muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/3346, Karar No: 2016/2269, Tarih: 23.02.2016

**4. Hukuk Dairesi         2015/3346 E.  ,  2016/2269 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat .. tarafından, davalı ... aleyhine 26/03/2014 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20/11/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, haksız eylem nedeni ile manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece istem kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; müvekkiliyle aynı pasajda kuyumculuk yapan ve önceleri de davacıyı rahatsız eden davalının 12/07/2013 tarihinde müvekkilinin işyerine gelerek müvekkiline ve yanında çalışan elemanına ağıza alınamayacak küfürler ettiğini, elindeki sopayla pasaj içinde dolaşarak müvekkilini ölümle tehdit ettiğini, müvekkilinin şikayeti üzerine davalının tehdit ve hakaret suçlarından dolayı cezalandırıldığını belirterek manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Davalı ise, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun karar vereceği .. 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Davaya konu olayda; olayın oluş şekli, dosya kapsamı ve yukarıdaki ilkeler nazara alındığında davacı yararına hükmedilen manevi tazminat fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

Davaya konu olayda; olayın oluş şekli, dosya kapsamı ve yukarıdaki ilkeler nazara alındığında davacı yararına hükmedilen manevi tazminat fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle BOZULMASINA, davalının diğer temyiz itirazlarının (1) sayılı bentte gösterilen nedenle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 23/02/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6604, Karar No: 2019/18591, Tarih: 03.12.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/6604 E.  ,  2019/18591 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içerisinde mevcut 21.07.2014 tarihli tutanağa göre, ihbar üzerine kolluk tarafından sokak üzerinde suça sürüklenen çocuğun yakalandığı, elindeki poşette bozuk paraların olduğunun görülmesi üzerine paraları nereden aldığının sorulduğunu, bunun üzerine suça sürüklenen çocuk iş yerinden çaldık deyip adresini gösterdiği bu şekilde müştekiye ulaşıldığı olayda, suç tamamlandığı için Mahkemece gösterilen gerekçe itibariyle verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş olup tebliğnamedeki 1 ve 2 no’lu bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin kısmen istem gibi ONANMASINA, 03/12/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4702, Karar No: 2012/15920, Tarih: 04.12.2012

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2012/4702 E.  ,  2012/15920 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tazminat

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair karar Dairemizin 4.4.2011 gün ve 2010/12365-2011/4167 sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmesi üzerine bu defa davalılar ve davacı tarafından yasal süresinde karar düzeltme isteminde bulunulmuş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı -karşı davalı tarafından davalılar- karşı davalılar hakkında açılan davada, kiralananda meydana gelen yangın nedeniyle uğranılan 142.305.30 TL zararın tahsili istenmiş, işbu dava ile birleşen dava ile de, davalılar- karşı davacılar meydana gelen yangın nedeniyle kusur durumunun tespitini talep etmişlerdir. Yapılan yargılama sonucu mahkemece asıl davanın kısmen kabulü ile 39.221.30 TL hasar tazminatının davalılar – karşı davacılardan tahsiline, birleşen davanın açılmamış sayılmasına dair verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar her iki tarafın temyizi sonucu Dairemizin 4.4.2011 gün ve 2010 / 12365 esas 2011 / 4167 karar sayılı ilamı ile onanması üzerine bu defa yine her iki taraf vekili tarafından yasal süresi içinde karar düzeltme isteminde bulunulmuş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Mahkemenin kararında ve Yargıtay ilamında yazılı sebeplere göre 6100 Sayılı HMK'ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3. madde hükmü gözetilerek davalılar- karşı davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve HMUK’nun 440. maddesinde yazılı hallerden hiç birine uymayan karar düzeltme istemleri yerinde olmadığından davacı- karşı davalı vekilinin tüm ve davalılar -karşı davalılar vekilinin diğer karar düzeltme istemleri yerinde değildir.

2-Davalılar – karşı davacılar vekilinin kusur oranına ilişkin karar düzeltme istemine gelince ;

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 20.4.2004 başlangıç, 31.7.2007 bitim tarihli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme ile davacı kuruma bağlı ... Yurdu 5. Erkek Blokunun lokanta- kantin kısmı kiraya verilmiştir. Sözleşmenin 3. maddesi ile kiralanan iş yeri mevcut sabit tesisleri ve demirbaş eşyası ile işletmeciye teslim edilmiştir. Sözleşmenin özel şartlar bölümü 4 / b maddesinde işletme yerinin bakımının devamlı işletici tarafından yapılacağı, 4 / c maddesinde, işleticinin gerek iş yerini, gerek kendisine kurum tarafından teslim edilen demirbaş eşyayı özenle kullanmaya, sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesinde

bunları aynen kuruma teslim ve sebebiyet vereceği her türlü zararı ödemeye mecbur olduğu, 5 / c maddesinde de, işletici ve vekilinin kuruma ve üçüncü şahıslara karşı işletmeden, işletmede çıkabilecek her türlü kazadan ve bu kazaların sebep olacağı zararlardan, işletmenin bütün borçlarından ve çalışanlarının bütün kusurlarından dolayı şahsen, müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları düzenlenmiştir. Bu şartlar geçerli olup, tarafları bağlar. Kiralanan, davalı yanın kullanımında iken 28.9.2006 tarihinde çıkan yangın sonucu, yurt idaresi ile lokanta- kantin bölümünde zarar oluşması, demirbaş eşyaların kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle davacı- karşı davalı açmış olduğu işbu dava ile meydana gelen hasarın tazminini istemiştir. Olay günü düzenlenen yangın raporunda yangının çıkış nedeni elektrik kontağı olarak belirtilmiş, ancak işletici davalı ...'ın çalışanı davalı ... hakkında ... 1. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2007 / 243-589 sayılı dosyasında taksirle yangına sebebiyet vermek suçundan açılan kamu davasında alınan bilirkişi raporunda, yangının çıkış nedeni olarak % 61 oranında şüphelinin kullandığı fritözün ısınması, % 20 oranında elektrik kablolarının ısınması ve % 19 oranında da inşaatın prefabrik malzemeden yapılması olarak gösterilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucu şüphelinin Türk Ceza Kanunu'nun 171 / 1-a maddesi gereğince cezalandırılmasına dair verilen hüküm 23.1.2008 tarihinde kesinleşmiştir.

Borçlar Kanunu'nun 256. maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı tam bir ihtimam dairesinde kullanmak ve kiralananı aldığı şekilde teslim etmekle yükümlüdür. Kural olarak kiralananın yanması halinde kiracı kusursuz olduğunu kanıtlamadıkça meydana gelen zarardan sorumludur. Kusur ise gerekli özenin gösterilmemesi, sonucun önceden tahmin edilememiş olmasıyla ortaya çıkar. Özünde davanın dayanağı haksız fiil olduğundan, davalılar - karşı davacıların meydana gelen zarardan kusurları oranında sorumlu tutulması gerekir. Mahkemece uyuşmazlığa ilişkin bilirkişi incelemeleri yaptırılmış ise de, alınan raporlar hasar bedeline ilişkin olup meydana gelen olay nedeniyle bir kusur araştırılması yapılmamıştır. Diğer yandan görülen ceza davasında kusur dağılımı yapılmakla birlikte orada belirlenen kusur oranı ceza kurallarına göre araştırılıp tespit edildiğinden hukuk hakimini bağlayıcı nitelikte değildir. Bu durumda mahkemenin bilirkişilerden ek rapor alarak, yangının çıkmasında davalıların kusuru olup olmadığı ve varsa oranı belirlendikten sonra yine bilirkişi raporu ile saptanan zarardan kusursuzluk oranında indirim yapılarak işin esası hakkında bir karar vermesi gerektiği bu defaki incelemeden anlaşılmakla hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) No'lu bentte yazılı nedenlerle davacı- karşı davacı vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİ ile HMUK'nun 442. maddesi gereğince takdiren 200 TL para cezasının davacı- karşı davalıdan alınmasına, yukarıda ( 2 ) No'lu bentte yazılı nedenlerle davalılar- karşı davacılar vekilinin karar düzeltme isteğinin kabulü ile Dairemizin 4.4.2011 gün ve 2010 / 12365 esas 2011 / 4167 karar sayılı onama kararının kaldırılarak yerel mahkemenin 20.10.2009 gün ve 2007 /227 esas 2009 / 399 karar sayılı kararının BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine 04.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4750, Karar No: 2018/10614, Tarih: 13.12.2018

**10. Hukuk Dairesi         2017/4750 E.  ,  2018/10614 K.**

**"İçtihat Metni"**

......

Dava, prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma kararından sonra ilamından belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalı işverene ait işyerinde 08/02/2008-25/05/2012 tarihleri arasında çalıştığı süre zarfındaki gerçek ücretinin tespitini talep etmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilerek davacının davalı işveren yanında son ay 4.012.40 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Prime esas kazanç tutarının tespiti davasının 5510 sayılı ........ Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca yasal dayanağı 506 sayılı ...... 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddesidir. Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı ......na davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin ...... primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir .....

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. 82. madde de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde mahkemece, davalı işveren tarafından davacıya yollandığı iddia edilen elektronik posta iletisi esas alınarak 2010 yılı ilk üç ayına oranlama yoluyla ilgili aylar için prime esas kazancın tespiti yoluna gidilmişse de, anılan ileti yazılı delil başlangıcı niteliği taşımadığından tüm dönemlerde yapıldığı gibi belirtilen aylarda da davacı adına davalı işveren tarafından bankaya yatırılan tutarlar esas alınarak davaya konu dönemdeki prime esas kazanç tutarları tespit edilmelidir. Ayrıca davalı şirketin ticaret sicilindeki unvanının da gerekçeli kararda doğru olarak gösterilmemesi de isabetsizdir ve bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden karar bozulmamalı ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi gereğince halen yürürlükte bulunan mülga 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzelterek onanmalıdır.

SONUÇ : 1- Karar başlığında davalı şirketin “.....” şeklinde gösterilen isminin silinerek yerine “........” ibaresinin yazılmasına,

2- Hüküm fıkrasında 01/01/2010-31/03/2010 arası dönemde belirlenen tutarlar silinerek yerine; 01/01/2010-31/01/2010 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan 77,26 TL daha kazançla, 01/02/2010-28/02/2010 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan 2.251,88 TL daha kazançla, 01/03/2010-31/03/2010 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan 76,41 TL daha kazançla çalıştığının tespitine kelimelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTEREK ONANMASINA, 13.12.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

....
Yargıtay — Esas No: 2018/336, Karar No: 2019/2494, Tarih: 01.04.2019

**11. Hukuk Dairesi         2018/336 E.  ,  2019/2494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL (KAPATILAN) 3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasındaki davadan dolayıİstanbul (Kapatılan) 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 31/03/2015 gün ve 2009/126-2015/69 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesinin davalı Botech Ltd. Şti vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

Dava dosyasının ilk incelemesinde gerekçeli kararda davalı taraf olarak belirtilen TGRT FM ve TGRT EU radyo/televizyon kanallarının isimleri olup anılan kanalların sahibi şirketlerin/şahısların tespit edilip gerekçeli kararın bu gerçek/tüzel kişiliği haiz kanal sahiplerine tebliğinin sağlanarak yasal SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle eksik hususun tamamlanması için dosyanın mahal mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 01/04/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16601, Karar No: 2013/19351, Tarih: 09.12.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/16601 E.  ,  2013/19351 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma,suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Sanığın, 08/07/2009 tarihinden itibaren, katılanın evinde aylık 275 TL'ye kiracı olarak oturmaya başladığı, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre, evin pencere pimapenleri ve mutfak dolaplarının sanık tarafından yaptırılacağı, kiranın da ödenen bu paradan düşüleceğinin kararlaştırıldığı, bu doğrultuda sanığın pencerelere pimapen yaptırıp, mutfak dolaplarını değiştirdiği, bir süre sonra, yaptırdığı pimapen ve dolapları ile ampul ve armütörlerini sökerek götürdüğü, sökerken duvarlara, mutfak zeminindeki mermerlere ve boyaya zarar verdiği, böylece mala zarar verme suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda, sanık her ne kadar ifadesinde, ilk yıl kira parasını peşin olarak ödediğini, aldığı pimapenlerin bedelini ödeyerek bir sonraki yıl için kiradan düşülmesi hususunda anlaştıkların beyan etse de, bu hususun ispatlanamadığı, taraflar arasında bir yıllık kira sözleşmesi yapıldığı, noterde yaptırılan taahhütname ile sanığın bir yıl sonra koşulsuz evden çıkacağını taahhüt ettiği, yine, katılanların bilgisi dahilinde, eşyaları söktüğünü kabul etse de, bu hususun katılanlarca doğrulanmadığı, tanıklar ... ve ... beyanlarına göre de, sanığın, katılanlar yokken gizlice malzemeleri söküp evden ayrıldığının belirtildiği, yapılan bilirkişi incelemesinde, götürülen eşyalar haricinde, doğal kullanım dışında pencerelerin ve dolapların sökülmesi nedeniyle evde zarar oluştuğunun tespit edildiği, böylece sanığın, mala zarar verme suçunu işlediği gerekçesiyle mahkumiyet kararı verilmesi gerektiği gözetilmeden yetersiz gerekçeyle sanığın beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğinc uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 09/12/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4083, Karar No: 2012/12702, Tarih: 28.06.2012

**10. Hukuk Dairesi         2011/4083 E.  ,  2012/12702 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 737-886

Dava, 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamındaki zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

25.05.1987 – 1992 döneminde davalı işveren adına tescilli tıbbi malzeme toptan satışı faaliyetinin yürütüldüğü işyerinde 25.05.1987 günü çalışmaya başladığı yönünde hakkında işe giriş bildirgesi düzenlenen davacı adına davalı Kuruma herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, işverence her ay düzenlenen Aylık Sigorta Primleri Bildirgelerine göre isim belirtilmeksizin ayda (1) sigortalı çalıştırıldığı beyan edilerek dosya içerisinde yer alan tahsil makbuzları ile primlerin Kuruma ödendiği, işverence dönemsel sigorta primleri bordrolarının düzenlenmediği anlaşılmakta olup, 25.05.1987 – 30.11.1988 tarihleri arasında anılan işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen çalışmaların tespiti istemine ilişkin davada mahkemece yapılan yargılamada tanık dinlenmeksizin hüküm kurulmuştur.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79’uncu maddesinin onuncu fıkrası olup, anılan Kanunun 6’ncı maddesinde yer alan, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği yönündeki düzenleme ile anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davaların kamu düzeni ile ilgili olduğu ve özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri gerektiği açıktır. Bu bağlamda, hak kayıpları ile gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi ve temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği dikkate alınmalıdır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde; çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin bulunduğu çevrede faaliyet yürüten diğer işverenler ve bunların çalıştırdığı kimseler yöntemince belirlenerek tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bu kapsamda davalı işverenin, işyerinde eşi ... ile davacının çalıştığını belirttiği dikkate alınarak Kuruma yatırılan sigorta primlerinin hangisine ait olduğu açıklıkla ortaya konulmalı ve toplanan kanıtlar irdelendikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 28.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.