muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/10236, Karar No: 2012/16843, Tarih: 30.10.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/10236 E.  ,  2012/16843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/04/2011 tarih ve 2010/259-2011/146 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 1996 yılından beri Ankara'da mobilya ve dekorasyon sektöründe belirtilen adreste faaliyet gösterdiğini ve 22.09.2005 "DOLAP DÜNYASI" markasını tescil ettirdiğini, davalıların müvekkili adına kayıtlı markanın benzeri olan "..." ibaresi ile faaliyet yaparak müvekkili markası ile iltibas yarattığını ve haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesine, 100 TL maddi, 1.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, "DOLAP DÜNYASI" markası ile "..." ibaresi arasında görsel ve işitsel açıdan bir benzerlik bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, "DÜNYASI" sözcüğü ile "CENTER" sözcüğünün gerek görsel, işitsel, gerekse anlamsal bakımdan oldukça farklı bulunduğu, "..." ibaresi ile karşılaşan hedef kitle ortalama tüketicinin daha önceden davacıya ait "DOLAP DÜNYASI" markasını tanıyor olsa bile bu markanın farklı olduğunu düşünebileceği gibi, iki markayı karıştırma ihtimali bulunmadığı, 556 sayılı KHK'nin 7/1-b ve 8/1-b maddelerindeki koşulların oluşmadığı ve bu nedenlerle davacının marka hakkına tecavüz bulunmadığı için davalının eyleminin serbest rekabet çerçevesinde kaldığından TTK'nun 56 ve 57. maddelerinde öngörülen haksız rekabet hallerinden hiç birini oluşturmadığı gerekçesi ile davalı Halit Özer hakkındaki davanın reddine, davalı ... hakkındaki dava atiye terk edildiğinden hakkında karar vermeye yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,75 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 30/10/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1760, Karar No: 2014/264, Tarih: 17.01.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/1760 E.  ,  2014/264 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 12. İş Mahkemesi

TARİHİ : 21/11/2012

NUMARASI : 2011/775-2012/545

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davalı işyerine bağlı özel güvenlik görevlisi olarak Söğüt'teki işyerinde 01.05.2007 tarihinden itibaren belirli süreli iş sözleşmesi yaparak çalıştığını, şirketin 22.06.2011 tarihinde Eskişehir Bölge Merkezine atamasını yaptığını, bu atamayı kabul ettiğini ve çalışmaya başladığını, 30.06.2011 tarihli yazı ile Osmayine ilinde bulunan Tank Çiftliğine atanma yazısının geldiğini, sözleşme şartlarında esaslı değişiklik olan bu durumu kabul etmediği ve iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, sürenin dolması ile iş sözleşmesinin sona erdiğini, davacının iş sözleşmesini feshinin haksız olduğunu, iş sözleşmesine göre Türkiye sınırları dahilinde bütün işyerlerine tayinini kabul ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının iş sözleşmesini feshinin haklı olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İhbar tazminatı yönünden taraflar arasında uyuşmazlık sözkonusudur.

İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olduğu için, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir sebebe dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz. Yine, işçinin 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik gibi sebeplerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır. Anılan fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesinde çalışma koşullarında esaslı değişiklik sebebiyle işçinin iş sözleşmesini haklı olarak feshedebileceği öngörülmemiştir. Bununla birlikte çalışma koşullarının değiştirilmesi aynı zamanda koşullarının uygulanmaması anlamına geldiğinden, aynı Kanun'un 24/II-f. bendinde belirtilen hal, işçinin haklı fesih sebepleri arasında sayılmıştır. Bu durumda işçinin ihbar tazminatı talep hakkı doğmazsa da kıdem tazminatı ödenmelidir. Bununla birlikte, çalışma koşullarında esaslı değişikliği kabul etmeyen işçinin iş sözleşmesinin işverence feshi halinde, işçinin ihbar ve kıdem tazminatlarını talep hakkı doğar.

Somut olayda, davacının davalı işyerinin Söğüt'teki istasyon şefliğinde çalıştığı, 22.06.2011 tarihinde Eskişehir Bölge Merkezine atamasının yapıldığı, daha sonra 30.06.2011 tarihinde Osmaniye iline atandığı, davacının çalışma koşullarında esaslı tarzda değişiklik yapılması üzerine iş sözleşmesini feshettiği anlaşılmaktadır. Davacı işçinin yakın tarihlerde davalı şirketin farklı illerdeki işyerlerine atanmasının davacı aleyhine çalışma koşullarında esaslı değişiklik olduğu sabittir. Davacı tarafından yapılan fesih haklı nedene dayanmakta ise de, iş sözleşmesini fesheden taraf ihbar tazminatına hak kazanamaz. Mahkemece davacının ihbar tazminatı talebinin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olup bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek olması halinde ilgiliye iadesine, 17.01.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/11054, Karar No: 2024/4051, Tarih: 02.04.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/11054 E.  ,  2024/4051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/38 Esas, 2023/4 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/398 Esas, 2021/18 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle;... Mahallesi 3806, 3808, 3810, 3832 ve 3834 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili ile yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların arsa vasfında olduğunu, arta kalan kısımlar için değer kaybı hesaplanması gerektiğini, ecrimisil talepleri olduğunu, ret olan davanın dosya içine alınması gerektiğini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; objektif değer artış oranının, kapitalizasyon faiz oranının ve üretim masraflarının hatalı uygulandığını, lehlerine vekâlet ücreti takdiri gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa vasfında olduğunu, objektif değer artış oranının düşük uygulandığını, verilerin hatalı olduğunu, gerçek değerin bulunmadığını, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu, arta kalan kısımlarda değer kaybı olduğunu, ecrimisil talebinin olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas tespit edilen bedelin uygun olduğu belirtilerek İlk Derece Mahkemesinden verilen karara karşı istinaf başvurularının esastan reddine kararı verilmiştir.

V. TEMYİZ

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas tespit edilen bedelin uygun olduğu belirtilerek İlk Derece Mahkemesinden verilen karara karşı istinaf başvurularının esastan reddine kararı verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla, belirlenen bedelin fahiş olduğunu ileri sürerek resen gözetilecek sebepler de dikkate alınarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki...Mahallesi 3806, 3808, 3810, 3832 ve 3834 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi raporunda belirtilen özelliklerine göre uygulanan objektif değer artışı uygun görülmüştür.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi raporunda belirtilen özelliklerine göre uygulanan objektif değer artışı uygun görülmüştür.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Tarafları, dava konusu aynı olan Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/248 Esas, 2018/239 Karar sayılı kararında acele kamulaştırma dosyasında bloke edilen bedelin mahsubu ile 186.144,73 TL bedelin ödenmesine karar verildiği, kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 2018/1910 Esas, 2019/1058 Karar sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın reddine ve davalılara ödenmesine karar verilen bedelin davacı idareye iadesine karar verildiği ve kararın istinaf edilmeden kesinleştiği, eldeki davada bu dosyada bloke edilen bu bedel dikkate alınarak bedel bloke edildiği UYAP üzerinden temin edilen belgelerden anlaşılmış ve buna göre hüküm kurulmuş ise de; Bursa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasının eldeki davadan bağımsız bir dosya olduğu ve o dosyada ödenen bedelin iadesine ilişkin İlk Derece Mahkemesince hüküm kurulduğu, iade hususunda idarenin kesinleşen karara binaen hukuki süreç işletme hakkı olduğu ve eldeki davada davalı vekilinin ilk davadaki bedeli tahsil edip etmediklerine dair bir beyanının olmadığı gözetildiğinde, ilk davada belirlenen bedelin davalılara ödenip ödenmediği, akabinde davalı idareye iade edilip edilmediği tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bu husus bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2175, Karar No: 2019/6328, Tarih: 17.09.2019

**11. Ceza Dairesi         2019/2175 E.  ,  2019/6328 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : Beraat

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, sanıklara yüklenen "2002, 2003 ,2004 takvim yıllarında "sahte fatura düzenlemek" suçlarının, 213 sayılı VUK'nin 359/b-1. maddesinde öngörülen cezasının miktarı ve üst sınırına göre geçerli olan, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK’nin 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen 7 yıl 6 aylık; "2005 ve 2006" takvim yılları içinse, suçun yasada gerektirdiği cezasının üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e, 67/4. maddelerinde öngörülen 12 yıllık uzatılmış dava zamanaşımının hüküm tarihine kadar gerçekleştiği ve kamu davasının düşürülmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yargılamaya devamla yazılı şekilde hükümler kurulması;

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden aynı Yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanıklar hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen dava zamanaşımı nedeniyle, 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddeleri gereğince DÜŞMESİNE, 17.09.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7546, Karar No: 2013/9317, Tarih: 06.05.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/7546 E.  ,  2013/9317 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacı, davalı işveren yanındaki çalışmalarının geçtiği dönemde asgari ücret haricinde aylık 450 Euro ücret aldığını, prime esas kazancın bu ücret gözetilerek tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalıların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de, bozma ilamının gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77. maddesidir.

Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na (Devredilen SSK) davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir. Ücretin mevcut delillerle şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi mümkün bulunmayan kimi durumlarda, yapılan iş, hizmet süresi ve diğer belirleyici özellikler belirtilmek suretiyle ilgili meslek örgütlerinden sorulmak suretiyle de belirlenebilir. Meslek örgütlerince bildirilen ücret miktarları tarafları ve mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olmayıp, diğer bilgi ve belgelerle de desteklenmeleri gerekir.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı, asgari ücret haricinde ayda 450 Euro ücret aldığının tespitini talep etmiş, mahkemece davacının ihtilaf konusu dönemde, Kuruma bildirilen ücreti haricinde, bilirkişi raporunda belirtilen tutarlara göre prime esas kazancın tespitine karar verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; davacı, asgari ücret haricinde ayda 450 Euro ücret aldığının tespitini talep etmiş, mahkemece davacının ihtilaf konusu dönemde, Kuruma bildirilen ücreti haricinde, bilirkişi raporunda belirtilen tutarlara göre prime esas kazancın tespitine karar verilmiştir.

Yerel mahkemece, tespitine karar verilen sürede aldığı aylığın tespitinde işçilik alacakları dosyası ve tanık beyanlarından hareketle sonuca gidilmiş ise de, işveren adına iş yapanlara bu işleri sırasında yapmak durumunda oldukları harcamaları karşılamak için verilen ücretlerin yolluk niteliğinde olup, anılan yasal düzenleme çerçevesinde, yollukların prime esas kazanca dahil olmadığı gözetilerek, sigortalıya ödenen tutarın ne kadarının yolluk, ne kadarının ücret niteliğinde olduğu araştırılarak, ayrıca yukarıdaki esaslar dahilinde deliller celp edilip, değerlendirildikten sonra, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalıların vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalılardan Ege Tır Transport ve Tic. A.Ş.'ye iadesine, 06.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verilmiştir.