muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/8073, Karar No: 2016/19518, Tarih: 27.06.2016

Sözleşmeye taraflarca konulan ad önemli değildir. Sözleşmenin içeriğine ve uygulamasına bakılarak hukuki niteliği belirlenmelidir. “...... Genel Müdürlüğü Ege Linyitleri İşletmesi Müessesesi Müdürlüğü ... Yeraltı Sahalarından Kömür Üretme İşi Hizmet Alım Sözleşmesi”nin yukarıda yapılan açıklamalar karşısında rödövans sözleşmesi olduğunun kabulü ile sonuca gidilmesi gerekmektedir.

Bir hukuki ilişkinin alt işverenlik sözleşmesi veya ilişkisi olabilmesi için bu ilişkiye dair kurucu unsurların bir arada bulunması gerekir. Alt işverenlik sözleşmesi, diğer sözleşmelerin bulunmaması halinde kabul edilmesi gereken bir sözleşme tipi değildir. Bu nedenle ister hizmet alım, ister rödövans ve isterse alt işverenlik sözleşmesi olsun, bir sözleşmenin varlığı kurucu unsurlarının bulunması ile mümkündür. Somut olayda davalı ile ihbar olunan şirket arasında alt işverenlik ilişkisinin bulunduğuna karar verilmiş ise de alt işverenlik ilişkisinin unsurları göz önünde bulundurulduğunda böyle bir ilişkinin kabulü mümkün görülmemektedir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesine göre, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir."

Alt İşverenlik Yönetmeliği'nin 3. maddesine göre; alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan, bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları; alt işverenlik sözleşmesi, asıl işveren ile alt işveren arasında yazılı olarak yapılan ve 10 uncu maddede belirtilen hususları ihtiva eden sözleşmeyi; asıl iş, mal veya hizmet üretiminin esasını oluşturan işi ve asıl işveren de, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işleri veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işleri diğer işverene veren, asıl işte kendisi de işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları ifade etmektedir.

Söz konusu düzenlemelere göre bir hukuki ilişkinin alt işverenlik ilişkisi olabilmesi için;

1) İş Kanunu anlamında birisi asıl, diğeri alt olmak üzere iki işveren bulunmalı,

2) Alt işverene verilen iş, asıl işverenin işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı iş veya asıl işin bir bölümü olmalı,

3) Asıl işin tamamı değil, sadece belirli bir bölümü alt işverene verilmeli,

4) Alt işverene verilen asıl işin bir bölümü, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren iş olmalı,

1) İş Kanunu anlamında birisi asıl, diğeri alt olmak üzere iki işveren bulunmalı,

2) Alt işverene verilen iş, asıl işverenin işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı iş veya asıl işin bir bölümü olmalı,

3) Asıl işin tamamı değil, sadece belirli bir bölümü alt işverene verilmeli,

4) Alt işverene verilen asıl işin bir bölümü, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren iş olmalı,

5) Asıl işveren, alt işverene vermiş olduğu asıl işin diğer bölümünde İş Kanunu anlamında işçi çalıştırmalıdır.

Davaya konu olayda alt işverene verilen iş, ... yeraltı sahalarından kömür üretme işidir. Söz konusu üretim işi bir bütün halinde alt işverene verilmiştir. Asıl işveren söz konusu kömür üretim işinde işçi çalıştırmamaktadır. Bu hususta herhangi bir tartışma bulunmamakta ve mevcut durum mahkeme tarafından da kabul edilmektedir. Dolayısıyla alt işverenlik ilişkisinin veya sözleşmesinin iki temel kurucu unsuru somut olayda mevcut değildir.

Yukarıda yapılan açıklamalardan dolayı Mahkemece verilen kararın bozulması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluk görüşüne katılmıyoruz. 27.06.2016
Yargıtay — Esas No: 2008/4268, Karar No: 2008/5659, Tarih: 22.12.2008

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2008/4268 E.  ,  2008/5659 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün, süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesiyle, davalı şirkete kasko sigortalı olan müvekkiline ait aracın, seyir halinde iken yol üzerinde bulunan bir çukura düşerek hasara uğradığını, başvuruya rağmen davalı sigortanın teminat kapsamı dışında olduğundan bahisle hasar bedelini ödemediğini ileri sürerek, 6.997.76 YTL’nın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle, sürücünün alkollü olduğunu, hasarın belirtilen yer ve şekilde gerçekleşmediğini, zararın teminat dışında kaldığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının kasten iyi niyet kurallarına aykırı hareket ederek tutanak tutturmadığı, kaza ve hasarın, ihbar edilen yer ve şekilde meydana gelmesinin mümkün olmadığı, zararın sigorta teminatı dışında kaldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davalı ... şirketince, kaza raporu tutulmadığı, hasarın sigortalının gösterdiği yerde olmasının mümkün olmadığı ve sürücünün aşırı derecede alkollü olduğundan bahisle ödeme yapılmamıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalının dosyaya sunduğu fotoğraflara göre, kazanın belirtilen yer ve şekilde meydana gelmeyeceği kabul edilmiş ise de; davacı taraf olay yerinde yol çalışması olduğunu, aracın çukura

düştükten sonra güvenli bir yere kadar sürüldükten sonra durdurulduğunu, çalışmaması üzerine de sigorta şirketinin arandığını ve sigorta tarafından gönderilen çekici ile servise götürüldüğünü ileri sürmektedir. Temyiz dilekçesine ekli ... Genel Müdürlüğü’nün davacıya hitaplı yazısından da, olay tarihinde kaza mahallinde yol genişletme çalışmaları yapıldığı belirtilmektedir. Davalının sunduğu fotoğrafların olay yerine ait olup olmadığı da belli değildir.

Bu durumda mahkemece, davalı tanığı olarak bildirilen çekici şoförü ... ... da dinlenerek, kazanın meydana geldiği yer, yol çalışması yapılıp yapılmadığı, ... bulunup bulunmadığı araştırılmalı, sürücünün alkollü olduğu yolundaki davalı savunması üzerinde durularak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulaması doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 22.12.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/430, Karar No: 2023/10, Tarih: 18.01.2023

**Ceza Genel Kurulu         2019/430 E.  ,  2023/10 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Ceza

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Hakkı olmayan yere tecavüz suçundan sanıklar ..., ... ve ...'in TCK'nın 154/1, 52/2 ve 53/1. maddeleri uyarınca 1 yıl 6 ay hapis ve 9.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluğuna; sanık ...'ın ise aynı Kanun'un 154/1, 52/2, 51/1-3 ve 50/6. maddeleri uyarınca 1 yıl 6 ay hapis ve 2.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, taksitlendirmeye ve ertelemeye ilişkin ... Asliye Ceza Mahkemesince verilen 18.05.2010 tarihli ve 21-365 sayılı hükümlerin, sanıklar müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 10.07.2013 tarih ve 8349-20588 sayı ile;

"Sanıklar ..., ... ve ...'in fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki tutum ve davranışlarını gerekçe göstererek TCK'nın 62, suç işleme yönündeki olumsuz tutumlarını gerekçe göstererek TCK'nın 51. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına dosya içeriğine uygun şekilde, takdirde zafiyete düşmeden karar veren mahkemenin takdirinde bir isabetsizlik görülmediğinden, tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanık ... müdafısinin, bir nedene dayanmayan; sanıklar ..., ... ve ...müdafısinin suçun sabit olmadığına, lehe hükümlerin uygulanmadığına yönelik yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Köy merasına tecavüz suçundan zarar görmeyen Hazinenin, katılan sıfatı ile davaya kabulüne karar verilip lehine vekâlet ücreti tayini,

2- Hapis cezası ertelenen sanık ...'in denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere hâkimin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi hâlinde; TCK'nın 51/7. madde ve fıkrası uyarınca ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine karar verilmesi yerine uygulama yeri bulunmayan TCK'nın 50/6. madde ve fıkrası uyarınca sanığın deneme süresi içerisinde bir suç işlemesi hâlinde cezanın hapse çevrileceği hususunda ihtarat yapılmasına karar verilmesi,

3- Uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık ... hakkında, 5237 sayılı TCK'nın 53/1-3. madde ve fıkrası gözetilerek hak yoksunluklarına hükmolunması gerektiğinin gözetilmemesi, yine sanıklar ..., ... ve ...hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, 1. fıkranın (c) bendinde yazılı sanıkların kendi altsoyu üzerindeki velayet hakkından, vesayet ve kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan koşullu salıverme tarihine, altsoyu dışında kalanlarla ilgili hak ve yetkilerden ise cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde hiçbir ayrım yapılmaksızın koşullu salıverme tarihine kadar hak yoksunluğuna hükmolunması,

Yasaya aykırı ise de; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükümden 1.000 TL vekâlet ücretinin sanıklardan alınarak katılan Hazineye verilmesine ilişkin bölümün çıkarılması; hükümlerden sanıklar ..., ... ve ... haklarında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölüm çıkarılarak yerine 'TCK'nın 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 1. fıkranın (c) bendinde yazılı sanığın kendi altsoyu üzerindeki velayet hakkından, vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan koşullu salıverme tarihine, 1. fıkrada yazılı diğer haklardan ise 2. fıkra gereğince cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına' yazılması; sanık ... hakkındaki hükme 'TCK'nın 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, 1. fıkranın (c) bendinde yazılı sanığın kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet veya kayyımlık yetkileri haricinde 1. fıkranın a, b, c ve d bentlerinde yazılı diğer haklardan 2. fıkra gereğince cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına' ibaresinin eklenmesi, sanık ... hakkındaki hükümden '5237 sayılı TCK'nın 50/6. maddesinin uygulamasına' ilişkin kısım çıkarılarak yerine '5237 sayılı TCK'nın 51/7. madde ve fıkrası uyarınca sanığın denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere hâkimin uyarısına rağmen uymamakta ısrar etmesi hâlinde, ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine karar verilmesine' yazılması suretiyle hükümlerin oy birliğiyle düzeltilerek onanmasına

" karar verilmiş ve hükümler kesinleşmiştir.

Hükümlerin düzeltilerek onanmasına karar verilerek kesinleşmesinden sonra, sanıklar ..., ... ve ... müdafilerinin yargılamanın yenilenmesine ilişkin talebinin ... Asliye Ceza Mahkemesince 21.02.2014 tarih ve 21-365 sayı ile reddedilmesi üzerine bu ek karara sanıklar müdafi tarafından yapılan itiraz üzerine inceleme yapan ... 2. Ağır Ceza Mahkemesince 27.03.2014 tarih ve 423 değişik ... sayı ile itirazın reddine karar verilmiştir.

" karar verilmiş ve hükümler kesinleşmiştir.

Hükümlerin düzeltilerek onanmasına karar verilerek kesinleşmesinden sonra, sanıklar ..., ... ve ... müdafilerinin yargılamanın yenilenmesine ilişkin talebinin ... Asliye Ceza Mahkemesince 21.02.2014 tarih ve 21-365 sayı ile reddedilmesi üzerine bu ek karara sanıklar müdafi tarafından yapılan itiraz üzerine inceleme yapan ... 2. Ağır Ceza Mahkemesince 27.03.2014 tarih ve 423 değişik ... sayı ile itirazın reddine karar verilmiştir.

Bu karara yönelik olarak ... Bakanlığınca 06.07.2015 tarih ve 45362 sayı ile kanun yararına bozma isteminde bulunulması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 13.07.2015 tarih ve 254693 sayı ile;

"Dosya kapsamına göre;

1- Yargılamanın yenilenmesi talebinde yeni delil olarak kira sözleşmesinin ibraz edildiği, ...AŞ ile noterlikte düzenlenen köy adına köy muhtarı tarafından imzalı söz konusu kira sözleşmesi uyarınca şirketin çalışması esnasında ruhsatlı saha dışına çıkması durumunda köyün bu duruma muvafakat ettiklerine dair kira sözleşmesi düzenlendiği ve bu sözleşme gereği müvekkillerin sahibi bulunduğu şirket tarafından köye kira ödendiği ve köy için ve köy halkının yararına kullanılmak üzere bir kısım araçlar alındığı, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 24.12.2013 tarihinde yapılan tespit sonucu bilirkişi harita mühendisi ... Yıldırım tarafından düzenlenen raporda, kum ocağı faaliyetinin ruhsatlı saha içerisinde olduğu, moloz malzemenin ve moloz malzemeye ulaşımı sağlayan yolun ruhsat sahası içinde kaldığı ve ruhsatın dava konusu ... köyüne ait 1120 ve 1121 parsel sayılı meraların bir kısmını da kapsadığının belirtildiği, belirtilen bu durumun yargılama sırasında alınan raporla mübayenet oluşturduğu ve mübayenetin giderilmesinin gerektiği gibi mevcut kira sözleşmesine göre, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 311/1-e maddesi anlamında sanıklar lehine bir durum meydana gelebileceği ve yargılamanın sonucuna göre hükümlünün hukuki durumunun tayini gerekeceği nazara alınmaksızın yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde,

2- Kabule göre, sanıklar vekilince yeni delil olarak ortaya konulan belgelerin daha önceden var olduğu ve hükümlüler tarafından bilindiği gerekçesi ile talebin reddine karar verildiği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 311/1-e maddesi gereğince, kesinleşen bir hükümle sonuçlanmış bir dava, yeni olaylar veya yeni deliller ortaya konulup da bunlar yalnız başına veya önceden sunulan delillerle birlikte göz önüne alındıklarında sanığın beraatini veya daha hafif bir cezayı içeren kanun hükmünün uygulanması ile mahkûm edilmesini gerektirecek nitelikte olursa, hükümlü lehine olarak yargılamanın yenilenmesi yoluyla tekrar görülmesi ve itirazın bu yönden kabulü gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." düşüncesiyle hükümlerin kanun yararına bozulmasının istenmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 12.10.2015 tarih ve 12262-22468 sayı ile;

Ceza Genel Kurulunun 2012/909 esas, 2014/121 karar sayılı, 11.03.2014 tarihli kararında da belirtildiği üzere daha önceden mahkemeye bildirilen ancak mahkeme tarafından değerlendirilerek inandırıcı bulunmadığı için dikkate alınmayan delil ve olgular 'yeni' değildir. Buradaki yenilikten anlaşılması gereken taraf bakımından değil, mahkeme bakımından olay ya da delilin yeni olmasıdır. Mahkemece bilinmeyen, incelenmeyen, yargılama konusu yapılmayan ve bu nedenle değerlendirilmeyen deliller 'yeni delil veya olay' kapsamındadır. Yenilik açısından önemli olan delil vasfına sahip olacak biçimde içerikteki yeniliktir. Bu nedenle hükümlünün bildiği veya bilmesi gereken bir olay veya delil, mahkemece bilinmiyorsa veya öğrenilmekle birlikte değerlendirilmemişse yargılamanın yenilenmesi nedeni olabilecektir. İncelemeye konu olayda; hükümlüler ..., ... ve ... müdafileri tarafından yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak ileri sürülen kira sözleşmesinin, yargılama aşamasında gündeme gelmediği, CMK'nın 217. maddesi uyarınca mahkemece tartışılmadığı gözetildiğinde, yeni delil olarak kabulü ile yalnız başına veya önceden sunulan delillerle birlikte göz önüne alınarak, beraati veya daha hafif bir kanun hükmünün uygulanmasını gerektirir nitelikte olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre yargılamanın yenilenip yenilenmeyeceğine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde, sunulan delillerin yargılamanın tarafları tarafından bilinen ve var olan deliller olduğundan bahisle, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair karara karşı yapılan itirazın, bu nedenle kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi, " isabetsizliğinden bozulmasına, bozma nedenine göre infazın durdurulmasına, müteakip işlemlerin mahallinde yapılmasına karar verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği ... 2. Ağır Ceza Mahkemesince 25.12.2015 tarih ve 1724 değişik ... sayı ile sanıklar ..., ... ve ... müdafisinin itirazının kabulüne, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 21.02.2014 tarihli ve 21-365 sayılı ek kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Bu karar üzerine dosyanın gönderildiği ... 2. Asliye Ceza Mahkemesince dosya 2016/6 esas sırasına kaydedilerek duruşma açılmıştır.

Sanık ... müdafisi tarafından yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulması üzerine ise ... 2. Asliye Ceza Mahkemesince 21.01.2016 tarih ve 10-15 sayı ile bu talebin kabulüne ve infazın durdurulmasına karar verilmiş, bu ek karar doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda anılan Mahkemenin 22.01.2016 tarihli ve 20-29 sayılı kararı ile de bu davanın, aralarında hukuki ve fiili bağlantı olduğu gerekçesi ile aynı Mahkemenin 2016/6 esas sayılı dava ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

... 2. Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 08.03.2017 tarih ve 6-78 sayı ile; düzeltilerek onanmak suretiyle kesinleşen ... Asliye Ceza Mahkemesinin 18.05.2010 tarihli ve 21-365 sayılı hükümlerinin CMK'nın 323. maddesinin birinci fıkrası uyarınca onaylanmasına karar verilmiştir.

... 2. Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 08.03.2017 tarih ve 6-78 sayı ile; düzeltilerek onanmak suretiyle kesinleşen ... Asliye Ceza Mahkemesinin 18.05.2010 tarihli ve 21-365 sayılı hükümlerinin CMK'nın 323. maddesinin birinci fıkrası uyarınca onaylanmasına karar verilmiştir.

Bu kararın da sanıklar ..., ... ve ... müdafi ile sanık ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesince 17.04.2019 tarih ve 6620-5590 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 12.06.2019 tarih ve 25187 sayı ile;

"İtiraza konu uyuşmazlıklar;

1 - İtiraza konu ilk uyuşmazlık, hükme konu meraya tecavüz suçuna ilişkin olarak sanıklar ..., ..., ... ve ...'ın suç kastlarının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Dosya içeriğine göre, dava dışı ... ...'nın 29.03.1991 tarih ve 301 no ile 366.250 m2'lik bir alanda ve 29.03.1991 - 29.03.1994 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, kum - çakıl ocağı nevinden 'Taşocağı Açılmasına Mahsus Ruhsatname' aldığı, bu ruhsatın aynı kapsamda kalmak üzere 4 kez uzatılmak suretiyle 29.03.1998 tarihine kadar devam ettiği, ruhsatın alınmasını takiben ... ... ile ...AŞ arasında 30.03.1991 tarihli bir rödovans sözleşmesi düzenlendiği ve bu sözleşmeye istinaden şirketin ruhsat alanı içerisinde çalışmaya başladığı anlaşılmaktadır.

Ancak, ruhsatın sona erdiği 29.03.1998 tarihinden sonra ...AŞ şirketine ruhsat devri yapılmamış ve ruhsatın süresi bitmiştir. Şirket tarafından farklı tarihlerde çeşitli ruhsatlar alınmış ise de, bu ruhsat alanları dava konusu mera alanları dışında kalmaktadır.

Yargılamanın yenilenmesine konu kira mukavelesi ise, ...AŞ ile köy tüzel kişiliği adına ... köyü muhtarı arasındaki ... 10. Noterliğinin 22.03.1991 tarihli ve 14409 yevmiye numaralı kira sözleşmesidir. Bu sözleşme aynı zamanda köy karar defterine de işlenmiştir.

Özel Dairenin muhtelif kararlarında da vurgulandığı gibi, bu mahiyetteki eylemlerde yargılamada öncelikle hâlli gereken husus, ruhsat sahasının dava konusu yeri kapsayıp kapsamadığı olacaktır. Bu ise, kuşkusuz mahallinde yapılacak keşif ve keşif neticesi aldırılacak bilirkişi raporu ile mümkündür.

Yapılan 18.04.2008 tarihli ilk keşifte yerine getirilmeyen ve eksik kalan bu husus daha sonra mahkemesince giderilmiş olup 02.10.2009 tarihinde yapılan ikinci keşif sonucu mahallinde inceleme yapan harita mühendisi bilirkişinin düzenlemiş olduğu 19.10.2009 tarihli raporda;

- 29.03.1991 tarih ve 301 no.lu ruhsatta koordinat değerlerinin olmadığı,

- Ruhsatta yazan 366.250 m2 olacak şekilde yönlerin oturtulduğu,

- Buna göre de, ekli krokide C1 olarak gösterilen 1.800 m2'lik bir alanın yol olarak 1120 no.lu mera parseline,

- D1 olarak gösterilen 3.700 m2'lik bir alanın ise kum alma suretiyle 1120 no.lu mera parseline tecavüz teşkil ettiği,

- Krokide C1 ve D1 olarak gösterilen bu alanların ruhsat alanı dışında kaldığı,

- Diğer alanların ise ruhsat alanı içerisinde kaldığı belirtilmiştir.