muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/8475, Karar No: 2010/2783, Tarih: 15.03.2010

Davacı, iş makinesinin davalı ... başkanlığına sözlü kira akti ile kiralandığını ve bu kira akdine göre davalı belediyede çalıştığını iddia etmiş, davalı ... ise taraflar arasında kira sözleşmesi bulunmadığını davacı şirketin temsilcisinin izni ile hatıra ve dostluğa binaen çalıştığını belirterek kiracılık ilişkisine karşı çıkmıştır. Bu durumda kira ilişkisinin varlığını ve koşullarının davacı tarafından kanıtlanması zorunludur. Davacının bildirdiği delilleri arasındaki teslim belgesinde kiracı belediyenin imzası olmadığı gibi fatura da kiracılık ilişkisinin ispatı için yeterli değildir. Bu nedenle davacı ibraz ettiği delilleri ile kiracılık ilişkisini kanıtlayamamıştır. Ancak davacı dava dilekçesinde "her türlü yasal delile" de dayanmış olup bunun içinde yemin delilinin de bulunduğunun kabulü ile davacının iddiasının kanıtlanması yönünden davalıya yemin teklif etme hakkı bulunduğunun hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre şimdilik davacının temyiz nedenlerinin incelenmesine gerek olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 15.3.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13891, Karar No: 2013/1504, Tarih: 11.02.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/13891 E.  ,  2013/1504 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyada tapu maliki olarak gözüken ...'a mahkeme kararı ve davacı tarafın temyiz dilekçesinin tebliği, aynı konutta daimi birlikte ikamet eden ...'e yapılmış olup, ilgilinin veraset ilamının incelenmesinde ...'ın 11/03/2008 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla, ilgiliye yapılan tebligattaki çelişkinin giderilmesi, usulüne uygun olmaması halinde yeniden gerekçeli kararın ve temyiz dilekçesinin tebliğ edilip, temyiz ve cevap sürelerinin beklenmesinden,

2-Bilirkişi kurulu raporunda münavebeye alınan domatesin 2009 yılı itibarıyla sulu şartlarda dekar başına ortalama verim, kilogram başına ortalama toptan satış fiyatı ve dekar başına üretim giderlerini (masrafları oluşturan kalemler ayrı ayrı yazılmak suretiyle) gösterir veri cetvellerinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden,

Getirtilip dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/9646, Karar No: 2018/22578, Tarih: 06.12.2018

**9. Hukuk Dairesi         2018/9646 E.  ,  2018/22578 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle; davacının davalı işveren nezdinde 1992 yılı Ocak ayından 28/02/2013 tarihine kadar aralıksız olarak çalıştığını, iş akdini İş Kanunu'nun 24/2-e hükmüne istinaden davacının feshettiğini, davacının iş yerlerinde 1992-2005 yılları arasında inşaat işlerinde ve 2005 yılından itibaren de inşaatı biten ...'daki malikanesinde bahçe, posta ve bahçıvanlık hizmetleri, bekçilik gibi alanlarda istihdam edildiğini, 2009 yılı 9. ayında son maaşını aldığını ve kendisine yaklaşık 40 aydır maaş ödemesinin yapılmadığını, davacının bunun üzerine davalı işverene Kartal 11. Noterliği'nin 18/02/2013 tarih ve 3318 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile "ücretinin ödenmesi ve aksi halde İş Kanunu'nun 24/2-e hükmü uyarınca derhal fesih hakkını kullanarak iş sözleşmesini haklı sebeple feshedeceği" hususunu ihtar ettiğini, davalının buna karşı bir miktar daha süre talep ettiğini ancak hiç bir ödeme yapmadığını, davacıya asgari ücretin netine % 50 fazla eklenerek ve asgari geçim indirimi ilavesi yapılarak maaşının ödendiğini, her yıl bu artışın yapıldığını, müvekkiline en son 2009 yılı itibariyle 850 TL maaş ödendiğini, şuan ise sözleşmeye göre ödenmesi gereken ücretin 1.300-1.400 TL düzeyinde olduğunu, çalışma saatlerinin esnek olduğunu, işin başlanıp bitirilmesi ile orantılı olarak ve günlük yevmiyeler şeklinde çalışıldığını, müvekkilinin yıllık izinlerinin eksik kullandırıldığını iddia ederek; kıdem tazminatı, genel tatil ücreti ve ödenmeyen ücret alacaklarının faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Uluslararası İnş. İth. San. A.Ş. vekili özetle; maddi sıkıntı içinde olmalarından dolayı davacının 2010 yılı ve devamı ücretlerine mahsuben çeşitli tarihlerde 7.691 TL ödeme yapıldığını, davacının 01/03/1996 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını ve aynı işverene bağlı çeşitli iş yerlerinde çalıştığını, Büyük Ada'daki inşaat işinin bitmesinden sonra davacının güvenilir kişi olması ve ailesinin kalabalık olmasından dolayı SGK emekli ve gerekli sağlık yardımından faydalanması için çalışmasına müsade edildiğini, şirketin fınansal sorunlarının olmasından dolayı 2009 yılından itibaren ücretlerde artış yapılamadığını, davacının çalıştığı süre zarfında kıdem tazminatı tahakkuku yapıldığını, davacının milli bayram ve fazla çalışmasının olmadığını, davacının zaten günde 2,5-3 saat gibi bir bahçe sulama işinin olduğunu, buna rağmen mutedil kişi olmasından dolayı çalışmasına rıza gösterildiğini, davacının yıllık izin alacağının bulunmadığını, ücret alacağının ise 23.607,83 - 7.691,73 = 15.916,61 TL olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili özetle; davacının gruba bağlı çeşitli firmalarda 01/06/1990 - 18/03/2013 tarihleri arasında çalıştığını ve 30 günlük ücretsiz izin kullandığı dikkate alınarak tahakkuk ettirilen alacaklarının davacının Garanti Bankasındaki hesabına yatırıldığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut uyuşmazlıkta; davacı dava dilekçesinde 16.770,00 TL kıdem tazminatı, 43.070,00 TL ücret alacağı ve 160,00 TL genel tatil ücreti talebiyle toplam 60.000,00 TL için dava açmıştır. Daha sonra ıslah dilekçesi ile kıdem tazminatını 24.831,65 TL’ye, genel tatil ücretini 712,51 TL’ye çıkarmış, ücret alacağını ise 21.587,94 TL’ye düşürmüş ve ıslahen istenen toplam miktar 47.132,10 TL olup, bu tutarın dava dilekçesindeki toplam miktardan daha az olduğu gerekçesiyle ıslah harcı yatırmamıştır.

2-Somut uyuşmazlıkta; davacı dava dilekçesinde 16.770,00 TL kıdem tazminatı, 43.070,00 TL ücret alacağı ve 160,00 TL genel tatil ücreti talebiyle toplam 60.000,00 TL için dava açmıştır. Daha sonra ıslah dilekçesi ile kıdem tazminatını 24.831,65 TL’ye, genel tatil ücretini 712,51 TL’ye çıkarmış, ücret alacağını ise 21.587,94 TL’ye düşürmüş ve ıslahen istenen toplam miktar 47.132,10 TL olup, bu tutarın dava dilekçesindeki toplam miktardan daha az olduğu gerekçesiyle ıslah harcı yatırmamıştır.

Öncelikle ücret alacağına ilişkin talebin azaltılması kısmi feragat niteliğindedir. Önceki işlemlere ait harcın sonra ki işlemlere yansıtılması mümkün değildir. Sonuç itibariyle davacı kıdem tazminatı istemini 16.770,00 TL’den 24.831,65 TL’ye, genel tatil ücretini de 160,00 TLden 712,51 TL’ye çıkarttığından 8.614,16 TL için ıslah harcı yatırması gerekirken yatırmamıştır. Bu hususa ilişkin Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu' nun 06.05.2016 tarih ve 2015/1 E. 2016/1 K. sayılı kararına göre, bozma sonrası ıslah yapılamayacağından, bozmadan sonra bu miktarın harcının tamamlanması da sonuca etki etmeyecektir. Açıklanan nedenle harcı yatırılmayan 25/01/2015 tarihli ıslah dilekçesi hükümsüzdür.

Mahkemece yapılacak iş; kıdem tazminatını dava dilekçesindeki talebi dikkate alarak, 16.770,00 TL üzerinden, genel tatil ücreti talebinide 160,00 TL üzerinden (yine aynı oranda karineye dayalı makul indirim yapılmak suretiyle) hüküm altına almak, maaş alacağı bakımından ise, önceki karar gibi 21.587,94 TL maaş alacağına hükmetmek ve kabul/red oranları miktarlarınıda buna göre belirlemektir.Açıklanan nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

3-Davada birden fazla davalı bulunduğundan, hüküm altına alınan harç, yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin, “davalılardan müştereken ve müteselsilen” tahsiline hükmedilmesi gerekirken, hangi davalı olduğu açıklanmadan “davalıdan” tahsiline denilmesi de isabetsizdir.

F)Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 06.12.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/523, Karar No: 2011/4290, Tarih: 28.11.2011

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/523 E.  ,  2011/4290 K.**

**"İçtihat Metni"**

Reşit olmayan kimseyi zorla kaçırıp alıkoyma ve ırza geçme suçlarından sanıklar ..., ... ve ...'nin yapılan yargılamaları sonunda; zorla kaçırıp alıkoyma suçunun reşit olmayan kimseyi rızasıyla kaçırıp alıkoyma suçu, ırza geçme suçunun da reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçu kabulü ile mahkûmiyetlerine dair Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 08.09.2005 gün ve 2004/134 Esas, 2005/140 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık Riza müdafii ve O Yer Cumhuriyet Savcısı tarafından istenilmiş olduğundan, dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Oluşa uygun mahkememenin kabulüne göre sanıkların eylemine uyan suçların kanun maddelerinde öngörülen cezalarının üst sınırıları itibariyle, 765 sayılı TCK.nun 102/4. maddesinde belirlenen 5 yıllık asli zamanaşımına tâbi oldukları, hükümlerin verildiği 08.09.2005 tarihiyle inceleme tarihi arasında bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından, 5237 sayılı TCK.nun 7/2 ile 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilmek suretiyle hükümlerin CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden sanıklar hakkında açılan kamu davalarının aynı Kanunun 322. ve 5271 sayılı CMK.nun 223/8. maddeleri uyarınca zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 28.11.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16746, Karar No: 2015/4883, Tarih: 23.03.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/16746 E.  ,  2015/4883 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

DAVA : Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat

HÜKÜM : Davanın reddi

Davacının tazminat talebinin reddine ilişkin hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Yapılan incelemeye, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Davacının, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen 2012/11439 soruşturma sayılı dosyası kapsamında silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan bir süre tutuklu kaldığı ve tutuklandığı bu suçtan 07.08.2012 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair ek karar verildiği, tutuklama kararı verilmeyen 5607 sayılı Kanuna muhalefet suçundan ise kamu davası açıldığı ve ceza dava dosyasının... Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/1254 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğü ve derdest olduğu dikkate alındığında; davacının tutuklanmasına konu olan silahlı terör örgütüne üye olmak suçu ile ilgili olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi nedeniyle 5271 sayılı CMK’nın 141. vd. maddelerinde aranan tazminat davası şartlarının gerçekleştiği, davacının hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi nedeniyle haksız yere tutuklu kaldığı ve bu nedenle uğradığını iddia ettiği maddi ve manevi zararla ilgili olarak bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde 5607 sayılı Kanuna muhalefet suçundan açılan ceza davasının derdest olduğundan bahisle tazminat talebinin reddine karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, davacı vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 23.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16357, Karar No: 2013/29890, Tarih: 27.11.2013

**4. Ceza Dairesi         2012/16357 E.  ,  2013/29890 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, hakaret, yaralama

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Mağdurun ifadesinde, eşi olan sanığın, olay gecesi 05:00 sıralarında tekrarlanan tartışma sırasında, kendisini darp etmeye başlayıp, ardından mutfağa giderek eline aldığı ekmek bıçağını kendisine doğru salladığını beyan etmesi karşısında, sanığın, belirtilen saatte, bıçağı mutfaktan almadan önce gerçekleştirdiği ve TCK'nın 86/2. maddesi kapsamındaki tamamlanmış yaralama suçundan cezalandırılması gerektiği gözetilmeden, yaralama suçuna silahla teşebbüs eyleminden dolayı cezalandırılmasına karar verilmesi,

2-Sanığın kovuşturma evresindeki savunmasında, eşi olan şikayetçinin, daha önce eve sık sık birlikte geldikleri ve ağabeyi olarak tanıttığı Cengiz isimli şahsın eşinin ağabeyi olmadığını ve bu şekilde kendisini aldattığını öğrendiğini, cezaevinde iken de bu şahısla sürekli görüştüğünü duyduğunu, bu nedenle olay gecesi eşine evi terk etmesini söyleyerek boşanma davası açacağını belirttiğini ve bunun üzerine şikayetçinin kendisine küfrettiğini savunması, taraflar arasında sonuçlanan boşanma davasına ilişkin karar gerekçesi ile söz konusu davada tanıkların anlatımlarının da sanığın savunmasını desteklemesi karşısında, olayın çıkış nedeni ve gelişimi üzerinde durularak, sanık hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma olanağının tartışılmaması,

Kanuna aykırı ve sanık ...'in temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnamedeki onama düşüncesinin reddiyle, HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 27/11/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1958, Karar No: 2019/3957, Tarih: 16.10.2019

**15. Hukuk Dairesi         2019/1958 E.  ,  2019/3957 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’nce verilen kararın temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkin olup ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, görevli ve yetkili Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin istinaf başvurusunun kabulüne dair verilen karar, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle HMK 355. maddedeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp bir isabetsizlik bulunmaksızın karar verilmiş olmasına, dava şartları, delillerin toplanması ve hukukun uygulanması bakımından da hükmün bozulmasını gerektirir bir neden bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı davasında Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığı sınırlarında çalışacak olan tüm toplu taşıma araçlarında (otobüs, raylı sistem vb.) Toplu Taşıma Elektronik Ücret Toplama, Akıllı Durak Sistemi, Akıllı Kart ve araç içi bilgilendirme, güzergah ve araç takip sistemleri ve araç içini ve dışını görebilen kamera sistemlerinin kurulumu işinin 10 yıl boyunca işletme işinin davalı ... tarafından düzenlenen ihale sonrasında üstlendiklerini, davalı idare tarafından sözleşmeden kaynaklı olarak aleyhlerine 1.494.423,00 TL tutarında tahakkuk ettirilip tahsil aşamasına geçildiğini belirterek davalıya gecikme cezası borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini istemiş, davalı savunmasında işin davacı tarafından sözleşmede belirtilen sürede tamamlanmadığını, cezanın sözleşmenin 26. maddesine göre belirlendiğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre davalı belediyenin gecikme cezası uygulayabileceği gün sayısı 60 gün olarak sınırlandırılmış olduğundan ve iş zamanında yapılmadığı takdirde belediye tarafından sözleşmeyi fesih yetkisi varken belediyenin sözleşmeyi feshetmediği, cezai şartın talep edilebileceği ancak cezai şart miktarının kalan eksik miktar üzerinden tahsili gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının davalı tarafa 38.605,92 TL (KDV hariç olmak üzere) gecikme cezası borçlusu olduğunun tespitine karar verilmiş, bu kararın davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından cezai şartın muhammen bedel esas alınmak suretiyle tespiti gerekirken eksik kalan iş bedeli üzerinden cezai şart hesaplanması sözleşmenin 26.6 maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılarak ve davacının davalı belediyenin 11.02.2016 tarihli 23820879-858-E.430 sayılı yazısında belirtilen 1.494.423,00 TL gecikme cezası borcunun 1.138.608,00 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Taraflar arasında Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığı sınırlarında çalışacak olan tüm toplu taşıma araçlarında (otobüs, raylı sistem vb.) Toplu Taşıma Elektronik Ücret Toplama, Akıllı Durak Sistemi, Akıllı Kart ve araç içi bilgilendirme, güzergah ve araç takip sistemleri ve araç içini ve dışını görebilen kamera sistemlerinin kurulumu işi ile ilgili olarak 21.11.2014 tarihli sözleşmenin düzenlendiği ihtilafsız olup, bu sözleşmeye göre işin 01.03.2015 tarihinde bitirilmesi kabul edilmiş, süresinde bitirilmemesi halinde ise, sözleşmenin 26. maddesine göre “yükleniciye en fazla 60 günlük (cezalı) ek süre verilmesi, gecikilen her gün için “muhammen” bedel üzerinden onbinde üç tutarında ceza uygulanacağı kabul edilmiştir. Dosya kapsamına göre işin tamamlamasının geciktiği,davacıya cezalı ek süre verilmesine rağmen işin bitirilmediği, bu nedenle davalı idare tarafından, davacı aleyhine sözleşme bedeli üzerinden günlük olarak hesaplanan 1.494.423,00 TL ceza tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda öncelikle tahakkuk ettirilen cezanın ne kadarlık süre için kesileceğinin belirlenmesi, bundan sonra miktarının tüm sözleşme bedeli üzerinden mi kalan imalât miktarı üzerinden mi hesaplanacağı konusunun belirlenmesi gerekmektedir. Sözleşmede işin bitirilmesi gereken tarih açıkça belirlenmiş olup, sürenin bitiminde iş sahibi sözleşmeyi feshetmek zorunda olmayıp yüklenicinin ediminin ifasıyla birlikte cezayı talep edebilecektir. Sözleşmede kararlaştırılan ve en fazla 60 gün olarak kararlaştırılan süre feshedilemeyen süre olup, bu süre içinde ve işin bitirilmemesi halinde teslime kadar cezanın istenmesi mümkündür. (Emsal Yargıtay HGK 1991/15-340 E 1991/467 K 09.10.1999 T karar) Bu nedenle ilk derece mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesinin sadece feshedilemeyen dönem için ceza istenebileceğine ilişkin gerekçeleri doğru olmamıştır.Sözleşmenin “Yasaklar ve Cezalar” başlıklı 26. maddesine göre, gecikme cezasının altmış gün ile sınırlı olarak uygulanabileceği, sözleşmede gecikme cezası olarak belirlenen “muhammen bedelin 0,0003 (On binde üç)'ü” olarak ceza kararlaştırılmıştır. Bu sözleşmede süre yer tesliminden itibaren başlayacak olup 90 gün olarak belirlenmiştir. Davacı yüklenici tarafından yapılması gereken iş süre bitiminde, yani 01.03.2015 tarihinde devreye alınacak olup, bilirkişi raporuna göre işin % 96,5 oranınında tamamlandığı anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 35. maddesinde, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun uygulanacağı kabul edilmiş, kanunun 4. maddesinde “Şartname : Yapılacak işlerin genel, özel, teknik ve idari esas ve usullerini gösteren belge veya belgeleri” olarak tanımlanmış, 8. maddede de “Cumhurbaşkanı : a) Tip şartnamelerin genel ve ortak esaslarını belirlemeye, b) Şartnamelere konulmak üzere 7. maddede sayılan hususlarla ilgili veya bunlar dışındaki konularda genel esaslar tespit etmeye, yetkilidir.” denilmiştir.Bu kanun kapsamında Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi düzenlenmiş, anılan şartnamenin 1. maddesinde şartnamenin idareler tarafından yaptırılan her türlü yapım ve hizmet işlerinin yürütülmesinde uygulanacak genel hükümleri tespit ettiği açıklanmıştır. Bu düzenlemeye göre ve ihalenin 2886 sayılı Yasa hükümlerine göre yapılmış olduğu da dikkate alındığında, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin sözleşmenin eki olarak kabulü gerekir. Bu Şartnamenin 44/6. maddesinde de; “Yüklenici teminat süresi veya yukarıdaki fıkrada söz konusu edilen süre sonunda, idarenin kabul edebileceği gecikmeler dışında, sözleşme ve şartname hükümlerine göre işi kesin kabule elverişli duruma getirmeyerek bir gecikmeye yol açmış ise, idare ya yükleniciye 41. maddede belirtilen şekilde ceza uygulayarak eksik ve kusurların giderilmesini bekler, ya da gecikme otuz günü geçerse ceza uygulamasına devam etmekle birlikte kusur ve eksiklikleri yüklenici hesabına kendisi giderir." hükmü bulunmaktadır. Şartname’nin 41. maddesi 6