muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/37845, Karar No: 2012/3407, Tarih: 13.02.2012

**9. Hukuk Dairesi         2009/37845 E.  ,  2012/3407 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin davalının girdiği mali kriz nedeniyle kadroda daraltılmaya gidildiği gerekçesiyle işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai ve yıllık izin ücreti alacaklarının tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının iş akdinin feshedilmediğini ve halen iş akdinin devam ettiğini, davacının zam istediğini, belli bir oranda yapılacağının söylenmesi üzerine işe gelmediğini, ihtarname gönderilerek mazeretinin bildirilmesinin istendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dava dilekçesinde dava konusu alacaklar için faiz talep edilmediği halde mahkemece hüküm altına alınan alacaklara faiz yürütülmesi hatalı olup bozma sebebi isede bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK. nun 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, hüküm fıkrasının 1. Paragrafında parantez içinde yer alan faize ilişkin bölümün çıkartılmasına, kararın bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 13.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13183, Karar No: 2013/13446, Tarih: 26.09.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/13183 E.  ,  2013/13446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :AİLE MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen ziynet ve eşya alacağı davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının evden kovulması nedeniyle ziynet eşyalarının davalıda kaldığını iddia ederek ziynet eşyalarının aynen iadesini, mümkün değilse bilirkişi raporu ile belirlenecek bedelinin davalıdan tahsili ile çeyiz eşyalarının iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının evden ayrılırken ziynetleri beraberinde götürdüğünü belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile çeyiz eşyalarının aynen iadesine mümkün olmadığı takdirde bedeli olan 2.240 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, ziynet alacağına ilişkin davanın ise reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından ziynet alacağına ilişkin talebin reddi yönünden temyize getirilmiştir.

Dava, çeyiz ve ziynet eşyalarının aynen iadesi, iadesi mümkün değilse bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesi hükmü uyarınca kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. İspat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden kimseye düşer. İleri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir.

Bu bağlamda kural olarak davacı kadın, dava konusu ettiği ziynet eşyalarını varlığını ve evden ayrılırken bunların zorla elinden alındığını, ziynetlerin müşterek hanede ya da davalıda kaldığını ispat etmek zorundadır. Zira; olağan olan ziynet eşyasının kadının üzerinde olması ya da evde saklanması, muhafaza edilmesidir. Başka bir anlatımla bunların davalı tarafın zilyetlik ve korumasına terk edilmesi olağan durumla bağdaşmaz.

Bu bağlamda kural olarak davacı kadın, dava konusu ettiği ziynet eşyalarını varlığını ve evden ayrılırken bunların zorla elinden alındığını, ziynetlerin müşterek hanede ya da davalıda kaldığını ispat etmek zorundadır. Zira; olağan olan ziynet eşyasının kadının üzerinde olması ya da evde saklanması, muhafaza edilmesidir. Başka bir anlatımla bunların davalı tarafın zilyetlik ve korumasına terk edilmesi olağan durumla bağdaşmaz.

Somut olayda, duruşmada dinlenen davacı tanıkları, ziynet eşyalarının araba alımı nedeniyle davalı tarafından bozdurulduğunu, davalı tanıkları ise davacının evden ayrılırken ziynet eşyalarını yanında götürdüğünü beyan etmişlerdir. Ziynetlere ilişkin olarak dinlenen davacı tanıkları iddiayı, davalı tanıkları ise savunmayı doğrular şekilde beyanda bulunmuşlardır. Mahkemece; ziynet alacağına ilişkin talebin reddine dair hüküm kurulmuş ise de hükme esas alınan tanık beyanlarını üstün tutma nedenleri karar yerinde tartışılmadığı gibi davacı, delil listesinde açıkça yemin deliline de dayanmış olduğundan davacıya, ziynetlerin elinden alındığı, davalı tarafta kaldığı konusunda yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediği gibi gerekçeli karar başlığında mahkeme isminin gösterilmemiş olması da doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 26.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/478, Karar No: 2012/4666, Tarih: 16.04.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/478 E.  ,  2012/4666 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı 3.kişiler vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı (3.kişiler) vekili, davalı alacaklı tarafından borçlu aleyhine Ankara 31.İcra Müdürlüğünün 2010/555 sayılı dosyasından yürütülen takipte uygulanan 11.2.2010 tarihli haciz işleminde borçlu ile ilgisi bulunmayan ve davacılara ait menkullerin haczedildiğini ileri sürerek, istihkak davasının kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı (alacaklı) vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; davacı 3.kişi .'ın borçlunun eşi, diğer davacı şirket ortağının ise borçlunun oğlu olduğu, haczin borçlu eşi olan davacının huzurunda yapıldığı, mahcuzların çoğunun daha önce borçluya ait iken başka dosyalardan haczedilerek açık arttırmada borçlunun oğluna ait davacı şirkete satıldığı, satın alma işleminin muvazaalı olduğu, davacıların İİK.nun 97/a maddesinde öngörülen ve borçlu ile alacaklı yararına olan mülkiyet karinesinin aksini ispat edemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı 3.kişiler vekili tarafından temyiz edilmiştir.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı 3.kişiler vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 53,10 TL fazla alınan peşin harcın temyiz eden davacı 3.kişilere geri verilmesine 16.4.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9236, Karar No: 2014/6264, Tarih: 04.04.2014

**8. Hukuk Dairesi         2013/9236 E.  ,  2014/6264 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Elatmanın önlenmesi

Hazine ile SS .... Sitesi İşletme Kooperatifi aralarındaki elatmanın önlenmesi davasının kabulüne dair ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 05.11.2012 gün ve 176/257 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve uyulan bozma ilamında açıklandığı üzere işlem yapılıp sonucu dairesinde hüküm tesis edildiğine, müdahalenin meni ile kal’ine karar verilen 102 m2’lik taşınmaz bölümünün kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile anlaşıldığına, bu kısımda kalan bina davalı kooperatife ait olduğu belirlendiğinden davalı vekilinin bu yöne ilişkin (husumete) temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görülmediğine, 19.01.2011 tarih ve 6099 sayılı Kanunla, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'na eklenen 36/A maddesi gereğince kadastro işlemi ile oluşan tespit ve kayıtların iptali için Devlet veya diğer Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından kayıp lehtarına karşı Kadastro Mahkemeleri ile Genel Mahkemelerde açılan davalarda davalı aleyhine vekalet ücreti dahil yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğine, her ne kadar Mahkeme davalı tarafı vekalet ücreti ile yargılama giderlerinden sorumlu tutulmuş ise de bu husus HMK'nun 370/2. fıkrası uyarınca yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, “hüküm fıkrasının 3 nolu bendinde yer alan 5.200,00 TL vekalet ücreti,… 4 nolu bendinde açıklanan toplam 3.347,70 TL yargılama gideri…" ile ilgili “3 ve 4 nolu bendlerin olduğu gibi hüküm fıkrasından çıkartılmasına” bunun yerine “3402 sayılı Kadastro Kanunu'na eklenen 36/A maddesi gereğince davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına” ibaresinin yazılmasına, davalı vekilinin temyiz isteğinin sadece vekalet ücreti ve diğer yargılama giderleri ile sınırlı olarak kabulüne, hükmün düzeltilmiş bu hali ile ONANMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 04.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4290, Karar No: 2018/9720, Tarih: 03.12.2018

**11. Ceza Dairesi         2018/4290 E.  ,  2018/9720 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Düşme

Sanık hakkında Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı‘nın 29.04.2009 tarih ve 2006/50430 Soruşturma ve 2009/9757 Esas sayılı iddianamesi ile “sahte fatura düzenleme“ suçundan kamu davası açılması ve Mahkemenin temyiz incelemesine konu 02.02.2018 tarihli kararı ile de 2005 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmesi nedeniyle; suç tarihinin suça konu faturaların kurumlar vergisinde kullanılmasından dolayı “16.04.2006“ olduğu ve zamanaşımının inceleme tarihine kadar dolduğuna ilişen tebliğname düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, sanığa yüklenen “2005 takvim yılında sahte fatura düzenleme“ suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibarıyla tabi olduğu, 5237 sayılı Kanun'un 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, en aleyhe kabulle 31.12.2005 olan suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, 03.12.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/35221, Karar No: 2020/10108, Tarih: 08.07.2020

**19. Ceza Dairesi         2019/35221 E.  ,  2020/10108 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanık ... hakkında sigara sattığına dair yapılan isimsiz bir ihbar üzerine suç tarihinde evli olan sanıkların ikametinde yapılan aramada üç farklı markaya ait 46 paket sigara ele geçirilmesi şeklinde gerçekleşen olayda;

Kolluk kuvvetlerince ihbar üzerine düzenlenen tutanakta aynı ikamette suç tarihinden yaklaşık iki ay evvel 485 karton sigara ele geçirildiğinin belirtilmesi, UYAP ortamında yapılan araştırmada, daha önce ele geçirilen sigaralara yönelik sanık ...'in kayın pederine dava açılmış olup sanıklar hakkında bir kamu davası açılmamış olduğunun anlaşılması, sanıkların ikametinde çekyatın içinde ele geçen sigaraların bilinen hayat tecrübelerine göre mutad bir yerde bulunması, sanıkların sigaraları içmek için bulundurduklarını beyan etmeleri, iş bu dosyada ele geçen sigaranın miktar itibarıyla kişisel kullanım kapsamında kalması karşısında sanıkların, kaçak sigaraları ticari maksatla bulundurduğuna ilişkin soyut ihbar dışında delil elde edilemediği gözetilerek beraatları yerine yazılı şekilde mahkumiyetlerine karar verilmesi,

Kabule göre ise;

1-5607 sayılı Kanunun 3/10. maddesi uyarınca temel cezanın yarısı ile iki katı arasında artırım yapıldıktan sonra aynı Kanunun 3/10-son maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

2-Hükümden sonra 15.04.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanunun 61. maddesi ile 5607 sayılı Yasa'nın 3/22. maddesine eklenen "Eşyanın değerinin hafif olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması halinde ise üçte birine kadar indirilir." şeklindeki düzenlemenin sanıklar lehine hükümler içermesi, yine aynı Yasa’nın 62.maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Yasa'nın 5/2. maddesine eklenen fıkra uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği anlaşılmakla, suça konu eşyanın gümrüklenmiş değeri dosyanın tarafsız ve bağımsız bilirkişiye tevdii ile dosya üzerinden tespit edilmek suretiyle; 5237 sayılı TCK'nin 7. maddesi ve 7242 sayılı Yasa’nın 63. maddesi ile 5607 sayılı Yasa'ya eklenen geçici 12. maddenin 2. fıkrası gözetilerek yasal koşullarının oluşup oluşmadığının saptanması ve sonucuna göre uygulama yapma görevinin de yerel mahkemeye ait bulunması zorunluluğu,

3-Kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak sanıklar hakkında 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesi uyarınca hak yoksunluklarına hükmedilmiş ise de, 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı ile anılan maddenin bazı hükümlerinin iptal edilmiş olması nedeniyle yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

4-Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin 10/01/2015 yerine 10/01/2014 olarak yazılması,

5-Sanıklar hakkında hükmedilen hapis cezası ile adli para cezasının aynı kanun yoluna tabi olması ve sanıkların hükümleri süresinde temyiz etmesi karşısında gün adli para cezaları için kesinleştirme şerhi düzenlenmesi,

Bozmayı gerektirmiş ve sanıkların temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 08/07/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6689, Karar No: 2019/16588, Tarih: 24.09.2019

**9. Hukuk Dairesi         2016/6689 E.  ,  2019/16588 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... Savunma ve Güvenlik Sistemleri Sanayi A.Ş.'ye bağlı olarak diğer davalı ...Ş.'ne ait ... Şubesinde silahlı özel güvenlik görevlisi olarak 19.09.2005-30.11.2012 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını, müvekkilinin haftada 5 gün işyerinin açıldığı saatten kapanışa kadar aralıksız çalıştığını, tek güvenlik görevlisi olması sebebiyle kendisine ara dinlenme ve öğle yemeği molası kullandırmadığını, işyerinin açılış ve kapanış saatlerinin müvekkilinin imzasını taşıyan tutanaklar ile sabit olduğunu, müvekkilinin 30.11.2012 tarihinde ücretinin yasa ve sözleşmelere uygun olarak ödenmemesi ve ara dinlenme ve diğer haklarının kullandırılmaması nedeniyle iş akdini haklı nedenle feshettiğini iddia ederek bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Savunma ve Güvenlik Sis. San. Tic. A.Ş vekili ; davacının 19.05.2005 yılından iş akdinin feshedildiği tarihe kadar müvekkil davalı şirket elemanı olarak çalıştığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının talep ettiği ücret alacaklarının zaman aşımına uğradığını, müvekkil davalının Türkiye genelinde hizmet veren, ihale usulüyle iş alan kurumsal bir şirket olduğunu, davacı iddialarının gerçeğe aykırı olup maaş ödemelerinin eksiksiz olarak banka aracılığı ile bordrolarda ödendiğini, davacının fazla mesai ve bayram mesaisi yapmış ise buna ilişkin ücretlerin bordrolarda ödendiğini, iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...vekili ; usuli itirazlarında davacı ile müvekkil davalı banka arasında imzalanmış hizmet sözleşmesi bulunmadığını, davacının diğer davalının çalışanı olduğunu, kıdem ve fazla mesai talebinin müvekkil davalı bankaya yöneltilmesinin haksız olduğunu, davacının diğer davalı ... Savunma ve Güvenlik Sistemleri San. Tic. A.Ş. işçisi olarak müvekkil davalı banka işyerinde çalıştığını, davanın müvekkil davalı banka yönünden husumet yönünden reddini talep ettiklerini, esas hakkındaki beyanlarında davacı ile diğer davalı arasındaki iş sözleşmesi ve çalışma koşullarının kendileri tarafından ayrıntılı olarak bilinmediğini, davacının müvekkil davalı bankadan dava konusu tazminat ve alacak tutarlarını talep etme hakkı bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve alınan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve alınan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı banka ve davalı şirket vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada fazla mesai yapıp yapmadığı ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanunu'nun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (on bir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün 2007/35281 E, 2008/30985 K.).

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği'nin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; Mahkemece fazla mesai hesabı yapılırken İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca 12 saatlik çalışma için 1,5 saat olarak düşülmesi gereken ara dinlenmenin gerekçeside açıklanmadan 1 saat olarak düşülmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 24/09/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.