muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1419, Karar No: 2017/1954, Tarih: 23.02.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/1419 E.  ,  2017/1954 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak-tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacılar vekili dilekçesinde, davalı kiracının kusuru ile kiralanan konutta ve alt dairede su basması nedeniyle hasar oluştuğunu, iki aylık kira bedeli ve elektrik-su-jeotermal faturalarının ödenmediğini belirterek 6.612 TL hasar bedelinin tahsilini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkili kiracının kusurlu olmadığını, tesisastın eski olduğunu,kira ve fatura borçlarının bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, ödenmeyen kira ve fatura bedelleri 1.312 TL yönünden talebin kabulüne, hasar yönünden kiracının kusurlu olmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1- 5219 ve 5236 sayılı yasalar ile HUMK. nun 427.maddesinde öngörülen kesinlik sınırı 01.01.2011 tarihinden itibaren 1.540 TL. ye çıkarılmıştır. Hüküm, karar tarihi itibariyle kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi 01.06.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kurulu uyarınca Yargıtay'ca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir.Açıklanan nedenlerle davalının temyiz isteminin REDDİNE

Davacının temyiz itirazlarının incelenmesinde;

2-) Taraflar arasındaki 01.06.2011 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesin gereğince kiracı olan davalının oturduğu davaya konu kiralananda ve alt dairede 26.08.2014 tarihinde su basması ile zarar oluştuğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

6098 Sayılı T.B.K.’nun 316. (B.K.’nun 256) maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı tam bir özenle kullanmak ve aynı kanunun 334. (B.K.’nun266.) maddesi gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiraya verene teslim etmekle yükümlüdür. Ancak kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu olmayıp münhasıran kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasardan sorumludur.

6098 Sayılı T.B.K.’nun 316. (B.K.’nun 256) maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı tam bir özenle kullanmak ve aynı kanunun 334. (B.K.’nun266.) maddesi gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiraya verene teslim etmekle yükümlüdür. Ancak kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu olmayıp münhasıran kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasardan sorumludur.

Mahkemece yargılama aşamasında yapılan keşif sonucu inşaat mühendisi, makine mühendisi ve hukukçu bilirkişi heyetinden alınan raporda kiralanan daire ve alt dairede toplam 2.680 TL hasar oluştuğu, su basmasından kaynaklı hasardan davacı kiraya verenin tesisatın eski bakımsız olması nedeniyle %30 oranında kusurlu olduğu, davalı kiracının uzun süre evden ayrıldığı halde gerekli önlemleri almayarak %70 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir. Mahkemece kiracının hasarı öngöremeyeceği, kiraya verenin tamamen kusurlu olduğundan bahisle hasar bedeli yönünden talebin reddine karar verilmiş ise de, bilirkişi heyeti tarafından belirlenen kusur oranları dikkate alınarak hasar bedeline hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hasara ilişkin talebinin reedine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz isteminin miktardan REDDİNE, ikinci bentte açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün 2. bentte açıklanan nedenlerle davacı taraf yararına HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 23.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2093, Karar No: 2019/4535, Tarih: 02.04.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/2093 E.  ,  2019/4535 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

Hükümler kurulmadan önce 05/08/2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7035 sayılı Kanunu'nun 21. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nun 291. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen ve bölge adliye mahkemelerinin kararlarına karşı yedi gün olarak öngörülen temyiz süresinin on beş gün olarak değiştirildiği; ancak bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20/07/2016 tarihinden önce verilen ve Yargıtaydan geçen dosyalar hakkında 5320 sayılı Yasa'nın 8. maddesi uyarınca hüküm kesinleşinceye kadar 1412 sayılı CMUK'nun 305 ila 326. maddelerinin uygulanması gerektiği ve 1412 sayılı CMUK'nun 310. maddesi uyarınca da temyiz süresinin bir hafta olduğu gözetilmeden suça sürüklenen çocuk müdafiine tefhim edilen kararlarda temyiz süresinin 15 gün olduğu belirtilmek suretiyle yanıltıcı ifade kullanılmış olması, kanun yoluna ilişkin süreler konusunda 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda farklı düzenlemelere yer verilmesi, 7035 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra temyiz süresi konusunda tereddütler oluşması ve ilk derece mahkemelerince yanıltıcı ifadeler kullanılmasının, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13/10/2015 gün, 2015/11-120 Esas ve 2015/313 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, avukatlar da dahil olmak üzere başvurucuların kanun yolunda yanılmalarına sebep olduğu gibi, Anayasa Mahkemesinin 09/06/2016 tarihli (Başvuru Numarası: 2014/4987) ve 22/09/2016 tarihli (Başvuru Numarası: 2014/1382) kararlarına göre de bu durumun adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemeye erişim hakkının ihlali niteliğinde bulunması nedenleriyle, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin süresinde olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

I-Suça sürüklenen çocuk hakkında, mağdur ...'e yönelik hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Suça sürüklenen çocuğun, iş yerindeki depoda bulunan mağdur ...'e ait çantanın içerisinde bulunan cüzdanı alarak depodan dışarı çıktığı ve cüzdanın içerisinde bulunan 10,00 TL'yi alarak cüzdanı iş yerinin bahçesine attığı olayda; suça sürüklenen çocuğun kastını özgülediği malın sadece cüzdanın içerisindeki 10,00 TL olmadığı; kastının cüzdan ve cüzdanın içindeki tüm eşyayı çalmaya yönelik olması suça sürüklenen çocuk hakkında TCK'nun 145/1. maddesinin uygulanmamasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, tebliğnamede hükmün bozulması istemini içeren (1) numaralı düşünceye iştirak edilmemiştir.

Suça sürüklenen çocuk hakkında, mağdur ...'e yönelik hırsızlık suçundan hüküm kurulurken 5237 sayılı TCK'nun 168/2. maddesinin, aynı Kanun'un 31/2. maddesinden önce uygulanması suretiyle TCK'nun 61/5. maddesine aykırı davranılması, sonuca etkili olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

Dosya kapsamına göre diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Önceki hüküm suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyiz edilmiş olduğundan, suça sürüklenen çocuğun lehine olan bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama giderinin suça sürüklenen çocuğa yükletilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hüküm fıkrasından yargılama giderlerine ilişkin kısmın çıkartılıp yerine "Bozma öncesinde yapılan 36,00 TL yargılama giderinin suça sürüklenen çocuktan alınarak Devlet Hazinesine irat kaydına, suça sürüklenen çocuğun lehine olan bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama giderlerinin ise Devlet Hazinesi üzerinde bırakılmasına" cümleleri eklenmek suretiyle, eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

II-Suça sürüklenen çocuk hakkında, katılan ... 'e yönelik hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Dosya kapsamına göre diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Katılan ...'in bir çok eşyasının suça sürüklenen çocuk tarafından çalındığı, bu eşyadan biri olan cep telefonunun, suça sürüklenen çocuğun yakınları tarafından katılana iade edildiğinin anlaşılması karşısında; katılandan, kısmi iade nedeniyle suça sürüklenen çocuk hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına rızasının bulunup bulunmadığı sorulup sonucuna göre suça sürüklenen çocuğun hukuki durumun tayini gerekirken eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Önceki hüküm suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyiz edilmiş olduğundan, suça sürüklenen çocuğun lehine olan bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama giderlerinin suça sürüklenen çocuğa yükletilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 02/04/2019 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4031, Karar No: 2022/13481, Tarih: 28.06.2022

**11. Ceza Dairesi         2022/4031 E.  ,  2022/13481 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

HÜKÜM : Beraat

Sanık hakkında “2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura kullanma” suçlarından açılan kamu davalarında; suça konu faturaların KDV indiriminde kullanılması nedeniyle, kullanılan en son tarihli faturalara göre, suç tarihlerinin sırasıyla 25.01.2010, 25.02.2010 olduğu gözetilerek yapılan incelemede:

Sanığa yüklenen “2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarının Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE 28.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10391, Karar No: 2018/4012, Tarih: 27.03.2018

**17. Ceza Dairesi         2016/10391 E.  ,  2018/4012 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından hüküm kurulurken sonuç cezanın 2 yıl yerine 1 yıl 12 ay olarak belirlenmesi aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

I-Suça sürüklenen çocuuk ... hakkında konut dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre, suça sürüklenen çocuk ...'nın temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usûl ve kanuna uygun bulunan hükmün, tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

II-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde usûl ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri de yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-03.07.2009 tarihinde, saat 22.30 sıralarında yatak odasından sesler geldiğini duyan müştekinin ikametine giren şahsılardan birinin hızlıca giriş kapısından kaçtığını, bir diğerinin ise kendisi tarafından yakalandığını ancak bıçak çekmesi sebebiyle onun da kaçtığını, ikametini kontrol ettiğinde çalınan bir şey olmadığını beyan ettiği ifadesinde, eylemin teşebbüs aşamasında kaldığı anlaşılmasına rağmen, 5237 sayılı TCK'nın 35. maddesine göre suça sürüklenen çocuğun cezasından indirim yapılmaması,

2-Kabule göre de;

İddianame ile suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı TCK'nın 145/1, 35 maddelerinin uygulanması istemiyle kamu davası açıldığı halde, 5237 sayılı TCK'nın 35 ve 145/1. maddelerinin uygulanmaması ihtimaline binaen 5271 sayılı CMK’nın 226. maddesi gereğince ek savunma hakkı verilmeden hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ...'nın temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle, tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 27.03.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8283, Karar No: 2012/12776, Tarih: 28.06.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/8283 E.  ,  2012/12776 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanmak

HÜKÜM :Mahkumiyet

1-...İnş. Oto. Kırt. Tem. Turz. Taah. San. Tic. Ltd Şti ortağı ve yetkili müdürü olan sanık ...’ın 2004 takvim yılında bir önceki şirket müdürü ... ile birlikte sahte fatura düzenlediğinin iddia olunması; sanığın şirketin ortağı ve yetkili müdürü olmakla birlikte fiilen şirket işleri ile ilgilenmediğini savunması, şirket hakkında inceleme başlatılmasına neden olan ihbarda Şemsi adlı kişinin sahte fatura düzenlediğinin belirtilmesi, vergi tekniği raporunda ihbarla ilgili yapılan araştırmada ihbarda belirtilen kişinin şirkete ait işyeri kiralayan ... olduğunun tespit edildiğinin belirtilmesi, dosyanın incelenmesinde ...’ın sanığın eşi olup hem sanığın hem de sanığın hisselerini devrettiği kendisinden sonraki şirket müdürü ...’nın vekili olduğunun anlaşılması, ... ve ...’nın aşamalarda şirketin asıl sahibinin ... olduklarını beyan etmeleri, suça konu ... Gıda Turizm İnşaat Tem. Bes. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti adına düzenlenen faturaların onaylı örneklerinin dosya arasında bulunmaması karşısında: gerçeğin ve suç tarihinin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından vergi dairesinden suça konu faturaların düzenlenme tarihlerinin sorulması ve onaylı örneklerinin araştırılıp gönderilmesinin istenilmesi, ... ve faturaları kullanan şirket yetkililerinin tanık olarak dinlenilmesi, şirketin banka hesapları, oda ve vergi dairesi kayıtları incelenerek ve belirlenecek diğer objektif yöntemlerle sanığın vekâletname vermekle birlikte fiilen şirket işlerini yürütüp yürütmediğinin araştırılması toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirilerek sonucuna göre sanığın hukuku durumunun takdir ve tayini gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

2-Sanık müdafiinin mazeret dilekçesi hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmeden yokluğunda yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması suretiyle sanığın savunma hakkının kısıtlanması,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 28.06.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10435, Karar No: 2013/12764, Tarih: 24.09.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/10435 E.  ,  2013/12764 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili, davalının maliki bulunduğu araç ile dava dışı sürücünün, dava dışı yaya ...'un ölümüne neden olunacak şekilde haksız fiilde bulunulduğu, kaza yapan aracın sigortasız olduğunun tespit edildiğini, ölen Mesture Sarıkoç ile ilgili olarak toplam 19.188,11 TL'nin güvence hesabından Kocatepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne ödeme yapıldığını, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu,araç maliki davalı hakkında Şuhut İcra Müdürlüğünün 2011/163 takip sayılı dosyası ile ilamsız takip yaptıklarını, davalının takibe karşı itiraz ettiğini, itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, %40 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin aracını kazadan bir hafta kadar önce sürücü ...'ın işletmecisi olduğu, özlem Oto tamirhanesine bıraktığını, müvekkilinden habersiz sürücü ...'ın araçla kaza yaptığını, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve ceza dosyasındaki kazaya sebep olan sürücü ve yaya atfedilen kusur raporuna göre, davanın kısmen kabulü ile 7.195,56-TL'lik miktar açısından itirazın iptaline,takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2013/10435

2013/12764

Dava, trafik kazasında yaralanan dava dışı şahsa ... tarafından ödenen tedavi giderlerinin rücuan tahsili istemine ilişkindir.

818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca hukuk mahkemesi ceza mahkemesince belirlenen kusur oranları ile bağlı değildir. Ancak ceza yargılaması sonucunda belirlenen maddi olgu hukuk mahkemesi için de bağlayıcıdır. Somut uyuşmazlıkta, mahkemece kusur konusunda inceleme yapılmamış, ceza mahkemesindeki kusur raporu benimsenerek hüküm kurulmuştur. Ancak ceza mahkemesince, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olması karşısında ceza mahkemesindeki deliller de değerlendirilmek sureti ile kusur konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ :Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 24/09/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/44373, Karar No: 2010/5253, Tarih: 01.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2008/44373 E.  ,  2010/5253 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı işveren, iş sözleşmesinin işletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan geçerli nedenlerle feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verildiği halde, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar, yönetim hakkı kapsamında alabilir. Geniş anlamda, işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda, bu kapsamda işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin aldığı her türlü kararlar, işletmesel karardır. İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte, yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. İş sözleşmesinin iş, işyeri veya işletme gereklerine dayalı olarak feshi, işletmesel kararın sonucu olarak gerçekleşmekte, fesih işlemi de işletmesel karar çerçevesinde değişen durumlara karşı işverene tepkisini oluşturmaktadır. Bu kararlar işletme ve işyeri içinden kaynaklanan nedenlerden dolayı alınabileceği gibi, işyeri dışından kaynaklanan nedenlerden dolayı da alınabilir.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda, kararın yararlı ya da amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz; kısaca işletmesel kararlar yerindelik deneti¬mine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.