muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/2323, Karar No: 2016/7629, Tarih: 07.11.2016

**14. Ceza Dairesi         2016/2323 E.  ,  2016/7629 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkumiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilip kısmen re'sen de temyize tabi hükümlerin sanık müdafii tarafından duruşmalı temyiz edilmesi üzerine, dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle 26.10.2016 Çarşamba saat 13.30’a duruşma günü tayin olunarak sanık müdafiine çağrı kağıdı gönderilmiş, tebligat parçası dönmüş olmakla, gelen olmadığından duruşmasız inceleme yapılmasına karar verilerek dosyanın incelenmesi başka bir güne bırakılmıştı.

Belli günde Hakimler Kurulu duruşma salonunda toplanarak Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından ...hazır olduğu halde oturum açıldı.

Yapılan tebligat üzerine sanık müdafiin gelmediği, ayrıca bir talepte de bulunmadığı, anlaşılmakla Yargıtay Cumhuriyet Savcısının uygun görülen talep ve mütalaası dairesinde DURUŞMASIZ inceleme yapılmasına oybirliğiyle karar verilerek, vaktin darlığına binaen dosyanın incelenmesi başka bir güne bırakılmıştı.

Bugün dava evrakı incelenerek gereği görüşülmüş olduğundan aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Hükümden sonra 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi ile ilgili olarak 24.11.2015 tarihli, 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı ilamıyla verilen iptal kararının infaz aşamasında nazara alınması mümkün görülmüştür.

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

Sanık hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Eylem sonucunda, mağdurenin ruh sağlığında bozulma olmadığına ilişkin ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinin 05.02.2013 günlü raporu ile, ruh sağlığının bozulduğuna dair Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulunun 17.04.2015 tarihli raporu arasında çelişki olduğu gözetilerek, anılan çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan rapor alınarak sonucuna göre değerlendirme yapılması gerekirken yazılı şekilde mağdurenin ruh sağlığının bozulduğu kabul edilerek sanık hakkında TCK'nın 103/6. maddesinin uygulanması,

Hükümden sonra 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi ile ilgili olarak 24.11.2015 tarihli, 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı ilamıyla verilen iptal kararının değerlendirilmesi zorunluluğu,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, re'sen de temyize tabi hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 07.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/248, Karar No: 2020/2968, Tarih: 12.02.2020

**4. Ceza Dairesi         2020/248 E.  ,  2020/2968 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Yaralama, hakaret, tehdit

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1-Yaralama ve hakaret suçlarına ilişkin kararda öngörülen cezaların nitelik ve niceliğine göre, verildiği tarih itibariyle hükümlerin temyiz edilemez olduğu anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca o yer Cumhuriyet savcısının tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE,

2-Tehdit suçundan kurulan hükmün temyizine gelince;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre ve sanığın tehdit eylemini silahla yaralama eylemi ile birlikte işlemesi nedeniyle uzlaşma hükümlerinden yararlanamayacağı değerlendirilerek yapılan incelemede;

İddianamede; sanığın korkutmak amacıyla bıçak ile mağdurun üzerine yürüdüğünü savunduğunun anlatılması, katılanın beyanında olayda sanığın bıçak çektiğini belirtilmesi karşısında, eylemin TCK’nın 106/2-a maddesinde düzenlenen silahla tehdit suçunu oluşturabileceği, bu sebeple delilleri değerlendirme ve suçu nitelendirme görevinin asliye ceza mahkemesine ait olduğu gözetilmeden, görevsizlik kararı verilmesi yerine, yargılamaya devamla hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, başkaca yönleri incelenmeksizin HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yeniden hüküm kurulurken 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince yürürlükte olan 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın gözetilerek sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın CMUK'nın 323. maddesi uyarınca görevli o yer Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine, 12.02.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/11275, Karar No: 2019/13599, Tarih: 04.11.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/11275 E.  ,  2019/13599 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık,iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 04.11.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1339, Karar No: 2013/2067, Tarih: 01.04.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/1339 E.  ,  2013/2067 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, kooperatif üyesi olması nedeniyle ....996,00 TL döner sermaye hakkı olduğunu ileri sürerek, ....996,00 TL döner sermaye alacağının ... akdinin fesih tarihi olan ........2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile tahsilini talep ve dava etmiş, ....02.2012 havale tarihli dilekçesi ile taleplerinin müvekkilinin ortaklık katkı payı alacağına ilişkin olduğunu açıklamıştır.

Davalı vekili, kooperatifin bilanço açığı olduğundan ortağın sorumluluğunun devam ettiğini savunarak,davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacının ....996,00 TL alacağı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile ....996,00 TL'nin ........2009 tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 01.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1342, Karar No: 2021/2877, Tarih: 10.11.2021

**7. Hukuk Dairesi         2021/1342 E.  ,  2021/2877 K.**

**"İçtihat Metni"**

7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 28/08/2018 gününde verilen dilekçe ile yargılamanın yenilenmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 19/09/2019 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi yargılamanın yenilenmesini isteyen davalı ... ve diğerleri vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi olarak aynı mahkemenin 22.03.2016 tarihli ve 2015/1145 Esas 2016/324 Karar sayılı hükmüne yönelik yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili ilgili dosyaya verdiği dava dilekçesi ile, Uşak ili, Merkez ilçesi, Mehmet Akif Ersoy mahallesi 781 ada 6 parsel ve 786 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki elbirliği halindeki mülkiyetin paylı mülkiyete çevrilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, 22.03.2016 tarihinde davanın kabulü ile dava konusu 781 ada 6 parsel ve 786 ada 1 parsel sayılı taşınmazlardaki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesine karar verilmiş, karar 13.04.2016 tarihinde temyiz edilmeksizin kesinleştirilmiştir.

Davacılar vekili 17.08.2018 tarihli dilekçesi ile, davacılar Halil ve Hüseyin'in 10.11.2015 tarihinde açtıkları davanın temyiz edilmeksizin kesinleştiğini, ancak mahkemece yapılan yargılamada hem pay oranlarında hata yapıldığını hem de müteveffa Özcan Baş'ın mirasçılarının yanlış gösterildiğini bu nedenlerle yargılamanın yenilenmesi gerektiği talebinde bulunmuş, yapılan yargılama sonucunda Uşak 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 19.09.2019 tarihli, 2018/1530 Esas, 2019/1225 sayılı kararıyla talebin reddine karar verilmiştir.

Verilen kararın davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 10.02.2020 tarihli, 2019/3038 Esas 2020/201 sayılı kararıyla elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi davasında karar tarihine göre 29.03.2007 doğumlu Fatih Halil Baş'ın 25.09.2015 tarihinde nüfusa kayıt edildiği ve Uşak 3. Noterliği'nden alınan mirasçılık belgesine göre müteveffa Özcan Baş'ın mirasçısı gözüktüğü halde usulüne uygun taraf teşkilinin sağlanmamış olup, maddi hukuk yönünden kesinleşmiş bir karar bulunmadığından bahisle davacılar vekilinin dava dilekçesi temyiz dilekçesi olarak değerlendirilmek üzere temyiz incelemesi yapılması için Yargıtay 14. Hukuk Dairesine gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı üzerine yerel mahkemece, temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı üzerine yerel mahkemece, temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiştir.

TMK’nın 644. maddesi gereğince bir mirasçı, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hakimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder.

Somut olaya gelince; Uşak 3. Noterliğince hazırlanan 16.08.2018 tarihli müteveffa Özcan Baş'a ait mirasçılık belgesi incelendiğinde, mirasçılar arasında diğer mirasçılar dışında Fatih Halil Baş'ın da yer aldığı görülmüştür.

Mahkemece 22.03.2016 tarihli ve 2015/1145 Esas 2016/324 Karar sayılı hüküm sonucunda, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesine karar verilerek mirasçıların payları belirlenmiş ise de mirasçılardan Fatih Halil Baş'a pay verilmemesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle 05.10.2016 tarihli kesinleşme şerhinin kaldırılarak; davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, 10.11.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4636, Karar No: 2015/17846, Tarih: 12.11.2015

**12. Ceza Dairesi         2015/4636 E.  ,  2015/17846 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi: Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kasıtlı suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK’nın 61/1. madde ve fıkralarında yer alan ölçütlerden olan failin kastı, suçun işleniş biçimi ile meydana gelen tehlikenin ağırlığı nazara alınmak suretiyle TCK’nın 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerekirken, 261 promil alkollü halde, park halindeki araca çarparak kaldırıma çıkan ve araç içindeki şikayetçi olmayan eşinin basit tıbbi müdahale ile giderilebilir şekilde yaralanmasına neden olan sanığın kastının yoğunluğu, almış olduğu alkolün derecesi ve meydana gelen tehlikenin ağırlığı gözetilerek, temel cezanın alt sınırdan daha fazla uzaklaşılarak belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın alkollü olmadığına ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 12.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/102, Karar No: 2009/856, Tarih: 28.01.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/102 E.  ,  2009/856 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 03.07.2008 gününde verilen dilekçe ile meraya elatmanın önlenmesi eski hale getirme bedeli ve ot bedelinin tahsili istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 17.04.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Davacı Hazine, 911 parsel numaralı meranın 2778.66 metrekarelik kısmına, davalı tarafından otlakiye olarak kullanmak suretiyle müdahelede bulunulduğunu belirterek el atmanın önlenmesi, eski hale getirme ve ot bedelinin tahsili isteğinde bulunmuştur.

Davalı, adına kayıtlı taşınmazların 911 parsel numaralı mera ile ilgisi olmadığı gibi meradan kullandığı bir yer de bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hükmü davacı temyiz etmiştir.

Dava meraya elatmanın önlenmesi ve tazminat istemine ilişkindir.

1-Kural olarak, meraların kuru mülkiyeti Hazineye, yararlanma ... köy ve belediyelere aittir. Meradan yararlanma ... olan köy ve belediyeler yoksun kalınan yararlanma karşılığı olarak haksız elatma nedeniyle hayvanlarının yararlandığı ot bedelini, mülkiyet sahibi olan Hazine ise, haksız elatma sonucu meralarda meydana gelen tahribat sebebiyle eski hale getirme masraflarını isteyebilir. Başka bir ifade ile köy ve belediyelerin eski hale getirme giderlerini Hazinenin ise ot bedelini talep etmesine olanak yoktur. Belirtilen nedenle Hazinenin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2- Davacı Hazinenin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Davacı Hazine, Mera Komisyonun 14.11.2003 tarihinde düzenlediği tutanak uyarınca dava konusu meranın kısmen davalının kullanımında bulunduğu iddiasıyla eldeki davayı açmıştır. Söz konusu tutanakta davalının 2778.66 metrekarelik kısmı otlakiye olarak kullandığı belirtilmiştir.Dava konusu 911 parsel numaralı taşınmazın mera olduğu konusunda taraflar arasında bir çekişme söz konusu olmayıp, müdahelenin kanıtlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Ne var ki ... mühendisi bilirkişi raporunda dava konusu yerde arpa ekimi yapıldığı belirtildiği halde mahkemece bu husus yeterince araştırılmaksızın keşifte tutanak mümzilerinden sadece ...’in dinlenmesi ile yetinilerek karar verilmiş olması doğru olmamış, eksik araştırma ve inceleme sonucu kurulan hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Davacı Hazinenin temyiz itirazlarının yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle reddine, 2.bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 05.02.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7039, Karar No: 2010/9828, Tarih: 05.10.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/7039 E.  ,  2010/9828 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 12.02.2009 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, kademeli olarak tazminat istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 09.04.2010 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 05.10.2010 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Av.... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümün satın alındığı iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil, kademeli olarak tazminat isteğine ilişkindir.

Davalı, duruşmaya katılmamış ve cevap dilekçesi vermemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yükleniciye şahsi hak sağlar. Koşulları yerinde ise kazandığı şahsi hakka dayanarak yüklenici arsa sahibini bir şey vermeye veya yapmaya zorlayabilir. Şahsi hak kazanan yüklenici bu hakkını doğrudan arsa sahibine karşı ileri sürebileceği gibi arsa sahibinin rızası gerekmeksizin ve ancak yazılı olmak koşulu ile üçüncü bir kişiye de temlik edebilir.

Alacağın temliki ve borcun nakli Borçlar Kanununun 162 ila 181. maddelerinde düzenlenmiştir.

Kural, borç ilişkisinin sonucu olan edimin alacaklıya ifasıdır. Fakat hayat şartları, ticaret ve ekonomi gereksinmeleri, alacaklının ifayı beklemeden alacağını başkasına devretmesi veya borçlunun borcunu bir başkasına nakletmesi yollarının da açılmasını zorunlu kılmıştır. Görülüyor ki, alacağın temliki hayat şartlarının gerektirdiği ihtiyaçlardan ortaya çıkan bir hukuk kurumudur. Örneğin, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde bina yapım işini borçlanan yüklenici finans ihtiyacı duyar. Bu ihtiyacın kısmen veya tamamen yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölüm veya bölümlerin onun tarafından daha inşaat aşamasında üçüncü kişilere satılarak veya satış vaadinde bulunularak karşılanması olanağı bulunmaktadır. Aslında arsa sahibinin kural olarak Borçlar Kanununun 364. maddesi uyarınca eserin tesliminde vermesi gereken arsa payını, inşaat aşamasında yükleniciye devretmesi, yüklenicinin de bunu üçüncü kişilere temlik ederek finans sağlaması, arsa sahibinin yükleniciye kredi kullandırması demektir.

Bir tanımlama yapmak gerekirse; alacağın temliki, alacaklı ile onu devralan üçüncü şahıs arasında borçlunun rızasına ihtiyaç olmaksızın yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliğini taşıyan şekle bağlı bir akittir. Borçlar Kanununun 163. maddesi hükmüne göre temlik sözleşmesi temlik edenle temlik alan arasında yazılı olarak yapılabilir. Ne var ki, alacağın temlikinde aranan yazılı şekil temlik sözleşmesinin resmi şekilde yapılmasına engel değildir. Nitekim uygulamada yükleniciden şahsi hakkını temlik alan üçüncü kişilerin temlik sözleşmesini adi yazılı satış sözleşmesi veya noterde düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi olarak yaptıkları görülmektedir.

Arsa sahibi ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yükleniciden, sözleşmede ona bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü temlik alan üçüncü kişinin arsa sahibini (borçluyu) ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. Gerçekten, Borçlar Kanununun 167. maddesi gereğince; “Borçlu, temlike vakıf olduğu zaman; temlik edene karşı haiz olduğu defileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir.” Buna göre temliki öğrenen borçlu, temlik olmasaydı önceki alacaklıya karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan üçüncü kişiye) karşı da ileri sürebilir. Temlikin konusu, yüklenicinin arsa payı karşılığı arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden hak kazanmadığını üçüncü kişiye temlik etmesi arsa sahibi bakımından önemsizdir. Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı öncelikli edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye temlik etmişse, üçüncü kişi Borçlar Kanununun 81.maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Bu genel bilgilerden sonra somut olaya gelince;

Yüklenici davalı .... Ltd. Şti. ile dava dışı arsa maliki ... arasında düzenlenen 22.05.2007 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldıktan sonra arsa maliki 11.06.2009 tarihinde çekişmeli taşınmazdaki 11/20 payını tapudan davalı yükleniciye devretmiş ise de; yukarıda açıklandığı üzere arsa sahibinin eserin tesliminde vermesi gereken arsa payını inşaat aşamasında yükleniciye devretmesi, arsa sahibinin yükleniciye kredi kullandırması demek olduğundan avans niteliğindedir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan arsa malikinin bu sözleşmeden kaynaklanan def’ilerinin savunma yoluyla ileri sürebilmesi için davada davalı olarak yer alması zorunludur.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan arsa malikinin usulünce davaya dahil edilmesini sağlamak ve yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda taraf delillerini değerlendirmek ve hasıl olacak sonuca göre bir karar vermek olmalıdır.

Açıklanan bu yönler nazara alınmadan eksik taraf teşkili ile davanın esası hakkında karar verilmesi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan arsa malikinin usulünce davaya dahil edilmesini sağlamak ve yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda taraf delillerini değerlendirmek ve hasıl olacak sonuca göre bir karar vermek olmalıdır.

Açıklanan bu yönler nazara alınmadan eksik taraf teşkili ile davanın esası hakkında karar verilmesi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz itirazlarının yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 750.00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 05.10.2010 tarihinde oy birliği ile karar verildi.