muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/5228, Karar No: 2010/1535, Tarih: 11.02.2010

Mahkemece görevli mahkemenin Eskişehir 3.Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle verilen görevsizlik kararı, Dairemizin 04.06.2007 tarihli kararında yazılı gerekçeyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan 01.11.2003 tarihli bayilik sözleşmesinin 13.02.2004 tarihli protokol ile feshedildiği, davalı bayiliğinin davacının muvafakatı ile 13.02.2004 tarihli "LPG Tali Bayilik Devir Protokolü" ile dava dışı Kurnaz Ltd. Şti.' ne devredildiği, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 6., fesih protokolünün 3. Maddesinde kendi adına ve başka tevzi şirketinin tüplü gaz bayiliğini alamayacağı, Aygaz haricindeki tüplü gaz tevzi şirketi ile satıcılık sözleşmesi yapmayacağının hüküm altına alındığı, aksine davranılması halinde 25.000 YTL cezai şart ödeneceğine dair fesih protokolünün 3. Maddesinde düzenleme bulunduğu, davacı tarafın talebi üzerine 12.11.2004 tarihinde yapılan delil tespitinde davalının bayilik sözleşmesinde belirtilen adresinde davacıya ait Aygaz tüpleri yanında

Likitgaz ve Milangaz markalı tüplerin bulunduğunun tespit edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun' un 4.maddesi itibariyle mutlak butlanla batıl olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, taraflar arasında 13.02.2004 tarihli protokol ile feshedilen 01.11.2003 tarihli bayilik sözleşmesine ve fesih protokolüne aykırı olarak haksız rekabette bulunulduğu iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki 5 yıl süreli 01.11.2003 tarihli bayilik sözleşmesinin 6/1.maddesinde tali bayinin sözleşmenin devamı süresince veya sözleşmenin herhangi bir nedenden dolayı süresinden önce sona ermesi halinde, sözleşmenin imzalandığı tarihte öngörülen bitiş süresi sonuna kadar aynı maddede belirtilen bazı şartların kabul edileceği yazılı olup, maddenin (a) bendinde tali bayinin usul-füruu da dahil olmak üzere bu sözleşme süresince muvazaa oluşturacak şekilde sözleşmede belirtilen adresteki mahalde veya bir başka mahalde başka gaz firmalarının başbayiliğini, bayiliğini, tali bayiliğini veya tali satıcılığını alamayacağı, aynı veya başka herhangi bir işyerinde bu faaliyeti deruhte edemeyeceği, kurulmuş veya kurulacak şirketlere ortak olamayacağı hüküm altına alınmıştır. Taraflar arasındaki 13.02.2004 tarihli fesih protokolünün 3.maddesinde de “Tali bayilik sözleşmesinin 21.maddesinde belirtildiği üzere tali bayilik sözleşmesinin feshi ile birlikte kendi adına ve başka tevzi şirketi ile hiçbir surette satıcılık anlaşması yapılamayacağı, bu maddenin ihlali halinde 25.000.000.000 TL cezai şartın ödeneceği” kabul edilmiştir. Davacı da, sözleşme ve fesih protokolünün belirtilen hükümlerine davalı tarafın aykırı davrandığı iddiasıyla cezai şart ile yoksun kalınan kar karşılığı tazminatın tahsilini istemiştir.

Mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaları ve piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve denetlemeleri yaparak rekabetin korunmasını sağlamak amacıyla yürürlüğe giren 4054 sayılı Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanunu’nun 4.maddesinde, belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı kabul edilmiş ve yasaklanmış olup, bunların neler olduğu madde metninde ayrıca gösterilmiştir.

Üretim zincirinin aynı seviyesinde olan işletmelerin meydana getirdiği sınırlamalar, yatay anlaşmalardır. 4054 sayılı Yasa'nın 4. maddesi sadece yatay anlaşmaları değil, dikey rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları da kapsamaktadır. Dikey anlaşmalar, hammadde temin anlaşmalarından başlayarak bir ürünün tüketiciye ulaşmasına kadar geçen süreçte yer alan teşebbüsler arasındaki anlaşmalardır. Bunlar hammadde ve yarı mamul temin anlaşmaları, bazı fason anlaşmaları, toptan ve perakende dağıtım anlaşmaları gibi anlaşmalardır. Üretim zincirinin farklı seviyesinde bulunan işletmeler arasında yapılan rekabeti sınırlayıcı anlaşmalara dikey sınırlama anlaşmaları denmektedir. Rekabet Kanunu’nun amacı, rekabet edilmesini sağlamaktır. Ancak, belirli koşullarla buna sınırlama getirilebilir. Rekabet yasağına ilişkin sözleşme süresince konulan rekabet yasakları genellikle muafiyet kapsamı içine girebilir. Bazı hallerde rekabet yasağının sözleşmenin sona ermesinden sonra da bir süre daha devam etmesine izin verilir. Böylece satıcının sağlayıcının ününü kullanarak başka ürünleri satması ve böylece sağlayıcıya rakip olması önlenmiş olmaktadır. Bu gibi durumlarda rekabet yasağının iyi tanımlanmış ve gereğinden uzun olmaması gerekir. (Prof. Dr. İ. Yılmaz Aslan, Rekabet Hukuku, Genişletilmiş 3.Baskı, sy.212-213,219-220).

Dava konusu olayda da, taraflar arasındaki 5 yıllık bayilik sözleşmesi süresinden önce tarafların katılımı ile düzenlenen bir protokol ile sona erdirilmiş, ancak 5 yıllık süre için davalı tarafa rekabet yasağı getirilmiştir. Yukarıdaki açıklamalara göre taraflar arasındaki rekabet yasağına ilişkin düzenlemenin mümkün olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken, sadece 4054 sayılı Yasa'nın 4. maddesi gereğince batıl olduğu gerekçesiyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 750,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.02.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/15034, Karar No: 2014/6754, Tarih: 04.09.2014

**10. Ceza Dairesi         2011/15034 E.  ,  2014/6754 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 10 - 2010/149276

Mahkeme : ADANA 3. Sulh Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi- Numarası : 20.11.2009 - 2008/823 esas ve 2009/1187 karar

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurma suçundan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında sanığın ikinci kez aynı suçu işlediğinin anlaşılması karşısında; hükümden sonra 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine” karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA, 04/09/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/701, Karar No: 2012/6, Tarih: 18.01.2012

**Hukuk Genel Kurulu         2011/13-701 E.  ,  2012/6 K.**

* SATIM SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN ALACAĞIN TAHSİLİ

* DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA KARAR VERİLMESİ

* DERHAL UYGULANIRLIK KURALI

* DAVANIN TARAFLARCA HAZIRLANMASI İLKESİ

* VEKALETNAMENİN İBRAZI

* HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 448

* HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 67

* HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 409

* HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 415

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 386

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki "Alacak" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda;Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 04.02.2010 gün ve 2006/122 E., 2010/39 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 13.Hukuk Dairesi’nin 27.10.2010 gün ve 6676 - 14045 sayılı ilamı ile;

(...Davacı, davalıların murisi ile mandalina alım satımı konusunda sözleşme imzalandığını, bakiye 55.800 kg mahsulün teslim edilmediğini ileri sürerek alacağın tespiti ile faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Bir kısım davalılar davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan iş bu davanın, işlemden kaldırıldığı 03/11/2009 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği, davacı vekili olduğunu bildiren Av.Polat tarafından 03/12/2009 tarihli yenileme dilekçesi verildiği, dilekçenin 17/12/2009 tarihinde mahkemeye geldiği, ekinde tebligat masrafı olmadığı, davacı vekilinin dosyada vekaletnamesinin ve vekillik sıfatının bulunmadığı, davanın müracaata  bırakıldığı üç aylık süresi içinde geçerli bir yenileme talebi ile yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacının 3.12.2009 tarihli dilekçesi ile süresinde yenileme talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, davacı vekili olduğunu bildiren Av.Polat tarafından 03/12/2009 tarihli yenileme dilekçesi verildiği, dilekçenin 17/12/2009 tarihinde mahkemeye geldiği, ekinde tebligat masrafı olmadığı, davacı vekilinin dosyada vekaletnamesinin ve vekillik sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de, davacı vekilinin temyiz dilekçe ekinde vekaletname harcının alındığına dair belgenin de aynı tarihli olduğu görülmektedir. O halde mahkemece, masraf ve vekaletnamenin ibrazı için süre verilerek, bu eksikliklerin giderilmesinin istenmesi gerekirken dosyanın işlemden kaldırılmasına ve akabinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemenin, davanın açılmamış sayılmasına dair verdiği karar; davacı vekilinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yazılı gerekçeyle bozulmuştur.

Yerel mahkemece, önceki kararda direnilmiş; hükmü davacı vekili, temyiz etmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi koşullarının eldeki davada oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

İlkin, somut uyuşmazlığa hangi yasa hükmünün uygulanacağının irdelenmesinde yarar vardır:

Usul hukuku alanında geçerli temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir. Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni ise, bu kanun hükümlerinin kamu düzeni ile yakından ilgili olduğu, daima eskisinden daha iyi ve amaca en uygun olduğu fikri ile kanun koyucunun, fertlere ait olan hakların yeni usul hükümleri ile daha önce yürürlükte olan kanundan daha iyi ve daha adil bir şekilde korunacağına ilişkin inancıdır.

Medeni usul hukukunda ise, kural olarak kanun değişikliklerinde az yukarıda belirtilen ilkeye paralel “derhal uygulanırlık” ilkesi geçerlidir.

Usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık kuralı ile birlikte dikkate alınması gereken bir husus da, yeni usul kuralı yürürlüğe girdiğinde, ilgili “usul işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı”dır.

Hemen belirtilmelidir ki, dava, dava dilekçesinin mahkemeye verilmesiyle başlayan ve bir kararla (veya hükümle) sonuçlanıncaya kadar devam eden çeşitli usul işlemlerinden ve aşamalarından oluşmaktadır. Yargılama sırasındaki her usul işlemi, ayrı ayrı ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulmalıdır. Bir davayı bütün olarak değerlendirip, bu konuda yeni kanunun etkili olup olmayacağı söylenemez. Yargılama sırasında yapılan bir usul işlemi ve kesiti tamamlanmış ise, artık yeni kanun o usul işlemi hakkında etkili olmayacak, dolayısıyla da uygulanmayacaktır.

Eğer bir usul işlemi, yargılama sırasında yapılmaya başlanıp, tamamlandıktan sonra, yeni bir usul kuralı yürürlüğe girerse, söz konusu işlem geçerliliğini korur. Başka bir deyişle, tamamlanmış usul işlemleri, yeni yürürlüğe giren usul hükmünden (veya kanunundan) etkilenmez. Buna karşın, bir usul işlemine başlanmamış veya başlanmış olup da henüz tamamlanmamış ise, yeni usul hükmü (veya kanunu) hemen yürürlüğe gireceğinden etkilenir. Çünkü, usule ilişkin kanunlar -tersine bir kural benimsenmediği takdirde-genel olarak hemen etkili olup, uygulanırlar (Üstündağ, Saim:Medeni Yarğılama Hukuku, Cilt:I-II, 6.Bası, İstanbul 1997, sahife:73-78;Yılmaz, Zekeriya:Açıklamalı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 1.Bası, Ankara 2012, sahife:36-43;Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Özekes, Muhammet:Hukuk Muhakemeleri Kanunu Hükümlerine Göre Medeni Usul Hukuku, 11.Bası, Ankara 2011, sahife:61-66;YİBK.'nun 8.7.1942 gün ve E:13, K:19;Hukuk Genel Kurulu'nun 23.9.1964 gün ve E:7/1139, K:575;9.3.1988 gün ve E:860, K:232;23.11.1988 gün ve E:1988/1-825, K:1988/964 sayılı ilamları).

Bu genel açıklamalardan sonra, zaman bakımından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun ilgili hükmüne de değinmek gerekir:

HMK'nun “Zaman bakımından uygulanma” başlığını taşıyan 448.maddesi;

“(1) Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır.”

Hükmünü içermektedir.

Bu madde hükmüne göre, usul hükümleri kanunda aksine bir düzenleme getirilmediği takdirde tamamlanmış usul işlemlerine bir etkisi olmayacak, önceki kanuna göre yapılmış ve tamamlanmış olan işlemler geçerliğini koruyacaktır. Buna karşın, tamamlanmamış usul işlemleri yeni kanun hükümlerine göre yapılacaktır (Pekcanıtez/Atalay/Özekes:a.g.e., s.62).

Hukuk Genel Kurulu'nda yapılan görüşmede, açıklanan hususlar gözetilerek somut uyuşmazlığın çözümünde mülga 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HUMK)'nun 67, 409 ve 415.madde hükümleri gözetilerek sonuca varılmıştır.

Şu hale göre, yerel mahkemenin direnme gerekçeleri ayrı ayrı irdelenip değerlendirilmelidir:

İlkin, yerel mahkemenin, davacı vekilinin yenileme dilekçesi ibrazı sırasında “tebligat gideri eksikliği”ne ilişkin direnme gerekçesi yönüyle yapılan değerlendirmede:

İşlemden kaldırma ve davanın açılmamış sayılması müessesesi –mülga- 1086 sayılı HUMK’nun 409.maddesinde düzenlenmiştir.

Şu hale göre, yerel mahkemenin direnme gerekçeleri ayrı ayrı irdelenip değerlendirilmelidir:

İlkin, yerel mahkemenin, davacı vekilinin yenileme dilekçesi ibrazı sırasında “tebligat gideri eksikliği”ne ilişkin direnme gerekçesi yönüyle yapılan değerlendirmede:

İşlemden kaldırma ve davanın açılmamış sayılması müessesesi –mülga- 1086 sayılı HUMK’nun 409.maddesinde düzenlenmiştir.

Anılan madde gereğince; usulüne uygun biçimde çağırıldığı halde, taraflardan (veya vekillerinden) hiç biri duruşmaya gelmezse, mahkemece dava yenileninceye kadar dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilir (Mülga HUMK.m.409/I). Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin (veya vekilinin) dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, oturum, gün, saat ve yerini bildiren çağrı kağıdı ile birlikte taraflara tebliğ olunur (Mülga HUMK.m.409/III). İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır (Mülga HUMK.m.409/V).

Öte yandan, duruşmaya gelmeyen taraf mazeret dilekçesi göndermiş ise: Mahkeme mazeretin kabulüne karar verirse mazeret bildiren taraf davetiye giderlerini göndermiş ise, yeni bir duruşma günü belirleyerek tarafların bu duruşmaya davet edilmesine karar verir. Mahkeme bu mazereti kabul etmezse dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verir. Dosyası işlemden kaldırılmış olan bir dava ancak iki kez yenilenebilir. İkinci yenilemeden sonra davanın tekrar (üçüncü defa) takipsiz bırakılması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir (Mülga HUMK.m.409/VI).

Görüldüğü üzere, belli edilen oturum gününe mazereti nedeniyle gelemeyen ve yeni bir oturum günü belirlenmesini isteyen veya işlemden kaldırılmış dava dosyasını yasal süresi içerisinde yenilemek suretiyle yeni bir oturum günü verilmesini isteyen tarafın, mahkemece belirlenecek yeni oturumun taraflara tebliğini sağlayacak olan (varsa dosyasındaki avanstan o da yoksa) tebliğ (posta) giderini yatırması gerekmektedir (Aynı yönde-HGK'nun 4.6.2008 gün ve E:2008/9-414, K:420;10.11.2010 gün ve E:2010/9-491, K:593; 18.05.2011 gün ve E:2011/3-296, K:338 sayılı ilamları).

Hemen belirtilmelidir ki, Türk yargı sistemine göre, hukuk yargılamasında hâkim kendiliğinden bir davayı inceleyip, uyuşmazlığı çözemez. Bunun kaçınılmaz sonucu olarak da, hâkim tarafların istekleri ile bağlı tutulmuştur (Mülga HUMK m.72, 75). Öyleyse –kamu düzeninin gerektirdiği haller dışında- hakimin re'sen yargılamayı sürdürmesi olanaklı olmadığına, tarafların davayı hazırlama ve takip etmeleri gerektiğine göre, hakimin davacının yapmadığı işlemi kendiliğinden ikmal etmesi olanaklı değildir (davanın taraflarca hazırlanması ilkesi).

Az önce açıklanan genel kuraldan ayrık olarak, kanunlarımızda hâkimin re’sen araştırma yapabileceği hallere de yer verilmiştir. Bu gibi hallerde olayın özelliğine göre hakim, incelemelerin gerektirdiği masrafların taraflarca ödenmemesi halinde sonradan haksız çıkan taraftan alınmak üzere, Hazineden karşılanmak suretiyle gereğini yerine getirir-res’en araştırma kuralı- (Mülga HUMK m.415).

Şu durumda, temyize konu dava, sözleşmeye dayalı alacak istemine ilişkin olup, az yukarıda belirtildiği şekilde “re’sen araştırma kuralı” değil, olayda “davanın taraflarca hazırlanması” ilkesinin uygulanması gerektiği her türlü duraksamadan uzaktır.

Her ne kadar, Hukuk Genel Kurulu'ndaki görüşme sırasında tebliğ giderinin bulunmamasına ilişkin olgunun, dosyası işlemden kaldırılmış davacının, davanın yenilenmesi isteminin reddi gerekçesi olamayacağı, giderin mülga HMUK’un 415.maddesince karşılanması gerektiği ileri sürülmüşse de, bu görüşe çoğunluk katılmamıştır.

Çoğunluk görüşü; gerek yukarıda açıklanan ilkeler, gerekse uygulanması önerilen mülga HUMK’nun 415.maddesinde yer alan “re'sen icrası emrolunan muamelenin gerektirdiği masrafın” şeklindeki açık düzenleme karşısında, esasen yeni bir oturum gününün bildirilmesi konusunda gerekli giderleri yatırma yükümü davacıda olduğundan, söz konusu bildirim giderlerinin davalıdan alınması mümkün olmadığı gibi; dosyası işlemden kaldırılmış davanın yenilenmesi sırasında mahkemece belirlenecek yeni oturum gününün taraflara bildirilmesi konusunda mahkemenin re'sen işlem yapması olanağı da bulunmadığından masraf yatırılmamış olmasının da usulü eksiklik kabul edilmesi yönünde birleşmiştir.

O halde, dosyası işlemden kaldırılan ve bu nedenle davanın -yeni bir oturum günü belirlenmesi amacıyla-yenilenmesini isteyen tarafın (davacının), yargılamada devamlılığı sağlamak üzere yeni oturum gününün taraflara bildirilmesini sağlayacak tebliğ giderlerini yatırması gerekir. Davayı takip etmeyen ve gerekli masrafları yatırmayan davacının bu hakkını kullanması için mülga HUMK’nun 415.maddesinde yazılı işleme başvurulması, eş söyleyişle yenileme sonrası belirlenecek duruşma gününün taraflara tebliğine yönelik masrafların Hazineden karşılanması olanaklı değildir.

Yinelemekte ve önemle vurgulamakta yarar vardır ki, hukuk yargılamasında, tarafların takibi esastır. Yargılamanın uzamaması ve sağlıklı biçimde yürütülmesinde mahkemenin rolü olduğu kadar, davanın taraflarına düşen rol de az değildir. Nitekim, usul hükümleri sadece mahkemeyi değil, tarafları da muhatap almakta; tarafların da bu hükümlere uygun davranması ve yargılamayı sürüncemede bırakmaması gerekmektedir.

Yinelemekte ve önemle vurgulamakta yarar vardır ki, hukuk yargılamasında, tarafların takibi esastır. Yargılamanın uzamaması ve sağlıklı biçimde yürütülmesinde mahkemenin rolü olduğu kadar, davanın taraflarına düşen rol de az değildir. Nitekim, usul hükümleri sadece mahkemeyi değil, tarafları da muhatap almakta; tarafların da bu hükümlere uygun davranması ve yargılamayı sürüncemede bırakmaması gerekmektedir.

Zira, hukuk yargılamasının amacı, doğru ve adil karar vermektir. Hak kaybının davanın her iki tarafı için de gözetilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Bu nedenle de salt davacı tarafın hakkı kaybolmaması adına usul kurallarının ihlaline göz yumulması olanaklı değildir. Usul kuralları, davanın her iki tarafının da haklarını korumak, kararın adaletli olmasını sağlamak ve davanın tarafları arasındaki uyuşmazlığı çözerken her iki tarafı da aynı oranda korumak için getirilmiştir.

Nihayet, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 1.maddesinde belirtildiği üzere, niteliği itibariyle avukatlık, kamu hizmeti ve serbest bir meslektir ve de avukat, yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmayı serbestçe temsil eder.

Anılan kanunun 2.maddesinde ise, avukatlığın amacı belirtilmiştir. Buna göre, avukatlığın amacı; hukuki münasebetlerin düzenlenmesini, her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını her derecede yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlamaktır. Avukatın bu amaçla hukuki bilgi ve tecrübelerini adalet hizmetine ve kişilerin yararlanmasına tahsis edeceği belirtilmektedir.

Görüldüğü üzere vekilin (avukatın), mesleği icabı, mahkemeden yapılmasını istediği bir işlemin, masraf yapılmasını gerektirip gerektirmeyeceğini bilmesi gerekir.

Bu durumda, dava dosyasında temsil ettiği müvekkili yönüyle mahkemeden masraf gerektiren bir işlem yapılmasını isteyen vekilin (avukatın), işlemin gerektirdiği masrafı (tebliğ giderini) varsa dosyadaki avanstan karşılanacağını belirtmesi, belirtilen avansın da bulunmaması halinde, talebe konu işlemin gerçekleştirilmesine yönelik masrafı (tebliğ giderini) yatırması gerekir.

Vekil, üstlendiği işin gereği, yargılamada müvekkili adına yapması gereken ve üzerine düşen tüm görevleri eksiksiz yapmak durumundadır.

Hemen burada, davacı vekilinin, yenileme dilekçesi ibrazı sırasında “vekaletnamesini sunmaması”na ilişkin direnme gerekçesi yönüyle değerlendirme yapılmalıdır: