletmede yapılan işler yönünden ev aletlerinin bakım ve tamir işini gerçekleştirmek suretiyle işletmenin üretime katkı sağlayıp sağlamadığı toplanacak deliller kapsamında irdelenip belirlendikten sonra sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 07.06.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.