muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/103, Karar No: 2020/1315, Tarih: 19.02.2020

**2. Hukuk Dairesi         2020/103 E.  ,  2020/1315 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı erkek tarafından açılan boşanma davasında yapılan yargılaması sonucu verilen hüküm; davalı kadın tarafından temyiz edilmiş, Dairemizin 11/09/2018 tarih, 2016/21849 esas, 2018/8933 karar sayılı ilamı ile "Davalı kadın, 10.12.2014 tarihli cevap dilekçesinde tanık deliline dayanmış tanık isim ve adreslerini de bildirmiştir. Davacı kadının bildirdiği tanıklardan ikisi dinlenilmiş, tanık ... dinlenilmemiştir. Davacı, bu tanığın dinlenmesinden açıkça vazgeçmediğine ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 241. maddesindeki koşullar da gerçekleşmediğine göre, davalı tanığının usulüne uygun şekilde dinlenilmesi ve gerçekleşecek sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şeklide hüküm kurulması," gerekçesi ile karar bozulmuş, bozma sonrası mahkemece bozmaya uyulmasına karar verilmiştir.

Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinde "Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerin her birinin boşanma davası açabileceği" hükme bağlanmıştır. Bu hükmü, tamamen kusurlu eşin de dava açabileceği, yararına boşanma hükmü elde edebileceği biçiminde yorumlamak ve değerlendirmek doğru olmadığı gibi boşanmayı isteyebilmek için tamamen kusursuz ya da az kusurlu olmaya da gerek yoktur. Daha fazla kusurlu bulunan tarafın dahi dava hakkı bulunmakla beraber, boşanmaya karar verilebilmesi için davalının az da olsa kusurunun varlığı ve bunun belirlenmesi kaçınılmazdır. Az kusurlu eş boşanmaya karşı çıkarsa bu halin tespiti dahi tek başına boşanma kararı verilebilmesi için yeterli olamaz. Az kusurlu eşin karşı çıkması hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olmalı, eş ve çocuklar için korunmaya değer bir yararın kalmadığı anlaşılmalıdır (TMK m. 166/2).

Somut olaya gelince; mahkemece kadına kusur olarak yüklenen " çok asabi ve sinirli olduğu, ev işlerini ihmal ettiği, baskıcı bir yapıya sahip olduğu," vakıasına yönelik tanık beyanlarının soyut, duyuma dayalı, Türk Medeni Kanunu’nun 166/1. maddesinde yer alan temelinden sarsılma durumunu kabule elverişli olmayan beyanlar olduğu anlaşılmaktadır. İspat edilemeyen vakıalar taraflara kusur olarak yüklenemez. Diğer yandan ilk derece mahkemesince davacı erkeğe "2 yıl önce evi terkederek Kayseri'ye yerleştiği, çocukla ilgilenmediği, internette zaman geçirdiği" kusur olarak yüklenilmiş ve erkek tarafından temyiz talebinde bulunmayarak kendisine yüklenilen kusurları kesinleşmiştir.

Mevcut olaylara göre evlilik birliğinin, devamı eşlerden beklenmeyecek derecede, temelinden sarsıldığı kuşkusuzdur. Ne var ki, bu sonuca ulaşılması tamamen davacı erkeğin tutum ve davranışlarından kaynaklanmış olup davalı kadına atfı mümkün hiçbir kusur gerçekleşmemiştir. Bu durumda açıklanan nedenlerle davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 19.02.2020 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2019/10453, Karar No: 2019/12019, Tarih: 08.10.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/10453 E.  ,  2019/12019 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvuruların süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

Suça sürüklenen çocuk hakkında, açıklanması geri bırakılan hükümlerin açıklanmasına esas alınan mahkumiyetin 5237 sayılı TCK’nin 141. maddesinde tanımlanan hırsızlık suçuna ilişkin olması ve hükümden sonra 02/12/2016 tarihinde 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 253. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine eklenen alt bendler arasında yer alan ve 5237 sayılı TCK'nin 141/1. maddesinde tanımı yapılan hırsızlık suçunun da uzlaşma kapsamına alınması karşısında; Konya 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/2 Esas ve 2013/187 Karar sayılı ilamı yönünden uyarlama yargılaması yapılıp yapılmadığı araştırılarak, uzlaştırma işleminin olumlu sonuçlanmış olması durumunda, suça sürüklenen çocuğun denetim süresinde işlediği başkaca kasıtlı suçlardan mahkum olup olmadığı da tespit edildikten sonra hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından hükümlerin açıklanıp açıklanmayacağının değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... ve müdafiinin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 08/10/2019 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13525, Karar No: 2012/478, Tarih: 11.01.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/13525 E.  ,  2012/478 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Suça konu taşınmazın kadastro tespiti sırasında Demre ilçesi, Beymelek Beldesinde 244 ada 166 parsel numarası ile tarla vasfında hazine adına tapuya tescil edilmesi, dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre suça konu taşınmazın kıyı ve sahil şeridinde bulunmaması nedeniyle mevcut kanıtları değerlendirip gerektirici nedenleri açıklanmak suretiyle TCK.nun 154/1. maddesinde yazılı suçun unsurlarının gerçekleş- memesi nedeniyle verilen beraat kararında bir isabetsizlik görülmediğinden katılan veki- linin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün (ONANMASINA), 11.01.2012 gününde oy- birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2937, Karar No: 2024/12715, Tarih: 25.10.2024

**3. Ceza Dairesi         2024/2937 E.  ,  2024/12715 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI :2022/832 E., 2022/1709 K.

SUÇ :Silahlı terör örgütüne üye olma

HÜKÜMLER :İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ :Onama

İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286 ncı maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanık ... müdafinin duruşmalı inceleme talebinin, yasal şartları oluşmadığından 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A.Ankara 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.09.2022 tarihli ve 2022/2 Esas, 2022/180 sayılı kararı ile sanık hakkında

Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 314 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 5 inci maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Kanun’un 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları, 58 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası ve 63 üncü maddesi uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, cezanın mükerrirlere özgü ceza rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba karar verilmiştir.

B.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin 28.11.2022 tarihli ve 2022/832 esas, 2022/1709 sayılı kararı ile sanık hakkında

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık ... Müdafiinin Temyiz İstemi

B.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin 28.11.2022 tarihli ve 2022/832 esas, 2022/1709 sayılı kararı ile sanık hakkında

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık ... Müdafiinin Temyiz İstemi

Müvekkilinin ByLock kullanmadığına, istihbari delil olduğuna, HIS-CGNAT verilerinin çelişkili olduğuna, CGNAT kayıtları itibariyle; ByLock programını kullandığı iddia edilen pek çok saat, dakika ve saniye itibariyle, HTS kayıtlarında aynı anda telefon görüşmeleri görüldüğüne, oysaki, telefon konuşması başladığında, internet erişimi kesildiğinden aynı anda internet bağlantısı ve telefon görüşmesinin teknik olarak olanaklı olmadığına, tespit ve değerlendirme tutanağı ile CGNAT verilerinin bulunması ve bu verilerin birbirini doğrulaması zorunluluğu gerçekleşmediğine, ByLock'un uygulama mağazasından indirilebildiğine, MİT'in söz konusu belgeyi hukuka aykırı yöntemlerle elde ettiğine, Bank Asya hesap hareketlerinin rutin olduğuna, yasal bankada yapılan işlemlerin örgüt üyeliği açısından delil olamayacağına, yasal dernek ve sendika üyeliğinin suç teşkil etmeyeceğine, örgüt üyeliği suçunun unsurlarının oluşmadığına ve sair hususlara ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

"...Mahkememizin istinaf bozma ilamı sonrası 2022/2 esas sayılı dava dosyamızdaki suç delillerinin ve eylemlerinin sanığın gözaltına alındığı 22.01.2019 tarihinden önceki bir döneme ait olduğu, Ankara 21. Ağır Ceza Mahkemesindeki davaya konu yargılamanın ise 2019 yılı Aralık ayı ve sonrasına ait FETÖ/PDY terör örgütü ile örgüt üyelerinin Ankara ve diğer illerdeki yeniden yapılanması kapsamında kalan eylemlerinin iddianameye konu edildiği dosyaların incelemesinden anlaşılmakla birlikte istinaf bozma ilamı öncesi yapılan yargılama ve gerekçeli karar içeriği ile mevcut deliller bir arada dikkate alındığında;

Sanığın, Ankara Yüksek İhtisas hastanesinde teknisyen kadrosunda çalışmakta iken soruşturma konusu örgütle ilişkisi nedeniyle 672 KHK ile kamu görevinden ihraç edildiği, adı geçen sanığın FETÖ/PDY kapsamında irtibatı ve iltisakı olduğundan bahisle kapatılan Ankara Çalışanları Eğitim ve Kültür Derneği ve Ufuk Sağlık Sen üyeliğinin bulunduğu,

Sanığın, Ankara Yüksek İhtisas hastanesinde teknisyen kadrosunda çalışmakta iken soruşturma konusu örgütle ilişkisi nedeniyle 672 KHK ile kamu görevinden ihraç edildiği, adı geçen sanığın FETÖ/PDY kapsamında irtibatı ve iltisakı olduğundan bahisle kapatılan Ankara Çalışanları Eğitim ve Kültür Derneği ve Ufuk Sağlık Sen üyeliğinin bulunduğu,

FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün hiyerarşik yapısı içerisine giren, Bylock adlı kriptolu haberleşme programını cep telefonuna yükleyerek değişik zamanlarda örgütsel eylemlilik içerisinde çok kere kullanan kişinin bizzat terör örgütü üyesi olarak kabul edilmesi gerektiği, zira açıklandığı üzere sanık ya da sanıkların ByLock adlı programı yüklenilmesi ve kullanılmasının örgüt üyeliğini tek başına ispatlamaya yeterli kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Nitekim bir kısım terör örgütü üyelerinin kendi aralarındaki ByLock yazışmalarına bakıldığında; Örneğin; ... İD nolu örgüt üyelerine gönderilen ByLock mailinde "abiler ByLock size h.e not göndermek için değil aynı zamanda hizmet de iletişimin devamı için kurulmuştur. Bu yüzden sık sık açılmalı, mesajlara bakılmalı" şeklindeki yazışma içeriğinden bu haberleşme programının örgüt talimatlarının aktarılması amacı kurulduğunun ve bu amaçla kullanıldığının açık ispatı olduğu, bahsi geçen mailde "h.e" bahsebilen kişi "hoca efendi" olarak tabir ettikleri terör örgütü elebaşısı Fetullah Gülen, "hizmet" olarak sözettikleri yapının ise silahlı terör örgütü FETÖ/PDY olduğu anlaşılmış olup,

ByLock iletişim sistemi, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensuplarının kullanmaları amacıyla oluşturulan ve münhasıran bu suç örgütünün bir kısım mensupları tarafından kullanılan bir ağ olması nedeniyle; örgüt talimatı ile bu ağa dahil olunduğunun ve gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla kullanıldığı anlaşılmıştır.

Sanığın FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü üyelerinin kendi aralarında iletişim amaçlı kullandıkları ByLock programını 0537 350 38 29 nolu telefon hattı üzerinden 13.11.2015 tarihinde kullanmaya başladığı, ByLock aboneliğinin ID numarasının 454497 kullanıcı adının sinnuri ve şifresinin muh571632! adı sinan, message selam olduğu, oluşturduğu bu profile ByLock programı kullanıcılarına eklendiği gibi kendi profiline de başka kullanıcıları eklediği, bağlı kişi ve mail listesini oluşturduğu, ByLock programını mesajlaşarak, mailleşerek ve arama yaparak kullandığı, söz konusu hattın takılı olduğu cihaz üzerinden ByLock programına ait IP numarasına çok sayıda erişim yaptığının internet trafik kayıtlarından tespit edildiği, aynı şekilde sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütü liderinin örgütün finansal kaynağı olan Bank Asya da hesabının bulunduğu 2013 Aralık ayında 826,89 TL para bulunur iken 2014 Mart ayında 2140,34 parasının olduğu örgüt liderinin talimatından sonra Bank Asya hesabında artış bulunduğunun tespit edildiği,

Sanığın örgütün şifreli haberleşme programı ByLock'u yükleyip kullanması ve örgütün finansal kaynağı Bank Asya da hesabının olup, Fetö/pdy terör örgütü liderinin talimatından sonra banka hesabında artış tespit edilmesi, KHK ile kapatılan Ankara Çalışanları Eğitim ve Kültür Derneğinin başkanı olması ve yine KHK ile kapatılan Ufuk Sağlık Sen üyeliğinin bulunması suretiyle silahlı terör örgütünün nihai amacından haberdar olduğu, kuruluş amaçlarını, faaliyetlerini benimsediği ve iradi olarak örgüt hiyerarşisi içerisine girdiği bu şekilde örgütün yapısına dahil olduğu, örgütle organik bağ kurup faaliyetlerine katılarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk oluşturan eylemleri bulunduğunun dosyadaki tüm bilgi ve belgelere göre tespit edildiğinden, sanığın inkara dayanan savunmasına mevcut deliller ve dosya kapsamına göre itibar edilmemiştir...."

Tespitlerine yer verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tespitlerine yer verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

1.Sanık hakkında temyize konu dava dosyası incelendiğinde; 29.01.2019 tarihli iddianame ile silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonunda Ankara 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.11.2019 tarih ve 2019/77 esas, 2019/346 sayılı kararıyla silahlı terör örgütü üyeliği suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın sanık müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin 25.11.2021 tarih ve 2020/81 esas, 2021/1656 sayılı kararıyla, sanık hakkında 07.09.2021 tarihli iddianame ile silahlı terör örgütü kurma veya yönetme suçundan açılan kamu davasının Ankara 21. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/291 esasına kayıtlı olarak derdest olması nedeniyle her iki dosyanın birleştirilmesi hususunun değerlendirilmesi için mezkur ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği, bozma üzerine Ankara 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/2 Esasına kayıtlı dosyasında birleştirme hususunun Ankara 21. Ağır Ceza Mahkemesine sorulduğu, bahse konu mahkemenin yargılamanın geldiği aşama itibariyle birleştirme hususuna muvafakat vermediği, akabinde sanığın hem temyiz konusu olan bu dosyadan hem de Ankara 21. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/291 esasına kayıtlı dava dosyasından silahlı terör örgütü üyeliği suçundan ayrı ayrı cezalandırılmasına karar verildiği, gerek Ankara 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/2 Esas sayılı dava dosyasına konu 29.01.2019 tarihli iddianame, gerekse Ankara 21. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/291 Esas sayılı dava dosyasına konu 07.09.2021 tarihli iddianame incelendiğinde, her iki iddianameye konu eylemlerin farklı tarih aralıklarını kapsadığı görülmüşse de, delil durumu itibariyle eylemlerinin kül halinde tek bir silahlı terör örgütü üyeliği suçunu oluşturduğu gözetilerek mezkur dava dosyalarının birleştirilmesi suretiyle tek bir silahlı terör örgütü üyeliğinden ceza verilmesi gerekirken ayrı ayrı iki tane silahlı terör örgütü üyeliği suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi,

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık müdafiinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin 28.11.2022 tarihli ve 2022/832 Esas, 2022/1709 sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanun'un 8 inci maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesi uyarınca Ankara 14. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin ise bilgi için Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,25.10.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/51212, Karar No: 2013/7380, Tarih: 04.03.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/51212 E.  ,  2013/7380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, fazla çalışma ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2. İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir.

Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir.

Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır.

İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir.

Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saat ve daha fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez.

Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez.

Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır.

Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün 2007/35281 E, 2008/30985 K.).

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda; davacı işçinin günlük ancak 7.5 saat çalışılabilecek işte çalışmasına rağmen, günde 8.5 saat çalıştırıldığı uyuşmazlık konusu değildir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda TİS 27/son gereğince; dinlenme süreleri iş süresinden sayılacağından davacının günde bir saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmiş, mahkemece de bu rapora itibar edilmiştir.

İşyerinde yürürlükte olan TİS'lerin 27. maddesinde yemek ve dinlenme sürelerinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıkça belirtildikten sonra ancak normal mesaiyi takiben fazla çalışma yapılacaksa mesaiye başlamadan önce 15'er dakikalık dinlenmek için paydos verilir ve bu süreler çalışılmış gibi sayılır hükmüne yer verilmiştir.

Davacının çalışması işverence yaptırılmış bir fazla çalışma olmadığına göre; fiili çalışmanın ara dinlenme indirilmeden hesaplanması hatalıdır. Davacının yarım saat ara dinlenme kullandığı anlaşılmakla sadece kalan yarım saatin fazla çalışma olarak hesaplanması gerekir.

3-TİS'e göre davacıya %80 zamlı ücret ödenmesi gerektiği uyuşmazlık konusu değildir. Ancak dosyada davalı işverenin davacının ismi de yazılı listelere göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Merkez Müdürlüğü (İŞGÜM) ölçümlerine göre çalışılan işyerinin niteliği nedeniyle % 10 zamlı ücret ödediğine dair yazılar ve bir bordro bulunmaktadır. Dava konusu döneme ait tüm bordrolar getirtilerek davalının aynı nedenle ödediği zamlı saat ücretinin indirilerek sadece farkına karar verilmesi gerekirken bu husus araştırılmadan eksik inceleme ile sonuca gidilmesi yerinde değildir

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 04.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.