muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/2315, Karar No: 2016/14272, Tarih: 10.05.2016

Maden işletme ruhsatı kiralayan rödövansçı kişi veya şirketin maden çıkarma ve işletme yeterliliğine ve uzmanlığına sahip olması gerekir. Buna göre rödövansçının maden işletme yeterliliği ve uzmanlığı yoksa hukuki işlem muvazaalı kabul edilir. Maden ruhsat sahibi ile rödövansçı arasında kiralayan ile kiraya veren ilişkisi söz konusudur. Kiralayan, kiraladığı şeyde bağımsızdır. Bu sebeple rödövansçının kiraladığı maden sahasında hukuki, idari ve teknik bağımsızlığının bulunması gerekir.

“... Genel Müdürlüğü ... Linyitleri İşletmesi Müessesesi Müdürlüğü ... Yeraltı Sahalarından Kömür Üretme İşi Hizmet Alım Sözleşmesi”nin incelenmesinden, şirket tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin .... Genel Müdürlüğüne sunulacağı, programın veya projenin yeterli bulunmaması halinde idarenin programda veya projede gerekli gördüğü değişiklikleri yapabileceği, şirketin bu programa ve projeye aynen uymak zorunda olduğu, aksi takdirde ....'nin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceği, iş programı ve işletme projesinin ....'nin isteği üzerine revize edilebileceği, üretilen kömür ve mevcut kömür artıklarının ... Genel Müdürlüğünün göstereceği kantarda tartılacağı ve sevk fişi düzenleneceği, şirketin ....'nin yapacağı yazılı istek ve uyarılara riayet edeceği, sahadaki çalışmaların .... Genel Müdürlüğü tarafından işletme projesine uygun yapılıp yapılmadığının kontrol edileceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin ekleri olan "... Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü ... Linyitleri İşletmesi Müessesesi Müdürlüğü ... Yeraltı Sahalarından Kömür Üretme İşi Teknik Şartnamesi"nin 2. maddesinde yapılacak işin konusu; "Hukuku idarenin uhdesinde olan ve Madde 1'de cins, mevki ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat ve yeraltı galerileri ile, yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere, yer altı işletme yöntemiyle kömür üretme işi" olarak belirlenmiş, "Hizmet İşleri Genel Şartları"nın "Yüklenicinin Genel Sorumlulukları" başlıklı 6. maddesinde "...Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir." hükmü yer almaktadır. "İşin yürütülmesi için Gerekli Personel ve Araçlar" başlıklı 10. maddede ise "Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır." denilmektedir.

Dosya içerisinde yer alan ... 9. Noterliğine ait 30.10.2009 tarihli ve 24045 yevmiye sayılı "... Genel Müdürlüğü ... Linyitleri İşletmesi Müessesesi Müdürlüğü ... Yeraltı Sahalarından Kömür Üretme İşi Devir Protokolü"nde özetle, “... Linyitleri Müessese Müdürlüğü, ... Yeraltı sahalarından Hukuku İdarenin Uhdesinde Kalmak Kaydıyla IR 4009 Ruhsat Sahası İçerisinde Mevkii ve Sınırları Teknik Şartnamede Belirtilmiş Sahalardan termin programına bağlı olarak 3.860 günde toplam 15.000.000 ton Tüvenan Kömürün Üretimi ve üretilen tüvenan kömürün Teknik Şartnamede tanımlanan yerlere teslim edilmesi işine” dair 27.07.2006 tarihli (... 32. Noterliği 21714 No) sözleşmesinin Park Teknik Elektrik Mad. Turz. ve Tic. A.Ş. tarafından ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ye devredildiği ve iş bu devre ... Genel Müdürlüğünce muvafakat verildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarından, dosya içerisinde yer alan davaya konu teşkil eden hizmet alım sözleşmesi ve eklerinden, .... işçilerinin, ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'de çalıştırılmadıkları, davalı ... Müdürlüğünün işçiyi işe alma ve değiştirmede yetkili olmadığı, şirket işçileri üzerindeki yönetim hakkının .... tarafından kullanılmadığı, şirket işçilerinin sözleşmede belirtilen işler dışında çalıştırılmadığı, araç ve gereçlerin bir kısmı ... tarafından karşılanmış olsa da, asıl gerekli araç ve gereçlerin şirket tarafından karşılandığı ve toplu iş sözleşmesi yapılması esnasında işin alt işverene verilmediği, zaten davacı tarafın bu yönde de bir iddiasının bulunmadığı, davacı tanıkları beyanlarında davalı .... yetkililerinin kendilerine emir ve talimat vermediğini, kendileriyle muhatap olmadıklarını, ocak içinde .... personelinin bulunmadığını, sadece ocak dışında 3 .... mühendisi bulunduğunu, bunların da denetim ve kontrolleri yaptıklarını, ocağa inmediklerini, emir ve talimatları dava dışı olan ... Kömür İşletmeleri A.Ş. yetkililerinden aldıklarını, ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin ... Ocağı dışında, ... Ocaklarının da bulunduğunu, hatta daha önce ... Ocağının da bulunduğunu, ancak ...'de üretimin sona ermesi sebebiyle kapatıldığını, orada çalışan işçilerin iş bu üç ocağa aktarıldığını, yine söz konusu üç ocakta çalışan işçilerin geçici görevlendirmeler ve nakillerle yer değişikliğine tabi tutulabildiğini, işe başlarlarken ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'ye ait hangi ocakta çalışacaklarının belli olmadığını, hangi işçinin nerede çalışacağına ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin bizzat kendisinin karar verdiğini söyledikleri, ... Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin hangi işçi ile çalışacağını seçme konusunda ....'nin herhangi bir yetkisinin bulunmadığı, ....'ye tanınan yetkilerin denetim ve koordinasyon sınırlarını aşmadığı anlaşılmaktadır.

Dairemizce daha önce taraflar arasında alt işverenlik ilişkisi olduğuna hükmedilmiş ise de hukuki nitelemede maddi hata yapıldığı ve söz konusu ilişkinin rödövans sözleşmesi olduğu, maddi hataya dayalı hukuki nitelemenin de taraflar açısından kazanılmış hak oluşturmayacağı göz önünde tutulmalıdır.

Sözleşmeye taraflarca konulan ad önemli değildir. Sözleşmenin içeriğine ve uygulamasına bakılarak hukuki niteliği belirlenmelidir. “... Genel Müdürlüğü ... Linyitleri İşletmesi Müessesesi Müdürlüğü ... Yeraltı Sahalarından Kömür Üretme İşi Hizmet Alım Sözleşmesi”nin yukarıda yapılan açıklamalar karşısında rödövans sözleşmesi olduğunun kabulü ile sonuca gidilmesi gerekmektedir. Mahkemece verilen kararın bozulması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluk görüşüne katılmıyoruz. 10.05.2016

.
Yargıtay — Esas No: 2023/3284, Karar No: 2024/3862, Tarih: 26.11.2024

**3. Hukuk Dairesi         2023/3284 E.  ,  2024/3862 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/85 E., 2023/417 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2014/230 E., 2020/1093 K.

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tazminat davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince; asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı/birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/birleşen davada davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Asıl davada; hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktar 164.080,00 TL olup, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibariyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca kesinlik sınırı olarak belirlenen 238.730,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla, davalı/birleşen davada davacı vekilinin asıl davaya yönelik temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı/birleşen davada davacı vekilinin, birleşen davaya yönelik gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, 26.11.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde gelen davacı/birleşen davada davalı vekili Avukat ... ile davalı/ birleşen davada davacı vekili Avukat ...'ın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Birleşen davada davacı vekili; davalı kiraya verenin, müvekkilinin çalışması için gerekli vekaletnameyi vermediğini, daha önce şirketin yetkilisi olan Bora adına düzenlenen vekaletnamenin de yeterli gelmediğini, müvekkillerinin bu nedenle sahada çalışamadığını, en son Bora’nın kısıtlı yetkiler ihtiva eden vekaletnamesinin de sona erdirildiğini, müvekkilleri tarafından 01.06.2015 tarihli ihtarname keşide edilerek rödövans sözleşmesi uyarınca gerekli vekaletnamenin düzenlenerek gönderilmesinin istenildiğini, müvekkilinin gerekli vekaletname olmadığından söz konusu sahada çalışma yapamadığını, daha fazla masraf yapmamak adına sahayı terk etmek zorunda kaldığını, kiraya verenin kiralananı işletmeye elverişli teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakta yükümlü olduğunu ileri sürerek; müvekkilinin rödövans sözleşmesi gereği uğradığı zararların, mahrum kaldığı kârın tespit edilerek ihtar tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesiini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Birleşen davada davalı vekili; taraflar arasında düzenlenen 09.07.2010 tarihli rödövans sözleşmesinin 23.01.2014 tarihinde sona erdiğini, davacı kiracının 02.04.2012 tarihinde sahada çalışmayı durduğunu ve maden sahasının atıl kaldığını, davacının üretim yapmayarak ve sahayı tamamen terk ederek sözleşmeyi kendi fiili iradesi ile feshettikten sonra müvekkili tarafından verilen 15.07.2010 tarihli vekaletnamenin zorunlu olarak iptal edildiğini, vekaletin o tarihe kadar davacı şirket tarafından kullanıldığı savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ruhsat sahibi tarafından rödövans sözleşmesi uyarınca şirket yetkilisine usulüne uygun vekaletname verildiği, sözleşmenin imzalandığı 09.07.2010 tarihinden, şirket yetkilisinin azledildiği 29.04.2013 tarihine kadar ruhsat sahibine herhangi bir rödovans bedeli ödenmediği, davacının davalıdan kaynaklanan bir zararı olmadığı gerekçesiyle, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı/birleşen davada davacı vekili; kiracı şirket bağımsız bir tüzel kişilik olduğundan vekaletnamenin davalı şirket adına düzenlenmesi gerektiğini, dava dışı Bora adına düzenlenen vekaletnamenin eksik yetki içerdiğini, sözleşmeye aykırı olarak sevk irsaliyesi ve diğer hususlarda işlem yapmak üzere yetki verilmediğini, delillerin toplanmadığını, iddiaları yönünden inceleme ve değerlendirme yapılmadan hüküm kurulduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ruhsat sahibi kiraya veren tarafından dava dışı Bora adına düzenlenen vekaletname ile azil tarihine kadar davacının mermer satımı işlemlerini yürütebileceği, ayrıca dava tarihinden önce kiraya verene gerekli vekaletnamenin verilmemesi sebebiyle işlem yapamadıklarına ilişkin bir ihtarname vs. de gönderilmediği, kiracı şirketin bu konudaki ihtarnamenin 01.06.2015 tarihinde gönderildiğini ve davalının teslim borcunu yerine getirmediğini ileri sürmüş ise de; taraflar arasındaki sözleşmenin ruhsat sonu olan 23.01.2014 tarihinde bitmesine ve davacının şirketteki mermer çıkarma faaliyetine 2012 tarihinde son vermesine rağmen, kiracının taraflar arasındaki sözleşme hukuken bittikten 2 yıldan fazla bir zaman geçtikten sonra açtığı davasında makul sürenin aşıldığı ve davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı, birleşen davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı/birleşen davada davacı vekili; istinaf sebeplerini tekrar ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 357 inci maddesi

3. Değerlendirme

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa yukarıda yer verilen kanun maddesinin doğru şekilde uygulandığı, kiraya veren tarafından sözleşme kapsamında gerekli işlemlerin yapılması için dava dışı şirket ortağına vekaletname verildiği, 29.04.2013 tarihinde şirket ortağının azledildiği, davacı kiracı tarafından gerekli vekaletname olmadığından söz konusu sahada çalışma yapılmadığı ve saha terk edilmek zorunda kalındığı iddia edilmiş ise de, Mahkemece tespit edildiği üzere söz konusu vekaletname ile kiracı şirketin maden sahasında faaliyet gösterdiği, kiracının 01.06.2015 tarihli ihtarname ile kiraya verenden sözleşme kapsamında işlemlerin yapılması için vekaletname düzenlenmesini talep ettiği, kira sözleşmesinin sona erdiği 23.01.2014 tarihine kadar verilen vekaletnamenin yeterli olmadığı veya azilname sonrasında yeni vekalet düzenlenmesinin talep edildiğine ilişkin kiracının bir ihbarının olmadığı anlaşılmakla, davacının temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davalı/birleşen davada davacı vekilinin, asıl davaya ilişkin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Birleşen dava yönünden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

28.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davalı/birleşen davada davacıdan alınıp davacı/birleşen davada davalıya verilmesine,

Fazla alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3696, Karar No: 2011/5454, Tarih: 21.04.2011

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/3696 E.  ,  2011/5454 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava konusu taşınmazın değerlendirilmesine esas alınan buğday, domates ve kavun ürünlerine ait sulu şartlarda dekar başına ortalama verim miktarı ve üretim gideri ile kg başına toptan satış fiyatını gösterir 2010 yılına ait veri listesinin İl Tarım Müdürlüğünden getirtilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/10025, Karar No: 2007/11789, Tarih: 08.10.2007

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2007/10025 E.  ,  2007/11789 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki iptal davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, kredi ilişkisinin bulunduğu dava dışı ... Ltd. Şt. nin davalıdan olan 160.900 YTL. alacağını 24.11.2000 tarihli temlikname ile kendilerine temlik edildiğini, ... şirketi lehine davalıya verilen teminat mektubu tutarının temlik konusu alacaktan mahsubunun talep edildiği halde davalı tarafça kabul edilmediğini ileri sürerek, 21.12.2000 tarihli teminat mektubunun iptaline ve fazla hakları saklı kalarak temlik edilen 35.688 YTL. alacağın faizi ile ödetilmesini istemiştir.

Davalı, dava dışı ... şirketine bir borcun bulunmadığını, şirketin sözleşme gereğini yerine getirmediğinden kesin teminatın gelir kaydedildiğini, ortada geçerli bir temlikin de bulunmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davada davacı bankanın sıfatının bulunmadığı kabul edilerek sıfat yokluğundan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-24.11.2000 tarihli temlikname ile, dava dışı ... Ltd.Şt.i tarafından davalı döner sermaye saymanlığında bulunan faturaya bağlı 160.900 YTL. alacağın davacı ... şubesine gayri kabili rücuu olmak üzere temlik edildiği, yine davacı banka tarafından 2.12.2000 tarihinde davalıya dava dışı ... şirketinin ihale ile ilgili 2007/10025-11789

olarak vermek zorunda olduğu kesin teminat tutarının banka tarafından ... edildiğinin bildirildiği dosya kapsamı ile anlaşılmaktadır. Mahkemece, davacı bankanın teminat mektubu veren, lehdarın ... şirketi, muhatabın davalı olduğu bu şekilde davacının lehdarın defilerini ileri sürerek dava açamayacağı ancak şahsi defileri ileri sürebileceği ve teminat mektubunun niteliğine göre de, ayrıca riskin gerçekleştiğinin mahkeme kararı ile veya herhangi bir şekilde isbatının gerekmediği, bu yönü ile davacının dava açmakta sıfatı bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş, temlikname nedeni ile davacı alacağının bulunup bulunmadığı konusunda bir açıklama yapılmamıştır. Temlikten dolayı davacının alacağının bulunup bulunmadığı hususunda taraf delilleri değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir. Sadece teminat mektubu hakkında karar verilip diğer talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan 1. bent gereğince, davacının diğer temyiz itirazının reddine, 2.bent gereğince temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 8.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12153, Karar No: 2017/6127, Tarih: 04.12.2017

**14. Ceza Dairesi         2014/12153 E.  ,  2017/6127 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklar ... ile ... haklarında kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Hükümlerden sonra 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi ile ilgili olarak 24.11.2015 tarihli, 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı ilamıyla verilen iptal kararının infaz aşamasında nazara alınması mümkün görülmüştür.

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanıklar ... ile sanık ... müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanık ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Sanığın, eylemini katılana verdiği borcun ödenmemesi nedeniyle gerçekleştirdiğinin savunma ile katılan beyanından anlaşılması karşısında, sanık hakkında haksız tahrike ilişkin 5237 sayılı TCK'nın 29. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının karar yerinde tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık ...'ın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 04.12.2017 tarihinde sanık ... hakkındaki hükmün bozulması yönünde üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dosya içeriğine göre müştekinin olaydan yaklaşık yirmi gün önce sanık ...'dan 2.500 TL borç para aldığı, ancak bunu geri ödeyemediği, olay günü evinde oturduğu sırada buraya gelen sanıkların( sanık ... ve üç arkadaşı) alacağı tahsil maksadıyla müştekiyi rızası dışında araçlarına bindirip darp etmeye başladıkları, boş bir araziye götürüp şiddet uyguladıkları, sonra başka bir mevkide yer alan bağ evine götürüp darp etmeye devam ettikleri, burada zorla tutulurken sabaha doğru sanıkların uyuduğunu gören müştekinin gizlice kaçarak muhtar ve kolluktan yardım istediği, zorla alıkonulduğu evde yapılan incelemede uygulanan cebir ve şiddete bağlı kan izlerinin tespit edildiği ve bu şekilde atılı zorla kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu işledikleri anlaşılmaktadır. Eylemin oluş şekli ve TCK.nın 109/2 ve 109/3-b maddesine uyduğu konusunda yerel mahkeme, sayın çoğunluk ve aramızda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Yerel mahkeme hükmünün sanıklar ve müdafiileri tarafından temyiz edilmesi üzerine sanık ... yönünden Dairece özetle " eylem, katılana verilen borcun ödenmemesi nedeniyle gerçekleştirildiğinden TCK.nın 29. maddesinde yer alan haksız tahrik hükümlerinin uygulanması için" bozulmasına karara verilmiştir. Olayda haksız tahrik hükümlerinin uygulanma olanağı bulunmadığı kanaatinde olduğumuzdan sayın çoğunluğun görüşüne iştirak edilmemiştir. Şöyle ki;

Haksız tahrik 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun da ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler arasında sayılarak 29. maddede; "Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir" şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak kabul edilmiştir.

Doktirin ve uygulamaya göre haksız tahrik; kişinin haksız bir fiilin kendisinde oluşturduğu hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu halde fail, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeksizin, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısında meydana getirdiği karışıklığın bir sonucu olarak suç işlemeye yönelmektedir. Haksız tahrik halinde failin iradesi üzerinde bir zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmış bulunmaktadır. ( YCGK.nun 19.01.2016 gün ve 2015/203 Esas, 2016/2 Karar sayılı kararı bu yöndedir)

TCK’nun 29. maddesinde yer alan haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için şu şartların birlikte gerçekleşmesi gereklidir:

a) Tahriki oluşturan bir fiil bulunmalı,

b) Bu fiil haksız olmalı,

c) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

d) Failin işlediği suç, bu ruhi durumun tepkisi olmalı,

e) Haksız tahrik teşkil eden eylem, mağdurdan sadır olmalıdır.

Haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için kanunda bir zaman sınırlaması mevcut olmayıp, aradan uzunca bir zaman geçse bile önceki olayın etkisiyle suç işlenmişse tahrik hükümleri uygulanmalıdır. Ayrıca müşterek failler yahut fail ve şerikler arasında yalnızca şahsında bu koşullar gerçekleşen fail bakımından uygulanmalıdır.

Bu bilgiler ışığında olayımız değerlendirildiğinde;