muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/10309, Karar No: 2021/17610, Tarih: 10.11.2021

**6. Ceza Dairesi         2021/10309 E.  ,  2021/17610 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, uyulan bozmaya toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, sanığın diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanık ...’nın belinde bıçak olduğu izlenimi yaratarak ve karnındaki yarayı göstererek, kaç lirası olduğunu sorduğu müştekinin 30 TL’si olduğunu söyleyince 25 TL’yi verdiği, mağdurun 25 TL parasını aldıktan sonra mağdurun üzerini arayarak cebindeki 5 TL parasını da almak suretiyle mağduru yağmalanması şeklinde gerçekleşen olayda; sanığın mağdura yönelik eylemi hakkında TCK’nın 148/1, 168/2-3, 62. maddeleri kapsamında mahkûmiyet hükmü verilmiş, değer azlığı indirimi uygulanmamıştır.

TCK'nın “Daha az cezayı gerektiren hâl” başlıklı 150/2. maddesinde; “Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar inidirilebilir.” denilmektedir.

Maddenin gerekçesinde ise; “Maddenin ikinci fıkrasında, yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılması gerektiği kabul edilmiştir.” açıklamasına yer verilmiştir.

TCK’nın 145. maddesiyle daha az ceza verilmesini gerektiren bir nitelikli hâl olarak “Değer azlığı”, hırsızlık suçu bakımından da suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak, ceza vermekten de vazgeçilebilir.” ibaresi ilâvesiyle- hüküm altına alınmış bir husustur.

Y.C.G.K.'nın 15.12.2009 günlü, 6/242-291 esas ve karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere, 5237 sayılı TCK'nın 145. (veya 150/2) maddelerinde veya gerekçelerinde “Daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma” koşulu yoktur. Elbette değerin az olmasına ilaveten, daha çoğunu alma olanağı varken daha azı alınmış ise; bu maddeler sanık lehine uygulanmalıdır. Ancak; her iki maddenin, yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir.

TCK'nın 145 veya 150/2. maddeleri uyarınca faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması kural olarak yeterli olup, suç ve cezada kanunilik ilkesi ile aleyhe kıyas ve yorum yasağı gereği, kanunda bulunmayan başka bir koşul ihdas edilemez.

Hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “İşlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır.

TCK'nın 145 veya 150/2. maddeleri uyarınca faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması kural olarak yeterli olup, suç ve cezada kanunilik ilkesi ile aleyhe kıyas ve yorum yasağı gereği, kanunda bulunmayan başka bir koşul ihdas edilemez.

Hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “İşlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır.

TCK'nın 145 ve 150/2. maddelerinin uygulanmasında hâkime geniş bir takdir yetkisi tanınmış olup, TC Anayasası’nın 141/3, 5271 sayılı CMK'nın 34, 223, 230 ve 289. maddeleri uyarınca sözü edilen yetki kullanılırken, keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle açıklanmalı ve uygulama yapılmalıdır.

Öte yandan hâkim, TCK'nın 145 veya 150/2. maddeleriyle kendisine tanınan takdir yetkisini kullanırken, evrensel ceza hukuku prensiplerinden olan ve ceza kanunlarımızın hazırlanmasında esas alınan, kanunilik, belirlilik, orantılılık ve ölçülülük ilkeleri, kıyas ve aleyhe yorum yasağı ile mükerrer değerlendirme yasağına uygun bir değerlendirme yapmak zorundadır.

Bu açıklamalardan değer az ise, verilecek cezadan mutlaka indirim yapılmalıdır gibi bir anlam da çıkartılmamalıdır. Diğer bir anlatımla indirim yapıp yapmama hususu her somut olayda özenle değerlendirilmelidir.

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun Dairemizce benimsenen içtihatları uyarınca; rögar kapağı, plaka, sürücü belgesi, kimlik belgesi ve bankamatik kartı gibi eşyaların hırsızlık suçuna konu olması halinde, ortaya çıkan tehlike veya bunların yeniden çıkartılması için sarf edilecek emek ve mesai vb.’de gözetilerek değer azlığı indirimi yapılmamalıdır.

Bunun gibi kasten öldürme, kasten öldürmeye teşebbüs, cinsel istismar gibi ağır suçların yağma ile birlikte işlenmesi hallerinde değer azlığı indiriminin yapılmaması hukuka, vicdana ve adalete de uygun olacaktır.

Bu açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde, sanığın belinde bıçak olduğu izlenimi yaratarak ve karnındaki yarayı göstermek suretiyle mağdurun 25 TL parasını aldıktan sonra mağdurun üzerini arayarak cebindeki 5 TL parasını da alarak mağdura ait toplam 30 TL parayı aldığı anlaşılmakla; suç tarihi olan 05/11/2015 itibariyle paranın satın alma gücü ve günün ekonomik koşulları ile birlikte değerlendirildiğinde, sanığa verilen cezada değer azlığı indiriminin yapılması gerekir.

Açıklanan nedenlerle;

5237 sayılı TCK’nın 150/2. maddesiyle sanığa verilen cezadan değer azlığı nedeniyle indirim yapılması hususunun gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 10/11/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5503, Karar No: 2020/970, Tarih: 16.01.2020

**8. Ceza Dairesi         2019/5503 E.  ,  2020/970 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kamu malına zarar verme suçundan suça sürüklenen çocuklar ..., ..., ... ve ...'ın beraatlerine, görevi yaptırmamak için direnme suçundan ..., ... ve ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 265/1, 31/3 ve 62. maddeleri gereğince 3 ay 10 gün hapis, ...'ın anılan Kanun'un 265/1, 31/2 ve 62. maddeleri gereğince 2 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına, cezalarının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, kamu malına zarar verme ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarından ...'nın, anılan Kanun'un 265/1, 152/1-a, 31/3 ve 62. maddeleri gereğince 3 ay 10 gün ve 6 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Antalya 2. Çocuk Mahkemesinin 08/05/2013 tarihli ve 2012/598 esas, 2013/357 sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına ilişkin Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 20/09/2016 tarihli ve 2016/715 değişik iş sayılı kararını müteakip yeniden yapılan yargılama sonucunda, görevi yaptırmamak için direnme suçundan ..., ... ve ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 265/1, 265/3, 43/1-2, 31/3 ve 62. maddeleri gereğince 5 ay 16 gün hapis, ...'ın anılan Kanunu'nun 265/1, 265/3, 43/1-2, 31/2 ve 62. Maddeleri gereğince 4 ay 5 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına, cezalarının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Antalya 2. Çocuk Mahkemesinin 02/11/2017 tarihli ve 2016/410 esas, 2017/639 sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulüne ilişkin Antalya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 20/12/2017 tarihli ve 2017/1724 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosyası ile ilgili olarak;

Dosya kapsamına göre;

1-Her ne kadar Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 20/09/2016 tarihli ve 2016/715 değişik iş sayılı kararı ile görevi yaptırmamak için direnme suçu yönünden inceleme yapılarak, suça sürüklenen çocuklar ..., ..., ... ve ... haklarında eksik ceza tayini gerekçesiyle Antalya 2. Çocuk Mahkemesinin 08/05/2013 tarihli ve 2012/598 esas, 2013/357 sayılı kararı kaldırılmış ise de; görevi yaptırmamak için direnme suçu yönünden müşteki polis memurlarının davaya katılmadıkları, İçişleri Bakanlığının bu suçtan doğrudan zarar görmediğinden katılan sıfatının olmadığı, suça sürüklenen çocuklar ..., ..., ... ve ... haklarında görevi yaptırmamak için direnme suçu yönünden verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği gözetilmeden, usul ve kanuna aykırı olarak karar verilmesinde,

2-Antalya 2. Çocuk Mahkemesince dosyanın yeni esasa kaydedildiği, anılan Mahkemenin 02/11/2017 tarihli ve 2016/410 esas, 2017/639 sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuklar ..., ..., ... ve ... haklarında bu kez 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 265/3 ve 43/2. maddeleri uygulanarak hüküm kurulduğu ve haklarında tekrar hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmakla, suça sürüklenen çocuk ... hakkındaki dosyanın Yargıtay incelemesinde olduğu gözetilmeden, Antalya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 20/12/2017 tarihli ve 2017/1724 değişik iş sayılı kararı ile ''...sanık ... yargılamaya dahil edilmeksizin diğer sanıklar hakkında 02.11.2017 tarihli hüküm kurulduğu, dosyada ... yönünden tefrik kararı da görülmediği, itirazlara atfen görülen noksanlığın ikmali ve sanıkların eylemlerinin birlikte değerlendirilip hükme varılabilmesinin temini için itirazların kabulüne...'' şeklindeki gerekçeyle Antalya 2. Çocuk Mahkemesinin 02/11/2017 tarih ve 2016/410 esas, 2017/639 sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmesinde,

İsabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı CMK.nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 27.09.2018 gün ve 3143 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 10.10.2018 gün ve KYB/2018/80696 sayılı ihbarnamesi ile dairemize tevdii kılınmakla incelendi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Kanun yararına bozma istemine konu itiraz mercii kararlarının suça sürüklenen çocuklar ..., ..., ... ve ... hakkında görevi yaptırmamak için direnme suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına ilişkin olmasına, dairemizin görev alanına giren bir suça ilişkin kanun yararına bozma isteminin bulunmamasına ve Yargıtay Kanununun 14. maddesine ve Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 30.01.2019 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 2019/1 sayılı kararına göre kanun yararına bozma istemini inceleme görevi Yargıtay Yüksek (18.) Ceza Dairesine ait olmakla Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın Yüksek Yargıtay Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu'na gönderilmesine, 16.01.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/10241, Karar No: 2021/8758, Tarih: 19.10.2021

**11. Ceza Dairesi         2017/10241 E.  ,  2021/8758 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

1) Sanık ... hakkında 2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafisinin temyizinin incelenmesinde;

Sanığa yüklenen “sahte fatura düzenleme” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla sanık müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE,

2) Sanık ... hakkında 2008, 2009, 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik sanık müdafisinin temyizinin incelenmesinde;

Sanığın UYAP aracılığıyla MERNİS üzerinden ulaşılan nüfus kaydına göre hükümden sonra 10/05/2021 tarihinde öldüğü belirlendiğinden, bu durumun kesin olarak tespiti halinde 5237 sayılı TCK’nin 64/1 ve 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddeleri uyarınca kamu davalarının düşmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

3) Sanık ... hakkında 2009, 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik sanık müdafisinin temyizinin incelenmesinde;

Sanık hakkında “2009, 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme“ suçundan açılan kamu davasında; sanığın savunmasında, suça konu faturaları düzenleyen şirketin ortağı olduğunu, ancak şirketin kuruluşundan kısa bir süre sonra yangın çıktığını, bu tarihten sonra işi devam ettirmediğini, bu şirkette hiçbir zaman ticari faaliyette bulunmadığını sahte veya gerçek hiçbir fatura düzenlemediğini, şirket yetkilisi olmadığını beyan etmesi karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

a) Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorulması, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

b) Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava açılmış ise dosyalarının getirtilip incelenerek ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

c) Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanığı tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanığın bir iştiraki bulunup bulunmadığının sorulması,

c) Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanığı tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanığın bir iştiraki bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile mahkûmiyet hükümleri kurulması,

4) Kabule göre de;

a) Gerekçeli kararın hüküm kısmında (A), (B), (C) bentlerinde sırasıyla 2008, 2009 ve 2010 olarak belirtilmesi gereken suç yıllarının 2009, 2010 ve 2011 olarak yanlış yazılması yasaya aykırı,

b) 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların müdafilerinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, sanık ... bakımından diğer yönleri incelenmeksizin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 19.10.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11777, Karar No: 2013/2106, Tarih: 21.01.2013

**9. Hukuk Dairesi         2012/11777 E.  ,  2013/2106 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacı işçinin davalı ortaklığın işçisi olmasına rağmen muvazaalı biçimde diğer şirketin çalışanı olarak gösterildiğini, işe gidiş geliş saatleri ve iş akışının davalı ... tarafından kontrol edildiğini, emir ve talimatların da yine aynı davalı tarafından verildiğini, çalışma saatlerinin tümünü... da geçirdiğini başka bir yerde çalıştırılmadığını, yine... yetkililerinin emir ve talimatlarıyla evrak getir götür ve temizlik işlerinin yaptırıldığını, muvazaalı şirketler değiştiği halde işi ve konumunun değişmediğini iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, davacı ile ortaklık arasında muvazaa ilişkisinin bulunmadığını, davalı şirketin ortaklık ile yaptığı sözleşmede işçilerin her türlü özlük haklarından mesul olduklarının bildirildiği, işten çıkış bildirgelerinin davalı şirket tarafından verildiği, işçilerin emir ve talimatları davalı şirketten aldıklarını, davanın reddi gerektiğini savunurken, diğer davalı şirket vekili ise muvazaa iddiası nedeni ile işverenlik sıfatlarının olmadığını, sorumlulukları bulunmadığını beyan etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalı ... ile davalı ... şirketi arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğu, ancak bu ilişkinin muvazaaya dayanmadığı, davalı ...’nun temizlik işlerinin yapımı amacıyla söz konusu işçilerin işe alındığı, temizlik işlerinin...’nun asıl işi olmadığı,...’nun asıl işinin petrol arama ve işletme işleri olduğu ve davacının yapmış olduğu işlerin yardımcı işler niteliğinde işler olduğu, bu nedenle davacının işe iadesine karar verilse dahi taşeron firma olan ... firmasındaki işine iadesine karar verilmesi gerektiği, davacı işçinin davalı ... bünyesinde ... firmasından başka taşeron firmalarda da temizlik işçisi olarak çalıştığı, her ne kadar iş akdi belirli süreli olarak akdedilmiş ise de davacının değişik firmalar nezdinde devamlı olarak... da ki iş yerinde temizlik işçisi olarak çalıştığından iş akdinin belirsiz süreli iş akdine dönüştüğü, davacının işe iade davasını... bünyesindeki ihaleyi alan taşeron firmalardan en son çalıştığı şirkete karşı davasını açması gerektiği, davacının davalı ... firmasındaki işinin 30.04.2011 tarihinde son bulduğu ve bu tarihten sonra 02.06.2011 tarihine kadar ihaleyi alan dava dışı ... şirketinde çalışmasının devam ettiği, bu durumun sigorta hizmet dökümünde açıkça belli olduğu ve davacının bunu bilemeyeceği ileri sürülemeyeceği, davacının son çalıştığı şirkete karşı davasını açmadığı,...’nun da üst işveren olması ve davanın muvazaa olmaması nedeniyle alt işverene karşı açılması gerektiği gerekçesi ile davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

6100 sayılı HMK.’un 124/4 maddesi uyarınca “Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir”.

Diğer taraftan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde yapılan tanıma göre, “bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işverene alt işveren denilir”. Bunlara ayrıca, taşeron, aracı, müteahhit, alt yüklenici gibi isimler de verilmektedir.

Alt-asıl işveren arasındaki ilişki, niteliğine göre, eser, taşıma, kira gibi sözleşmelere dayanır. Alt işveren üstlendiği işi sözleşme koşulları doğrultusunda, ama kendi adına ve bağımsız bir biçimde yürütür. Çalıştırdığı işçilerle kendi adına iş sözleşmesi yapar; gerekli talimatları verir; işçilere ücretlerini kendisi öder; ücret bordrolarını düzenler; ... primlerini yatırır.

Alt-asıl işveren arasındaki ilişki, niteliğine göre, eser, taşıma, kira gibi sözleşmelere dayanır. Alt işveren üstlendiği işi sözleşme koşulları doğrultusunda, ama kendi adına ve bağımsız bir biçimde yürütür. Çalıştırdığı işçilerle kendi adına iş sözleşmesi yapar; gerekli talimatları verir; işçilere ücretlerini kendisi öder; ücret bordrolarını düzenler; ... primlerini yatırır.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinden söz edilebilmesi için; alt işveren, işçilerini asıl işverene ait işyerinde, asıl işverenden aldığı iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde çalıştırıyor olmalı ve asıl işverenin işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde ya da asıl işin bir bölümünde çalıştırmalıdır. Bu anlamda verilen iş süreklilik arzetmeli, anahtar teslimi verilmiş olmamalıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasında, asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu takdirde, her iki işverene birlikte dava açılmasında işçi açısından yarar vardır. Muvazaa olmadığı sürece, alt işveren işçisi ile ilgili davada istemin ve verilecek kararın, feshin geçersizliği ve işe iade yönünden alt işveren, ancak feshin geçersizliğine bağlanan işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden her iki işverenin birlikte sorumluluğu kapsamında olması gerekir.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2/7 maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Bu kriterler, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi sureti ile haklarının kısıtlanması veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisinin kurulması olarak belirtilmiştir.

Diğer taraftan bir alt işveren, bir asıl işverenden sözleşme ile üstlendiği mal veya hizmet üretimi için belirli bir organizasyona, uzmanlığa ve hukuksal bağımsızlığa sahip değilse, kısaca üretim ya da hizmet sunumuna ilişkin ekonomik faaliyetin bağımsız yönetimini üstlenmemişse asıl işveren alt işveren ilişkisinden çok olayda, asıl işverene işçi temini söz konusu olacaktır