muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/20022, Karar No: 2024/4616, Tarih: 11.03.2024

**9. Hukuk Dairesi         2023/20022 E.  ,  2024/4616 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1926 E., 2023/1837 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 58. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/352 E., 2023/271 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 19.11.2013 tarihinde alt işveren nezdinde elektronik teknikeri olarak çalışmaya başlayıp teknik personel olarak çalışmaya devam ettiğini, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (696 sayılı KHK) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (375 sayılı KHK) ile eklenen geçici 23 üncü madde gereği sürekli işçi kadrosuna atandığını ve atandıktan sonra da işveren tarafından teknik personel olarak çalıştırıldığını, Kurum tarafından 09.05.2022 tarihinde temizlik işlerinde çalıştırılmak üzere görevlendirildiğini, bu görevlendirmenin davacının çalışma koşullarının ağırlaştırılması niteliğinde olduğunu ve işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesinin (d) bendine aykırı olduğunu ileri sürerek dava konusu temizlik işinin (vasıfsız iş) yapılmasına dair görevlendirmenin iptali ile toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesinin (d) bendi kapsamında vasıflı bir işte görevlendirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının Kurumun açtığı ihaleleri üstlenen firmalar nezdinde çalıştığından taraflarına husumet yöneltilemeyeceğini, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacının tüm taleplerin reddi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının sürekli işçi kadrosuna geçtikten sonra bir yıldan uzun süreli olarak Destek Hizmetlerinde elektronik aletler, televizyon ve telefon santralleri bakım onarım ünvanları ile vasıflı olarak çalıştığından temizlik personeli olarak istihdamının toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; 696 sayılı KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından çalıştırılmakta iken kamu kurum ve kuruluşlarının sürekli işçi kadroları ile geçici işçi pozisyonlarına geçirilenlerin, geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilmeleri ve yürütmekte oldukları hizmetler dışında başka hizmetlerde çalıştırılmaması gerektiğini, davacının 02.04.2018 tarihinde temizlik personeli olarak kadroya geçirildiğini, buna göre taleplerinin reddi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının kadroya geçmeden önce alt işveren ile aralarında imzalanan iş sözleşmesinde iş tanımının "temizlik" olduğu, davacının kamu işçiliği kadrosuna geçiş tarihi ve öncesi itibarıyla Sosyal Güvenlik Kurumu işe giriş belgelerine göre meslek kodu ve adının "9112.13-Temizlik görevlisi" olduğu, davacı ile sürekli işçi kadrosuna geçiş aşamasında imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinde; 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde kapsamında "istihdam edilen işçilerde işin konusunu sürekli işçi kadrosuna geçişine temel teşkil eden ihale sözleşmesi kapsamında yapılan iş ve işlemler oluşturur" şeklinde düzenlemenin yer aldığı, davacının sürekli işçi kadrosuna geçmeden önce hizmet alım sözleşmesinin eki olan idari şartnameye göre temizlik işçisi olarak çalıştırıldığı, bilirkişi raporunda ve karar gerekçesinde "Afyonkarahisar Devlet Hastanesi ana bina ve ek binaların 36 aylık malzeme dahil genel destek hizmetleri alımı işi" ihalesi kapsamında kadroya geçişinin sağlandığı belirtilmiş ise de, sözleşmenin içeriğinden işin temizlik hizmeti alımına ait olduğu ve davacının bu kapsamda kamuya geçirildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davacının sürekli işçi kadrosuna geçişine temel teşkil eden ihale sözleşmesinin genel destek hizmetleri işine ilişkin olduğunu, temizlik işlerinde çalıştırılmak üzere görevlendirilmesinin davacının çalışma koşullarının ağırlaştırılması niteliğinde olduğunu ve işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesinin (d) bendine aykırı olduğunu, aynı zamanda 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 5 inci maddesinde düzenlenen işverenin eşit davranma borcuna da aykırı olduğunu, karar gerekçesinde belirtilen 375 sayılı KHK'nın 23 üncü maddesinin olaya uygulanmasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (Anayasa) 10 uncu maddesine aykırılık oluşturduğunu, davacının meslek kodunun fiilen yaptığı işe göre düzenlenmemesinin yine Anayasa'nın 49 uncu maddesinde düzenlenen çalışma hakkının ihlali olduğunu ve olayda işçi lehine yorum ilkesine aykırı davranıldığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; kadroya geçiş sonrasında bir yıldan fazla süreyle vasıflı işte çalıştırıldığını iddia eden işçinin, işveren tarafından bağıtlanan toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesinden yararlanıp yararlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi, 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK' ya eklenen geçici 23 madde.

3. Dairemizin 17.10.2022 tarihli ve 2022/9178 Esas, 2022/12405 Karar sayılı kararı.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19286, Karar No: 2015/14020, Tarih: 07.09.2015

**7. Hukuk Dairesi         2014/19286 E.  ,  2015/14020 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Adana 6. İş Mahkemesi

Tarihi : 23/07/2014

Numarası : 2013/498-2014/625

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Davacı vekili, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haklı bir sebebe dayanmaksızın feshedildiğini beyanla bazı işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içerisinde davacı ve davalı tarafça sunulmuş bir kısım puantaj kayıtları mevcuttur. Davacı, davalı işveren tarafından sunulan puantaj kayıtlarının toplu olarak imzalatıldığını, saat kısımlarının sonradan işveren tarafından doldurulduğunu iddia etmiş olup söz konusu kayıtların matbu ve sonradan doldurulmuş olduğu, belge içerikleri ve tanık beyanları ile sabittir.

Somut olayda yerel mahkemece, davalı tarafça sunulan puantaj kayıtlarına değer verilerek bu kayıtların aksinin yazılı delil ile ispatlanamadığı gerekçesi ile fazla mesai ve hafta tatili taleplerinin reddine karar verilmesi isabetsizdir. Davacı tarafça sunulan puantaj kayıtlarına değer verilerek, kayıt olan dönemler için kayıtlara göre, kayıt olmayan dönemler için tanık beyanlarına göre davacının fazla mesai ve hafta tatili alacağı olup olmadığı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile taleplerin reddine karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 07/09/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1760, Karar No: 2023/5997, Tarih: 09.10.2023

**1. Ceza Dairesi         2023/1760 E.  ,  2023/5997 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2019/9 E., 2022/380 K.

SUÇ : Nitelikli Kasten Öldürme

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle gereği düşünüldü;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Tokat Ağır Ceza Mahkemesinin 30.01.2015 tarihli ve 2002/276 Esas, 2015/28 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında maktul ... Doğan'a yönelik nitelikli kasten öldürme suçundan; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi delaletiyle 39 uncu maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddenin birinci fıkrası, 53 üncü maddesi gereğince 12 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. Tokat Ağır Ceza Mahkemesi kararının Cumhuriyet Savcısı ve sanık müdafii tarafından temyizi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 13.12.2017 tarihli ve 2017/1916 Esas, 2017/5104 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'u 37 nci maddesi delaletiyle hüküm kurulması gerektiğinden bahisle bozulmasına karar verilmiştir.

3. Tokat 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 10.10.2022 tarihli, 2019/9 Esas, 2022/380 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında nitelikli kasten öldürme suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 37 nci maddesi delaletiyle 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesi uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri, segbis yoluyla savunma alınmasına, sanığın diğer sanık ...'ye yardım etmediğine, aleyhe tanık beyanlarının çelişkili olduğuna, delil değerlendirmesine, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri, segbis yoluyla savunma alınmasına, sanığın diğer sanık ...'ye yardım etmediğine, aleyhe tanık beyanlarının çelişkili olduğuna, delil değerlendirmesine, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Maktul ...’nin sınır komşusu olan inceleme dışı sanık ...’ye ait tarladaki ağaçların kendi tarlasına uzanan dallarını kesmesi ve ikamet ettikleri köyde satılan bir tarlaya ikisinin de müşteri olması ve söz konusu tarlanın maktul tarafından alınması nedeniyle aralarında husumet bulunduğu, olay tarihinden bir gün önce kardeş olan sanıklar ..., ... ve Yücel'in bir araya gelerek maktul ...’yi öldürme konusunda anlaştıkları, olay günü sabahı sanık ...’un maktul ... ile eşi olan katılan ... ve oğulları olan diğer maktul ....’in çalıştıkları tarlaya gittiği ve sohbet etme bahanesiyle akşam eve dönüş saatlerini öğrendiği, aynı gün akşam saatlerinde ise bu kez sanık ...’in maktuller ve katılan ...'nin yanına giderek sohbet ettiği ve birlikte evlerine dönmek üzere yola çıktıkları, sanık ...’nin de dönüş yolunda pusu kurarak daha öncesinde sanık ...’den aldığı av tüfeği ile beklemeye başladığı, maktuller ve katılan ...'nin sanık ...’nin bulunduğu yere geldiklerinde sanık ...’nin gizlendiği yerden ortaya çıkarak maktul ...’ye “Ceviz ağaçlarını neden kestin” diye bağırarak ateş ettiği, ateş sonucu maktul ...’nin vurulması üzerine bu kez maktul ...... ve dışarıdan bakıldığında hamile olduğu anlaşılmayan katılan ...’ye ateş ederek yaraladığı, sanığın tüfeğindeki fişeklerin bitmesinden faydalanan katılan ...'nin oğlu ... ile yaralı vaziyette çalılıkların arkasına saklandığı,

sanığın tekrar tüfeğine fişek doldurarak saklanmış vaziyette olan katılan ve maktulü bularak tekrar ateş ederek maktul ...’i öldürdüğü ve katılan ...’yi hayatını tehlikeye sokmayacak, çocuğunun düşmesine yol açacak ve 90 gün mutat iştigaline engel olacak şekilde yaraladığı, sanık ...’in bu olaylar olurken sanık ...’nin yanında bulunduğu şeklinde olayın gerçekleştiği kabul edilerek sanığın nitelikli kasten öldürme suçundan cezalandırılması yönünde uygulama yapıldığı anlaşılmıştır.

2. Mahkemece, Hukukî Süreç başlığı altında (2) numaralı paragrafta bilgilerine yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verilerek gereğinin yerine getirildiği tespit edilmiştir.

IV. GEREKÇE

Sanık müdafiinin Segbis yoluyla savunma alınmasına yönelen temyiz itirazı yönünden:

Ceza yargılamasının temel ilkelerinden biri "doğrudan doğruyalık- vasıtasızlıktır." Bu nedenle CMK'nin 193/1. maddesinde "sanık olmaksızın yargılama olmaz" genel kuralına, istisnalarına ise aynı Kanun'un 193/2, 194/2, 195, 196, 200/1 ve 204. maddelerinde yer verilmiştir. Sanık, kendisinin de kabulüne bağlı olarak istinabe suretiyle sorguya çekilebilir. Görüntülü ve sesli iletişim tekniği kullanılarak sorgu yapma imkanı yine CMK'nin 196/4. maddesine göre mümkün kılınmıştır.

Ceza yargılamasının temel ilkelerinden biri "doğrudan doğruyalık- vasıtasızlıktır." Bu nedenle CMK'nin 193/1. maddesinde "sanık olmaksızın yargılama olmaz" genel kuralına, istisnalarına ise aynı Kanun'un 193/2, 194/2, 195, 196, 200/1 ve 204. maddelerinde yer verilmiştir. Sanık, kendisinin de kabulüne bağlı olarak istinabe suretiyle sorguya çekilebilir. Görüntülü ve sesli iletişim tekniği kullanılarak sorgu yapma imkanı yine CMK'nin 196/4. maddesine göre mümkün kılınmıştır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/1. maddesi cezai bir suç ile itham edilen herkesin, kendini savunma, iddia tanıklarını sorguya çekme veya çektirme, duruşmada kullanılan dili anlamadığı veya konuşamadığı takdirde bir tercüman yardımından para ödenmeksizin yararlanması haklarını güvence altına almıştır. Buna bağlı olarak kovuşturma aşamasında;

Genel kural sanığın duruşmada hazır bulundurulmasıdır. Bu hak ciddi nedenlere dayalı ve gerekçeli olarak mahkeme kararı ile sınırlandırılabilir.

Tüm bu açıklamalar karşısında; sanık ...'in Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 13.12.2017 tarihli ve 2017/1916 Esas, 2017/5104 Karar sayılı bozma kararını müteakip yakalandığında SEGBİS yoluyla savunmalarının alınmasının ardından sanık müdafiince 05.10.2022 tarihinde havale edilerek dosyasına konulan aynı tarihli dilekçesi ile sanığın bizzat mahkemede hazır edilmesini talep ederek SEGBİS yoluyla savunma ve son sözünün sorulmasına itiraz ettiği halde, karar duruşmasında hazır bulundurulmaksızın yazılı şekilde SEGBİS sistemi ile duruşmaya katılımı sağlanarak mahkumiyet hükmü kurulması suretiyle, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (Ludi/İsviçre, B. No: 12433/86, 15/06/1992 P. 49/50; Artico/İtalya, B. No: 6694/74, 13/5/1980 P. 33........../İtalya, B. No: 56581/00, 1/3/2006 P. 81) kararlarında da belirtildiği üzere savunma hakları kısıtlanarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin "Adil yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesine, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nin 193. maddesine muhalefet edilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Tokat 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 10.10.2022 tarihli, 2019/9 Esas, 2022/380 Karar sayılı kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, sair yönleri incelenmeyen hükmün sanığın duruşmada bizzat hazır edilmemesi yönünden tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle 1412 sayılı Kanun’un 321 ... maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Hükmolunan ceza miktarı ve tutuklulukta geçen süre dikkate alınarak sanık müdafiinin tahliye taleplerinin REDDİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/26925, Karar No: 2015/16042, Tarih: 05.05.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/26925 E.  ,  2015/16042 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA: Davacı, kıdem tazminatı, fazla mesai ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili müvekkilinin fazla mesai ücretinin ödenmemesi ve psikolojik yıpratılması sebebiyle noter ihtarnamesi ile haklı olarak feshetmiş olduğunu, beyan ederek dava dilekçesinde kalem kalem belirtilen kıdem tazminatı, fazla mesai ve bayram tatili ücreti alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, alacakların zamanaşımına uğramış olduğunu, davacı tarafından ileri sürülen fesih sebebinin gerçeği yansıtmadığını, fazla çalışmanın olmayıp haftalık çalışma saatinin kırkbeş saati aşmadığını, bayram ücretlerinin ise ödenmiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekillince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

Kıdem tazminatına esas alınacak olan ücretin tespitinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinde sözü edilen asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler göz önünde tutulur. Buna göre ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, kira, aydınlatma, servis yardımı, yemek yardımı ve benzeri ödemeler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır. İşçiye sağlanan özel sağlık sigortası yardımı ya da hayat sigortası prim ödemeleri de para ile ölçülebilen menfaatler kavramına dahil olup tazminata esas ücrete eklenmelidir. Satış rakamları ya da başkaca verilere göre hesaplanan prim değişkenlik gösterse de, kıdem tazminatı hesabında genişletilmiş ücret kavramı içinde değerlendirilmelidir.

Somut olayda davacı tarafından yemek yardımı olduğu iddia ve talep olunmamasına rağmen bilirkişice emsal dosyalarda hüküm altına alındığından bahisle yemek yardımına ilişkin miktarın kıdem tazminatına esas ücretin belirlenmesinde dikkate alınması hatalıdır.

3-Davacı işçinin istek konusu süre içinde fazla çalışma ücreti isteklerinin kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda davacı tarafından yemek yardımı olduğu iddia ve talep olunmamasına rağmen bilirkişice emsal dosyalarda hüküm altına alındığından bahisle yemek yardımına ilişkin miktarın kıdem tazminatına esas ücretin belirlenmesinde dikkate alınması hatalıdır.

3-Davacı işçinin istek konusu süre içinde fazla çalışma ücreti isteklerinin kabulüne karar verilmiştir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtayca son yıllarda indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 12.11.2009 tarihli, 2009/ 15176 esas, 2009/ 31514 karar; Yargıtay, 9. Hukuk Dairesi 18.07.2008 tarihli 2007/ 25857 esas, 2008/ 20636 karar). Ancak, fazla çalışmanın taktiri delil niteliğindeki tanık anlatımları yerine, yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Somut olayda, mahkemece fazla çalışmanın yazılı belge ile ispatlandığından bahisle takdiri indirim uygulanmamıştır. Yanlızca birkaç güne ait çalışma saatlerini gösterir elektronik posta çıktısı şeklindeki belgenin tüm dönem fazla çalışma yapıldığının ispatına yeterli yazılı belge kabul edilmesi hatalıdır. Söz konusu belgeler tanık beyanlarıyla birlikte değerlendirilerek sonuca varıldığı mahkeme gerekçesinden anlaşılmaktadır. Yukarıda belirtilen ilke çerçevesinde uygun oranda takdiri indirim yapılması gerekirken, yazılı gerekçe ile indirim yapılmaması hatalıdır.

Aynı zamanda, fazla çalışma hesaplamasında yıllık izin kullanılan dönemlerinin dışlanmaması hatalıdır.

Sonuç :

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 05.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.