muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/3507, Karar No: 2014/2162, Tarih: 12.02.2014

**8. Hukuk Dairesi         2013/3507 E.  ,  2014/2162 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kaynarca Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 29/07/2009

NUMARASI : 2008/164-2009/119

Hazine ile S.. S.. ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve terkin davasının reddine dair Kaynarca Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 29.07.2009 gün ve 164/119 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine temsilcisi tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine temsilcisi, mülkiyeti davalıya ait olan 1737 parsel sayılı taşınmazın, 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre kıyı kenar çizgisi kapsamında kaldığını belirterek tapu kaydının iptaline karar verilmesini ve tescil dışı bırakılmasını istemiştir.

Davalıya, dava dilekçesi ve duruşma günü yöntemine uygun biçimde tebliğ edildiği halde, yargılama oturumlarına katılmamış ve davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, Mahkeme'nin kararı 5841 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiş olup; bu Kanunun 2. ve 3.maddeleri ile getirilen yeni düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur.

14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 2.maddesi ile 3402 sayılı Kanun'un 12.maddesinin 3.fıkrasına eklenen cümlede: "bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer Kamu Tüzel Kişileri dâhil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3.maddesi ile aynı Kanuna eklenen Geçici 10.maddesinde ise; "Bu Kanunun 12.maddesinin 3. fıkrası hükmü devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır." şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu yasanın yürürlük tarihinden sonra Hazine'nin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.

Ne var ki, Yerel Mahkeme kararının temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesi'nin 12.05.2011 gün ve 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararıyla; "25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3.maddesiyle 3402 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline" karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan "Hâkim, Türk hukukunu resen uygular" hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde;

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan "Hâkim, Türk hukukunu resen uygular" hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde;

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibarıyla doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasanın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümezse de 10.03.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Bu durumda davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kurulan kararın Anayasa Mahkemesi'nin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.

Somut olayda; işin esasının ve dava konusu taşınmaz bölümünün, 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'yla belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre değerlendirilmesi ve ayrıca 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasa'nın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasa'nın 36. maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususunun da gözetilmesi, mahkemece bu konudaki görüşünün ortaya konulması ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmektedir.

Açıklanan nedenle davacı Hazine temsilcisinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla halen yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'nun 388/4. (HMK. m.297/ç) ve HUMK'nun 440/1. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 12.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/9177, Karar No: 2024/10867, Tarih: 09.09.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/9177 E.  ,  2024/10867 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/585 E., 2024/230 K.

KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurumun işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Genel Müdürlüğü tarafından 24.06.2019 tarihinde sürekli işçi olarak temizlik görevlisi ünvanı ile davalı ... Bakanlığa ait Bursa Kestel Devlet Hastanesi nezdinde işe başlatıldığını, temizlik görevlisi olarak çalışmakta iken davalı tarafça ihtiyaca binaen şoförlük görevinin teklif edildiğini, müvekkilinin bu teklif üzerine 01.07.2020 tarihinde fiilen şoförlük görevine başladığını, 16 ay şoför olarak çalıştığını, Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Kestel Devlet Hastanesi Başhekimliğinin E-11997179-929 sayılı ve 13.10.2021 tarihli yazısı ile şoförlük görevlendirilmesi iptal edilerek yeniden temizlik görevine alındığını, 06.10.2021 tarihli dilekçe ile duruma itiraz edildiğini, ancak olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmediğini, hâlen temizlik işinde çalıştığını, şoförlük işinin temizlik işine göre daha vasıflı olduğunu, bu dönemde davacının şoför meslek risk tazminatından yararlandığını, davalı tarafça müvekkilinin yeniden vasıfsız işte görevlendirilmesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun) 22 nci maddesi ile Türk Ağır Sanayii ve Kamu Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası ile Öz Sağlık-İş Sendikası arasında imzalanmış işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesinin (d) bendine aykırılık teşkili ettiğini; ayrıca müvekkilinin 16 ay boyunca şoförlük yaptığı dönem için meslek kodunun şoför olarak bildirilmesi gerekirken bu hususa da dikkate edilmediğini ileri sürerek müvekkillinin şoförlük görevinden alınarak temizlik görevine verilmesine dair Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Kestel Devlet Hastanesi Başhekimliğinin E-11997179-929 sayılı ve 13.10.2021 tarihli yazısının iptaline ve Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) temizlik görevlisi olarak bildirilen meslek kodunun fiilen bir yıldan fazla şoförlük yapması ve şoförlük işinin temizlik işinden daha vasıflı bir iş olması sebebiyle şoför olarak düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def’inde bulunduklarını, davacının ilk olarak 02.04.2018 tarihinde temizlik kadrosunda sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, 15.10.2020 tarihinden itibaren Kestel Devlet Hastanesinde şoför olarak görevlendirildiğini, 13.10.2021 tarihinden itibaren ise bu göreve son verildiğini, İdarece ihtiyaç duyulması sebebi ile davacının geçici olarak görevlendirildiğini, davacının da bu görevlendirilmeye itiraz etmediğini, sonrasında temizlik görevlisi olarak çalışmaya devam ettiğini davacının görevlendirme süresinin de 1 yılı aşmadığını, yapılan işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.11.2022 tarihli kararıyla; Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Kestel Devlet Hastanesi Başhekimliğinin E-11997179-929 sayılı ve 13.10.2021 tarihli yazısının iptaline ilişkin işbu dava bakımından davalının işlemlerinin yönetim ... kapsamında kaldığı, aksinin kabulu hâlinde dahi davalı işveren tarafından iş sözleşmesinde yapılan veya yapılmak istenen değişikliğin iptali konusunda 4857 sayılı Kanun’un 22 nci maddesi hükmü dikkate alındığında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.02.2023 tarihli kararıyla; şoför olarak çalışılan dönem için SGK’ya şoför meslek kodu ile bildirim yapılması için kayıtların düzeltilmesine ilişkin dava bakımından tefrik kararı verilmesinde hata bulunmadığı; görevlendirmeye yönelik işveren işleminin iptali talebi yönünden ise davalı Bakanlık tarafından iş sözleşmesinde yapılan değişikliğin 4857 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi çerçevesinde esaslı değişiklik mahiyetinde olması hâlinde anılan hükme göre, esaslı değişiklik mahiyetinde olmaması hâlinde ise işverenin yönetim ... çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, davalı işveren tarafından iş sözleşmesinde yapılan/yapılmak istenen değişikliğin iptali konusunda, sözleşmenin işçi tarafının iptal davası açmasında hukuki yarar bulunmadığından bu davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 02.10.2023 tarihli kararıyla; davacı, davalı işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesine dayanarak ve iki görev arasında özlük hakları, çalışma yapısı ve maddi imkânlar bakımından farklılık bulunduğunu, şoförlük görevi boyunca davacıya şoför meslek risk tazminatı ödendiğini, dolayısıyla işlemin iptalini talep etmede güncel hukuki yararının bulunduğunu ileri sürerek davalı tarafça yapılan 13.10.2021 tarihli görevlendirme işleminin iptalini talep etmiş olup İlk Derece Mahkemesince işlemin iptaline karar verilmesi mümkün değil ise de hukuki yararın varlığı durumunda işlemin hukuka aykırı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre hukuka aykırılığın tespitine karar verilmesi mümkün olduğundan, İlk Derece Mahkemesince işin esasına yönelik inceleme yapılması ve bundan sonra dava hakkında bir karar verilmesi gerekirken işlemin iptalinin istenemeyeceği gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının davalı Kurumda 25.06.2019 tarihli Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi ile “Temizlik İşi (Hastane) 9112.13” meslek adı ve kodu ile Bursa Kestel Devlet Hastanesinde işe başladığı, 21.07.2020 tarihinde Bursa Sağlık Müdürlüğünden davacının şoför olarak görevlendirildiğine dair makam Olur'u alındığı, 14.10.2020 tarihinden itibaren şoför olarak görevlendirildiğinin davacıya bildirdiği ve davacıya görevlendirme yazısının 15.10.2020 tarihinde tebliğ edildiği; ancak davacıya Eylül 2020 döneminden itibaren 2021 yılı Eylül ayı dâhil her ay düzenli şekilde şoför meslek risk tazminatı ödenmeye başlandığı, davalı Kurum tarafından davacının yeniden 13.10.2021 tarihinde temizlik görevlisi olarak görevlendirildiği anlaşılmakta ise de davacıya şoför meslek risk tazminatının Eylül 2020 döneminde ödendiği hususu dikkate alındığında davacının 01.09.2020 ile 12.10.2021 tarihleri arasında şoför olarak 1 yıl 1 ay 12 gün çalıştığının kabulü gerektiği, şoförlük işinin temizlik görevlisi işine göre daha vasıflı eleman istihdam etmeyi gerektiren işlerden olduğu, dolayısıyla Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Kestel Devlet Hastanesi Başhekimliğinin E-11997179-929 sayılı ve 13.10.2021 tarihli işleminin Türk Ağır Sanayii ve Kamu Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası ile Öz Sağlık-İş Sendikası arasında imzalanmış işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesinin (d) bendine aykırılık teşkil ettiğinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; işbu dava ile aynı konuda açılan davada Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 05.06.2023 tarihli ve 2023/2526 Esas, 2023/8545 Karar sayılı ilâmı ile davanın reddi gerektiği kanaati ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verdiğini, davacının 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçişinin yapıldığını, sürekli işçi kadrolarına geçirilenlerin geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebileceklerini, ayrıca davacının 11 ay 28 gün şoför olarak çalıştığı anlaşıldığından bu gerekçe ile de davanın reddi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Kestel Devlet Hastanesi Başhekimliğinin E-11997179-929 sayılı ve 13.10.2021 tarihli görevlendirme işleminin hukuka aykırı olup olmadığının tespiti ile harç hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39 uncu maddesi.

3. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (492 sayılı Kanun) 13 üncü maddesinin (j) bendi.

3. Değerlendirme

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 492 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin (j) bendine göre genel bütçeye dâhil idarelerin bu Kanun'un (1) ve (3) sayılı Tarifelerine giren bütün işlemleri harçtan muaftır. İlk Derece Mahkemesince hüküm fıkrasının (2) ve (4) numaralı bentlerinde davalı Bakanlık aleyhine harca hükmedilmesi hatalı olmuştur.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı tarafın İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan “Alınması gerekli 427,60 TL harcın, peşin olarak alınan 80,70 TL harçtan mahsubu ile ‭bakiye 346,9‬0 TL harcın davalıdan tahsiliyle hazineye gelir kaydına,” ibaresinin çıkartılarak yerine “Davalı ... harçtan muaf olduğundan hakkında harca hükmedilmesine yer olmadığına, davacının yatırmış olduğu 80,70 TL başvuru harcı ve 80,70 TL peşin harç olmak üzere toplam 161,40 TL harcın karar kesinleştiğinde ve isteği hâlinde davacıya iadesine,'' ibaresinin yazılması;

Hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinde yer alan "4-Davacı tarafından yapılan yazı, tebligat , bilirkişi masrafı ve harçtan oluşan toplam ‭‭2.529,50 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine," ibaresinin çıkartılarak yerine "4-Davacı tarafça yapılan toplam 2.368,10 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, vekâlet suret harcı olan 11,50 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına," ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

09.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6416, Karar No: 2016/7913, Tarih: 11.04.2016

**7. Hukuk Dairesi         2015/6416 E.  ,  2016/7913 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı-karşı davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1- Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı, iş akdini ücretlerinin ödenmemesi nedeni ile haklı olarak feshettiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacının istifa ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda dosyada bulunan bazı aylık ücret bordrolarında davacıya fazla çalışma ücreti ödendiği görülmektedir. Fazla çalışma tahakkuku bulunan ayların dışlanması gerekirken mahsup yoluna gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Somut olayda dosyada bulunan bazı aylık ücret bordrolarında davacıya fazla çalışma ücreti ödendiği görülmektedir. Fazla çalışma tahakkuku bulunan ayların dışlanması gerekirken mahsup yoluna gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3- İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68'inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir.