muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/25750, Karar No: 2023/4776, Tarih: 03.04.2023

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın ...'ne iletilmek üzere veren mahkemeye gönderilmesine,

03.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1584, Karar No: 2015/7669, Tarih: 25.05.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/1584 E.  ,  2015/7669 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-K A R A R-

.... Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sigortalı Emeklilik Daire Başkanlığı'nın 10.07.2012 tarihli cevabi yazısında " İşyeri işçilerinden, 24.07.2006 tarihinde iş kazası/meslek hastalığı sonucu 24.07.2006 tarihinde vefat eden 3601200000626 sigorta sicil numaralı ...'nın hak sahiplerine bağlanan gelirlerin tüm peşin sermaye değerleri müfredatlı olarak gösterilmiştir.

Haksahibi, aylık gelir,yıllık gelir,yaş,peşin sermaye değeri

... 182,34 2188,08 47 31161,34

.. 91,17 1094,04 15 111023,30

... 91.17 1094,04 19 8.621,47

Haksahiplerine bağlanan ve yukarıya çıkartılan gelirlerin peşin sermaye değerleri 22. 01.2013 tarihindeki ödeme dönemine kadar geçerlidir. " şeklinde olup yapılan ödemelere ilişkin haksız fiil sorumlularına karşı rücu davası açılıp açılmadığı hususu ilgili kuruma sorularak, cevabi evrak eklenerek gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25/05/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17497, Karar No: 2015/3198, Tarih: 24.03.2015

**14. Hukuk Dairesi         2014/17497 E.  ,  2015/3198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 05.12.2013 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil kabul edilmediği takdirde alacak istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kesin hüküm nedeniyle reddine dair verilen 13.05.2014 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 24.03.2015 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Av. ... ile karşı taraftan davalılar ... v.d. vekili Av. ... ile davalı asil ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KA R A R

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat isteğine ilişkindir.

Davalı arsa sahibi mirasçıları, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/655 Esas, 2013/33 Karar sayılı ilamının kesin hüküm oluşturduğunu, tescil yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle, bedel yönünden de husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Hukuk düzeninde istikrar sağlama amacı taşıyan kesin hüküm, hükme karşı yasa yollarının tükenmesi (şekli anlamda kesin hüküm) ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin bir daha dava konusu yapılmaması (maddi anlamda kesin hüküm) şeklinde hukuk yargılama sistemimizde yer almaktadır.

Şekli anlamda kesinleşmeyi zorunlu kılan, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yeniden dava konusu yapılamaması amacını güden maddi anlamda kesin hüküm 6100 sayılı HMK’nın 303. maddesinde düzenlenmiştir.

Anılan maddeye göre bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın, taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir.

Öte yandan, arsa sahipleri ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yüklenicinin şahsi hakkını üçüncü kişiye devretmesi (temlik etmesi) halinde üçüncü kişinin ifa talep edip edemeyeceğinin saptanmasında öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Öte yandan, arsa sahipleri ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yüklenicinin şahsi hakkını üçüncü kişiye devretmesi (temlik etmesi) halinde üçüncü kişinin ifa talep edip edemeyeceğinin saptanmasında öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Burada yüklenicinin eser sözleşmesinden kaynaklanan borçlarının neler olduğuna ilişkin bazı açıklamaların yapılması gerekmektedir. Genel olarak eser sözleşmelerinde yüklenici, belli bir eseri meydana getirerek onu iş sahibine teslim etmeyi taahhüt eder. Eser sözleşmelerinde yüklenicinin "eseri meydana getirme borcu" dayanağını Türk Borçlar Kanununun 470. maddesinden alır. Anılan hükme göre; “eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir."

Bir iş görerek eseri meydana getirmek ve meydana getirilen eseri iş sahibine teslim etmek (arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde, binayı sözleşmeye, amacına ve fen ve sanat kurallarına uygun şekilde imal ederek arsa sahibine teslim etmek) yüklenicinin ana borcudur. Kural olarak da aslolan sözleşmenin kararlaştırıldığı şekilde eksiksiz ifasıdır. Aksi halde, sözleşmeden beklenen yararlar dengesi bir taraf aleyhine bozulur. Böyle bir durumda da yüklenici edimini yerine getirmiş kabul edilemez.

Somut olaya gelince; arsa sahibi ile yüklenici arasında 19.10.1990 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılmış, davacı harici şekilde düzenlenmiş sözleşme ile dava konusu daireyi yükleniciden satın almıştır. ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/655 Esas, 2013/33 Karar sayılı dosyasında dosyamız davacısının da içinde bulunduğu davacılar tarafından aynı davalılar hakkında dava konusu dairenin tapusunun iptali için aynı hukuki sebebe dayalı açılan davada fen ve imar kurallarına uygun olarak imal edilme ediminin yerine getirilmediği, inşaatın kabul edilebilir seviyeye ulaşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve verilen hüküm Dairemizin temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.

Mahkemece, kararın aynı hukuki nedenlere ve vakıalara dayalı olduğu, taraflarının ve konusunun aynı olduğu, dolayısıyla kesin hüküm oluştuğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de bu tür davalarda tapu iptali ve tescil talebi yönünden yükleniciden temlik alınan kişisel hakka dayalı olarak açılan tescil isteğinin kabulü için yüklenicinin veya onun halefi olan davacının arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre binayı sözleşmeye, amacına, fen vesanat kurallarına uygun imal ederek arsa sahibine teslim etmesi halinde şahsi hak kazanılmış olacağından önceki kararın kesin hüküm teşkil ettiğinden söz edilemez. Başka bir anlatımla, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi nedeniyle yüklenicinin temlikine dayalı olarak açılan davalarda yapılan inşaatlar devamlılık gösterdiğinden ve her an inşaatın fiziki oranında değişiklik olabileceğinden bu konuda açılmış iki ayrı davada önceki dava sonraki dava için kesin hüküm oluşturmaz.

Kaldı ki, işbu dosyada tapu iptali ve tescil talebi kabul edilmediği takdirde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/655 Esas, 2013/33 Karar sayılı dosyasından farklı olarak bedel talebi bulunmakta olup bu hususta da bir değerlendirme yapılmamıştır. Mahkemece, işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken kesin hüküm bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz istemlerinin kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 1.100,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.03.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1048, Karar No: 2019/1774, Tarih: 11.03.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/1048 E.  ,  2019/1774 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

1– Davacı çocukların maddi tazminat istemleri ile davacılar eş ve çocukların manevi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlere yönelik taraf temyizlerinin incelenmesinde,

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararlar için kesinlik sınırının karar tarihi itibariyle 41.530,00 TL olduğu, davacı eş için 117.968,09 TL maddi, 60.000,00 TL manevi, davacı çocuk ... için 18.719,09 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, davacı çocuk ... için 3.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, davacı çocuk Halil için 50.000,00 TL manevi tazminat isteminde bulunulduğu, ilk derece mahkemesi tarafından davacı eş yararına 58.538,76 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine, davacı çocuklar ... ve ...'nun maddi tazminat istemlerinin reddine, davacı çocuklar yararına 10.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği, davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nce verilen 19/12/2017 tarihli kararda, davacıların istinaf başvurusu kabul edilerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırıldığı, yeniden esas hakkında verilen kararda davacı eş yararına 90.698,18 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine, davacı çocuk ... yararına 10.173,65 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine, davacı çocuk ...'nun maddi tazminat isteminin reddine, davacı çocuklar ... ve ... yararına 15.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği ve bu kararın taraflarca temyize getirildiği dikkate alındığında, davacı eşin manevi, davacı çocukların maddi ve manevi tazminat istemleri hakkındaki hükümlerin miktar itibariyle temyiz sınırının altında kaldığı açıktır.O halde Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı eşin manevi, davacı çocukların maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden temyiz kabiliyeti olmadığından, tarafların bu yöndeki temyiz itirazlarının 6100 sayılı HMK.'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİNLİKTEN REDDİNE,

2-Davacı eşin maddi tazminat istemi hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararında bir isabetsizlik de bulunmadığından, tarafların yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün taraflar yönünden ONANMASINA, dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine, 11/03/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17921, Karar No: 2015/30712, Tarih: 02.11.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/17921 E.  ,  2015/30712 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 6. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/04/2014

NUMARASI : 2012/567-2014/90

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde davacının davalı işyerinde 01.08.2006-30.09.2010 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını iddia ederek işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir

Davacı vekili SGK. kayıtlarına göre hesaplama yapılan bilirkişi raporuna itiraz ederek tanıkların çalışma süresine ilişkin tekrar dinlenilmelerini talep etmiştir.

Davalı vekili ise davacının işyerinde 2008 yılı Ekim ayında çalışmaya başladığını savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacının hizmet süresine ilişkin iddiasına yönelik olarak bir gerekçe oluşturulmadan SGK. kayıtlarına göre hesaplama yapılan bilirkişi raporuna itibarla karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacının hizmet süresine ilişkin olarak SGK. kayıtlarına göre hesaplama yapılan bilirkişi raporuna itibarla karar verilmiş ise de, öncelikle Mahkemece davacının hizmet süresine ilişkin iddiasının kabul edilmemesinin gerekçesi açıklanmamıştır. Karar bu açıdan HMK. nun 297. Maddesine aykırıdır.

Davacı taraf iddialarını, özellikle kayıt dışı çalışılan döneme ilişkin iddiasını ispatlamak için tanık deliline dayanmıştır.

Mahkemece taraf tanıkları 02.05.2013 tarihli oturumda Mahkeme tarafından önceden oluşturulan ;

“ Hangi tarihte işe başladın : 2005 yılı sonbahar

Hangi tarihe kadar çalıştın : 2012 yılı ağustos

Ne iş yapıyorsun : garsondum

Davacı ne iş yapıyordu: garsondu

En son ne kadar maaş aldın : haftalık 180,00 TL

Davacı ne kadar maaş alıyordu : en son ayrıldığında 165,00 tl haftalık alıyordu,

Sabah kaçta işe başlıyorsunuz : 09,00

Kaça kadar çalışıyorsunuz : bir gün saat 17,00 ye bir gün 20,30 a kadar çalışıyorduk

Cumartesi günü çalışma var mı : vardı,

Pazar günü çalışma var mı : yoktu

Dini bayramlarda çalışma var mı : yoktu

Milli bayramlarda çalışma var mı : vardı,

Servis var mı : yoktu

Yemeği işyeri veriyor mu : evet

Yemek molası var mı : ayrı bir mola yoktu, yemeği yer yemez işin başına geçiyorduk

Çay molası var mı : yoktu

Maaşı elden mi bankadan mı alıyorsunuz : elden

Bordro imzalıyormusunuz : hayır

Yıllık izin kullanıyor musunuz : izne çıkan izin ücretini alamıyordu,

Davacı neden işten çıktı-çıkartıldı : Davacının davalı mustafa ile tartışdığını biliyorum ben o an orada değildim davalı mı çıkarttı davacı mı kendisi gitti bilemiyorum dedi.” şeklindeki şablon sorular sorularak dinlenilmişlerdir.

Tanıkların nasıl dinlenileceği HMK. nun 261. Maddesinde açıkça belirtilmiştir. Tanık ifadelerinin alınış şekli HMK. nun 261. Maddesine ve iş yargılamasının amacına uygun değildir. Kaldı ki davacının işe başlama tarihi ve kayıt dışı çalışma iddiasına ilişkin olarak tanıklara soru sorulmamış, davacının bu iddiası araştırılmamıştır.

Tanıkların nasıl dinlenileceği HMK. nun 261. Maddesinde açıkça belirtilmiştir. Tanık ifadelerinin alınış şekli HMK. nun 261. Maddesine ve iş yargılamasının amacına uygun değildir. Kaldı ki davacının işe başlama tarihi ve kayıt dışı çalışma iddiasına ilişkin olarak tanıklara soru sorulmamış, davacının bu iddiası araştırılmamıştır.

Mahkemece tanıklar HMK. nun 261. Maddesine aykırı şekilde dinlenilerek, davacının kayıt dışı çalışma iddiasına ilişkin olarak gerekçe oluşturulmadan karar verilmesi tarafların hukuki dinlenilme haklarının ihlali olup, kararın salt bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, bozma sebebine göre tarafların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 02.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/15161, Karar No: 2022/32, Tarih: 17.01.2022

**5. Hukuk Dairesi         2021/15161 E.  ,  2022/32 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mah. Sıfatıyla)

İşçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkin olarak açılan davada Kırıkhan 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla), Hassa Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) ile Muş 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Kırıkhan 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince, davacı işçinin işini yaptığı yerin Hassa ilçesi olduğu, Hassa İş Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Hassa 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince, yanlış yer mahkemesinde açılan ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu durumlarda, davalının cevap dilekçesinde yetkili olan mahkemelerden birini seçmiş olması şartıyla, göstermiş olduğu yer mahkemesinin yetkili hale geleceği, davalı vekilinin cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunarak davalı şirketin yerleşim yerinin bulunduğu Muş Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirttiği, dava konusu işin yapıldığı yer Hassa ilçesinde bulunsa da yetki itirazında seçilen yerin Muş ili olduğu, bu nedenle Muş İş Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Muş 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince ise, yetkinin kamu düzenine ilişkin olduğu hallerde davacı davasını yetkili olmayan yer mahkemesinde açmış olsa dahi, yetkili mahkemeler arasından birini belirlemeye ilişkin seçimlik hak sadece davacı tarafından kullanılabileceği, iş mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesi yönünden getirilen yetki kuralı da kamu düzeninden olup somut olayda yetkili mahkemelerden birini tercih hakkının davacı işçiye ait olduğu, davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açmasının tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu doğurmayacağı, davacının beyanının alınmadan yetkisizlik kararı verildiğini, bu nedenle Hassa 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, dosya Hassa 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi ile Muş 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemeleri arasında ortaya çıkan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi için Dairemize gönderilmiştir.

Davanın açıldığı ve ilk derece mahkemesi tarafından karar verilen tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı Yasa’nın 6. maddesi, “ İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.” düzenlemesini içermektedir. Benzer düzenleme, mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesinde ve 5521 sayılı Yasa’da sarahat bulmayan hallerde Hukukuk Muhakemeleri Kanunu’na gönderme yapan 15. maddesinde de mevcuttur.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

7036 sayılı Yasa’nın 6. maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili İş Mahkemesine gönderilmesi gerekir.

Davacı tarafından davanın açıldığı yer mahkemesi yetkisiz ise de, dosya kapsamından 7036 sayılı Kanun'un 6. maddesi gereğince Hassa 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nin işin yapıldığı yer mahkemesi olarak yetkili olduğu, Muş 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nin ise davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olarak yetkili olduğunun anlaşıldığı, anılan yetkili mahkelerden birinin davacının tercihine göre belirlenmesi gerektiği, davacı dosyanın işin yapıldığı yer mahkemesi olan Hassa 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'ne gönderilmesini istediğinden, uyuşmazlığın Hassa 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nde görülüp sonuçlandırılması gerekir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Hassa 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 17/01/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.