muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/105, Karar No: 2024/4893, Tarih: 16.05.2024

**12. Hukuk Dairesi         2024/105 E.  ,  2024/4893 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

DAVACI/BORÇLU : ...

DAVALI/ALACAKLI : Türkiye İş Bankası A.Ş.

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki taraflarca istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Borçlu aleyhine başlatılan icra takibinde, Aile Mahkemesince 365 ada 11 parsel 2. Kat soldaki daire ile sınırlı olacak şekilde taşınmaza aile konutu şerhi konulmasına ve taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılmasına karar verildiğini, haline münasip taşınmazın birinci kat iki numaralı dairesinde bir oğlu, ikinci kat üç numaralı dairede kendisi, dört numaralı dairede diğer oğlunun ikamet ettiğini, geniş aile olduklarını kendisinin ve ailesinin ikamet ettiği 2, 3 ve 4 numaralı daireler üzerindeki haczin İİK’nın 82. maddesi gereğince kaldırılması talebi ile icra mahkemesine başvurduğu, İlk Derece Mahkemesince meskeniyet iddiasının kısmen kabulü ile; Nevşehir İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 365 Ada, 11 Parsel'de kayıtlı 2. Kat. 3 No'lu bağımsız bölümün İİK'nın 82/12 maddesi uyarınca davacının haline münasip evi olduğunun tespitine, bu taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılmasına, diğer taşınmazlar bakımından davanın reddine karar verildiği, kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının reddine karar verildiği görülmüştür.

İİK'nın 82. maddesinin 1. fıkrasının 12. bendi gereğince, borçlunun “haline münasip” evi haczedilemez. Bir meskenin borçlunun haline uygun olup olmadığı adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki “aile” terimi, geniş anlamda olup, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar. İcra mahkemesince, borçlunun sözü edilenlerle birlikte barınması için zorunlu olan haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tespit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarıda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı alacaklıya ödenmelidir.

Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu öğeleri içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.

Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu öğeleri içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.

Temyiz olunan karara mesnet yapılan bilirkişi raporunda; Nevşehir ili ... ilçesi 365 ada 11 parselde kayıtlı 2. kat 3 no’lu dairenin arsa ve yapı değerinin keşif tarihi itibariyle toplam 528.500 TL olduğu, dava konusu taşınmazın arsa nitelikli olması, kat mülkiyetinin kurulmaması nedeniyle 3 no’lu dairenin tek başına satılmasının mümkün olmadığı, taşınmazın arsa ve yapı değerinin keşif tarihi itibariyle toplam 4.099.650,00 TL olarak tespit edildiği, daha mütevazi bir evin ise keşif tarihi itibariyle 800.000,00 TL’ye satın alınabileceğinin belirtildiği görülmüştür.

Somut olayda meskeniyet şikayetine konu Nevşehir ili ... ilçesi 365 ada 11 parsel sayılı taşınmazda şikayetçi borçlu ...’ın malik olduğu, taşınmazda kat irtifakı/kat mülkiyeti tesis edilmediği, bu nedenle şikayetin taşınmazın tamamına ilişkin olduğu, bu hususun bilirkişi raporunda belirtilerek taşınmazın tamamının arsa ve yapı değeri itibariyle tümünün değeri ile tespit edilen hale uygun ev değeri karşılaştırılarak bir karar verilmesi gerekirken mahkemece mahcuz taşınmazda kat irtifakı/kat mülkiyeti kurulmamış olması gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme ile bağımsız bir mülkiyet hakkının konusunu oluşturmadığı halde 365 ada, 11 parsel, 3 nolu bölüm üzerindeki haczin kaldırılması şeklinde hüküm kurulması isabetsizdir.

Öte yandan, şikayete konu taşınmaz üzerine Türkiye İş Bankası lehine 06.04.2005 tarih ve 267 yevmiye numarası ile ipotek tesis edildiği, ipotek alacaklısının yazı cevabında ipotek borcunun devam ettiğinin bildirildiği, Nevşehir Aile Mahkemesi 2019/298 E. 2019/591 K. 16.07.2019 tarihli kararı ile de ipoteğin dava konusu Nevşehir İli ... İlçesi ... Mah. 365 ada, 11 parsel 2. Kat soldaki bağımsız bölüm ile sınırlı olacak şekilde kaldırılmasına, taşınmazın diğer bağımsız bölümlerine ilişkin ipoteğin kaldırılması talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.

O halde, mahkemece yukarıda yazılı ilkeler ve Aile Mahkemesince ipoteğin kaldırılması istemli davada verilen karar da incelenmek suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesisi ve Bölge Adliye Mahkemesince de istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Alacaklının temyiz itirazının kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nin istinaf talebinin esastan reddine ilişkin 02.11.2023 tarih ve 2023/1383 E. - 2023/1381 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,

SONUÇ:

Alacaklının temyiz itirazının kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nin istinaf talebinin esastan reddine ilişkin 02.11.2023 tarih ve 2023/1383 E. - 2023/1381 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,

Kayseri 3.İcra Hukuk Mahkemesi’nin 06.09.2023 tarih, 2022/303 E. - 2023/492 K. sayılı kararının BOZULMASINA, bozma nedenine göre borçlunun temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.05.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/17359, Karar No: 2023/725, Tarih: 22.02.2023

**8. Ceza Dairesi         2021/17359 E.  ,  2023/725 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2017/752 E., 2018/390 K.

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düzelterek Onama

Sanık hakkında Yargıtay bozma ilamı üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 07.05.2012 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 109 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 109 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi, uyarınca cezalandırılması istemiyle dava açılmıştır.

2. Gaziantep 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 28.02.2013 tarihli kararı ile sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinin birinci fıkrası, 109 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (f) bentleri, 43 üncü maddesi, 62 nci maddesi ve 53 üncü maddesi uyarınca 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

3. Gaziantep 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 28.02.2013 tarihli kararının sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 14. Ceza Dairesi'nin 11.10.2017 tarihli kararı ile (...Dosya içeriğine göre alkollü olan sanığın, elinde döner bıçağıyla önünü kesip nereye gittiklerini sorduğu mağdurların eve gittiklerini söylemesi üzerine onları engellemeye çalışmasının ardından kaçarak bir eve sığınan mağdurların peşinden koşup kapıya vurduğu ve ihbar üzerine gelen polis memurlarınca yakalandığı anlaşılmakla, mevcut haliyle eylemin teşebbüs aşamasında kaldığı gözetilmeden yazılı şekilde suçun tamamlandığı gerekçesiyle hüküm kurulması neticesinde fazla ceza tayini, Mahkemece kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan dolayı mahkûmiyet hükmü kurulurken 5271 sayılı CMK'nın 226/1. maddesi uyarınca ek savunma hakkı verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 109/3-a, 109/3-f. maddelerinin uygulanmasına karar verilmesi,) bozulmasına karar verilmiştir.

4. Bozma üzerine; Gaziantep 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 03.04.2018 tarihli kararı ile bozma ilamına uyarak, sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinin birinci fıkrası, 109 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (f) bentleri, 43 üncü maddesi, 35 ... maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesi ve 53 üncü maddesi uyarınca 1 yıl 20 ... hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz istemi; savunma hakkının kısıtlandığına ve lehe hükümlerin uygulanmasına, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. İncelemeye konu olay; sanığın olay akşamı akşam saatlerinde evlerine doğru yürüyen yaşı ... mağdurların önüne aniden çıkması, mağdurları bıçakla kovalaması, mağdurların Metehan'ın evine koşarak girmesi, sanığın dış kapıya ayağıyla vurması, ...'nın sanığa "polisi arayacağını" söylemesi akabinde sanığın yakındaki parka saklanması ve kolluk ekibi tarafından parktan alınarak Emniyet birimi'ne götürülmesi iddiasına ilişkindir.

2. 19.02.2012 tarihli Ön İnceleme Raporu'na göre; sanıkta ele geçen ve olayda kullanılan bıçağın 6136 sayılı Yasa kapsamına giren yasak niteliği haiz bıçak olmadığı belirlenmiştir.

3. Sanık bozma sonrası alınan savunmasında, elindeki bıçakla mağdurların önünü kestiğini, kapıya vurduğunu ikrar etmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Sanığa hükmün 03.04.2018 tarihinde Kilis L tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda SEGBİS yoluyla tefhim edildiği, ancak sanığın kararı süresi içerisinde temyiz etmediği anlaşılmakta ise de; hükmün tefhim edildiği tarihte cezaevinde bulunan sanığa 5271 sayılı Kanun'un 263 üncü maddesine göre, bulunduğu cezaevi aracılığıyla vereceği dilekçe ile kararı temyiz edebileceğinin belirtilmemesi suretiyle yanıltılması nedeniyle, sanığın öğrenme üzerine yaptığı temyiz isteminin süresinde olduğu belirlenmiştir.

2. Mahkemenin 03.04.2018 tarihli karar ile davadan el çektikten sonra, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından maddi hata düzeltilmesi talebi üzerine ... olduğu 01.08.2018 tarihli ek karar yok hükmünde olup, sanığın 03.04.2018 tarihli asıl karara yönelik temyiz talebinin incelemesi yapılmıştır.

3. Sanığın adli sicil kaydından anlaşılan, suç işleme eğilimi ve kişiliği ile tüm dava dosya kapsamındaki deliller birlikte değerlendirildiğinde; lehe hükümlerin uygulanması hususuna ilişkin Gaziantep 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 03.04.2018 tarihli kararında, hukuka aykırılık bulunmamıştır.

4. Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanığın yerinde görülmeyen diğer itirazlarının reddine, ancak;

4. Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanığın yerinde görülmeyen diğer itirazlarının reddine, ancak;

a) Tüm dosya kapsamına göre; sanığın olay akşamı akşam saatlerinde evlerine doğru yürüyen yaşı ... mağdurların önüne aniden çıkarak "nereye gidiyorsunuz gençler" dediği, mağdurların "evimize doğru gidiyoruz" şeklinde karşılık verdikleri ve sanığın sağından yürümeye çalıştıklarında sanığın da sağa geçtiği, bu defa mağdurların sanığın solundan yürümeye çalıştıklarında ise, sanığın yine aynı şekilde önlerini keserek sola geçmesi akabinde mağdurların koşarak yakındaki mağdur ...'ün evine girdikleri, sanığın bıçakla arkalarından koşup, ... kapısına ayağıyla vurduğu, Metehan'ın annesi ...'nın pencereden baktığı sırada sanığın elinde bıçakla "ne bakıyorsun lan" dediği, ...'in "polisi arayacağım" şeklinde söylemesi üzerine, sanığın kaçarak parka gittiği ve ...'in ihbarı sonucunda olay yerine intikal eden kolluk görevlilerince sanığın parkta yakalandığı anlaşılmakla; sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında cebir, tehdit kullanmak suretiyle silahla, çocuklara karşı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu oluşturduğu gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek 5237 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre mahkumiyet hükmü kurulması,

b) Sanığın kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu silahla, çocuklara karşı işlemesi karşısında, 5237 sayılı Kanun'un 3 üncü ve 61 ... maddeleri gereğince ... ceza belirlenirken, 5237 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesindeki (a) ve (f) bentlerinin, birden fazla nitelikli halin gerçekleştiği gözetilerek, ... hapis cezasının alt sınırdan uzaklaşmak suretiyle tayin edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

c) Sanığın eyleminin her iki mağdura yönelik, bir yerden başka bir yere gitmelerine zorlanmaları şeklinde gerçekleşmesi nedeni ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun mağdur sayısınca oluştuğu gözetilerek her bir mağdura karşı eyleminden dolayı mahkumiyet hükümleri kurulması gerektiği gözetilmeden, uygulama yeri olmadığı halde zincirleme suç hükümleri uygulanarak eksik ceza tayini,

Kabul ve uygulamaya göre de; sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinin birinci fıkrası, 109 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (f) bentleri, 43 üncü maddesi ve 35 ... maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tayin edilen 1 yıl 3 ay hapis cezası üzerinden 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılırken hesap hatası sonucu hapis cezasının 1 yıl 15 ... yerine, 1 yıl 20 ... olarak fazla ceza tayini, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Kabul ve uygulamaya göre de; sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinin birinci fıkrası, 109 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (f) bentleri, 43 üncü maddesi ve 35 ... maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tayin edilen 1 yıl 3 ay hapis cezası üzerinden 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılırken hesap hatası sonucu hapis cezasının 1 yıl 15 ... yerine, 1 yıl 20 ... olarak fazla ceza tayini, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (4.) fıkrasında açıklanan nedenlerle Gaziantep 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 03.04.2018 tarihli kararına yönelik sanığın temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 ... maddesi ve 326 ncı maddesinin son fıkrası gereği, Tebliğname’e aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19812, Karar No: 2015/28435, Tarih: 13.10.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/19812 E.  ,  2015/28435 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, ... Sendikası üyesi olan müvekkilinin davalı şirket nezdinde 14.3.2007 tarihinden 21.9.2012 tarihine kadar mekanik bakım departmanında Torna Tesviye Ustası olarak, 21.9.2012 tarihinden iş akdinin haksız bir şekilde fiilen fesih edildiği 11.4.2014 tarihine kadar proses kontrol departmanında laboratuvar teknisyeni olarak çalıştığını, 10.4.2014 tarihinde ortada geçerli bir sebep olmaksızın davalı şirket tarafından davacının işten çıkarılma zemini hazırlama amacıyla atama bildirimi yapıldığını ve fakat davacının bu atamayı kabul etmediğini, zira atamanın kabul edilmeyecek nitelikte olduğunu bilen işverence de önceden hazırlanmış matbu formu doldurulmak suretiyle fesih bildiriminin yapıldığını, iş akdinin fiilen 11.4.2014 tarihinde sona erdiğini, feshin ardından 14.4.2014 tarihinde ... Noterliğinin .... yevmiye numarasıyla işe iade talepli ihtarname gönderdiğini, 16.4.2014 tarihinde davalı şirkete tebliği edilen ihtarnameden bir sonuç alınamadığını davalı işverenin müvekkilini salt işten çıkarma saikiyle hareket ettiğini, atamanın müvekkilinin durumunu ağırlaştıracak nitelikte olup il dışında olduğundan ve bu sebeple zararına olduğundan mezkur atamanın iş akdi açısından esaslı değişiklik niteliğine haiz olduğunu ve hakkaniyet denetimine tabi tutulması gerektiğini, feshin geçerli bir nedene dayandığını söylemenin güç olduğunu iddia ederek davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; 10.4.2014 tarihinde şirketlerinin ... fabrikasında çalışan ihtiyacı olması ve davacının bu çalışan ihtiyacını giderecek nitelikte olması sebebiyle davacıya yeni görev yeri olarak Ankara fabrikasının bildirildiğini, en geç 1.5.2014 günü itibarı ile yeni görev yerinde iş başı yapması gerektiğinin bildirildiğini, davacının ise görev yeri değişikliğini kabul etmediğini, davacının hizmet sözleşmesinin 4 ve 9/1 maddesine göre şirketin görevlendirdiği yerlerde çalışma yükümlülüğünün olduğunu, davacının kendisine bildirilen işyerinde görevini yerine getirmediğinden iş akdine haklı olarak son verildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı işverenliğin merkezinin .... da bulunduğu, ... Merkezde imalat bölümünün bulunduğu, bunun dışında ... ve ... da kullanımdaki LPG tüplerinin tamir ve testlerinin yapıldığı, alınan karar gereğince 2014 yılı başlarından itibaren .... da kullanımda olan tüplerin tamir ve test işlemlerinin yanında piknik tüpü imalatı işlemlerine geçilmesinin kararlaştırıldığı, ... da kurulacak imalat bölümü için ... da bu işle ilgili daha önceden çalışması ve bilgisi olan iki personelin bulunduğu, bu personellerden birinin davacı diğerinin ise daha önceden ... da çalışırken arkadaşları ile uyum sorunu yaşayan ... olduğu, bu gerekçeyle davacının .... daki fabrikada görevlendirilmesine karar verildiği, taraflar arasında yapılan iş sözleşmesinde de buna ilişkin düzenlemenin bulunduğu, davacı tarafça davalı işverenliğin bu görevlendirmesinin kötü niyetli , dürüstlük kurallarına aykırı şekilde yapıldığının ispatlanamadığı, görevlendirmenin 4857 sayılı yasanın 22. Maddesinde de belirtildiği şekilde geçerli nedenlere dayandığı, davacı tarafından bu görev değişikliğinin kabul edilmemesi üzerine davacının kıdem ve ihbar tazminatı ödenmek suretiyle iş sözleşmesinin fesih edildiği, davalı işverenlikçe yapılan feshin geçerli nedenlere dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

İşverenin, dayandığı fesih sebebinin geçerli (veya haklı) olduğunu uygun kanıtlarla inandırıcı bir biçimde ortaya koyması, kanıt yükünü yerine getirmiş sayılması bakımından yeterlidir. Ancak bu durum, uyuş­mazlığın çözümlenmesine yetmemektedir. Çünkü yasa koyucu işçiye başka bir olanak daha sunmuştur. Eğer işçi, feshin, işverenin dayandığı ve uygun kanıtlarla inandırıcı bir biçimde ortaya koyduğu sebebe değil, başka bir sebebe dayandığını iddia ederse, bu başka sebebi kendisi ka­nıtlamakla yükümlüdür. İşçinin işverenin savunmasında belirttiği neden dışında, iş sözleşmesinin örneğin sendikal nedenle, eşitlik ilkesine aykırı olarak, keza keyfi olarak feshedildiğini iddia ettiğinde, işçi bu iddiasını kanıtlamak zorundadır.

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı(keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı(ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 22. maddesi uyarınca, “İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.” Bu maddeye dayanılarak yapılacak değişiklik feshinde; değişiklik ve fesih bildirimlerinin yazılı yapılması ve sebeplerinin de yazılı gösterilmesi geçerlilik koşuludur(Dairemizin 02.06.2008 gün ve 2007/39341 Esas, 2008/13324 Karar sayılı ilamı).

İşverenin vereceği talimatlarla, Anayasa ve kanunların emredici hükümleri ile toplu ve bireysel iş sözleşmeleri hükümlerine aykırı olmamak üzere, işin yürütümü ve işçilerin işyerindeki davranışlarını düzenleyebilme hakkına yönetim hakkı denir. İş koşullarında değişiklik, işverenin yönetim hakkı ile doğrudan ilgilidir. İş koşullarındaki değişiklikler geçerli nedene dayandığı takdirde, ayrıca iş şartlarında esaslı değişiklik yoksa veya işçi aleyhine bir durum oluşmuyor ise, işverenin yönetim hakkının sınırlandırılması gerekmez. İşveren, Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken, keyfi davranmamalı, işyeri değişikliği ile ilgili işletmesel kararı alırken dürüst olmalıdır.

İşverenin yönetim hakkı kapsamında kalan ve geçerli nedene dayanan değişiklikler çalışma koşullarının esaslı değişikliği olarak nitelendirilemez. Geçerli neden işçinin verimi ile davranışlarından ya da işyeri gereklerinden kaynaklanabilir.