muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/19073, Karar No: 2014/5867, Tarih: 31.03.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/19073 E.  ,  2014/5867 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak taşınmaz bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davalı idare tarafından, dava konusu taşınmazın kamulaştırılıp kamulaştırılmadığı ve ilgili evrakların davalı idareden,

2-Herhangi bir kamulaştırma kararı bulunmadığı anlaşıldığı takdirde, dava konusu taşınmaza hangi tarihte (gün, ay, yıl olarak) ve hangi idare tarafından el atıldığının davalı idareden ve FEDAŞ idaresinden,

3-Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan buğday, buğday samanı, fasülye ve domatesin 2012 ve 2013 yılı itibarıyla sulu şartlarda dekar başına asgari ve azami verimine, kilogram başına toptan satış fiyatına ve dekar başına ayrıntılı üretim giderine ilişkin verilerin Pütürge Gıda, Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğü'nden,

4-Dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan ağaçlara ait veri cetvelinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden,

Getirtilip dosyaya konulmasından,

5-Davacı vekili tarafından ödenmesi gereken temyiz karar harcının (maktu) ve temyiz yoluna başvurma harcının alındığına dair belge dosyasında bulunmamaktadır. Temyiz eden davacı vekilinden temyiz karar harcı ve temyiz yoluna başvurma harcı alınmışsa buna ait belgenin dosyasına konulması ve dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi, temyiz karar harcı ve temyiz yoluna başvurma harcı alınmamışsa HUMK.nun 2494 sayılı Kanun ile değiştirilen 434. maddesinin 3. fıkrası uyarınca gerekli tebligat yapılarak harcın süresinde tamamlanmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 31.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/89, Karar No: 2023/1123, Tarih: 23.01.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/89 E.  ,  2023/1123 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

SAYISI : 2022/298 E., 2022/451 K.

DAVA TARİHİ : 25.11.2020

KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Bakanlıkla dava dışı alt işverenler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında davacının alt işveren işçisi olarak davalı Bakanlığa ait işyerinde çalışırken 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, sürekli işçi kadrosuna geçirildikten sonra ücretinin eksik ödendiğini ileri sürerek ücret, ikramiye, ilave tediye ve ... bayram genel tatil ücreti farkı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 696 sayılı KHK’nın 127 nci maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye (375 sayılı KHK) eklenen geçici 23 üncü madde kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçişlerin yapıldığını, davacının sürekli işçi kadrosunda istihdam edildiğini, dava konusu taleplerin eksiksiz ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.09.2021 tarihli kararıyla; davacının kadroya geçişi sırasında düzenlenen ... sözleşmesinin 7 nci maddesinde ücretin asgari ücretin belirli oranda fazlası tutarında ödeneceğine dair oran yazılı olduğu, davacının ücretinin ... sözleşmesi ve Yüksek Hakem Kurulu kararı ile yürürlüğe giren toplu ... sözleşmesi hükümlerine uygun olarak ödenmediği, eksik ödenen alacaklarının tahsili gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.12.2021 tarihli kararıyla; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.12.2021 tarihli kararıyla; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 23.03.2022 tarihli bozma ilamı ile; davalının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra davacı tarafından belirsiz süreli ... sözleşmesinin aylık ücretin düzenlendiği 7 nci maddesinde yazılı bulunan oran dikkate alınmaksızın temel ücretinin hatalı belirlenmesi nedeniyle ücret, ikramiye, ilave tediye ve ... bayram genel tatil ücreti alacaklarının eksik ödendiği iddiasıyla arabulucuya başvurulduğu, sürecin anlaşamama ile sonuçlanması üzerine 05.11.2020 tarihli son tutanak dava dilekçesine eklenerek dava açıldığı, Mahkemece hükme esas alınan ve davacının ıslahına dayanak oluşturan bilirkişi raporundaki hesaplamaların 25.11.2020 tarihi esas alınarak yapıldığı ancak arabuluculuk faaliyetinin, tarafların anlaşamadığına ilişkin düzenlenen son tutanak tarihinden önce muaccel olan alacaklar için gerçekleştirildiği, arabuluculuk son tutanak tarihinden sonra ihtilaf konusu olan, son tutanak tarihi ile dava tarihi arasında kalan talep dönemi için arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği bu dönem yönünden davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının arabuluculuk son tutanak düzenlenme tarihine kadar olan farkı alacaklarının kabulü, bu tarihten sonraki taleplerin ise dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Bakanlık uygulaması yerinde olduğundan dava konusu talebin reddi gerektiğini, ücretin düşürülmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı, davacının dava dilekçesinde talep edilen alacaklara hak kazanamayacağını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, arabuluculuk son tutanak tarihinden sonraki döneme ilişkin alacakların dava şartı yokluğu sebebiyle reddi gerektiği yönündeki bozma ilâmına uygun hüküm kurulup kurulmadığına ilişkindir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, arabuluculuk son tutanak tarihinden sonraki döneme ilişkin alacakların dava şartı yokluğu sebebiyle reddi gerektiği yönündeki bozma ilâmına uygun hüküm kurulup kurulmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 22 ve 34 üncü maddeleri, 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK' ya eklenen geçici 23 üncü madde, 7036 sayılı ... Mahkemeleri Kanunu'nun 3 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2144, Karar No: 2014/3497, Tarih: 06.05.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/2144 E.  ,  2014/3497 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/04/2013

NUMARASI : 2008/302-2013/236

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalıların ve dava dışı arsa sahipleri ile aynı zamanda arsa sahibi olan dava dışı yüklenici arasında düzenlenen 28.06.2005 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca normal katlarda eşit alanlı daireler yapılmasının kararlaştırıldığını, sözleşmedeki paylaşımın buna göre yapıldığını, ancak yüklenici tarafından düzenlenen projede son katın dubleks olarak inşaa edilmesi nedeniyle davalı arsa sahiplerine isabet eden 22 no'lu bağımsız bölümün davacıların zararına olacak şekilde büyük inşaa edildiğini ileri sürerek, şimdilik 10.000.-TL’nin (davacı Lütfi için 5.000,00 TL, Ali için 2.500,00 TL ve Sabri için 2.500,00 TL) davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, sözleşme uyarınca yüklenici tarafından hazırlanan avan projenin davacılar tarafından onaylanmasından sonra düzenlenen uygulama projesine göre inşaatın yapıldığını, kat irtifakı sırasında da davacıların itirazda bulunmadıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davacı ve davalı arsa sahipleri ile yüklenici arasında düzenlenen sözleşmenin 14. maddesi uyarınca, yüklenici tarafından hazırlanan proje etüdünün en az üç arsa sahibince imzalanması gerektiği, projenin davacılarca imzalanmasından sonra uygulama projesi çizilerek inşaatın yapıldığı, projede davalılara ait 22 numaralı bağımsız bölümün dubleks olarak yapıldığının davacılarca da görüldüğü gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Davacılar ile davalılar arsa sahibi olup, aralarında dava dışı arsa sahiplerinin de bulunduğu arsa sahipleri ile dava dışı yüklenici arasında 28.06.2005 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenmiştir. Bu durumda taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığından, davacıların, sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesinden kaynaklanan zararları varsa, bu zararın davacılar tarafından akitleri olan yükleniciden istenilmesi gerekir. Diğer yandan, mahkemece, davalılar vekilinin tavzih istemi üzerine hüküm fıkrasındaki harç ve vekalete ilişkin hüküm fıkraları da tavzih usulüne uyulmadan düzeltilmiş ise de, ret sebebine göre maktu vekalet ücretinine hükmedilmesi gerektiğinden hüküm fıkrasındaki vekalet ücretine ilişkin kısmın da HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca yeniden düzenlenmesi gerekmiştir. O halde, mahkemece, davanın yukarıda açıklanan gerekçeler ile reddi gerekirken,aynı sonuca yazılı gerekçelerle varılması isabetsiz ise de,sonucu itibariyle doğru olan kararın HUMK'nın 438/son maddesi gereğince değişik gerekçe ile hüküm fıkrası yazılı olduğu şekilde düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle, davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın (HÜKÜM) bölümünün 4 no'lu bendinde geçen ve 25.04.2013 tarihli tavzihle düzeltilmesine ilişkin tavzih kararının vekalet ücretine ilişkin kısmının iptali ile hüküm fıkrasının 4 no'lu bendin “ 1.200,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine” şeklinde düzeltilmesine ve hükmün değiştirilen gerekçe ve düzeltilen hüküm fıkrası ile ONANMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7583, Karar No: 2012/12884, Tarih: 19.11.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/7583 E.  ,  2012/12884 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu taşınmazın değerlendirilmesine emsal alınarak incelenen Karabağlar Mahallesi 10200 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 24.03.1999 tarihli alıcı, satıcı, satış bedeli ve miktarını gösterir tapu kaydı ile akit tablosunun tapu müdürlüğünden,

2-Dava konusu 33812 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 04.05.2011 olan dava, emsal alınarak incelenen Karabağlar Mahallesi 10200 ada 2 parsel sayılı taşınmazın ise 24.03.1999 satış tarihleri itibarıyla İmar Yasası gereğince düzenleme görmüş imar parseli olup olmadıkları, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediği, düşülmüş ise oranları ile adı geçen her iki taşınmazın 2011 yılı itibariyle bulunduğu sokak ve caddeye göre belediyece belirlenen ... vergisine esas asgari m² değerinin belediye başkanlığından,

3-Kamulaştırma (değerlendirme) tarihi olan 04.05.2011 gününden önce; dava konusu taşınmazın kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde bulunup bulunmadığı, bu tarih itibariyle kesinleşmiş imar planı içinde olmadığının anlaşılması halinde, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd. gibi) yararlanıp yararlanmadığı, özellikle etrafının meskûn olup olmadığı, taşınmaz belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezlerine uzaklığı, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları vs. hususlarının belediye başkanlığından,

Sorulup, alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9710, Karar No: 2013/20732, Tarih: 01.07.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/9710 E.  ,  2013/20732 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesine uyduğu gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak,

5237 Sayılı TCK'nın 50/1-f maddesi uyarınca hükmedilmesi gereken tedbirin “kamuya yararlı bir işte çalıştırma” olduğunun anlaşılması karşısında, infaz yetkisini kısıtlayacak şekilde, sanığın “temizlik sektöründe çalıştırılması” şeklinde tedbire hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından "temizlik sektöründe çalışma'' ibaresi çıkarılarak yerine “kamuya yararlı işte çalıştırılması” cümlesinin eklenmesi suretiyle, eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 01.07.2013 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15641, Karar No: 2014/2335, Tarih: 04.03.2014

**9. Ceza Dairesi         2013/15641 E.  ,  2014/2335 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Silahlı terör örgütünün propagandasını yapma

Hüküm : 6352 sayılı Kanunun geçici 1-b maddesi uyarınca kovuşturmanın ertelenmesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

6352 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin b bendi gereğince verilen kovuşturmanın ertelenmesine dair kararlar itiraza tabi olup temyizi mümkün bulunmadığından, temyiz incelemesine yer olmadığına, gereği merciince yerine getirilmek üzere dosyanın incelenmeksizin mahalline iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14013, Karar No: 2014/18417, Tarih: 23.09.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/14013 E.  ,  2014/18417 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Düzce İş Mahkemesi

Tarihi :01.04.2014

No :2013/247-2014/309

Dava, hak sahibi konumundaki davacının 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 10.03.2003 tarihinde kesinleşen davacıya, 30.03.2002 günü yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle, davalı Kurumca gerçekleştirilen işlemle 25.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek, yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlarda yer almamakla birlikte ilk kez 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Gelir ve aylık bağlanmayacak haller” başlığını taşıyan 56. maddesinin ikinci (son) fıkrasında düzenlenen davanın yasal dayanağı niteliğindeki norm 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş, fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiş olup, hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi'nin 15.12.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 28.04.2011 gün ve 2009/86 Esas – 2011/70 Karar sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla iptal edilmeyen fıkranın yürürlükte olduğu belirgindir.

Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve

Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve

Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davalı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden boşanan eşlerin adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölgeler yönünden geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, uyuşmazlık konusu dönemde boşanan eşlerin kayıtlı oldukları yerde görev yapmış/yapmakta olan, mahalle/köy muhtar ve azalarından kanaat edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır. Kuşkusuz boşanılan eşin ölümünden sonra davacıya hak sahibi sıfatı ile aylık bağlanabilecektir.

İnceleme konusu dava yönünden ise; davacı ile boşanılan eşin 2006 tarihinden itibaren aynı adreste kayıtlı oldukları, seçmen bilgi kayıtlarına göre 2009 ve 2011 yıllarında aynı yerde oy kullandıkları, Kurum işleminin dayanağı tutanak mümzi tanık Resul'ün “birlikte yaşamaya dair tutanak tuttuğunu” belirtmesine karşın, bu tutanağın dosya içerisinde yer almadığı, davacının Kıbrıs'a giriş çıkış kayıtları bulunmasına rağmen boşanılan eş ile ilgili bu konuda araştırma yapılmadığı, tutanak mümzi diğer tanık A. Ç. ile resen aza tanıkların tespit edilerek dinlenilmediği, dava konusu dönem bakımından kapsamlı emniyet araştırılması yaptırılmadığı anlaşılmaktadır.