muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/31261, Karar No: 2023/736, Tarih: 16.02.2023

**3. Ceza Dairesi         2022/31261 E.  ,  2023/736 K.**

**"İçtihat Metni"**

T. C.

Y A R G I T A Y

3. C E Z A D A İ R E S İ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

Y A R G I T A Y İ L Â M I

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/480 - 2020/931

SUÇ : Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi'nin, 01.10.2020 tarihli ve 2020/480 E.-2020/931 K. sayılı kararının, sanık müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

Sanık hakkında Hakkari Cumhuriyet Başsavcılığı iddianamesiyle; Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından cezalandırılması istemiyle, Hakkari 2. Ağır Ceza Mahkemesi'ne kamu davası açılarak, 2017/207 Esas sırasına kaydının yapıldığı, 25.03.2019 tarihli celsede sanık yönünden tefrik kararı verilerek yargılamanın 2019/112 Esas kaydı üzerinden devam ettiği; ancak sanık yönünden yapılan tefrik işlemi sonrasında ilk derece mahkemesi dosyasının katılanlar T.C. Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı vekillerine bildirilmediği belirlenerek yapılan incelemede;

Aralarındaki irtibat (5271 sayılı CMK. madde 8) nedeniyle birlikte görülen her suça ilişkin hükümlerin bağımsızlığını koruduğunda kuşku bulunmamasına, İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlerin kanun yolunun, kural olarak temyiz değil istinaf olarak belirlenmesine (5271 sayılı CMK madde 272/1), kararı hem maddi hem de hukuki yönden denetlemekle görevli Bölge Adliye Mahkemesine etkin başvuru hakkının temini bakımından, İlk Derece Mahkemesince verilen her hükmün öncelikle Bölge Adliye Mahkemesince denetlenmesi gerektiği gözetilerek;

T.C. Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na öncelikle İlk Derece Mahkemesi gerekçeli kararının tebliğ edilerek varsa Anayasal Düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından kurulan hükümler yönünden istinaf taleplerinin CMK'nın 272/1 maddesi kapsamında Bölge Adliye Mahkemesince değerlendirilip bir karar verilmesi akabinde katılanlar tarafından istemde bulunulması halinde ise temyiz isteminin değerlendirilmesi gerektiğinden dosyanın iadesi için mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Oy birliğiyle, 16.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/26445, Karar No: 2014/7548, Tarih: 15.09.2014

**10. Ceza Dairesi         2011/26445 E.  ,  2014/7548 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 10 - 2010/235258

Mahkeme : ADANA 6. Sulh Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi- Numarası : 19.02.2010- 2009/937 esas ve 2010/321 karar

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurma suçundan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında sanığın ikinci kez aynı suçu işlediğinin anlaşılması karşısında; hükümden sonra 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine” karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA, 15.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/416, Karar No: 2021/13319, Tarih: 14.09.2021

**6. Ceza Dairesi         2021/416 E.  ,  2021/13319 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Nitelikli hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını ihlal etme, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

1-Suça sürüklenen çocuklar hakkında nitelikli hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde,

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; suça sürüklenen çocuklar müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

2-Suça sürüklenen çocuklar hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde,

Suça sürüklenen çocuklara yüklenen ve 5237 sayılı TCK'nın 151/1. maddesine uyan mala zarar verme suçu için öngörülen cezanın türü ve üst sınırına göre, aynı Kanun’un 66/1-e, 66/2, 67/4. maddelerinde öngörülen 7 yıl 12 aylık uzayan dava zamanaşımının suç tarihi olan 19.10.2012 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiinin temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş, hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma sebebi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 14.09.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/17112, Karar No: 2011/8031, Tarih: 13.07.2011

**11. Ceza Dairesi         2010/17112 E.  ,  2011/8031 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 sayılı yasaya muhalefet

HÜKÜM : 213 sayılı VUK 359/b-1, 80 md.leri uyarınca 27 ay hapis cezası (iki kez)

Sanık müdafiinin yasal koşulları oluşmayan duruşmalı inceleme isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 318.maddesi uyarınca reddine karar verilip dosya incelenerek gereği görüşüldü:

I- Sanık müdafiinin 2003 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelen temyizinde;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7. ve 5252 Sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükümleri karşısında; sanığa yüklenen 2003 takvim yılında "sahte fatura düzenlemek" suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 Sayılı TCK.nun 102/4 ve 104/2 maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suçun işlendiği 31.12.2003, tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 Sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 Sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı yapılmasını gerektirmediğinden aynı yasanın 322 nci maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 Sayılı TCK.nun 102/4, 104/2 ve CMK 223/8.. maddeleri uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE,

II- Sanık müdafiinin 2004 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelen temyizine gelince;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın suçunun sübutu kabul oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı artırıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş ve incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 13.07.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23272, Karar No: 2014/26016, Tarih: 10.09.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/23272 E.  ,  2014/26016 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : EDİRNE İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/12/2011

NUMARASI : 2009/381-2011/583

DAVA :Davacı ve birleşen dosya davalısı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, genel tatil ücreti ile ücret alacaklarının ödetilmesine, davalı ve birleşen dosya davacısı, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, asıl davayı kısmen hüküm altına almış, karşı davanın kabulüne karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davalı ve birleşen dosya davacısı A.. Tem. İnş. Güv. Ve Yemek Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı asıl işveren TCDD'nin alt işvereni olan T.. firmasında 15.11.2001-15.04.2009 tarihleri arasında çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile izin, ücret ve genel tatil alacaklarını istemiştir.

Yine davacı birleştirilen dosyada, davalı asıl işveren TCDD'nin alt işvereni olan A.. firmasında 16.04.2009-07.05.2010 tarihleri arasında çalıştığını, iş sözleşmesinin emeklilik nedeniyle sona erdiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile izin ve genel tatil alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı TCDD, davacının işvereni olmayıp hizmet satın alma yoluna gittiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı T.., davacının 15.11.2001-15.04.2009 tarihleri arasında çalıştığını, iş sözleşmesinin davacı tarafından haksız olarak feshedildiği halde kendisine kıdem, ihbar, izin ve genel tatil alacağı karşılığı olarak 9.308,87 TL ödeme yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı A.. Temizlik davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının 2001-2010 yılları arasında kesintisiz olarak çalıştığı, iş sözleşmesinin emeklilik nedeniyle sona erdiği, davalılardan TCDD asıl işveren diğer davalıların ise alt işveren olduğu, davalı T..'nın ihale süresi bitimi üzerine davacının yeni alt işveren ile çalışmaya devam ettiğinden davalı T..'nın sadece genel tatil alacağından sorumlu olduğu, diğer davalı yönünden ise iş sözleşmesi emeklilik nedeniyle sona erdiğinden davacının tüm dönem çalışması yönünden kıdem tazminatı ile izin alacağından yine kendi dönemi ile sınırlı olarak da genel tatil alacağından sorumlu olduğu belirtilerek davacının işçilik alacaklarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılardan A.. Temizlik firması temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı A.. Temizlik firmasının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

D) Temyiz:

Kararı davalılardan A.. Temizlik firması temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı A.. Temizlik firmasının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı davalı asıl işveren TCDD bünyesinde 15.11.2001-07.05.2010 tarihleri arasında asgari ücretle temizlikçi olarak çalışmıştır. Bu çalışmasının 15.11.2001-15.4.2009 dönemi alt işveren T.. bünyesinde, 16.04.2009-07.05.2010 dönemi ise alt işveren A.. Temizlik firması bünyesinde geçmiştir. Davacı ile davalı Temka'nın 15.11.2001-15.04.2009 döneminin fesih ile sona erdiği hususunda iradeleri uyuşmaktadır. Ayrıca davalı T.. tarafından davacıya kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin ve genel tatil alacağı olarak 9.308,87 TL ödeme yapıldığına ilişkin tediye makbuzu ibraz edilmiştir. Davacı tarafından bu makbuz altındaki imzaya itiraz edilmiş ise de belge altındaki imzanın davacıya ait olduğu Adli Tıp Kurumu raporu ile sabittir.

Davacı ile yeni alt işveren A.. Temizlik firması arasında 16.04.2009-07.05.2010 tarihleri arasında yeni bir iş sözleşmesi yapılmış olup bu dönem ise emeklilik nedeniyle sona ermiştir. Davalı A.. Temizlik firması davacının kıdem tazminatı ile yıllık ücretli izin alacakları yönünden kendi dönemiyle sınırlı olarak sorumlu tutulması gerekirken tüm dönem çalışması nazara alınarak kıdem tazminatı ile yıllık ücretli izin alacağından sorumlu tutulması hatalıdır.

3-Öte yandan mahkemece birleştirilen her iki dosya yönünden ayrı ayrı yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken davalıların tümü yönünden tek yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmesi de hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 10.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3461, Karar No: 2022/19470, Tarih: 21.12.2022

**8. Ceza Dairesi         2020/3461 E.  ,  2022/19470 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, kasten yaralama

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Oluşa ve dosya içeriğine göre; mağdur ile sanıklardan ...'nin liseden arkadaş oldukları, olay tarihinde sanık ...'nın mağduru arayarak görüşmek istediği, iş çıkışı sanığın söylediği yere gelen mağdurun aracın arka koltuğuna bindiği, bu sırada diğer sanıkların da araca bindikleri ve mağduru ıssız bir yere götürerek, sanık ...'nın kız arkadaşına mesaj attığı gerekçesi ile darp etmeye başladıkları, sonrasında...Hastanesinin yakınına bir yere bıraktıkları, darp neticesinde, mağdurun vücudunda kemik kırığı oluşacak şekilde yaralandığı olayda; ...'nın kız arkadaşının, gerek sanık ...'ya, gerek ise diğer sanıklara karşı sadakat yükümlülüğünün olmaması ve somut olayın mağdurun sanıklar tarafından alıkonulması ile başlayıp, ilk haksızlık teşkil eden eylemin her halde sanıklar tarafından gerçekleştirilmiş olması karşısında; mağdurdan sanıklara yönelmiş haksızlık teşkil edecek herhangi bir eylemin varlığından bahsedilemeyeceğinden, tebliğnamede belirtilen bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

1)Sanıklar hakkında, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçların oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre, sanıklar müdafilerinin; atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığına, bu nedenle sanıklar hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine, aksi kanaat halinde sanıklar hakkında lehe hükümlerin uygulanması gerektiğine, Cumhuriyet Savcısı'nın ise; sanıklar hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine dair yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının ayrı ayrı reddiyle, hükümlerin ONANMASINA,

2)Sanıklar hakkında kasten yaralama suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Sanıklar müdafilerinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Kasten yaralama suçu açısından TCK.nın 86/3(b) maddesinin ancak suçun mağdurunun yaşının çok ileri yada küçük olması ya da kişinin hastalığı, malullüğü veya ruhi veya fiziki güçsüzlüğü nedeniyle, kendini korumaktan aciz bir kimseye karşı işlenmesi halinde uygulanmasının mümkün olması karşısında, sanıkların, yaşı ve fiziki durumu yönünden kendileri ile aynı koşularda olan mağdura yönelik kasten yaralama eylemlerinden dolayı cezalandırma yapılırken, TCK.nın 86/3-b maddesi uygulanmak suretiyle fazla ceza tayini

Yasaya aykırı, Cumhuriyet Savcısı ve sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 21.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3205, Karar No: 2020/1372, Tarih: 08.06.2020

**15. Hukuk Dairesi         2019/3205 E.  ,  2020/1372 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi

İlk Derece Mahkemesi :... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’nce verilen kararın temyizen tetkiki davacı-birleşen dosya davalısı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle HMK 355. maddedeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp bir isabetsizlik bulunmaksızın karar verilmiş olmasına, dava şartları, delillerin toplanması ve hukukun uygulanması bakımından da hükmün bozulmasını gerektirir bir neden bulunmamasına göre yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 3.203,40 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacı-birleşen dosya davalısından alınmasına, 6100 sayılı HMK 373. madde hükümleri gözetilerek dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin ise Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine, 08.06.2020 gününde kesin olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

- K A R Ş I O Y Y A Z I S I -

Taraflar arasında TMO Genel Müdürlüğü’nün işlerinin yapılması hususunda eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup, davacı-karşı davalı yüklenici, davalı-karşı davacı ise taşeron konumundadır. Davacı-karşı davalı tarafından davalıya karşı alacak isteminde bulunulmuş, davalı-karşı davacı tarafından açılan itirazın iptâli davası bu dava ile birleştirilmiştir.

- K A R Ş I O Y Y A Z I S I -

Taraflar arasında TMO Genel Müdürlüğü’nün işlerinin yapılması hususunda eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup, davacı-karşı davalı yüklenici, davalı-karşı davacı ise taşeron konumundadır. Davacı-karşı davalı tarafından davalıya karşı alacak isteminde bulunulmuş, davalı-karşı davacı tarafından açılan itirazın iptâli davası bu dava ile birleştirilmiştir.

Taraflar arasında ticari ilişki sabit olup, düzenlenen faturaların defterlere kaydedilmesi, faturalara göre yapılan ödemeler ve bu ödeme sonrasında karşılıklı alacak borç durumu hususunda ihtilâf bulunmaktadır. Davacı-karşı davalı taraf, dava dilekçesi ile birlikte delilleri bildirmiş ve tarafların ticari defterlerine dayanmıştır. Bir tarafın ticari defterlere dayanması halinde, mahkemenin defterlerin incelenmesi hususunda ara karar oluşturması, defterlerin ibraz edilmemesi halinde ibrazdan kaçınılmış sayılacağını ve HMK’nın 222. maddesi gereğince doğacak sonuçların ihtar edilmesi gerekmekte olup, mahkeme tarafından 09.06.2015 tarihinde tarafların ticari defterlerinin incelenmesi konusunda ara karar oluşturulmuş, davacı-karşı davalı defterlerini ibraz etmiş, defterler incelenmiş, davacı-karşı davalı defterindeki bulgular dikkate alınarak ve davalı tarafın gönderdiği 166.026,00 TL’lik faturanın davacı-karşı davalı defterlerinde kayıtlı olduğuna dayanılarak hüküm oluşturulmuştur. Mahkeme tarafından, davalı-karşı davacının defter ibrazından kaçındığı dikkate alınmamış ve defter ibrazından kaçınmanın sonuçlarına göre değerlendirme yapılmamıştır. Tüm bu hususlar dikkate alındığında, ileri sürülen iddiaların defter ibrazından kaçınmanın sonuçlarına göre değerlendirilerek hüküm kurulması gerektiği ve bu ilkeye uymaması nedeniyle mahkeme kararının bozulması gerektiği düşüncemle sayın çoğunluğun onama yönündeki görüşüne katılmamaktayım.
Yargıtay — Esas No: 2013/5275, Karar No: 2014/5573, Tarih: 10.04.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/5275 E.  ,  2014/5573 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 12/12/2012

NUMARASI : 2012/282-2012/481

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkilinin desteğinin kusurlu hareketi ile kaza yapması sonucunda desteğin öldüğünü açıklayıp fazlaya dair haklarını saklı tutarak 1.000 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, zamanaşımı süresinin dolduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ölenin kusuru nedeni ile cezayı gerektiren bir fiil bulunmadığından uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanamayacağı, 109/I. fıkrasında düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava trafik kazası nedeni ile Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı BK m. 53) gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Çekişmelerin bir an önce sonuçlandırılmayıp uzun süre askıda bırakılmasının toplumun barış ve huzurunu bozacağı düşünülerek yargı yoluyla hak aramaya konulan zaman sınırı olarak öngörülen zamanaşımı kurumu bir maddi hukuk kurumu değildir. Bir borcu doğuran, değiştiren, ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır.

Borçlar Kanunu'nun 41.maddesinde haksız fiil tanımlanmış, 60. maddesinde de haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini istemi ile açacağı davaların bağlı olduğu zamanaşımı süreleri özel olarak düzenlenmiştir. BK'nın 60. maddesinde üç türlü zamanaşımı süresi öngörülmüş olup bunlar, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıllık sübjektif ve nispi nitelikteki kısa zamanaşımı süresi, herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık objektif ve mutlak nitelikte uzun zamanışımı süresi ile olağan üstü nitelikteki ceza zamanaşımı süresidir (EREN Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, B. 9, İstanbul 2006, s. 794).

Buna karşılık, özel bir kanun hükmünün, özel olarak zamanaşımı süresi öngördüğü tehlike sorumluluklarında BK m. 60 uygulanmaz. 2918 sayılı KTK'nın 109/I. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmüne, yine aynı kanunun 109/II. maddesinde ise, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.