muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/37482, Karar No: 2016/9246, Tarih: 13.04.2016

Dairemizin önceki kararlarında; fazla çalışma ücretlerinden yapılan indirim, kabul edilen fazla çalışma süresinden indirim olmakla, davalı tarafın kendisini avukatla temsil ettirmesi durumunda reddedilen kısım için davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği kabul edilmekteydi (Yargıtay 9.HD. 11.02.2010 gün 2008/17722 E, 2010/3192 K.). Ancak, işçinin davasını açtığı veya ıslah yoluyla dava konusunu arttırdığı aşamada, mahkemece ne miktarda indirim yapılacağı işçi tarafından bilenemeyeceğinden, Dairemizce maktu ve nispi vekâlet ücretlerinin yüksek oluşu da dikkate alınarak konunun yeniden ve etraflıca değerlendirilmesine gidilmiş, bu tür indirimden kaynaklanan ret sebebiyle davalı yararına avukatlık ücretine karar verilmesinin adaletsizliğe yol açtığı sonucuna varılmıştır. Özellikle seri davalarda indirim sebebiyle kısmen reddine karar verilen az bir miktar için dahi her bir dosyada zaman zaman işçinin alacak miktarını da aşan maktu avukatlık ücretleri ödetilmesi durumu ortaya çıkmaktadır. Yine daha önceki kararlarımızda, yukarıda değinildiği üzere fazla çalışma alacağından yapılan indirim sebebiyle ret vekâlet ücretine hükmedilmekle birlikte, Borçlar Kanununun 161/son, 325/son, 43 ve 44 üncü maddelerine göre, yine 5953 sayılı Yasada öngörülen yüzde beş fazla ödemelerden yapılan indirim sebebiyle reddine karar verilen miktar için avukatlık ücretine hükmedilmemekteydi. Bu durum uygulamada hakkaniyete aykırı sonuçlara neden olduğundan ve konuyla ilgili olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde de herhangi bir kurala yer verilmediğinden, Dairemizce eski görüşümüzden dönülmüş ve fazla çalışma alacağından yapılan indirim nedeniyle reddine karar verilen miktar bakımından, kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

... nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, Cumartesi ve Pazar günü normal tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma süresinin sözleşmelerle haftalık kırkbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, yukarıda belirtilen ... İş Mahkemesinin 2013/690 esas numaralı dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda isabetli bir şekilde, işyerinde 25/02/2011 tarihinden fesih tarihine kadar olan dönem içinde üç vardiyalı bir sistemde çalışıldığı ve bu dönemde fazla çalışma yapılmadığı, 25/02/2011 tarihinden önceki dönemde ise haftada 7 saat fazla çalışma yapıldığı belirtilmiş, bu süre üzerinden fazla çalışma ücreti hesaplanmış ve mahkemece fazla çalışma ücretinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Yine yukarıda belirtildiği üzere, davacı ile ... adlı işçinin aynı işe yaptığı, çalışma şekillerinin ve çalışma sürelerinin aynı olduğu gözetilerek, mahkemece .... İş Mahkemesinin 2013/690 esas numaralı dosyasında aldırılan bilirkişi raporundaki, fazla çalışma süresine ilişkin tespitler doğrultusunda, fazla çalışma ücreti hesaplattırılmalı ve alacak hüküm altına alınmalıdır. Dosya kapsamı ile bağdaşmayan bir gerekçe ile fazla çalışma ücreti talebinin reddine karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 13/04/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7163, Karar No: 2016/19337, Tarih: 14.11.2016

**7. Hukuk Dairesi         2015/7163 E.  ,  2016/19337 K.**

**"İçtihat Metni"**

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1- Davalı temyizi yönünden; dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle davacı vekilinin sunduğu dilekçede mahkeme kararının hangi nedenlerle bozulması gerektiğine dair neden bildirilmemiş olması, dairemizce gerekçeli olarak temyiz edilen dosyalarda da incelemenin belirtilen nedenlere bağlı kalınarak yapılması ile yine mahkeme kararında Dairemizce kamu düzenini ilgilendiren ve re'sen bozma nedeni yapılmasını gerektirecek bir hata bulunmadığının anlaşılmasına göre davalının tüm temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı temyizi yönünden; dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

Davacı, iş akdinin haksız nedenle sona erdirildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma ücret alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Fazla çalışma ücretinin yazılı belgelere dayanmaksızın ve uzun bir süre için hesaplanması halinde Yargıtay’ca takdiri indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline, işin düzenlenmesine ve hesaplanan tutara göre taktir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime de gidilmemelidir.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının kullanmış olduğu yıllık izinler, mazeret izinleri ve raporlar değerlendirilerek fazla çalışma ücret hesabı yapılmıştır. Bu nedenle mahkemece 1/2 oranında takdiri indirim yapılması hakkın özünü kaldıracak nitelikte bulunduğundan daha makul bir oranda indirim yapılmak üzere karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davalıya yükletilmesine, 14.11.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/797, Karar No: 2023/1108, Tarih: 11.04.2023

**3. Hukuk Dairesi         2023/797 E.  ,  2023/1108 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/108 E., 2022/335 K.

DAVA TARİHİ : 29.12.2010

KARAR : Davanın kısmen kabulü

KARAR DÜZELTME İSTEYEN : Davalı vekili

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı şirket; davalıya bağlı birim olan Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce 02.07.2010 tarihinde 2010/72887 numaralı ihale kapsamında Merkezi Depo Kangazı Analiz Cihazı+ Elektrolit (NA-K-Ca) Glikoz Laktat Analiz Cihazı alımı yapıldığını, yapılan açık ihale usulü kapsamında 25/10/2010 tarihinde 15.000 hastanın kan gazı testini yapmak üzere 57.750,00 TL bedelle taraflar arasında sözleşme

I. DAVA

Davacı şirket; davalıya bağlı birim olan Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce 02.07.2010 tarihinde 2010/72887 numaralı ihale kapsamında Merkezi Depo Kangazı Analiz Cihazı+ Elektrolit (NA-K-Ca) Glikoz Laktat Analiz Cihazı alımı yapıldığını, yapılan açık ihale usulü kapsamında 25/10/2010 tarihinde 15.000 hastanın kan gazı testini yapmak üzere 57.750,00 TL bedelle taraflar arasında sözleşme

akdedildiğini, sözleşmede bahsi geçen cihazlardan birinin hastane yoğun bakım ünitesinde, bir diğerinin ise kalp damar cerrahisi servisinde kullanıldığını, sözleşmede belirtilen tüm edimlerin şirketçe yerine getirildiğini, ancak akdedilen sözleşmenin teslimine ilişkin kısımlarının davalı tarafça yerine getirilmediğini, ardından tek taraflı olarak sözleşmenin feshi yoluna gidildiğini, cihazların, lüzumlu ve sözleşmede belirtilen birimlere şirket tarafında tüm masrafları karşılanarak kurulduğunu, personelce cihazlarda yüzlerce test yapıldığını ancak cihaz ve eklentilerinin geçici olarak tesliminin komisyon tarafından yapıldığını ve bunun sonucunda cihazların kat’i alımının gerçekleşmediğini, cihazın eksiksiz ve kusursuz çalıştığının Sivas 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/126 D.İş. Sayılı dosyası ile tespit edildiğini, sözleşmede bahsi geçen 15.000 testten 5.000’inin de yapıldığını, ihale konusu cihazların yurtdışı menşeli olup ithalatını gerçekleştiren firmadan kiralanmak suretiyle temin edildiğini ve kira bedeli ödendiğini, akdedilen sözleşmede bahsi geçen cihaza ait olan eklerden olan, teslim edilmeyen ve çalışmadığı iddia edilen cihazlarda yapılan testlerde kullanılan 11 adet solüsyon bedeli 17.591,53 TL, ihale sürecinde harcanan 762,00 TL sözleşme karar pulu ödemesi masrafı, irat kaydedilen 3.465,00 TL kati teminat bedeli, cihazın ilgili kurum bünyesinde kaldığı sürelerin kira bedeli olan 14.000,00 TL, yapılan 5000 test bedeli olan 19.250,00 TL, teknik servis elemanı olarak çalıştırılan çalışana ödenen maaş ve sigorta bedeli olarak 6.000,00 TL olmak üzere toplam 61.068,53 TL maddi, davacı şirketin ticari itibarının zedelenmesi nedeniyle 20.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 81.068,53 TL zararın sözleşmenin akdedildiği 25.08.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı, davacının şartnameye uygun mal teslim etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı, davacının şartnameye uygun mal teslim etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 02.02.2015 tarihli ve 2014/17386 E., 2015/2189 K. sayılı kararıyla; tespit raporuna göre hüküm kurulamayacağından, Mahkemece tarafların iddialarının değerlendirilmesi amacıyla uzman bilirkişiler aracılığıyla dosya üzerinde veya gerektiğinde cihazlar üzerinde keşif yapılarak, inceleme yaptırılması ve hüküm kurmaya elverişli rapor alınarak sonuca göre hüküm tesisi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece davanın kısmen kabulüne, 51.245,63 TL maddi tazminat ile 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 03.10.2022 tarihli 2022/5865 E., 2022/7202 K. sayılı kararı ile, kararın gerekçesiz olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davalı kurumun taraflar arasındaki sözleşmeyi feshetmesinin haksız olduğu, bu sebeple davacının haksız fesih nedeniyle uğradığı zararın tazimini talep edebileceği, dosya kapsamındaki hesap bilirkişisi tarafından davacı şirketin zararına ilişkin yapılan hesaplamaların hükme esas alındığı gerekçesiyle, 51.245,63 TL maddi tazminat ile 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Dairenin 03.10.2022 tarihli ve 2022/5865 E., 2022/7202 K. sayılı kararı ile, davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra manevi tazminata hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğu belirtilerek karar davalı yararına bozulmuştur.

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı vekili; dosyadaki tutanaklardan cihazların ne kadar sık arızalandığı ve doktorların çaresiz kaldığının anlaşıldığını, cihazların bir süre denendiğini, ancak sık arıza yapması nedeniyle resmi kabulünün yapılmadığını, davacı şirket hakkında 735 sayılı kanun uyarınca 1 yıl yasaklama kararı verildiğini, yasaklama kararının iptali istemiyle davacı tarafından açılan davanın reddedilerek kararın Danıştay tarafından onandığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan cihaz teminine ilişkin sözleşmenin idare tarafından tek taraflı feshi nedeni ile uğranılan maddi ve manevi zararların tazminine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.Taraflar arasında imzalanan 25.10.2010 tarihli "Merkezi Depo Kangazı Analiz Cihazı+ Elektrolit (NA-K-Ca) Glikoz Laktat Analiz Cihazı Alımı"na dair sözleşme.

2. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 48 inci maddesi "Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir. Devlet, özel teşebbüslerin milli ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirleri alır." şeklindedir.

3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 26 ncı maddesi (818 sayılı Borçlar Kanununun 19 uncu maddesi.) "Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler." şeklindedir.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında davaya konu cihazların çalışır vaziyette olduğu tespiti dikkate alındığında, davalı kurumun taraflar arasındaki sözleşmeyi feshetmesinde haklı sebebe dayandığını ispatlayamadığı, bu durumda haksız feshin sonuçları gereğince davacının uğradığı maddi zararının tazmini gerektiği gözetildiğinde davalı vekilinin karar düzeltme talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Karar düzeltme talebinin REDDİNE,

Aşağıda yazılı para cezasının karar düzeltme isteyen davalıya yükletilmesine,

11.04.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/31826, Karar No: 2013/19816, Tarih: 11.12.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/31826 E.  ,  2013/19816 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır.

Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesininin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.