muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/64, Karar No: 2011/700, Tarih: 02.02.2011

**8. Ceza Dairesi         2009/64 E.  ,  2011/700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Tekerrüre esas nitelikte mahkumiyeti bulunan sanık hakkında 5237 sayılı TCK.nun 58. maddesinin uygulanmaması karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

1- Sanığın kişiliği, sosyal ve ekonomik durumu, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlık değerlendirme dışı bırakılarak, sadece sanığın geçmişi, yaşamı ve suç işlemeye devam etmesine dayanılarak yasal ve yeterli olmayan gerekçelerle 5237 sayılı TCK. nun 50. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi,

2- Sanık hakkında TCK.nun 53/1. madde ve fıkrasında sayılan hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına, bu yoksunluğun kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından koşullu salıverilmesine kadar, diğer hakları yönünden ise hapis cezalarının infazı tamamlanıncaya kadar sürmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi (BOZULMASINA), 2.2.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11278, Karar No: 2023/9439, Tarih: 19.12.2023

**2. Ceza Dairesi         2021/11278 E.  ,  2023/9439 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SAYISI : 2015/328 E., 2016/177 K.

SUÇLAR :Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEMYİZ EDENLER : Suça sürüklenen çocuklar müdafileri

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ :Ret, onama

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuklar hakkında hırsızlık ve işyeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305. maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I- Suça sürüklenen çocuklar hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı ... yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Yasanın 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000.00 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz istemlerinin 1412 sayılı Kanun'un 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

II-Suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin isteme uygun olarak ONANMASINA,

III-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarına gelince;

II-Suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin isteme uygun olarak ONANMASINA,

III-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarına gelince;

1- 5271 sayılı Kanun'un 193/1. maddesinde yer ... “Kanunun ayrık tuttuğu hâller saklı kalmak üzere, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz. Gelmemesinin geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir.”, aynı Kanun’un 196/1. maddesinde yer ... “Mahkemece sorgusu yapılmış olan sanık veya bu hususta sanık tarafından yetkili kılındığı hâllerde müdafii isterse, mahkeme sanığı duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutabilir.” ve 196/2. maddesinde yer ... “Sanık, alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere, istinabe suretiyle sorguya çekilebilir.” şeklindeki düzenlemeler uyarınca, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-h maddesinde düzenlenen hırsızlık suçuna ilişkin cezanın alt sınırının 5 yıl olması karşısında, suça sürüklenen çocuğun talimat mahkemesi tarafından sorguya çekilemeyeceği gözetilmeden ve suç tarihi itibariyle 18 yaşından ... olan suça sürüklenen çocuğa, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 150/2. maddesi uyarınca ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142. maddesinde 6545 sayılı Kanun'un 62. maddesi ile yapılan ve 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik uyarınca, suça sürüklenen çocuğa yüklenen Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-h, 143. maddelerinde öngörülen suçun gerektirdiği cezanın alt sınırının 5 yıldan fazla olması, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 14.10.2021 tarihli, 2021/35 Esas, 2021/473 Karar sayılı kararı dikkate alınarak, 5271 sayılı Kanun'un 150/3. maddesi uyarınca suça sürüklenen çocuğa zorunlu müdafii atanması ve savunmasının müdafii huzurunda alınması gerektiği gözetilmeden, talimat mahkemesinde müdafiisi hazır olmadan savunması alınıp yargılamaya devam edilerek aynı Kanun’un 188/1 ve 289/1-e maddelerine aykırı davranılması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

2-Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 20.11.2018 tarihli ve 2016/6-986 Esas, 2018/554 Karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesi ve Çocuk Koruma Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 20 ve 21. maddeleri uyarınca; fiil işlendiği sırada 15-18 yaş grubu içerisinde bulunan suça sürüklenen çocuğun işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığının takdiri bakımından, mahkemece sosyal inceleme raporu alınmadan veya alınmaması durumunda gerekçesi kararda gösterilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak, BOZULMASINA, 19.12.2023 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3223, Karar No: 2019/9787, Tarih: 12.12.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/3223 E.  ,  2019/9787 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bakırköy 19. İş Mahkemesi

Dava, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-İSTEM

Davacı sigortalılık başlangıç tarihinin tespitini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı kurum, davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

İstinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı kurum vekili verilen kararın hatalı olduğunu belirtip, kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

1-) Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 108. maddesi olup, mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, anılan Yasanın 60/G maddesinde, “bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir” hükmü karşısında, davacının, aynı Yasanın geçici 54. maddesi kapsamında 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi tescilinin bulunmadığı da nazara alınarak, 15.01.1985 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitini isteyen ve 25.01.1969 doğumlu olan davacı yönünden, sigortalılık başlangıç tarihi olarak, 18 yaşını doldurduğu tarihin kabulüne karar vermek gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-) 506 sayılı Yasa’nın 3. maddesinin II/B bendine göre, “Özel Kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır. Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan ve 05.07.1977 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Yasasının 4. maddesinde, bu kanuna tabi bir sanatı o sanat için düzenlenen tarih ve pratik öğrenim programına göre o işyerinde öğrenmek amacıyla bir çıraklık sözleşmesi ile bir işyeri sahibinin hizmetine giren kimsenin çırak olarak tanımlandığı; 16. maddesinde ise, işyeri sahibi veya temsilcisinin çırak adayını çalıştırmaya başlamadan önce velisi veya kanuni mümessili ile üç örnek yazılı bir çıraklık sözleşmesi yapmaya mecbur olduğu; 20 maddesinde, sözleşmenin bir örneğinin Mahalli Çıraklık Eğitim Komitesine, derneğe kayıtlı ise ilgili derneğe veya odaya vermek ve sicil numarasını alarak sözleşmeye yazmak zorunda olduğu öngörülmüştür. Diğer taraftan bir kişiye çırak denilebilmesi için, o kimsenin durumunun bu özel kanunda çıraklar hakkında yapılan tarife ve nitelendirmeye uyması gerekir. Yani, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının belirtilen tarihte çırak olup olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Kişi iş yerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir. Anılan sebeplerle eldeki kayıtlara göre yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olmayan şekilde davacının eğitim amaçlı çıraklık statüsünde herhangi bir çalışmasının bulunmaması karşısında, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi ile davacının hizmet tespiti talepli açtığı davasını takip etmediğini belirtmesi karşısında, ilgili talebin ve hizmet tespiti istenen davalıya yönelik davanın işlemden kaldırılarak, söz konusu davanın mevcut dosyadan tefrik edilmesi de isabetsizdir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12/12/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/28874, Karar No: 2019/10288, Tarih: 21.10.2019

**13. Hukuk Dairesi         2016/28874 E.  ,  2019/10288 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... Belediyesi ile 2012/161030 ihale kayıt numaralı 28/12/2012 tarihli "kalifiye işçilik personel destek alımı" sözleşmesi imzaladığını, sözleşme sırasında 6360 sayılı kanunla ... Belediyesinin tüzel kişiliği kaldırılarak hak ve borçlarının davalı Manavgat Belediyesine devredildiğini, davalının 28/04/2014 tarihli yazısı ile sözleşmeyi feshettiğini sözleşmenin haksız feshi nedeniyle sözleşme kapsamında yatırılan damga vergisi, karar pulu, Kamu İhale Kurulu pay bedeli masraflarının kalan ihale süresine oranlanarak menfi zarar kapsamında kendisine ödenmesi gerektiğini ileri sürerek bilirkişi tespitinden sonra arttırılmak üzere şimdilik 10.000 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, sözleşmenin Belediye Meclis kararı alınmadan yapıldığının anlaşılması üzerine 4735 sayılı Kamu İhale Kanununun 23.maddesi uyarınca sözleşmenini mücbir sebepten dolayı feshedildiğini ileri sürerek davalının reddine istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının temyiz itirazları yerinde değildir.

2-6100 sayılı HMK'nın 323 ve 326. maddelerine göre, başvuru harcı ile karar ve ilam harcı yargılama giderlerinden olup, bu giderler davanın sonunda, diğer yargılama giderleriyle birlikte, haksız çıkan tarafa yükletilir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının temyiz itirazları yerinde değildir.

2-6100 sayılı HMK'nın 323 ve 326. maddelerine göre, başvuru harcı ile karar ve ilam harcı yargılama giderlerinden olup, bu giderler davanın sonunda, diğer yargılama giderleriyle birlikte, haksız çıkan tarafa yükletilir.

Somut olayda davanın başında davacıdan 27,20 TL başvuru, 239,45 TL peşin karar ve ilam harcı alınmıştır. Davanın kabulüne karar verildiğine ve hüküm altına alınan değer 14.021,02 TL olduğuna göre Harçlar Kanuna göre alınması gereken toplam nisbi karar ve ilam harcı (binde 68,31) 957,77 TL dir. Bunun 239,45 TL'si peşin alındığından bakiye 718,32 TL harcın davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine karar verilmesi, bununla birlikte davacı tarafından yatırılan 239,45 TL peşin harç ile 27,70 TL başvuru harcının toplamı olan 267,15 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerekirken mahkemece kararın 2 ve 3.maddelerinde "davacı tarafça bu dava için yatırılması gerekli 957,28 TL harçtan peşin alınan 170,28 TL harcın mahsubu ile bakiye 787,00 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE irad kaydına, davacı tarafça bu dava için harç masrafı olarak yapılan 957,28 TL bilirkişi ve posta gideri olarak yapılan 427,00 TL olmak üzere toplam 1.384,28 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine," şeklinde hem olmayan yargılama giderinin davalıya yükletilmesi hem de harcın eksik alınması sonucunu doğuran kendi içinde çelişkili bir karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, aynı zamanda kamu düzeniyle ilgili olduğundan bozma sebebidir.

Ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması HUMK m.438/7 gereğidir. Bu nedenle hüküm fıkrasının 2. ve 3. bendinin "(2) alınması gereken 957,77 TL nisbi karar ve ilam harcından davacı tarafça başlangıçta yatırılan 239,45 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 718,32 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, (3) yargılama gideri olup, davacı tarafça karşılanan 267,15 TL harç, 427,00 TL bilirkişi ve posta masrafı olmak üzere toplam 694,15 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde düzeltilerek; hükmün düzeltilmiş şekliyle onanmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle kararın 2. ve 3. maddelerinin "(2) alınması gereken 957,77 TL nisbi karar ve ilam harcından davacı tarafça başlangıçta yatırılan 239,45 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 718,32 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, (3) yargılama gideri olup, davacı tarafça karşılanan 267,15 TL harç, 427,00 TL bilirkişi ve posta masrafı olmak üzere toplam 694,15 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan 239,47 TL harcın davalıya iadesine, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 21/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17739, Karar No: 2012/14058, Tarih: 24.05.2012

**2. Hukuk Dairesi         2011/17739 E.  ,  2012/14058 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kayseri 1. Aile Mahkemesi

TARİHİ :11.07.2011
Yargıtay — Esas No: 2010/46653, Karar No: 2013/7018, Tarih: 27.02.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/46653 E.  ,  2013/7018 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, genel tatil ücreti ile fazla çalışma ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, fazla çalışma ve genel tatil ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı olarak feshettiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile genel tatil ücreti ve fazla çalışma ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının kendi isteğiyle işi bıraktığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, temyiz itirazları ile davacının aşağıda gösterilen bentlerin kapsamı dışında temyiz itirazlarının reddine,

2- Taraflar arasındaki birinci uyuşmazlık, davacının iş sözleşmesini haklı bir nedenle feshedip feshetmediği noktasında toplanmaktadır.

İşçinin emeğinin karşılığı olan ücret işçi için en önemli hak, işveren için en temel borçtur. 4857 sayılı İş Kanununun 32 nci maddesinin dördüncü fıkrasında, ücretin en geç ayda bir ödeneceği kurala bağlanmıştır. 5953 sayılı Basın İş Kanununun 14 üncü maddesinin aksine, 4857 sayılı Yasada ücretin peşin ödeneceği yönünde bir hüküm bulunmamaktadır. Buna göre, aksi bireysel ya da toplu iş sözleşmesinde kararlaştırılmadığı sürece işçinin ücreti bir ay çalışıldıktan sora ödenmelidir.

Ücreti ödenmeyen işçinin, bu ücretini işverenden dava ya da icra takibi gibi yasal yollardan talep etmesi mümkündür.

1475 sayılı Yasa döneminde, toplu olarak hareket etmemek ve kanun dışı grev kapsamında sayılmamak kaydıyla 818 Sayılı Borçlar Kanununun 81 inci maddesi uyarınca ücreti ödeninceye kadar iş görme edimini ifa etmekten, yani çalışmaktan kaçınabileceği kabul edilmekteydi. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 97 inci maddesinde de benzer bir düzenleme yer almaktadır.  4857 sayılı İş Kanununda ise ücret daha fazla güvence altına alınmış ve işçi ücretinin yirmi gün içinde ödenmemesi durumunda, işçinin iş görme edimini yerine getirmekten kaçınabileceği açıkça düzenlenmiş, toplu bir nitelik kazanması halinde dahi bunun kanun dışı grev sayılamayacağı kurala bağlanmıştır.

Ücreti ödenmeyen işçinin alacağı konusunda takibe geçmesi ya da ücreti ödeninceye kadar iş görme edimini yerine getirmekten kaçınması, iş ilişkisinin devamında bazı sorunlara yol açabilir. Bu bakımdan, işverenle bir çekişme içine girmek istemeyen işçinin, haklı nedene dayanarak iş sözleşmesini feshetme hakkı da bulunmaktadır. Ücretin hiç ya da bir kısmının ödenmemiş olması bu konuda önemsizdir.

Ücretin ödenmediğinden söz edebilmek için işçinin yasa ya da sözleşme ile belirlenen ücret ödenme döneminin gelmiş olması ve işçinin bu ücrete hak kazanması gerekir (Yargıtay 9.HD. 18.1.2010 gün, 2008/14546 E, 2010/193 K.).

4857 sayılı İş Kanununun 24 üncü maddesinin (II) numaralı bendinin (e) alt bendinde sözü edilen ücret, geniş anlamda ücret olarak değerlendirilmelidir. İkramiye, prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil gibi alacakların ödenmemesi durumunda da işçinin haklı fesih imkânı bulunmaktadır (Yargıtay 9. HD. 16.7.2008 gün 2007/22062 E, 2008/16398 K.).

İşçinin ücretinin işverenin içine düştüğü ödeme güçlüğü nedeniyle ödenememiş olmasının sonuca bir etkisi yoktur. İşçinin, ücretinin bir kısmını Yasanın 33 üncü maddesinde öngörülen ücret garanti fonundan alabilecek olması da işçinin fesih hakkını ortadan kaldırmaz.

Bireysel veya toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan aynî yardımların yerine getirilmemesi de (erzak ve kömür yardımı gibi) bu madde kapsamında değerlendirilmeli ve işçinin “haklı fesih” hakkı bulunduğu kabul edilmelidir.

İşçinin sigorta primlerinin hiç yatırılmaması veya eksik bildirilmesi, sosyal güvenlik hakkını ilgilendiren bir durum olsa da Dairemizin 1475 sayılı Yasa döneminde istikrar kazanmış olan görüşü, 4857 sayılı İş Kanunu döneminde de devam etmekte olup, sigorta primlerinin hiç yatırılmaması, eksik yatırılması veya düşük ücretten yatırılması hallerinde de işçinin haklı fesih imkânı vardır (Yargıtay 9. HD. 18.1.2010 gün, 2009/24286 E, 2010/74 K.).

Somut olayda, davacının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Antalya Bölge Müdürlüğü'ne verdiği şikayet dilekçesindeki açıklamalar karşısında davacının fazla çalışma ücretinin ödenmediği, ayrıca .... prim ödemelerinin gerçek ücretten yapılmadığı davacının da iş sözleşmesini bu nedenlerle haklı olarak feshettiği anlaşılmakla, davacının kıdem tazminatı talebinin kabulü yerine reddine karar verilmesi hatalıdır.

3- Taraflar arasındaki ikinci uyuşmazlık işçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve verilmiş ise ara dinlenme süresinin doğru olarak belirlenip belirlenmediği noktasında toplanmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.