muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/5263, Karar No: 2013/358, Tarih: 24.01.2013

Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2)Dava, kooperatife karşı yükümlülüklerini yerine getirdiğini ileri süren kooperatif ortağının tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından ve Dairemizin 21.05.2012 tarih ve 2012/1728 E, 3466 K. sayılı ilamı ile karar düzeltme istemi reddedilerek kesinleşen ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27.05.2010 tarih ve 2008/698 E, 2010/285 K sayılı ilamından, davacının peşin bedelli ortak olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı, davalılardan arsa malikleri adına olan tapu kaydının iptali ile adına tescilini istemiş olmasına göre, böyle bir istemde bulunabilmesi için, davaya konu edilen bağımsız bölüme yönelik olarak davalı kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getirmiş olduğunu, hiçbir ediminin kalmadığını, diğer üyelerle eşit durumda olduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Öte yandan, peşin bedelli ortaklık halinde, peşin bedelli ortaktan inşaatın finansmanına yönelik aidat istenemez ise de, kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan yönetim ve alt yapı giderlerinin ödenmesi gerekir.

Ne var ki, somut olayda, davanın kabulüne ilişkin hüküm davalı kooperatifçe temyiz edilmediğinden, kooperatiften tapu isteme koşullarının oluştuğunun kabulü gerekir. Bu durumda, davacının, arsa sahiplerinden tapu isteme koşullarının oluşup oluşmadığı üzerinde durulmalıdır.

Kural olarak, arsa malikleri ile yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde, davacı ortak taraf olmadığından ve arsa maliklerince davacı ortağa karşı bağımsız bir taahhüt altına girilmediğinden, davacının arsa sahiplerine karşı doğrudan dava açması mümkün değildir. Yine yüklenici konumunda olan kooperatifin, arsa sahiplerinden tapu talep edebilmesi sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına bağlıdır. Öte yandan, yukarıda belirtildiği üzere, ilke olarak kooperatif ortağının arsa sahiplerine doğrudan dava açma hakları bulunmasa da tüm dairelerin arsa sahipleri adına tescilinin ardından, kooperatifin edimlerini yerine getiren ortakları için arsa sahiplerinden tapu devrini istemesi şeklinde bir uygulama benimsenmiş ise ve arsa sahibi ile kooperatif arasındaki sözleşme ve uygulamalara göre davacı tarafından tapusu istenilen dairenin kooperatife bırakılacak dairelerden olduğu belirlenir ise arsa sahiplerine husumet yöneltilebileceği kabul edilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı ...'ın, 14.07.1994 tarihli sözleşmeyi, işin yüklenici tarafından süresinde yapılmadığı gerekçesiyle feshettiği, fakat feshe rağmen dava konusu dairenin de bulunduğu 847 ada 8 parsel üzerindeki inşaatların tamamlandığı, kooperatif ile tarihsiz bir tasfiye protokolü imzalandığı, kooperatifin istemi üzerine arsa sahiplerinin tapuda devir yaptıkları tespit edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı ...'ın, 14.07.1994 tarihli sözleşmeyi, işin yüklenici tarafından süresinde yapılmadığı gerekçesiyle feshettiği, fakat feshe rağmen dava konusu dairenin de bulunduğu 847 ada 8 parsel üzerindeki inşaatların tamamlandığı, kooperatif ile tarihsiz bir tasfiye protokolü imzalandığı, kooperatifin istemi üzerine arsa sahiplerinin tapuda devir yaptıkları tespit edilmiştir.

Bu durumda mahkemece, davacı ortağın kooperatifte, peşin bedelli ortak olduğu ve davanın kabulü kararını kooperatif temyiz etmediğinden genel giderler yönünden kooperatife borcu olup olmadığının araştırılmasına gerek olmadığı gözetilerek, davacı tarafından tapusu istenilen dairenin kooperatife bırakılacak dairelerden olup olmadığı, kooperatifin istemi üzerine arsa sahiplerince tapuda devir yapılması yönünde bir uygulamanın benimsenip benimsenmediği, böyle bir uygulamanın benimsenmiş olması halinde devirlerde tasfiye protokolüne uyulup uyulmadığı hususlarında, genel kurul ve yönetim kurulu kararları, kooperatif defter kayıt ve belgeleri üzerinde, kooperatif uygulamaları ve mali konularda uzman bir bilirkişi veya bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılıp rapor alınarak, oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.01.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2929, Karar No: 2016/4160, Tarih: 16.03.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/2929 E.  ,  2016/4160 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi : 24/10/2013

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık, mühür bozma ve imar kirliliğine neden olmak

Hüküm : CMK'nın 223/2-b-c. maddeleri gereğince beraat

2863 sayılı Kanuna aykırılık, mühür bozma ve imar kirliliğine neden olmak suçlarından sanıkların beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili ve sanık Karl Thomas Rehnberg müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Sanık .... müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanık müdafiinin yüzüne karşı 24/10/2013 tarihinde verilen hükmü CMUK’un 310/1. maddesinde öngörülen yasal bir haftalık süre geçtikten sonra 13/12/2013 tarihinde temyiz ettiğinin anlaşılması karşısında; 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi gereğince temyiz isteminin, isteme uygun olarak REDDİNE,

2-Katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

İzmir 2 numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 15.10.1997 tarih, 7122 sayılı kararıyla 3. derece doğal sit alanı ilan edilen bölge içerisinde yer alan, Bodrum ilçesi, Gümüşlük beldesi, Eski Karakaya köyü, 1339 sayılı parselde bulunan ve tapu kaydında atılı suçlardan mahkumiyetine karar verilip, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık ...'a ait arazinin, ... tarafından 17.03.2005 tarihinde satın alındığı, Gümüşlük Belediyesi görevlilerince yerinde yapılan 13.01.2009 tarihli denetimde, araziye izin almadan 550 cm çapında, silindir şeklinde bir yapının, 240x240 cm genişliğinde, betonarme tuvalet ile 1100x620 cm genişliğinde ve 150 cm derinliğinde bir havuzun yapılmış olduğunun, 240x240 cm genişliğindeki yapının üzerinin kiremitlerinin henüz döşenmemiş olduğunun tespit edildiği ve yapıların mühürlendiğine dair tutanağın düzenlendiği, yerinde yapılan 24.02.2009 tarihli denetimde ise, 240x240 cm genişliğindeki yapının çatısının tamamlanmış olduğunun tespit edildiği, bu tespitler üzerine olay hakkında soruşturmaya başlandığı, her ne kadar arazinin sahibi olan ve verdiği ifadelerinde, tuvalet olarak kullanılan yapıyı kendisinin yaptırdığını

./.

./.

ikrar eden .... yanında, ...un arkadaşları olan, İsveç Ülkesinin vatandaşları ... ile ... hakkında da atılı suçlardan dava açılmış ise de; dosya kapsamında bulunan ifadelerden anlaşılacağı üzere, ...'ın sadece arazide ot temizliği işine yardım ettiği, ...'in ise 240x240 cm genişliğindeki yapının çatısını onardığı, ...'ın atılı suçları işlediğine dair delillerin bulunmadığı ve ot temizliği eylemlerinin atılı suçları oluşturmayacağı, ... 'in de, atılı suçlardan hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları temyiz incelemesine gelmeyen ...'un eylemlerine iştirak ettiğinin delillerinin bulunmadığı, ayrıca devamlı ikametgahının İsveç Ülkesinde olması nedeniyle, çatı onarımı yaptığı yapının bulunduğu bölgenin, 3. derece doğal sit alanı içerisinde kaldığını, bu nedenle yapılacak inşai müdahaleler için ilgili Koruma Bölge Kurulundan izin alınması gerektiğini bilemeyebileceğinin kabul edilmesi gerektiği, sanık ... 'in çatı onarımı için izin alınması gerektiğini bilmediği iddiasının doğru olmadığına dair delillerin bulunmadığı, tüm bu nedenlerle atılı suçlardan sanıklar ... ile ... hakkında beraat kararı verilmesinde bir aykırılığın olmadığı anlaşılmakla,

Yapılan yargılama sonunda, atılı suçların sanıklar tarafından işlendiğine dair delillerin bulunmadığı ve sanıkların bir suç kastıyla hareket etmedikleri gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin, sanıkların mahkumiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükümlerin isteme uygun olarak ONANMASINA, 16/03/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4261, Karar No: 2015/16613, Tarih: 12.10.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/4261 E.  ,  2015/16613 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Zile Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarihi : 18.12.2014

No : 2008/298-2014/696

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

İncelenen dava dosyasında, davacı 01.06.1986 tarihinde Z.. B..nda çalışmaya başladığı, 1986-1993 yılları arasında bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep ettiği, Mahkemece, tespiti istenen yıllara ait ücret bodrolarının, puantaj kayıtlarının su baskını sebebiyle tahrip olduğu, davalı Kurumun resmi kurum olması sebebiyle kayıt dışı çalışmanın söz konusu olmayacağı kayıtların aksinin usulune uygun ispatlanamaması gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri, resmi bir işyeri olması ve kamu kuruluşlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olmakla birlikte, işveren su baskını sebebiyle hiçbir kayıt ibraz edemiyorsa, fiili imkansızlık varsa, bu durum davacının aleyhine değerlendirilemez. Bu bağlamda mahkemece, davacı ile birlikte çalışan bordro tanıkları dinlenilerek, varsa, tarafların göstereceği tüm deliller toplanarak, gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra, Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin hangi nedenle bildirim dışı kaldığı yeterince araştırma konusu yapılarak, ortaya çıkacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan eksik değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, istem halinde temyiz harcının davacıya iadesine, 12.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10797, Karar No: 2014/984, Tarih: 23.01.2014

**20. Hukuk Dairesi         2013/10797 E.  ,  2014/984 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacılar ile davalılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için; dosyanın kararı hükme esas alınan bilirkişilere verilerek kendilerinden ek rapor alınmalıdır. Çekişmeli taşınmazların kesinleşen orman kadastrosuna göre konumu belirlenmesi açısından alınacak bu ek raporda orman kadastro haritasından, tutanaklardan, hava fotoğraflarından, varsa ölçü karnelerinden, nirengi, poligon, röper noktalarından yararlanılması; tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafeler gözetilerek, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktasının bulunup röperlenmesi, anlatılan yöntemle bulunan ilk orman kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulaması ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeği çevrilerek, çekişmeli taşınmazların orman kadastrosu aplikasyon ve 2/B madde haritalarına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde, ayrı renkli kalemlerle gösterilip keşfi izleme olanağının sağlanması, aynı ya da yakın orman sınır hatlarında, dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümünün birleşik harita üzerinde gösterilmesi,

Ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.U.M.K.'nun 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 23/01/2014 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2341, Karar No: 2016/14298, Tarih: 10.05.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/2341 E.  ,  2016/14298 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

.

DAVA : Davacı, ücret alacağı, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil, ikramiye, ilave tediye, sair sosyal yardım, ek tazminat, vardiya zammı ile yol ve yemek ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, iki tarafın yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine, 10.05.2016 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

(M) (M)

KARŞI OY

Davacı vekili, davalı ... uhdesinde olan ... yer altı sahasında kömür üretim işinin 2006 yılında davalı kurum tarafından hizmet alım sözleşmesi ile Park Enerji A.Ş.'ye ihale edildiğini, ancak 30.10.2009 tarihinde davalı kurumun onayı ile kömür üretim işinin ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ye devredildiğini, davalının asıl işi olan kömür üretim işini hizmet alım sözleşmesi ile kanuna aykırı olarak alt işverene yaptırdığını, ancak alt işverenlik ilişkisinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesi gereğince iş yerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde söz konusu olabileceğini, bu hususa Alt İşverenlik Yönetmeliğinin "Asıl İşveren-Alt İşveren İlişkisinin Kurulma Şartları" başlıklı 4. maddesinde de değinildiğini, aynı şekilde ... Başkanlığınca hazırlanan .... Kurumu 2012 raporunda da söz konusu hususa dikkat çekildiğini, bu sebeplerle .... ile ... Kömür İşletmeleri A.Ş. arasında hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olduğunu, 4857 sayılı Kanun'un 2/7. maddesi gereğince alt işveren işçilerinin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılması gerektiğini, bu sebeple müvekkilinin gerçek işvereninin .... Genel Müdürlüğü ... Linyit İşletmesi Müessese Müdürlüğü olduğunu, ... Genel Müdürlüğü ile ... Kömür İşletmeleri A.Ş. arasındaki muvazaalı hizmet alım sözleşmesi sebebiyle ve eşit işe eşit ücret ilkesi gereğince müvekkilinin işçilik ücret ve ekleri fark alacağı doğduğunu belirterek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davalı ... ile davacının çalıştığı müteahhit arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olmadığını, bu sebeple dava konusunun 4857 sayılı Kanun'un 2/6. maddesi kapsamına girmediğini, zira asıl işveren-alt işveren ilişkisinin oluşması için öncelikle bir taahhüt kapsamında iş almış bir işverenin varlığı gerektiğini, ihale ile yaptırılan iş nazara alındığında müvekkil kurumun iş sahibi konumunda olup, ihale konusu işi alan müteahhitin ise bu yükümü yerine getirirken iş yeri açıp, işçi çalıştırmak durumunda olduğundan işveren konumunda olduğunu, yani işverenlik sıfatının ilk defa müteahhidin şahsında doğduğunu, daha önce mevcut olmadığını, müvekkili kurumun ihale makamı olarak ihale konusu işi bir bütün olarak ihale ettiğini, ihale ile vermiş olduğu işin yürütümünün sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmaıdğını kontrol etme yetkisinin ise, projenin uygulanmasına yönelik olup doğrudan işe ve işçilere müdahale anlamına gelmediğini, dava konusu işin bağımsız bir işi ifade ettiğini, ihale konusu bu işin müvekkil kurumun yürüttüğü kamu hizmeti dikkate alındığında işin tamamının müteahhide bir bütün olarak verildiğinin görüleceğini, ikinci olarak işi alan müteahhidin bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştırması gerektiğini, oysa dava konu olayda böyle bir durumun mevcut olmadığını, müteahhit ile yapılan sözleşmede böyle bir zorunluluk öngörülmediğini, kimlerin işçi olarak işe alınacağı hususunun müvekkili kurum için önemli olmadığını, müteahhidin dilediği işçiyi dilediği herhangi bir iş yerinde çalıştırabildiğini, Alt İşverenlik Yönetmeliğindeki ve 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesindeki asıl ve alt işverenlik şartlarının olayda gerçekleşmediğini, bu sebeple davanın husumet sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiğini, kurumları ana statüsünün 4. maddesinde her türlü madeni işletmek ve işlettirmenin faaliyet konuları arasında yer aldığını, bu sebeple 2840 sayılı Kanun ile kurumları uhdesinde kalan ve ruhsatlarının devrinin kanuni olarak mümkün olmadığı, maden sahalarında koordinatları belirli alanlarda üçüncü kişilere, rödovans ve hizmet alımı yöntemlerini uygulanarak işlettirme yaptırabileceğini, bu uygulamalarda kurum yetkililerinin sözleşme konusu işin yürütümü ile ilgili olarak, firma çalışanlarını sevk ve idare etmesi, onlara emir ve talimat vermesi, kurum işçilerinin yüklenici işçileri ile birlikte çalışması gibi durumların söz konusu olmadığını, kurum kontrol teşkilatının tespitlerinin ödenecek hakedişe esas olmak üzere kömürün kalitesi ve miktarının belirlenmesi ile sınırlı olduğunu, müvekkili kurum tarafından yapılan hizmet alımlarının Kamu İhale Kanunu kapsamında kaldığını, müvekkilinin kamu kuruluşu olduğunu, bu sebeple muvazzaya başvurduğunun düşünülemeyeceğini, muvazaanın şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava dışı ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin davalı ... Müdürlüğünden ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğu, davalı ... Müdürlüğünün dava dışı ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin ortağı olmadığı gibi yönetiminde de herhangi bir söz hakkı bulunmadığı, kömür üretiminin yer altı ve yer üstü olmak iki türlü yapıldığı, davalı ...'nin de ... yer altı maden ocağını hizmet alım yolu ile ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ye devrettiği, yer üstü üretime ise kendi bünyesinde devam ettiği, bu sebeple asıl işi olan kömür üretim işinin tamamını değil bir kısmı olan yer altı kömür üretiminin ... Kömür İşletmeleri A.Ş'ye devrettiği, davalı ... Müdürlüğünün gerek ekipman ve personel, gerekse tecrübe olarak açık ocak kömür üretiminde uzmanlaştığı, yer altı kömür üretiminde gerekli ekipman, personel ve tecrübeden yoksun olduğu, söz konusu sahanın tektonik yapısının yer altı kömür üretimi yapılmasını zorlaştırdığı, her ne kadar ... sahasında davalı ... yer altı kömür üretimi yapsa da bunun sembolik miktarda olduğu ve ayrıca ... sahasının ...'ye nazaran daha zor bir saha olduğu, bu sebeplerle .... Genel Müdürlüğünün ... sahasındaki yer altı kömür üretim işini teknolojik imkansızlıklar ve iş gücü yetersizliği sebebiyle özel söktere bırakmak zorunda kaldığının belirtildiği, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren asıl işlerin bölünerek alt iş verene verilmesine 4857 sayılı Kanun'un 2/6. maddesinde cevaz verildiği, bu sebeple ... ile ... Kömür İşletmeleri A.Ş. arasındaki asıl iş veren-alt iş veren ilişkisinin muvazaalı bir işleme dayanmadığı, ... ve ... Kömür İşletmeleri arasında geçerli bir asıl iş veren alt iş verenlik ilişkisinin kurulduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

Anayasanın 168. maddesinde, “Tabii servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süre için, gerçek ve tüzel kişilere devredebilir.”; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 4. maddesinde de, “Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, içinde bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir.” denilmektedir. Bu hükümler gereğince, madenlerin işletilme hakkı tamamen Devletin hüküm ve tasarrufundadır. Ancak, özel şahıslar da madenleri işletebilirler.

3213 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre, madenler üzerinde tesis olunan ilk müracaat, arama ruhsatnamesi, buluculuk ve işletme ruhsatı haklarının hiçbirisi hisselere bölünemez ve bunların her biri bir bütün halinde muameleye tabi tutulur. Maden ruhsatları ve buluculuk hakkı, devredilebilir. Aynı Kanun'un 6. maddesi uyarınca, maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil ... Cumhuriyeti vatandaşlarına, madencilik yapabileceği statüsünde yazılı ... Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere, bu hususta yetkisi bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile diğer kamu kurum, kuruluş ve idareleri olmak üzere gerçek veya tüzel tek kişi adına verilir.

Madenler Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunduğundan, buna ilişkin hakların kullanımı Maden Kanunu hükümlerine dayanarak verilecek ruhsatla mümkün olmaktadır. Madenler, 3213 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre beş grupta sınıflandırılmakta, maden arama ve işletme ruhsatları da belirtilen bu gruplara göre verilmektedir.

... Kömür İşletmeleri Kurumu(...), 6974 sayılı Kanun ile 22.05.1957 yılında kurulan bir İktisadi Devlet Teşekkülü olup, çalışmalarını "... Kömür İşletmeleri Kurumu Ana Statüsü" hükümlerine göre sürdürmektedir. Kurumun Ana Statüsünün 4. maddesine göre amaç ve faaliyet konuları, Devletin genel enerji ve yakıt politikasına uygun olarak linyit, turp bitümlü şist, asfaltit gibi enerji hammaddelerini değerlendirmek, ülkenin ihtiyaçlarını karşılamak, yurt ekonomisine azami katkıda bulunmak, plan ve programlar tanzim etmek, takip etmek, uygulama stratejilerini tesbit etmek ve gerçekleşmesini sağlamak, faaliyetlerle ilgili yukarıdaki her türlü madenleri işlemek veya işlettirmek ve bu amaçla aramak, gerçek ve tüzel kişilerin istihsal ettiği linyit, turp, bitümlü şişt gibi enerji hammaddelerini ve ... Taşkömürü Kurumunun FOB ve FOW olarak sattığı kömürler dışındaki taşkömürü ile özel idareler ve belediyelerin ve bunlara bağlı işletmelerin, iktisadi devlet teşekkülleri ve müeeseselerinin gerçek ve tüzel kişilerin ürettiği kok, briket kömürleri ile koklaşma esnasında elde edilen tali maddeleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca onaylanacak teknik şartname ve yönetmelik esasları dahilinde alıp satmak denilmektedir. Ana hedefleri; üretimi artırmak, kömür kalitesini iyileştirme çalışmaları yapmak ve üretim maliyetlerini en aza indirmektir. Ülkenin değişik yerlerinde kömür üretimi ve pazarlamasını yapan ...'ye bağlı 2 adet Müessese Müdürlüğü ve bu Müesseselere bağlı olarak çalışan 1 adet İşletme Müdürlüğü ve 6 adet Kontrol Müdürlüğü bulunmaktadır.

Davalı ...., kömür ve diğer enerji hammaddelerinin temin edildiği maden ocaklarını işletebileceği gibi, kömür ve diğer enerji hammaddelerinin temin edildiği maden ocaklarını işlettirebilir veya gerçek ve tüzel kişilerin ürettiği enerji hammaddelerini satın alıp tekrar satabilir.