muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/15272, Karar No: 2013/18361, Tarih: 19.12.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/15272 E.  ,  2013/18361 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dilekçesinde; davacının ...., 9 parsel üzerinde yer alan (17) nolu bağımsız bölümün maliki olduğunu; dava konusu yerin iskan ruhsatının 18.06.2010 tarihinde alındığını, iskan tarihinden sonra davalı tarafından yeni bir kanal, şebeke döşenmediğini, mevcut şebekenin ıslahına yönelik bir çalışma yapılmadığını ileri sürerek, kanal katılım payı+şebeke hisse bedeli ödemeksizin abonelik tesisine, davalı tarafından kanal katılım payı+şebeke hisse bedeli olarak talep edilen miktardan dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine veya davalı idareye ödemesi gereken bedelin mahkemece tespiti ile davalı idarece fazla talep edilen tutardan sorumlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde; kanal katılım ve şebeke tesis bedelinin, Belediye Gelirleri Kanununun 87 ve 88. maddeleri ile ....Yönetmeliğinin 39.maddesi uyarınca idarece sunulan hizmet karşılığı ilk malikten ferdi abonelik sırasında alınan bedel olduğunu, müvekkili idarenin davacı tarafa ait bağımsız bölümün yer aldığı taşınmazın faydalanmakta olduğu su şebekesi ve kanal hatlarını inşa ettiğini, bu nedenle ilk malik olan davacıdan davaya konu edilen altyapı hizmet bedellerinin yasa gereği tahsil edildiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, yapı kullanma ruhsat tarihinden sonra davalı idarenin herhangi bir ıslah çalışması yapmadığı gerekçesi ile davacının kanal katılım payı ve şebeke hisse bedelinden sorumlu bulunmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık davacının satın aldığı konuta su abonesi olmak için kanal katılım payı ödemekle yükümlü olup olmadığı konusundadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun kanalizasyon harcamalarına katılma payı başlığı altındaki 87.maddesi “Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır;

...

a) Kanalizasyon tesisi yapılması,

b) Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır,” düzenlemesini getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

...

a) Kanalizasyon tesisi yapılması,

b) Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır,” düzenlemesini getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

Bu yasa maddesine dayalı olarak çıkarılan ... tarifeler yönetmeliğinin 39.maddesinde de gerek yeni bir kanalizasyon tesisi yapılması ve gerekse mevcut tesisin ıslahı durumunda taşınmaz sahiplerinden katılma payı alınacağı öngörülmüş; bunun belli bir oranının inşaat ruhsatı alınma aşamasında avans olarak tahsil edileceği, bakiyesinin de su aboneliği aşamasında bina değeri esas alınmak ve %2 oranını geçmemek üzere tahsil edileceği belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafça yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapıldığı veya mevcutların iyileştirilmesi yapıldığı taktirde davalının tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payını talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür.

Davacı kendisinden istenilen kanal katılım bedelinden sorumlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemiyle eldeki davayı açmıştır. Mahkemece, taşınmazın yapı kullanma belgesi alındıktan sonra davalı idarenin taşınmazın bulunduğu yerde herhangi bir çalışmasının olmadığı, yeni bir kanalizasyon ve içme suyu tesisi yapılmadığı veya mevcut hatların iyileştirilmediği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre davalı tarafça hizmet götürüldüğü kanıtlanmış ise; iskan öncesi ve sonrası ayrımı yapılmaksızın hizmetten yararlanan davacı kanal katılım bedelinden sorumlu olur; aboneliğin iskan tarihinden sonra olmasının; iskan tarihinden sonra yeni hizmet sunulmasının bir önemi bulunmamaktadır.

O halde, mahkemece; davalı idarece, davacıya ait taşınmazın bulunduğu bölgede kanalizasyon ve içme suyu tesislerinin yapıldığı ve davacının bu hizmetten yararlandığı ispat edildiğinden; bilirkişi marifetiyle bu hizmetten yararlanan bağımsız bölümün ilk maliki olan davacının ödemekle yükümlü bulunduğu kanal katılım ve şebeke tesis bedelinin, abonelik başvuru tarihinde yürürlükte bulunan tarife hükümleri dikkate alınarak belirlenmesi suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi ve sonucu dairesinde bir hüküm tesis edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 19.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2012/2107, Karar No: 2012/3207, Tarih: 01.03.2012

**4. Hukuk Dairesi         2012/2107 E.  ,  2012/3207 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 24/04/2009 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 02/06/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince; dava, haksız şikayet nedeni ile uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, istem reddedilmiş; karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, askeri personel olduğunu, davalı görevlilerince kaldığı lojman dairesinin elektrik sayacında oynama yapıldığı iddiası ile hakkında tutanak tutulduğunu, hırsızlık suçundan yargılanıp beraat ettiğini, davalının haksız şikayeti nedeni ile hırsızlık gibi bir suçtan yargılanmasının kişilik haklarına saldırı teşkil ettiğini ileri sürerek uğradığı manevi zarar ile birlikte, kaçak elektrik kullandığından bahisle adına tahakkuk ettirilen fatura tutarı ve haksız yere yargılanması sırasında yapmak zorunda kaldığı masraflar için maddi tazminat ödetilmesini istemiştir.

Davalı, anayasal hak ve ödevleri olan şikayet hakkının kullanımından dolayı tazminat istenemeyeceğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece, şikayetin anayasal hak ve ödev kapsamında kaldığı benimsenerek tazminat koşulları oluşmadığından istemin reddine karar verilmiştir. Davacı, davalının şikayeti üzerine kaçak elektrik kullanmak suçundan yargılanıp, atılı suçu işlemediğinin sabit olması nedeni ile beraat etmiştir. Yerel mahkemece, davacının kullandığı elektrik sayacının vekalet mührünün tahrip edilerek numaratör ile oynandığı yönündeki sayaç ayar kontrol şefliğinin raporu nedeni ile şikayet hakkının anayasal hak ve ödev kapsamında kullanıldığı benimsenerek manevi tazminat istemi reddedilmiş ise de, davacının kaçak elektrik kullanmadığı yönünde kesinleşen ceza mahkemesinin saptaması hukuk yargıcı yönünden de bağlayıcı olduğundan, davacıdan kaçak elektrik tüketiminden dolayı tahsil olunan fatura tutarının geri ödetilmesi isteminin kabulü gerekirken yanılgılı gerekçe ile istemin tümden reddi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenler ile BOZULMASINA, davacının öteki temyiz itirazlarının (1) sayılı bentte gösterilen nedenler ile reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 01/03/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7158, Karar No: 2015/11220, Tarih: 01.06.2015

**2. Ceza Dairesi         2015/7158 E.  ,  2015/11220 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-02.07.2012 tarihinde kabul edilip 28344 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesinin 1. ve 2. fıkrası hükümleri birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde "yapılan değişiklikle amaçlananın bu kapsam dahilindeki suçlar bakımından kurum zararının ödenmesi halinde, olayın sanık ya da sanıkları hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilerek işin esasına girilmesinin önlenmesi" olduğu değerlendirilip, bilirkişi raporunda katılan kurumun vergisiz ve cezasız zararının 1718,63 TL olarak tespit edildiği dikkate alınarak, sanığa "bilirkişinin hesapladığı 1718,63 TL tutarındaki kurum zararını gidermesi durumunda 6352 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi gereğince hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verileceğine" ilişkin ödenmesi gereken zarar miktarını açıkça içeren nitelikte bildirimde bulunulduktan sonra yasal sürenin geçmesi nedeni ile sanığa makul bir süre de tanınıp bu süre beklenilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayininin gerekli olduğu gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

2- Kabule göre de;

Kaçak elektrik tespit tutanağında "abonesiz sayaçtan elektrik kullanıldığının" belirtilmesi ve sanık hakkında aynı ikamette 20.05.2003 ile 21.03.2007 tarihleri arasında kayıtsız sayaçtan elektrik kullanıldığına ilişkin altı ayrı tutanak düzenlendiğinin anlaşılması karşısında; kuruma kaydı bulunmayan ve alt kapağı olmadığından mühür takılamayan sayacın kullanıcı tarafından istenildiği zaman değiştirilmesinin mümkün olduğu dikkate alanırak, karşılıksız

faydalanma kastının bulunup bulunmadığının belirlenmesi yönünden, sayacın hangi tarihte takıldığı tespit edildikten sonra, bilirkişi aracılığıyla 21.03.2007

tarihli tutanakta belirtilen kurulu güç ile sayaçtaki tüketim miktarının, sayacın takıldığı tarihe göre karşılaştırılması yapılarak, tespit edilen kurulu güce göre tüketilecek elektrik miktarı ile sayaçta okunan tüketim miktarının orantılı olup olmadığı belirlenip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken ikametteki kurulu güce göre tüketilmesi muhtemel tüketim miktarını içermeyen yetersiz bilirkişi raporuna dayanarak eksik inceleme ile sanığın beraatına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 01/06/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3424, Karar No: 2014/9748, Tarih: 27.05.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/3424 E.  ,  2014/9748 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

VEKİLİ : ...

VEKİLİ : AV. ...

Taraflar arasında görülen davada ... 26. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 12/11/2013 tarih ve 2011/54-2013/144 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasında kargo taşıma hizmeti sebebiyle düzenlenen sözleşme kapsamında müvekkilinin kendisine düşen kargo taşıma hizmetini eksiksiz ve sağlam olarak gerçekleştirmesine rağmen tarife ve sözleşmeye uygun olarak düzenlenen taşıma bedeline ilişkin faturaların ödenmediğini, bu hususta daha önce başlatılan icra takibi kapsamında itirazın iptali davası açılmış ise de, davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini belirterek şimdilik 7.100,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taşıma ücreti alacaklarının TTK'nın 767. maddesi uyarınca 1 yıllık zamanaşımına tabi bulunduğunu, dava tarihi itibariyle 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolmuş olduğunu, bulunan kayıp yolcu bagajlarının, 1 yıl süre ile yüklenici firma vasıtası ile yolculara teslimi için davalı ile sözleşme yapılmasına rağmen davalının sözleşmeye aykırı davranması sebebiyle sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre, davacı tarafça yapılan taşıma işine karşılık taşıma ücreti alacağının 1 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, davacı tarafça daha önce açılan ve açılmamış sayılmasına karar verilen ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/260 Esas sayılı itirazın iptali davasında dava tarihinin 28/03/2007, karar tarihinin ise 30/12/2008 olduğu, kararın 04/02/2009 tarihinde kesinleştiği, bu davanın açılmamış sayılmasına kendi kusuru ile davayı takip etmediğinden ve yenileme yapmadığından davacının sebebiyet verdiği, buna göre, dava tarihi itibariyle uygulanması gereken BK'nın 137. maddesinin olayda uygulanma imkanının bulunmadığı, davacının 60 günlük ek süre içerisinde dava açma hakkından yararlanamayacağı, davanın açıldığı tarih itibariyle 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

Kararı, davalı temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 27/05/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6881, Karar No: 2018/853, Tarih: 06.02.2018

**14. Hukuk Dairesi         2015/6881 E.  ,  2018/853 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 28.04.2011 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil veya tazminat talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair verilen 25.12.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, yüklenici temlikine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili, arsa sahibi ... ile yüklenici ... Konut Yapı Kooperatifi arasında adi yazılı “kat karşılığı modeline göre inşaat yapım sözleşmesi” düzenlendiğini, bu sözleşme uyarınca dava konusu 476 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerine yapılacak A-1 blok altındaki dükkanların yükleniciye verileceğinin kararlaştırıldığını, yüklenicinin de almış olduğu işi daire başı 50.000,00 TL bedelle taşeron firma ... Peyzaj San. ve Tic. Ltd. Şti’ne verdiğini, taşeron firmanın ise yükleniciden aldığı işi bir kısmı nakit olmak üzere bakiye kalan kısım için A1 blok, 25 numaralı bağımsız bölümün B ve C bölümleri karşılığında müvekkiline verdiğini, müvekkilinin edimini yerine getirdiğini beyan ederek dava konusu 476 ada 1 parsel numaralı taşınmazda kayıtlı A-1 blok, 25 numaralı dükkanın B ve C bölümlerinin müvekkili adına tesciline, mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 75.000,00 TL tazminatın dava tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, davanın reddini savumuştur.

Mahkemece, resmi şekilde yapılmayan tapunun devrine ilişkin sözleşmenin geçerli olmadığı gerekçesi ile tapu iptal ve tescil talebinin reddine, tazminat talebinin kısmen kabulüne, davalılar ... ve S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi yönünden ise açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş ve reddi gerekmiştir.

2-Eser sözleşmelerinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yüklemekte; yüklenici, finansı sağlayan arsa malikinin taşınmazı üzerine bina yapma işini üstlenmekte, arsa maliki ise inşa edilecek binadaki bir kısım bağımsız bölümlerin mülkiyetini yükleniciye devretmeyi vaat etmektedir.

2-Eser sözleşmelerinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yüklemekte; yüklenici, finansı sağlayan arsa malikinin taşınmazı üzerine bina yapma işini üstlenmekte, arsa maliki ise inşa edilecek binadaki bir kısım bağımsız bölümlerin mülkiyetini yükleniciye devretmeyi vaat etmektedir.

Arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen inşat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alınmasına dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil davaları ile ilgili olarak kanunlarımızda bir düzenleme mevcut olmadığından bu konulardaki uyuşmazlıkların çözümünde uygulanan 30.09.1988 tarihli ve 1987/2 1988/2 sayılı Yargıtay İBBGK Kararı ile “tapuda kayıtlı bir taşınmazın mülkiyetini devir borcu doğuran ve ancak yasanın öngördüğü biçim koşullarına uygun olarak yapılmadığından geçersiz bulunan sözleşmeye dayanılarak açılan bir cebri tescil davasının kural olarak kabul edilemeyeceği, bununla beraber Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olmak üzere yapımına başlanılan taşınmazdan bağımsız bölüm satımına ilişkin geçerli bir sözleşme olmadan tarafların bağımsız bölüm satımında anlaşarak alıcının tüm borçlarını eda etmesi ve satıcının da bağımsız bölümü teslim ederek alıcının onu malik gibi kullanmasına rağmen satıcının tapuda mülkiyetin devrine yanaşmaması hallerinde; olayın özelliğine göre Medeni Kanunun 2. maddesi gözetilerek açılan tescil davasını kabul edilebileceği” benimsenmiştir.

Yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat yapmakta olduğu veya arsa sahibinin aynı zamanda yüklenici sıfatıyla hareket ederek (yapsatçı konumunda) inşa etmekte olduğu binalardan bağımsız bölüm satın alınması halinde Borçlar Kanununun 163. maddesi (TBK m. 184) gereğince üçüncü kişiye yapılacak temlikin yazılı olması yeterlidir.

Bu tür davalarda mahkemece öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki iskan koşulu (oturma izni) v.s. diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Bunun için de davaya konu temlik işleminin geçerli olup olmadığı, arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklenicinin borçlarının neler olduğunun sözleşme hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacının arsa sahibi ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü yükleniciden temlik alması halinde arsa sahibini ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. Borçlar Kanununun 167. maddesi gereğince; “Borçlu, temlike vakıf olduğu zaman; temlik edene karşı haiz olduğu defileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir.” Buna göre temliki öğrenen arsa sahibi, temlik olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan davacıya) karşı da ileri sürebilir. Temlikin konusu, yüklenicinin arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden kazanmadığı hakkı üçüncü kişiye temlik etmesinin arsa sahibi bakımından bir önemi bulunmamaktadır. Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye (davacıya) temlik etmişse, üçüncü kişi (davacı) Borçlar Kanununun 81. maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Yapılan bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince; Mahkemece, mahallinde 30.04.2013 tarihinde yapılan keşfe katılan inşaat bilirkişisi 04.07.2013 tarihli kök ve 18.11.2014 tarihli ek raporunda yapının getirildiği fiziki seviyenin %50 olduğunu bildirmiştir. Mahkemece, davacının tapu iptali ve tescil isteminin, bu seviye itibariyle yüklenicinin inşaat yapım borcunu yerine getirdiği düşünülemeyeceği gözönüne alınarak davacının temlik aldığı yüklenicinin edimini yerine getirmemiş olması nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken, davalıya yapılan temlikin adi yazılı olduğundan geçersizliği gerekçesiyle karar verilmesi doğru görülmemiş ise de tapu iptali ve tescil isteminin reddine karar verilmesi sonucu bakımından yerinde olduğundan hükmün gerekçesinin düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle (1) numaralı bent uyarınca davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent gereğince temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün gerekçesinin yukarıdaki şekilde DEĞİŞTİRİLEREK DÜZELTİLMİŞ bu gerekçe ile ONANMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.02.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.