muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3846, Karar No: 2024/9903, Tarih: 16.12.2024

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilçe tarım verilerine göre değerlendirme yapılması gerekirken masrafların brüt gelirin 1/3’ü oranında alınmasının yerinde olmadığını, objektif değer artış oranının %50 alınmasının hatalı olduğunu, arta kalan alana değer azalışı verilmesinin yerinde olmadığını, idare lehine vekâlet ücreti hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince arta kalan alan yönünden yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, arta kalan alandan enerji nakil hattı geçmediği halde geçmiş gibi 93,55 TL üzerinden hesaplama yapılmasının yerinde olmadığını, arta kalan alan yönünden %15 değer düşüklüğü oranının düşük olduğunu, ilk karar ile belirlenen fark bedel davalıya hemen ödenmediğinden faizin bitiş tarihi olarak paranın çekildiği tarih olan 26.02.2021 tarihinin belirlenmesi gerektiğini, belirlenen metrekare birim değerinin düşük olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların her bir yüzölçümü dikkate alınarak kamulaştırma bedelleri sulu arazi vasfına uygun gelir metoduna göre belirlendiği, aynı kamulaştırma işlemi sonucu seri olarak geçen dosyalarla uyumlu olarak m² birim bedelinin tespit edildiğini, kamulaştırma harici kalan yerlerden (tefrik sonrası) 113 ada, 38 ve 39 parsel için bilirkişilerce değer düşüklüğü hesaplamışsa da fen bilirkişisi raporunda da bahsedildiğinden mahkememizce bu taşınmazların 2021/428 Esas sayılı dosyada (Dairemiz 2023/749 Esas) kamulaştırma davaları olduğu tespit edilip bu kısımlar için değer düşüklüğü bedelinin kamulaştırma bedelinden çıkartıldığı, bu yüzden ikinci kez verilen depo kararının yerinde olduğu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak davacı idare lehine vekâlet ücreti hükmedilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ettiğini, ayrıca çam ağaçları bedelinin ziraat mühendisi bilirkişisi tarafından hesaplanması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ettiğini, ayrıca çam ağaçları bedelinin ziraat mühendisi bilirkişisi tarafından hesaplanması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 ve 12 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden değer biçilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Mahkemece ilk karar ile tespit edilen 697.804,21 TL fark bedelin 26.02.2021 tarihinde davalıya ödendiği anlaşıldığından iş bu fark bedele 26.02.2021 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı idare vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının birinci maddesinin (c) bendinin ikinci paragrafında yer alan "ilk karar tarihi olan 10.10.2019" ibaresinin hükümden çıkartılması, yerine "davalıya ödenen 26.02.2021" bendinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/667, Karar No: 2022/33, Tarih: 20.01.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2019/667 E.  ,  2022/33 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Gaziantep 4. İş Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar davalı .... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı .... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan .... (... A.Ş.)’nin asıl işveren, diğer davalı... İnşaat ve Elektrik Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. (... Ltd. Şti.)’nin alt işveren olduğunu, müvekkilinin 19.10.2010 tarihinden itibaren kablo tv işinde teknisyen unvanıyla davalılardan... Ltd. Şti.’de sigortası gösterilmek suretiyle diğer davalı asıl işveren ... A.Ş.’de fiilen çalıştığını, müvekkilinin ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışmalarının karşılığı ücretlerin ödenmediğini, ayda iki pazar günü 10.00-22.00 saatleri arasında çalıştığını ancak çalışılan her pazar günü için sadece günlük sabit 45TL fark ücret verildiğini, bu hâliyle müvekkilinin hafta tatili ücreti alacağının eksik ödendiğini, müvekkilinin haftanın dört günü 08.00-18.30; iki günü ise 08.00-22.00 saatleri arasında çalıştığını, 08.00-22.00 saatleri arasında çalıştığı zaman günde 20TL ödendiğini, başkaca ödeme yapılmadığını, ayrıca 2013 yılı Temmuz, Ağustos ve Eylül ayı ücretleri ile asgari geçim indirimi alacağının da eksik ödendiğini ileri sürerek ücret, asgari geçim indirimi, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

Davalı Cevabı:

5. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin analog servis, sayısal servis, internet servis abone sayıları ve şebeke kapasitesi ile ortalama olarak aylık iş miktarlarına göre belirlenen ana bölgeler ve alt bölgelerdeki kablo hizmetlerinin abone tesis, nakil, iptal, arıza onarım, hasar, deplase, proje bakım, işletme, tahsilat ve pazarlama işlerinin ilgili sözleşme eklerinde belirtilen şartnamede düzenlenen şartlara uygun olarak yapılması işlerini bölgeler ve alt bölgelere ayırarak firmalar eliyle yaptırdığını, anılan hizmetleri temin edecek firmaların ihale sonucunda belirlendiğini ve ihale süreci tamamlandıktan sonra ihaleyi kazanan firmaya bölgeler bazında yapılan sözleşmeler ile işlerin verildiğini, bu kapsamda 12. ana bölgede hizmetlerin yapılması işinin davalı... Ltd. Şti.’ye verildiğini, davacının da davalı... Ltd. Şti.’nin sözleşme ile yapmayı taahhüt ettiği işlerin ifası için temin ettiği işçilerden olduğunu, davacı müvekkili şirketin işçisi olmadığından taraf sıfatı bulunmadığını, müvekkili şirket ile davalı... Ltd. Şti. arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi de olmadığını, müvekkili şirketin ihale makamı konumunda olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

6. Davalı... Ltd. Şti.; davaya cevap vermemiştir.

Mahkemenin Birinci Kararı:

7. Gaziantep 4. İş Mahkemesinin 17.02.2016 tarihli ve 2013/759 E., 2016/85 K. sayılı kararı ile; davalılar arasında 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesine uygun şekilde asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğundan işçilik alacaklarından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, bilirkişinin 25.01.2016 havale tarihli ek raporuna göre davacının ücret ve asgari geçim indirimi alacaklarının mevcut olduğu ancak fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri bakımından ise herhangi bir alacağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Özel Dairenin Birinci Bozma Kararı:

8. Gaziantep 4. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalı ... A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Özel Dairenin Birinci Bozma Kararı:

8. Gaziantep 4. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalı ... A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

9. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 27.02.2018 tarihli ve 2017/24841 E., 2018/5117 K. sayılı kararı ile; 1. bendinde tarafların sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, 2. bendinde “Somut uyuşmazlıkta Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ibraz edilen bir kısım 2012-2013 yıllarına ait ücret bordrolarının imzalı olduğu, bordrolarda fazla mesai ücreti tahakkuklarının yer aldığı ve davacının tahakkuk edilen fazla mesai ücretinin üzerinde fazla çalışma yaptığını yazılı delil ile ispat etmesi gerektiği belirtilerek, tahakkuk bulunan aylar fazla mesai alacağında dışlanmıştır. Ancak söz konusu bordroların incelenmesinde dava dosyası içerisindeki tüm ücret bordrolarında yer alan tüm çalışanlar yönünden, hemen hemen aynı tutarlarda ve cüz'i fazla mesai tutarlarının tahakkuk ettirildiği ve takip eden aylarda da bu tutarların çoğunlukla ya aynı ya da çok az değişken miktarlarda olduğu, davacının yapmış olduğu işin özelliği, Dairemiz temyiz incelemesinden onanarak geçen 2017/9339 esas sayılı emsal dosyadaki günlük üç saat fazla mesai yapıldığının kabulü gözetildiğinde fazla mesai ücreti alacağının her ay maktu ve sembolik olarak bordrolarda gösterildiği anlaşıldığından, tahakkuk bulunan ayların fazla mesai ücreti hesabından mahsubu gerekirken dışlanması doğru değildir. Mahkemece yapılacak iş bilirkişiden ek rapor alınarak ücret bordrolarında fazla mesai tahakkuku bulunan ayların mahsup edildikten sonra” fazla çalışma ücretinin hüküm altına alınmasının gerektiği, 3. bendinde hükme esas alınan bilirkişi raporunda bir kısım imzalı ücret bordrolarında genel tatil ücreti tahakkuku bulunduğu gerekçesiyle bu aylar için genel tatil alacağının hesaplanmadığı, ancak ücret bordrolarında yapılan bu ödemenin çalışılmadan ödenmesi gereken genel tatil ücreti olduğu, bu nedenle davacı genel tatil günlerinde çalıştığını ispat ettiğinden hesaplama yapılmayan aylardaki genel tatil günleri için de ilave bir yevmiye üzerinden genel tatil alacağının hesaplanmasının gerektiği, 4. bendinde hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının 2013 yılı Temmuz ayı ücreti ile asgari geçim indirimi alacağının ödenmediği kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de dava konusu aya ait bordronun imzalı olduğu ve imzaya karşı davacının bir itirazının bulunmadığı, buna göre mahkemece ücret alacağı ve asgari geçim indirimi hesabında imzalı bordroların değerlendirilmemesinin de isabetsiz olduğu gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Mahkemenin İkinci Kararı:

Mahkemenin İkinci Kararı:

10. Gaziantep 4. İş Mahkemesinin 30.11.2018 tarihli ve 2018/149 E., 2018/820 K. sayılı kararı ile, bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda, ücret, asgari geçim indirimi, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile fazla çalışma ücreti yönünden bozma sonrasında alınan 02.11.2018 (01.11.2018) havale tarihli hesap raporundaki miktarların dikkate alındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Özel Dairenin İkinci Bozma Kararı:

11. Gaziantep 4. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

12. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 28.03.2019 tarihli ve 2019/2858 E., 2019/7083 K. sayılı kararı ile; 1. bendinde tarafların (davalının) sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, “…2-Taraflar arasında fazla mesai ücreti alacağının hesabı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda, Mahkemece bozma ilamı öncesinde hükme esas alınan ek raporda davacının günde 3 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek fazla çalışma alacağına ilişkin ödeme bulunan aylar dışlandıktan sonra 3.659,91 TL fazla çalışma alacağı hesaplanmış ve dava dilekçesinde davacının haftanın 2 günü yaptığı fazla çalışmalar için günlük 40,00 TL (20TL) ödeme yapıldığı yönündeki beyanına göre hesaplamaya esas 144 hafta için 5.760,00 TL ödendiği kabulü ile davacının fazla çalışma alacağının bulunmadığı belirtilmiştir. Mahkemece de davacının fazla çalışma alacağı bulunmadığı kabul edilerek talebin reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili ile davalılardan ... Uydu Haberleşme Kablo Tv ve İşletme A. Ş. Vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 27/02/2018 tarihli ilamıyla tahakkuk bulunan ayların fazla mesai ücreti hesabından mahsubu gerekirken dışlanmasının doğru olmadığı, bilirkişiden ek rapor alınarak ücret bordrolarında yer alan fazla mesai tahakkukları aylar mahsup edildikten sonra fazla mesai ücretinin hüküm altına alınması gerekçesiyle karar bozulmuştur. Bozma ilamı sonrasında alınan bilirkişi raporunda fazla çalışma alacağı günlük 3 saatten hesaplanmış bordrolarda yer alan fazla çalışma tahakkukları mahsup edilmiş ve alacağın miktarı belirlenmiş Mahkemece de bu miktar hüküm altına alınmıştır. Mahkemece bozma ilamı doğrultusunda fazla çalışma alacağının günlük 3 saatten hesaplanması ve ödenen miktarların mahsup edilmesi isabetli ise de davacının dava dilekçesinde haftanın 2 günü yaptığı fazla çalışmalar için günlük 40.00 TL (20TL) ödeme yapıldığı yönündeki beyanının dikkate alınmaması hatalı olmuş ve yeniden bozmayı gerektirmiştir...” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

Direnme Kararı:

13. Gaziantep 4. İş Mahkemesinin 08.07.2019 tarihli ve 2019/164 E., 2019/431 K. sayılı kararı ile; fazla çalışma ücreti alacağına ilişkin bozma sebebinin ilk bozma kararında bozma gerekçesi yapılmadığı ve bu itibarla bozmanın sınırlarının çizildiği, ilk bozma kararında emsal olarak gösterilen 2017/9339 E. sayılı dosyadaki rapor hazırlayan bilirkişinin bu dosyada da rapor düzenleyen bilirkişi olduğu ve ilk bozma kararı sonrasında hükme esas alınan bilirkişi raporunun emsal dosyadaki rapor ile aynı şekilde ve aynı ilkeler doğrultusunda hazırlandığı, ayrıca bu davayla birlikte görülen seri davalardan olan 2018/148 E. sayılı dosyasının bilirkişi raporunun da aynı şekilde ve aynı ilkeler uyarınca hazırlandığı ve kararın Dairenin 15.05.2019 tarihli ve 2019/3723 E., 2019/10751 K. sayılı kararıyla onandığı, açıklanan nedenlerle fazla çalışma ücreti alacağına ilişkin bozmanın maddi hataya dayalı olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

14. Direnme kararı yasal süresi içinde davalı ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

15. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davacının dava dilekçesinde haftanın 2 günü 08.00-22.00 saatleri arasında yaptığı fazla çalışmalar için günlük 20TL ödeme yapıldığı yönündeki beyanı karşısında, fazla çalışma ücreti alacağının hesaplanmasında bu miktarın mahsup edilmesinin gerekli olup olmadığı, birinci bozma kararında bu hususun bozma sebebi yapılmaması nedeniyle ikinci bozma kararının maddi hataya dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

16. Öncelikle uyuşmazlık konusu ile ilgili yasal düzenlemelere kısaca değinilmesinde yarar bulunmaktadır.

17. 4857 sayılı İş Kanunu'nun (İş Kanunu) “Çalışma süresi” başlığını taşıyan 63. maddesine göre;

“Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/7 md.; Değişik cümle: 4/4/2015-6645/36 md.) Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir.

Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir. (Ek cümle: 6/5/2016-6715/3 md.) Turizm sektöründe dört aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz; denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile altı aya kadar artırılabilir.

Çalışma sürelerinin yukarıdaki esaslar çerçevesinde uygulama şekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir”.

Çalışma sürelerinin yukarıdaki esaslar çerçevesinde uygulama şekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir”.

18. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. ve devamı maddelerinde çalışma süresi düzenlenmiş olmakla birlikte “çalışma süresi”nin tanımı yapılmamıştır. Ancak 63. maddenin son fıkrası uyarınca 06.04.2004 tarihli ve 25425 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer alan, “Çalışma süresi, işçinin çalıştırıldığı işte geçirdiği süredir. İş Kanununun 66 ncı maddesinin birinci fıkrasında yazılı süreler de çalışma süresinden sayılır. Aynı Kanunun 68 inci maddesi uyarınca verilen ara dinlenmeleri ise, çalışma süresinden sayılmaz.” şeklindeki düzenleme ile çalışma süresinden ne anlaşılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

19. O hâlde işçinin çalıştırıldığı işte geçirdiği “fiili çalışma süresi” ile Kanun’un 66. maddesi uyarınca çalıştırıldığı işte fiilen geçmemiş olsa bile çalışılmış gibi sayılan hâller de “farazi çalışma süresi” olarak çalışma süresine dâhil edilmelidir.

20. Yine 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesi haftalık çalışma süresinin 45 saat olduğunu hükme bağlamıştır.

21. Fazla çalışma ise İş Kanunu’nun 41. ilâ 43. maddelerinde düzenlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesinin 1. fıkrasına göre, “Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü  madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz”.

22. Bu durumda denkleştirmenin uygulandığı hâller hariç, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılarak normal saat ücretinin yüzde elli yükseltilmesi sureti ile belirlenecek saat ücreti esas alınıp hesaplanarak işçiye ödenmesi gerekir.

23. 4857 sayılı İş Kanunu’nda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

24. Bu noktada fazla çalışmanın ispatına ilişkin açıklama yapmakta yarar bulunmaktadır.

25. Gerek mülga 1475 sayılı İş Kanunu, gerekse hâlen yürürlükte bulunan 4857 sayılı İş Kanunu’nda fazla çalışmanın ispatı ile ilgili olarak özel bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle fazla çalışmanın ispatı genel hükümlere tabidir.

26. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür”.

27. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “İspat yükü” başlığını taşıyan 190. maddesinde de;