muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/7807, Karar No: 2013/11151, Tarih: 26.06.2013

Birinci aşamada; ortaklığın sona erdiği tarih itibariyle ortaklığın tüm malvarlığı (aktif ve pasifi ile birlikte) belirlenmeli, yönetici ve idareci ortaktan ortaklık hesabını gösterir hesap istenmeli, verilen hesapta uyuşmazlık çıktığı takdirde, taraflardan delilleri sorularak toplanmalı, tasfiye memurunun belirlediği malvarlığı bilançosu taraflara tebliğ edilmeli, bu husustaki itirazları da karşılanıp, toplanacak delillere göre değerlendirilmelidir.

İkinci aşamada; ortaklığın malvarlığına ilişkin satış ve nakte çevirme işlemi (TMK'nun 634. vd. maddelerinde düzenlenen resmi tasfiye işlemi kıyasen uygulanmak suretiyle) gerçekleştirilmeli, şayet bu mallar mevcut değilse, değerleri bilirkişi marifetiyle saptanmalıdır.

Üçüncü ve son aşamada ise; yukarıdaki işlemler sonucu oluşan değerden, öncelikle ortaklığın borçları ödenmeli ve ortaklardan herbirinin, ortaklığa verdiği avanslar ile ortaklık için yaptığı giderler ve katılım payı geri verilmeli, bundan sonra bir şey artarsa, bu kazanç veya (ortaklığın, borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra kalan varlığı, ortakların koydukları katılım paylarının geri verilmesine yetmezse) zarar da belirlenerek, ortaklara paylaştırılmak üzere son bilanço düzenlenmelidir.

Bu aşamalardan sonra ise; tasfiye memurunun yaptığı tasfiye işleminin sonuç bilançosuna göre hakim, (HMK'nun 297.maddesi uyarınca) tarafların hak ve yükümlülüklerini saptayıp, tasfiye işlemini sonlandırmalı ve bu doğrultuda hüküm oluşturmalıdır.

Bütün bu açıklamalar ışığında, taraflar arasında düzenlenen 06.04.2006 tarihli adi ortaklık sözleşmesi ile taraflar arasında geçerli bir adi ortaklık ilişkisinin kurulduğunun kabulü zorunlu olup, uyuşmazlığın yukarıda açıklanan ve maddeler halinde belirtilen sıra ve yöntem izlenerek çözümlenmesi gerekirken, mahkemece, değinilen bu yönler dikkate alınmadan eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 26.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16132, Karar No: 2012/3474, Tarih: 06.03.2012

**22. Hukuk Dairesi         2011/16132 E.  ,  2012/3474 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Batman İş Mahkemesi

TARİHİ : 20/09/2011

Davacı vekili, davacının davalılardan Batman Belediye Başkanlığı’na ait işyerinde işçi olarak çalıştığını  davalı Belediye Başkanlığı' nın her ay düzenli olarak 3417 sayılı yasa kapsamında %5 oranında kesinti yaptığını, ancak işverenin yapılan kesintileri ve ilgili yasa uyarınca ilave edilmesi gereken işveren paylarını aynı yasanın 4. maddesinde belirtilen hesaba yatırmadığını, bu tür alacaklarının 4853 sayılı yasaya 26/12/2006 tarih ve 5568 sayılı yasa ile eklenen ek madde ile 31/12/2007 tarihi itibari ile davalı hazineye devredilmiş olduğunu, bundan dolayı dava konusu nemaların dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar  cevap dilekçesinde davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı belediyece tasarrufu teşvik kesintilerinin davacı adına Ziraat Bankasına hesap açılarak buraya yatırılmadığı, davalı belediye ile SGK arasında 5393 Sayılı Kanunu'nun 5. maddesi kapsamında tasarrufu teşvik ve nema alacaklarının tahsili konusunda bir uzlaşma olmadığı, davalı belediyece tasarrufu teşvik kesintilerine ilişkin SGK'na bir ödeme bulunmadığı gerekçesiyle öncelikle davalı olan Batman Belediye Başkanlığının söz konusu davaya konu alacaktan sorumlu olduğu, davalı belediye ile hazine arasında dava konusu nema alacaklarından doğan borçlar uzlaşma kapsamına alınmadığı, davacı taraf tarafından davalı Batman Belediyesi aleyhine açılan davanın bilirkişi raporu doğrultusunda kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, davalı belediye ve  hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava,  tasarrufu teşvik kesintisi ve katkı paylarının 3417 ve 4853 sayılı Yasalar gereğince ilgili banka hesabına yatırılmaması nedeniyle tasarrufu teşvik ve nema alacağının davalı Hazine Müsteşarlığından  tahsiline karar verilmesi isteğine ilişkindir.

Resmi Gazete' nin 14/10/2011 gün ve 28084 mükerrer sayısında yayımlanan Uyuşmazlık Mahkemesinin 20/12/2010 tarih ve 156–328 sayılı kararında da belirtildiği üzere, tasarrufu teşvik kesintilerinin ilgililerin iradeleri dışında, idarenin kamu gücü kullanılarak yapılması,  konunun kamu hukuku alanına ilişkin olması gözetildiğinde,  tasarruf

kesintisi, kurum katkısı ve nemaların tahsili istemiyle anılan idarelere karşı açılan davaların görüm ve çözümünde idari yargı yeri görevlidir. Görev hususu dava şartlarından olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınmalıdır. Bu durumda, yargı yolu nedeni ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek hüküm kurulmuş olması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 06.03.2012  gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5518, Karar No: 2015/9764, Tarih: 26.10.2015

**14. Ceza Dairesi         2015/5518 E.  ,  2015/9764 K.**

**"İçtihat Metni"**

Sanık... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve sanık ..... hakkında çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından yapılan yargılama sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetlerine dair...Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 06.12.2011 gün ve 2010/191 Esas, 2011/329 Karar sayılı hükümlerin, sanıklar müdafilerinin temyizi üzerine, Dairemizin 14.05.2012 gün ve 2012/2791 Esas, 2012/5391 Karar sayılı ilamı ile düzeltilerek onama yönündeki kararına karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 09.06.2015 gün ve 182059 sayılı itiraznamesi ile 6352 sayılı Kanunun 99. maddesi ile eklenen 5271 sayılı CMK'nın 308. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları gereğince itiraz etmesi üzerine dosya Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30.08.1981 gün 1981/5-2 Esas 1981/5-82 Karar, 18.04.2000 gün 2000/5-74 Esas 2000/79 Karar ve 15.04.2008 gün 2007/5-239 Esas 2008/86 Karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, ceza yargılamasının amacı maddi gerçeği saptamak olup bu amaç doğrultusunda ceza mahkemesi yargıcı delilleri serbestçe araştıracak ve takdir edecektir. Maddi gerçek açık bir şekilde ortada iken şekli gerçeklikle yetinilip karar verilmesi hak ve adalet duygusunu yaralayacaktır. Buna göre Dairemizin 14.05.2012 gün ve 2791- 5391 sayılı düzeltilerek onama kararı usul ve kanuna uygun olup, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ileri sürülen itiraz nedenleri yerinde görülmediğinden reddi ile CMK'nın 308/2 ve 3. maddesi uyarınca itirazın Yargıtay Ceza Genel Kurulunca incelenmesi için dosyanın Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13543, Karar No: 2012/19572, Tarih: 15.10.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/13543 E.  ,  2012/19572 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Bilirkişi raporlarında değerlendirmede esas alınan fıstığın dekar başına verim miktarının İl Tarım Müdürlüğünden, değerlendirme tarihi olan 2011 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg satış fiyatının ilgili resmi kuruluşlardan sorulmasından,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 15.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13557, Karar No: 2013/675, Tarih: 16.01.2013

**2. Hukuk Dairesi         2012/13557 E.  ,  2013/675 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Üsküdar 3. Aile Mahkemesi

TARİHİ :13.03.2012

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Boşanmada manevi tazminatın amacı, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın, bozulan ruhsal dengesini telafi etmek, manevi değerlerindeki eksilmeyi karşılamaktır. Onun için, kişilik haklarını ihlal eden fiille, tazminat miktarı arasında makul bir oranın bulunması gerekir. Bir tarafın zenginleşmesine yol açacak sonuçlar doğurur miktarda manevi tazminat takdiri, müesseseyi amacından saptırır. Hakim, tazminat miktarını saptarken, bir yandan kişilik hakları zedelenen tarafın, ekonomik ve sosyal durumunu ve boşanmada kusur bulunup bulunmadığını ve varsa kusur derecesini, fiilin ağırlığını; öbür yandan da, kişilik haklarına saldırıda bulunanın kusur derecesini, ekonomik ve sosyal durumunu göz önünde bulundurmak zorundadır. Açıklanan ilkeler gözetildiğinde davacı kadın yararına takdir edilen manevi tazminat miktarı orantısız ve çoktur. Daha uygun miktarda tazminat takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ise yukarıda l. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 16.01.2013 (Çar.)
Yargıtay — Esas No: 2011/16130, Karar No: 2012/3472, Tarih: 06.03.2012

**22. Hukuk Dairesi         2011/16130 E.  ,  2012/3472 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Batman İş Mahkemesi

TARİHİ : 13/09/2011

Davacı vekili, davacının davalılardan Batman Belediye Başkanlığı’na ait işyerinde işçi olarak çalıştığını  davalı Belediye Başkanlığı' nın her ay düzenli olarak 3417 sayılı yasa kapsamında %5 oranında kesinti yaptığını, ancak işverenin yapılan kesintileri ve ilgili yasa uyarınca ilave edilmesi gereken işveren paylarını aynı yasanın 4. maddesinde belirtilen hesaba yatırmadığını, bu tür alacaklarının 4853 sayılı yasaya 26/12/2006 tarih ve 5568 sayılı yasa ile eklenen ek madde ile 31/12/2007 tarihi itibari ile davalı hazineye devredilmiş olduğunu, bundan dolayı dava konusu nemaların dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar  cevap dilekçesinde davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı belediyece tasarrufu teşvik kesintilerinin davacı adına Ziraat Bankasına hesap açılarak buraya yatırılmadığı, davalı belediye ile SGK arasında 5393 Sayılı Kanunu'nun 5. maddesi kapsamında tasarrufu teşvik ve nema alacaklarının tahsili konusunda bir uzlaşma olmadığı, davalı belediyece tasarrufu teşvik kesintilerine ilişkin SGK'na bir ödeme bulunmadığı gerekçesiyle öncelikle davalı olan Batman Belediye Başkanlığının söz konusu davaya konu alacaktan sorumlu olduğu, davalı belediye ile hazine arasında dava konusu nema alacaklarından doğan borçlar uzlaşma kapsamına alınmadığı, davacı taraf tarafından davalı Batman Belediyesi aleyhine açılan davanın bilirkişi raporu doğrultusunda kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, davalı belediye ve  hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava,  tasarrufu teşvik kesintisi ve katkı paylarının 3417 ve 4853 sayılı Yasalar gereğince ilgili banka hesabına yatırılmaması nedeniyle tasarrufu teşvik ve nema alacağının davalı Hazine Müsteşarlığından  tahsiline karar verilmesi isteğine ilişkindir.

Resmi Gazete' nin 14/10/2011 gün ve 28084 mükerrer sayısında yayımlanan Uyuşmazlık Mahkemesinin 20/12/2010 tarih ve 156–328 sayılı kararında da belirtildiği üzere, tasarrufu teşvik kesintilerinin ilgililerin iradeleri dışında, idarenin kamu gücü kullanılarak yapılması,  konunun kamu hukuku alanına ilişkin olması gözetildiğinde,  tasarruf

kesintisi, kurum katkısı ve nemaların tahsili istemiyle anılan idarelere karşı açılan davaların görüm ve çözümünde idari yargı yeri görevlidir. Görev hususu dava şartlarından olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınmalıdır. Bu durumda, yargı yolu nedeni ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek hüküm kurulmuş olması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 06.03.2012  gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6280, Karar No: 2020/1862, Tarih: 12.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2017/6280 E.  ,  2020/1862 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davalılar ... ile ... yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddine, diğer davalılar yönünden ise davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ... ile ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... Apartmanı'nın zemin katındaki depolu dükkan dairesinin maliki olduğunu, iktisap tarihinden sonra sürekli olarak depoyu su basması sebebiyle kiraya veremediğini, bu sebeple ... 2.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2008/17 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını ve bu tespit doğrultusunda hazırlanan 03/09/2008 tarihli bilirkişi raporunun davalılara tebliğ edildiğini, davalıların iş bu ihtarnamenin kendilerine keşide edilmesinden sonra mahkemece tespit edilen eksikliklerin giderilmesi yoluna gittiklerini, ancak bugüne değin tarafına kiraya verememesinden dolayı yoksun kalmış olduğu kira bedellerini ödemediklerini davalıların inşaat aşamasında mühendis olarak görev aldıklarından sorumlu olduklarını belirterek, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, 2007 yılından itibaren mülkiyetinde bulunan gayrimenkulü kullanamaması sebebiyle yoksun kaldığı kira alacağı için şimdilik 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş, ıslah ile alacağını 20.905,27 TL'ye yükseltmiştir.

Davalılardan Alaattin Uğurlu, ... ..., davanın reddini dilemiş, diğer davalılar ise usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, davalılar ... ile A. ... Karlıbel yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddine, diğer davalılar yönünden ise davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... ile A. ... Karlıbel tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı, eldeki dava ile maliki olduğu depolu dükkanın yapımındaki bozukluk nedeniyle sürekli su bastığını ve dükkanı kiraya veremediği iddiası ile zararının tahsili talebinde bulunmuş, mahkemece ise davalıların deponun su basmasında sorumluluklarının bulunup bulunmadığına yönelik rapor alınmış, bu rapor davalılara tebliğ edilmeksizin aldırılan rapora itibar ile davalılardan ... ile A. ... Karlıbel yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

1-Davacı, eldeki dava ile maliki olduğu depolu dükkanın yapımındaki bozukluk nedeniyle sürekli su bastığını ve dükkanı kiraya veremediği iddiası ile zararının tahsili talebinde bulunmuş, mahkemece ise davalıların deponun su basmasında sorumluluklarının bulunup bulunmadığına yönelik rapor alınmış, bu rapor davalılara tebliğ edilmeksizin aldırılan rapora itibar ile davalılardan ... ile A. ... Karlıbel yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi için, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanması zorunlu olduğu gibi mahkemece iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hüküm verilmelidir. Taraflara hukukî dinlenilme hakkı verilmesi anayasal bir haktır. 1982 Anayasası'nın 36. maddesine göre teminat altına iddia ve savunma hakkı ile adil yargılanma hakkı, hukukî dinlenilme hakkını da içermektedir. Yine Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde de hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir.

Hukukî dinlenilme hakkı, Anayasa’nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur.

Diğer taraftan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 27. maddesinde: "(I) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. (2) Bu hak; a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, b) Açıklama ve ispat hakkını, c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir" hükmü ile yine aynı kanunun 281.maddesinde "(I) Taraflar, bilirkişi raporunun,kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler" hükmü düzenlenmiştir.

Zira, insan onurunun yargılamadaki zorunlu bir sonucu olarak, yargılama süjelerinin, yargılamada şeklen yer almaları dışında, tam olarak bilgi sahibi olmaları, kendilerini ilgilendiren yargılama konusunda açıklama ve ispat haklarını tam ve eşit olarak kullanmaları ve yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermesi gerekir. Mahkemece, anlatılan yasal düzenlemeler gözetilerek temyiz eden davalılara bilirkişi raporu tebliğ edilip iki haftalık itiraz süreleri de beklenerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre davalılar ... ile A. ... Karlıbel sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davalılar yararına BOZULMASINA, 2. bentte açıklanan nedenlerle temyiz eden davalıların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 215,45 TL harcın davalı-...'e, 215,45 TL harcın davalı-...'a iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/02/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2008/800, Karar No: 2009/1177, Tarih: 04.03.2009

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2008/800 E.  ,  2009/1177 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı ile davalı ihbar olunan vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Taraflar arasındaki uyuşmazlık 2001/2862 sayılı kararnameden doğan fiyat farkı alacaklarının tahsiline ilişkin olup mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların kararnamenin uygulanması için süresinde itiraz edilmediğine dair temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2-Davada 2001/2862 sayılı kararnameden dolayı fiyat farkı alacaklarının tahsili istenmiştir. Sözkonusu kararname 88/13181 sayılı kararnamenin eki olarak ve 01.03.2001 ila 31.12.2001 tarihleri arasındaki dönemde uygulanmak üzere çıkartılmıştır. 01.03.2001 tarihinden önce teslim edilerek geçici kabulü yapılan ve itibar tarihi de daha öncesine ait olan işlere ait sözleşmelere bu kararnamenin uygulanması mümkün değildir. Bu tarih ile 18.08.2001 tarihleri arasındaki imalâtlar için düzenlenen hakediş raporlarına ise bu dönemde kararname henüz çıkmadığından itiraz etme imkânı bulunmamaktadır. O halde kararnamenin yayımından itibaren süresinde müracaat edilmek şartıyla sözkonusu hakedişlere itiraz edilmese bile "kesin hakediş raporuna itiraz edilmiş" olması şartıyla fiyat farkı alacağının hesabında dikkate alınmalıdır. Kararnamenin yürürlüğe girmesinden sonraki dönemde düzenlenen hakediş raporlarına itiraz edilmediği takdirde fiyat farkı talep hakkının düştüğü kabul edilmelidir. Her iki ihtimalde de işin kesin hesabı yapıldığı ve kesin hakediş raporuna itiraz edilmediği takdirde dava hakkının düştüğü kabul edilerek davanın reddine karar verilmelidir.

Bu genel açıklamaların ışığı altında dosya incelendiğinde tüm işlerin kesin hakedişlerinin yapılıp yapılmadığı anlaşılamadığı gibi, belgeleri de dosyada bulunmadığından mahkemece geçici ve kesin hakediş raporlarının asılları celp edilip geçici kabul itibar tarihi 01.03.2001’den 31.12.2001 tarihleri arasındaki imalâtlar için düzenlenen geçici ve kesin hakediş raporlarına yukarıda belirtildiği şekilde itiraz edilip edilmediği incelenip, itiraz edilmeyenler için açılan davanın reddine, itiraz edilen hakedişler yönünden bilirkişilerden ek rapor alınarak saptanan alacak miktarının tahsiline karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan sözleşmelerin eki niteliğinde ve HUMK’nın 287. maddesi uyarınca delil sözleşmesi olarak kabul edilen Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi’nin 39 ve 40. maddelerindeki hükümler gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan sözleşmelerin eki niteliğinde ve HUMK’nın 287. maddesi uyarınca delil sözleşmesi olarak kabul edilen Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi’nin 39 ve 40. maddelerindeki hükümler gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bendde açıklanan nedenlerle davalıların sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bendde açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün temyiz eden davalılar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı ... ihbar olunan ... Döner Sermaye İşletme Merkez Müdürlüğü’ne geri verilmesine, 04.03.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.