muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/434, Karar No: 2019/1173, Tarih: 12.11.2019

Türk hukuk öğretisinde, dava konusunun “dava ile elde edilmek istenen sonuç” olduğu konusunda görüş birliği bulunmaktadır. Bu görüş dikkate alınarak dava konusunu sadece talep sonucu olarak değerlendirilmesi durumunda, dava konusunun aynı kalıp da hayat olayının (vakıa kompleksinin) değişikliğe uğramasını dava değiştirme olarak görmemek gerekir (Hanağası, E: Davada Menfaat, Ankara 2009, s. 123- 125).

Manevi tazminat isteminin irdelenmesine gelince;

Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (BK) 332. maddesinin karşılığı olarak çağdaş bir yaklaşımla düzenlenen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 417. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçilerde iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür" hükmü ile, 4857 sayılı İş Kanunu'nun mülga 77/1. maddesiyle bütünlük sağlandığı gibi 3. fıkrasındaki "İşverenin yukarıdaki hükümler dahil kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir" hükmü ile de hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğun hukuki niteliği konusunda tartışmalar sona erdirilmiş, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan ölüme ve vücut bütünlüğünün zedelenmesine veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmininde sözleşmeden doğan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür. İşverenin gözetme borcu iş akdinden kaynaklandığından işçi, iş kazasından doğan vücut bütünlüğünün zedelenmesi nedeniyle açacağı maddi ve manevi tazminat davasında sözleşmeden doğan sorumluluk hükümlerine (TBK 112 ve 417.) dayanabilecektir. Öte yandan, işverenin bu davranışı, kişi varlıklarını doğrudan korumayı amaçlayan (iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin) emredici kuralların kusurlu bir davranışla ihlali niteliğinde olup, aynı zamanda haksız fiil oluşturur. Bu nedenle işçilerin iş kazasından kaynaklanan tazminat taleplerinde sözleşmeden doğan ile haksız fiilden doğan dava hakları yarışır. İşçinin ölümü veya vücut bütünlüğünün zedelenmesi hâli sözleşmeye aykırılık doğuracak olmakla birlikte bu durum aynı zamanda bir haksız fiilin unsurunu da oluşturur (Oğuzman, K.: İş Kazası veya Meslek Hastalığından Doğan Zararlardan İşverenin Sorumluluğu, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, C. 34, S. 1-4, 1968, s. 339). İşçi zararının tazmini için sözleşmeye aykırılık veya haksız fiil hükümlerine dayanmakta serbesttir.

818 sayılı BK'nın 98. (TBK'nın 114) maddesinin 2. fıkrası "Haksız fiillerden mütevellit mesuliyete müteallik hükümler, kıyasen akde muhalif hareketlere de tatbik olunur." şeklinde düzenleme içerdiğinden, iş kazasından kaynaklanan manevi tazminat davaları açısından 818 sayılı BK'nın 47. maddesi ile 6098 sayılı TBK'nın 56. maddesi kıyasen uygulanacağından, iş kazasından kaynaklanan manevi tazminat davalarında bu kapsamda inceleme yapmak gereklidir (Süzek, S.: İş Hukuku, 18. Baskı, İstanbul 2019, s. 408).

Borçlar Kanunu'nun 47. (TBK'nın 56) maddesine göre; hâkimin özel hâlleri göz önünde tutarak, manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Bu para aslında ne tazminat ne de cezadır. Çünkü mamelek hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi, kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine, zarara uğrayanda bir huzur duygusu uyandırmayı, aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden, tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır. O hâlde bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut durumda elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Manevi tazminat, duyulan elem ve ızdırabın kısmen ve imkân nispetinde karşılanmasını amaçladığından hâkim, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir.

Hâkim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, maluliyet oranını, beden gücü kaybı nedeniyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir (Hukuk Genel Kurulunun 28.05.2003 tarihli ve 2003/21-368 E., 2003/355 K.; 23.06.2004 tarihli 2004/13-291 E., 2004/370 K. ve 19.06.2013 tarihli 2013/21-20 E., 2013/868 K. sayılı kararları).

Ayrıca 22.06.1966 tarihli ve 1966/7 E., 1966/7 K. sayılı içtihadı birleştirme kararında takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hâl ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden, hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken, ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, 02.11.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle davacı işçinin iş göremezlik derecesinin %27 olarak belirlendiği ve olayın meydana gelmesinde davacı işçinin %15 oranında, davalı işverenin %70, dava dışı 3. kişi konumunda olan ...’ın ise %15 oranında kusurlu olduğu hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, 02.11.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle davacı işçinin iş göremezlik derecesinin %27 olarak belirlendiği ve olayın meydana gelmesinde davacı işçinin %15 oranında, davalı işverenin %70, dava dışı 3. kişi konumunda olan ...’ın ise %15 oranında kusurlu olduğu hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacının kazaya maruz kalması nedeniyle duyduğu elem ve ızdıraba dayanan manevi tazminat talebi yönünden, kazazede işçinin olayın meydana gelmesinde tarafların kusur oranlarını bilmesinin beklenemeyeceği, kaldı ki tarafların kusur oranlarını ancak yargılama aşamasında mahkemece bilirkişi eliyle kusura ilişkin yapılacak inceleme sonunda öğrenebileceği gözetildiğinde, kusur oranı hakkında kesin fikir sahibi olması mümkün olmayan davacı tarafın dava dilekçesinde iş kazasının davalının kusuru neticesinde meydana geldiği, davacının kusuru bulunmadığı şeklindeki ifadelerinin genel ve soyut açıklamayı içerdiği kuşkusuzdur. Bu durumda, davaya konu iş kazasının meydana gelmesinde kusursuz olduğunu belirterek istemde bulunan davacının, yargılama sırasında kusurlu olduğunun belirlenmesinin, manevi tazminatın açıklanan niteliği gereğince talep sonucunu değiştirecek mahiyette olmadığı ancak hâkimin takdirinde etkili olabileceği açıktır.

Hâl böyle olunca, tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, dosyadaki tutanak ve kanıtlar, direnme kararında açıklanan nedenlerle, tarafların kusur durumu ve davacının maluliyet oranı, yaşı ayrıca davacının uğradığı zarar ile olayın meydana geldiği tarihteki paranın alım gücü dikkate alındığında yerel mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarı yerindedir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, içtihadı birleştirme kararında açıkça ifade edildiği üzere manevi tazminatın miktarı tayin edilirken kusurun mevcudiyeti hâlinde kusur da dahil bütün faktörlerin takdire mesnet yapılması gerektiği, kusur dikkate alınmaksızın karar verilmesinin mümkün olmadığı, somut olayda davalının tam kusuruna dayanılarak açılan davada, yargılama aşamasında zarar görenin de kusurlu olduğu saptandığından tam kusura dayalı olarak istenilen tazminat miktarının tamamına hükmedilmesinin kamu düzenine ilişkin temel bir usul ilkesi olan taleple bağlılık ilkesine aykırılık oluşturduğu, zarar görenin yapılan yargılama ile anlaşılan kusur durumu nedeniyle talep edilen manevi tazminat miktarından matematiksel bir oran olmaksızın uygun bir miktar indirim yapılması suretiyle manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçeleriyle direnme kararının bozulması görüşü ileri sürülmüş ise de bu görüş Kurul çoğunluğunca benimsenmemiştir.

O hâlde yukarıda belirtilen ilkeler ve maddi olgular dikkate alınarak takdir edilen manevi tazminat miktarına ilişkin yerel mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olup direnme kararının onanması gerekir.

O hâlde yukarıda belirtilen ilkeler ve maddi olgular dikkate alınarak takdir edilen manevi tazminat miktarına ilişkin yerel mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olup direnme kararının onanması gerekir.

SONUÇ: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı (245,26)TL harcın temyiz edenden alınmasına, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 12.11.2019 tarihinde oy çokluğu ile kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY

Davacılar murisi ile davalı arasında hizmet akdi bulunmaktadır. Hizmet akdinde işveren 818 sayılı Borçlar Kanunu (BK) 332. madde gereğince işveren işçinin maruz kaldığı tehlikelere karşı gerekli tedbirleri almak ve sıhhi çalışma yeri sağlamak zorundadır. Hizmet akdinde işverenin işçiye karşı hizmet akdinden doğan bu borcu, 4857 sayılı İş Kanunu 77. maddede İşverenlerin, iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almakla yükümlü olduğu şeklinde yer almaktadır

Dava bu hizmet akdinin ifası sırasında işverenin iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak konusundaki yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmemesi nedeniyle meydana gelen iş kazasında yaralanma sonucu meydana gelen cismani zarar nedeniyle açılmıştır.

Davadaki maddi tazminat talebi yanında, manevi tazminat talebi de haksız fiil sorumluluğuna dayalı olmayıp tamamen sözleşmesel sorumluluk esasına göre açılmıştır. Bu nedenle talebin hukuki dayanağı borçlunun giderim yükümlülüğü ile ilgili olan 818 sayılı Borçlar Kanunu (BK) 96 ve 98. maddedir.

Borçlunun giderim yükümlülüğünü düzenleyen 96. maddede, borç hiç veya gereği gibi yerine getirilmezse, borçlunun, kendisine hiç bir kusurun yüklenemeyeceğini kanıtlamadıkça, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Bu sorumluluğun kapsamıyla ilgili olarak ise BK 98. maddede borçlunun genel olarak her türlü kusurdan sorumlu olacağı, sorumluluğun kapsamının işin niteliğine göre belirleneceği, iş borçlu için özellikle bir yarar sağlamıyorsa sorumluluğun daha az olarak değerlendirileceği belirtilmektedir.

Bu hükümlerle birlikte değerlendirdiğimizde sözleşmeye aykırılık nedeniyle giderim yükümlülüğünden söz edebilmek için varlığı gerekli beş koşul; eylem, borca aykırılık, zarar, illiyet bağı ve kusurdur.

Haksız fiilde zarar gören, karşı tarafın kusurunu ispatlamak zorunda iken giderim yükümlülüğünde alacaklı kusuru ispatla mükellef olmayıp, ispat yükü altında olan borçlu kusursuz olduğunu ispatlayacaktır.

BK 98/2. madde gereğince haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler kıyasen sözleşmeye aykırılık hâllerinde de uygulanır. Haksız fiil hükümlerine gidebilmek için giderim yükümlülüğüne ilişkin düzenlemelerde bir hüküm bulunmaması gerekir.

Haksız fiilde zarar gören, karşı tarafın kusurunu ispatlamak zorunda iken giderim yükümlülüğünde alacaklı kusuru ispatla mükellef olmayıp, ispat yükü altında olan borçlu kusursuz olduğunu ispatlayacaktır.

BK 98/2. madde gereğince haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler kıyasen sözleşmeye aykırılık hâllerinde de uygulanır. Haksız fiil hükümlerine gidebilmek için giderim yükümlülüğüne ilişkin düzenlemelerde bir hüküm bulunmaması gerekir.

Giderim yükümlülüğüyle ilgili olarak cismani zarar nedeniyle manevi tazminat özel olarak düzenlenmediğinden yapılan yollama nedeniyle haksız fiillerde cismani zararla ilgili olan BK 47. madde hükmü de somut olayda kıyasen uygulanacaktır.

Kusurun tespiti ve uygulanması yönünden ise durum farklılık arzetmektedir. BK 98/1. maddede borçlunun genel olarak her türlü kusurdan sorumlu olacağı, sorumluluğun kapsamının işin niteliğine göre belirleneceği düzenlendiğinden kusurun tayini yönünden haksız fiil hükümlerine gidilmesine gerek bulunmamaktadır. BK 98/1. madde hükmü uygulandığında ise, borçlunun giderim yükümlülüğüne dayalı olan tazminat taleplerinde, zararın meydana gelmesinde tarafların kusurunun derece ve etkisinin değerlendirilmesi ve hükme esas alınması gerekmektedir.

22.06.1966 tarih, 1966/7 esas, 1966/7 karar sayılı içtihadı birleştirme kararında 47. madde kapsamında manevi tazminat miktarı tayin edilirken, kusurun mevcudiyeti hâlinde kusur da dahil bütün faktörlerin takdire mesnet yapılması gerektiği açıklamasına yer verildikten sonra, zarar görenin müterafik kusurunun da özel hal ve şartlar içinde takdir edilmesi gerektiğine karar verilmiştir.

Giderim yükümlülüğünde ve buna bağlı olarak manevi tazminat miktarının belirlenmesinde zarar görenin kusuru da önemli bir unsur olup bu kusur dikkate alınmaksızın karar verilmesi mümkün değildir. Zira bu sorumluluk tehlike sorumluluğunu esas alan kusursuz sorumluluk esasına dayalı olmayıp tamamen kusur sorumluluğudur. Bu da zarar görenin ve borçlunun kusur durumları dikkate alınarak bir karar verilmesini gerektirir.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; manevi tazminat talebi sözleşmesel sorumluluktaki giderim yükümlülüğüne dayandığından işverenin kusurunun derecesi de gözetilerek bu tazminatın miktarının belirlenmesi gerekmektedir. Dava dilekçesinde davalının tam kusurlu olduğu belirtildikten sonra 15.000TL manevi tazminat talebinde bulunulmuştur. Meydana gelen cismani zarara tüm kusurun davalıda olması hâli için dava dilekçesinde biçilen değer 15.000TL olduğundan tüm kusurun davalıda olmaması hâlinde daha az miktar istenmiş olacağının kabulü gerekir.

Olayda zarar görenin de % 15 oranında kusurlu olduğu saptanmış olduğundan tam kusura dayalı olarak istenen 15.000TL'nin tamamına hükmedilmesi kamu düzenine ilişkin temel bir usul ilkesi olan taleple bağlılık ilkesine aykırılık oluşturmaktadır. Çünkü işverenin tam kusurlu olduğunu ileri sürerek 15.000TL istemek ile, işverenin kısmen kusurlu olduğunu belirterek 15.000TL istemek aynı anlam ve sonucu içeren talepler olmadığından her iki talebin de dayanılan kusur durumu dikkate alınmaksızın aynı sonuca tabi tutulması taleple bağlılık ilkesiyle bağdaşmaz.

Bu durumda açıkça davalının tam kusuruna göre dava açılmış olduğu gözetilerek, zarar görenin yapılan yargılama ile anlaşılan kusur durumu nedeniyle matematiksel bir oranda olmaksızın bir miktar indirim yapılmak suretiyle manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken talep edilen tazminatın tamamına hükmedilen önceki kararda direnilmesi doğru olmamıştır. Belirtilen nedenlerle manevi tazminat bölümüne ilişkin direnme kararının bozulması gerektiği görüşünde olduğumuzdan, hükmün manevi tazminat yönünden onanması yönünde oluşan değerli çoğunluk görüşüne katılamıyoruz.

KARŞI OY

Dava, iş kazası sebebiyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı tarafça 15.000TL manevi tazminat talep edilmiş, mahkemece talebin kabulü ile 15.000TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Davalı vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece davacının tazminat talep ederken davalı işverenin tam kusuruna dayandığı, fakat yargılama sırasında davacının %15 oranında kusurlu olduğunun ortaya çıktığı, bu durumda mahkemece davacının talebinden bir miktar indirim yapılmak suretiyle manevi tazminatın miktarının belirlenmesi gerekirken İsteğin aynen hüküm altına alınmasının doğru olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuş, mahkemece verilen direnme kararının davalı tarafça temyizi üzerine Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşme sonunda sayın çoğunlukça direnme hükmünün onanmasına karar verilmiş olup, bu karara katılamıyorum.

Şöyle ki;

Davacı vekili dava dilekçesinde kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını belirtmiş, böylelikle davalı tarafın tam kusuruna dayanmıştır. Ancak yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ile olayda davacının %15 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Şöyle ki;

Davacı vekili dava dilekçesinde kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını belirtmiş, böylelikle davalı tarafın tam kusuruna dayanmıştır. Ancak yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ile olayda davacının %15 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22/06/1966 tarihli ve 1966/7 esas. 1966/7 karar sayılı içtihadı birleştirme kararında belirtildiği üzere "....cismani zarara uğrayan yahutta ölen zarara birlikte sebebiyet vermişse, sebebiyet verme nispetlerinin veya karşılıklı kusurların manevi tazminata hükmedilmesinde ve miktarında nazara alınması icap eder. Mücerret müterafık kusur veya birlikte sebebiyet verme durumu, manevi tazminata hükmedilmesine engel değildir. Ancak; müterafik kusur veya birlikte sebebiyet verme nispeti, manevi tazminata hükmedilmesini haksız ve yersiz kılacak derecede ağır ve büyük olursa, hakim manevi tazminata hükmetmeyebilir.... Esasen manevi tazminat, ne bir ceza ne de gerçek manasında bir tazminattır. Ceza değildir; çünkü, davacının menfaati düşünülmeksizin, sorumlu olana hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük değildir. Mamelek hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını amaç edinmediği için de, gerçek manasında bir tazminat sayılmaz. Manevi tazminat, mağdurda veya zarara uğrayanda bir huzur hissi, bir tatmin duygusu tevhit etmelidir. Hâkimin manevi tazminat miktarını tayin ederken, Borçlar Kanununun 43. ve 44. maddelerindeki kuralları, “özel hal ve şartları" takdir ederken kıyasen uygulaması, kusursuz sorumluluk hâllerinde ve olayda kusur bulunmadığı takdirde kusurun dışında kalan amilleri, alelıtlak kusurun mevcudiyeti hâlinde ise kusurda dahil bütün faktörleri takdirine müsnet yapması gerekir".

İçtihadı birleştirme kararında açıkça ifade edildiği üzere, kusur manevi tazminatın takdirinde dikkate alınması gereken bir durumdur.

Somut olayımızda; davacı vekili dava dilekçesinde, olayın meydana gelmesinde müvekkilinin hiçbir kusuru olmadığını belirtmek suretiyle 15.000TL manevi tazminat talep etmiş ve davalı tarafın tam kusuruna dayanmıştır.

Yapılan yargılama sonunda olayda davacının %15 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Bu durumda manevi tazminat takdir edilirken, davacının kusur durumu dikkate alınmak suretiyle ve matematiksel olmamak kaydıyla, talep olunan manevi tazminat miktarından uygun bir indirim yapılarak tazminata hükmedilmesi gerekmektedir. Zira talep edilen miktar davacının kusursuz olduğu kabulüne dayanmaktadır. Davacının kusuru belirlendiğine göre tam kabule karar verilmesi, talepten fazlasına hükmedilmesi sonucunu getirmektedir.

Bu nedenlerle; davacının kusur oranı dikkate alınarak, hükmedilen manevi tazminattan matematiksel olmamak kaydıyla uygun bir miktarda indirim yapılması gerektiği ve Özel Daire bozma kararı yerinde görüldüğünden, direnme kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun onama yönündeki kararına katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2017/12353, Karar No: 2017/23465, Tarih: 30.10.2017

**5. Hukuk Dairesi         2017/12353 E.  ,  2017/23465 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Vek.Av....

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçelerle istenilmiş; davalı vekili de temyiz dilekçesinde duruşma isteminde bulunmuş olmakla, duruşma için belirlenen 26/10/2017 günü temyiz eden taraf vekillerinin yüzlerine karşı duruşmaya başlanarak, sözlü açıklamaları da dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

1)Dava konusu... köyü 805 parsel sayılı taşınmaz için mevzii imar planı yapılıp yapılmadığı hususu ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ve ... Valiliği'nden ayrı ayrı sorulup, mevzi imar planı dahilinde ise imar paftası üzerindeki konumu işaretlettirildikten,

2)Dava konusu taşınmaza ait 03.06.2016 tarihli 131 ruhsat numaralı yapı ruhsatı da eklenmek suretiyle, taşınmazın değerlendirme tarihi olan 23.12.2013 tarihi itibarıyla belediyece düzenlenen imar planı içinde olup olmadığı (kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde veya nazım planı içinde), bu imar planının hangi tarihte onaylandığı, kısmen imar planı içinde ise ne kadarlık bölümünün bu plan dahilinde olduğu, belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup olmadığı, belediye ve diğer alt yapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi hangilerinden yararlandığı, hangilerinden yararlanmadığı tek tek ayrıntılı olarak açıklanarak) yararlanma durumu, etrafının meskûn olup olmadığı, belediye nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine uzaklığı, beldenin gelişme yönünde olup olmadığı, kullanım biçimi itibarıyla iskan amacına yönelik yapılaşma olanakları vs. gibi hususlar (krokiye bağlanarak açıkça gösterilmek suretiyle) ilgili belediye başkanlığından istenildikten,

3)Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 23.12.2013 günü itibariyle ... Organize Sanayi Bölgesi 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde olup olmadığı KOSBİ'den sorulduktan,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 30/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6618, Karar No: 2023/6394, Tarih: 20.12.2023

**7. Hukuk Dairesi         2022/6618 E.  ,  2023/6394 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2006/2344 E., 2007/410 K.

KARAR : Davanın reddi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu ... Beldesi, 565 ada 6 parsel sayılı taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden yayla olduğunu, özel mülkiyete konu olamayacağını ve zilyetlikle de kazanılamayacağını belirterek, tapu kaydının iptali ile yayla olarak sınırlandırılmasını ve özel siciline yazılmasını istemiştir.

II. CEVAP

Davalı; taşınmazının öncesinin tarla vasfında olduğunu, yayla ile ilgisi olmadığını, yaylalarının uzakta bulunduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer olduğunu, özel mülkiyete konu olamayacağını ve zilyetlikle edinilemiyeceğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.4342 sayılı Mera Kanunu'nun 3 üncü maddesinde yapılan tanıma göre; yaylak, çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Mera, yaylak ve kışlakların özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilmesi olanaksız olduğu gibi sınırlarının daraltılması da mümkün değildir.