muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/45939, Karar No: 2013/31850, Tarih: 04.12.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/45939 E.  ,  2013/31850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin ekonomik kriz gerekçesiyle işverence feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatlarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının mevsimlik işçi olduğunu ve davacının muvafakatı doğrultusunda hizmet akdinin askıya alınmasından sonra davacının işe davet ettiğini ancak davacının işe başlamadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Uyuşmazlık davalı işyerinde yapılan işin mevsimlik iş olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Çalışmanın sadece yılın belirli bir döneminde sürdürüldüğü veya tüm yıl boyunca çalışılmakla birlikte çalışmanın yılın belirli dönemlerinde yoğunlaştığı işyerlerinde yapılan işler mevsimlik iş olarak tanımlanabilir. Söz konusu dönemler işin niteliğine göre uzun veya kısa olabilir. Her zaman aynı miktarda işçi çalıştırmaya elverişli olmayan ve işyerinde yürütülen faaliyetin niteliğine göre işçilerin her yıl belirli sürelerde yoğun olarak çalıştıkları ve fakat yılın diğer dönemlerinde iş sözleşmelerinin, ertesi yılın faaliyet dönemi başına kadar ara vermeyi gerektirdiği işler mevsimlik iş olarak değerlendirilir.

Mevsimlik iş sözleşmeleri 4857 sayılı İş Kanunu'nun 11 inci maddesindeki hükümlere uygun olarak, belirli süreli olarak yapılabileceği gibi belirsiz süreli olarak da kurulabilir. Tek bir mevsim için yapılmış belirli süreli iş sözleşmesi, mevsimin bitimi ile kendiliğinden sona erer ve bu durumda işçi ihbar ve kıdem tazminatına hak kazanamaz.

Buna karşılık, işçi ile işveren arasında mevsimlik bir işte belirli süreli iş sözleşmesi yapılmış ve izleyen yıllarda da zincirleme mevsimlik iş sözleşmeleriyle çalışılmışsa, değinilen maddenin son fıkrası uyarınca iş sözleşmesi belirsiz süreli nitelik kazanacaktır.

Buna karşılık, işçi ile işveren arasında mevsimlik bir işte belirli süreli iş sözleşmesi yapılmış ve izleyen yıllarda da zincirleme mevsimlik iş sözleşmeleriyle çalışılmışsa, değinilen maddenin son fıkrası uyarınca iş sözleşmesi belirsiz süreli nitelik kazanacaktır.

Mevsimlik iş sözleşmeleri, tarafların karşılıklı anlaşmasıyla belirli süreli yapılmışsa sürenin sona ermesi, işçinin ölümü ya da süresinin sona ermesinden önce fesih ihbarıyla iş sözleşmesi sona erer. Belirsiz süreli sözleşme ile işe alınan ve mevsimin sona ermesi nedeniyle işyerinden ayrılan bu işçilerin iş sözleşmeleri kendiliğinden sona ermez, fakat ertesi yılın iş sezonunun başına kadar askıda kalır. Mevsim bitimi ile askıya alınan iş sözleşmesi, tarafların fesih iradesi yok ise feshedilmiş olmaz. Ertesi yıl mevsim başında işe alınmayan işçinin iş sözleşmesi işveren tarafından feshedilmiş sayılır. Fakat davet edildiği halde işbaşı yapmayan işçinin iş sözleşmesi devamsızlık nedeniyle işveren tarafından haklı nedenle feshedilmiş veya işçi tarafından bozulmuş sayılır.

Mevsime tabi olarak yapılan işlerde, belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçi, hizmet edimini ancak iş mevsiminde ifa etmekle yükümlüdür. Mevsimlik çalışmanın sona ermesi nedeniyle işyerinden ayrılmak zorunda kalan, fakat iş sözleşmesi bozulmamış olan işçi, ertesi mevsim başına kadar işverene hizmet etmek, işveren de ona ücret ödemek zorunda değildir. Bir başka anlatımla, işçi ve işverenin iş sözleşmesinden doğan temel borçları bir sonraki mevsim başına kadar askıya alınmaktadır. Askı döneminde, işçinin iş görme, işverenin ise ücret ödeme borcu ortadan kalkmakta, ancak işçinin sadakat ve kısmen işyerindeki kurallara uyma borcu, buna karşın işverenin de gözetme ve eşit işlem borçları devam etmektedir. İşçi mevsim başında işbaşı yapınca, tarafların askıda olan temel borçları yeniden aktif hale gelir. Mevsim sona ermiş olmasına rağmen, iş sözleşmesi bozulmamış olduğu için yeni mevsim başında tarafların tekrar sözleşme yapmalarına gerek kalmaksızın işçinin iş görme edimini ifa, işverenin de işçisine iş verme ve ücret ödeme borçları yeniden yürürlük kazanacaktır.

İşçi mevsimlik işlerde çalışmış ise; mevsimlik çalıştığı sürelerin dikkate alınarak ve bu sürelere göre kıdem tazminatının ödenmesi gerekir. Başka bir anlatımla, işçinin askıda geçen süresi, fiilen çalışma olgusunu taşımadığından kıdemden sayılmayacaktır.

İşçi mevsimlik işlerde çalışmış ise; mevsimlik çalıştığı sürelerin dikkate alınarak ve bu sürelere göre kıdem tazminatının ödenmesi gerekir. Başka bir anlatımla, işçinin askıda geçen süresi, fiilen çalışma olgusunu taşımadığından kıdemden sayılmayacaktır.

İş sözleşmesinin askıda olması, işçinin askı süresi içinde başka bir işverenin emrinde çalışmasına engel değildir. Çünkü işverenin işçisine ücret ödeme borcu, işçinin de iş görme borcu askı süresince yerine getirilmediği için, işçi mevsimlik işe tekrar başlayana kadar başka bir işverenin İş Kanunu kapsamına giren işyerinde çalışabilir. Bu durumda mevsimlik iş, bir tür yıl bazında kısmi süreli iş özelliğini taşıyacaktır. Ancak işveren farklı olduğundan, işçinin askı dönemine rastlayan kıdemi, mevsimlik olarak çalıştığı işyerindeki kıdemine eklenemez. Eğer mevsimlik işçi, askı süresince aynı işverenin diğer bir işinde çalıştırılıyorsa, bu süreler işçinin kıdemi açısından birleştirilecektir.

Mevsimlik iş sözleşmesi ile çalışan işçiler, 4857 sayılı Kanunun 18 inci ve devamı maddelerinde düzenlenen feshin geçerli sebebe dayandırılması, sözleşmenin feshinde usul, fesih bildirimine itiraz ve usulü ile geçersiz sebeple yapılan feshin sonuçları hükümlerinden yararlanırlar. Buna göre mevsimlik işçinin, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışması, işyerindeki kıdeminin altı aydan fazla olması, işveren vekili olmaması ve işyerinde otuz ve daha fazla işçi çalışması halinde, iş güvencesi olarak belirtilen bu hükümlerden yararlanacaktır. İşveren mevsimlik işçinin iş sözleşmesini, ister fiilen çalışılan dönem, ister askıdaki dönemde olsun, geçerli neden olmadan feshedemeyecektir. Bir başka anlatımla işveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve geçerli fesih nedenini açıkça belirtmek zorundadır. İşçinin, mevsim bitiminde iş sözleşmesinin askıya alınması nedeni ile feshin geçersizliğini ileri sürerek işe iade isteminde bulunması mümkün değildir. Zira iş sözleşmesi feshedilmemiş, yeni mevsim başına kadar askıya alınmıştır. Bu olguyu, 4857 sayılı Yasanın 29 uncu maddesinin yedinci fıkrasındaki düzenleme de doğrulamaktadır. Değinilen fıkra hükmü gereğince, mevsim sonu toplu işten çıkarmalarda, toplu işçi çıkarmaya ilişkin hükümlerin uygulanmaması, iş sözleşmesinin feshedilmediği gerekçesine dayanmaktadır.

Ancak Uygulamada tam yıl çalışılması gereken ve devamlılığı olan bir işte, işçilerin işlerine 1-2 ay ara vererek mevsimlik olarak çalıştıkları birçok olayda gözlemlenmektedir. Tam bir yıldan daha az sürmüş olan bu tür çalışmalarda, mevsimlik iş kriterlerinin bulunup bulunmadığı araştırılmadan, sırf bir yıldan az çalışma olduğu gerekçesiyle çalışmanın mevsimlik olduğunu kabul etmek doğru değildir. Bir işyerinde iş kolundaki faaliyeti yılın her dönemi yapılıyor, ancak bazı işçiler yılın belirli bir zamanında çalıştırılmakta ise, bu işçilerin aralıklı çalıştıkları kabul edilmelidir. Zira bu durumda yapılan işin mevsimlik iş olarak kabulü mümkün değildir. Böyle bir durumda, işçi iş sözleşmesi devam ederken, işin mevsimlik iş olmadığı ve yıllık ücretli iznin kullandırılması gerektiği yönünde tespit davası açabilir. Zira yıllık ücretli izin, iş sözleşmesinin feshi ile ücret alacağına dönüşeceğinden, eda davası açma olanağı bulunmayan işçinin tespitte hukuki yararı vardır (Yargıtay 9.HD. 10.10.2008 gün 2007/27145 E, 2008/26149 K.).

Somut olayda, davacının mevsimlik iş yaptığı mahkemece kabul edilmiş ise de, davacının fiilen ne iş yaptığı taraflarca açıklanmamış olup beyanları hükme etkili olacak tanıklara da bu yönde soru sorulmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle davacının ne iş yaptığının taraflara açıklattırılması ve gerek görülmesi halinde tanıkların tekrar dinlenerek davacının yaptığı işin saptanması ve yapılan işin mevsimlik iş olup olmadığının belirlenmesidir.

Davacının çalışması mevsimlik iş niteliğinde ise, yukarıda bahsedilen yasal düzenleme ve ilkeler doğrultusunda hizmet akdinin değerlendirip askı süresi bitmeden önce davacı tarafından dava açıldığından işçinin feshi haksız kabul edilip kıdem tazminatı isteminin reddine; yapılan iş mevsimlik iş niteliği taşımıyor ise aralıklı çalışma kabul edilerek, bir anlamda ücretsiz izine çıkarma durumundaki askıya alma işleminin işverenin haksız feshi kabul edilerek ihbar tazminatı isteminin de hüküm altına alması düşünülmelidir.

O halde mahkemece davacının yaptığı iş ve buna bağlı olarak çalışma şekli araştırılmaksızın, kendi içinde çelişkili, kıdem tazminatı isteminin kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 04/12/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9720, Karar No: 2022/19335, Tarih: 21.11.2022

**2. Ceza Dairesi         2022/9720 E.  ,  2022/19335 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet, temyiz isteminin reddi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün yönelik temyizi üzerine mahkemenin 18.05.2021 tarihli ek kararına yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Yasa'nın 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000,00 TL dahil adli para cezasına ilişkin mahkumiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından, suça sürüklenen çocuğun temyiz isteminin reddine dair ek kararın ONANMASINA,

2- Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 21.11.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7883, Karar No: 2013/23169, Tarih: 02.12.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/7883 E.  ,  2013/23169 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti ile prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalılar vekillerinin, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 Esas, 2005/413 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için, yine, HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Somut olayda, davacı, 10.09.2008 tarihinden 10.01.2012 tarihine kadar davalı işyerinde yüzme hocası olarak çalıştığını 19.12.2008 tarihinden itibaren kuruma bildiriminin yapıldığını söyleyerek 10.09.2008-19.12.2008 tarihleri arasında 2000 TL prime esas kazançla çalıştığının tespitini istemiştir.

Somut olayda, davacı, 10.09.2008 tarihinden 10.01.2012 tarihine kadar davalı işyerinde yüzme hocası olarak çalıştığını 19.12.2008 tarihinden itibaren kuruma bildiriminin yapıldığını söyleyerek 10.09.2008-19.12.2008 tarihleri arasında 2000 TL prime esas kazançla çalıştığının tespitini istemiştir.

Mahkemece,davacının 10.09.2008-19.12.2008 tarihleri arasında 2008 yılı Ekim, Kasım, Aralık aylarında brüt 1,054,76 TL ücretle, 10.09.2008-30.09.2008 tarihleri arasında 21 gün brüt 738,33 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Yerel mahkemece, hizmet tespiti yönünden verilen karar isabetli ise de, prim esas kazanç yönünden davacının 2011 yılı Aralık ayında bildirilen prime esas kazancı baz alınarak asgari ücretin 1,26 katı fazla ücretle çalıştığının kabulü ile asgari ücret üzerinde ücretle çalıştığının tespitine karar verilmesi isabetsizdir. Prime esas kazanç tutarına yönelik, yukarıdaki esaslar dahilinde deliller celp edilip, değerlendirildikten sonra, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalıların vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan... Eğl. ve Spor Tesis. İş. Tur. Tic. A.Ş.'ye iadesine, 02.12.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/1063, Karar No: 2007/3077, Tarih: 12.03.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/1063 E.  ,  2007/3077 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 02/05/2005 gün ve 2005/469-566 sayılı bozma kararında özetle; "Mahkemece, davacının lehine 2924 Sayılı Yasanın 11/1-3. maddesine göre, kadastro tutanağının beyanlar hanesine şerh verilmesine hak kazanıp kazanmadığı araştırılarak, kazandığının anlaşılması halinde, dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan muhdesatın cinsi, ihdas tarihi, adedi, iktisap sebebi gösterilmek suretiyle şerh verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra davanın reddine, ...Köyü 110 ada 25 parselin 2/B sahası olarak Hazine adına tapuya tesciline, ziraat bilirkişi raporunda belirtilen muhdesatın 3402 Sayılı Yasanın 19/2. maddesi gereğince kadastro tutanağın beyanlar hanesine şerh verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel orman alanı dışında ve 2/B alanı içinde bırakılmıştır.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Yasasının değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 12/03/2007 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6287, Karar No: 2018/7565, Tarih: 03.10.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/6287 E.  ,  2018/7565 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Aykırı Davranmak

HÜKÜM : Sanık ... hakkında; beraat

Sanık ... hakkında; mahkumiyet

I-Katılan vekilinin, sanık ... hakkında kurulan beraat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanığın yüklenen suçları işlemediği sabit olduğundan beraati gerektiği mahkemece dosya içeriğine uygun şekilde gerekçeleri gösterilerek kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

II-Sanık ... müdafiinin, sanık hakkındaki mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Sanık hakkında vergi incelemesi ve mütalaaya konu olan 2006, 2007, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçundan zamanaşımı süresi içinde dava açılması mümkün görülmüştür.

1-5271 sayılı CMK'nin 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 25.07.2011 tarih ve 2011/29011 esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında, "2006, 2007, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak” suçundan kamu davası açıldığı, “sahte fatura düzenlemek” suçundan açılmış bir dava bulunmadığı gibi birbirinden ayrı ve bağımsız suçlar olan "sahte fatura düzenlemek" ve “sahte fatura kullanmak” suçlarının birbirine dönüşemeyeceği gözetilmeden, sanık hakkında iddianame dışına çıkılarak ve kimi yerde düzenlemek, kimi yerde ise düzenlemek ve kullanmak denilmek suretiyle hükmün karıştırılması,

2-Sanık hakkında 2006, 2007, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak suçundan açılan kamu davasında, gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi amacıyla; her takvim yılına ait suça konu fatura asıllarından kanaat oluşturacak sayıda temin edilip dosya arasına konulması ve incelenerek kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi, sahte olduğu iddia olunan faturaları düzenleyen şirketler hakkındaki inceleme raporlarının tamamının getirtilerek şirket yetkilileri hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, açıldığının tespiti halinde ve birleştirilmesi mümkün olmadığı takdirde, dava dosyaları getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim ve tesellüm belgeleri, bedelinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun, kanıtlama yeterliliği olan banka hesapları ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler, faturaları düzenleyenlerin yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığı da dikkate alınarak faturaları düzenleyen şirketler ile sanığın ticari defter ve belgeleri üzerinde gerekli görülmesi halinde bilirkişi incelemesi yaptırılması ile sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik soruşturma sonucu yazılı şekilde hükmü kurulması,

3-5237 sayılı TCK’nın 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03.10.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5605, Karar No: 2018/6184, Tarih: 24.10.2018

**16. Hukuk Dairesi         2017/5605 E.  ,  2018/6184 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVATÜRÜ:TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dairemizin 29.09.2016 ve 25.10.2017 tarihli geri çevirme kararlarının gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bu nedenle;

1- Çekişmeli 2771, 2772, 2783, 2785 ve 3403 parsel sayılı taşınmazların kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları ile gitti kayıtlarının onaylı örneklerinin eksiksiz olarak,

2- Çekişmeli 2771 parsel sayılı taşınmazın hükmen tesciline esas olan dava dosyası belirlenerek dava dosyasının,

3- 2757, 3353, 3404, 3349 ve 3346 parsel sayılı taşınmazların kadastro tutanakları, kesinleşmiş iseler kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları ile varsa tespite dayanak belgelerin onaylı örneklerinin,

4- Çekişmeli 2767 parsel ile dava dışı 3348 sayılı taşınmazın davalı olduğu belirtilen ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1999/27 Esas sayılı dava dosyasının,

5- Davacı Hazine dayanağı 20.03.1952 tarih ve 222 sayılı tapu kaydının oluşum belgeleri ile haritasının bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa oluşuma dair tüm belgeler ile haritasının, haritası yoksa bu tapu kapsamında olan yerlerde 2510 sayılı Yasa gereği dağıtım yapılırken söz konusu tapu kaydının kapsamı ve dağıtılacak yerlerin belirlenmesi bakımından harita tanzim edilip edilmediğinin araştırılarak bulunması halinde bu haritaların onaylı örneklerinin getirtilip dosyasına konulması,

6- Çekişmeli 2747 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt maliki ...’e, 2750 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt maliki ...’a, 2760 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt maliki ...’na, 2774 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt malikleri ... ve ...’a, 2773 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt maliki ...’a, 2765 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt maliki ...'e ya da ölü olmaları halinde mirasçılarına gerekçeli kararın tebliğ edilip edilmediği dosya kapsamından anlaşılmamaktadır. Adı geçenlere ya da mirasçılarına gerekçeli kararın tebliğ edilip edilmediği araştırılarak tebliğ edilmişse belgelendirilmesi, aksi halde sağ iseler kendilerine, ölü olmaları halinde mirasçılarına gerekçeli karar usulüne uygun olarak tebliğ edilerek temyiz süresinin beklenmesi geri çevirme kararı gereğinin bir daha geri çevirmeye meydan vermeyecek şekilde titizlikle yerine getirilmesi, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.10.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.