muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/5019, Karar No: 2014/3495, Tarih: 27.02.2014

**8. Hukuk Dairesi         2013/5019 E.  ,  2014/3495 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Akçaabat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 21/11/2012

NUMARASI : 2012/87-2012/356

Hazine ile A.. Ç.. aralarındaki tapu iptali ve terkin davasının Mahkemenin görevsizliğine dair Akçaabat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 21.11.2012 gün ve 87/356 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine vekili, 3621 sayılı Kıyı Kanunu'na göre, mülkiyeti kayden davalıya ait olan 293 ada parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan kısmı bakımından davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile tescil harici bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, hükmüne uyulan bozma ilamı sonrası, Mahkemenin görevsizliğine, dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, görevsizlik kararının kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi durumunda kararın kesinleştiği tarihten itibaren kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkemeye başvurularak dava dosyasının görevli Akçaabat Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesinin talep edilmesinin gerektiğinin, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına karar verilmiştir.

Hüküm, süresi içerisinde davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; davacı tarafça dava dilekçesinde dava değeri 5.100,00 TL olarak gösterilmiş ve davanın değerine göre dava tarihi itibariyle görevli Mahkeme'nin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmış ise de, dava tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nun 7. maddesinin son fıkrası 'Bir dava, asliye mahkemesinde hükme bağlandıktan sonra, davanın sulh mahkemesinin görevi içinde olduğu ileri sürülerek üst mahkemede itirazda bulunulamaz.' hükmü uyarınca, eldeki davada Asliye Hukuk Mahkemesi'nce karar verildiğinden ve bozma ilamına uyularak verilmiş 2. kararda mahkemenin görevsizliğine, Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna dair hüküm kurulması doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

Açıklanan nedenlerle davacı Hazine vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, 27.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5911, Karar No: 2024/723, Tarih: 23.01.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/5911 E.  ,  2024/723 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2023/75 E., 2023/503 K.

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Menderes 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.11.2015 tarihli ve 2013/447 Esas, 2015/380 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2010,2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359 uncu maddesinin b fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43 ve 53 nci maddesi uyarınca 3 kez 3 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından beraat kararı verilmiştir.

2.Yargıtay 11. Ceza Dairesinin, 20.10.2022 tarihli ve 2020/2837 Esas, 2022/16605 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kurulan tüm hükümlerin "...2008 ve 2009 takvim yıllarında gerçekleştirildiği iddia olunan eylemler için suçun sübutu halinde, 2010, 2011 ve 2012 takvim yıllarında gerçekleştirdiği eylemler yönünden ise hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK’nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun'un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

3.Menderes 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.07.2023 tarihli ve 2023/75 Esas, 2023/503 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında lehe aleyhe yasa değerlendirmesi yapılarak ve tek bir hüküm kurularak 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçundan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359 uncu maddesinin b fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43 ve 53 nci maddesi uyarınca 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

2008, 2009, 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından düşme kararı verilmiş ve bu kararlar temyiz edilmemiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

2008, 2009, 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından düşme kararı verilmiş ve bu kararlar temyiz edilmemiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafinin temyiz istemi, sanığın doğuştan şizofreni hastası olduğuna, müvekilinin hastalığını bilen kişilerce üzerinden işlem yapıldığına, atılı suçun oluşmadığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Sanık hakkında gerçek bir hizmete dayanamayan faturalar düzenlediğinden bahisle hakkında sahte fatura düzenleme suçlarından kamu davası açılmıştır.

2.Sanığın atılı suçlamayı kabul etmediği, mütala, vergi suçu raporu, bilirkişi raporları ve kurum yazı cevaplarının dosya arasına alındığı, sanığın zararı ödemediğinin ve hakkında başka dava bulunamadığının bildirildiği anlaşılmıştır.

3.Mahkemenin, sanık savunması, mütala, vergi suçu raporu, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamına göre, sanığın gerçek bir mal ve hizmet ifasına dayanmayan ticari faaliyetler sonucunda sahte faturalar düzenlediği ve atılı suçu işlediği kabul edilerek temyize konu mahkumiyet kararını verdiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Sanık müdafinin temyiz dilekçesinde, sanığın doğuştan şizofreni hastası olduğunu, ailenin geç farketmesi nedeniyle tanının çok sonra konulduğunu, bu nedenle hastalığın ne zaman başladığının tespiti için rapor alınması gerektiğini, sanığın rahatsızlığını bilen kişilerce kendisi üzerinden işlemler yapıldığını beyan etmesine, ...Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinden verilen 20.05.2019 tarihli, sanığın şizofreni hastası olduğuna ilişkin kurul raporu sunmasına ve UYAP kayıtlarından temin edilen sanığa süresiz vasi atandığına dair ... 11. Sulh Hukuk Mahkemesi kararına göre; sanığın hastalığının ne zaman başladığının ve suç tarihlerinde 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesi anlamında "işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğini önemli derecede azalmış" olup olmadığına ilişkin alınacak bir rapor sonrasında sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Menderes 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.07.2023 tarihli ve 2023/75 Esas, 2023/503 Karar sayılı kararına yönelik sanık müdafinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

23.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6168, Karar No: 2019/12664, Tarih: 25.11.2019

**15. Ceza Dairesi         2019/6168 E.  ,  2019/12664 K.**

**"İçtihat Metni"**

Özel belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından şüpheliler ..., ve diğerleri haklarında yapılan soruşturma evresi sonunda İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 03/10/2018 tarihli ve 2015/121872 soruşturma, 2018/44585 esas, 2018/3726 sayılı iddianamenin iadesine dair İstanbul Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 11/10/2017 tarihli ve 2018/297 sayılı iddianame değerlendirme kararına yönelik itirazın reddine ilişkin İstanbul Anadolu 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 26/10/2018 tarihli ve 2018/987 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 01/07/2019 gün ve 94660652-105-34-9309-2019 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 09/07/2019 gün ve 2019/71297 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

İstanbul Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesince, "somut olayda soruşturmayı yürüten Cumhuriyet Savcısı tarafından verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı müşteki tarafından yapılan bir itiraz ve itirazın da Sulh Ceza Hakimliğince kaldırılması halinin söz konusu olmadığı, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar var iken Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından usulüne uygun olarak kaldırılmadan iadesi nedeniyle söz konusu kamu davasının açılmasının kovuşturmaya yer olmadığına dair karar üzerinde bir etkisi olmadığı, söz konusu kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın hukuken geçerliliğini koruduğu" gerekçesi ile iddianamenin iadesine karar verilmiş ise de;

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 5/1. maddesinde yer alan “… ağır ceza Cumhuriyet Başsavcıları, merkezdeki Cumhuriyet Savcıları ile bağlı ilçe Cumhuriyet Başsavcıları ve Cumhuriyet Savcıları üzerinde, gözetim ve denetim hakkına sahiptir” şeklindeki, benzer şekilde 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un "Cumhuriyet Başsavcısının Görevleri" başlıklı 18. maddesinde yer alan, “Cumhuriyet başsavcısının görevleri şunlardır: 1. Cumhuriyet Başsavcılığını temsil etmek, 2. Başsavcılığın verimli, uyumlu ve düzenli bir şekilde çalışmasını sağlamak, iş bölümünü yapmak, 3. Gerektiğinde adli göreve ilişkin işlemleri yapmak, duruşmalara katılmak ve kanun yollarına başvurmak, 4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak. Ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet Başsavcısının; ağır ceza mahkemesinin yargı çevresinde görevli Cumhuriyet başsavcıları, Cumhuriyet Başsavcı vekilleri, Cumhuriyet savcıları ile bağlı birimler üzerinde gözetim ve denetim yetkisi vardır. Asliye ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcısının o yer yargı çevresinde görevli Cumhuriyet savcıları ile bağlı birimler üzerinde gözetim ve denetim yetkisi vardır." şeklindeki ve son olarak 5235 sayılı Kanun'un "Cumhuriyet Savcısının Görevleri" başlıklı 20. maddesine göre ise; "Cumhuriyet savcısının görevleri şunlardır: 1. Adli göreve ilişkin işlemleri yapmak, duruşmalara katılmak ve kanun yollarına başvurmak, 2. Cumhuriyet başsavcısı tarafından verilen adli ve idari görevleri yerine getirmek, 3. Gerektiğinde Cumhuriyet başsavcısına vekâlet etmek, 4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak. Aynı yerde görev yapan Cumhuriyet başsavcı vekili bulunmadığında, Cumhuriyet Başsavcısına vekâlet edecek olanı Cumhuriyet başsavcısı belirler." şeklindeki düzenlemeler ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun kovuşturmaya yer olmadığına dair karar başlıklı 172. maddesinde yer alan "(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. (2) (Değişik: 2/1/2017-KHK-680/10 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/9 md.) Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz. (3) (Ek: 11/4/2013-6459/19 md.) Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi üzerine, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilmesi hâlinde yeniden soruşturma açılır

. (3) (Ek: 11/4/2013-6459/19 md.) Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi üzerine, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilmesi hâlinde yeniden soruşturma açılır." şeklindeki düzenleme hep birlikte değerlendirildiğinde; Cumhuriyet Başsavcısının Cumhuriyet Savcısı üzerinde denetim ve gözetim yetkisinin bulunduğu hususunda kuşku bulunmadığı, bu yetkinin idari görev kapsamı ile sınırlı bulunduğu ileri sürülebilir ise de, Cumhuriyet Başsavcılıklarının bir bütün olduğu ve Cumhuriyet Başsavcısının bu bütünlüğü koruyarak Başsavcılığın verimli ve düzenli çalışmasını sağlamakla mükellef olduğu, bu kapsamda Cumhuriyet Savcısı tarafından verilen kararın görüldü işlemini de yapmasının yetki ve görevleri arasında bulunduğu, ancak bu işlemin, Cumhuriyet Savcısının işlemlerinin Cumhuriyet Başsavcılığı adına tanzim edildiği ve her bir mahkeme karşısında tekil olarak Cumhuriyet Savcısının değil Cumhuriyet Başsavcılığının bir bütün olarak bulunduğu, dolayısıyla bu görüldü işleminin mahkemelerin veya hakimliklerin kararlarına karşı yapılan görüldü işlemlerinden ayrı ve bağımsız olarak Cumhuriyet Başsavcılığının bütünlüğü içerisinde gerçekleşen işlemden ibaret olduğu, Cumhuriyet Başsavcısı tarafından görüldü yapılmak üzere gönderilen karar üzerinde yapacağı görüldü işlemi her ne kadar söz konusu kararın kurucu unsurlarından değil ise de, kararın görüldü yapılmadan kesinleşmesinin söz konusu olmadığı gibi esasen ortada henüz hukuk düzeninde doğmuş bir kararın da bulunmadığı, zira Cumhuriyet Başsavcılığı adına hukuk düzeninde doğacak olan kararın henüz Başsavcılığı temsil eden makam tarafından hukuk düzenine katılmadığı, Cumhuriyet Başsavcısının bu kapsamda Cumhuriyet Savcısının kararı üzerinde esasını değiştirmeye yetkili bir makam gibi red işlemi yapamayacağı ancak kararın esas sahibi Cumhuriyet Savcısının yeniden bir değerlendirme yapmasını sağlayabileceği, bu aşamada kararın niteliğinin değişmesi söz konusu olmadığı gibi yetkinin de halen Cumhuriyet Savcısında bulunduğu değerlendirilmekle;

Dosya kapsamına göre; Cumhuriyet savcısı tarafından elektronik imza ile imzalanan ancak görüldü işlemleri sırasında yeniden değerlendirilmek üzere gönderilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karardan sonra, ilgili Cumhuriyet savcısı tarafından eksikliğin anlaşılması üzerine soruşturmaya devam edildiği, bu kapsamda iddianame düzenlendiği, her ne kadar Mahkemece kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın ilgili savcı tarafından imzalanması üzerine tamamlandığı iddia edilmiş ise de, yukarıda yapılan açıklamalar karşısında, görüldü işlemi sırasında Cumhuriyet Başsavcısının gerekçesi ile birlikte yeniden değerlendirmek üzere dosyayı iade yetkisinin bulunduğu ancak bu yetkinin elbette ki hukuki değerlendirmeye yönelik olamayacağı ancak hukuk düzeninde var olacak evrakın da Cumhuriyet Başsavcılığı adına düzenlenmiş olacağının da gözetilmesi gerektiği, dolayısı ile ortada henüz tamamlanmış bir karardan söz edilemeyeceği gibi anılan kararın görüldü ve imza aşamasının bu şekilde kalması durumunda da taraflara tebliğe çıkarılmasının mümkün olmadığı; kaldı ki kararın müşteki kurumlara ve şüpheliye tebliğ edilmediğinden kovuşturmaya yer olmadığı kararının da kesinleşmediği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170/2. maddesinde yer alan "Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler." hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği cihetle, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca şüpheliler hakkında düzenlenen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın Cumhuriyet savcısı tarafından elektronik imzayla imzalanması sonrasında, Cumhuriyet başsavcısı tarafından, suçun oluşması sebebiyle kararın yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek dosyanın iade edilmesi üzerine ilgili savcı tarafından dosyanın yeniden ele alındığı ve bu kez bir kısım şüpheliler hakkında özel belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından kamu davası açılmasına rağmen, İstanbul Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesince iddianamenin iade edildiği, savcının itirazı üzerine merci İstanbul Anadolu 7. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 26/10/2018 tarihli ve 2018/987 değişik iş sayılı kararı ile ret kararı verildiği, ancak daha önce aynı konuya ilişkin olarak verilen ve Cumhuriyet savcısı tarafından imzalandığı anda hukuken geçerli bir ceza muhakemesi işlemi haline gelen kovuşturmaya yer olmadığına dair karardan sonra, CMK’nın 172/2. maddesi gereğince, yeni delil elde edilmedikçe ve sulh ceza hâkimliğince karar alınmadıkça kamu davası açılamayacağı nazara alındığında mercinin verdiği ret kararında bir isabetsizlik görülmediğinden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan itirazın REDDİNE, 25/11/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8052, Karar No: 2015/1880, Tarih: 09.02.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/8052 E.  ,  2015/1880 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ALANYA 4. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/12/2013

NUMARASI : 2013/361-2013/679

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davalı ile müvekkili arasında 15.03.2013 tarihinde adi ortaklık sözleşmesi imzalandığını, davacının davalının fiili olarak işlettiği ....... Tekstil Giyim Mağazasına % 50 hisse ile ortak olduğunu ve 20.000,00 TL sermaye koyduğunu, sözleşmeye göre söz konusu mağazanın birlikte işletileceğinin ve dükkanın kârının günlük olarak ortaklar arasında paylaştırılacağının kararlaştırıldığını ancak davalının davacıya herhangi bir ödeme yapmadığını, sözleşme şartlarını ihlal ettiğini, sözleşmenin davacı tarafından haklı olarak feshedildiğini ve davalıya ödenen bedelin talep edildiğini, davalının ödeme yapmaması üzerine bu bedelin tahsili amacıyla icra takibi yapıldığını, davalının haksız itirazı üzerine icra takibinin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ve takibin devamı ile davacı lehine % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, adi ortaklık sözleşmesinin devam ettiğini, fesih şartlarının gerçekleşmediğini, ortaklık sözleşmesi devam ettiği için davacıya herhangi bir ödeme yapılamayacağını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacı tarafından fesih ihbarnamesinin yapıldığı dönemin hesap sonu beklenmeden yani fesih hüküm doğurmadan mevcut davanın açıldığı, davanın açıldığı tarih itibari ile feshin hüküm doğurmaması nedeni ile taraflar arasındaki adi ortaklık sözleşmesinin halen geçerli olduğu, geçerli olan bir sözleşmeden dolayı da davacının feshe dayanarak talepte bulunamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık konusu, belirsiz süreli adi ortaklık sözleşmesinin BK 640. md. belirlenen süreden önce haklı nedenle feshedilebilip feshedilemeyeceğinin sözleşme ile kararlaştırılıp kararlaştırılamayacağına ilişkindir.

Somut olayda; taraflar arasında imzalanan 15.03.2013 tarihli Adi Ortaklık Sözleşmesinin bulunduğu, bu sözleşme ile tarafların ........ Tekstil Giyim Mağazasının işletilmesi konusunda anlaştıkları, % 50'şer hisse ile ortak oldukları, sözleşmenin C. maddesinde sözleşmenin süresiz olduğunun belirtildiği, F/2 md. sinde, haklı sebeplerin olması halinde her ortağın 1 ay önceden diğer ortağa yazılı bir bildirimde bulunması şartıyla fesih isteme hakkı olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; taraflar arasında imzalanan 15.03.2013 tarihli Adi Ortaklık Sözleşmesinin bulunduğu, bu sözleşme ile tarafların ........ Tekstil Giyim Mağazasının işletilmesi konusunda anlaştıkları, % 50'şer hisse ile ortak oldukları, sözleşmenin C. maddesinde sözleşmenin süresiz olduğunun belirtildiği, F/2 md. sinde, haklı sebeplerin olması halinde her ortağın 1 ay önceden diğer ortağa yazılı bir bildirimde bulunması şartıyla fesih isteme hakkı olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Davacı,.........Noterliğinin 03.06.2013 tarih ve 14881 yevmiye nolu İhtarnamesi ile, sözleşmenin D bölümünün 3. md. si ve E bölümünün 1. md. gereğince tek taraflı olarak fesih hakkını kullandığı ve sözleşmenin D bölümünün 1. md gereğince ödemiş olduğu toplam 22.960, 00 TL ortaklık payını ve ortaklığa mal alımı için borç olarak verdiği 5.000 Doları davalıdan talep etmiştir.

Davalı, .......... Noterliğinin 11.06.2013 tarihli ve 15830 nolu cevabi ihtarnamesinde; adi ortaklık sözleşmesinin devam ettiğini, fesih şartlarının gerçekleşmediğini, ortaklık sözleşmesi devam ettiği için herhangi bir ödeme yapamayacağını belirtmiştir.

Alanya 2. İcra Müdürlüğünün 2013/4329 esas sayılı icra takibi ile, davacının davalı aleyhine toplam 32.755,69 TL nin tahsili amacıyla 17.06.2013 tarihinde takip başlattığı, davalının borca itiraz ettiği anlaşılmaktadır.

TBK'nun 640. maddesi " Ortaklık, belirsiz süre için veya ortaklardan birinin ömrü boyunca sürmek üzere kurulmuşsa, ortaklardan her biri, altı ay önceden fesih bildiriminde bulunabilir.

Fesih bildirimi, dürüstlük kurallarına aykırı olarak ve özellikle uygun olmayan bir zamanda yapılamaz. Fesih bildirimi, ancak hesap yılı sonunda hüküm ifade eder.

Sözleşmede öngörülmüş olan sürenin bitiminden sonra ortaklık, ortakların örtülü iradesiyle sürdürülürse, belirsiz süreli ortaklığa dönüşür." hükmünü içermektedir.

Adi ortaklığın sona erme sebeplerini düzenleyen TBK'nun 639/7. maddesinde ise "Haklı sebeplerin bulunması halinde, her zaman başkaca koşul aranmaksızın, fesih istemi üzerine mahkeme kararıyla" ortaklığın sona ereceği belirtilmiştir.

Adi ortaklık sözleşmesinin haklı sebeple feshi için ortaklık süresinin önemi bulunmamaktadır. Haklı sebeple fesih hakkı mutlak ortaksal bir hak olup, bu hakkın ortaklık sözleşmesiyle sınırlandırılması veya tamamen ortadan kaldırılması olanaksızdır. Gerçekten ortaklar arasındaki ilişkinin devam etmesini haklı göstermeyecek bazı durumlar ortaya çıkarsa, bu durumda ortakların ortaklığın feshini mahkemeden istemesi mümkündür. Hatta belirli süreli ortaklıklarda da sözleşmede belirtilen ortaklık süresinin bitmesinden önce haklı sebeple sözleşmenin feshi davası açmak olanaklıdır.