muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/1552, Karar No: 2015/11365, Tarih: 06.10.2015

**1. Hukuk Dairesi         2014/1552 E.  ,  2015/11365 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 16. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 19/09/2013

NUMARASI : 2012/83-2013/378

Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul Anadolu 16. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 19.09.2013 gün ve 83-378 sayılı karar davacı vekili tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 06.10.2015 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat C. H. ile temyiz edilenler vekili Avukat O. Ö. geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Temyiz incelemesine esas olmak üzere;

1- .... ada 64 ve 66 parselin ilk tescilinden itibaren tüm maliklerini gösterir tedavüllü çap kayıtları (tapu kayıtları) ile imar uygulaması sonucu tüm gitti kayıtlarını gösterir (mülkiyet durumunu gösterir) çap kayıtlarının, imar uygulamasına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin, imar dağıtım cetvelinin,

2-..... ada 4 sayılı imar parselinin ilk tesisinden itibaren tüm geldi- gitti kayıtları, geldisi olan kadastral parsellerin mülkiyet durumunu gösterir çap kayıtlarının, imar uygulamasına ilişkin tüm belgelerin, imar dağıtım cetvelinin ilgili Tapu Müdürlüğünden istenmesi, geri çevirmeyle istenen hususların eksiksiz evrak arasına alınıp-alınmadığı denetlendikten sonra gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8987, Karar No: 2023/3579, Tarih: 07.06.2023

**11. Hukuk Dairesi         2021/8987 E.  ,  2023/3579 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1277 Esas, 2021/1128 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2015/1070 E., 2019/618 K.

Taraflar arasındaki ticari şirketin fesih ve tasfiyesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, diğer davalı bakımından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin 1996 yılında kurulduğunu, müvekkili ile davalılardan ...'la kardeş ve şirkette %50'şer hissedar olduklarını, 10 yıl müddet ile şirketin müdürü olarak atandıklarını, davalı ortak ...'un eylemleri nedeniyle ihtilaf çıktığını, 12.11.2011 tarihinde yetkilerinin bitmesine rağmen ortaklar kurulu kararı ile şirketin temsil ve ilzamı hususunda şirkete müdür tayini hususunda karar alınmasına riayet etmediğini, müvekkilinin şirketin temsil yetkisi de sona erdiğinden şirketin müdürsüz ve işlevsiz kalmasına sebebiyet verdiğini, davalının şirkete ait malları şahsi malları imiş gibi keyfince satıp hesap dahi vermediğini, ticari defter ve kayıtları alıp geri iade etmediğini, kasıtlı ve kötü niyetli davranışları ile şirketin gelir kaybına sebebiyet verdiğini, şirketin öz sermayesinin azalmasına, şirketin borca batık hale dönüşmesine sebebiyet verdiğini belirterek şirkete tedbîren kayyım atanmasına, şirketin amacını gerçekleştirme olanağı kalmaması, çalışamaz hale gelmesi ve acze düşmüş olması sebebi ile şirketin feshi ve tasfiyesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde; davacının iddialarının doğru olmadığını, davalı şirketi, davacının zarara uğrattığını belirterek davanın reddine, davacının şirkete verdiği zararları tazmininden sonra şirketin feshi yerine davacının hisselerinin tarafından alınması hususunda haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde; davacının iddialarının doğru olmadığını, davalı şirketi, davacının zarara uğrattığını belirterek davanın reddine, davacının şirkete verdiği zararları tazmininden sonra şirketin feshi yerine davacının hisselerinin tarafından alınması hususunda haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın niteliği gereği davanın şirket tüzel kişiliğine karşı açılması gerekli ve yeterli olduğu, şirket ortağına husumet yöneltilmesinin doğru olmadığından davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, ortaklar arasında ceza soruşturmasına kadar varan ciddi ihtilafların bulunduğu, ortaklar arasında güven unsurunun tamamen ortadan kalktığı, davalı şirketin son olarak 2011 yılında vergi dairesine beyanname verdiği, 2011 yılından sonra faaliyetine devam etmediği, ekonomik olarak aktifinde bir değer barındırmasının olası olmadığı, mevcut durumun şirketin feshi için haklı neden olduğu, şirketin gayri faal olması, aktifinde bir değer barındırmasının olası olmadığı, şirketin devam ettirilmesinde fayda olmayacağı, mevcut duruma göre fesih dışında duruma uygun düşen ve kabul edilebilir çıkma yahut çıkarılma gibi başka bir çözümle dahi şirketin devamının sağlanmasının mümkün olmadığı gerekçesi ile davalı şirket aleyhine açılan davanın kabulüne, şirketin haklı nedenlerle feshine, tasfiye memuru atanmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; 2011 yılı 2 nci yarısında kendisine şirketin çok borçlu olduğunu, şirketi tasfiye etmek istediğini, şirket makinelerinin bir kısmının değerinin 620.000,00 TL olarak hesaplandığını, hissesine düşen takriben 300.000,00 TL'nin kendisine, 10.000,00 TL'lik taksitlerle 30 ayda ödeyeceğini, şirket kayıt ve görüşmelerden, muhasebeciye çıkarttığı finansal tablolardan, davacının yetkili olduğu süre içinde, hukuk ve yasa dışı işler yaptığını, şirket adına bankalardan yoğun olarak krediler çekip zimmetine geçirdiğini anladığını, davacıya konuya açıklık getirmesi için ihtarname çekmesine rağmen müspet bir cevap alamadığını, şirket kayıt ve belgelerini kaçırmaya başladığını görmesi üzerine bunların bir kısmını koruma altına alabildiğini, davacının, şirketin makinelerini ve demirbaşlarını gece ve tatil günlerinde gizlice kaçırmaya, stoklarını elden çıkarmaya, alacaklarını tahsil etmeye ve bunları zimmetine geçirmeye devam ettiğini, ayrıca 2010 yılında imzasını taklit ederek şirket sermayesini 100 milyar TL'den 1 trilyon TL'ye çıkardığının bilirkişi incelemesi ve mahkeme kayıtlarıyla tespit edildiğini, yine davacının şirket kasasını kullanmayarak yoğun olarak ortaklar borçlar hesabını kullandığı, böylece zimmetine geçirdiği paraları saklamaya çalıştığının tespit edildiğini, bu gelişmeler üzerine 15. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2014/92 E. sayılı dosyada davacı aleyhine, şirkete verdiği zararların tespiti için dava ikame ettiğini, bu davanın eksik husumet nedeniyle davanın esasına girilmeden reddedildiğini, temyiz mahkemesinin kararı bozduğunu ve halen dosyanın derdest olduğunu, 15. Asliye Ticaret Mahkemesindeki davada yargılama sonucunda davacının zimmetine geçirdiği paralar ve şirkete verdiği zararların ortaya çıkacağını, şirketin gerçeğe yakın bilançosunun elde edileceğini ve tasfiyeye esas olacağını, davacının şirkete verdiği zarar tespit edilmeden fesih ve tasfiyeye gidilmesinin yasaya ve hukuka aykırı olduğunu, davacının şirkete zarar veren olması nedeniyle fesih ve tasfiye talebinin yerinde olmadığını, Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemelerinde alınan kök ve ek raporlarda bilirkişinin bilimsel olarak mesnetsiz ve gerekçesiz olarak makine ve teçhizatla ilgili olarak değerli hurda adı altında şirket kayıtlarıyla, hayatın ve üretimin gerçekleriyle çelişen kabul edilemez beyanlarda bulunduğunu ve şirket aktifinin bir değer barındırmadığı olasılığından bahsettiğini, bu olasılık doğru kabul edildiğinde, ortada tasfiye edilecek bir aktif olmadığını ve tasfiyeye gerek bulunmadığı sonucunun ortaya çıkacağını, böyle bir durumun tarafından kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirterek kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafça ibraz edilen 25.07.2019 tarihli dilekçe ile karar aleyhine istinaf kanun yoluna müracaat edildiği, ayrıntılı dilekçenin gerekçeli kararın tebliğinden sonra verileceğinin beyan edildiği, gerekçeli kararın davalı ...'a tebliğe gönderildiği ve 13.09.2019 tarihinde tebliğ edildiği, karara karşı istinaf başvuru süresinin 27.09.2021 tarihinde sona erdiği, ancak gerekçeli istinaf başvuru dilekçesinin süresinden sonra sunulduğu, bu tarih itibarı ile de istinaf süresinin geçmiş olduğu, davalı ...'un, 25.07.2019 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru konulu dilekçesinde istinaf sebeplerinin ve gerekçesinin açık bir şekilde belirtilmediği, İlk Derece Mahkemesinin kararında da resen gözetilmesi gereken kamu düzenine ilişkin bir aykırılığın bulunmadığı, 08.10.2019 tarihli dilekçenin ise istinaf süresinden sonra sunulduğu gerekçesiyle davalı ...'un istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, limited şirket ortağı olan davacının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'un (6102 sayılı Kanun) 636 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına dayalı olarak açılan davalı şirketin fesih ve tasfiyesi ile tedbîren davalı şirkete kayyım atanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 636 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince, davalı ... Plastik Makine Ambalaj Deri ve Tekstil İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın kabulüne, davalı şirketin fesih ve tasfiyesine, davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davalı ...’un istinaf dilekçesinin kapsamından davalı şirketi temsilen istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince, davalı ... Plastik Makine Ambalaj Deri ve Tekstil İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın kabulüne, davalı şirketin fesih ve tasfiyesine, davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davalı ...’un istinaf dilekçesinin kapsamından davalı şirketi temsilen istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı ...'un, 25.07.2019 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru konulu dilekçesinde istinaf sebeplerinin ve gerekçesinin açık bir şekilde belirtilmediği, İlk Derece Mahkemesi kararının davalı ...'a 13.09.2019 tarihinde tebliğ edildiği, 27.09.2019 tarihinde davalı ...'a Mahkemece gerekçeli kararın ikinci kez tebliğ edildiği, kararın tekrar tebliğ edilmesinin istinaf süresinin yeniden işlemeye başlamasına neden olan bir süreç olmadığı, ikinci tebligat ile başlayan sürenin dikkate alınmayacağı, dolayısıyla davalının istinaf başvuru süresinin 27.09.2019 tarihinde sona erdiği, 08.10.2019 tarihli dilekçesinin ise istinaf süresinden sonra sunulduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesinin kararında resen gözetilen nedenlerle kamu düzenine ilişkin bir aykırılığın da bulunmadığından davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Ancak davalı ...’un istinaf dilekçesinin kapsamından davalı şirketi temsilen istinaf kanun yoluna başvurduğu, Mahkemece davalıya tebliğ edilen ilk gerekçeli kararın dosyaya sunulan örneği ve mahkemece gerekçeli kararın davalıya ikinci kez tebliğ edilmiş olması da nazara alındığında, ilk karar tebliğinde ilamdaki tüm hususların okunur ve açıkça anlaşılabilir olmadığından istinaf süresinin ilk tebligatla başlamadığı, ikinci tebligatın usulune uygun tebliğ olduğu, ikinci tebligat ile başlayan sürenin değerlendirilmesinde ise davalının istinaf dilekçesinin de süresinde olduğu, bu nedenle davalının istinaf dilekçesinin kabulüne karar verilerek davalı istinaf başvurusunun esastan incelenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı ...’un diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9012, Karar No: 2015/1622, Tarih: 17.03.2015

**20. Hukuk Dairesi         2014/9012 E.  ,  2015/1622 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelenmesine gerek görülen;

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapılan orman kadastrosu ve 2/B madde uygulamasına ilişkin işe başlama, işi bitirme, sonuçları ilân tutanağı, çalışma tutanakları ile çekişmeli taşınmazın bulunduğu yeri orman sınır noktalarıyla birlikte gösterir orman tahdit haritasının orijinalinden çekilmiş renkli fotokopi örneği Orman Yönetiminden getirtilmeli, daha sonra dava dosyası raporları hükme dayanak yapılan fen ve orman bilirkişi kuruluna verilerek; orman kadastrosu ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde dava konusu taşınmazın ve komşu taşınmazların orman kadastrosu hattına göre konumu, orman kadastro haritasındaki sınır noktaları ile kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle kendilerinden müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK'nın 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 17/03/2015 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/9764, Karar No: 2009/8286, Tarih: 11.12.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/9764 E.  ,  2009/8286 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Hükümlü hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Gebze 2. Sulh Hukuk ve Sincan 2. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, hükümlüye vasi tayini istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir. “

Dosya kapsamındaki, nüfus kaydında gösterilen ...., Mahallesi ...., Sokak, No: 80 Sincan adresinin cezaevi adresi olması, mahkumiyet hükmü ile kısıtlı adayının 23.09.2009 günlü yazılı beyanında, cezaevine girmeden önceki en son yerleşim yerinin ....., Mahallesi, ......, Caddesi, 1069. Sokak, No : 27 ...., Kocaeli adresinin bildirilmiş olmasına göre uyuşmazlığın Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.’nun 25. ve 26. maddeleri gereğince Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 11.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/36849, Karar No: 2015/23609, Tarih: 30.11.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/36849 E.  ,  2015/23609 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, ... Fabrikasında dava dışı A.Ş.’nin sigortalı işçisi olarak temizlik işçisi sıfatıyla işe alındığını, ancak temizlik işi dışında asıl işin sigara üretim aşamasında çalıştığını, davalı . İie Temizlik A.Ş. arasındaki alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunun ÇSGB İş Teftiş Kurulu Başkanlığı Müfettiş raporu ile tespit edildiğini, .'nin ... 1. İş Mahkemesinin 2010/1147 E – 2011/158 K Sayılı , kurum işleminin iptali davasının da reddedildiğini ve onanarak kesinleştiğini, dolayısıyla taşeron işçilerinin iş ilişkisinin başından itibaren asıl işveren işçisi sayılacaklarını, söz konusu tespitler ve somut olay ışığında davalının eşit davranma ilkesine aykırı hareket etiğinden bahisle eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı ile fark ücret, sosyal yardım ve tazminatların tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacının ofis ve tuvalet temizliği işinde çalıştığını, davacı ile aynı işi yapan hiç bir kadrolu personel bulunmadığını, bu nedenle eşitlik ilkesine aykırılık bulunmadığını, 2009 yılı Ocak ayından itibaren fabrikanın kapanma süreci başladığından fazla çalışma yapılmadığını, kısa bir dönem kadın işçilerin hatalı üretilen sigara paketlerinin içinin boşaltılması amacıyla geçici olarak temizlik işi dışında çalıştığını, yardımcı iş niteliğindeki işte asıl işverenin işçisi olsa dahi işin vasıfsız olması nedeniyle vasıflı personelin ücretini isteyemeyeceğini, davaya dayanak gösterilen ÇSGB teftiş raporunun, 2010 yılındaki ... Sigara Fabrikası teftişine ilişkin olduğunu, Tokat Fabrikası ile ilgisinin bulunmadığını, Tokat Fabrikası ile ... fabrikasının çalışma koşullarının aynı olmadığını, bu nedenle raporun Tokat Fabrikasındaki çalışma sistemine esas alınamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacı tarafça dosyaya sunulan Çalışma Bakanlığınca hazırlanan teftiş raporunun içeriğinin dava konusu çalışmanın geçtiği iş yeri ile ilgisinin bulunmadığı, tanık beyanlarından temizlik elemanı olarak işe alınan davacı işçinin üretim destek elemanı olarak çalışıp çalışmadığı konusunda bir kanaate ulaşılamadığı, çalışmış olsa dahi üretim destek elemanının daha yüksek ücret alan asıl işverenin elemanı ile aynı işi yapmadığı, yüksek ücret alan asıl işveren işçisinin makinaları çalıştırabilmesi için özel bir eğitim alması gerektiği ve üretim destek elemanın eğitim ve deneyim gerektirmeyen, makinaya dokunmadan makinanın çevresinin düzenlenmesi ve makinayla ilgili getir-götür işleri ile ilgili bir çalışmasının olduğu, davacının taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı şirket ile dava dışı arasındaki destek hizmeti alım sözleşmesinin muvazaalı olup olmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı iş kanununun 2 nci maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Yasanın 2 nci maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt işverenlik yönetmeliğinin 11 inci maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla iş kanununun 2 nci maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa borçlar kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka iş kanununun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.