muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/577, Karar No: 2015/2038, Tarih: 30.09.2015

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, toplu iş sözleşmesi ile işçi ücretinden spor aidatı kesintisi yapılması yönündeki düzenlemelerin geçerli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, 30.09.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9802, Karar No: 2018/4132, Tarih: 11.09.2018

**23. Hukuk Dairesi         2015/9802 E.  ,  2018/4132 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili; davacı kooperatif ile müteahhit ... Yapı Malz. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. arasında ... . Noterliğinin 29.05.1996 tarih ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat yapım ve satış vaadi sözleşmesi akledildiğini, sözleşme çerçevesinde 26 nolu dubleks konutun 11.07.2002 tarihinde 5000 TL bedel ile müteahhit firma ... Yapı Şir. tarafından dava dışı ... , ... ve ... satılarak tapuya tescilinin sağlandığını, davacının, inşaatların süresinde tamamlanmaması üzerine 01.03.2004 tarihinde ... Asliye . Ticaret Mahkemesinin 2004/166 Esas sayılı dosyası ile yüklenici aleyhine akdin feshi için dava açtığını, mahkemece sözleşmelerin feshine karar verildiğini, akabinde dava dışı ... , ... ve ... aleyhine ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/191 Esas sayılı dosyasında Tapu İptal ve Tescil davası açıldığını, Mahkemece davanın kabulü ile 26 nolu taşınmazın tapusunun iptal edilerek davacı kooperatif adına tesciline karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, taşınmazın tapu iptal tarihinden 4 gün sonra değerinin çok altında bir bedelle aynı yerde ikamet ettikleri davalı ...'e satıldığını, davalının kötüniyetli olduğunu ve tapu kaydının yolsuz olduğunu bilerek taşınmazı satın aldığını beyan ederek davalı adına kayıtlı olan tapu kaydının iptal edilmesini ve kaydın davacı kooperatif adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin taşınmazın emlakçı vasıtası ile satın aldığını tapu kaydında yapılan inceleme de hiçbir hukuksal engel bulunmadığını, taşınmazı tapu senedi ile 03.05.2010 tarihinde satın aldığını, vergilerini ödediğini, kooperatif ya da müteahhit firmanın dava konusu taşınmazı inşaa edip de tamamlama gibi bir durumunun söz konusu olmadığını; davacının kendi inşaa etmediği binayı kendi yaptığı ve daha sonra feshettiği sözleşme neticesi haksız kazanç elde edeceğini müvekkilinin kusuru bulunmadığını ve tapu kaydına güven ilkesinin uygulanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; dava dışı ..., ... ve ... r'in dava konusu taşınmazı 03.05.2010 tarihinde 7.500,00 TL bedel ile davalı ...'e Tapu müdürlüğünde devrettiği, dava konusu taşınmazın

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; dava dışı ..., ... ve ... r'in dava konusu taşınmazı 03.05.2010 tarihinde 7.500,00 TL bedel ile davalı ...'e Tapu müdürlüğünde devrettiği, dava konusu taşınmazın

bulunduğu ... yöresinin tatil beldesi niteliğinde bulunması nedeniyle taşınmaz alım ve satım işlerinin, kooperatif kurulumunun yoğun olduğu, yükleniciler tarafından kat karşılığı inşaat yapımına sıklıkla başvurulduğu, taşınmaz satın almak isteyen kişilerin, kısa bir araştırma ile sözleşme yaptıkları tapu malikinin gerçek hak sahibi olup olmadığını öğrenebilecek durumda olduğu, nitekim taşınmazın devralınmadan önce davalı olduğu kooperatif sakinleri tarafından da bilindiği, kaldı ki taşınmaz bağımsız bölümlerinin su basman seviyesinde ve tapuda pansiyon vasfına rağmen davalı tarafından arsa m² birim rayiç değeri üzerinden alınması da hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve davalının tapu kayıtlarındaki yolsuz tescilden iyiniyetli olarak haberinin bulunmadığının kabul edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 26 nolu bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11.09.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/24286, Karar No: 2013/18420, Tarih: 06.11.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/24286 E.  ,  2013/18420 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında 101 ada 17 parsel sayılı 205,38 m2 yüzölçümündeki taşınmaz miras yoluyla gelen hakka, paylaşmaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalı Yusuf oğlu ... Acer adına tespit edilmiştir. Davacı ..., tapu kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine, dava konusu 101 ada 17 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı ...'ye ait 24.12.1949 tarih ve 480, 502 ve 503 sayılı tapu kayıtlarının ve ecrimisil belgelerinin çekişmeli taşınmazı kapsamadığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Temyiz incelemesi için Dairemiz'e gönderilen aynı köye ilişkin dava dosyalarının incelenmesinde; dava konusu 101 ada 17 parsel ile dava dışı 101 ada 3, 14, 16 ve 18 parsel sayılı taşınmazlarda davacı ...'nin 24.12.1949 tarih ve 480, 502 ve 503 sayılı tapu kaydına, dava dışı 103 ada 1, 11, 14, 18, 19 ve 20 ve 105 ada 3, 4, 5, 6 ve 9 parsel sayılı taşınmazlarda ise 24.12.1949 tarih 480, 502, 503 sayılı tapu kayıtlarının yanı sıra aynı tarih 483 sayılı tapu kaydına da dayandığı, mahkemece 103 adada bulunan taşınmazların keşfinin birlikte yapılarak karar aşamasında dava dosyalarının tefrik edildiği, 105 adada bulunan taşınmazların keşfinin birlikte yapılarak dava dosyalarının karar aşamasında tefrik edildiği, 101 adada bulunan taşınmazların ise herbirinin keşfinin ayrı yapıldığı anlaşılmaktadır. Yine temyiz incelemesi için gönderilen dava dosyalarının incelenmesinden davacının aynı tapu kayıtlarına

dayanarak açtığı başka derdest davalar da olabileceği anlaşılmaktadır. Mahkemece aynı tapu kayıtlarına dayanılarak açılan davaların tamamının birleştirilmesi gerekip gerekmediği düşünülmeden yapılan tapu kayıt uygulaması yetersiz olduğu gibi, yapılan zilyetlik araştırması da eksiktir. Davacı ...'nin sunduğu ecrimisil belgelerinin dava konusu taşınmaza ait olup olmadığı yönündeki araştırma da sağlıklı biçimde yapılmamıştır. Böylesine yetersiz araştırma ile karar verilemez.

dayanarak açtığı başka derdest davalar da olabileceği anlaşılmaktadır. Mahkemece aynı tapu kayıtlarına dayanılarak açılan davaların tamamının birleştirilmesi gerekip gerekmediği düşünülmeden yapılan tapu kayıt uygulaması yetersiz olduğu gibi, yapılan zilyetlik araştırması da eksiktir. Davacı ...'nin sunduğu ecrimisil belgelerinin dava konusu taşınmaza ait olup olmadığı yönündeki araştırma da sağlıklı biçimde yapılmamıştır. Böylesine yetersiz araştırma ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; mahkemece doğru sonuca ulaşabilmek için, davacı ... tarafından dayanılan tapu kayıtlarının dava dışı başka taşınmaz ya da taşınmazlara revizyon görüp görmediği, Tapu Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğünden sorulup saptanmalı, bundan ayrı olarak davacı ...'nin aynı tapu kayıtlarına dayanarak açtığı derdest tüm dava dosyaları da saptanmalı, dava konusu taşınmazla birlikte varsa tapu kayıtlarının revizyon gördüğü taşınmazları, Hazine'nin aynı tapu kayıtlarına dayandığı tüm taşınmazları ve bu taşınmazlara dıştan komşu taşınmazları bir arada gösterecek şekilde geniş kapsamlı birleşik harita Kadastro Müdürlüğünden getirtilmeli, Hazine'nin aynı tapu kayıtlarına dayanarak açtığı derdest dava dosyalarının ve dayanılan kayıtların revizyon gördüğü ve davalı olduğu saptanan taşınmazlara ait dava dosyalarının usul kanunu hükümleri uyarınca birleştirilmesi gerekip gerekmediği hususu üzerinde durulmalı, vurgulanan bu olgunun dava ekonomisi ve kaydın kapsamının sağlıklı biçimde belirlenebilmesi için zorunlu olduğu özellikle dikkate alınmalı, bundan sonra Hazine'nin aynı tapu kayıtlarına dayandığı taşınmazlar, varsa Hazine'nin dayandığı tapu kayıtlarının revizyon gördüğü taşınmazlar ve dava konusu taşınmaz bir bütün olarak düşünülüp, bu taşınmazların tamamına dıştan komşu taşınmazların tespit tutanakları ve dayanakları kayıtlar, davalı iseler dava dosyaları getirtilmeli; daha sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, yerel ve uzman bilirkişi, tutanak bilirkişilerinin tümü, tarafların aynı yöntemle göstereceği tanıklar hazır olduğu halde dava konusu taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 20.maddesi hükmü uyarınca dayanılan tapu kayıtları yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, uygulamada kayıtların revizyon gördüğü dava dışı taşınmazlar özellikle gözönünde tutulmalı, kayıtlarda ve tarif edilen sınır yerlerinden yerel bilirkişice bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, uzman bilirkişiye kayıtlarda gösterilen ve bilirkişi ve tanıklar tarafından tarif edilen sınır yerleri düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaret ettirilmeli, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişi ve tanık.

sözleri, dıştan komşu taşınmazların tespit tutanağı içeriği ve dayanakları kayıtlarla denetlenmeli, bu yolla dava konusu taşınmazın dayanılan tapu kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadığı duraksamasız saptanmalı, dava konusu taşınmazın tümü ya da bir bölümünün dayanılan tapu kayıtlarının kapsamı dışında kaldığı saptandığı takdirde kayıt kapsamı dışında kalan taşınmaz ya da taşınmaz bölümleri için davalılar yönünden 3402 Sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen kısıtlamalar da dikkate alınarak yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılmalı, yine davacı ...'nin dayandığı ecrimisil belgesi ve krokilerinin dava konusu taşınmaza ait olup olmadığı sorulup saptanmalı, zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan olaylara dayalı bilgi alınmalı, davacı ...'nin iddiasının taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu gözönünde bulundurularak taşınmazın özel kanunları gereği Hazine'ye intikal eden taşınmazlardan olup olmadığı bu bağlamda kaçak-yitik kişilerden kalıp kalmadığı da araştırılmalı, taşınmazın kaçak-yitik kişilerden Hazine'ye intikal eden taşınmazlardan olduğunun anlaşılması halinde bu nitelikteki taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ne kadar olursa olsun hukukça bir değer ifade etmeyeceği düşünülmeli, tespit tutanağı bilirkişilerinin beyanları ile yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında aykırılık bulunduğu takdirde tespit tutanağı bilirkişileri de taşınmaz başında ayrı ayrı dinlenerek, çelişki giderilmeli, uzman bilirkişiden keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı, gerekçeli rapor alınmalı, ziraatçi bilirkişiden taşınmazın özelliğini, niteliğini, eğimini, toprak yapısını, bitki örtüsünü, kullanım durumunu, komşu parseller ile arasında ayırıcı unsur olup olmadığını belirtir, bilimsel verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın farklı yön ve açılardan fotoğrafları çektirilmeli, mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, davacı ...'nin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 06.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9282, Karar No: 2010/10363, Tarih: 14.10.2010

**4. Hukuk Dairesi         2010/9282 E.  ,  2010/10363 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 15/04/2010 gün ve 2009/7563-2010/4420 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davalı ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’nun 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Temyiz ilamında bildirilen gerektirici nedenler karşısında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun değişik 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birine uygun olmayan aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan karar düzeltme istemlerinin reddi gerekir.

2-Diğer karar düzeltme istemine gelince; dava, trafik kazası nedeniyle desteğin ölümünden dolayı uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiştir. Davalılardan ...’nın temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır. Davalı kararın düzeltilmesini istemiştir.

Davacılar, davalı sürücünün tam kusuru ile meydana gelen trafik kazasında oğullarının öldüğünü belirterek uğradıkları maddi ve manevi zararlarının ödetilmesini istemişlerdir.

Davalılar ise, davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Yerel mahkemece, davalı sürücünün 1/8 oranında bölüşük kusuru ile trafik kazasının meydana geldiği benimsenerek maddi ve manevi tazminat istemlerinin bir bölümü kabul edilmiştir.

Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Dava konusu olayın tarihi, tarafların kusuru, ekonomik ve sosyal durumları ile yukarıda anılan ilkeler gözetildiğinde davacılar yararına takdir edilen manevi tazminatlar fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/son maddesi gereğince kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 440-442. maddeleri gereğince yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle davalının karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 15.04.2010 gün ve 2009/7563-2010/4420 sayılı onama kararının kaldırılmasına; hüküm fıkrasının manevi tazminat takdirine ilişkin 5 nolu bendinde yer alan "…7.500…”, “…7.500…”, “…7.500…”, “…22.500…” biçimindeki sayı dizileri ayrı arı silinerek yerlerine sırasıyla “…3.000,00…”, “…3.000,00…”, “…3.000,00…”, “…9.000,00…” sayı dizilerinin yazılmasına, manevi tazminat tutarı üzerinden harç alınmasına ilişkin 6 nolu bendinde yer alan “…1.215,00 YTL.karar ve ilam harcının peşin alınan 810,00 YTL.harçtan düşüldükten sonra eksik kalan 405,00 YTL.harcın davalı ...'dan tahsiline…” biçimindeki sayı ve sözcük dizisi silinerek yerine “…486,00 TL karar harcı peşin alınan 810,00 TL'den indirilerek artık harcın karar kesinleştiğinde ve istemesi durumunda yatırana geri verilmesine,” biçimindeki sayı ve sözcük dizisinin yazılmasına; avukatlık ücreti takdiri ile ilgili 7 nolu bendinde yer alan “…2550,00…” biçimindeki sayı dizisi silinerek yerine “…1.080,00…” sayı dizisinin yazılmasına; yargılama giderlerinin paylaştırılması ile ilgili 8 nolu bendinde yer alan “…810,00…” biçimindeki sayı dizisi silinerek yerine “…486,00…” sayı dizisinin yazılmasına; öteki karar düzeltme istemlerinin ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve davalı ...'dan önceki onama kararımızla alınan harç ile peşin alınan tashihi karar harcının istek halinde geri verilmesine 14/10/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/31911, Karar No: 2014/32906, Tarih: 24.11.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/31911 E.  ,  2014/32906 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 15. İş Mahkemesi

TARİHİ : 09/09/2014

NUMARASI : 2014/682-2014/591

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, Ç.. B.. tarafından, müvekkilinin ihale ile aldığı işlerle ilgili 16.05.2014 tarihli Resmi Gazete'de işkolu tespit kararı yayımlandığını, ihale konusu işlerin tamamının yardımcı iş niteliğinde olduğunu, tespitte Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesinin temizlik, bilgi işlem, yemek hazırlama, teknik büro hizmetleri bakım ve onarım işleri ile Dokuz Eylül Üniversite Hastanesinin destek hizmetler, veri işletimi ve temizlik işlerinin, işkolları yönetmeliğinin 10 sırasında kayıtlı Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar işkolunda bulunduğunun, Akdeniz Üniversitesi Hastanesinin temizlik, yemek yapım ve dağıtımı ile bulaşık işlerinin genel işler işkolunda bulunduğunun tespitine karar verildiğini, ancak kararın 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş sözleşmesi Kanunu'nun ile işkolları yönetmeliğine aykırı olduğunu ileri sürerek anılan işlerin sağlık ve sosyal hizmetler işkolunda bulunduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Ç.. B.. vekil davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, alt işverenin ihale yoluyla almış olduğu işlerin yardımcı iş olarak değerlendirilemeyeceği, davacı şirketin alt işveren olarak yardımcı işleri ihale yoluyla aldığı gözetildiğinde bu işlerin artık alt işveren açısından asıl iş olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu sebeple işkolu tespitinin doğru olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dava, 6356 sayılı Kanun'un 4. ve 5. maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir.

İşkolu kavramı, sendikaların faaliyet alanlarını belirleyen temel bir öğedir. Birbirine benzer işler bir hukuki kalıp altında toplu iş hukukuna sunulmaktadır. İş kolu tespitinde birim olarak işyerinin esas alınacağı normatif düzenlemelerin tartışmasız bir sonucudur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin gerekçesinde, işyeri, teknik bir amaca, diğer bir deyişle mal ve hizmet üretimine yönelik ve değişik unsurlardan meydana gelen bir birim olarak tanımlanmıştır.

6356 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre, sendikalar kuruldukları işkolunda faaliyette bulunurlar. İşkolunun belirlenmesi konusunu düzenleyen, 6356 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre de, işkolu tespiti Ç.. B..nca yapılacaktır. Ç.. B..nca yapılan tespit ile ilgili kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, bu tespite karşı ilgililer, onbeş gün içinde dava açabilir. Belirtilen süre hak düşürücüdür.

6356 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre, sendikalar kuruldukları işkolunda faaliyette bulunurlar. İşkolunun belirlenmesi konusunu düzenleyen, 6356 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre de, işkolu tespiti Ç.. B..nca yapılacaktır. Ç.. B..nca yapılan tespit ile ilgili kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, bu tespite karşı ilgililer, onbeş gün içinde dava açabilir. Belirtilen süre hak düşürücüdür.

6356 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasına göre, işkolları, Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde gösterilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasına göre ise, bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır. Yine aynı maddede, bir işkoluna giren işlerin neler olacağının, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü alınarak ve uluslararası normlar göz önünde bulundurularak, yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir. Madde doğrultusunda çıkarılan İşkolları Yönetmeliğinin 3. maddesinde de, bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işlerin de, asıl işin girdiği işkolundan sayılacağı vurgulanmıştır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesine göre “İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.” İş Mahkemelerinin yetkisi kamu düzenine ilişkin olduğundan, anlaşma ile bertaraf edilemeyeceği gibi genel yetki kuralları da uygulanmaz. Bu halde, yetki itirazı ilk itirazlardan olmadığından, taraflar yargılama bitinceye kadar yetki itirazında bulunabileceği gibi, mahkeme de yargılamanın her aşamasında kendiliğinden yetkisizlik kararı verebilir.

Açıklanan kanuni düzenlemelere göre, işkolu tespitine itiraz davalarında, işyerinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ç maddesine göre de, yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili bulunması hususu dava şartlarındandır. Yine 6100 sayılı Kanun'un 115/2. maddesine göre de, dava şartı yokluğu durumunda mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir.

Somut olayda, Ç.. B.. tarafından 16.05.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan tespite göre, muhtelif kurumlarda hizmet alım ihaleleri kapsamında davacı şirket tarafından yapılan bir kısım işlerin niteliği itibariyle “Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar” işkolunda, bir kısım işlerin ise “Genel İşler” işkolunda yer aldığına karar verilmiştir. Davacı ise, yapılan işkolu tespitine, sadece, hizmet alımı yoluyla faaliyet gösterilen Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi ve Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü işyerleri yönünden itiraz etmiştir. İtiraz konusu işyerlerinin ise adres itibariyle sırasıyla Samsun, İzmir ve Antalya mahkemelerinin yargı çevresinde bulunduğu anlaşılmaktadır.