muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/323, Karar No: 2022/706, Tarih: 08.11.2022

**Ceza Genel Kurulu         2020/323 E.  ,  2022/706 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : (Kapatılan) 14. Ceza Dairesi

Çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanıklar ..., ... ve ...’nün CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatlerine, sanık ...’ın çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan TCK’nın 103/2, 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca 13 yıl 4 ay hapis; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan aynı Kanun'un 109/2, 109/3-f, 109/5, 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis; cezalarıyla cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba ilişkin ... 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 11.07.2017 tarihli ve 285-282 sayılı hükümlerin katılan mağdure vekili, sanık ... ve müdafileri, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili ve katılan ... Top tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesince 24.10.2017 tarih ve 2024-2144 sayı ile sanık ... ve müdafiileriyle katılan ... Top'un istinaf istemlerine yönelik yapılan incelemede istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bu kararların da katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili ile sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesince 03.05.2018 tarih ve 578-3332 sayı ile;

"... 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 11.07.2017 gün ve 2016/285 Esas, 2017/282 Karar sayılı hükümlerle ilgili olarak katılan Bakanlık vekili Avukat ... tarafından da istinaf yoluna başvurulduğu halde Bölge Adliye Mahkemesince bu taleple ilgili inceleme yapılmadan karar verilmesi," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesince 19.06.2018 tarih 1533-1190 sayı ile katılan ... Top, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili, sanık ... ve müdafilerinin istinaf taleplerine yönelik olarak dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bu kararların da katılan mağdure vekili, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili ile sanık ... ve müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesince 09.01.2019 tarih ve 8252-125 sayı ile;

Bu kararların da katılan mağdure vekili, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili ile sanık ... ve müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesince 09.01.2019 tarih ve 8252-125 sayı ile;

"Sanıklar haklarında atılı suçlardan dolayı ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda kurulan hükümlerin istinaf incelemesini gerçekleştiren Bölge Adliye Mahkemesince vaki istinaf başvurusunun esastan ve düzeltilerek esastan reddine dair verilen kararın katılan mağdure vekili, sanık ... müdafii ile katılan Bakanlık vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine düzenlenen 04.10.2018 günlü tebliğnamede katılan mağdure vekili, sanık ... müdafii ile katılan Bakanlık vekilinin sanık ... hakkında kurulan hükümlere yönelik temyizleriyle ilgili görüş belirtilmesine rağmen katılan mağdure vekilinin diğer sanıklar Duygu, Süleyman ile Attila Oğuzhan haklarında kurulan hükümlere ilişkin temyizine dair herhangi bir görüş bildirilmediği anlaşıldığından, ek tebliğname tanzim edilmek suretiyle söz konusu eksiklik giderildikten sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine," karar verilmiş,

Anılan eksiklikliğin giderilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesince 12.12.2019 tarih ve 2093-13260 sayı ile;

"Bölge Adliye Mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınıp, 5271 sayılı CMK'nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren duruşmasız yapılan incelemede dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Katılan Bakanlık vekili ile katılan mağdure vekilinin sanıklar haklarındaki tüm suçlara yönelik ve sanık ... ile müdafisinin kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükme yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

"Bölge Adliye Mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınıp, 5271 sayılı CMK'nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren duruşmasız yapılan incelemede dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Katılan Bakanlık vekili ile katılan mağdure vekilinin sanıklar haklarındaki tüm suçlara yönelik ve sanık ... ile müdafisinin kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükme yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nın 294/1. maddesinde yer alan “Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.” şeklindeki düzenleme de gözetilerek yapılan değerlendirmede, katılan Bakanlık vekilinin temyiz dilekçesinde herhangi bir temyiz sebebi göstermediği ve sanık ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan hükmedilen cezanın miktar ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı CMK'nın 286/2-a. maddesi uyarınca ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmadığı ve katılan mağdure vekilinin ilk derece mahkemesinin 11.07.2017 gün ve 2016/285 Esas, 2017/282 sayılı Kararına yönelik istinaf başvurusu üzerine hükümleri değiştirmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine dair 24.10.2017 gün ve 2017/2024 Esas, 2017/2144 sayılı Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmemesi nedeniyle bozma sonrası hükümlerde değişiklik yapmayan Bölge Adliye Mahkemesinin 19.06.2018 gün ve 2018/1533 Esas, 2018/1190 Karar sayılı hükümlerini temyize hakkı bulunmadığının anlaşıldığı," isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 16.01.2020 tarih ve 75243 sayı ile;

"...5271 sayılı CMK'da kanun yollarına başvurma hakkı, her bir kanun yolu yönünden ayrı ayrı değil fakat CMK'nın 260. maddesinde genel bir dzüenleme ile belirlenmiş olup bu maddeye göre; Hâkim ve mahkeme kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar bu kararlar için kanunda öngörülen kanun yoluna başvurabilecektir. Sıfatla ilgili bu düzenleme dışında, her kanun yoluna özgü olarak, kararın kanun gereği kesin nitelikte olması, başvuru süresi, mercii ve şekline ilişkin olarak bu hakkın kullanımına ilişkin bazı kısıtlamalar getirilmiştir.

CMK'nın 298. maddesi 'Yargıtay, süresi içinde temyiz başvurusunda bulunulmadığını, hükmün temyiz edilemez olduğunu, temyiz edenin buna hakkı olmadığını ya da temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediğini saptarsa,  temyiz istemini reddeder.' şeklindeki düzenleme ile hangi hallerde temyiz isteminin reddien karar verileceğini düzenlemiştir. 1412 s. CMUK'nun 317. maddesinde de benzer şekilde temyiz dilekçesi ya da beyanın süresi içinde verilmemesi, hükmün temyiz edileme zolmasıı, temyiz edenin buna hakkı olmaması hallerinde Yargıtay'ın temyiz isteğini reddedeceği hükmü yer almıştır.

1412 s. CMUK döneminde, katılanın temyiz etmediği hükmün sanıkça temyizi üzerine bozulmasını müteakip katılanın yerel mahkemece verilen aynı nitelikte kararları temyiz ettiği ve Yargıtay'ın bu gibi durumlarda 317. maddedeki kriterler gözetielerek işin esasına girip inceleme yaptığı bilinmektedir. Burada sadece ilk hükmü katılan temyiz etmeediği için, aleyhe başkaca temyiz yoksa sanık yönünden ceza miktarı bakımından doğacak kazanılmış hakka işaret edilemkle yetinilerek hükmün aleyhe bozulması söz konusu olabilmiştir.

Diğer taraftan ilk derece mahkemesinin kararını değiştirmeyen istinaf kararını temyiz etmeyen katılanın, bozma sonrası yine ilk derece mahkemesinin kararını değiştirmeyen istinaf kararını temyiz edemeyeceğine dair yasada hiçbir düzenleme yoktur. Yasada olmayan ve bir hakkın kısıtlanmasını doğuran böyle bir istisnanın, yorum ile getirilmesi mümkün değildir. Katılanın kanun yollarına başvuru hakkını kaybetmesi ancak şikayetini geri alarak katılanı sıfatını kaybetmesi ile mümkündür. Bu nedenle katılan sıfatını kaybetmemiş Seda Top vekilinin ilkderece mahkemesinin kararının değiştirömeyen bozma sonrası verilmiş kararı da temyiz edebileceği düşüncesine varılmakla katılan ... Top vekili yönünden temyiz isteğinin reddine dair Yüksek daire kararına itiraz etmek gerekmiştir." görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesince 02.07.2020 tarih ve 922-2897 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; Bölge Adliye Mahkemesinin, Yerel Mahkeme tarafından verilen hükümlere yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair kararlarını temyiz etmeyen katılan mağdure vekilinin, Bölge Adliye Mahkemesince bozma üzerine verilen istinaf istemlerinin esastan reddine ilişkin kararları temyiz etmeye hakkı bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

İncelenen dosya kapsamından;

... Cumhuriyet Başsavcılığınca 08.11.2016 tarih ve 3570-246 sayı ile; sanıklar hakkında katılan mağdureye yönelik çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarını işlediklerinden bahisle kamu davası açıldığı,

... 1. Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 11.07.2017 tarih ve 285-282 sayı ile; sanıklar ..., ... ve ...’nün atılı suçlardan CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatlerine, sanık ...’ın çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan TCK’nın 103/2, 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca 13 yıl 4 ay hapis; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan aynı Kanun'un 109/2, 109/3-f, 109/5, 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis; cezalarıyla cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba karar verildiği,

Yerel Mahkemenin 11.07.2017 tarih ve 285-282 sayılı kararının katılan mağdure vekili, sanık ... ve müdafileri, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili ve katılan ... Top tarafından istinaf edildiği, ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesince 24.10.2017 tarih ve 2024-2144 sayı ile sanık ... ve müdafileri ile katılan ... Top'un istinaf istemlerine yönelik olarak yapılan incelemede istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve 27.11.2017 tarihinde katılan mağdure vekiline usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği ancak kararın katılan mağdure vekilince temyiz edilmediği, Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili ile sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza 03.05.2018 tarih ve 578-3332 sayı ile; katılan bakanlık vekilinin istinaf talebiyle ilgili olarak inceleme yapılmaması isabetsizliğinden bozulmasına karar verildiği,

Bozma sonrası anılan eksikliğin giderilerek ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesince 19.06.2018 tarih ve 1533-1190 sayı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği ve kararların katılan mağdure vekili, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili ile sanık ... ve müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Ceza Dairesince 12.12.2019 tarih ve 2093-13260 sayı ile; "katılan mağdure vekilinin ilk derece mahkemesinin 11.07.2017 gün ve 2016/285 Esas, 2017/282 sayılı Kararına yönelik istinaf başvurusu üzerine hükümleri değiştirmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine dair 24.10.2017 gün ve 2017/2024 Esas, 2017/2144 sayılı Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmemesi nedeniyle bozma sonrası hükümlerde değişiklik yapmayan Bölge Adliye Mahkemesinin 19.06.2018 gün ve 2018/1533 Esas, 2018/1190 Karar sayılı hükümlerini temyize hakkı bulunmadığı," gerekçesiyle katılan mağdure vekilinin temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi uyarınca reddine karar verildiği,

Anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusunda isabetli bir çözüme ulaşılabilmesi bakımından öncelikle adil yargılanma ilkesi ile istinaf ve temyiz kanun yollarına ilişkin genel bir değerlendirme yapılması yerinde olacaktır.

Anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusunda isabetli bir çözüme ulaşılabilmesi bakımından öncelikle adil yargılanma ilkesi ile istinaf ve temyiz kanun yollarına ilişkin genel bir değerlendirme yapılması yerinde olacaktır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde hüküm altına alınan "Adil yargılanma hakkı" hukukun üstünlüğü ile adalete erişimi koruyan ve kişilerin ceza muhakemesinin ilk aşaması olan soruşturmanın başından itibaren açık ve adil bir şekilde yargılanmalarını teminat altına alan mutlak bir hak olup kişilerin hukuk devleti kuralları içinde makul sürede yargılanmasını öngörür. Adil yargılanma hakkı hukuk devleti ilkesinin bir gereği olup bireyler için bir hak, devlet için ise bir görevdir. Adil yargılanma hakkının amacı, yargılamanın doğru, hakkaniyete uygun ve adil bir biçimde yerine getirilmesini sağlamaktır.

Adil yargılama, ceza muhakemesi hukukunda, sanığa ve mağdura tanınan hakların tümü ve insan hakları ihlal edilmeden yapılan yargılama olarak tanımlanmakta olup soruşturma ve kovuşturma evrelerinin tamamında geçerli olan bir hak olarak karşımıza çıkmaktadır. Daha önce soruşturma veya kovuşturmaya tabi tutulmuş olan bireyin, aynı fiilden dolayı tekrar soruşturmaya veya kovuşturmaya tabi tutulması ve hatta buna tabi tutulabileceği endişesi taşıması adil yargılanma hakkı ilkesine aykırılık oluşturmaktadır. Adil yargılanma hakkının bir uzantısı olan adalete erişim bir hak olarak kabul edilmektedir (Coulon, Jean-Marie/Roche, Marie-Anne Frison: 'Le Droit D’Accès à la Justice', Sous La Direction de Rémy Cabrillac/Marie-Anne Frison-Roche ve Thierry Revet, Les Libertés et Droits Fondamentaux, Dalloz, Paris 2001, s.437 vd.). Adalete erişim konusundaki bir çalışmada, yeni yasa, yeni yargıç ve yeni yargı etiğine dikkat çekilmektedir (Coulon, Jean-Marie/Roche, Marie-Anne Frison, 2001, s.438, dipnot:1’de, E.Michelet: Nouveau Code, Nouveau Juge, Nouvelle Éthique, in Mélanges R.Perrot, Dalloz, 1996, pp.277-297.). Adalete erişim bir hak olduğu için, bu hakkın kullanımı yoluyla yasanın yorumu, anlaşılabilirliği ve dolayısıyla yararlanılabilirliği sağlanmakta, içtihatlar bu şekilde oluşmaktadır. Adalete erişim hakkı, yargıya başvurma (dava açma), güvence oluşturan yasa yollarına başvurma ve yargı kararının uygulanmasının sağlanmasını isteme haklarını güvenceye almaktadır (Coulon, Jean-Marie/Roche, Marie-Anne Frison, 2001, s.446-449.). Temyiz yasa yolu, erişim hakkının adli yargıda zirveye ulaşmasını sağlamaktadır.

Yargılama makamlarının verdikleri kararlarda bir aykırılık veya yanılma olması durumunda bu hataları giderme yetkisi "kanun yolu" adı verilen denetim ile sadece yargılama makamları tarafından yapılabilir. Kanun yolu, aykırılıkları gidermek ve isabetli karar verilmesini sağlamak bakımından, sanık ve katılan için olduğu kadar toplum için de büyük bir teminat olduğundan, bir insan hakkıdır (Feridun Yenisey - ... Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, 5. Baskı, Seçkin Yayınevi, ... 2017, s. 859, 860).

Yargılama makamlarının verdikleri kararlarda bir aykırılık veya yanılma olması durumunda bu hataları giderme yetkisi "kanun yolu" adı verilen denetim ile sadece yargılama makamları tarafından yapılabilir. Kanun yolu, aykırılıkları gidermek ve isabetli karar verilmesini sağlamak bakımından, sanık ve katılan için olduğu kadar toplum için de büyük bir teminat olduğundan, bir insan hakkıdır (Feridun Yenisey - ... Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, 5. Baskı, Seçkin Yayınevi, ... 2017, s. 859, 860).

Bu anlayışa paralel olarak, Anayasa’nın 36. maddesinde, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu vurgulanmış, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinde de yargılamada sanığa tanınması gereken asgari haklar belirtilerek adil yargılanma hakkının kapsamı belirlenmiştir.

Aynı şekilde, 25.03.2016 tarihi itibarıyla iç hukukumuzun bir parçası hâline gelen Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) Ek 7 numaralı Protokolü’nün "Cezai Konularda Temyiz Hakkı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında;

"Mahkeme tarafından ceza gerektiren bir suç nedeniyle mahkûm edilen herkes, mahkûmiyetinin veya hükmolunan cezanın yüksek bir mahkeme tarafından yeniden incelenmesini sağlama hakkına sahiptir. Bu hakkın kullanımı, kullanımın dayanakları dâhil kanunla düzenlenir." hükmüyle ilgili kişinin hakkında kurulan hükmü daha yüksek bir mahkemeye inceletme hakkının bulunduğu belirtilmiştir.

07.10.2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 25 ve geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan bölge adliye mahkemeleri, 07.11.2015 tarihli ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği üzere 20.07.2016 tarihinde tüm yurtta göreve başlamıştır. Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte istinaf kanun yolu uygulamaya girmiş, böylece ülkemizde fiilen üç dereceli yargı sistemine geçilmiştir. İstinaf, ilk derece mahkemelerinin henüz kesinleşmemiş hükümlerinin hem maddi hem de hukuki yönden denetlenmesi için kabul edilmiş olan olağan bir kanun yolu olup ikinci derecedir. 5235 sayılı Kanun'un 3. maddesinde de istinaf incelemesi yapacak olan bölge adliye mahkemelerinin “adli yargı ikinci derece mahkemeleri” olduğu açıkça belirtilmiştir. İstinaf kanun yolunda ilk derece mahkemesinin hükmü, hem delillerin tespiti, değerlendirilmesi ve sübut konusundaki hatalar yönünden hem de sabit kabul edilen olaylara hukuk normları uygulanırken hata yapılıp yapılmadığı yönünden incelenir.

1412 sayılı CMUK'da ise olağan kanun yolları olarak itiraz ve temyize yer verilmişken, 5271 sayılı CMK'da itiraz, istinaf ve temyiz olağan kanun yolları olarak düzenlenmiştir.

1412 sayılı CMUK'da ise olağan kanun yolları olarak itiraz ve temyize yer verilmişken, 5271 sayılı CMK'da itiraz, istinaf ve temyiz olağan kanun yolları olarak düzenlenmiştir.

Kesinleşmemiş kararlara karşı başvurulan olağan kanun yollarından olan itiraz incelemesinde de hem maddi hem de hukuki sorun incelenir. İtiraz, hâkim kararları ile kanunun gösterdiği hâllerde mahkeme kararlarına karşı başvurulan bir kanun yolu olup kararına itiraz edilen hâkim veya mahkeme itirazı yerinde görürse kararı düzeltir. İstinaf kanun yolunda ise kararı veren ilk derece mahkemesi istinaf istemini yerinde görse bile bu kararını düzeltemez.

Temyiz ise kural olarak bölge adliye mahkemesi ceza daireleri tarafından verilen hükümlerle, bu dairelerin hükme esas teşkil eden ara kararlarına ve 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İşbirliği Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca iade taleplerine ilişkin ağır ceza mahkemeleri tarafından verilen kararlara karşı başvurulan bir olağan kanun yoludur. Bu kanun yoluna başvurulduğunda uyuşmazlık konusunda hüküm mahkemesinden başka bir yargı merci bakmaktadır. Temyizde hükümler hukuki yönden, yani fiilin suç oluşturup oluşturmadığı, fiilin hangi suçu oluşturduğu, nasıl yargılama yapıldığı, delillerin nasıl değerlendirildiği, gerekçenin dosya kapsamına uygun olup olmadığı, hükmün doğru oluşturulup oluşturulmadığı ve diğer hukuka aykırılık hâllerinin mevcut olup olmadığı yönlerinden incelenir. Temyiz kanun yolu hukuki meseleye ilişkin hukuka aykırılıkları çözmek için kabul edildiğinden "hukuki derece" yoludur.

Tüm bu kanun yollarının amacı, somut olayda doğru hukuki karara ulaşılmasıdır. Alt derece mahkemelerince verilen kararların üst derece mahkemelerince denetlenmesi, somut olayda kararın doğruluğunu güvence altına aldığı gibi içtihat birliğinin sağlanmasına da katkıda bulunmaktadır.

Bu aşamada uyuşmazlık konusunda isabetli bir çözüme ulaşılabilmesi bakımından temyiz başvuru koşulları, usulü ve başvuru üzerine yapılacak işlemlerin ayrıntılı bir şekilde irdelenmesi gerekmektedir.

CMK’nın "Kanun yollarına başvurma hakkı" başlıklı 260. maddesi;

"(1) Hâkim ve mahkeme kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yolları açıktır.

(2) Ağır ceza mahkemelerinde bulunan Cumhuriyet savcıları, ağır ceza mahkemesinin yargı çevresindeki asliye ceza mahkemelerinin; bölge adliye mahkemesinde bulunan Cumhuriyet savcıları, bölge adliye mahkemelerinin kararlarına karşı kanun yollarına başvurabilirler.

(3) Cumhuriyet savcısı, sanık lehine olarak da kanun yollarına başvurabilir.",

CMK’nın "Temyiz istemi ve süresi" başlıklı 7035 sayılı Kanun’un 21. maddesiyle değişik 291. maddesi;

(2) Ağır ceza mahkemelerinde bulunan Cumhuriyet savcıları, ağır ceza mahkemesinin yargı çevresindeki asliye ceza mahkemelerinin; bölge adliye mahkemesinde bulunan Cumhuriyet savcıları, bölge adliye mahkemelerinin kararlarına karşı kanun yollarına başvurabilirler.

(3) Cumhuriyet savcısı, sanık lehine olarak da kanun yollarına başvurabilir.",

CMK’nın "Temyiz istemi ve süresi" başlıklı 7035 sayılı Kanun’un 21. maddesiyle değişik 291. maddesi;

"(1) Temyiz istemi, hükmün açıklanmasından itibaren on beş gün içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylattırılır. Tutuklu bulunan sanık hakkında 263 üncü madde hükmü saklıdır.

(2) Hüküm, temyiz yoluna başvurma hakkı olanların yokluğunda açıklanmışsa, süre tebliğ tarihinden başlar.",

"Temyiz başvurusunun içeriği" başlıklı 294. maddesi;

"(1) Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.

(2) Temyiz sebebi, ancak hükmün hukukî yönüne ilişkin olabilir.",

"Temyiz gerekçesi" başlıklı 295. maddesi;

"(1) Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir. Cumhuriyet savcısı temyiz dilekçesinde, temyiz isteğinin sanığın yararına veya aleyhine olduğunu açıkça belirtir.

(2) Temyiz, sanık tarafından yapılmış ise, ek dilekçe kendisi veya müdafii tarafından imza edilerek verilir.

(3) Müdafii yoksa sanık, tutanağa bağlanmak üzere zabıt kâtibine yapacağı bir beyanla gerekçesini açıklayabilir; tutanak hâkime onaylatılır. Sanığın yasal temsilcisi ve eşi hakkında 262 nci madde, tutuklu sanık hakkında ise 263 üncü madde hükümleri saklıdır.",

"Temyiz isteminin kabule değer sayılmamasından dolayı hükmü veren mahkemece reddi" başlıklı 296. maddesi;

"(1) Temyiz istemi, kanunî sürenin geçmesinden sonra yapılmış veya temyiz edilemeyecek bir hüküm temyiz edilmiş veya temyiz edenin buna hakkı yoksa, hükmü temyiz olunan bölge adliye veya ilk derece mahkemesi bir karar ile temyiz istemini reddeder.

(2) Temyiz eden, ret kararının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde Yargıtaydan bu hususta bir karar vermesini isteyebilir. Bu takdirde dosya Yargıtaya gönderilir. Ancak, bu nedenden dolayı hükmün infazı ertelenemez.",

"Temyiz isteminin reddi" başlıklı 298. maddesi;

"Yargıtay, süresi içinde temyiz başvurusunda bulunulmadığını, hükmün temyiz edilemez olduğunu, temyiz edenin buna hakkı olmadığını ya da temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediğini saptarsa, temyiz istemini reddeder.",

Hükümlerini içermektedir.