muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/10561, Karar No: 2024/15007, Tarih: 21.11.2024

2. Davalı vekili; davacı hakkında başmüfettiş tarafından 12.04.2019 tarihinde düzenlenen inceleme raporunda davacının çıkış saati olan 18.30'dan önce işyerini terk ettiği, sonra işyerine gelerek saat 19.00-19.30, 20.00 ve 22.15 sıralarında kart bastığı tespit edildiğinden, 14.06.2019 tarihli Disiplin Kurulu Kararı ile "İş saati bitmeden izinsiz olarak gitmek" fiilini işlemesinden dolayı toplu iş sözleşmesinin ek 4 ceza listesinin 6 ncı maddesi gereğince bir yevmiye cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğini, davacı hakkında düzenlenen 20.09.2019 tarihli inceleme raporu ve Bursa Orman Bölge Müdürlüğünün 24.09.2019 tarihli ve 1925334 sayılı teklifi, Genel Müdürlüğün uygun görüşleri üzerine 12.12.2019 tarihinde davacının Yalova Orman İşletme Müdürlüğünden Kütahya Orman İşletme Müdürlüğüne sosyal haklarında herhangi bir değişiklik yapılmaksızın kadrosuyla birlikte naklen tayinin yapıldığını, 6. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 33 üncü maddesi düzenlemesine uygun nakil işleminin yapıldığını, iş koşullarında değişikliğin işverenin yönetim hakkı ile doğrudan ilgili olduğunu, iş koşullarındaki değişiklikler geçerli nedene dayandığı takdirde, ayrıca iş şartlarında esaslı değişiklik yoksa veya işçi aleyhine bir durum oluşmuyor ise işverenin yönetim hakkının sınırlandırılmasının gerekmediğini, işverenin, 4721 sayılı Türk Medeni Kanun’un 2 nci maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken, keyfi davranmaması ve işyeri değişikliği ile ilgili işletmesel kararı alırken dürüst olması gerektiğini, işçinin iş şartlarının değiştirilmesi gerekmeden çalıştırılabileceği birden fazla çalışma yeri varsa, işverenin bunlar arasından birini seçme hakkına sahip olduğunu, bu ilkeler doğrultusunda davacının Yalova ilinden Kütahya iline nakil işleminin sonuçlandırıldığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı İdarenin işyeri değişikliği kararının hukuka aykırı olup olmadığı ve davacının işyeri değişikliği nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep etme hakkı bulunup bulunmadığı hususlarındadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddesi.

2. Tarım ve Orman Bakanlığı ile ... İşyerlerine İlişkin Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası ile Öz Ormancılık ve Tarım, ... ve ... İşçileri Sendikası (...) arasında 26.08.2019 tarihinde imzalanan 01.03.2019-28.02.2021 yürürlük süreli İşletme Toplu İş Sözleşmesi'nin "Nakiller" başlıklı 33 üncü maddesi şöyledir;

"... İşçilerin kendi meslek ve pozisyonlarında çalıştırılması esastır.

İşçiler gerektiği takdirde iş yeri içinde ünvanı veya niteliği benzer yahut birbirine yakın başka işlerde veya yerlerde muvafakat aranmaksızın geçici veya devamlı olarak işveren tarafından görevlendirilebilirler.

"... İşçilerin kendi meslek ve pozisyonlarında çalıştırılması esastır.

İşçiler gerektiği takdirde iş yeri içinde ünvanı veya niteliği benzer yahut birbirine yakın başka işlerde veya yerlerde muvafakat aranmaksızın geçici veya devamlı olarak işveren tarafından görevlendirilebilirler.

İş ve iş yeri değişikliği disiplin kurulu kararı müstesna hiçbir zaman ceza mahiyetinde olamaz.

Görülen işin niteliğinden benzerlik olmak şartıyla işverenin bağlı başka bölgelerdeki iş yerlerine işverence nakledilmeleri mümkündür. Mevsimlik işçilerin bölge müdürlükleri veya bölge müdürlüklerine bağlı işletme müdürlükleri arasında nakil edinmeleri durumunda 6245 sayılı Harcırah Kanunları hükümleri uygulanır.

İşçilerin bağlı oldukları bölgelerden başka bölgelerdeki iş yerlerine daimi olarak nakledilmelerini rıza göstermemeleri halinde İş Kanunu'nun 24/II-f fıkrasına göre iş sözleşmesini feshetmiş sayılarak kendilerine işverence kıdem tazminatı ödenir.

Gerek kendi isteği ile ve gerekse işverence lüzum görülmesi halinde yapılacak nakillerde işçilerin ücretinde bir azaltma yapılamaz.

Başka bölgelere nakledilen işçilere uzaklığa göre ve işverenin takdiriyle en fazla 15 güne kadar ücretli yol izni verilir. "

3. 6098 sayılı Kanun'un 49 vd. maddeleri ile 58 ve 417 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle temyiz nedenlerine göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/544, Karar No: 2007/544, Tarih: 11.07.2007

**Hukuk Genel Kurulu         2007/19-544 E.  ,  2007/544 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kozan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/03/2007

Taraflar arasındaki “ alacak ” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda;  Kozan 2.Asliye Hukuk Mahkemesince  davanın reddine  dair verilen  22.2.2005 gün ve  168-61  sayılı kararın incelenmesi  davacı  vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay  19.Hukuk Dairesinin  17.4.2006  gün ve 7832-4105  sayılı ilamı ile; (....Davacı vekili, davalı ile müvekkili arasındaki ticari ilişki sonrası düzenlenen 10.6.2000 tarihli senet ile davalının müvekkiline 200 ton buğday borcu bulunduğunu, bunun 10 tonunun ödendiğini kalan 190 ton buğdayın ödenmediğini iddia ederek 180 ton buğdayın bedelinin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı savunmasındaki, 10.06.2000 tarihli senet altındaki imzanın kendilerine ait olmadığını, ancak davacıya 49 ton buğday borçları olduğunu ve ödemeye hazır bulunduklarını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece her ne kadar 10.06.2000 tarihli senet altındaki imza davalıya ait ise de söz konusu senet kambiyo senedi niteliği taşımadığı bu nedenle tek başına alacağı kanıtlayıcı nitelikte olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacının alacağına dayanak olarak gösterdiği 10.06.2000 tarihli senedin kambiyo senedi niteliğinde olmayıp, “adi yazılı belge” niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

Anılan “adi yazılı belge” de davalının 200 ton Panda cinsi buğdayı ahzolunduğunu ve ödemeyi kabul ettiği yazılıdır.

Diğer yandan davalı vekilinin 10.2.2005 tarihli dilekçesinde “10.06.2000 tarihli adi yazılı belgede 200 ton Panda cinsi buğdayın teslim alındığı yazılı ise de, gerçekten teslim edilen buğdayın 49 ton olduğunu ve bu miktarın teslim alındığını” beyan etmiştir.

Hal böyle olunca, davalı taraf akdi ilişkiyi kabul ettiğinden imzasını taşıyan 10.06.2000 tarihli belgenin aksine olarak kendisine 49 ton buğday dışında kalan 151 ton buğdayın teslim olunmadığını HUMK.nun 290.maddesine göre kanıtlamakla yükümlüdür.

Mahkemece delillerin takdirinde hataya düşülerek yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ  EDEN  : Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava; alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen ilk kararda; davacının dayanağı olan senedin kambiyo senedi niteliğini taşımadığı, bu nedenle tek başına alacağın varlığını kanıtlayamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ  EDEN  : Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava; alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen ilk kararda; davacının dayanağı olan senedin kambiyo senedi niteliğini taşımadığı, bu nedenle tek başına alacağın varlığını kanıtlayamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Özel Daire; Davalı taraf akti ilişkiyi kabul ettiğinden imzasını taşıyan 10.06.2000 tarihli belgenin aksine olarak kendisine 49 ton buğday dışında kalan 151 ton buğdayın teslim olunmadığını HUMK.m.290’a göre kanıtlamakla yükümlü olduğu gerekçesi ile hükmü bozmuştur.

Yerel mahkemece; bozma sonrasında yapılan duruşmada önce metin kısmında “usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyulmasına karar verildi” denmesine rağmen aynı zaptın hüküm kısmında eylemli olarak “kısmen uyma ve kısmen direnme” niteliğinde  “kısmen kabul ve kısmen red” kararı verilmiştir. Yine mahkemece hakim ve katip imzalı ve aynı tarihli olarak tutulan tutanakta “kısmen uyma” yerine “uyma” sözcüğü yazılmasının sehve davayı olduğu ve bilgisayar kullanıcısı katibin hatasından kaynaklandığı belirtilmiştir.

Kurulan kısa kararda ve gerekçeli kararda; davacı vekilince teslim alındığı kabul edilen 49 ton buğday bedeli yönünden davanın kabulüne, diğer kısım yönünden davanın reddine şeklinde kısmen direnme hükmü kurulmuştur.

Yerel mahkemeler direnme hükmünü kurarken verdikleri önceki hükmü değiştirmeden aynı şekilde hüküm kurmak zorundadırlar. Direnme hükmü olarak adlandırdıkları son kararda verdikleri önceki hükmü kısmen yada tamamen değiştirmeleri halinde, artık ilkinin aynısı olmayan ve Özel Dairece denetlenmeyen yeni bir hüküm kurulmuş olacağından, kurulan bu yeni hükmün öncelikle Özel Dairenin denetiminden geçmesi gerekir.

Somut olayda; yerel mahkemece kurulan ilk hükümde davanın tümden reddedilmesi, bozma sonrasında ise önceki hükmün değiştirilerek, kısmen uyma ve kısmen direnme yönünde, kısmen kabul ve kısmen red kararı verilmesi karşısında mahkemece verilen kararının direnme olmayıp, Özel Dairenin incelemesinden geçmemiş yeni bir hüküm olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, kurulan bu yeni hükme yönelik davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Dairesine gönderilmesi gerekir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle yerel mahkemece kurulan yeni hükme yönelik davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 19. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 11.7.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3085, Karar No: 2022/13394, Tarih: 27.06.2022

**2. Ceza Dairesi         2021/3085 E.  ,  2022/13394 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, kasten yaralama

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Otobüs şoförü olan tanık ...’ın, olay günü otobüs içindeki sanığın şüpheli hareketler sergilemesi nedeniyle, yolculara “herkes cebini ve cüzdanlarını” kontrol etsin şeklinde seslenmesi üzerine, o esnada otobüste bulunan katılan atılan ...’nun, cebinde bulunan 100. TL.’nin yerinde olmadığını fark ettiği, hemen şoföre seslendiği ve şoförün de kapıları kapatıp beklediği, bu esnada sanığın ısrarla otobüsten inmeye çalıştığı ve emekli polis memuru müşteki ...’in kendisine polisi beklemesi noktasında ikazda bulunduğu, sanığın tekrar otobüsten inmeye çalışması üzerine yolcuların sanığa müdahale ettikleri esnada sanığın cebinden çıkardığı çakıyı savurduğu ve müşteki Sadrettin’i elinden yaraladığı somut olayda; eylemin bir bütün halinde 5237 sayılı TCK'nın 149/1-h. maddesinde düzenlenen yağma suçunu oluşturup oluşturmadığına dair delilleri değerlendirme ve takdir yetkisinin ağır ceza mahkemesine ait olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi gerektiği gözetilmeden yargılamaya devamla, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde 1412 sayılı CMUK’nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 27.06.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/13759, Karar No: 2020/499, Tarih: 21.01.2020

**11. Ceza Dairesi         2017/13759 E.  ,  2020/499 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

1-Sanığın, 13.10.2014 tarihli oturum için 02.10.2014 havale tarihli mazeret dilekçesi ve ekinde 02.10.2014 tarihli 2 günlük iş göremezlik raporu sunduğu halde, bu taleple ilgili olumlu veya olumsuz bir karar verilmeden yokluğunda mahkumiyet hükmü kurulmak suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

2-Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 22.04.2014 tarihli 2013/11-397 Esas ve 2014/202 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, 765 sayılı TCK ile 5237 sayılı TCK'nın “Kamu güvenine karşı suçlar” bölümünde düzenlenen ve belgenin gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesi ile kamu güveninin sarsıldığı kabul edilerek suç sayılıp yaptırıma bağlanan sahtecilik suçlarının hukuki konusunun kamu güveni olduğu, suçun işlenmesi ile kamu güveninin sarsılması dışında, bir veya birden fazla kişi de haksızlığa uğrayıp, suçtan zarar görmesi halinde dahi, suçun mağdurunun toplumu oluşturan bireylerin tamamının, diğer bir ifadeyle kamunun olduğuna dair kabulünün etkilenmeyeceği, eylemin belirli bir kişinin zararına olarak işlenmesi halinde bu kişinin mağdur değil, suçtan zarar gören olacağının kabulü gerekeceği ve bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla kez işlenmesi ya da aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda zincirleme suç hükümlerinin uygulanması mümkün olduğu da gözetilerek açıklanan ilkeler doğrultusunda; somut olayda suça konu sahte nüfus cüzdanları ve sürücü belgesinin aynı anda ele geçirilmiş ise de, sanık savunmalarına göre farklı zamanlarda oluşturulduğu anlaşıldığından, eylemin zincirleme biçimde işlenmiş tek bir resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturacağı gözetilmeden ve suça konu belge asılları denetime olanak verecek şekilde dosya arasında bulundurulmadan, sanık hakkında iki ayrı resmi belgede sahtecilik suçundan hüküm kurulması, yasaya aykırı,

3-Kabule göre de; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın, Anayasa Mahkemesi’nin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz talepleri bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 21.01.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13335, Karar No: 2011/13343, Tarih: 21.12.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/13335 E.  ,  2011/13343 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ELATMANIN ÖNLENMESİ-YIKIM

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, mülkiyeti Hazineye ait 532 parsel sayılı taşınmaz ile devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyı kenar çizgisi içinde kalan taşınmaz ve deniz yüzeyini davalının çeşitli muhdesatlar yapmak ve kullanmak suretiyle işgal ettiğini ileri sürüp, elatmasının önlenmesi ve üzerindeki muhdesatların yıkımına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, bir savunma getirmemiştir.

Mahkemece, davalı .... Yönetiminin pasif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davacının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün (6100 sayılı HMK.'nın geçici 3/2. maddesi gereğince) ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13. maddesinin j. Bendi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına, 21.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/14969, Karar No: 2012/2909, Tarih: 21.02.2012

**10. Hukuk Dairesi         2010/14969 E.  ,  2012/2909 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi

Dava, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen sigortalı çalışma sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davacı ve davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalılar vekillerinin, yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacının temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Doğum tarihi 07.03.1986 olan davacı, davalılardan işverene ait işyerinde, 01.12.2004 – 11.04.2007 tarihleri arasında uzun vadeli sigorta kollarına tabi sigortalı olarak çalıştığının tespitini istemiş; Mahkemece, davalı işyerinden 11.04.2007 ve sonrasında sigortalı olarak bildirilen davacının, 01.10.2005 – 30.03.2007 tarihleri arasındaki çalışmasının çıraklık ilişkisine dayalı olduğu ve uzun vadeli sigorta kollarında değerlendirilemeyeceği belirtilerek, bu döneme ilişkin isteğin reddine, 01.12.2004 – 30.09.2005 ve 01.04.2007 – 10.04.2007 tarihleri arasında uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 3. maddesinin II/B bendine göre, “Özel Kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır. 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Yasası’nın 10. maddesine göre, çırak olabilmek için 19 yaşından gün almamış olmak gerekirse de, aynı maddede, ondokuz yaşından gün almış olanlardan, daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanların, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabileceği belirtilmiştir. Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile,

davacının belirtilen devrede çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçekten çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

davacının belirtilen devrede çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçekten çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Davacı ile Uzunköprü Mesleki Eğitim Merkezi ve işveren birlikteliği ile, 19 yaşından gün almış olanlara ilişkin düzenlenecek çıraklık eğitimine katılmak istediğine ilişkin 30.08.2005 tarihli sözleşme bulunmakta ise de; davacı, çıraklık ilişkisine dayalı olduğu belirtilerek reddine karar verilen 01.10.2005 – 30.03.2007 tarihleri arasında da, üretime dayalı olarak çalıştığını, işverenin, kendilerini çıraklık eğitim merkezine yazdırdığını ileri sürmüştür.

Mahkemece, davalılardan işverene ait işyerinde 01.10.2005 tarihi öncesinde üretime yönelik olarak çalıştığı esas alınarak hizmet tespitine karar verilen davacının, 01.10.2005 – 30.03.2007 tarihleri arasındaki çalışmalar yönünden, 3308 sayılı Yasada belirtilen şartların gerçekleşip - gerçekleşmediği, çalışmanın bir mesleğin öğrenilmesine yönelik olup – olmadığı, 1 yıla yakın süre işyerinde çalıştığı esas alınan davacı için, neden mesleki eğitime ihtiyaç duyulduğu, sözleşme sonrası dönemde çıraklık eğitim merkezinde teorik veya pratik eğitim alıp – almadığı, eğitimin yoğunluğu ve işyerinde fiilen çalışma süresi, çalışma ilişkisini bilen tanıkların beyanlarına da başvurularak araştırılıp, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenip, sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 21.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2744, Karar No: 2025/2880, Tarih: 20.05.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/2744 E.  ,  2025/2880 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2649 E., 2024/746 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Batman 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/384 E., 2023/297 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili, 23.07.2018 tarihinde müvekkilinin işyerinde yangın meydana geldiğini, belediye yangın raporunda yangının çıkış nedeninin elektrik kontağı olduğunun belirtildiğini, Batman Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/51 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda standartlara uygun bağlantıların yapılmadığının belirtildiğini, ... dağıtım direkteki bağlantı kablolarındaki gevşek bağlantıdan kaynaklanan ısınma, faz çakışmaları, kopmalar sonucunda bağlı bulunan abonelerin en zayıf noktalarından yüksek gerilim sonucu patlama oluştuğunu, yangının meydana gelmesinde davalı şirketin tam kusurlu olduğunun belirtildiğini, yangın esnasında mağazada bulunan ve yangın neticesinde kullanılmaz hale gelen giyim-kırtasiye vs.emtia eşyaların dökümlerinden anlaşıldığı üzere müvekkilinin çıkan yangında büyük maddi kayıp yaşadığını, bunların dışında davalı tarafın manevi tazminat sorumluluğunun da bulunduğunu, müvekkilinin yaşadığı maddi kayıplar nedeniyle çekleri kaşelenmiş, borçlarını ödeyemez hale geldiğini, hakkında icra takipleri başlatıldığını, yardıma muhtaç kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ile olay nedeniyle yaşanılan elem ve üzüntü ile oluşan ticari kaybı nedeniyle 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.