muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/2105, Karar No: 2015/1989, Tarih: 30.09.2015

Bakım ve onarım işiyle üretim işinin farklı işler olduğu

Yapılan işlerin, üretimin eşit parçası şeklinde değerlendirilmesi her iki işin aynı veya benzer işler olduğu anlamına gelmez. Aksi halde çoğunluk görüşünde de hatalı şekilde belirtildiği gibi bir makinenin bakım ve onarımıyla uğraşan bir teknisyenin o makineyi çalıştıran işçi ile aynı işi yaptığına hükmetmek gerekir. Oysa bir makinenin bakım ve onarım işiyle o makinede çalışmanın tamamen farklı işler olduğu izahtan varestedir. Alt işverenlik sözleşmesine konu olan jeneratör, kömür değirmeni, kömür kırıcısı, buhar kazanı, türbin, konveyör ve motor ile elektrik ve su tesisatının bakım ve onarımı asıl işin bir parçası olsa da elektrik üretim işi olarak değerlendirilemez. Anılan makinelerin bakım ve onarımı olmadan elektrik enerjisi üretilemeyeceğini söylemek ve bu işi üretim işi gibi değerlendirmek hatalıdır. Bir makinenin veya aracın imal, bakım, tamir ve onarımı ile bunun üretim amacıyla kullanımı birbirinden tamamen farklı konulardır. Örneğin, işyerinde bulunan buhar kazanını imal eden usta ile kazanın tamir ve onarımını yapan usta, bu kazana sürekli kömür atarak belli basınçta buhar elde eden ve bunu türbine gönderen işçinin görevi birbirinden ayrıdır.

İşyeri veya iş sözleşmesi devrinin muvazaa olarak değerlendirilemeyeceği

Doktrinde farklı görüşler bulunmakla birlikte ihaleyi kazanamayan bir alt işverenin kendi işçilerini ihaleyi kazanan işverene devretmesi işyeri veya iş sözleşmesi devri olarak değerlendirilmelidir. Doğal gibi görünen husus ihaleyi kaybeden alt işverenin tüm işçilerini alarak asıl işverene ait işyerinden ayrılması ve işçilerini kendi işyerine götürmesidir. Alt işverenin kendi işyerinin asıl işverenin işyerine yakın olması durumunda alt işveren bünyesinde çalışan işçiler açısından önemli bir sorun yoktur. Ne var ki alt işverenin kendi işyeri bir başka ilde veya uzak yerde ise çalışanlar için iş koşullarının ağırlaması açısından ciddi bir sorun bulunmaktadır. Uygulamada bir işyerinde çalışan işçilerin önemli nedenler olmadığı sürece çalışma yerini değiştirmek istemedikleri görülmektedir. İşte çalışma ve sosyal hayatın gerçeklerine uygun olan durum da budur. Alt işverenin işyerinin başka il veya uzak yerlerde olması durumunda işçiler evlerini ve çocuklarının okullarını işyerine yakın yere taşımak zorunda kalacaktır. Bu açıdan bakıldığında iş sözleşmesinin veya işyeri devrinin işçiler lehine olduğu görülecektir. İşyeri veya iş sözleşmesinin birden fazla devri halinin muvazaa oluşturacağına dair herhangi bir hukuksal ve yasal bir düzenleme bulunmamaktadır.

Her karar değişikliğinin sürpriz karar olmayacağı

Her karar değişikliğinin sürpriz karar olmayacağı

Yerel mahkeme kararında, aynı konu hakkında verilen kararların 22. Hukuk Dairesi tarafından onandığı, somut olaya ilişkin verilen aynı tür kararın bozulması halinde hukuki güvenilirliğin zedeleneceği, bu durumun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin "sürpriz karar verme" yasağı çerçevesinde kalacağı ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. Maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil edeceği ileri sürülmüş ise de; zaman zaman Yargıtay kararlarında maddi hatalara rastlanmakta, yine aynı kararlarda maddi hatanın taraflardan birisi lehine usuli kazanımlaş hak bahşetmeyeceği vurgulanmaktadır. Mahkeme kararlarında eksik, şeklî ve görünüşte gerekçe yazılması, adil yargılanma hakkının ihlâli sonucunu doğurur. Yargı organları, her iki tarafın iddia ve savunmaları ile delillerini değerlendirip, hangi maddî ve hukukî sebeplerle karar verdiklerini gerekçelerine yansıtmalıdırlar. Ortaya çıkacak karar, hukukun genel ilkelerine, mevzuata ve yerleşik içtihatlara tamamen aykırı ve sürpriz sayılacak nitelikte olmamalıdır. Bu durum yerel mahkeme kararında de değinildiği üzere "sürpriz karar yasağı" olarak da ifade edilmektedir. Ne var ki mevzuata aykırı olan veya bir kanun normunun unutularak hatalı şekilde verilen karardan dönülmesi sürpriz karar olarak değerlendirilemez. Kısaca, sürpriz bir karardan dönülmesi sürpriz olarak kabul edilemez. Aksi takdirde her içtihat değişikliğinin salt bu nedenle sürpriz karar olarak değerlendirilmesi gerekir. Sürpriz olan husus, kararın sonuç değil, gerekçe kısmıyla ilgilidir. Hukuka ve kanuna aykırılık teşkil eden veya hakkaniyete uygun olmayan kararlar emsal gösterilemez. Elektrik Piyasası Kanununun 15. maddesinin söz konusu olmaması halinde 22. Hukuk Dairesinin önceki kararlarında hukuka aykırılıktan bahsedilemez. Asıl işin bölünerek alt işverenlere verilemeyeceği, ancak özel bir yasal düzenleme durumunda verilebileceği Yargıtay ilgili daireleri tarafından kabul edilmektedir. Örneğin, karayollarına ilişkin işler, posta hizmetleri, sağlık hizmetleri ve belediye hizmetleri yasalarındaki özel düzenlemeler nedeniyle bölünerek alt işverenlere verilebilmektedir.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 15. Maddesinin (g) bendi 14.03.2013 tarihli 6446 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmış ve bu yeni yasal düzenlemenin 22. Maddesi gereğince hangi faaliyetlerin hizmet alımı yoluyla yaptırılabileceğinin enerji piyasası kurulu tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Yeni düzenlemeye göre asıl işlerin bölünerek alt işverene verilmesi önünde yasal bir engel yoktur.

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı yerel mahkeme kararının bozulması gerektiği kanaatiyle sayın çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2023/1033, Karar No: 2024/1490, Tarih: 26.02.2024

**1. Hukuk Dairesi         2023/1033 E.  ,  2024/1490 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/564 E., 2022/1842 K.

DAVALILAR : ..., ... vekilleri Avukat ..., ...

ASLİ MÜDAHİL : ...

DAVA TARİHİ : ...

HÜKÜM/KARAR : Ret - Kısmen Kabul - Kısmen Ret / Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Çaycuma 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2015/357 E., 2021/784 K.

Taraflar arasında ehliyetsizlik ve hile hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün değilse tenkis davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalıların kardeş olduğunu, ... parsel sayılı taşınmazda mirasbırakan babaları ...'e ait 1/2 payın 11/48'inin davalı ...'e, 9/48'inin davalı ...'a, 4/48'inin ise davalı ...'e bağış suretiyle tapuda devredildiğini, mirasbırakanın ölümünden önce kanser hastası ve yaşlı olduğunu, davalıların mirasbırakanın bu durumundan faydalanarak iradesi sakatlanmak suretiyle dava konusu taşınmazın adlarına tescilini sağladıklarını, mirasbırakanla davacının ilişkisinin iyi olduğunu, tedavi sürecinde mirasbırakana destek olduğunu ileri sürerek dava konusu 78 ada 45 parsel sayılı taşınmazın davalılar adına tapu kaydının iptali ile davacının miras payı oranında adına tescilini, bunun mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak suretiyle 55.000 TL tenkis alacağının yasal faiziyle davalılardan tahsilini talep etmiştir.

2.Asli müdahil dilekçesinde; davacı ve davalıların annesi olduğunu, davalıların, eşi mirasbırakan ...'in yaşı ve hastalığından faydalanmak suretiyle taşınmazın devrini sağladıklarını, mirasbırakanın ölümünden önce bu bağış nedeniyle pişman olduğunu ileri sürerek dava konusu 78 ada 45 parsel sayılı taşınmazın davalılar adına tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tescilini, bunun mümkün olmaması halinde tenkis alacağının yasal faiziyle davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

1.Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; mirasbırakan ...'e ölümünden 6 ay önce mide kanseri teşhisi konulduğunu, bu hastalığının akıl sağlığı ile bir ilgisinin olmadığını, mirasbırakanın ölünceye kadar tüm işlerini kendisinin hallettiğini, mirasbırakanın adına kayıtlı başka taşınmazlar da bulunduğunu, davacının farklı bir şehre yerleşerek aile ile bağlarını kopardığını, davalı ...'ın babasına daha önce ev alınırken maddi yardımda bulunduğunu, davalı ...'in de evin tadilat işleri için maddi yardımda bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ..., diğer davalıların mirasbırakanın hastalığından faydalandığını, tapu kaydının iptali ile miras payı oranında tescile muvafakati olduğunu belirterek davayı kabul etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün değilse tenkis davası olduğu, mirasbırakanın dava konusu taşınmazdaki paylarını davalı çocuklarına bağış yoluyla devrettiği, mirasbırakanın gerçek iradesi ile resmi senetteki bağış iradesinin birbiriyle uyumlu olduğu, Adli Tıp Kurumundan alınan raporda mirasbırakanın bağış işleminin yapıldığı tarihte fiil ehliyetinin bulunduğunun anlaşıldığı, böylece bağış işleminde muvazaa bulunmadığı gerekçesiyle davacının tapu iptali ve tescil davası yönünden talebinin reddine; tanık beyanları ve taşınmazın mirasbırakanın ölümünden kısa bir süre önce devredilmesi nedeniyle mirasbırakanın bu tasarrufunun davacının saklı payını etkisiz kılmak amaçlı yaptığının anlaşıldığı, bilirkişi raporu ile sabit tenkis oranına göre taksiminin mümkün olmayacağının tespit edildiği, davalıların tercih hakkını taşınmazdan yana davacıya para ödemek yönünde kullandığı, davacının tenkis talebine ilişkin dava değerini 55.000 TL gösterdiği gerekçesiyle davacının tenkis talebinin kısmen kabulü ile karar tarihinden itibaren işleyecek faizle birlikte toplam 29.214,08 TL tenkis alacağının davalıların taşınmazdaki payı oranında davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davada muvazaaya değil mirasbırakanın iradesinin sakatlandığı hususuna dayanıldığını, bağış işleminin muvazaalı olduğunu, bu şekilde değerlendirme yapılmasa da tapu iptali ve tescil taleplerinin hile hukuki nedenine dayalı olarak incelenmesi gerektiğini; tenkis talepleri için alınan bilirkişi raporlarında ilçe merkezinde bulunan taşınmazla köyde bulunan taşınmazın aynı birim maliyetinden hesaplanmasının hatalı olduğunu, emsal rayiç değerlerinin esas alınmadığını, İlk Derece Mahkemesi karar tarihi ile hükme esas rapor tarihi arasında neredeyse 1 yıl bulunduğunu, ayrıca karar gününden itibaren faizin işletilmesinin de davacının zararına olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın ehliyetizlik ve hile hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün değilse tenkis istemine ilişkin olduğu, ehliyetsizlik yönünden yapılan değerlendirmede mirasbırakanın işlem tarihinde fiil ehliyetinin bulunduğunun Adli Tıp Kurumu raporu ile anlaşıldığından davacının bu yöndeki iddiasının reddine; davalı ... ve asli müdahil ...'ın beyanı ile mirasbırakanın kendi özgür iradesiyle bağış işlemini gerçekleştirdiği anlaşıldığından davacının hile iddiasının da reddine; tenkis talebi yönünden yapılan değerlendirmede, karar tarihine yakın olacak şekilde 08.01.2021 tarihli ek rapor ve 29.10.2021 tarihli tenkis bilirkişisi raporu göz önünde bulundurularak tenkis yönünden davanın kısmen kabulüne ve faizin başlangıç tarihi olarak hüküm altına alınan tenkis alacağı karar tarihinde muaccel hale geldiğinden karar tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesinde hatalı bir yön görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince yapılan hukuki nitelendirmenin doğru olduğunu belirterek istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ehliyetsizlik ve hile hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün değilse tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 9 uncu, 10 uncu, 13 üncü, 15 inci maddeleri ve 409 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 565 inci maddeleri,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 36 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ehliyetsizlik ve hile hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün değilse tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 9 uncu, 10 uncu, 13 üncü, 15 inci maddeleri ve 409 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 565 inci maddeleri,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 36 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2014/7977, Karar No: 2014/14982, Tarih: 18.11.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/7977 E.  ,  2014/14982 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SİNANPAŞA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/02/2014

NUMARASI : 2013/234-2014/29

Taraflar arasında görülen tedbir nafakası davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı dilekçesinde, davalı ile evli olup ayrı yaşadıklarını 2012 doğumlu müşterek çocuklarının bulunduğunu, davalının kötü muamelesi nedeni ile evden ayrılmak zorunda kaldığını beyan ederek, kendisi için 200 TL ve çocuk içinde 200 TL tedbir nafakasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davacı kadın yönünden davanın reddine; müşterek çocuk yönünden ise aylık 100 TL tedbir nafakasına karar verilmiştir.

4721 sayılı MK.nun 195.maddesi uyarınca, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi halinde eşler ayrı ayrı veya birlikte hakimin müdahalesini isteyebilir. Hakim, gerektiği takdirde eşlerden birinin istemi üzerine Kanunda öngörülen önlemleri alır.

Aynı yasanın 197.maddesine göre de; eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir.

Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hakim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetime ilişkin önlemleri alır.

Buna göre davacının ayrı yaşamada, haklı olup olmadığının araştırılması ve "ayrı yaşamada haklılık" olgusunun kanıtlanması gerekir.

Somut olayda; davacı ayrı yaşamada haklı olduğunun ispatı hususunda tanık deliline başvurmuş,dinlettiği tanıkların beyanları ile de, ayrı yaşamda haklılığını ispat etmiştir. Buna göre, davacı kadın hakkında davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Diğer yandan; mahkemece müşterek çocuk yönünden aylık 100 TL tedbir nafakasına hükmedilmiştir.

Mahkemece yaptırılan ekonomik ve sosyal durum araştırmasına göre, davacı ev hanımı olup gelirinin bulunmadığı, davalının ise işçi olup, aylık 1.500 TL gelirinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu durum karşısında,dava konusu olayda, tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumları, tedbir nafakasının niteliği, günün ekonomik koşulları ,müşterek çocuğun ihtiyaçları ve davalının belirlenen gelir durumu nazara alındığında, hükmolunan nafaka miktarı az olup, TMK'nun 4.maddesinde vurgulanan hakkaniyet ilkesine uygun bulunmamış olup, hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

Bu durum karşısında,dava konusu olayda, tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumları, tedbir nafakasının niteliği, günün ekonomik koşulları ,müşterek çocuğun ihtiyaçları ve davalının belirlenen gelir durumu nazara alındığında, hükmolunan nafaka miktarı az olup, TMK'nun 4.maddesinde vurgulanan hakkaniyet ilkesine uygun bulunmamış olup, hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 18.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17215, Karar No: 2013/16601, Tarih: 28.11.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/17215 E.  ,  2013/16601 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise bir kısım davalı vekili Av.... tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden davalılar ve davacı adına gelen olmadı. Dosya eksiklik nedeniyle mahalline geri çevrilmiş, bu kez iade edilmekle dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava (değerlendirme) tarihi olan 16.09.2011 gününden önce; dava konusu taşınmazın kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde bulunup bulunmadığı, bu tarih itibariyle kesinleşmiş imar planı içinde olmadığının anlaşılması halinde, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd. gibi) yararlanıp yararlanmadığı, özellikle etrafının meskûn olup olmadığı, taşınmaz belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezlerine uzaklığı, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları vs. hususlarının belediye başkanlığından,

2-Dairenin bir önceki geri çevirme kararının 1. bendinde, dava konusu taşınmazın 16.09.2011 olan dava tarihi, emsal alınan 5996 ada 14 parsel sayılı taşınmazın da 23.02.2010 olan satış tarihi itibarıyla İmar Yasası gereğince düzenleme görmüş imar parselleri olup olmadığının, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payı olarak uygulanan indirim oranlarının belediye başkanlığı ile tapu müdürlüğünden sorularak alınacak yazı cevaplarının dosyaya konulması istenilmiş olduğu halde, belediyeden alınan yazı cevabında dava konusu taşınmazın ve emsal alınan 5996 ada 14 parsel sayılı taşınmazın imar durumuna ilişkin bilgi verilmediği anlaşılmakta olup yukarıda açıklandığı üzere dava konusu taşınmazın 16.09.2011 tarihi, emsal alınan 5996 ada 14 parsel sayılı taşınmazın da 23.02.2010 olan satış tarihi itibarıyla imar parseli olup olmadığı hususunun belediye imar müdürlüğünden,

Sorularak alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından ve istenilen hususların yerine getirildiğinin mahkeme hakimince bizzat denetlenmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine yeniden GERİ ÇEVRİLMESİNE, 28.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1229, Karar No: 2015/2131, Tarih: 25.02.2015

**4. Hukuk Dairesi         2015/1229 E.  ,  2015/2131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Şile Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 15/05/2013

NUMARASI : 2010/84-2013/223

Taraflar arasındaki maddi tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 27/10/2014 gün ve 2013/18531-2014/13999 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’nun 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, davalının köy muhtarı olduğu dönemde Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan hazine arazisine hafriyat dökmek suretiyle haksız olarak kullandığı iddiasına dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın esastan reddine karar verilmiş; davacının temyizi üzerine Dairemizce kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken veya görevlerini yaparken kişilere zarar vermesi ilgili kurumun hizmet kusurunu oluşturacağı, Anayasa'nın 40/3 ve 129/5 yine 657 sayılı Yasanın 13 maddeleri uyarınca davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiği şeklindeki gerekçe ile bozulmuştur. Davacı karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Anayasa 129/5 maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Yasası'nın 13/1 maddesinde, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken verdikleri zararlar nedeniyle açılan tazminat davalarının ancak idare aleyhine açılabileceği benimsenmiştir. Ne var ki, bu kural mutlak olmayıp idari işlem ve eylem niteliğini yitirmemiş davranışlar ile sınırlıdır.

Somut olayda, davalının köy muhtarı olduğu dönemde, köylünün traktörleri ile gelip geçtiği yolu iyileştirmek amacıyla, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan hazine arazisine hafriyat toprağı dökmek suretiyle oluşan haksız eylemde, idarenin bir plan ve projesine dayanılmadığı gibi resmi mercilerden de herhangi bir izin alınmadığı anlaşılmaktadır.

Davalı kişisel kusuru ile neden olduğu haksız eylemden sorumludur. Keza, davacı açıkça davalının kişisel kusur ve eylemine dayanmıştır. O nedenle Anayasa ve anılan Yasa hükümlerinin göz önünde tutulabilmesi söz konusu değildir.