muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/5202, Karar No: 2024/5410, Tarih: 16.05.2024

2)Primlerin ödenmesine yönelik talebin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğunu beyanla davanın kabulünü ve kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğunu beyanla davanın reddini ve kararın bozulmasını talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğunu beyanla davanın reddini ve kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1) 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi hükmüne göre; Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir. Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi ya da çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Ne var ki; sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifade ile sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihi de kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.

Öte yandan, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2003/21-43 Esas, 2003/97 Karar ve 26.02.2003 tarihli kararında ayrıntıları açıklandığı üzere; kural olarak işe giriş bildirgeleri ve ücret ödeme bordroları sigortalının imzasını içermelidir. Sigortalı, anılan belgeleri hile, hata veya manevi baskı altında imzaladığını ileri sürmemiş veya imzanın kendisine ait olmadığını ya da kesintisiz çalıştığını söylememiş ise, birden fazla işe giriş bildirgesinin varlığı ve işyerinden yapılan kısmi bildirimler, sigortalının o işyerinde kesintili çalıştığına karine oluşturur. Bu karinenin, aksinin, ancak, eş değer de delillerle kanıtlanması gerekmekte olup tanık sözlerine değer verilemez. Bu halde ise hak düşürücü sürenin kesinti tarihleri dikkate alınarak her bir dönem bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekecektir.

2. 506 sayılı Kanun’un 2 nci maddesine göre sigortalılık niteliği, hizmet akdinin kurulması ve 6 ncı madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. Aynı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3/II-B maddesinde; “Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanun'un 35 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü öngörülmüştür.

Atıf yapılan ve dava konusu dönemde yürürlükte bulunan özel kanun olan 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 3 üncü maddesi, çırağı; “çıraklık sözleşmesi esaslarına göre bir meslek alanında mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını iş içerisinde geliştirilen kişi” olarak tanımlanmıştır.

Anılan Kanun'un “Çıraklık Şartları” başlıklı 10 uncu maddesine göre çırak olabilmek için,

a)14 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak. (Bu bentte yer alan "onüç yaşını" ibaresi, 16.08.1997 tarih ve 4306 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesiyle "ondört yaşını" olarak değiştirilmiştir.)

b)En az ilköğretim okulu mezunu olmak.

c)Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak gerekmektedir.

Ancak, 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir. Kanun'un 13'ncü maddesi hükmüne göre ise “Bu Kanunun uygulandığı yer ve meslek dallarında 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun çıraklık sözleşmesine dair hükümleri ile 18 yaşını doldurduktan sonra sözleşmesi devam eden çıraklar hakkında 1475 sayılı İş Kanunu'nun, İşçi Sağlığı ve Güvenliği başlıklı beşinci bölümünde yer alan hükümleri dışındaki hükümler uygulanmaz.”

Bu hükümler çerçevesinde taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile davacının uyuşmazlığa konu dönemde çırak olup olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılmalıdır.

Gerçekten de çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Ancak çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Sözü edilen öğrencilerin sigortalı sayılmamaları, “tatbiki mahiyetteki yapım ve üretim işleri” nin gördükleri öğrenimin doğal bir gereği olmasından ötürüdür. Bir başka anlatımla, bu işler -SSK anlamında sigortalı işçilerin gördükleri iş görünümünde bulunsalar bile- belirgin olarak öğrenim çevresine girmektedir. Bu bakımdan, bu gibi durumlarda, esasen bir hizmet akdinin varlığından söz edilemeyeceği için sigortalılık niteliği edinme hali de söz konusu değildir. (Mustafa Çenberci, Sosyal Sigortalar Kanunu Şerhi; Ankara, 1977 Baskı, s;130)

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

1.Eldeki davada, davacının talebi 2010-Nisan 2017 tarihleri arasında bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespitine ilişkin olup Mahkemece, hak düşürücü süre nedeniyle 2010-2012 döneminin reddine, kalan sürenin kabulüne dair verilen karar Dairemiz tarafından hak düşürücü süre yönünden yapılan değerlendirmenin hatalı olduğu, davanın hak düşürücü süreye uğramadığı ve Çıraklık Eğitim Merkezi'nde geçen süreler yönünden de çıraklık hususunun değerlendirilmesi yönünden bozulmuş ve Mahkemece bu konuda bozmaya uyulmuş ise de bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Mahkemece hak düşürücü süreye uğradığı kabul edilen dönem yönünden hizmet tespiti talebi ile ilgili herhangi bir araştırma yapılmadan kabul kararı verilmiş olması, çıraklık sözleşmesi döneminde de davalı işyerinin teorik eğitimin tamamlayıcısı olan pratik eğitim kapsamında bulunduğu gözardı edilerek pratik eğitimin hizmet akdi ve üretime katkı olarak değerlendirilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

16.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3745, Karar No: 2023/4544, Tarih: 09.10.2023

**7. Hukuk Dairesi         2023/3745 E.  ,  2023/4544 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/228 E., 2023/69 K.

KARAR : Davanın reddi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; dava konusu 1592 parselin “Ölü Reci Müdürü ...” adına tapuda kayıtlı olduğunu, 20 yıldan fazla süredir miras bırakan ve vekil edenleri tarafından kullanıldığını, kayıt malikinin ölü olduğunun kadastro tutanağında açıklandığını, vekil edeni tarafından açılan önceki davanın husumet yönünden reddedildiğini açıklayarak TMK'nın 713/2 nci maddesi uyarınca tapu kaydının iptaliyle veraset belgesindeki payları oranında vekil edenleri adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Kayyım vekili, davanın yersiz açıldığını, kazanma koşullarının oluşmadığını, davacı tarafından açılan önceki davanın reddine karar verildiğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2. Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacıların zilyetlikle kazanım koşullarını sağlamadığından davanın reddini savunmuştur.

III. İLK MAHKEME KARARI VE YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİNİN BOZMA İLAMI

A. İlk Mahkeme Kararı

Mahkemenin 28.06.2011 tarihli ve 2008/45 Esas, 2011/90 Karar ... kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

B. Yargıtay 8. Hukuk Dairesince Verilen Birinci Bozma Kararı

2. Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacıların zilyetlikle kazanım koşullarını sağlamadığından davanın reddini savunmuştur.

III. İLK MAHKEME KARARI VE YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİNİN BOZMA İLAMI

A. İlk Mahkeme Kararı

Mahkemenin 28.06.2011 tarihli ve 2008/45 Esas, 2011/90 Karar ... kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

B. Yargıtay 8. Hukuk Dairesince Verilen Birinci Bozma Kararı

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 07.05.2012 tarih, 2011/7122 Esas, 2012/3853 Karar ... ilamı ile; ‘‘...Öncelikle davacı vekiline kayıt maliki ölü Reci Müdürü ...’in Hazineyi hasım göstermek suretiyle mirasçılık belgesini almak için süre ve imkan tanınması, belirlenen mirasçılarına davanın yöneltilmesi, bu suretle taraf teşkilinin sağlanması, kadastro tutanağındaki açıklamalar dikkate alınarak davacıların miras bırakanı ... Kara’nın zilyetliğinin fer’i nitelikte olup-olmadığı ve zilyetliğin malik sıfatıyla sürdürülüp-sürdürülmediği üzerinde durulması gerekmektedir. Şayet kayıt maliki hiç mirasçı bırakmadan ölmüş ise az yukarıda açıklandığı üzere, terekesi TMK'nın 501 inci maddesi uyarınca Hazineye geçeceğinden bu tür bir yerin olağanüstü zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün olmaz. Çünkü; kanunlar uyarınca Hazineye kalan taşınmazların bu yoldan kazanılması mümkün olmadığı gibi terekeye kayyım atanmak ve davanın kayyıma yöneltilmek suretiyle uyuşmazlığın çözüme ulaştırılması da mümkün bulunmamaktadır. Mahkemece bu yönler düşünülmeden yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmemiştir....’’ gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece İlk Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 08/09/2020 tarihli ve 2012/138 Esas, 2020/128 Karar ... kararı ile davanın kısmen kabulü ile TMK’nın 713/2 nci maddesi uyarınca 1592 parselin tapu kaydının iptaliyle veraset belgesindeki payları oranında davacılar adına tapuya tesciline, davalı Hazine yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalılar ... ve ... vekili, dahili davalılar ... vekili, dahili davalılar ... ..., ... ve ... vekili, dahili davalı ... vekili ve dahili davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalılar ... ve ... vekili, dahili davalılar ... vekili, dahili davalılar ... ..., ... ve ... vekili, dahili davalı ... vekili ve dahili davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 01.03.2022 tarihli ve 2021/4756 Esas, 2022/1524 Karar ... kararıyla ''... kadastro tutanağı incelendiğinde, taşınmazın 30 yıldan fazla süre Reci Müdürü ... tarafından kullanıldığı, şahsın 15 yıl kadar önce öldüğü ve mirasçılarının belirlenmediği ifade edilmiştir. Reci Müdürü ...’in ölü olduğu açıkça bilindiğine göre tespit ve kayıt maliki olarak mirasçılarının kastedildiği anlaşılmalıdır. Bu açıklamalar karşısında intikal yapılana kadar, kayıt maliki “ölü Reci Müdürü ...” olmayıp, “ölü Reci Müdürü ...” mirasçıları'dır. Yargılama aşamasında kayıt maliki olarak “... oğlu ... ... ...” yazılmasının bu durumu değiştirmediği öngörülmelidir. Dosya kapsamına göre, açık kimlik bilgileri tespit edilen “ölü Reci Müdürü ...” mirasçıları hayatta bulunduğundan taşınmazın bu şekilde ölüm nedenine dayalı olarak zilyetlikle kazanılması mümkün olmadığından davanın reddi yerine yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir...'' gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 2011/7122 Esas ... kararında, davacıların murisinin zilyetliğinin asli mi feri mi olduğunun araştırılmasının istendiğini, davacıların murisi ... Kara'nın, Sakarya 3.Noterliğinin 15.07.1991 tarihli sözleşmesiyle dava konusu gayrimenkulün devrini ve zilyetliğini aldığını ve buna dayalı olarak malik sıfatıyla murisin taşınmaz üzerine fındık ekimi, kümes ve eklentiler yaptığının sabit olduğunu, davalıların taşınmazda zilyetliklerinin olmadığını, tapu maliki görünen reci müdürü ...'in de malik ve zilyet olmadığını, gerek davacı tanıkları gerekse davalı tanıklarının davacılar murisinin zilyetliği konusunda tereddüte düşülecek beyanda bulunmadıklarını, ayrıca davanın kadastro tespit davası olduğunu, bu nedenle hükmedilecek vekalet ücretinin maktu olması gerektiğini beyanla hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 4721 ... TMK'nın 713/2 inci maddesinde yazılı ölüm sebebine dayanarak tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 4721 ... TMK'nın 713/2 inci maddesinde yazılı ölüm sebebine dayanarak tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 ... ... Medeni Kanunu'nun 713 üncü maddesine göre; tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir. Aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan veya yirmi yıl önce (…) hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir. Tescil davası, Hazineye ve ilgili kamu tüzel kişilerine veya varsa tapuda malik gözüken kişinin mirasçılarına karşı açılır.

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Mahkemece, Dairemizin bozma ilamı doğrultusunda hüküm kurulmuş olmasına göre; davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

09.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10039, Karar No: 2012/9555, Tarih: 19.09.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/10039 E.  ,  2012/9555 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Asliye 4. Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının işleteni olduğu müvekkiline zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile sigortalı aracın dava dışı sürücüsünün almış olduğu alkolün etkisi ile yaptığı kazada karşı araçta bulunan yolcunun yaralanması nedeni ile 14.502,00.-TL ödeme yapıldığını belirterek, yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, kazanın oluşumunda karşı aracın %50 kusuru olduğunu, münhasıran alkolün etkisi ile kazanın oluşmadığnıı belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara göre; davacı aleyhine ... Asliye 6. Hukuk Mahkemesinde...Sigorta A.Ş. açmış olduğu davada dava dışı sürücünün kusurlu bulunması nedeni ile 14.502,00.-TL tazminata hükmedildiğini, sözkonusu dosyada kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün almış olduğu alkolün etkisi olduğu bilirkişi raporu ile belirlendiği gerekçesi ile davanın kabulüne ve 14.500,00.-TL'nin ödeme tarihi olan 10.02.2010 tarihinden işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuan tazminat alacağının tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK.’nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Ayrıca, Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Genel Şartları’nın B.4.d maddesinde; tazminatı gerektirin olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, zararın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran)

alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına zararın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda zararın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. Maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Somut uyuşmazlıkta, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde % 50 oranında kusurlu olduğu, dava dışı araç sürücüsünün de % 50 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Bu durumda kazanın meydana gelmesinde salt alkolün etkisinden söz edilemez.

O halde mahkemece, açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 19.9.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.