muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/6076, Karar No: 2022/652, Tarih: 16.02.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/6076 E.  ,  2022/652 K.**

**"İçtihat Metni"**

İlk Derece Mahkemesi : Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.11.2020 tarih ve 2020/216 - 2020/333 sayılı kararı

Suç : 6415 sayılı Terörizmin finansanının önlenmesi hakkındaki Kanuna muhalefet

Hüküm : 6415 sayılı Kanunun 4/1, TCK’nın 43/1, 62, 53/1-2-3, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet kararına ilişkin İstinaf başvurusunun esastan reddine

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Sanık müdafiilerinin duruşmalı inceleme talebinin yasal şartları oluşmadığından CMK'nın 299. maddesi gereğince REDDİNE,

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Dairemizin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Örgüt üyesi, örgüt amacını benimseyen, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olan ve bu suretle verilecek görevleri yerine getirmeye hazır olmak üzere kendi iradesini örgüt iradesine terk eden kişidir. Örgüt üyeliği, örgüte katılmayı, bağlanmayı, örgüte hakim olan hiyerarşik gücün emrine girmeyi ifade etmektedir. Örgüt üyesi örgütle organik bağ kurup faaliyetlerine katılmalıdır. Organik bağ, canlı, geçişken, etkin, faili emir ve talimat almaya açık tutan ve hiyerarşik konumunu tespit eden bağ olup, üyeliğin en önemli unsurudur.

Örgüte yardımda veya örgüt adına suç işlemede de, örgüt yöneticileri veya diğer mensuplarının emir ya da talimatları vardır. Ancak örgüt üyeliğini belirlemede ayırt edici fark, örgüt üyesinin örgüt hiyerarşisi dahilinde verilen her türlü emir ve talimatı sorgulamaksızın tamamen teslimiyet duygusuyla yerine getirmeye hazır olması ve öylece ifa etmesidir.

Silahlı örgüte üyelik suçunun oluşabilmesi için örgütle organik bağ kurulması ve kural olarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gerektiren eylem ve faaliyetlerin bulunması aranmaktadır. Ancak niteliği, işleniş biçimi, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, örgütün amacı ve menfaatlerine katkısı itibariyle süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk özelliği olmasa da ancak örgüt üyeleri tarafından işlenebilen suçların faillerinin de örgüt üyesi olduğunun kabulü gerekir. Örgüte sadece sempati duymak ya da örgütün amaçlarını, değerlerini, ideolojisini benimsemek, buna ilişkin yayınları okumak, bulundurmak, örgüt liderine saygı duymak gibi eylemler örgüt üyeliği için yeterli değildir (Evik, Cürüm işlemek için örgütlenme, Syf 383 vd.).

Örgüt üyesinin, örgüte bilerek ve isteyerek katılması, katıldığı örgütün niteliğini ve amaçlarını bilmesi, onun bir parçası olmayı istemesi, katılma iradesinin devamlılık arz etmesi gerekir. Örgüte üye olan kimse, bir örgüte girerken örgütün kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla kurulan bir örgüt olduğunu bilerek üye olmak kastı ve iradesiyle hareket etmelidir. Suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olmak suçu için de saikin "suç işlemek amacı" olması aranır (Toroslu özel kısım syf. 263-266, Alacakaptan Cürüm İşlemek İçin Örgüt syf. 28, Özgenç Genel Hükümler syf.280).

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

2018-2020 yılları arasında farklı tarihlerde etkisiz hale getirilen PKK/KCK terör örgütü mensuplarından ele geçirilen evraklar üzerinde yapılan incelemelerden ve Mervan kod isimli ...'ın soruşturma aşamasında verdiği beyanlardan; sanığın Baver kod ismiyle değişik tarihlerde birden fazla kez giyim eşyası, temel gıda malzemeleri, yakıt, vs. gibi ürünleri temin ettiği ve bunları PKK/KCK terör örgütü mensuplarının kış üstlenmesi yaptıkları Adıyaman İli, Gerger ilçesi sınırları içerisinde bulunan bölgeye taşıyarak örgüt üyelerine teslimini sağladığı anlaşılmakla, sanığın kod adı kullanmak, örgüt üyeleri ile sürekli irtibat halinde olmak ve onlara malzeme ve lojistik destek sağlamak şeklindeki eylemlerinin, örgüt hiyerarşisine dahil olduğunu gösterir biçimde çeşitlilik, devamlılık ve yoğunluk içermesi karşısında 6415 sayılı terörizmin finansmanının önlenmesi hakkındaki Kanuna muhalefet olarak kabul edilmesine yasal olanak bulunmadığı ancak, söz konusu fiilinin silahlı terör örgütüne üyelik suçunu oluşturacağı,

Yine karardan sonra dosya içerisine giren Abdullah Sağır’ın beyanları ve beyanında adı geçen Bilal Kapçak’ın sanığın örgütsel faaliyetlerine ilişkin varsa diğer beyanları temin edilerek CMK'nın 217. maddesi uyarınca duruşmada okunup tartışılması, gerekirse adı geçen şahısların tanık olarak dinlenmesinden sonra sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken yetersiz belgelere dayanarak eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin bilgi için Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.02.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12002, Karar No: 2014/6199, Tarih: 15.05.2014

**9. Ceza Dairesi         2013/12002 E.  ,  2014/6199 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : İftira

Hüküm : 1- TCK'nın 267/1, 269/2, 62/2, 50/1-a, 52/2. maddeleri uyarınca mahkumiyet

2- TCK'nın 267/1, 62/1, 50/1-a, 52/2. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- Sanığın, katılan ...'a yönelik iftira suçundan kurulan hükme ilişkin incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

2- Sanığın, katılan ...'a yönelik iftira suçundan kurulan hükme ilişkin temyize gelince;

Sanığın 05.09.2011 tarihli Cumhuriyet Başsavcılığına verdiği dilekçesinde belirttiği ...'ın kendine ait otları biçme girişiminde bulunması nedeniyle gerekli tedbirin alınması gerektiği şeklindeki şikayetinin atılı suçun unsurlarını oluşturmayacağı gözetilmeden yüklenen suçtan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 15.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2656, Karar No: 2013/7378, Tarih: 04.12.2013

**1. Ceza Dairesi         2013/2656 E.  ,  2013/7378 K.**

**"İçtihat Metni"**

(KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİ)

İSTEM: ..., canavarca his sevkiyle veya işkence ile öldürme suçlarından faili meçhul şüpheliler hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 13/07/2012 tarihli ve 2012/8570, 2012/22160 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... Ağır Ceza Mahkemesinin 22/11/2012 tarihli ve 2012/1832 değişik ... sayılı kararın verilmesi nedeniyle dosyanın yapılan incelenmesi sonucunda;

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 3. maddesinde hiç kimse işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza ve işlemlere tabi tutulamayacağının; 2. maddesinde herkesin yaşam hakkının yasa ile korunacağı ve yasanın ölüm cezası ile cezalandırdığı bir suçtan dolayı hakkında mahkemece hükmedilen bir cezanın yerine getirilmesi dışında hiç kimsenin kasten öldürülmeyeceğinin, 15/2. maddesinde ise savaş halinde dahi sözleşmenin 2. ve 3. maddelerinde belirtilen yaşam hakkı ile işkence, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza ve işlemlere tutulmama hakkının ihlal edilemeyeceğinin vurgulandığı; 12 Eylül 1980 Askeri Darbesinin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 1961 Anayasası'nın 65/son maddesinde usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmaların kanun hükmünde olduğu, bunlar hakkında 149'ncu ve 151'nci maddeler gereğince Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağının belirtildiği; 1982 Anayasası'nın; 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti ... adalet anlayışı içinde, insan haklarına ..., ... sosyal bir hukuk devletidir.", 90/son maddesinde, "usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası anlaşma hükümleri esas alınır" biçiminde düzenlemelerin bulunduğu görülmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin, AİHS'nin 2. ve 3. maddeleri anlamında etkili soruşturmadan anladığı, soruşturmanın bu türden temel hakları ihlal eden kişilerin tespiti ve cezalandırılması konusunda sonuca götürür nitelikte olmasıdır. Bu bağlamda, "soruşturma organları, yeterli suç şüphesi olan bir olay kendilerine

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin, AİHS'nin 2. ve 3. maddeleri anlamında etkili soruşturmadan anladığı, soruşturmanın bu türden temel hakları ihlal eden kişilerin tespiti ve cezalandırılması konusunda sonuca götürür nitelikte olmasıdır. Bu bağlamda, "soruşturma organları, yeterli suç şüphesi olan bir olay kendilerine

iletildiğinde ivedi bir şekilde hareket ederek suç delillerini toplayıp muhafaza altına almalı, kamuoyunun soruşturma organlarına olan güvenini korumak için soruşturmanın gerektirdiği dikkat ve özen gösterilerek hareket edilmeli, yasadışı eylemlere tolerans gösterildiği şeklinde veya suç ortaklığı izlemini verir şekilde davranmamalı, soruşturmalar suça karışanlardan bağımsız bir organ tarafından ve suçtan zarar görenlerin katılımı sağlanarak yürütülmeli, makul sürede sonuçlandırılmalı ve yaşam hakkını ihlal ettiği iddia edilen ve işkence ve kötü muamele iddialarıyla suçlanan kamu görevlileri af ve zamanaşımından yararlandırılmamalıdır." (... .../Türkiye, no 32446/96, 2 Kasım 2004, ş 55, Okkalı/Türkiye, no 52067/99, 17 Ekim 2006, ş 76; .... ... .../Türkiye, no 27566/06, 30 Kasım 2010, ş sı; ve benzeri ile ilgili AİHM'sinin kararları...).

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde yer alan temel hak ve hürriyetlere ilişkin hükümler, iç hukukta doğrudan uygulama özelliğine sahip hukuk normları olup bu hükümler Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin yorumladığı şekilde anlaşılmalı ve uygulanmalıdır. Anasaya'nın 90. maddesine göre söz konusu sözleşme iç hukuktaki yasaların üzerinde olup, yasalardaki zaman aşımına ilişkin hükümlerde buna dahildir. Dolayısıyla, soruşturma konusu olayda, zamanaşımı ile ilgili olarak doğrudan Avrupa İnsan Hakları Sözleşme'sinin yaşama hakkı ve işkence yasağına ilişkin 2. ve 3. maddeleri gözetilmeli ve kovuşturma bu esaslar çerçevesinde yapılmalıdır.

Sonuç olarak, 1982 ve 1961 Anasayalarındaki düzenlemeler ile AİHS ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin yerleşmiş içtihatları dikkate alındığında, kamu görevlilerinin faili olduğu yaşam hakkının ihlali, işkence ve kötü muamele suçlamalarında zamanaşımına ilişkin hükümlerin uygulanamayacağı gözetilmeden itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesi isabetsizliğinden sözedilerek, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 26.04.2013 tarih ve 27397 sayılı istemlerine dayanılmak suretiyle anılan kararın, 5271 sayılı CMK.nun 309. maddesi gereğince kanun yararına bozulmasına ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20.05.2013 tarih ve 156092 sayılı tebliğnamesine bağlı dosyası Dairemize gönderilmekle okundu, gereği konuşulup düşünüldü:

TÜRK MİLLETİ ADINA

I.) OLAY: Faili meçhul şüpheliler hakkındaki dosya kapsamından;

1/1- ... Cumhuriyet Başsavcılığı (CMK 250. madde ile yetkili ve görevli) 28.02.2012 tarihli ve soruşturma no 2012/125, karar no 2012/127 sayılı görevsizlik

TÜRK MİLLETİ ADINA

I.) OLAY: Faili meçhul şüpheliler hakkındaki dosya kapsamından;

1/1- ... Cumhuriyet Başsavcılığı (CMK 250. madde ile yetkili ve görevli) 28.02.2012 tarihli ve soruşturma no 2012/125, karar no 2012/127 sayılı görevsizlik

kararı ile; mağduru..., müştekileri 1) ... ..., 2) ...,3) Cuma Özkan, 4) ... Kaya, 5) Songül Canpolat, 6) ... Ekber Baytemur, 7) Mulla Mike, 8) ... Yazer, 9) ... Polat, 10) Gaffar ...'dan oluşan kişilerin, 12 Eylül 1980 askeri darbesiyle ülke yönetimiyle el koyan askeri idarenin gözaltına alınan, tutuklanan, yargılanan zanlıların ''işkence ve kötü muamele, işkence sonucu adam öldürme" fiillerine maruz kaldıklarına ilişkin yakınmalarının suç yeri itibariyle ... Cumhuriyet Başsavcılığının yetki alanında bulunduğundan bahisle yetkisizlik ve görevsizlik kararı vermiştir.

1/2- ... Cumhuriyet Başsavcılığı 13.07.2012 tarihli ve 2012/8570-22160 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararında;

Müştekilerden ... ..., kardeşi maktul...'in dürüst ve adil olmayan yargılama sonucu ... ... 2 nolu Askeri Mahkemesinin 1981/71 esas, 17.02.1981 tarihli kararı ile ölüm cezasına mahkum edildiği, kararın kesinleşmesini müteakiben hükümlünün 10.06.1981 tarihinde idam cezasının infaz edildiğinden bahisle şikayetçi olduğu;

Müşteki ... ... ise, şikayetlerinde, ...'ın 02.10.1980 tarihinde ... ilinde sokakta vurulduğunu; ... İndaş'ın kaldığı evde kolluk mensuplarınca kurşunlanarak ve bombalanarak öldürüldüğü; ...'nin 12.05.1982 tarihinde Emniyette gözaltına iken kolluk görevlilerince işkence edilerek öldürüldüğü açıklanmak suretiyle şikayetlerini belirtmiş iselerde;

Müşteki ... ve Cuma Özkan'a yönelik işkence ve kötü muamelenin yapıldığı tarihte 765 sayılı Türk Ceza Kanununun yürürlükte olduğu, dolayısıyla 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7/2 maddesindeki "suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz edilir ilkesi gereğince;

765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 450 maddesinde yazılı canavarca bir his sevki ile veya işkence ve tazip ile öldürme suçunun üst sınırının ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezası olması, bu suçun aynı yasanın 102/1 maddesi gereğince 20 yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunması, bu nedenle müştekiler ... ...'ın suçlamalarının kabulü halinde dahi şüpheli ve şüphelilerinin üzerine atılı olan suçun zamanaşımı süresinin dolduğu;

765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 243. maddesinde yazılı işkence veya kötü muamele suçunun cezasının üst sınırının 8 yıl ağır hapis cezasını içermesi, bu suçun

765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 243. maddesinde yazılı işkence veya kötü muamele suçunun cezasının üst sınırının 8 yıl ağır hapis cezasını içermesi, bu suçun

da aynı kanunun 102/3 maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olması, bu itibarla müştekiler...'na yönelik fiillerin kabulü halinde dahi şüpheli veya şüphelilerin üzerlerine atılı olan suçun zamanaşımı süresi dolduğu anlaşılmış bulunduğundan, şüpheli veya şüpheliler hakkındaki şikayetler ile ilgili olarak zamanaşımının dolması nedeniyle kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına, kararın şikayetçilere tebliğine, biçiminde karar verildiği;

1/3- İtiraz üzerine inceleme yapan ... Ağır Ceza Mahkemesi, 22.11.2012 tarihli, 2012/1832 değişik ... sayılı kararı ile;

... Cumhuriyet Başsavcılığının 13.07.2012 tarihli, 2012/8570-22160 sayılı kararında herhangi isabetsizlik bulunmadığı, kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğundan, şikayetçi ... ve şikayetçi ... ... vekilinin itirazlarının reddine karar verildiği;

1/4- Müşteki ...'nun, 31.12.2012 tarihli dilekçesi ile adıgeçen 1/2 ve 1/3. fıkralarındaki kararlarının Yargıtay ilgili Ceza Dairesince bozulmasına karar verilmesini talep ettiği;

Diğer şikayetçiler ve şikayetçi vekillerinin red kararına yönelik kanun yararına bozma taleplerinde bulunmadıkları;

1/5- ... Cumhuriyet Başsavcılığı, bu aşamalarda geçen işlemler hakkında olağan üstü kanun yolu olan kanun yararına bozma talebinde bulunan şikayetçi ...'nun isteminin reddine karar verilmesi yönünde düşünce (mütala) açıklamasında bulunduğu;

Dosya kapsamından anlaşılmıştır.

II.) KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNE İLİŞKİN UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI:

Şikayetçi ...'nun 12 Eylül 1980 tarihinde gerçekleşen askeri darbe döneminde gözaltında iken, güvenlik güçleri tarafından işkence ve kötü muameleye maruz kaldığına ilişkin suçlamalarının 30 yıl sonra ileri sürülmesinde iç hukuk hükümleri ve AİHS hükümleri çerçevesinde suçun zamanaşımının uğrayıp uğramayacağı noktasında düğümlenmektedir.

III.)HUKUKSAL DEĞERLENDİRME:

Uluslararası nitelikteki İnsan Hakları belgelerinde (normlarında), varılan ortak yargı: Ceza sorumluluğunda zamanaşımı kuralının, insanlığa karşı soykırım suçları ile barışa karşı suç işleyenler ve savaş suçlarında suçlu bulunanlara uygulanamayacağı yönündedir.

Gerek ulusal (iç) hukuk, gerekse uluslararası (dış) hukuk normların tamamında ortak temel kavramların kabul gördüğü tartışma dışıdır.

Türkiye Cumhuriyeti Devleti Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini 18.05.1954 tarihinde onaylamıştır. Yine Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Avrupa İnsan Hakları Komisyonu (Mahkemesi), bireysel başvuru hakkını 1987 yılında kabul etmiştir.

Gerek ulusal (iç) hukuk, gerekse uluslararası (dış) hukuk normların tamamında ortak temel kavramların kabul gördüğü tartışma dışıdır.

Türkiye Cumhuriyeti Devleti Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini 18.05.1954 tarihinde onaylamıştır. Yine Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Avrupa İnsan Hakları Komisyonu (Mahkemesi), bireysel başvuru hakkını 1987 yılında kabul etmiştir.

2004 yılında yapılan Anayasa değişikliği öncesinde, 1982 Anayasasında uluslararası sözleşmelerin, iç hukuktaki yeri konusunda açık hükümler olmadığından, uygulamada belirsizlikler yaşanmıştır. Anayasa Mahkemesi (AYM) çeşitli kararlarında, uluslararası sözleşme hükümlerinin, iç hukuktaki yasalarla eş değerde olduğunu kabul etmiştir. Sözleşmeleri, yasaların üstünde görmemiştir. Uluslararası anlaşmaların yasa ile eş değerde olduğu, iki yasa kuralının çatışması halinde, hangi ilkeler uygulanıyor ise uluslararası sözleşme ile bir yasa kuralı çatıştığında aynı kuralların uygulanacağını öngörmüştür.

2004 Anayasa değişikliği ile temel hak ve hürriyetlere ilişkin uluslararası sözleşmeler, yasalara nazaran öncelikle uygulama imkanı bulmuştur.

07.05.2004 tarih ve 5170 sayılı Yasa ile Anayasa'nın 90. maddesine yapılan ekleme ile; temel hak ve hürriyetlere ilişkin uluslararası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi halinde, ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda uluslararası andlaşmaların esas alınacağını öngörmüştür. Böylece, bu düzenlemeye kadar uluslararası sözleşme ile getirilen hükümlerin ulusal mahkemelerce uygulanabilmesi için ayrıca TBMM tarafından kanunlaştırılması gerekirken, düzenlemeden sonra bu ikici (düalist) sistem terkedilerek, sözleşmenin doğrudan uygulanabilmesine imkan sağlayan tekli (monist) sistem getirilmiştir.

Anayasa'nın 138. maddesine göre, hakimler kararlarında Anayasa'ya, kanuna ve hukuka uygun hüküm vermektedirler. Anayasa'nın 90/5 maddesine göre ise, "usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir." Bu sebeple; hakimler Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini, ulusal kanun gibi kabul etmek ve ona göre karar vermek durumundadırlar. 07.05.2009 tarihinde kabul edilen 5170 sayılı Kanunla Anayasa'nın 90/5 fıkrasına eklenen 3. tümceye göre, uluslararası andlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi halinde çıkabilecek uyuşmazlıklarda; milletlerarası andlaşmaların uygulanacağı yönündeki düzenleme, uygulamada doğan tereddütleri, belirsizlikleri ortadan kaldırmıştır.

Bu durum karşısında, "özel kanun, genel kanun; önceki kanun, sonraki kanun" gibi ilkeler artık önemini yitirmiştir.

Bu düzenlemelerden sonra, Anayasa'nın 90. maddesinin son fıkrası gereğince usulüne göre onaylanmış AİHS ve Eki protokollerin hükümlerinin kanun ile çatışması halinde artık sözleşme ve ek protokollerin esas alınacağı netleşmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında; Bir kamu görevlisi, A.İ.H.

Bu durum karşısında, "özel kanun, genel kanun; önceki kanun, sonraki kanun" gibi ilkeler artık önemini yitirmiştir.

Bu düzenlemelerden sonra, Anayasa'nın 90. maddesinin son fıkrası gereğince usulüne göre onaylanmış AİHS ve Eki protokollerin hükümlerinin kanun ile çatışması halinde artık sözleşme ve ek protokollerin esas alınacağı netleşmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında; Bir kamu görevlisi, A.İ.H.

Sözleşmesinin 2. ve 3. maddelerine aykırılıktan (ihlalden) suçlandığında, yargılamasında dava zamanaşımının esas alınamayacağı, özel ve genel af uygulanmasına izin verilemeyeceği vurgulanmıştır. (Bkz. ... ...'ın Türkiye'ye karşı açtığı dava no 32446/96, 55. parağraf, 2 Kasım 2004, Okalı'nın Türkiye'ye karşı açtığı dava no 52067/99, 76. parağraf, CEDH, 2006 yılı)

Müşteki ... ...'in vekilinin idam edilen...'in ... ... 2 nolu Askeri Mahkemesinin 17.02.1981 tarih ve 1981/71 esas sayılı kararı ile idama (ölüm cezası) mahkum edilmesi, kararının onanması sonucu 10.06.1981 tarihinde idam kararı infaz edilmiştir.

Bu durum AİHS'nin 2. maddesinin "Herkesin yaşam hakkı yasa tarafından korunacaktır." bu tümceden sonra gelen "Hiçkimse yasanın ölüm cezası ile cezalandırdığı bir suçtan dolayı bir MAHKEME TARAFINDAN HÜKMEDİLEN CEZANIN İNFAZ EDİLMESİ DIŞINDA yaşamından yoksun bırakılmayacaktır." düzenlemesi karşısında iddianın yasal mesnedi bulunmayacaktır. ... Mahkemesinin ölüm cezası kararının adil olup olmadığı ile evrensel hukuk kaidelerine uygun olup olmaması, ileri sürülen itiraz çerçevesinde değerlendirme konusu dışında bulunmaktadır. ... itibariyle; ölüm cezası bağımsız bir mahkeme kararı sonucu gerçekleşmiştir.

Bu itibarla; somut olayda AİHS.nin 2. maddesinin ihlalinden sözetmek mümkün değildir. Kaldı ki, Türkiye Cumhuriyeti ölüm cezasını "2001 yılında kısmen, 2004 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile de her koşulda kaldırmıştır." Anayasa'nın 38/8 maddesine göre; "ölüm cezası verilemez." Bu iyileştirme ile AİHS'nin Ek 6 ve 13. protokollerine uyum sağlanması için gerçekleştirilmiştir.

İdam edilen... olayının, CMK.nun 309. maddesine konu edilmesi bu nedenle mevzuata uygun görülmemiştir.

Bu istemin, gerek dava zamanaşımı olgusu (30 yıl sonra), gerek AİHS.nin 2. maddesi, gerekse iç hukuk hükümleri uyarınca dinlenilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümleri ve Eki protokollerde; sözleşmenin 2. ve 3. maddelerine ilişkin ihlallerden, suçun işlenmesinden itibaren dava zamanaşımı uygulanmayacağına ilişkin açık bir hüküm mevcut değildir. Ancak, 1949 tarihli Cenevre Sözleşmesinde belirtilen "savaş suçları" ve "insanlığa karşı suçlar" bakımından dava zamanaşımı uygulanmayacağı öngörülmüştür.

İşkencenin yasaklanması ve yaşam hakkının korunması konularında; iç hukuktaki yasal düzenlemeleri, iki aşamada tesbit etmek gerekir. İç hukukumuzda; 7.5.2004 tarihinde Anayasa'nın 90/5 maddesinin 3. tümcesine kadar olan evrede; suç