muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/11341, Karar No: 2011/15559, Tarih: 26.12.2011

**6. Hukuk Dairesi         2011/11341 E.  ,  2011/15559 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Ortaklığın giderilmesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı ortaklığın giderilmesi davasına dair karar, bir kısım davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, 3 adet taşınmazda ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Tebligat Kanunun 11.maddesine göre, Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Şu kadar ki; kendisine tebliğ yapılacak şahsın müracaatı veya kabulü şartıyla her yerde tebligat yapılması caizdir. Tebligat yasasının 16.maddesine göre ise kendisine tebliğ yapılacak şahıs adresinde bulunmazsa tebliğ kendisi ile aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır. Buna göre kişinin geçici olarak tatil, misafirlik gibi sebeplerle bulunduğu yerde ancak kabulü halinde bizzat kendisine tebligat yapılabilir. Bu gibi durumda Teb. K.'nun 16 ve Tebligat tüzüğünün 22. maddesi gereğince aynı konutta oturduğundan bahisle orada bulunan şahıslara yapılacak olan tebligat geçersizdir.

Somut olayda, davalı ...'ya dava dilekçesi ve duruşma günü tebliği için 17.07.2006 tarihinde adresine çıkartılan tebligat, kayın babası ...'nın beyanına göre “... ... ... ... ... Almanya” adresinde ikamet ettiğinden, bahisle bila tebliğ iade edilmiştir. Mahkemece belirtilen yurt dışı adresine tebligat çıkarılması gerekirken, 07.11.2007 tarihinde ilk tebligatın yapıldığı adrese yeniden tebligat çıkartılmış, bu kez tebligat muhatap komşuya gittiğinden bahisle aynı konutta oturan kayın babası ... imzasına tebliğ edilmiştir. Dosya içerisinde davalının Türkiye'ye dönüş yaptığına dair kayıt bulunmadığı gibi mernis adresi de, yurt dışı adresidir. 07.11.2011 tarihli tebligatta davalının aynı konutta birlikte oturduğundan bahisle kayın babasına tebligat yapılmış ise de, tebligat yapılan kişinin davalı ile aynı konutta sürekli oturduğu hususu tebligat parçasına yazılmadığı gibi, sonrasındaki yapılan tebligatlar ise yine yurt dışında ikamet ettiğinden bahisle kabul edilmemiştir. Bu durumda usulünce taraf teşkili yapıldığı söylenemez. Mahkemece hüküm adı geçen davalının adresine Teb.K. 35. maddesine göre tebliğ edilmiş ise öncesinde geçerli bir tebligatın olmaması nedeni ile Teb. K. 35. maddesine göre yapılan tebligatlarda geçerli değildir. Buna göre, mahkemece usulünce taraf teşkili sağlanmadan işin esası hakkında karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 26.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/19822, Karar No: 2013/1796, Tarih: 11.02.2013

**10. Hukuk Dairesi         2011/19822 E.  ,  2013/1796 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkin olup; davacı, davalı işverene ait iş yerinde 12.04.2005-23.10.2007 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının ve prime esas kazancının tespitini talep etmiştir.

Mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalılar vekillerinin, sair temyiz itirazlarının reddine;

2- Davanın niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilmesine karşın, ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Hukuk Genel Kurulunun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 288. maddesindeki (Hukuk Muhakemeleri kanunu'nun 200. maddesi) yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı, yasada düzenlenen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Yazılı delille ispat, sınırın altında kalan miktar için tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile, varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür (HMK m. 202).

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı, HUMK'nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira, 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile, ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanacaktır.

Somut uyuşmazlıkta;... Bankasının 2005 yılı 6.ve 7.ayı (şirket ortakları tarafından yatırlan para dışında) hesap ekstresi dışında davacının ücreti konusunda başkaca bir araştırma yapılmadığı mahkemece prime esas kazancı belirlerken yazılı belge olarak kabul edilen bu belgenin, davalı işveren tarafından verilip verilmediği ve geçerliliği araştırılmalı, şayet geçerli bir belge ise; yazılı delil başlangıcı kabul edilip diğer delillerle birlikte değerlendirilmeli, aksi halde; ücret, hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, ticari defter kayıtları,imzalı ücret bordrosunun aksi eşdeğer belgelerle ispatlamalıdır.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden, yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalılardan ... Tic. A.Ş.'ye iadesine, 11.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6848, Karar No: 2010/2607, Tarih: 09.03.2010

**11. Hukuk Dairesi         2008/6848 E.  ,  2010/2607 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 01/02/2008 tarih ve 2007/144-2008/13 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 09.03.2010 gününde davacı avukatı Saadet Üner Koç ile davalı avukatı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili,müvekkilinin 1987 yılında "BİZİM KEBAP" ibareli markayı 29 ncu sınıfta yatık kebap (Döner) emtiası için tescil ettirip, yenilediğini ve sürekli olarak kullandığını ve ülke çapında tanıttığını, davalının 29,30 ve 32 nci sınıflarda "Bizim + Şekil" markasını 2003 yılında tescil ettirdiğini, 556 sayılı KHK'nin 7/1-b maddesi uyarınca aynı yada ayırt edilemeyecek kadar benzer markaların aynı veya aynı tür ürünler için mutlak red nedeni olması kuralına aykırı olarak yapılan davalı tescilinin terkini gerektiğini ileri sürerek, davalı markasının 29 ncu sınıfın 01 alt grubunda yer alan et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri ve 3 ncü sınıfta yer alan pide, pizza ve lahmacun emtiaları için hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, benzerlik bulunmadığını, kaldı ki 1983 yılında müvekkili şirket adına "BİZİM" ibaresinin de tescilli olduğunu, 7/1-b madde koşullarının davacı lehine oluşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına göre, davacının tescil önceliğinin bulunduğu, davalının davacıdan önce 1983 yılında tescilli "BİZİM BULGUR" ibareli markanın önceliğinin sadece bulgur emtiasına ilişkin olduğu ve davacının önceliğini kaldırmayacağı, "KEBAP" ibaresinin tamamlayıcı, "BİZİM" ibaresinin asli ve ayırt edici unsur olduğu, davalı markasında da şeklin değil kelimenin esas unsuru oluşturması nedeniyle karıştırma olasılığının bulunduğu, davalının tescil belgesindeki 29/01 alt grupta yer alan et, balık, kümes hayvanları etleri, et ürünleri emtiası ile 30/04 alt sınıfta yer alan ekmekler, pide, pizza ve lahmacun emtiasının davalının tescil kapsamındaki kebap – döner emtiası ile aynı yada benzer sınıflarda yer aldığı, emtialar bakımından da karıştırma ihtimalinin bulunduğu, 556 sayılı KHK'nin 7/1-b ve 8/1-b madde koşullarının davacı yararına oluştuğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 29/01 alt ve 30/04 alt emtia grubunda yer alan emtia yönünden davalının 2003/24869 nolu markasının hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve dava dilekçesinde 556 sayılı KHK'nin 7/1-b bendine dayanan davacı, her nevi işlenmiş et ürünleri bakımından da hükümsüzlük talep etmiş olup, davalı markasının tescili kapsamında kalan 29/01 alt gruptaki emtialardan işlenmiş et ürünleri olarak sayılan emtialar bölümüne yönelik de davacının hükümsüzlük talep ettiğinin kabulü gerekmesine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, davalı markasının kısmen hükümsüzlüğüne ilişkindir.

Davacının dayandığı tescil belgesinde "29 yatık kebap (Döner)" için tescil yapıldığı yazılı olup, mahkemece, 29/1 ve 30/04 alt emtia grubu için kısmen hükümsüzlüğüne karar verilen davalı markasının tescil edildiği 29/01 alt grupta yer alan emtialar olarak belge ekindeki listede belirtilen emtialardan "balık, işlenmiş su ürünleri (yumuşakçalar ve kabuklu hayvanlar) " ile işlenmemiş et ürünleri olduğu anlaşılan diğer et ürünlerinin ve 30/04 alt grup için davacının talep ettiği "pideler, pizzalar ve lahmacunlar" emtialarının, davacının tescilli kapsamındaki yatık kebap (Döner) emtiası ile aynı yada benzer olup olmadıkları hususunda uzman bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın, bu bentte az önce sayılan emtiaları da kapsayacak şekilde hükümsüzlüğe karar verilmesi doğru olmamıştır.

Kabule göre de, dava dilekçesinde davalı markasında yer alan 30/04 alt grup emtialardan biri olan "ekmek" emtiası yönünden hükümsüzlük talep edilmediği halde HUMK'nun 74 ncü maddesine aykırı olarak talebin aşılması suretiyle ekmek emtiasını da kapsayacak şekilde hükümsüzlük kararı verilmesi dahi isabetli değildir.

SONUÇ : Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 750.00 TL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 09.03.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9455, Karar No: 2015/13002, Tarih: 23.06.2015

**2. Ceza Dairesi         2015/9455 E.  ,  2015/13002 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 13 - 2014/86316

MAHKEMESİ : Salihli 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 05/02/2014

NUMARASI : 2013/586 (E) ve 2014/51 (K)

SUÇ : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını bozma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

I- Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz incelemesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine, dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

5271 sayılı CMK'nın 324/4 maddesi uyarınca Devlete ait yargılama giderlerinin 21/07/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 106. maddesindeki terkin edilmesi gereken tutardan az olması halinde, bu giderin Devlet Hazinesine yüklenmesine karar verilmesi gerekirken, 16.00 TL yargılama giderinin suça sürüklenen çocuktan tahsiline karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ve müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılığın aynı Kanun'un 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan; hüküm fıkrasından “yapılan yargılama gideri olan 16.00 TL yargılama giderinin sanıktan tahsiline” bölümünün çıkartılarak, yerine “bu dava sebebiyle yapılan toplam 16.00 TL'den ibaret yargılama giderinin inceleme tarihi itibariyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 106. maddesindeki terkin edilmesi gereken tutardan az olması nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 324/4. maddesi gereğince Devlet Hazinesi üzerinde bırakılmasına'' karar verilmek suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün istem gibi DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

II- Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Suça sürüklenen çocuğa yüklenen iş yeri dokunulmazlığını bozma suçunun 19.12.2006 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesinin 1. fıkrasının “b” bendi uyarınca uzlaşma kapsamına alındığı ve 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesinin 3. fıkrasına 5918 sayılı Kanun'un 8.maddesi ile eklenen son cümlenin yürürlük tarihi olan 09.07.2009 gününe kadar uzlaşma kapsamında bulunmayan başka bir suç ile birlikte işlense dahi 30.06.2008 olan suç tarihi itibari ile uzlaşmaya tabi olduğunun anlaşılması karşısında; 5271 sayılı CMK'nın 253 ve 254. maddeleri uyarınca iş yeri dokunulmazlığını bozma suçundan uzlaştırma işlemi yapılıp sonucuna göre suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kayden 08.12.1991 doğumlu olup, suç tarihi itibari ile 15-18 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma suçundan hükmolunan ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrilmesine karar verileceğine dair ihtaratta bulunulmak suretiyle, 5275 sayılı Kanun'un 106/4. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 23.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2032, Karar No: 2015/1916, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/2032 E.  ,  2015/1916 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kütahya İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 10.03.2014 gün ve 2013/266 E. 2014/272 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 23.06.2014 gün ve 2014/14898 E. 2014/18425 K. sayılı ilamı ile;

“...Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı EÜAŞ’ın Seyitömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü bünyesinde işçi olarak çalıştığını, Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikasına (TES-İŞ) üye olduğunu, üyeliğin davalı işverene bildirildiğini, ancak davalı tarafın davacı işçinin kendi personeli olmadığı için üyelik formunu iade ettiğini, davacıyı İşletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırmadığını; oysa davacının muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterildiğini, aslında davalının asıl işçisi olduğunu, davalının daha az maliyetle kadro açığını kapatmak için alt işveren işçisi istihdam ettiğini; alt işverenlik sözleşmelerinin Alt İşverenlik Yönetmeliğinde belirtilen unsurları taşımadığını, alt işveren işçisi olarak gösterilen işçilerin asıl işverenle birlikte termik santralın, elektrik bakım, kazan bakım, değirmen bakım gibi elektrik üretiminin asıl işlerinde çalıştıklarını; davalının asıl işini bölerek alt işverenlere verdiğini; davacı işçilerin uzun yıllardır aynı işlerde çalıştıklarını; alt işverenler değişse de işçilerin değişmediğini; zaten bu şirketlerin de elektrik üretim işinde bir uzmanlıklarının bulunmadığını; alt işverenlerin kendi işçi kadrolarının bulunmadığını, çalıştırılacak işçilerin EÜAŞ tarafından belirlendiğini; alt işverenlerin asıl işverenden bağımsız bir organizasyonlarının bulunmadığını; çalışma şartlarının EÜAŞ tarafından belirlendiğini, emir ve talimatın EÜAŞ çalışanları tarafından verildiğini; bu sebeplerle alt işverenlik ilişkilerinin muvazaalı olduğunu; davacı işçinin sendika üyesi ve asıl işverenin işçisi olarak işletme toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması gerekirken yararlandırılmadığını, davacının 13. ve 14. dönem toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taban ücret, yevmiye, ikramiye, iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı, yemek yardımı, sosyal yardım ve vardiya tazminatından oluşan işçilik alacaklarının ödenmediğini bildirerek, bu alacakların işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davalı teşekkülün ikamet adresi sebebiyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, çünkü davacının kendi işçileri olmadığını, davacının ihaleyi alan firmaların işçisi olduğunu, işçilerin işe alınıp çıkartılmasından firmaların sorumlu olduğunu; işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden işverene bir iş sözleşmesi ile bağlı olan işçilerin yararlanabileceğini, davacının alt işveren işçisi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını; bu sebeple davacı işçilerin danışma aidatı ödeyerek veya sendika üyeliği yoluyla toplu iş sözleşmesinden yararlanma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını; 5538 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine eklenen fıkralar sebebiyle davacının taleplerinin yersiz olduğunu; çünkü davalı işverenin sözkonusu eklenen fıkralardaki kamu kurumlarından olduğunu, hizmet alımı yoluyla ihale edilen işlerde muvazaa nedeniyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde bulunulamayacağını; muvazaa iddialarının yersiz olduğunu, zira davalı kurumun yaptığı ihalelerin Kamu İhale Kanununa tabi olduğunu ve idari yargı denetimine tabi bulunduğunu; şirket ana sözleşmesinin hizmet alım ihalelerine imkan tanıdığını; davalı işverenin bir kamu kurumu olup, muvazaa yapmasının mümkün olmayacağını; davacının yaptığı işin de asıl işlerden olmadığını; davacının kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapılan ihalelerle iş verilen firmaların işçisi olup, davalının asıl işçileri ile aynı işleri yapmadığını; kurum personelinin sadece kontrolör olarak bulunduğunu; muvazaalı olduğu iddia edilen ihalelerin iptali için açılan idare mahkemesindeki davanın reddedildiğini; bu sebeplerle davacının kendi işçisi değil alt işverenlerin işçisi olduğunu ve bu sebeple de toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle asıl işveren davalının işçisi olduğu, bu nedenle de asıl işveren ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli ya da muvazaalı bir alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacının başından itibaren davalı işçisi sayılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 2. maddesinde, “…Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez…” denilerek alt işverenlik ilişkisinde muvazaaya bağlanan hukuki sonuç açıklanmıştır.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Diğer taraftan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 15. maddesinde “Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler” denilmiştir.