muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/196, Karar No: 2023/320, Tarih: 31.05.2023

İnceleme dışı mağdur ... suça sürüklenen çocuk sıfatıyla Savcılıkta; kız arkadaşı olan mağdura cinsel istismarda bulunmadığını, sanığı tanımadığını, suçlamayı kabul etmediğini, ...önceki ifadesinin doğru olmadığını, yaklaşık 2 ay önce sanığın kendisine mağdurla arasında ilişki olup olmadığını sorduğunu, sanığa olmadığını söylediğini, bir hafta sonra sanığın mağdurla olan ilişkisini öğrenerek iş yerine geldiğini, saat 23.00 sıralarında kendisini otogarın uzağındaki köprüye götürüp aşırı alkollü vaziyette kendisine neden yalan söylediğini sorduğunu, tokat atıp kıyafetlerini çıkarttığını, sadece külotu varken kemerle darbettiğini, odunla kafasını vurduğunu, eline aldığı çakmakla demiri ısıtıp omzuna ve bacaklarına dokundurduğunu, bu hâldeyken cep telefonuyla videoya çektiğini, kendisine zorla "Bir daha bu hareketi yaparsam Bulut abim beni idam edecek." şeklinde konuşturup video çektiğini, mağduru istediği yere getirmezse videoyu internete atacağını ve kız kardeşine tecavüz edeceğini söyleyip kendisini çok dövdüğü için korkup sanığın söylediklerini kabul etmek zorunda kaldığını, olanları arkadaşı ...'e anlattığını, 24.03.2014 tarihinde saat 11.30 gibi mağdurla buluştuktan sonra sanığın mağduru mezarlığa götürmesini istediği için ...'in araçla kendilerini alıp mezarlığa götürdüğünü, mağduru sanığa teslim ettiğini, sanığın mağdurla fotoğraflarını çektiğini, fotoğraflardaki kırmızı montlu kişinin kendisi, yanındaki kızın da mağdur olduğunu, daha sonra kendisini bekleyen ... ile birlikte oradan ayrıldıklarını, sanıktan şikâyetçi olduğunu, suçlamaları bu şekliyle kabul ettiğini, üzerinde hâlen yara izlerinin olduğunu, sonrasında yaşanan olayları bilmediğini, 09.05.2014 tarihinde Savcılıkta; sanıktan şikâyetçi olmadığını, Mahkemede; hatırladığı kadarıyla 24.03.2014 tarihinde sanığın zorla kendisini parka götürüp mağdurdan uzak durmasını söylediğini, bir hafta sonra iş yerine saat 23.30 sıralarında gelerek birlikte yürümeyi teklif ettiğini, sanıkla biraz yürüdükten sonra otogarın arkasına oturduklarını, sanığın kendisine tokat atıp "Ben sana ...'la konuşmayacaksın demedim mi? Sen neden hâlâ ...'la konuşuyorsun?" dediğini, sanığın istemesi üzerine elbiselerini çıkardığını, üzerinde sadece iç çamaşırı varken sanığın kemerle vurduğunu, bir demiri çakmakla kızdırarak sırtına ve bacaklarına bastırdığını, sonrasında ise mağduru istediği yere getirmesini söylediğini, mağduru getirmediği takdirde kendisini öldüreceğini ve kız kardeşine tecavüz edeceğini söylediğini, sopa ile başına ve ayaklarının altına vurup yumruk attığını, saat 02.30'a kadar eylemlerini devam ettirip kendisini bıraktığını, sanıktan korktuğu için şikâyetçi olmadığını, bu olaydan yaklaşık bir hafta sonra sanığın telefonla arayarak mağduru mezarlığa getirmesini söylediğini, mağduru ...'le mezarlığa götürdüklerini, mezarlığa girdikleri sırada ..

.30'a kadar eylemlerini devam ettirip kendisini bıraktığını, sanıktan korktuğu için şikâyetçi olmadığını, bu olaydan yaklaşık bir hafta sonra sanığın telefonla arayarak mağduru mezarlığa getirmesini söylediğini, mağduru ...'le mezarlığa götürdüklerini, mezarlığa girdikleri sırada ...'in kendisini arayarak mağduru ağaçların arkasına götürmesini söylediğini, mezarlığa girdiklerinde mağdurun sanığı gördüğünü söylediğini ancak mağdura yanlış gördüğünü söyleyip yürümesini sağladığını, sanığın yanlarına gelip fotoğraflarını çektiğini, sanığın isteği üzerine mezarlıktan ayrıldığını, aradan birkaç saat geçtikten sonra sanığın yanına gelerek mağdura kötü bir şey yapmadığını söylediğini, şikâyetçi olmadığını,

Tanık ... suça sürüklenen çocuk sıfatıyla Savcılıkta; mağdurun liseden arkadaşı olduğunu, arkadaşı olan ...'la mağdurun sevgili olduğunu, mağduru taksiyle bir yere götürmediğini, suçlamayı kabul etmediğini, yaklaşık 2 ay önce ...'la buluştuklarında ...'un eli ve yüzünün çok kötü olduğunu gördüğünü, ...'un sanığın kendisini dövüp mağduru istediği yere getirmesi için tehdit ettiğini anlattığını, çok korkmuş hâlde olan ...'a yardım etmek istediğini, sanığın mağdura ne yapacağını bilmediklerini, yaklaşık iki ay önce mağduru ve ...'u taksiyle alarak mezarlığa götürdüğünü, ...'un mağduru sanığın yanına bırakıp geri geldiğini, ...'la mezarlıktan ayrıldıklarını, sonrasında olanları bilmediğini, suçlamaları kabul etmediğini, Mahkemede; ...'un iş yerine gelerek mağdurla kendisini mezarlığın arkasına bırakmasını istemesi üzerine mağduru ve ...'u mezarlığın arkasına bırakıp ayrıldığını, sonradan yaşananlar hakkında bilgisi olmadığını, ...'un sanık tarafından darbedildiğine ilişkin bilgileri ... ve çevreden edindiğini, yaşananlara bizzat tanık olmadığını,

Beyan etmişlerdir.

Sanık kollukta ve 13.04.2014 tarihinde Savcılıkta; 1,5 yıl ilişki yaşadığı mağdurla 4 ay kadar önce ayrıldıktan sonra hiç görüşmediğini, mağdurun iddialarının doğru olmadığını, 10.04.2014 tarihinde evinin kapısının önünde bulduğu CD'de mağdura ait çıplak fotoğraflar olduğunu görünce mağdurun amcası Birol ...'i arayarak CD'den bahsettikten sonra 11.04.2014 tarihinde mağdurun amcasının oğlu olan Umutcan'a CD'yi teslim ettiğini, köy çeşmesine mağdurla ilgili yazıyı kendisinin yazmadığını, ... ve ...'u tanımadığını ve bu şahıslarla görüşmediğini, 21.04.2014 tarihinde Savcılıkta; önceki ifadelerinin doğru olmadığını, mağdurun kendisinden sonraki sevgilisi ... ile mezarlığa gideceklerini öğrenince gizlice takip ettiğini, bu sırada aşırı şekilde alkollü olduğunu ve bilincinin yerinde olmadığını, CD'deki fotoğrafları kendisinin çektiğini, görüntülerdeki kırmızı montlu şahsın ... olduğunu, ...'a gitmesini söylemesi üzerine korkup kaçtığını, mağdurla rızası doğrultusunda tenha bir yere gidip sohbet ettiklerini ve öpüştüklerini, mağdurun kendisini rencide etmesi sebebiyle cep telefonuyla fotoğraf çektiğini, yanlarında başka kimsenin olmadığını, mağdurun rızasıyla kendi pantolonunu indirdiğini, kendisinin de pantolonunu indirdikten sonra birbirlerine dokunduklarını, ancak cinsel organını çıkartmadığını ve mağdura sokmaya çalışmadığını, mağdur yerden aldığı taşla kendi kafasına vurunca atletini çıkartıp mağdurun başına bastırdığını, mağdur ağlamaya başlayınca fotoğraflarını çekmeye devam ettiğini, sonrasında mağduru bir parka bıraktığını, mağdurun farklı ortamlarda kendisine tecavüz ettiğini söylemesi sebebiyle mağdurun çalıştığı kırtasiyeden bir CD alıp fotoğrafları aktararak CD'yi mağdurun amcası Birol'a teslim ettiğini, mağdura "Benimle ilişkiye girmezsen CD'yi herkese gösteririm." şeklinde bir şey söylemediğini, mağdura cinsel istismarda bulunmadığını, 05.05.2014 tarihinde Savcılıkta; mağdurun ... ve ...'le birlikte mezarlığa gideceğini çevreden öğrendiğini, gizlice mezarlığa gittiğini, ...'un iddialarının doğru olmadığını, suçlamayı kabul etmediğini, Sorguda; mağdurun kendisiyle ayrıldıktan sonra ...'la sevgili olmasını hazmedemediğini, ...'la tenha bir yol üzerinde kavga ettiklerini, ...'a vurduğunu ancak kemer ve sopa kullanmadığını, demiri ısıtıp ...'a basmadığını, kıyafetlerini çıkarttırıp fotoğraflarını çekmediğini, mağduru istediği yere getirmesi için tehdit etmediğini, şantajda bulunmadığını, ...'la kavga ettikten sonra ...'un kendisine mağdurla buluşacaklarını söylediğini, mağdur ... ...'u mezarlığa kadar takip ettiğini, ...'a "Sen kızı bırak, kaybol." dediğini, ..

...'la sevgili olmasını hazmedemediğini, ...'la tenha bir yol üzerinde kavga ettiklerini, ...'a vurduğunu ancak kemer ve sopa kullanmadığını, demiri ısıtıp ...'a basmadığını, kıyafetlerini çıkarttırıp fotoğraflarını çekmediğini, mağduru istediği yere getirmesi için tehdit etmediğini, şantajda bulunmadığını, ...'la kavga ettikten sonra ...'un kendisine mağdurla buluşacaklarını söylediğini, mağdur ... ...'u mezarlığa kadar takip ettiğini, ...'a "Sen kızı bırak, kaybol." dediğini, ...'un olay yerinden gitmesi üzerine mağdurla yalnız kaldıklarını, kendisinin alkollü olduğunu, mağdurla rızasıyla cinsel şeyler yaşadıklarını, ancak cinsel organını mağdura dokundurmayıp sokmaya çalışmadığını, mağdurun fotoğraflarını kendisinin çektiğini, mağdur sinirlenip kendi kafasına taşla vurduğunu, sonrasında ağladığını, fotoğrafları mağdurun ailesine verdiğini, mağdura kendisiyle ilişkiye girmezse fotoğrafları herkese göstereceğine dair bir şey söylemediğini, suçlamaları kabul etmediğini, Mahkemede; ... ile mağdurun ilişkisi olduğunu öğrendikten sonra ...'dan mağdurla konuşmak için rızasını aldığını, birkaç gün sonra ... ve ...'ı ilçedeki bir lokantadan çıkarken gördükten sonra ...'u aradığında mezarlığa gittiklerini öğrendiğini, mezarlığa gittiğinde ... ve mağdurun oturduklarını görüp ...'a gitmesini söylediğini, ...'un gitmesi üzerine mağdurun yanına oturup konuştuklarını, mezarlığın daha iç kısmına gidip öpüşmeye başladıklarını, mağdurun pantolonunu çıkardığını ancak iç çamaşırını çıkarmadığını, mağdurun isteği üzerine fotoğraf çektiğini, mağdura kendisiyle görüşmek istemediğini söylemesi üzerine mağdurun kızarak yerden aldığı taşı önce kendisine fırlattığını, sonrasında ise yerden aldığı taşı başına vurduğunu, mağdurun başı kanayınca mezarlıktan çıkarak mağdurla ilgilenmeye başladığını, olaydan sonra mağdurun kendisi hakkında ileri geri konuştuğunu duyunca mağdurla ilişkisi olduğunu ailesine anlatmak için fotoğrafların bulunduğu CD'yi ailesine verdiğini, mezarlıktaki olaydan bir gün sonra ... ile karşılaştıklarında birbirlerine vurduklarını, olayın öncesine ilişkin ...'un iddialarının doğru olmadığını, Mahkemedeki ifadelerinin doğru olduğunu, önceki ifadelerini ilk defa suç isnadı altında kaldığı için heyecanla ve korkuyla verdiğini, suçlamaları kabul etmediğini savunmuştur.

IV. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

TCK'nın 35. maddesinin birinci fıkrasında; "Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur." şeklinde tanımlanan teşebbüsün varlığından söz edilebilmesi için;

1- Kasıtlı bir suç işleme kararı olmalı,

2- Elverişli hareketlerle suçun doğrudan doğruya icrasına başlanmalı,

3- Failin elinde bulunmayan nedenlerle suç tamamlanamamalı ya da amaçlanan sonuç gerçekleşmemelidir.

Suça teşebbüste fail, suçu tamamlamak amacıyla hareket etmesine karşın, elinde olmayan nedenlerden dolayı fiilini gerçekleştirememekte, bu durumda kişiye tamamlanmış suça oranla daha az ceza verilmektedir.

Sanığın fiilinin basit cinsel saldırı suçunu mu yoksa nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsü mü oluşturacağının belirlenmesi açısından "elverişli hareketlerle suçun doğrudan doğruya icrasına başlama" şartının değerlendirilmesi gereklidir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 35. maddesinin gerekçesinde; 765 sayılı Kanun’daki "eksik - tam teşebbüs" ayrımına son verildiği, bu ayırımın objektif bir ölçütünün bulunmadığı ve uygulamada bir takım tereddütlere yol açtığı belirtildikten sonra, getirilen diğer bir yeniliğin icra hareketlerinin başlangıcına ilişkin olduğu, "failin kastının şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkmasıyla icranın başlayacağı" yolundaki sübjektif ölçütün kabul edilmesi durumunda kişinin düşüncesi ve yaşam tarzı dolayısıyla cezalandırılmasına varabilecek bir uygulamaya yol açılacağı, çünkü hazırlık hareketleri aşamasında da kastın varlığının şüpheye yer vermeyecek biçimde tespit edilebilmesinin mümkün bulunduğu, suçun icrasıyla ilgisiz davranışların dahi suç kastını ortaya koyduğu gerekçesiyle cezalandırılabileceği, o nedenle tasarıdaki "kastı şüpheye yer bırakmayacak" kriterinin madde metninden çıkartılarak "doğrudan doğruya icraya başlama" ölçütünün kabul edildiği, böylece işlenmek istenen suç tipiyle belirli bir yakınlık ve bağlantı içindeki hareketlerin yapılması hâlinde suçun icrasına başlanılmış sayılacağı açıklanmış; ayrıca kullanılan aracın suçun kanuni tanımında öngörülen fiili meydana getirmeye elverişli olması gerektiği ancak elverişliliğin sadece kullanılan araç bakımından değil, suçun konusu da dâhil olmak üzere bütün fiil yönünden bulunması gerektiği, bu nedenle maddeye, suça teşebbüsün bu unsurunu tam anlamıyla ifade eden uygun hareketler kavramının dâhil edildiği belirtilmiştir.

Görüldüğü gibi 765 sayılı Kanun’da icra hareketlerinin başlangıcı konusunda açık bir ifadeye yer verilmezken, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda doğrudan doğruya icraya başlama ölçütü kabul edilmiştir. Ancak soyut olan bu kavramın nasıl anlaşılması gerektiği konusu açık olmayıp cezalandırılabilen davranışın ne zaman başladığını belirlemek her zaman kolay değildir.

Görüldüğü gibi 765 sayılı Kanun’da icra hareketlerinin başlangıcı konusunda açık bir ifadeye yer verilmezken, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda doğrudan doğruya icraya başlama ölçütü kabul edilmiştir. Ancak soyut olan bu kavramın nasıl anlaşılması gerektiği konusu açık olmayıp cezalandırılabilen davranışın ne zaman başladığını belirlemek her zaman kolay değildir.

Genel olarak suçun dış dünyada oluşmaya başladığı süreç; hazırlık hareketleri ve icra hareketleri olmak üzere birbirinden farklı iki aşamaya ayrılmaktadır. Suçu işlemek için kullanılacak âletlerin üretilmesi ya da temin edilmesi, eylem yerinin araştırılması veya gözetlenmesi gibi fiiller hazırlık hareketleri olup suç tipini oluşturan icra hareketlerinden önce gerçekleştirilen ve cezalandırılmayan davranışlardır.

Teşebbüs ise suçun tamamlanmasından önce, fakat hazırlık hareketleri aşamasından sonra gelen, başlanmış ancak bitirilememiş bir eylemli aşamayı ifade eder. Bu kapsamda cezalandırılabilir davranışların, yani suça teşebbüsün sınırlarının saptanması, diğer bir ifadeyle suç yolunda ilerleyen sanıkla ilgili olarak hangi andan itibaren ceza hukukunun devreye gireceği sorununun çözülmesi gerekmektedir.

Öğretide; 5237 sayılı TCK'nın 35. maddesinde teşebbüs açısından, doğrudan doğruya icraya başlama ölçütünün kabul edilmesiyle objektif teorinin benimsendiği, suçun kanuni tanımında unsur veya nitelikli hâl olarak belirtilmiş hareketlerin gerçekleştirilmesi hâlinde icra hareketlerinin başladığının kabul edilmesi, örneğin öldürmek için silahını hasmına doğrultarak nişan alınmasının icra hareketleri sayılması gerektiği, ancak öldürmek için silah veya zehir satın alınmasının belirleyici bir niteliğe sahip bulunmaması nedeniyle hazırlık hareketi sayılabileceği belirtilmiştir (Mahmut Koca–İlhan Üzülmez; Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ankara 2013, Seçkin Yayınları, 6. Baskı, s. 393.).

Özetle; bir kimsenin suça teşebbüsten dolayı cezalandırılabilmesi için, yapılan hareketlerin objektif olarak suçun kanuni tanımında öngörülen sonucu meydana getirmeye elverişli olmasıyla birlikte, aracın fail tarafından bu sonucu gerçekleştirmeye uygun biçimde kullanılması, ancak failin elinde olmayan nedenlerle icra hareketlerinin tamamlanamaması ya da tamamlanmasına karşın sonucun gerçekleşmemesi gerekir.

Öğretide; cinsel saldırı suçunun nitelikli şeklinin tamamlanması için organ veya cismin az da olsa mağdurun vücuduna girmesinin yeterli olup tamamının girmesine gerek olmadığı, failin elinde olmayan nedenlerle fiili tamamlayamaması durumlarında nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün kural olarak mümkün olacağı belirtilmiştir (Fahri Gökçen Taner, Türk Ceza Hukukunda Cinsel Özgürlüğe Karşı Suçlar, Seçkin Yayınları, 2. Baskı, s. 235; Durmuş Tezcan–Mustafa Ruhan ...-... Önok, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, Ankara 2019, Seçkin Yayınları, 17. Baskı, s. 414; Pınar Memiş Kartal, Özel Ceza Hukuku, 3. Cilt, On İki Levha Yayıncılık, 1. Baskı, 2018, s. 476.).

Ancak aksi yönde de öğretide; "Cinsel saldırının vücuda organ veya sair cisim sokularak işlenmesi, daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâl olduğu için, 'sokma' fiilinin gerçekleşmediği durumlarda fail suçun temel şekline göre cezalandırılacaktır. Örneğin fail zorla kıyafetlerini çıkardığı mağdura cinsel organını sokmaya çalışmasına rağmen, mağdurun direnmesi ya da üçüncü birinin gelmesi üzerine fiilin yarıda kalması hâlinde cinsel saldırı suçunun temel şekli oluşacaktır." ( M. Emin Artuk-... Gökcen, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara-2019, s.374.), "Cinsel saldırının vücuda organ veya cisim sokularak işlenmesi nitelikli hal olarak değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Bu nedenle, bu nitelikli hâl gerçekleşmedikçe, failin bundan dolayı sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğini düşünmekteyiz. Örneğin failin cinsel organını sokmaya çalışmasına rağmen mağdurun direnç göstermesi veya etraftan gelenlerin müdahalesi nedeniyle başarılı olamaması gibi hallerde, hakim bu durumu suçun temel şekline ilişkin cezanın belirlenmesinde dikkate almalıdır." şeklinde görüşler ileri sürülmüştür (Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, 6. Baskı, Ankara, 2019, s. 344-345.).

Ceza Genel Kurulunun 24.09.2013 tarihli ve 1239-384 sayılı, 5.02.2014 tarihli ve 496-97 sayılı ve 28.11.2019 tarihli ve 36-675 sayılı olmak üzere birçok kararında nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nitekim Özel Ceza Dairelerinin istikrarlı uygulamaları da bu doğrultudadır.

Öte yandan, nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün şüpheye yer bırakmayacak şekilde gerçekleşmiş olması ile nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüsün mümkün olmaması hususlarının birbirinden farklı kavramlar olduğu göz önüne alınmalıdır.

5237 sayılı TCK'nın "Gönüllü Vazgeçme" başlıklı 36. maddesinde ise; "Fail, suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlerse, teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz; fakat tamam olan kısım esasen bir suç oluşturduğu takdirde, sadece o suça ait ceza ile cezalandırılır." şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir.

Kanundaki tanım uyarınca gönüllü vazgeçme ile teşebbüs arasındaki ayrım şu şekilde özetlenebilir: Teşebbüs, suçun tamamlanması veya neticenin gerçekleşmesinin, failin elinde olmayan nedenlerle meydana gelmemesi olarak tanımlanmışken, gönüllü vazgeçmede failin iradi hareketi veya çabası ile icra hareketlerinin terk edilmesi ya da suçun tamamlanmasının önlenmesi söz konusudur. Suç tamamlanmadan veya sonuca ulaşılmadan önce vazgeçme gerçekleştiğinden, gönüllü vazgeçme etkin pişmanlıktan da farklıdır. Etkin pişmanlık, suçun tamamlanmasından sonraki pişmanlığı düzenlemekte ve tamamlanan bir suçun yol açtığı zararın giderilmesi, eski hâle getirilmesi ya da malın iadesini kapsamaktadır.

Gönüllü vazgeçmenin şartları ve sonuçları TCK'nın 36. maddesinin gerekçesinde; "Gerek icra hareketleri aşamasında gerekse icra hareketlerinin bitmesinden sonra, failin suçu tamamlamaktan gönüllü olarak vazgeçmesini teşvik etmek modern suç politikasının temel araçlarından biridir. 765 sayılı Türk Ceza Kanununda sadece icra hareketlerinin devamı aşamasında kabul edilen gönüllü vazgeçme, icra hareketlerinin bittiği ancak neticenin meydana gelmediği olaylar bakımından da öngörülmüştür. Böylece suçun icrası sürecindeki bütün aşamalarda gönüllü vazgeçme mümkün hâle gelmektedir. Ancak icra hareketlerinin bitmesinden sonra gönüllü vazgeçmenin kabulü için, vazgeçenin suçun tamamlanmasını önlemek bakımından ciddi bir çaba göstermesi gerekmektedir.

Gönüllü vazgeçme hâlinde kişiye ceza verilmemekte, ancak o ana kadar yapılan hareketler ayrıca bir suç oluşturuyorsa sadece o suçtan sorumlu tutulmaktadır.

Suç bütün unsurlarıyla tamamlandıktan sonra örneğin çalınan eşyanın geri verilmesi veya kaçırılan kişinin serbest bırakılması hâllerinde, artık vazgeçme değil etkin pişmanlık söz konusudur…" biçiminde açıklanmıştır.

Madde gerekçesinde de özenle vurgulandığı üzere, 765 sayılı TCK'nın uygulanmasında sadece icra hareketlerinin devamı aşamasında kabul edilen gönüllü vazgeçme, 5237 sayılı TCK'nın uygulanmasında icra hareketlerinin bittiği ancak neticenin meydana gelmediği olaylar bakımından da öngörülmüş, böylece neticenin meydana gelmesine kadar bütün aşamalarda gönüllü vazgeçmenin mümkün olduğu kabul edilmiştir.

Madde gerekçesinde de özenle vurgulandığı üzere, 765 sayılı TCK'nın uygulanmasında sadece icra hareketlerinin devamı aşamasında kabul edilen gönüllü vazgeçme, 5237 sayılı TCK'nın uygulanmasında icra hareketlerinin bittiği ancak neticenin meydana gelmediği olaylar bakımından da öngörülmüş, böylece neticenin meydana gelmesine kadar bütün aşamalarda gönüllü vazgeçmenin mümkün olduğu kabul edilmiştir.

Öğretide; "Yeni TCK sisteminde, gönüllü vazgeçme; gerek icra hareketleri aşamasında, gerekse icra hareketlerinin bitmesinden sonra, failin suçu tamamlamaktan gönüllü vazgeçmesini ifade etmektedir. Suçun icrası tamamlanıncaya, neticenin ayrıca unsur oluşturduğu suçlarda, netice gerçekleşinceye kadar, gönüllü vazgeçme mümkündür... Vazgeçmenin gönüllü olması gerekir. Yani herhangi bir engel olmaksızın, pişmanlık duyarak kişinin suç işlemekten vazgeçmiş olması gerekir." (İzzet Özgenç, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 9. Bası, Ankara 2013, s. 478.),"Teşebbüs halinde faildeki suç işleme düşüncesi ve kastı sürmektedir. Gönüllü vazgeçmede ise fail eyleminden dönüp, suçun oluşmasını önlemeye çabalamaktadır. Kişilere pişman olma olanağı tanınması, onların suç işlemeden topluma kazandırılması, cezalandırılma ile elde edilecek yarardan çok daha faydalı görülmektedir. Kanunumuzda yer alan düzenlemenin temelinde, eylemin vazgeçme anına kadar icra edilmesi dolayısıyla bir haksızlık teşkil ettiği, ancak suç politikası gereği cezalandırılmak istenilmediği fikrinin yattığı söylenebilir. Bu husus madde metninde; vazgeçme hâlinde failin teşebbüsten dolayı cezalandırılmayacağı ve fakat tamam olan kısmın suç oluşturması durumunda o suçun cezası ile cezalandırılacağının açıklandığı cümlelerden anlaşılmaktadır." (... Yaşar - Hasan Tahsin Gökcan - Mustafa Artuç, Yorumlu Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, 1. Cilt, Adalet Yayınevi 2. Bası, Ankara 2014, s. 1096.), "Elde olmayan sebeplerle icra hareketlerinin tamamlanamaması veya neticenin gerçekleştirilememesi teşebbüsün kurucu unsurunu oluşturmaktadır. Buna göre icra hareketlerinin tamamlanması veya neticenin gerçekleşmemesi failin elinde olan sebeplerden kaynaklanmışsa teşebbüsten söz edilmeyecektir. Gönüllü vazgeçme olarak nitelenen bu durum TCK'nın 36. maddesinde düzenlenmiştir." (Mahmut Koca- İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 6. Bası, Ankara 2013, s. 412.), "Fail, sonucu gerçekleştirebilme ve icra hareketlerini devam ettirebilme olanağına sahip olduğu hâlde, bunu ettirmemiş ise, vazgeçme gönüllüdür. Ancak, istediği hâlde, buna olanak bulunmadığı için hareketlerini devam ettirmemiş ise, vazgeçme gönüllü değildir." (Nur Centel – Hamide Zafer – Özlem Çakmut, Türk Ceza Hukukuna Giriş, Beta Yayınevi, 3. Baskı, İstanbul 2005, s. 478.) şeklindeki açıklamalarla gönüllü vazgeçmenin saptanmasında göz önüne alınacak kriterler ortaya konulmuştur.