muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/10658, Karar No: 2010/11683, Tarih: 08.11.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/10658 E.  ,  2010/11683 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : AKŞEHİR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 26/06/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı Hazine, davalılar adına tapuda kayıtlı 551 parsel sayılı taşınmazın A.. Gölü kıyı-kenar çizgisi içerisinde kaldığını, özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek tapu iptali isteğinde bulunmuştur.

Davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur.

Davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar Dairece “...Ancak, dava kısmen kabul edildiğine göre davanın kabul ve ret oranı gözetilmek suretiyle yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalıların sorumlu tutulması gerekirken, giderlerin davacı Hazine üzerinde bırakılması ayrıca davada vekille temsil edilen davacı Hazine yararına avukatlık ücretine hükmedilmemiş olması doğru değildir” gereçesiyle bozulmuş olup, .Mahkemece bozmaya uyularak davanın 10 yıllık hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü

Dava, 3621 Sayılı Yasadan kaynaklanan tapu iptali ve sicil kaydının kütükten terkini isteğine ilişkindir.

Mahkemece, 3402 Sayılı Yasanın 12/3 maddesine ilave yolu ile birtakım düzenlemeler getiren 5841 Sayılı Yasa gözetilerek davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Bu yöne değinen hazinenin temyiz itirazları yerinde değildir. Reddiyle buna ilişkin hükmün onanmasına,

Ancak, her dava açıldığı tarihteki koşullara bağlıdır. Bir taraf dava açıldığı andaki mevzuata ve içtihat durumuna göre davasında haklı olduğu halde dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren (geçmişe etkili) yeni bir yasa hükmü ya da İnançları Birleştirme Kararı gereğince davayı kaybederse yargılama giderlerinden sorumlu tutulamaz. Anılan bu kural yasal ve yargısal uygulamada kararlılık kazanmıştır. (Baki Kuru, Hukuk Usulü Muhakemeleri 5. cilt, sayfa 5338, dipnot 159; 10. H.D. 21/12/1976, 8770/8739 ve dipnot 160: 5. HD 12/09/1977, 5445/5655 dipnot 161: 10.HD 24/02/1976, 6296/1297).

Hal böyle olunca; yapılan uygulama ile taşınmazın bir bölümünün kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı saptandığına göre HUMK'nun 417. maddesi gereğince tarafların haklılık ve haksızlık oranları dahilinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaları gerekirken değinilen husus gözardı edilerek yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.

Davacının, bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 08.11.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3885, Karar No: 2022/176, Tarih: 12.01.2022

**1. Hukuk Dairesi         2020/3885 E.  ,  2022/176 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL - TENKİS

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, mümkün olmazsa tenkis istekli dava sonunda, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince verilen 26.10.2020 tarihli ve 2020/766 Esas 2020/862 Karar sayılı karar, yasal süre içerisinde davacı vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 12/01/2022 Çarşamba günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalılar Avukat ... ..., asli müdahil ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin ve asilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı, mirasbırakan dedesi ... ...’ın, 118 ada 25 parsel sayılı taşınmazını davalı ...’ye, 118 ada 26 parsel sayılı taşınmazını diğer davalı ...’a, 503, 2272 ve 111 ada 11 parsel sayılı taşınmazlarını ise davalı ...’a ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle temlik ettiğini, mirasbırakanın en değerli taşınmazlarını aynı gün çocukları olan davalılara devretmesini gerektirecek bir durumun bulunmadığını, temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kayıtlarının miras payı oranında iptali ile adına tesciline, mümkün olmazsa tenkise karar verilmesini istemiştir.

2. Mirasçı ..., davaya konu taşınmazların temliklerinin muvazaalı olduğunu ileri sürerek, davacı yanında davaya müdahale isteğinde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalılar, mirasbırakan babalarının sağlık, gıda ve bakım giderlerini karşılayıp ona ölünceye kadar baktıklarını, mirasbırakan ile birlikte davacıya her zaman maddi manevi destekte bulunduklarını, mirasbırakanın geride pek çok taşınmazının kaldığını belirtip, davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Geyve Asliye Hukuk Mahkemesinin 22/06/2020 tarihli ve 2019/18 E. 2020/237 K. sayılı kararıyla, muvazaa iddiasının sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. İstinaf Nedenleri

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Geyve Asliye Hukuk Mahkemesinin 22/06/2020 tarihli ve 2019/18 E. 2020/237 K. sayılı kararıyla, muvazaa iddiasının sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. İstinaf Nedenleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, Yerel Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, miras bırakanın yaşı, fiziki ve genel sağlık durumu, elinde bulunan malların mevcudu, aile koşulları ve ilişkileri temlik edilen mal miktarının tüm mal varlığının makul karşılanacak bir kısmını oluşturması nedeniyle ölünceye kadar bakma akdinin miras bırakanın 2007 yılında yatalak kalmasından sonra ölünceye kadar bakılma amacı ile yapıldığını, bakım alacaklısının akit anında özel bakıma ihtiyaç duyduğunu, murisin tüm mirasçıları ile arasının iyi olduğunu, murisin yatalak olduğu zaman hak dengesini de gözeterek tapuda devir işlemi yapılmadan önce tüm çocuklarını aradığını ve rızalarını alarak davalılar ile davaya konu taşınmazlar için ölünceye kadar bakma sözleşmesini yaptığını, murisin aşırı külfet gerektiren yemek, temizlik, tuvalet, yıkanma, hastane işlerinin davalı erkek çocukları tarafından sıra ile yapıldığını, bakıp gözetme olgusunun gerçek olduğunu, amacının mal kaçırmak olmadığını, davacı ...'ın dava devam ederken muris ...'den intikal eden miras hisselerini müvekkillerine 390.000,00 TL'ye sattığını, müvekkillerinin davacı ve asli müdahil ile bir husumetinin bulunmadığını, davacıların murisin sağlığında halini ve hatırını bile sormadığını, kötü niyetli olduklarını, bilirkişi raporlarını kabul etmemekle birlikte murisin tüm taşınmaz varlığı değerinin 5.851.848,00 TL olarak belirlendiğini, temlik dışı taşınmazlar dikkate alındığında makullük sınırının aşılmadığını, murisin mal kaçırma kastı olmadığından açılan davanın reddinin gerektiğini belirterek Yerel Mahkeme kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Gerekçe ve Sonuç

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 26/10/2020 tarihli ve 2020/766 Esas 2020/862 Karar sayılı kararıyla, yaklaşık 10 yıl boyunca yatalak hasta olup bakıma muhtaç hale gelen mirasbırakana davalılar tarafından bakıldığı, temliklerde mal kaçırma amacının bulunmadığı, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin ivazlı olduğu, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulünün doğru olmadığı, öte yandan, davacının miras payına yönelik olarak açtığı eldeki davada asli müdahilin kendi payına yönelik istemi kabul görmeyeceği gibi, usul hukukunda "davaya dahil etme" şeklinde bir müessese bulunmadığı, bir kimseye dahili dava yolu ile taraf sıfatı verilemeyeceği gerekçesiyle, davalılar vekilinin istinaf talebinin kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine, mirasçı ...’nın asli müdahale talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

V. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Temyiz Nedenleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davacının, babasının ölümü üzerine, 15 yıl annesi ve dayılarıyla birlikte yaşadığını, bu nedenle davacı ve mirasbırakan arasında makul ve beklenen düzeyde dede – torun ilişkisinin olmadığını, mirasbırakanın en değerli taşınmazlarını mal kaçırma amacıyla davalılara devrettiğini, her ne kadar mirasbırakanın geride taşınmazları kaldı ise de makul oranın aşıldığını, mirasbırakanın tek parça taşınmaz temlik ederek kendisine baktırabileceğini, davacının saklı payının zedelendiğini belirtip hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün olmazsa tenkis isteğine ilişkindir.

3.2. İlgili Hukuk

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

3.3. Değerlendirme

3.3. Değerlendirme

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

VI. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, 20/11/2021 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz edilen davalılar vekili için 3.815,00 TL duruşma vekâlet ücretinin ve aşağıda yazılı 26,30 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 12/01/2022 tarihinde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/19737, Karar No: 2014/12683, Tarih: 24.06.2014

**15. Ceza Dairesi         2012/19737 E.  ,  2014/12683 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-d bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasî parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hâl kabul edilmiştir. Söz konusu kurum yada kuruluşların konumunun suçun işlenmesinde kolaylık sağlayacağı düşüncesi, bu kurum ve kuruluşların bu suçta araç olarak kullanılmasının, ağırlaştırıcı neden olmasını gerektirmiştir.

Bu nitelikli halin uygulanabilmesi için, bunların isminin kullanılması yeterli olmayıp maddi varlığının kullanılması gerekmektedir. Araç olarak kullanılma, bu kurum veya kuruluşlara ait yazı veya belgeleri amaç dışı olarak kullanmak şeklinde olabilir. Bu kurumlara ait kimlik belgesinin gösterilmesi, basılı evraklarının, kıyafetlerinin, taşıtlarının kullanılması mağdurda güven oluşumunu sağlayacaktır.

Katılanın oğlu Alpaslan’ın hırsızlık suçundan dolayı tutuklu olduğu, sanığın katılanın oğlunu tanıdığı, katılanın evine gelerek kendisinin adliyede çok işi olduğunu, bu nedenle savcıları ve başsavcıyı tanıdığını, oğlunun işine bakan savcının izne ayrılacağını, onunla konuştuğunu ve Cumhuriyet savcısının oğlunun tahliye edilmesi konusunda yardımcı olacağını, ancak 100 Liranın cezaevi idaresine 50 Liranın da adliyede kalem işleri için gerekli olduğunu belirterek para istediği, katılandan 100 TL alan sanığın daha sonra katılan ile birlikte adliyeye geldiği, sanığın adliye girişinde katılandan 50 TL para daha aldığı, ”sen yaşlısın, ben üst kata çıkıp kalemdeki işleri halledeceğim, burada bekle” diyerek katılanın yanından ayrıldığı somut olayda, nitelikli dolandırıcılık suçunun oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.06.2007 tarih ve 2007/10-108-152 sayılı ilamında da belirtildiği gibi yasa koyucunun ayrıca adli para cezası öngördüğü suçlarda, hapis cezasının alt sınırdan tayini halinde mutlak surette adli para cezasının da alt sınırdan tayini gerektiği yönünde bir zorunluluk bulunmamakta ise de, bunun gerekçelerinin gösterilmesi, dayanılan gerekçelerin de yasal olması ve dosya içeriğiyle örtüşmesi gerektiği halde mahkemece adli para cezasının gerekçe gösterilmeksizin alt sınırın üzerinde tayin edilmesi suretiyle 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından adli para cezasına ilişkin sırasıyla “60 gün”, "50 gün" ve “1000 TL” adli para cezası terimlerinin tamamen çıkartılarak yerlerine, sırasıyla “5 gün”, "4 gün" ve “80 TL” ibaresi eklenmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 24.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8686, Karar No: 2018/3429, Tarih: 03.05.2018

**20. Hukuk Dairesi         2016/8686 E.  ,  2018/3429 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ve davalı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1-Tazminat istemine dayanak yapılan ... mevkii 1088 parsel sayılı taşınmazın değerlendirme tarihi olan 17/12/2014 tarihi itibari ile belediye veya mücavir alan sınırları içinde olup olmadığı, belediye hizmetlerinden (Belediyece meskun olduğu için veya meskun hale getirileceği için sunulan yol, su, elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vs.) yararlanıp yararlanmadığı, etrafının meskun olup olmadığı, değerlendirme tarihi itibari ile imar planı içinde olup oladığı, imar planı içinde ise planın cinsi ve kesinleşme tarihinin belediye başkanlığından sorulması,

2-Değerlendirme tarihi olan 17/12/2014 tarihine ilişkin ... ilçe tarım müdürlüğünden getirtilecek münavebe ürünlerinin (bilirkişi raporunda esas alınan bamya, bezelye ve ıspanak ürünlerini de içerir şekilde) gelir gider tablolarının dosya arasına konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 03/05/2018 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4424, Karar No: 2023/3864, Tarih: 20.12.2023

**3. Hukuk Dairesi         2023/4424 E.  ,  2023/3864 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sözleşmenin uyarlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, bozmaya uyan Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı idarece düzenlenen ihaleyi kazanması üzerine 06.05.1997 tarihli sözleşme ile otoparkın on üç yıl dokuz ay süreyle işletme ve kullanım hakkının kendisine devredildiğini, üzerine düşen edimleri yerine getirerek inşaatı tamamladığını ancak inşaatın bitmesinden kısa bir süre sonra 1999 depreminin meydana geldiğini, depremle insanlarda kapalı yerlere girme korkusunun oluştuğunu, otoparkın kullanılamadığını, düşük kapasite ile kullanıldığını, davalı idarenin edimlerini yerine getirmediğini, park yasağı konması gereken yerlere park yasağı konmadığını, otoparkın olduğu yerde yol genişletilerek çift yönlü trafiğin açılması taahhüdünün yerine getirilmediğini, yakınlarda ruhsatsız otopark işletilmesine izin verildiğini, otoparkın yeterli doluluk oranıyla çalışmadığını ve kazanç sağlanamadığını, bu sebeplerle sözleşme süresi sonunda taşınmazın iade edilmesiyle zarara uğrayacaklarını, sözleşmenin değişen koşullara uyarlanması gerektiğini ileri sürerek; sözleşme süresinin altı yıl üç ay uzatılarak yirmi yıl olarak düzenlenmesini, sözleşmenin bu şekilde uyarlanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; sözleşme süresinin ihalenin asli unsurlarından birini teşkil ettiğini ve sürenin uzatılamayacağını, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece verilen 29.03.2016 tarihli ve 2012/470 E., 2016/105 K. sayılı kararla; alınan bilirkişi raporlarında uyarınca kâr durumuna göre bina maliyetinin ancak on yedi yıl altı ayda karşılanabileceği, binanın yirmi yıl süre ile kullanılması hâlinde ise ancak %13,7 oranında kâr elde edilebileceği, aynen ifa istenmesinin dürüstlük kurallarına aykırı düşecek şekilde davacının ağır zarara uğramasına yol açacağı ve sözleşme süresinin yirmi yıl olarak uyarlanması gerektiğinin mütalaa edildiği, bilimsel metotlara ve hakkaniyete uygun olmaları nedeniyle bilirkişi raporlarına itibar edildiği gerekçesiyle; davanın kabulü ile taraflarca imzalanan 06.05.1997 tarihli yap-işlet-devret niteliğindeki otopark işletmesinin on üç yıl dokuz ay olan kullanma süresinin altı yıl üç ay uzatılmak suretiyle yirmi yıla çıkarılmasına, sözleşmenin bu şekilde uyarlanmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece verilen 23.12.2020 tarihli ve 2020/8344 E., 2020/8213 K. sayılı ilamla; tespit dosyasındaki bilirkişi raporlarında dolululuk oranındaki düşüklüğün sebebi olarak olumsuz çevre koşullarının gösterildiği, depremin doluluk oranlarına etkisinin gerekçeli olarak değerlendirilmediği, deprem nedeniyle insanlarda çok katlı binalara çıkmakta çekingenlik hissedildiği gibi genel ve mesnetsiz ifadelere yer verildiği, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarında depremin otopark doluluğuna etkisi olduğunun tespit edilmediği, davacı davasını ispat edemediği gibi 17 Ağustos 1999 tarihinde gerçekleşen deprem gerekçe gösterilerek 2012 yılında sözleşme bitimine kısa bir süre kala işbu davanın açılmasının hakkın açıkça kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle, karar bozulmuştur.

B. Direnme ve Direnmeden Sonra Hukuk Genel Kurulu Kararı

1. Mahkemenin 30.09.2021 tarihli ve 2021/204 E., 2021/371 K. sayılı kararıyla; önceki karar gerekçesinin yanında, depremin mücbir sebep niteliğinde kabul edilmemesinin olanaksız olduğu, toplum psikolojisi gereği insanların kapalı alan mahiyetinde bulunan katlı otoparka girmek yerine açık alanda bulunan ücretsiz otoparklara ve yol kenarlarına park etme seçeneklerini tercih etmelerinin deprem ile illiyetinin ispata muhtaç olamayacağı, davacının basiretli bir tacir olarak davranma yükümlülüğünün beklenemez hâl nedeniyle uyarlamaya engel olmadığı, uyarlama talebinin dürüstlük kuralına aykırı düşmediği gerekçesiyle; bozma ilamına direnilmesine ve davanın kabulüne karar verilmiş; karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen 27.10.2022 tarihli, 2022/3-609 E., 2022/1391 K. sayılı ilamla; sözleşmeye aykırı davranıldığı iddialarının uyarlama talebine dayanak olamayacağı, sözleşmeye aykırılık hükümleri 6100 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda (6098 sayılı Kanun) özel olarak düzenlendiğinden bu hükümlere başvurmak yerine uyarlama talebinde bulunulamayacağı, bununla birlikte uyarlama kurumunun temelinde öngörülmeyen nedenlerle borçlunun sözleşme ile üstlendiği edimi ifada zorlanmasının olduğu, uyarlama davalarının genel uygulamasının kira sözleşmelerinde kira bedelinin günün koşullarına göre düzenlenmesi şeklinde vücut bulduğu, sözleşmenin diğer hükümlerinde değişiklik yapılamayacağı, aksi hâlin sözleşmeye müdahale teşkil edeceği, bu nedenle, davacının açmış olduğu sözleşmenin uyarlanması davasında uyarlama koşullarının mevcut olmadığı yönündeki değişik gerekçeyle direnme kararı bozulmuştur.

C. Direnme sonrası Mahkeme Kararı

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran