muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/808, Karar No: 2021/2536, Tarih: 01.11.2021

**7. Hukuk Dairesi         2021/808 E.  ,  2021/2536 K.**

**"İçtihat Metni"**

7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemes

Taraflar arasındaki muhdesatın aidiyetinin tespiti, temliken tescil ve 2. kademede tazminat davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davacı vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir.

1) Bu kanun değişikliğine göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanunun 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligat, öncelikle bilinen veya gösterilen en son adresine, mavi renkli zarf kullanılmaksızın ve adres kayıt sistemindeki adres olduğuna ilişkin şerh verilmeksizin Kanunun 10. maddesine göre normal bir şekilde çıkarılmalıdır. Muhatabın bu adreste bulunmaması durumunda, tebliğ memurunca Kanunun 20 ve 21. maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29. maddesi uyarınca, muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.2) Muhatabın gösterilen adresten sürekli olarak ayrılması ve yeni adresinin de tebliğ memurunca tespit edilememesi durumunda, tebliğ evrakının tebligatı çıkaran mercie geri gönderilmesi gerekir. Ancak bu aşamadan sonra, Kanunun 10/2 ve Yönetmeliğin 16/2. maddeleri nazara alınarak, tebliğ evrakının açık mavi Tebligat Kanununun 10/2 ve 21/2. maddeleri farklı şekilde yorumlanarak, başka adresi bilinmediği gerekçesiyle muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya 21/2. maddesine göre tebligat çıkartılması ve bu hükme göre tebliğ edilmesi, yukarıda belirtilen hükümlere aykırı olduğundan ve muhatabın savunma hakkını kısıtlayacağından usulüne uygun değildir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; davalı ...'a yapılan gerekçeli karar tebligatının yukarıda açıklanan ilke ve kurallara aykırı olarak TK'nun 10/2. maddesi gözardı edilmek suretiyle, davalı adına önceden hiçbir tebligat çıkarılmadan ve yasal şartları oluşmadan doğrudan doğruya TK'nun 21/2. maddesine göre yapıldığı ve usulsüz olduğu görülmüştür. Adı geçen davalıya 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde gerekçeli kararın tebliği ile kanun yoluna başvuru süresinin beklenilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHKEMESİNE İADESİNE, 01.11.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11150, Karar No: 2013/6138, Tarih: 16.05.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/11150 E.  ,  2013/6138 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun basit cinsel istismarı suçundan sanık ...'un yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 09.02.2009 gün ve 2006/332 Esas, 2009/45 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Tüm dosya kapsamından mağdurenin ruh sağlığının bozulduğuna dair bir iddia ve delilin bulunmaması ve ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlığının 14.03.2008 tarihli raporunda, mağdurenin psikiyatrik muayenesinin normal bulunduğunun belirtilmesi karşısında, tebliğnamedeki bu yönde eleştiri isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 16.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1094, Karar No: 2013/5918, Tarih: 01.04.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/1094 E.  ,  2013/5918 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu, taşınmazın dava tarihindeki değerinin biçilmesi yöntem itibari ile doğrudur. Ancak;

1-Dava konusu taşınmazın çayırlık niteliğinde olduğu ve yonca ekili olmadığı gözetilerek, ot gelirine göre değer biçilmesi gerekirken, yonca geliri esas alınarak değer biçilmesi,

2-Dava konusu yerin tapusunun iptali ile davalı idare adına tescili yerine, terkinine karar verilmesi,

3-Davacı lehine hüküm altına alınan miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 12/2 maddesi gereğince hesaplanacak nisbi vekalet ücretine; davalı idare lehine de, reddedilen miktar 3333.33-TL’nin altında olduğundan 400.00-TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1565, Karar No: 2018/1946, Tarih: 18.12.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2015/1565 E.  ,  2018/1946 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile kıdem tazminatı faiz alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Ankara 14. İş Mahkemesince, maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden davanın kabulüne; kıdem tazminatı faiz alacağı talebi yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına dair verilen 22.02.2012 tarihli ve 2008/840 E., 2012/87 K. sayılı karar, davalı Kabel Kablo Elemanları Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 30.01.2013 tarihli ve 2012/8860 E., 2013/1558 K. sayılı kararı ile;

“…1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava 28.07.2004 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu % 3,30 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi ile kıdem tazminatının geç ödenmesi nedeniyle faiz alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece kıdem tazminatı faiz alacağına ilişkin istemin atiye bırakıldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin ise kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar süresinde davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemenin maddi tazminatın belirlenmesine ilişkin kararı isabetlidir. Ancak manevi tazminatın takdirinde ve faiz alacağına ilişkin davanın atiye bırakılması nedeniyle verilen kararda hataya düşüldüğü anlaşılmaktadır.

Davacının iş kazası sonucu % 3,30 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı olayda davacının % 20 davalı işverenin ise % 80 oranında kusurlu olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Mahkemenin maddi tazminatın belirlenmesine ilişkin kararı isabetlidir. Ancak manevi tazminatın takdirinde ve faiz alacağına ilişkin davanın atiye bırakılması nedeniyle verilen kararda hataya düşüldüğü anlaşılmaktadır.

Davacının iş kazası sonucu % 3,30 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı olayda davacının % 20 davalı işverenin ise % 80 oranında kusurlu olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Gerek mülga B.K'nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı T.B.K’nun 56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi zarar adı ile ödenmesine karar verebileceği öngörülmüştür. Hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile zarar görene verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı davacının sürekli iş göremezlik oranı, işçinin yaşı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması gerektiği de söz götürmez.

Bu ilkeler gözetildiğinde davacı yararına hüküm altına alınan 40.000,00-TL manevi tazminatın fazla olduğu açıkça belli olmaktadır.

Bu ilkeler gözetildiğinde davacı yararına hüküm altına alınan 40.000,00-TL manevi tazminatın fazla olduğu açıkça belli olmaktadır.

Kıdem tazminatı faiz alacağı istemine gelince: Davacının Kıdem tazminatının geç ödenmesi nedeniyle faiz alacağına ilişkin davasını 02.12.2008 tarihli dilekçe ile atiye bıraktığı 18.02.2009 tarihli duruşmada davalı tarafın atiye terk talebine bir diyeceğinin olmadığını beyan ettiği uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık davanın atiye terki halinde yapılması gereken işlem ile davanın atiye terki halinde avukatlık ücreti tayini gerekip gerekmediği ve avukatlık ücreti verilecek ise bundan kimin sorumlu olacağına ilişkindir. Davacı tarafın kıdem tazminatı faiz alacağına ilişkin olarak açtığı davasını atiye terk ettiğini bildirdiği duruşmada davalı taraf hazır bulunduğu halde davayı kendisinin takip edeceğini beyan etmemiştir. Yasada davanın atiye terkine ilişkin bir düzenleme bulunmayıp yapılan işlem davanın takipsiz bırakıldığının açıklanmasına ilişkindir. Davanın takipsiz bırakılması halinde yapılması gerekenler ise HUMK 409. maddesinde düzenlenmiş olup anılan madde gereğince maddi tazminata ilişkin dava yönünden dosyanın işlemden kaldırılması ve üç ay içerisinde davanın yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekir.

Somut olayda ise 22.02.2012 karar tarihinde, kıdem tazminatı faiz alacağına ilişkin davanın takipsiz bırakıldığı 18.02.2009 tarihinden itibaren yasada öngörülen üç aylık yenileme süresinin geçtiği ortadadır. Bu durumda ise, yapılması gereken, kıdem tazminatı faiz alacağına ilişkin dava yönünden, davanın takipsiz bırakıldığı 18.02.2009 tarihinden itibaren üç aylık süre içerisinde davanın yenilenmediği anlaşıldığından, HUMK’nun 409/5 maddesi gereğince kıdem tazminatı faiz alacağına ilişkin dava bakımından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinden ibarettir. Davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise davalı yararına tarife hükümleri dikkate alınarak avukatlık ücreti takdir olunması gerektiği ortadır.

Kabul açısından da HUMK'nun 425. maddesinde iki taraftan birinin ölümü davanın terki gibi bir sebeple hükme bağlanamayan davalarda, yargılama giderinin tahkikat hakimi tarafından takdir ve hükmolunacağı, davacı davasını terk etmiş ise davalının HUMK'nun 425. madde hükmünden yararlandırılması gerektiğine ilişkin 14.4.1954 gün 4/14 sayılı içtihadı birleştirme kararına aykırı biçimde davalı yararına avukatlık ücreti takdir olunmaması da isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuksal olgular dikkate alınmadan, yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır...”

gerekçesiyle karar bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuksal olgular dikkate alınmadan, yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır...”

gerekçesiyle karar bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile kıdem tazminatı faiz alacağı istemine ilişkindir.

Davacı vekili; müvekkilinin, davalı şirketin Ankara’da bulunan iş yerinde 16.06.2004 tarihinde montaj operatörü olarak çalışmaya başladığını, davacının çalıştığı iş yerinde yoğunluğun çok fazla olduğunu, bu nedenle de fazla mesainin yapıldığını, müvekkilinin kazanın meydana geldiği 28.07.2004 tarihinde vardiya sistemi nedeniyle 16.00 ile 24.00 saatleri arasında çalıştığını, mesaisinin bitmesine yakın işlerin yoğun olduğu belirtilerek mesaiye kalması gerektiğinin müvekkiline bildirildiğini ve davacının daha önce çalışmış olduğu makinenin gelişmiş modelinde çalıştırılmak üzere görevlendirildiğini, ancak davacının bu yeni makinede çalışmak için gerekli bilgiye sahip olmadığını ve makinedeki arızayı işverene bildirmesine karşın idare etmesi gerektiğinin söylendiğini, davacının bu esnada yaralandığını ve müvekkilinin sol el işaret parmağı ile ilgili olarak tutanak tutulduğunu ve düzenlenen 03.01.2006 tarihli raporda davacının sol el işaret parmağında eklem hareketi olmayacağının tespit edildiğini, davalı işveren şirketin gerekli işçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarına uymayarak kazaya sebebiyet verdiğini, müvekkilinin meydana gelen iş kazası nedeniyle uzun bir süre tedavi gördüğünü, bu tedavi süresince de acı çektiğini, yine parmağını tam anlamıyla kullanamamasından kaynaklanan eksikliği devamlı yaşayacağını, bu yönüyle davacının manevi tazminata hak kazandığını, öte yandan meslekte kazanma gücündeki kayıp nedeniyle de maddi tazminat isteme hakkının doğduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00TL maddi tazminat ve 10.000,00TL manevi tazminat ile bu alacaklara kaza tarihi olan 28.07.2004 tarihinden itibaren yasal faiz ve 20,00TL kıdem tazminatı faiz alacağı ile bu alacağa dava tarihi itibariyle en yüksek banka mevduat faizi işletilmek suretiyle davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 09.02.2012 harç tarihli ıslah dilekçesi ile ise fazlaya ilişkin dava hakkı saklı kalmak kaydıyla 16.048,69TL maddi tazminat ile 10.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Davacı vekili 09.02.2012 harç tarihli ıslah dilekçesi ile ise fazlaya ilişkin dava hakkı saklı kalmak kaydıyla 16.048,69TL maddi tazminat ile 10.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Davalı işveren vekili; davacı işçinin açmış olduğu davanın zamanaşımına uğradığını, ödenen kıdem tazminatı faiz farkı alacağıyla ilgili olarak aynı iş yeri çalışanlarının açtıkları davaların Yargıtay ilgili dairesi tarafından bozulduğunu ve yerel mahkemeye gönderilen dosyalarda mahkemece red kararı verildiğini, meydana gelen kazada müvekkil işveren şirkete yüklenecek bir kusurun bulunmadığını, kaldı ki davacının meslek lisesi makine bölümü mezunu olduğunu ve yeterli bilgi ve deneyim sahibi bulunduğunu, davacının istediği makinede istihdam edilmemesi üzerine aykırı davranışları ve dikkatsizliği nedeniyle kazaya sebebiyet verdiğini, iddiaların yersiz olduğunu, bu nedenle de davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece; davacı işçi tarafından maddi ve manevi tazminat ile birlikte kıdem tazminatı faizi talebinde de bulunulduğu, ancak yargılamanın devamı sırasında kıdem tazminatı faiz alacağı talebinin atiye terk edildiği, bu durumun da davalı şirket vekili tarafından kabul edildiği; diğer yandan maddi ve manevi tazminat konusunda delillerin toplandığı, soruşturma raporlarının geldiği, kusur oranlarının tespiti amacıyla işçi sağlığı ve iş güvenliği uzmanı bilirkişi heyetinden birbirini teyit eder mahiyette iki rapor alındığı, maddi tazminat yönünden de alınan bilirkişi hesap raporunun dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden davanın kabulüne; kıdem tazminatı faiz alacağı talebi yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davalı şirket vekilinin temyizi üzerine hüküm Özel Dairece, yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Davalı şirket vekilinin temyizi üzerine hüküm Özel Dairece, yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel mahkemece; ilk bozma nedenine yönelik olarak her ne kadar Özel Daire tarafından manevi tazminat miktarının fahiş olduğu gerekçesiyle yerel mahkeme kararı bozulmuş ise de; bozma nedeninin maddi yanılgıya dayalı olduğu, zira mahkemece %3,30 maluliyet oranı ve %80 davalı şirket kusuru ile birlikte %20 davacı işçi kusur oranı ve paranın satın alma gücü kriterlerinin birlikte değerlendirildiği, sonuçta da davacı işçi yararına 10.000TL manevi tazminata hükmedildiği, ancak bozma kararında bu miktarın 40.000TL olarak yazıldığı, söz konusu bu durumun maddi yanılgıya dayalı olduğunun anlaşıldığı ve mahkemece verilen manevi tazminat miktarının fahiş olmadığı; ikinci bozma nedenine yönelik olarak ise objektif talep birleşmesine dayalı hukuk davalarında taleplerden birisi hakkında davacı tarafça takipten sarfınazar edilmesinin davalı tarafın muvafakatine tabi olduğu, hasmın muvafakat etmesi hâlinde davayı takipten sarfınazar edilmesine ilişkin hükümlerin uygulanmasının gerektiği, somut olayda da bu durumun bulunduğu, dolayısıyla sarfınazar olunan taleple ilgili olarak yargılama sonunda esasla ilgili bir karar verilemeyeceğinden hükmün, “karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde kurulacağı, bahsedilen hukuki durumun, davadan feragatten ya da tarafların davayı takip etmeyerek işlemsiz bırakmasından farklı olduğu, tarafların davayı takip etmemeleri nedeniyle davanın açılmamış sayılması hâlinde davalı yararına vekâlet ücretine hükmedilmesinin gerektiği, ancak davayı takipten sarfınazar edilmesinin davalının muvafakati ile hukuki sonuç doğuracağı dikkate alındığında muvafakat eden davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceği belirtilerek direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık;

-Somut olayda meydana gelen iş kazası nedeniyle sol el işaret parmağından yaralanan davacı işçi yararına taktir edilen 10.000,00TL manevi tazminat miktarının fazla olup olmadığı,

-Davacı vekili tarafından ibraz edilen ve kıdem tazminatı faiz alacağına ilişkin davanın atiye bırakılması talebini içeren 02.12.2008 tarihli dilekçe ile davalı şirket vekilinin 18.02.2009 tarihli ve 10.02.2010 tarihli celselerdeki atiye terk talebine bir diyeceklerinin olmadığına yönelik beyanları dikkate alındığında, davacı vekilinin talebinin davayı takip iradesinden vazgeçme niteliğinde mi yoksa davayı geri alma niteliğinde mi olduğu, bu itibarla yerel mahkemece kıdem tazminatı faiz alacağı yönünden karar verilmesine yer olmadığına mı yoksa davanın açılmamış sayılmasına mı karar verilmesi gerektiği, burada varılacak sonuca göre davalı yararına vekâlet ücretine hükmedilip hükmedilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasına geçilmeden önce yerel mahkemece “10.000,00TL manevi tazminat”ın tahsiline karar verilmesine karşın, Özel Daire bozma kararında 10.000TL manevi tazminat yerine “davacı yararına hüküm altına alınan 40.000,00TL manevi tazminatın fazla olduğu”nun yazıldığı dikkate alındığında bu hususun maddi hata niteliğinde bulunup bulunmadığı tartışılmış ve Kurul tarafından bu durumun maddi hataya dayalı olduğu kabul edilerek ilk uyuşmazlığın esasının incelenmesine geçilmiştir.

I-İş kazası nedeniyle sol el işaret parmağından yaralanan davacı işçi yararına takdir edilen 10.000,00TL manevi tazminat miktarının fazla olup olmadığına yönelik ilk uyuşmazlık konusunda yapılan incelemede;

Manevi tazminat isteminin temelinde, davalıların haksız eylemi yatmaktadır. Bilindiği üzere, haksız eylemin unsurları; zarar, fiil ile zarar arasında illiyet bağı, fiilin hukuka aykırı olmasından ibarettir.

Öte yandan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 47. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56.) maddesinde düzenlenen manevi tazminatta kusurun gerekmediği, ancak takdirde etkili olabileceği 22.06.1966 tarihli ve 1966/7 E., 1966/7 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıkça vurgulanmıştır. Bu kararın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hâl ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden, hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken, ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Yine BK 47 (TBK 56). maddesi hükmüne göre; hâkimin özel hâlleri göz önünde tutarak, manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği tutar adalete uygun olmalıdır. Bu para tutarı, aslında ne tazminat ne de cezadır. Çünkü mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi, kusurlu olana yalnız hukukun ihlâlinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine, zarara uğrayanda bir huzur duygusu uyandırmayı, aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden, tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır. O hâlde bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut hâlde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Manevi tazminat, beden gücü kaybı nedeniyle bozulan ruh huzurunun, duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabın kısmen ve imkân nisbetinde iadesini amaçladığından hâkim, MK’nın 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir.

Hâkim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, maluliyet oranını, beden gücü kaybı nedeniyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir (Hukuk Genel Kurulunun 28.05.2003 tarihli ve 2003/21-368-355 E-K ve 23.06.2004 tarihli ve 2004/13-291-370 E-K sayılı kararları).