muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/12076, Karar No: 2017/14024, Tarih: 25.05.2017

**5. Hukuk Dairesi         2017/12076 E.  ,  2017/14024 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tespiti ve tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekilleri tarafından verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 25/05/2017 günü temyiz eden davalı ... vd vekili ile davacı idare vekilinin yüzlerine karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediklerinden diğer tarafların yokluklarında duruşmaya başlanarak davacı idare vekili ile davalı ... vd. vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

1)Davalılardan ... vekil ile temsil edildiği halde gerekçeli kararın asile tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 18. maddesi uyarınca vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılması gerektiğinden mahkemenin gerekçeli kararı adı geçen davalının vekili olan Av....'e usulüne uygun tebliği ile temyiz süresi de beklendikten,

2)Dava konusu .... mahallesi, 1510 ada 24 ve 26 parsel sayılı taşınmazların ifraz öncesi olan 1510 ada 4 ve 6 parseller dahil olmak üzere ilk tesis tarihinden itibaren malikleri, edinme tarih ve sebepleri gösterilmek suretiyle tüm tedavüllerini içerir okunaklı tapu kayıtları ilgili Tapu Müdürlüğünden istenildikten,

3)Davacı idareden iş bu davanın sadece davalıların ortak murisi olan ....'ten intikal eden payları yönünden mi açıldığı, davalılardan ... ile ...'ün kendi adlarına kayıtlı payları yönünden veyahut adı geçenler dışında kalan davalılara diğer murislerinden (....) intikal eden payları yönünden taleplerinin olup olmadığı açıklattırıldıktan,

4) Yukarıdaki bent uyarınca davacı idareye talebi açıklattırıldıktan sonra;

Davalılara sadece murisleri ....'ten intikal eden payları yönünden dava açıldığının beyan edilmesi halinde; dava konusu 1510 ada 24 ve 26 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma işleminin davalılara ....'ten intikal eden payları yönünden, aksi halde davalılar ... ile ...'e hem kendi payları yönünden hem de murisleri ....'ten intikal eden payları yönünden, diğer davalıların murisleri olan ....'e hem kendi payları yönünden hem de murisleri Habibe Dinç'ten intikal eden payları yönünden ayrı ayrı olmak üzere noter kanalıyla tebliğine ilişkin tebligat mazbatalarının onaylı suretleri davalı idare ve ilgili Noterlikten getirtildikten,

5)Bankaya bloke edilen bedel var ise bu bedelin davalılara veyahut murislerine ödenip ödenmediği davalı idare ile ilgili banka şubesinden sorulduktan,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25/05/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16230, Karar No: 2018/175, Tarih: 10.01.2018

**8. Hukuk Dairesi         2015/16230 E.  ,  2018/175 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Meskeniyet İddiası

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Borçlu, aleyhine başlatılan takip nedeniyle, haline münasip evinin haczedildiğini belirterek haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın, davacı-borçlunun haline münasip meskeni olduğu anlaşılmakla, şikayetin kabulüne, karar verilmiş, hüküm alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İİK'nun 82/1-12. maddesi gereğince, borçlunun “haline münasip” evi haczedilemez. Bir meskenin, borçlunun haline uygun olup olmadığı, adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki “aile” terimi, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar. İcra Mahkemesi'nce, borçlunun, sözü edilenlerle birlikte barınması için, zorunlu olan haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tespit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise, satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarıda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı alacaklıya ödenmelidir.

Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu ögeleri içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.

Somut olayda; meskeniyet iddiasına konu taşınmaz cadde üstünde, asansörlü, ara katta, 3 oda bir salon, bir apartman dairesi olup, hükme esas alınan 25.03.2015 tarihli bilirkişi raporunda bu meskene 135.000 TL değer belirlenmiştir. Buna göre normal bir dairenin değerinin bu miktardan düşük olacağının kabulü gerekir. Takip hukukunda asıl olan borcun ödenmesidir. Mahkemece, daha mütevazi bir semtte 1 veya 2 odalı daire fiyatları değerlendirilerek şikayetin bu doğrultuda sonuca bağlanması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

SONUÇ: Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

10.01.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1033, Karar No: 2011/10179, Tarih: 12.09.2011

**11. Hukuk Dairesi         2010/1033 E.  ,  2011/10179 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 12/10/2009 tarih ve 2006/686-2009/588 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... Oyak Sigorta A.Ş.vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait ev eşyasının davalılardan sigorta şirketince nakliyat emtia sigorta poliçesiyle sigortalandığını ve diğer davalıya ait kamyonla taşındığı esnada meydana gelen trafik kazası sonucu eşyaların hasarlandığını ileri sürerek, 17.000,00 TL tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, poliçede yer alan özel şart uyarınca taşıma işinin tüzel kişiliği bulunan nakliyeci bir firma ile yapılması gerektiği halde gerçek kişi olan diğer davalı tarafından yapıldığından hasarın teminat dışı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, müvekkili işyerinin bir üst katında bulunan sigorta şirketi acentesine nakliye sigortalarının yaptırılıyor olduğunu ve hasarın sigorta şirketi tarafından karşılanmasının gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, poliçe tanzimi esnasında taşımanın yapılacağı araç plakasının bildirildiği, rizikonun teminat dışı olduğunu ileri sürmenin MK 2. maddesi uyarınca hakkın kötüye kullanılması olacağından sigorta şirketi ve taşıyıcının gerçek zarardan sorumlu bulundukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 16.520,00 TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılardan sigorta şirketi vekili temyiz etmiştir.

Dava, taşınan emtiadaki hasarın tazmini istemine ilişkindir.

Davaya konu emtia için davalılardan sigorta şirketi tarafından tanzim olunan poliçede açıkça yer aldığı üzere teminatın geçerliliği, taşımanın tüzel kişiliğe haiz bir nakliyeci firma tarafından yapılması koşuluna bağlanmıştır. Somut olayda ise taşımanın tüzel kişiliği bulunan bir firma tarafından yapılmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmayıp, mahkeme

gerekçesinin aksine poliçenin tanzimi esnasında araç plakasının bildirilmiş olması bu kaydı geçersiz kılacak bir husus değildir. Zira, poliçe teminatının bu özel şarta bağlı olarak belirlenmesinde önemli olan husus aracın maliki veya işleteni değil, nakliyeci firmanın bir tüzel kişi olmasıdır. Ayrıca, rizikonun teminat dışı olduğunun ileri sürülmesi de mahkemenin kabulünün aksine TMK 2. maddesine aykırılık oluşturmamaktadır

gerekçesinin aksine poliçenin tanzimi esnasında araç plakasının bildirilmiş olması bu kaydı geçersiz kılacak bir husus değildir. Zira, poliçe teminatının bu özel şarta bağlı olarak belirlenmesinde önemli olan husus aracın maliki veya işleteni değil, nakliyeci firmanın bir tüzel kişi olmasıdır. Ayrıca, rizikonun teminat dışı olduğunun ileri sürülmesi de mahkemenin kabulünün aksine TMK 2. maddesine aykırılık oluşturmamaktadır

Bu durumda mahkemece, teminat dışı olduğu dosya kapsamından anlaşılan rizikodan dolayı davalılardan sigorta şirketinin tazmin yükümlülüğünün bulunmadığına karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden kararın bu nedenle davalılardan sigorta şirketi yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle davalılardan sigorta şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın mümeyyiz davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12/09/2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1287, Karar No: 2012/7875, Tarih: 14.05.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/1287 E.  ,  2012/7875 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde Nisan 2006- 25/06/2006 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, HUMK'nun 409/5.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, davacının Nisan 2000-25.9.2006 tarihleri arasında davalı apartman işyerinde kapıcı olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının 24.05.2011 tarihli duruşmayı takip etmediğinden işlemden kaldırılan dosyanın üç aylık süre içersinde yenilenmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ve bu karar süresinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık dava tarihinde yürürlükte olan HUMK’nun 409. Maddesindeki (halen HMK’nun 150.maddesi) koşulların davacı bakımından oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacı vekili adına çıkarılan dava dilekçesi ve ilk duruşma gününün tebliğine ilişkin tebligatın Uyap Sisteminden alınan çıktısında, davacı vekilinin bozma kararından önce verdiği temyiz dilekçesindeki son adresi olan ... Cad. No:98/5 .../... adresi olduğu ancak bu adresin üzerinin kalemle çizilerek taşınmadan önceki adresin yazıldığı, bu şekilde tebliğe çıkarılan tebligatın alıcısının taşındığının ikinci adresinin bilinmediğinden mahalle muhtarının tasdiki ile iadesine dair şerhle iade edildiği ve mahkemece bu tebligat geçerli kabul edilerek, yargılama yapılmak suretiyle davacı vekilinin duruşma gününden haberdar olduğu halde mazeret bildirmeksizin gelmediği gerekçesi ile HUMK’nun 409. Maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılıp, açılmamış sayılmasına karar verildiği, bu duruma göre de dava dilekçesinin ve duruşma gününün yasanın aradığı şartlara uygun biçimde davacıya bildirilmediği ortadadır.

Hal böyle olunca davacıya dava dilekçesi usulünce tebliğ edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra yargılamanın sürdürülmesi gerekirken, usulünce taraf teşkili oluşturulmadan HUMK’nun 409. Maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılıp sonrasında da açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 14.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/318, Karar No: 2024/1007, Tarih: 24.01.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/318 E.  ,  2024/1007 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

SAYISI : 2022/488 E., 2023/329 K.

KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Bakanlığına bağlı işyerinde hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışmaktayken 696 ... Kanun Hükmünde Kararname (696 ... KHK) hükümlerine göre 02.04.2018 tarihinde sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, davalı Bakanlık ile davacı arasında sürekli işçi kadrosuna geçirilirken imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinde asgari ücretin belirli bir oran fazlasının davacının ücreti olarak öngörüldüğünü, sözleşme hükmüne göre ücretin her yıl asgari ücretin belirli bir oran fazlası olarak belirlenmesi gerekirken sözleşmeye aykırı olarak davacının ücretinin asgari ücret seviyesine çekilmek ve bu ücrete %4 oranında ücret zammı uygulanmak suretiyle eksik ödeme yapıldığını ileri sürerek davacının eksik ödemeden kaynaklı fark ücret, ikramiye ve ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, kadroya geçiş sonrası Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu ... sözleşmesi dikkate alınarak ücretin belirlendiğini ve hukuka aykırı bir uygulamanın söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.01.2022 tarihli kararıyla; davacı ile davalı İdare arasında imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinin 7 nci maddesinde, davacının ücretinin asgari ücretin belirli bir oran fazlası olacağına dair düzenleme olduğundan hareketle belirsiz süreli ... sözleşmesinin ve toplu ... sözleşmesinin ilgili hükümleri uyarınca yapılan hesaplama doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir .

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 25.03.2022 tarihli kararıyla; taraflar arasında imzalanmış belirsiz süreli ... sözleşmesinin ve uygulanan toplu ... sözleşmesinin ilgili hükümleri dikkate alındığında, incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 15.09.2022 tarihli kararıyla; arabuluculuk başvuru tarihindeki koşullar göz ardı edilerek 01.01.2021 tarihinden sonraya ilişkin fark alacakların hesaplanmasında 08.09.2021 imza tarihli Toplu ... Sözleşmesi'nin ilgili maddelerindeki düzenlemelerin dikkate alınmasının ve ikramiye alacağı talebine uygulanan faiz türünün hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmı doğrultusunda değerlendirme yapıldığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacı işçinin bir yandan ... ... sözleşmesindeki günlük brüt ücretinin esas alınmasını, diğer taraftan da toplu ... sözleşmesi ile öngörülen ücret kriterlerinin uygulanmasını istemesinin mümkün olmadığını, ücret bordrolarından anlaşılacağı üzere davacının 31.12.2018 tarihli ücreti korunarak üzerine %4 oranında ücret zammı yapıldığını, herhangi bir ücret indirimine gidilmediğini davacının ücretinin her seneki asgari ücrete yükseltilerek ... sözleşmesindeki oran üzerinden tekrar tespit edilmesi talebinin hukuka aykırı olduğunu ayrıca hükmedilen faiz türü ve başlangıçlarının da hatalı tespit edildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; 696 ... KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçinin, kadroya geçişte düzenlenen belirsiz süreli ... sözleşmesi hükümlerine göre ücretinin tespiti ile buna bağlı olarak hüküm altına alınan fark alacakların hesap yöntemine ve ikramiye alacağına uygulanan faiz türüne ilişkindir

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 ... ... Kanunu'nun 22, 32 ve 34 üncü maddeleri, 6772 ... Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 ... Kanunla 6212 ... Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun'un 1 vd. maddeleri, 7036 ... ... Mahkemeleri Kanunu'nun 3 üncü maddesi, 696 ... KHK ile 375 ... Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23 üncü madde.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5723, Karar No: 2020/8645, Tarih: 17.12.2020

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2019/5723 E.  ,  2020/8645 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkili şirketin davalıya ait traktörün trafik sigortacısı olduğunu, davalının 24/04/2009 tarihinde alkollü olarak trafik kazası yaptığını, kazada ...'un öldüğünü, davalının meydana gelen kazada kusurlu olduğunu ayrıca sigortalının alkollü araç kullanmaktan dolayı ödenen tazminattan sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından ölenin mirasçılarına ödeme yapıldığını ileri sürerek 145.697,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı, kusurun tamamının kendisinde bulunmadığını, ölenin de kusurlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulü ile 116.638,36 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalı ... tarafından temyiz edilmiştir. Daire’nin 11/10/2017 tarih ve 2015/1501 esas 2017/8971 karar sayılı ilamıyla hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamına göre, sigortacının rücu hakkının doğabilmesi için sigortalının yalnızca alkollü olmasının yetmediği, kazanın oluşumundan salt olarak alkolün etkisinin bulunduğunun sigorta şirketince ispatının gerektiği, taraflarca itiraz edilmeyen ceza dosyasında alınan rapor ile de uyumlu bilirkişi kurulu raporuna göre kazanın oluşumunda ölen ... un %20 oranında kusurlu olduğu, Yargıtay 17. Hukuk dairesinin 2015/19164 E-2018/10798 K ve 2018/4623 E 2018/11940 K sayılı ilamlarında belirtildiği üzere sürücünün alkollü olmasının yalnız başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmeyeceği, kazanın salt alkolün etkisiyle oluşması ve başka etmenlerin bulunmamasının gerektiği, dosya kapsamından ve bilirkişi raporlarından, davalı sürücünün tek başına kazaya sebebiyet vermediği, dava dışı ölenin de ikinci derece (%20) kusurlu davranışı ile olaya katılımının bulunduğu, dolayısıyla kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmediği anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dava trafik kazası nedeni ile vefat eden ...’un mirasçılarına davacı ... tarafından ödenen tazminatın rücuen davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

1-Dava trafik kazası nedeni ile vefat eden ...’un mirasçılarına davacı ... tarafından ödenen tazminatın rücuen davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Nazilli 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/427 E. Sayılı dosyasında hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalıya %80, ...’a da müterafık kusurundan dolayı %20 kusur verilmiş, hesap bilirkişisi de tazminat miktarından %20 indirim yaparak hesaplama yapmıştır. Mahkemece hüküm kurulurken, ayrıca hesaplanan tazminat miktarından %20 oranında hatır taşıması indirimi uygulanarak belirlenen tazminata karar verilmiştir.

2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.