muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/13029, Karar No: 2014/3096, Tarih: 06.03.2014

1-Dava, 3.kişinin İİK'nun 96.vd.maddelerine dayalı istihak davasına ilişkindir. Davacı, mahcuz mallarını konsinye satış sözleşmesiyle borçluya sattığını ileri sürmüş, 1.9.2007 tarihli konsinye satış sözleşmesine dayanmıştır. Konsinye satışta, taraflardan biri (bırakan), kararlaştırılan bir bedel karşılığında bir malı diğer tarafa kendi adına ve hesabına satması için ona teslim etmeyi ve diğer taraf da (satış için alan) muayyen bir bedeli ödemeyi veya malı geri vermeyi taahhüt eder. Doktrinde konsinye satışlar için Borçlar Kanunundaki "komisyon" hükümlerinin uygulanması gerektiği kabul edilmektedir. Komisyon sözleşmeleri ile herhangi bir şekle bağlı değildir. Bu nedenle konsinye satış sözleşmeleri için de herhangi bir şekil şartı aranmaz. Kaldı ki, davacı 3.kişi ile borçlu arasındaki 1.9.2007 tarihli konsinye satış sözleşmesi uyarınca dava konusu malların davacı adına satılmak üzere borçluya bırakıldığı, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları ile borçlu ile aralarındaki cari hesap hareketleri, faturaları ve sevk irsaliyeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi ile de sabittir. Bu durumda, dava konusu malların mülkiyeti borçluya geçmediğinden davanın kabulü gerekirken dosya içeriğine uygun düşmeyecek şekilde reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre davalı alacaklılar vekilin temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı 3.kişi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 2 nolu bentte açıklan nedenlerle davalı alacaklılar vekilinin temyiz itirazlarının reddine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı 3.kişi ve davalı alacaklıya geri verilmesine 6.3.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5363, Karar No: 2012/9048, Tarih: 04.04.2012

**3. Hukuk Dairesi         2012/5363 E.  ,  2012/9048 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:AİLE MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı, davalı ile boşandığını, lehine 300,00 TL yoksulluk nafakasının hüküm altına alındığını, geçen zaman içerisinde davalının ... A.Ş'de çalışmaya başladığını, kendisi ile aynı gelire sahip olduğunu belirterek, yoksulluk nafakasının kaldırılması isteminde bulunmuştur.Mahkemece,davalı eşin asgari ücret düzeyinde çalıştığı yoksulluktan kurtulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.Ancak, Türk Medeni Kanununun 176/4.maddesine göre; "Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir". Dosya kapsamından davalının ... A.Ş'de işçi olarak çalışmaya başladığı, almış olduğu maaş ve çekmiş olduğu avanslar dikkate alındığında yoksulluğun tamamen kalktığı söylenemez. Mahkemenin kabulünün de bu yönde olduğu anlaşılmaktadır.O halde; çoğun için de az da vardır kuralı gereğince nafakanın kaldırılması isteminin azaltılması istemini de kapsadığı gözetilerek, davalının yaptığı iş gereği yoksulluğu ortadan kalkmasa bile mali durumunun olumlu yönde değiştiği dikkate alınarak nafakada hakkaniyete uygun bir oranda indirim yapılması gerekirken davanın tümden reddi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 04/04/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2277, Karar No: 2010/2407, Tarih: 26.04.2010

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2009/2277 E.  ,  2010/2407 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 20.03.2006 tarihli inşaat yapım sözleşmesine dayalı fazla ödemenin istirdadı, eksik ve kusurlu işler bedeli ile kira kaybı, manevi tazminatın tahsili istemiyle açılmış, davalı sözleşme dışında iş yapılması istenildiği, işi tamamlamasına da izin verilmediğinden kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemenin kısmen kabulüne dair kararı taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Sözleşme eki listede 600,00 TL bedelli yapımı kararlaştırılan dolap imalâtından vazgeçilmesi nedeniyle iş bedeli karşılığı verilen 1.700,00 TL senetten bunun düşülmesi, 27.05.2006 tarihli belge ile davalı tarafından kabul edilmiştir. Davacı vekili de cevaba cevap dilekçesinde, belgedeki bu hususun doğruluğunu bildirmiştir. Oysa hükme dayanak raporda, yapılmayan imalât olarak 600,00 TL dolap bedelinin de eksik işler tutarına katıldığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle davalının, bedelini tahsil etmediği dolap için eksik iş bedeli ödemek durumunda bırakıldığı ortada olduğu halde, aksine düşünceyle eksik iş bedeline katılarak tahsil kararı verilmesi doğru olmadığından 600,00 TL dolap bedeli isteminin reddine karar verilmek üzere karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının tüm, davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca hükmün davalı yararına BOZULMASINA, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, 26.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/7301, Karar No: 2010/2132, Tarih: 02.03.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/7301 E.  ,  2010/2132 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 24/01/2007 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 20/01/2009 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 02/03/2010 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Av. ... geldi, karşı taraftan davacı vekili gelmedi. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanın sözlü açıklaması dinlendikten sonra tarafa duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan kurum zararının ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı ...; Belediyece, içme suyu depolama ve dağıtım yeri olarak kullanılmak üzere, Devlet orman alanının 1.000 m2 lik bölümü için 1998 yılında 49 yıl süreyle izin alındığını, o dönem ... Belediye Başkanı olan davalının, taahhütname koşullarına aykırı olarak Belediye'nin iş gücü ve olanaklarını kullanmak suretiyle, bekçi evi, bekleme salonu ve misafirhaneden oluşan sosyal tesis yaptığını, yapılan bu tesise ... Orman İşletme Şefliği tarafından el konulduğunu, davalının taahhüt senedine aykırı olarak gerçekleştirdiği bu eylemi nedeniyle uğranılan Belediye zararının davalıdan alınmasını istemiştir.

Davalı ise; dava konusu ek inşaatın, su deposunun şehirden uzak orman alanında bulunması nedeniyle, Belediye Encümeni kararı gereğince, tamamen belediyenin iş gücü ve olanakları, bazı esnaf ve çalışanların katkıları ile su deposu inşaatından çıkmış ya da artmış kalıp parça, demir ve benzeri artık malzemelerle, taahhüt senedinin 6. maddesi göz önünde tutularak, iyi niyetiyle yapıldığını; hakkını savunması gereken davacı ...'nin, hiçbir yasal girişimde bulunmadan ek yapıları 31.05.2006 günlü tutanakla orman idaresine teslim ettiğini; ek yapılar, Belediye'den herhangi bir ödenek ayrılmaksızın yapıldığından iddia edilen tutarda bir kamu zararı bulunmadığını; Belediye Encümeni kararlarını yerine getirmesinin hukuka aykırı olmadığını belirterek, istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece, yapılan ek yapıların su deposunu korumak amacını aşıp daha çok sosyal tesis niteliğinde olduğu, davalının taahhütnameye, orman arazilerin özgülenmesi hakkındaki yönetmenliğe ve görevinin gereklerine aykırı davranarak belediyeyi zarara uğrattığı, eylem ile zarar arasında nedensellik bağı bulunduğu, Orman İşletme Müdürlüğü'nün izinsiz yapı yapılmaması gerektiği yönünde resmi yazıları bulunduğu ve davalının kusurlu davrandığı gerekçesiyle istem kabul edilmiştir.

Yerel mahkemece, yapılan ek yapıların su deposunu korumak amacını aşıp daha çok sosyal tesis niteliğinde olduğu, davalının taahhütnameye, orman arazilerin özgülenmesi hakkındaki yönetmenliğe ve görevinin gereklerine aykırı davranarak belediyeyi zarara uğrattığı, eylem ile zarar arasında nedensellik bağı bulunduğu, Orman İşletme Müdürlüğü'nün izinsiz yapı yapılmaması gerektiği yönünde resmi yazıları bulunduğu ve davalının kusurlu davrandığı gerekçesiyle istem kabul edilmiştir.

21.09.1998 günü dava konusu orman alanı, içme suyu depolama ve dağıtım yeri olarak kullanılmak üzere taahhüt senedi ile davacı ...'ye devredilmiş ve söz konusu yere içme suyu deposu ve dağıtım yeri kurulmuştur. İlçeye ait su deposu olan yerin korunması amacıyla, davalı ... Başkanı'nın önerisi üzerine alınan Belediye Encümeni kararı gereğince içme suyu deposu üzerine Belediye'nin iş gücü ve olanakları ile bekçi evi, bekleme salonu ve misafirhane yapılmıştır. Bunun üzerine, taahhüde uygun davranılmadığı gerekçesiyle bu yere Orman Genel Müdürlüğü tarafından el konulmuştur.

Davalı hakkında açılan ceza davasında, davalı üzerine atılı eylemin yaptırımı, yapılan yere idarece el konulması olarak belirlenmiş ve mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Orman İdaresinin gönderilmesine karar verilmiş, 31.05.2006 gününde yapı davacı ... tarafından orman idaresine teslim edilmiştir. Bundan önce, 2000 yılında, davacı ...'nin istemi üzerine su deposu çevresinde bulunan yer, ilçe piknik ve mesire alanı olarak özgülenmiş, orman idaresi yazısından da el konulan yapının orman idaresi tarafından yangın gözetleme yeri olarak özgülendiği anlaşılmaktadır.

Yerel mahkemece, Orman Genel Müdürlüğü ile davacı ... arasında 1998 yılında düzenlenen taahhüt senedinin halen geçerli olduğu, su deposu üzerine yapılan ek yapıların mülkiyetinin kime ait olduğunun tam olarak saptanamadığı, ek yapıların Belediye Encümeni kararı gereğince yapıldığı gözetilerek, ortada bir kamu zararı bulunmadığı sonucuna varılarak, istemin tümden reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, davalının sorumluluğu yönünde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA; bozma nedenine göre davalının öteki temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve temyiz eden davalı yararına takdir olunan 750,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 02.03.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/12012, Karar No: 2021/7978, Tarih: 13.04.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/12012 E.  ,  2021/7978 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik yapılan incelemede;

Yapılan duruşmaya toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında işyeri dokunulmazlığını bozma suçundan kurulan hükmüne yönelik yapılan incelemede;

Suç tarihi itibariyle 15-18 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun müştekinin iş yerine geceleyin girerek bozuk para çalması şeklindeki eyleminin 5237 sayılı TCK’nın 116/4, 31/3. maddelerinde tanımlanan işyeri dokunulmazlığını bozma suçunu oluşturduğu bu suç için öngörülen cezanın üst sınırına göre aynı Kanun'un 66/1-e, 66/2. maddelerine göre belirlenen 5 yıl 4 aylık olağan zamanaşımının, 25/12/2014 olan karar tarihinden inceleme tarihine kadar gerçekleşmiş olması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 13.04.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8819, Karar No: 2016/4538, Tarih: 21.03.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/8819 E.  ,  2016/4538 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraat

Taksirle yaralama suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, üst Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Olay tarihinde sabahleyin saat 06:00 sıralarında bölünmüş yolda sanığın idaresinde bulunan otobüs ile seyri sırasında, olay mahalline geldiği esnada direksiyon hakimiyetini kaybedip, orta refüjden geçerek karşı yol şeridinde durduğu ve katılanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilir şekilde yaralandığı kazada, sanığın aşamalardaki savunmalarında, olay günü sağ tarafında bulunan sarı renkli plakasını alamadığı tırı geçmek istediği esnada tır sürücüsünün, idaresindeki otobüsü sıkıştırması sonucunda otobüsü sol tarafa doğru yanaştırıp tıra çarpmamak için manevra yaptığında otobüsün sol ön tekerinin yolun orta refüjünde bulunan çukura kapılması ve kontrolden çıkması neticesinde otobüsün karşı şeride doğru yöneldiğini ve burada durduğunu belirtmesine rağmen, soruşturmada dinlenen ve yazılan talimatın sonuçsuz kalması sebebiyle 03.03.2014 tarihli oturumda beyanının okunması ile yetinilen görgü tanığı ...'ın beyanında, otobüsün bölünmüş yolda kayarak karşı şeride geçtiğini bu esnada şoföre baktığında şoförün uyuduğunu, olayın sarsıntısıyla şoförün uyandığını ve aracı kontrol altına alıp karşı şeritte durduğunu beyan etmesi ve bu tanık beyanından başka kazayı gören görgü tanığının da bulunmadığı olayda, her ne kadar mahkemece tanığın beyanı alınamadığından önceki beyanının okunması ile yetinilmesine karar verilmiş ise de, CMK'nın 210/1. maddesi dikkate alındığında somut olayda tek delilin tanığın açıklaması olduğundan mutlaka duruşmada dinlenmesi gerekeceği, öncelikle bu tanığın usulüne uygun olarak duruşmaya davet edilerek beyanının alınması ile sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik inceleme ile sanığın üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olmadığından bahisle beraatine karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, üst Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 21.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3463, Karar No: 2014/11079, Tarih: 07.11.2014

**9. Ceza Dairesi         2014/3463 E.  ,  2014/11079 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 9 - 2014/20326

Mahkemesi : Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi

Tarihi : 01.10.2012 - 06.05.2013 (Ek karar)

Numarası : 2012/215 - 2012/394

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın askerlik görevini yerine getirirken, gerekçeli kararın 11.01.2013 tarihinde Tebligat Kanununun 21/2. maddesine göre mahalle muhtarına tebliğ edildiği, bu durumda; yapılan tebligatın anılan Kanunun 14. maddesi uyarınca, askerlik yaptığı yerin kıta kumandanına ve müessese amiri gibi en yakın üste yapılması gerektiği bu nedenle yapılan tebligatın hukuken geçersiz olduğu nazara alınarak, sanığın temyizinin süresinde olduğu kabul edilip temyiz isteminin reddine ilişkin karar kaldırılarak yapılan incelemede;

Sanığın silahlı terör örgütünün hiyerarşik yapısı içinde yer alıp faaliyet yürüttüğüne dair örgüt üyeliği suçundan cezalandırılmasına yeterli her türlü kuşkudan uzak kesin ve inandırıcı deliller bulunmadığı gözetilmeden, beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi.

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma nedenine göre sanığın TAHLİYESİNE, başka suçtan tutuklu veya hükümlü değilse derhal salıverilmesi için yazı yazılmasına 07.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6403, Karar No: 2014/11305, Tarih: 17.10.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/6403 E.  ,  2014/11305 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Malatya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/01/2014

NUMARASI : 2012/35-2014/2

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 17.01.2012 gününde verilen dilekçe ile mecra hakkının muarazanın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 14.01.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı N.. S.. vekilleri ve davalı D.S.İ. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanunun 744. maddesi gereğince mecra irtifakı kurulması isteğine ilişkindir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacıya ait 1061 parsel sayılı taşınmaz lehine 1060 ve 640 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine fen bilirkişisinin ek rapor ve krokisinde yeşil renkle gösterilen kısımdan geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı DSİ vekili ve davalılar vekili temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanununun 744. maddesi uyarınca “Her taşınmaz maliki, uğrayacağı zararın tamamının önceden ödenmesi koşuluyla su yolu, kurutma kanalı, gaz ve benzerlerine ait boruların, elektrik hat ve kablolarının, başka yerden geçirilmesi olanaksız veya aşırı ölçüde masraflı olduğu takdirde, kendi arazisinin altından veya üstünden geçirilmesine katlanmakla yükümlüdür.”

Mecra irtifakı kurulması istemine ilişkin davalarda, irtifak hakkı taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından, leh ve aleyhine irtifak hakkı kurulması istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına mecra irtifakı kurulacak taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise, dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Mecra irtifakı kurulması isteğine ilişkin davalar, özünü komşuluk hukuku ilkelerinden alması nedeniyle yapılacak araştırma ve incelemede, öncelikle davacının mecra ihtiyacının bulunup bulunmadığı saptanmalıdır. İhtiyacın saptanması halinde de, çevre taşınmazların tamamının üzerinde irtifak hakkı kurmaya elverişli olup olmadığı incelenip, hukukun genel bir ilkesi olan “fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi” uyarınca taraf yararları da gözetilerek en az masrafı gerektiren ve bundan da en az zarar görecek kişi taşınmazı üzerinden mecra irtifakının bağlanacağı su, elektrik, gaz ve benzerine ait yol ya da kaynak ile yararına mecra hakkı kurulan taşınmaz arasında kesintisiz bağlantı sağlayacak şekilde kurulmalıdır. Ayrıca mecranın niteliği, nasıl ve hangi araçlarla geçirileceği ayrıca belirlenerek kararda gösterilmelidir.

İrtifak hakkının bedeli, taşınmazların niteliğine göre uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak saptanmalı ve bedel hükümden önce mahkeme veznesine depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin saptanmasından sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Davanın niteliği gereği, yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Anılan maddenin son fıkrası uyarınca, istem halinde gideri davacı tarafından karşılandığında mecra hakkının tapu siciline kaydına da karar verilmelidir.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; davacı maliki olduğu 1061 parsel sayılı taşınmazını davalılara ait 485, 1192 ve 1193 parsel sayılı taşınmzlardan geçen DSİ'ye ait B kanalından suladığını, 485 parsel maliki davalı A..G..'ın kanala müdahale ederek kullanmasına engel olduğunu belirterek DSİ'ye ait B kanalından su verilmesi durumunda davalılara ait 485, 1192 ve 1193 parsel sayılı taşınmazlardan, C kanalından su verilmesi durumunda 640 ve 1061 parsel sayılı taşınmazlardan geçit hakkı verilmesini ve muarazanın önlenmesini istemiştir. Mahkemece, 22.04.2013 tarihli fen bilirkişinin ek rapor ve krokisinde yeşil renkle gösterilen DSİ'ye ait C harfli sulama kanalından suyun alınmak suretiyle 1060 ve 640 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 33. maddesi gereğince bir davada olayları açıklamak tarafların hukuki nitelendirme yapmak ise hakimin görevidir. Davacı her ne kadar dava dilekçesinde geçit hakkı talebinde bulunmuş ise de dava Türk Medeni Kanunun 744. maddesi gereğince mecra irtifakı kurulması isteğine ilişkindir.

Mahkemece DSİ'ye ait C ana kanalından alınmak suretiyle geçit hakkı kurulmuş ise de dosya içerisindeki DSİ 9.Bölge Müdürlüğü'nün 03.12.2012 tarihli yazısında davacının Şahnahan C ana kanalından sulama suyu ihtiyacının karşılanmasının sulama işletmesinin birlik ve bütünlüğünün korunması ile sulama düzeninin sağlıklı şekilde yürütülebilmesi açısından mümkün olmadığı, davaya konu 1061 parsel sayılı taşınmazın Şahnahan B ana kanalı sulama alanı içerisinde olduğundan bu kanaldan yararlanması gerektiği bildirilmiştir.

Bu durumda mahkemece DSİ'ye ait B ana kanalından 1193 parsel sayılı taşınmazın malikininin kabulü de gözetilerek 485, 1192 ve 1193 parsel sayılı taşınmazlar bölünmeksizin uygun güzergahtan, mümkün olduğu takdirde yol kenarından mecra hakkı tesisine karar verilmelidir. Değinilen yönler gözetilmeden, dava konusu ihtilafın hukuki nitelendirmesinde yanılgıya düşülerek, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalıların temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 17.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.