muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/9096, Karar No: 2011/462, Tarih: 07.02.2011

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Müştekinin aşamalarda değişmeyen anlatımları, sanıkların ikrarları, doktor raporu ve tüm dosya kapsamından sanıkların cinsel saldırı suçunu vücuda organ sokmak suretiyle gerçekleştirdikleri gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafiileri ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nun 321. maddesi uyarınca tebliğname gibi BOZULMASINA, 07.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3281, Karar No: 2025/3521, Tarih: 24.06.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/3281 E.  ,  2025/3521 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2003 E., 2024/1128 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kızılcahamam Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/285 E., 2022/119 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.06.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında düzenlenen 14.04.1999 tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesinin sona ermesi üzerine davalı ile 22.07.2009 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığını, kira süresinin 22.07.2010 tarihinde sona erdiği, davalının bu tarih itibariyle fuzuli şağil durumuna düştüğünü, davalının kiracılık sıfatının tespiti davası açtığını, davanın reddine ilişkin kararın kesinleşmesi üzerine kiralananın 19.06.2013 tarihinde tahliye edilerek boş olarak İdareye teslim edildiğini, sözleşmenin bitim tarihi 22.07.2010 tarihinden itibaren haksız olarak kiralanan tesisi elinde bulunduran davalının herhangi bir ödeme yapmadığını, kira sözleşmesinin (14.) maddesinde “Kira süresinin sona ermesi veya sözleşmenin feshi halinde taşınmaz İdare’ye teslim edilmezse geçen her gün için, cari yıl kira bedelinin yüzde biri oranında ceza itirazsız ödenir” hükmünün yer aldığını, bu maddeye göre davalının taşınmazı sözleşme hükümlerine aykırı olarak müvekkiline teslim etmemesinden dolayı cezai şart alacağını ödemekle yükümlü olduğunu, davalı ile yapılan sözleşmenin sona ermesinden sonra 16.09.2010 tarihinde yapılan ihalede söz konusu tesisin yıllık 480.000,00 TL bedelle ihale edildiğini, davalının ödemesi gereken ecrimisil miktarının ve cezai şart tutarının yeni ihale bedeli esas alınarak belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davalının fuzuli şagil olduğu dönemlere ilişkin toplam 1.379.093,00 TL ecrimisil alacağı ile kira sözleşmesinin (14.) maddesinde öngörülen cezai şart alacağının şimdilik 1.682.535,00 TL'nin 22.07.2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah ile cezai şart alacağı talebini 5.033.324,00 TL’ye arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin fuzuli işgalci olmadığını, sorumluluğunun taraf olduğu 22.07.2009 tarihli kira sözleşmesindeki yıllık 42.000,00 TL kira bedeli ile sınırlı olduğunu, sözleşmedeki kira bedeli dışında bir sorumluluğun bulunmadığını, cezai şart istenemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin fuzuli işgalci olmadığını, sorumluluğunun taraf olduğu 22.07.2009 tarihli kira sözleşmesindeki yıllık 42.000,00 TL kira bedeli ile sınırlı olduğunu, sözleşmedeki kira bedeli dışında bir sorumluluğun bulunmadığını, cezai şart istenemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki kira sözleşmesinin 22.07.2010 tarihinde sona erdiği, bu tarihten sonra davalının kiralananı tahliye ettiği 18.06.2013 tarihine kadar fuzuli şagil durumunda olduğunun kesinleşmiş yargı kararı ile sabit olduğu, dava konusu yere emsal teşkil edebilecek bir taşınmaz bulunmadığı, yine taraflarca dava konusu yere emsal bir kira sözleşmesi de sunulamadığından bilirkişi kurulu tarafından, taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesinde yıllık kira bedeli olarak belirlenen 42.000,00-TL esas alınarak yapılan hesaplamaya itibar edildiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 143.254,16 TL ecrimisil alacağı ve 506.961,86 TL cezai şart tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; davaya dayanak yapılan ve hükme esas alınan 22.07.2009 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesi ile otoyol hizmet tesisinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na (2886 sayılı Kanun) göre yapılan ihale ile davalıya kiraya verildiği, sözleşmenin (10.) maddesinde, kiracının kira süresinin bitiminde derhal taşınmazı tahliye edeceği, (14.) maddesinde ise kira süresinin sona ermesi halinde taşınmaz idareye teslim edilmezse geçen her gün için cari yıl kira bedelinin yüzde biri oranında cezanın ödeneceğinin kararlaştırıldığı, bu şartların geçerli olup tarafları bağlayacağı, kira süresinin 22.07.2010 tarihinde bitmesine rağmen taşınmazın tahliye edilmediği, 18.06.2013 tarihinde tahliye edildiği hususunda uyuşmazlık bulunmadığı, davalı kiracının tarafı olduğu kira sözleşmesindeki bedel ve artış şartı ile belirlenen ecrimisil ve cezai şarttan sorumlu olduğu, davalı tarafından kiracılığın tespiti, ihalenin feshi ve sair davalar açılmış olmasının yasal hakkın kullanılması mahiyetinde olup bu nedenle davalıya kusur atfedilemeyeceği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalının sözleşmenin bitim tarihi 22.07.2010 tarihi itibariyle fuzuli şagil durumuna düştüğü, haksız ve kötüniyetli olarak haksız işgaline devam ettiğini ve taşınmazı ancak 18.06.2013 tarihinde tahliye ettiğini, davalı ile yapılan sözleşmenin sona ermesinden sonra yapılan ihalede yeni kira bedelinin yıllık 480.000,00 TL olduğu halde ecrimisil bedelinin çok düşük belirlendiğini, cezai şartının hesaplanmasında yeni sözleşme bedelinin esas alınması gerektiğini, yapılan ihalenin iptaline davalının sebep olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kira sözleşmesinin sona ermesinden sonra fuzuli şagil olarak kiralananın kullanılması nedeniyle ecrimisil ve cezai şart istemine ilişkindir.

1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulandığı, taraflar arasında düzenlenen 22.07.2009 tarihli kira sözleşmesinin (14.) maddesi uyarınca hükmedilen cezai şart tazminatının sözleşmede belirlenen bedel ve artış şartına göre hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.2886 sayılı Kanun’un 75. maddesinin 3. fıkrasında “kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm var ise ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır., 4.fıkrasında “İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülkiye amirince en geç onbeş gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.” hükmü bulunmaktadır. Yasal süre bitiminden itibaren ecrimisil alınacağı hüküm altına aldığından, 2886 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca usulüne uygun yeni bir sözleşme yapılmadıkça kiracıyı fuzuli şagil kabul etmek gerekir.

Somut olayda; davacıya ait taşınmazın davalı kiracıya 2886 sayılı Kanun kapsamında ihale ile kiraya verildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinin sona ermesinden sonra davalı kiracı tarafından, kiracılık sıfatının tespiti davası açıldığı, söz konusu davada, 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi çerçevesinde taraflar arasındaki kira sözleşmesinin, kira süresinin dolduğu tarih itibariyle sona ermesi nedeniyle kiracının fuzuli şagil durumuna düştüğü, tahliye isteminde haksız bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, kararın kesinleşmesine üzerine davalı kiracının kiralanandan 18.06.2013 tarihinde tahliye edildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, İlk Derece Mahkemesinin de kabulünde olduğu üzere, davalı kiracının, kira sözleşmesinin sona erdiği 22.07.2010 tarihinden taşınmazın tahliye edildiği 18.06.2013 tarihe kadar 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi uyarınca ecrimisil ödemesi gerekmektedir.

Gerek öğretide, gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, taşınmazı haksız olarak elinde bulunduran kimsenin mülkiyet sahibine (malike) ödemekle yükümlü bulunduğu, en azı kira geliri en çoğu mahrum kalınan gelir kaybı olan haksız işgal tazminatıdır. Ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık, değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun olmalıdır. Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir. İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince dava konusu edilen döneme ilişkin olarak, çekişme konusu taşınmazın niteliği gözetilerek oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yukarıda açıklanan ilkelere uygun olarak ecrimisil alacağının belirlenmesi ve buna göre karar verilmesi gerekirken; yeterli araştırma yapılmadan, dava konusu yere emsal teşkil edecek kira sözleşmelerinin bulunmadığı gerekçesiyle, taraflar arasında sona eren kira sözleşmesi ve sözleşmedeki artış şartına göre belirlenen bedelin ecrimisil olarak hüküm altına alınması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanunun 371. Maddesi uyarınca davacı yararına BOZULMASINA,

28.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4425, Karar No: 2022/7277, Tarih: 25.04.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/4425 E.  ,  2022/7277 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme ve kullanma

HÜKÜMLER : Beraat

Sanığa yüklenen “2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve kullanma” suçlarının Kanundaki cezalarının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihlerinden; 2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarının Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e maddesinde öngörülen olağan dava zamanaşımının, kesen son sebep olan sanığın sorgusunun yapıldığı 14.02.2013 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen dava zamanaşımları nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 25.04.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/672, Karar No: 2011/810, Tarih: 16.12.2011

**Hukuk Genel Kurulu         2011/4-672 E.  ,  2011/810 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yargıtay 4.Hukuk Dairesi (İlk Derece)

TARİHİ : 03/05/2011

TEMYİZ EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek, 4.Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği karara karşı davacı tarafın temyiz isteminin süresinde olduğunun anlaşılmasından ve dosyadaki tüm kağıtların okunmasından sonra gereği düşünüldü:

Dava, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46.) maddesi uyarınca hakimler aleyhine açılan tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili; müvekkili S. T..’nin yargılanmakta olduğu İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2010/283 Esas sayılı dosyasında soruşturma aşamasında aynı Mahkemenin 26.02.2010 tarihli kararıyla tutuklandığını, tutuklama kararının davalı hakim A.E.P.tarafından soyut-klişe ifadelerle gerekçelendirilmek suretiyle verildiğini ve ayrıca bu aşamada dosya üzerinde kısıtlama kararı bulunması sebebiyle isnatlara ilişkin dokümanları inceleme imkanı elde edilemediğini ve adil - etkili savunma yapılmasının engellendiğini, bu karara karşı yapılan itirazın da soyut-klişe gerekçelerle davalı hakimler Davut Bedir ve Murat Üründü’nün de yer aldığı heyet tarafından reddedildiğini ileri sürerek, müvekkilinin özgürlüğünden yoksun kalmasına ve sağlığını kaybetmesine, bu suretle manevi eziyet çekmesine neden olan davalılardan ayrı ayrı 20.000 TL olmak üzere toplam 60.000 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; dava dilekçesinde yasal dayanak olarak 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573. maddesi gösterilmiştir.

Davalılar; görev, husumet ve esasa ilişkin nedenlerle davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nce ilk derece mahkemesi sıfatıyla, sonuçta;

“İddia ve dayanılan maddi olgular itibariyle davanın, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141. maddesinde sayılan koruma tedbirinin uygulanmasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin bulunması nedeniyle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141-144 maddeleri gereğince Ağır Ceza Mahkemesinin görevli olduğu”

gerekçesiyle “dava dilekçesinin reddine” dair oyçokluğuyla verilen karar, davacı tarafın temyizi üzerine Hukuk Genel Kurulu’na gelmiştir.

Hukuk Genel Kurulu’nda temyiz incelemesine konu olan eldeki davanın, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nde mi, yoksa Ağır Ceza Mahkemesinde mi görülüp sonuçlandırılması gerektiğine dair görev noktası, sorunun özünü teşkil etmektedir.

Görev sorununun çözümü, iddianın kapsamı ve davanın konusu itibariyle uygulanması gereken mevzuatın, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141 ve devamı maddeleri mi, yoksa 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46 ve devamı (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573 ve devamı) maddeleri mi olduğu sorusunun cevaplanması ile mümkündür.

Görev sorununun çözümü, iddianın kapsamı ve davanın konusu itibariyle uygulanması gereken mevzuatın, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141 ve devamı maddeleri mi, yoksa 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46 ve devamı (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573 ve devamı) maddeleri mi olduğu sorusunun cevaplanması ile mümkündür.

Bu soruya doğru cevabın verilebilmesi ise, genel olarak hakimlerin sorumluluğundan kaynaklanan tazminat davası ile koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında öteden beri kabul gören ilkeler ve yasal düzenlemelerin ortaya konulması ve irdelenmesini gerektirir:

I- Genel olarak hakimlerin sorumluluğundan kaynaklanan tazminat davalarında kabul gören ilkeler ve yasal düzenlemeler:

Hemen belirtilmedir ki; genel olarak kamu hizmetlerinin ifasından dolayı “Kamu Tüzel Kişileri”nin sorumlulukları hizmet kusuruna, ajanlarınki ise, onların kişisel kusurlarına tabi tutulmuştur. Hakimlerin Anayasa teminatı (m.138/1-2) altında bulunan bağımsızlığı, idare hukukunda Devletin ajanların faaliyetlerinden sorumluluğunu tayin eden hizmet kusuru ölçüsünün hakimler yönünden uygulanmasına olanak vermez.

Yargı yetkisinin özellikleri, hakimlerin kişisel sorumluluğunda özel bir sorumluluk düzeninin uygulanmasını zorunlu kılmıştır. Zira, yargı görevinin bağımsızlık ve tarafsızlık içinde aksatılmadan yerine getirilmesi esastır. Gerçekten, hakimlerin diğer Devlet Memurlarının tabi bulundukları sorumluluk esaslarına bağlanmaları, yaptıkları her işlemin aleyhlerine bir tazminat davasına yol açabileceğini düşünmelerine ve bunun sonucu olarak tereddüt içinde kalmalarına yol açabilir.

Şu da belirtilmelidir ki; adaletin gerçekleşmesi, Hakim hakkında sorumsuzluk müessesesinin kabulünü gerektirmez. Ancak, hakimin hukuki sorumluluk halleri benimsenirken, yargısal faaliyetten ibaret olan esas görevinin aksatılmamasına büyük özen gösterilmesi zorunludur. Gelişigüzel bir sorumluluk sisteminin benimsenmesi, hakimin bağımsızlığını ve tarafsızlığını tehlikeye düşürebilir.

Bu düşüncelerin ışığı altında mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, Hakimin bağımsızlığı kadar, tarafsızlığını da güvence altına almak amacı ile onun hukuki sorumluluğunu sınırlı hallerde kabul etmiş ve aynı zamanda sorumluluğun tespitini özel bir usule tabi tutmuştur.

Bu bağlamda, Hakimlerin sorumluluğu mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Hukuk Genel Kurulu’nun 14.11.1970 gün ve 186/623 sayılı kararında da belirtildiği üzere, anılan yasa hükümlerinde, dava sebepleri tahdidi olarak gösterilmiştir.

Bu bağlamda, Hakimlerin sorumluluğu mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Hukuk Genel Kurulu’nun 14.11.1970 gün ve 186/623 sayılı kararında da belirtildiği üzere, anılan yasa hükümlerinde, dava sebepleri tahdidi olarak gösterilmiştir.

Kanunun 573. maddesinde yer alan düzenleme gereğince, hâkimin hukuki sorumluluğu için; iki taraftan biri ile olan dostluk veya düşmanlık sebebiyle diğer taraf aleyhine kanuna ve adalete aykırı bir hüküm veya karar vermiş olması (m.573/1) veya tevil veya tefsire ihtiyaç göstermeyecek derecede açık ve kesin olan bir kanun hükmüne aykırı karar vermiş bulunması (m.573/2) yahut da yargılama tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanarak hüküm verilmiş olması (m.573/3-4) veyahut da verilen veya sağlanan yada vaat edilen bir menfaat dolayısıyla kanuna aykırı bir hüküm verilmiş olması (573/5) gerekir.

Buna göre, Hâkimlerin görevlerini yaparken yargısal faaliyetleri sebebiyle, kasıtla veya ağır ihmalle kanuna açıkça aykırı karar vermiş olmaları durumunda, vermiş oldukları zararlar için (mülga) 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 573. maddesinde sayılan hallerde haklarında tazminat davası açılabilir.

Açıklanan hükümler, Hakimin vicdani kanaatindeki bağımsızlığını, yargı erkinin herhangi bir etki altında kalmamasını ve adalete güven duygusunun sarsılmamasını temin amacıyla Yasa’ya konulmuştur.

Yine bu amaçla, 14 Şubat 2011 tarihinde yürürlüğe giren 09 Şubat 2011 tarih ve 6110 sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” la, hakim ve savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri kararlar nedeniyle açılacak tazminat ve rücu davalarında yeni düzenlemeler getirilmiş ve hakimlerin hukuki sorumluluğuna ilişkin, Devletin sorumlu tutulacağı esası benimsenmiştir.

6110 sayılı Kanunun 14/1-a maddesiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 573. maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi;

“Hâkimlerin yargılama faaliyetlerinden dolayı… Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir…”

Şeklinde değiştirilmiş;

Aynı Kanunun 12. maddesiyle, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununa 93 üncü maddeden sonra gelmek üzere eklenen 93/A maddesinde ise;

“Hâkim ve savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar nedeniyle:

a) Ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir.

b) Kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk sebeplerine dayanılarak da olsa hâkim veya savcı aleyhine tazminat davası açılamaz.

…

Hâkim ve savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar nedeniyle Devlet aleyhine açılacak tazminat davaları ile rücu davalarında bu madde hükümleri; bu maddede hüküm bulunmayan hâllerde ise ilgisine göre Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uygulanır.”