muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/5899, Karar No: 2015/11259, Tarih: 19.03.2015

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte, yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. İş sözleşmesinin iş, işyeri veya işletme gereklerine dayalı olarak feshi, işletmesel kararın sonucu olarak gerçekleşmekte, fesih işlemi de işletmesel karar çerçevesinde değişen durumlara karşı işverene tepkisini oluşturmaktadır. Bu kararlar işletme ve işyeri içinden kaynaklanan nedenlerden dolayı alınabileceği gibi, işyeri dışından kaynaklanan nedenlerden dolayı da alınabilir. Bu nedenler, bir ya da birden fazla işçinin işyerinde çalışmaya devam etmesi gerekliliğini doğrudan veya dolaylı olarak ortadan kaldırıyorsa, dikkate alınmalıdır.

İşçinin işletmedeki işyerinin kaybına, iş ilişkisinin feshine yol açan işletme dışı sebepleri, piyasa olayları belirler. İşletmenin doğrudan doğruya etkisinin olmadığı bütün sebepler, işletme dışı sebeplerdir. Siparişlerdeki azalma, pazarlama güçlükleri, satış ve sürümde azalma, hammadde yokluğu, enerji sıkıntısı, kamu işyerlerinde devlet bütçesinden kaldırılması, meteorolojik sebepler işletme dışı sebeplere örnek gösterilebilir. İşletme dışı sebepler, işletme gereklerine dayanan fesih için, ancak, bu sebepler, işyerinde işgücü fazlasına neden olmuşsa, önem arzeder. İşveren, işletme dışı sebeplerin zorunlu kıldığı işletmesel süreçteki yapısal değişimi somut olarak ortaya koyarak bunun belirli çalışma yerlerinde azalmaya yol açtığını göstermelidir. Bir başka anlatımla, işveren, fiili verileri, işçilerin karşı vakıalar ile itiraz edebileceği ve mahkemelerce denetlenebilmesine imkan sağlayacak şekilde somut ve ayrıntılı olarak ortaya koymalıdır. İşletme dışı sebeplerin doğrudan doğruya etkisinin olduğu durumlarda, fesih, ileri sürülen işletme dışı sebep fiilen mevcut olduğunda ve işçinin çalışmaya devam etme olanağını ortadan kaldırdığında İş Kanunu’nun 18’nci maddesi anlamında geçerli bir sebebe dayanır. İşletme dışı sebebin mevcut olup olmadığı ve bu sebeplerin işletmenin işgücü ihtiyacına doğrudan doğruya etkileri, mahkemelerce tamamen denetlenebilir. Mahkeme, işletme dışı sebebin işletmedeki iş miktarına etki edip etmediği ediyorsa ölçüsünü ve bu suretle işletmedeki işçi sayısına etki edip etmediği; ediyorsa ne kadarına etki ettiğini tespit eder. İşveren, işletme dışı sebeplerin varlığına dayanırsa, gerekçe yönünden kendisini bağlar. Dolayısıyla, işveren, işe iade davasında, işletme dışı sebeplerin kendisi tarafından iddia edilen kapsam ve yoğunlukta fiilen mevcut olduğunu ispat etmek zorundadır. İşveren, işletme dışı sebeplerle işyerinde işçi sayısının azaltılması arasındaki bağlantıları ortaya koymalıdır. Yeniden yapılanma kararı(kurucu işveren kararı) işletme gereklerine dayanan fesihle sonuçlanırsa, işletme dışı sebepler, işçilerin işletmedeki işyerlerini kaybetmelerinin doğrudan değil; dolaylı sebebi olmuş olur. Bu durumda, iş sözleşmesinin feshini doğrudan sebebini, yapısal karar ve tedbirler teşkil edecektir.

İşletme içi sebeplerden, işverenin, işletme yönetiminin esasını teşkil eden işletme politikasını gerçekleştirmek için, teknik, organizasyon ve ekonomik sahada aldığı bütün işletmesel tedbirler anlaşılmalıdır. Bu tedbirler aracılığıyla işveren, işletmenin organizasyon yapısı ve üretimle ilgili düzenleme yapma hakkını (yönetsel karar alma hakkını) kullanmaktadır. Rasyonalizasyon tedbirleri (örneğin, safi hasıla yaratmayan faaliyetlerin elimine edilmesi için sürekli iyileştirme süreci), üretimin durdurulması veya üretimde değişiklik yapmak, masrafların kısılması, yeni çalışma, imalat ve üretim metotlarının uygulamaya sokulması veya değiştirilmesi, yeni bir pazarlama sisteminin uygulamaya sokulması; yarım gün çalışmayı tam gün çalışmaya dönüştürme, işlerin, işyerinin tam gün çalışılan yerlerinde mi yoksa kısmi süreli çalışılan yerlerde mi yapılacağının karara bağlanması, vardiya usulü çalışma sistemine geçme, çalışma sürelerinin azaltılması, çalışma sürecinde reorganizasyona giderek, çalışma yoğunluğunun arttırılması, işyerinin verimsiz çalışması veya kazançta düşme, işyeri sahalarının veya bölümlerinin birleştirilmesi, üretimin bir kısmının yurtdışına kaydırılması, belirli faaliyetlerin başka firmalara (outsourcing) veya alt işverene aktarılması, işletmenin üretim kapasitesini düşürmek, işletme veya işyerini kapatmak ya da işletmenin bir bölümünü veya servisini kapatmak, kazanç maksimi­zasyonu (kazancı azami hadde çıkartma), Lean-management’in veya grup çalışma sisteminin uygulamaya sokulması gibi organizasyona yönelik değişiklikler, işverenin işçi mevcudunu süresiz azaltma kararı, doktrin ve Alman yargı içtihatlarında işletme içi sebep olarak nitelendirilen işletmesel kararlara örnek olarak verilebilir. İşletme içi sebeplerden kaynaklanan fesihlerde, işverenin, hangi tedbirleri aldığını ve bu tedbirlerin iş sözleşmesi feshedilen işçinin işine nasıl etki ettiğini ortaya koymak zorundadır. İşveren, işletme içi tedbirlerin, amaca uygunluğunu ve gerekliliğini gerekçelendirmek zorunda değildir. İşletme içi sebeplere dayanılarak yapılan fesihlerde, mahkemeler tarafından dikkate alınacak olan husus, işletmesel kararın fiilen uygulamaya geçirilip geçirilmediği ve feshi ihbar süresinin geçmesiyle birlikte, işçinin işyerinde çalışma imkânının ortadan kalkıp kalkmadığıdır. Bu bağlamda işveren, organizasyona yönelik veya teknik hangi tedbiri aldığını ve bu tedbirin uygulanmasıyla iş sözleşmesi feshedilen işçinin işine nasıl olumsuz yönde etki ettiğini açıkça ortaya koymalıdır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda, kararın yararlı ya da amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda, kararın yararlı ya da amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

İşverenin, dayandığı fesih sebebinin geçerli (veya haklı) olduğunu uygun delillerle inandırıcı bir biçimde ortaya koyması, kanıt yükünü yerine getirmiş sayılması bakımından yeterlidir. Ancak bu durum, uyuşmazlığın çözümlenmesine yetmemektedir. Çünkü yasa koyucu işçiye başka bir olanak daha sunmuştur. Eğer işçi, feshin, işverenin dayandığı ve uygun kanıtlarla inandırıcı bir biçimde ortaya koyduğu sebebe değil, başka bir sebebe dayandığını iddia ederse, bu başka sebebi kendisi kanıtlamakla yükümlüdür. İşçinin işverenin savunmasında belirttiği neden dışında, iş sözleşmesinin örneğin sendikal nedenle, eşitlik ilkesine aykırı olarak, keza keyfi olarak feshedildiğini iddia ettiğinde, işçi bu iddiasını kanıtlamak zorundadır.

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı(keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı(ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (06.10.2008 gün ve 2008/30274 Esas, 2008/25209 Karar, 11.09.2008 gün ve 2008/25324 Esas, 2008/23401 Karar sayılı ilamlarımız).

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını, feshin geçerli nedeni olduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren, uygulamak için aldığı, geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı, sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İşveren işletme, işyeri ve işin gerekleri nedeni ile aldığı fesih kararında, işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve feshin kaçınılmazlığını kanıtlamak zorundadır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Bir bakıma feshin kaçınılmaz olup olmadığı yönünde, işletmesel kararın gerekliliği de denetlenmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken, keyfi davranmamalı, işletmesel kararı alırken dürüst olmalıdır. Keyfilik denetiminde işverenin keyfi davrandığını işçi iddia ettiğinden, genel ispat kuralı gereği, işçi bu durumu kanıtlamalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, işveren feshi Ülke’deki ilaç piyasasında gerçekleşen düzenlemelerin Şirketlerini olumsuz yönde etkilemesi sebebiyle alınan yeniden yapılanma kararına dayalı olarak gerçekleştirilmiştir.

Mahkemece; iş akdinin geçerli nedenle feshedildiği ispatının işveren üzerinde olduğu belirtilerek, “emsal davalardaki bilirkişi raporlarına itibarla; davalı şirkette bir çok ürün tanıtım elemanının işten çıkarıldığı, işverenin keyfi uygulama yapmadığı, tutarlılık ve ölçülülük ilkesine uygun davrandığı, feshin geçerli nedene dayandığı kanaatine varıldığından” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; karar gerekçesi soyut olup, dosyadaki delil durumu itibariyle uyuşmazlığı aydınlatıcı niteliği haiz değildir.

Dosya kapsamından, ispat yükü üzerinde olan davalı işverenin delil listesinde bilirkişi incelemesi ve keşif deliline dayandığı görülmüştür.

Dosya kapsamından, ispat yükü üzerinde olan davalı işverenin delil listesinde bilirkişi incelemesi ve keşif deliline dayandığı görülmüştür.

Bu durumda; işveren feshi işletmesel gerekliliğe dayandığından fesih öncesi ve sonrası organizasyon şemaları temin edilmeli, fesih bildiriminde belirtilen bazı bölümlerde daralmaya gidilip gidilmediği, iş yerinde kapatılan birim veya bölüm olup olmadığı, buna bağlı olarak istihdam fazlalığının oluşup oluşmadığı tespit edilmeli, daha sonra fesih öncesi ve sonrası altışar aylık davalıya ait tüm işyerlerinin sigorta bildirgeleri dosya kapsamına getirtilmelidir. İşe alınan ve çıkarılanların görev tanımları, işe alınan varsa hangi pozisyonda ve hangi birime alındığı konusunda gerekli belgeler toplanmalı ve buna göre fesihte son çareye uyulup uyulmadığı konusu irdelenmelidir. Bunun için davalı işverenin faaliyet alanında bir uzman (eczacı) ile mali müşavir ve insan kaynakları uzmanından oluşan heyete yerinde inceleme yetkisi verilerek aldırılacak rapora yahut gerekli görülürse keşif icra edilerek elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Belirtilen sebeplerle; Mahkemece eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 19.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9853, Karar No: 2012/10216, Tarih: 02.05.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/9853 E.  ,  2012/10216 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

1-Sanığın suçlamayı kabul etmemesi ve çalınan suça konu müştekiye ait araç üzerinde sanığa ait parmak izi tespit edilememesi karşısında, hakkındaki hüküm temyiz edilmeyerek kesinleşen ...'un hasarlı olarak bulunan araç üzerinde parmak izinin çıkması ve aşamalardaki beyanlarında, diğer sanık ... ile teyze çocukları olduklarını, kahvehaneden evine doğru yanında ikisinin akrabası olan ... ve ... olduğu halde giderken, sanık ... 'in hasarlı bir araçla gelerek gezmeyi teklif ettiğini, kendisinin de kabul ederek araca bindiğini, bu durumu adı geçen tanıkların gördüğünü iddia etmesi üzerine, ... ve ...'ın tanık sıfatıyla dinlenmesinden sonra, kanıtların bir bütün halinde değerlendirilerek sonucuna göre, sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik kovuşturma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Müştekiye ait aracın çalındıktan sonra 11.02.2008 tarihinde, üzerinde çalıntı başka bir araca ait plakalar takılı olduğu ve hasarlı bir halde, kontak anahtarı yuvasında bulunduğunun, tutulan aynı tarihli tutanaktan anlaşılması karşısında, sanık hakkında anahtarla kilit açmak suretiyle hırsızlık suçunun tanımlandığı TCK'nın 142/2-d maddesinin uygulanma koşullarının tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Kabul ve uygulamaya göre;

3-Müştekiye ait aracın sokak üzerinde park halindeyken çalınması ve bir süre sonra hasarlı olarak bulunması şeklindeki olayın bir bütün halinde hırsızlık suçunu oluşturduğu, müştekinin fiili kullanımından çıkan ve artık sanığın hakimiyetinde bulunan araca zarar verilmesi eyleminin mala zarar verme suçunun unsurları arasında bulunan ''başkasının taşınır malını tahrip eden…'' unsurunu içermediği ve bu eylemin yakınana yönelik olarak gerçekleşmediği anlaşıldığından; unsurları itibariyle oluşmayan mala zarar verme suçundan sanıkların beraatı yerine, yazılı biçimde mahkumiyetlerine hükmedilmesi,

4-Müştekiye ait kilitlenmek suretiyle sokak üzerine parkedilen otonun çalınması eyleminin, 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesine uyduğu gözetilmeden, TCK'nın 142/1-e maddesiyle uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'in temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK’nın 326/son maddesi uyarınca sanığın kazanılmış hakkının korunmasına, mala zarar verme suçundan dolayı 3 numaralı bozma nedeninden hakkındaki hüküm kesinleşen ...'un yararlandırılmasına, 02.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/13082, Karar No: 2006/16683, Tarih: 21.12.2006

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2006/13082 E.  ,  2006/16683 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatı tarafından duruşmalı, davacı avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... ile davacı vekili avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı davalı kulüple imzalanan 14.2.2001 tarihli tip sözleşme ile 150.000 YTL transfer ücreti kararlaştırıldığını, 28.1.2001 tarihli ... sözleşme ile de maç başına 6000 YTL ücret ile 300.000 YTL transfer ücreti alacağı kararlaştırıldığını , tip sözleşme transfer ücreti alacağının tamamen ödendiğini, ... sözleşmeden kaynaklanan alacağının ise 120.741 YTL maç başına ücret alacağı , 185.701 YTL transfer ücreti alacağının ve işleyen faizinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, Türkiye ... Federasyonuna ibraz edilen sözleşmenin 14.2.2001 tarihli tip sözleşme olduğunu,diğer sözleşmenin geçersiz olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara,kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, sair,davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir

2-Davacı davasını dava dilekçesinde davalı ile iki ayrı sözleşme imzaladığını,bunlardan Türkiye Futbol Federasyonuna ibraz edilen sözleşmenin 14.2.2001 tarihli tip sözleşme olduğunu ve 150.000 YTL transfer ücreti karalaştırıldığını diğer sözleşmenin taraflar arasında yapılan 28.1.2001 tarihli ... sözleşme olup bu sözleşme ile de maç başına 6000 YTL ücret ile 300.000 YTL transfer ücreti alacağı kararlaştırıldığını toplam 450.000 YTL transfer ücreti 2006/13082-16683

2-Davacı davasını dava dilekçesinde davalı ile iki ayrı sözleşme imzaladığını,bunlardan Türkiye Futbol Federasyonuna ibraz edilen sözleşmenin 14.2.2001 tarihli tip sözleşme olduğunu ve 150.000 YTL transfer ücreti karalaştırıldığını diğer sözleşmenin taraflar arasında yapılan 28.1.2001 tarihli ... sözleşme olup bu sözleşme ile de maç başına 6000 YTL ücret ile 300.000 YTL transfer ücreti alacağı kararlaştırıldığını toplam 450.000 YTL transfer ücreti 2006/13082-16683

alacağı ile 120.741 YTL maç başına ücret alacağı olduğunu, davalı tarafından yapılan toplam 264.299 YTL ödemenin tip sözleşme alacağına mahsubu ile tip sözleşmenin tamamen ifa edildiğini, geriye ... sözleşme alacağı olarak 185.701 YTL transfer ücreti alacağı ile 120.741 YTL maç başına ücret alacağı bulunduğunu bildirerek sözleşmede kararlaştırılan vadelerden itibaren işleyen faizi ile tahsilini talep etmiştir.Mahkemece davacıya yapılan 264.299 YTL toplam ödeme 28.1.2001 tarihli ... sözleşmeye mahsubu ile bakiye 35.701 YTL ... sözleşme transfer ücreti alacağı , 120.741 YTL maç başına ücret alacağı,150.000 YTL tip sözleşme transfer ücreti alacağının bulunduğu gerekçesi ile bu miktarların faizi ile tahsiline karar verilmiştir.Davacı dava konusu alacağını ... sözleşmeye hasrettiğine ve davacıya yapılan ödemelere ait makbuzlarda hangi sözleşmeye istinaden ödendiğine ilişkin şerh verilmediğine göre mahkemece talep dışına çıkılarak karar verilmiştir.HMUK’nun 74.maddesi hükmü uyarınca … hakim her iki tarafın iddia ve müdafaalarıyla mukayyet olup ondan fazlasına veya başka bir şeye hüküm veremez.bu sebeple mahkemece dava konusu olmayan tip sözleşme alacağı hakkında da talep dışına çıkılmak suretiyle hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

3-Kabule göre de davacıya her iki sözleşme uyarınca yapılan ödemelerin öncelikle 28.1.2001 tarihli ... sözleşmeye mahsubu ile tip sözleşmeden kaynaklanan transfer ücreti alacağının da tahsiline karar verilerek bu sözleşmeden doğacak ihtilaflarda Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Kurulunun görevli ve yetkili olduğuna ilişkin tip sözleşme içeriğindeki kararlaştırma hükmü de gözetilmeyerek,yetkili ve görevli olmayan hususta da karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ : Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenle davalının sair temyiz itirazlarının reddine , 2. bentte açıklanan nedenle kararın davacı yararına ,3.bentte açıklanan nedenle kararın taraflar yararına BOZULMASINA, 500.00 YTL duruşma avukatlık parasının karşılıklı alınarak birbirlerine ödenmesine, peşin alınan harcın istek halinde her iki tarafa iadesine, 21.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/11386, Karar No: 2006/12658, Tarih: 07.11.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/11386 E.  ,  2006/12658 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 24.02.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27.06.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava; yayla olduğu iddia edilen çekişmeli taşınmaza ait tapu kaydının iptali ve özel siciline işlenmesi istemiyle açılmıştır.

Mahkemece dava kabul edilmiş, hükmü davalı taraf temyiz etmiştir.

Gerçekten; 4342 sayılı Mera Kanununun 3. maddesinde yapılan tanıma göre, yaylak; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Mera, yaylak ve kışlakların özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilmesi olanaksız olduğu gibi sınırlarının daraltılması da mümkün değildir.

Çekişme konusu taşınmaz ... Beldesi, ... Mahallesi ... Deresi Mevkiinde bulunmaktadır. ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ... ve ... adlarıyla bilinen yaylalarla çevrilidir. Burası ülkemizin en büyük yaylalarının yer aldığı «... Yaylası» olarak anılmaktadır. Ancak; dosyada yer alan haritasından ve keşif yerinde dinlenen yerel bilirkişi beyanından, dava konusu taşınmazın ... Yaylası olarak bilinen yerin daha kuzeyinde, ... olduğu bildirilen ... Köyü yakınlarında bulunduğu görülmektedir.

Davalı taraf da savunmasında, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerin ... ... (eski adı ...) Köyü sınırı içersinde kaldığını, ... Köyünün ... bir köy olduğunu, taşınmazın yayla ile bir ilişkisi olmadığını ileri sürmüştür.

Yaşamını genelde çiftçilikle sürdüren kişilerin hayvanlarını otlatmakta olduğu yaylaya yakın bölgelerde ikamet etmek, ziraat yapmak, bağ ve bahçe yetiştirmek için tarım taşınmazlarına ihtiyaçları olacağı ve bu amaçlarına uygun kazanmaya elverişli bazı taşınmazları mülk edinebilecekleri olgusunu göz ardı etmek, mera, yaylak ve kışlak gibi bölgelerden insanları soyutlamak mümkün değildir.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın ... ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.