muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/11555, Karar No: 2020/1900, Tarih: 16.03.2020

**1. Hukuk Dairesi         2016/11555 E.  ,  2020/1900 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan anneleri ...’in 8 parsel sayılı taşınmazını davalı oğlu ...’a ölünceye kadar bakım akti ile, 12 parsel sayılı taşınmazını ise davalı oğlu ...’a satış suretiyle devrettiğini, temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, öte yandan mirasbırakanın okuma yazma bilmediğini, resmi senetlerin kanunun aradığı şekil şartlarına da uymadığını ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı ..., temlikin muvazaalı olmadığını,kendisine yapılan temlik tarihinde mirasbırakanın bir çok taşınmazı bulunduğunu, davalı ..., mirasbırakanın kanser hastası olduğunu, tedavi giderleri nedeniyle bir çok taşınmazını sattığını, dava konusu parseli 22.500,00 TL bedel karşılığı satın aldığını, bu durumun davacıların bilgisi dahilinde olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu iddiasının kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1943 doğumlu mirasbırakan ...’in 03.09.2013 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak davacı çocukları, ...,...,...,...,...,... ile davalı oğulları ...ve ..., dava dışı çocukları ...,...,...,...,...,...,.... ve...’nin kaldığı, mirasbırakanın çekişme konusu 8 ( eski 59 ada 31 ) parsel sayılı taşınmazını 14.06.1996 tarihinde davalı oğlu...’e ölünceye kadar bakma akdi ile , 12 parsel sayılı taşınmazını 22.01.2008 tarihinde diğer oğlu davalı ...’a satış suretiyle devrettiği anlaşılmaktadır.

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Bilindiği ve Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesinde düzenlendiği üzere "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Yine 6100 sayılı HMK'nun 190/1. maddesi gereğince "ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) m. 611. maddesine göre ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesi, taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir akittir. (818 s. Borçlar Kanununun (BK) m. 511). Başka bir anlatımla ivazlı sözleşme türlerindendir. Bu sözleşme ile bakım alacaklısı, sözleşme konusu malın mülkiyetini bakım borçlusuna geçirme; bakım borçlusu da bakım alacaklısına yasanın öngördüğü anlamda ölünceye kadar bakıp gözetme yükümlülüğü altına girer. (TBK m. 614 (BK) m. 514)).

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) m. 611. maddesine göre ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesi, taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir akittir. (818 s. Borçlar Kanununun (BK) m. 511). Başka bir anlatımla ivazlı sözleşme türlerindendir. Bu sözleşme ile bakım alacaklısı, sözleşme konusu malın mülkiyetini bakım borçlusuna geçirme; bakım borçlusu da bakım alacaklısına yasanın öngördüğü anlamda ölünceye kadar bakıp gözetme yükümlülüğü altına girer. (TBK m. 614 (BK) m. 514)).

Hemen belirtmek gerekir ki, bakıp gözetme koşulu ile yapılan temliki işlemin geçerliliği için sözleşmenin düzenlendiği tarihte bakım alacaklısının özel bakım gereksinimi içerisinde bulunması zorunlu değildir. Bu gereksinmenin sözleşmeden sonra doğması ya da alacaklının ölümüne kadar çok kısa bir süre sürmüş bulunması da sözleşmenin geçerliliğine etkili olamaz.

Kural olarak, bu tür sözleşmeye dayalı bir temlikin de muvazaa ile illetli olduğunun ileri sürülmesi her zaman mümkündür. En sade anlatımla muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılan aykırılık olarak tanımlanabilir. Böyle bir iddia karşısında, asıl olan tarafların akitteki gerçek ve müşterek amaçlarının saptanmasıdır. (TBK m. 19 (BK m. 18)). Şayet bakım alacaklısının temliki işlemde bakıp gözetilme koşulunun değil de, bir başka amacı gerçekleştirme iradesini taşıdığı belirlenirse (örneğin mirasçılarından mal kaçırma düşüncesinde ise), bu takdirde akdin ivazlı (bedel karşılığı) olduğundan söz edilemez; akitte bağış amacının üstün tutulduğu sonucuna varılır. Bu halde de Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 1.4.1974 gün ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı olayda, uygulama yeri bulur.

Miras bırakanın, ölünceye kadar bakıp gözetme karşılığı yaptığı temlikin muvazaa ile illetli olup olmadığının belirlenebilmesi içinde, sözleşme tarihinde murisin yaşı, fiziki ve genel sağlık durumu, aile koşulları ve ilişkileri, elinde bulunan mal varlığının miktarı, temlik edilen malın, tüm mamelekine oranı, bunun makul karşılanabilecek bir sınırda kalıp kalmadığı gibi bilgi ve olguların göz önünde tutulması gerekir.

Miras bırakanın, ölünceye kadar bakıp gözetme karşılığı yaptığı temlikin muvazaa ile illetli olup olmadığının belirlenebilmesi içinde, sözleşme tarihinde murisin yaşı, fiziki ve genel sağlık durumu, aile koşulları ve ilişkileri, elinde bulunan mal varlığının miktarı, temlik edilen malın, tüm mamelekine oranı, bunun makul karşılanabilecek bir sınırda kalıp kalmadığı gibi bilgi ve olguların göz önünde tutulması gerekir.

Somut olaya gelince; mirasbırakan ile oğlu ...arasındaki ölünceye kadar bakma akdi 14.06.1996 tarihinde yapılmış olup, mirasbırakan 03.09.2013 tarihinde ölmüştür.Bu süre zarfında mirasbırakan tarafından bakılmadığı iddiasıyla herhangi bir dava açılmamıştır.Bu durumda davalının bakım borcunu yerine getirdiğinin kabulü zorunludur. Öte yandan, ölünceye kadar bakma akdi ile yapılan temlikler de muvazaalı olabilir. Temlikin muvazaalı olduğundan söz edilebilmesi ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanabilmesi için murisin temliki mirasçıdan mal kaçırma amacıyla yaptığının kanıtlanması zorunludur.Eldeki olayda dinlenen davacı tanıkları muvazaayı kanıtlar beyanda bulunmamışlardır.Tarafların kız kardeşi Safiye ve Safiye’nin eşi Mehmet, tanık olarak beyanlarında, mirasbırakanın kanser hastası olduğunu, 12 parsel sayılı taşınmazı gerçekten sattığını, bedelini de aldığını ifade etmişlerdir.Bu durumda davalı tanıklarına itibar edilmesi gerektiği açık olup, davacı tanık beyanları ile de muvazaa iddiası kanıtlanmış değildir.

Hâl böyle olunca, davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Davalılar vekilinin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz eden davalılara geri verilmesine, 16.03.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11052, Karar No: 2023/3391, Tarih: 16.05.2023

**12. Hukuk Dairesi         2022/11052 E.  ,  2023/3391 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1114 E., 2022/1279 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Viranşehir İcra Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/5 E., 2021/32 K.

Taraflar arasındaki taşınmazlar üzerine konulan haciz ve kıymet takdir raporlarının iptali ile satışa ilişkin işlemlerin tedbiren durdurulması talepli şikayet nedeni ile yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi üçüncü kişi vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi üçüncü kişi vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET

Şikayetçi üçüncü kişi vekili şikayet dilekçesinde, şikayetçinin 2020/348 E. sayılı alacak dosyasının tarafı olmayıp üçüncü kişi sıfatıyla ilgili dosya da yer aldığını, haciz konulan taşınmazlarda 4/4 mülk sahibi olmasına rağmen 11.01.2021 tarihinde şikayetçi ...’a 03.12.2020 tarihli kıymet takdiri raporu tebliğ edildiğini, şu anda dosya borçlusu adına kayıtlı taşınmazlarla ilgili şikayetçinin ve borçlu arasında taşınmazların aynına ilişkin yargılamanın devam ettiğini, borçlu, şikayetçinin müteveffa babasından kalan taşınmazlarını almak istediğini, şikayetçinin ise baba mallarının parçalanmamasından yana olup, borçlu aleyhine şu’fa davası açtığını, Viranşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada 2017/707 E. 14.08.2018 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir konulduğunu, 03.12.2020 tarihli kıymet takdiri raporunun hem Yasa’ya hem de usule aykırı düzenlendiğini, Viranşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (E: 2017/707) 14.08.2018 tarihli ara kararının görülmediğini, bahse konu taşınmazların 3. kişilere devir ve temlik edilemez şerhi bilinmeden keyfi ve sorumsuzlukla hazırlandığını, icra satışı olsa dahi, taşınmazların 3. kişilere devir ve temlik edilemeyeceğini belirterek taşınmazların üzerine konulan hacizlerin ve yapılan kıymet takdiri raporunun iptali ile satışa ilişkin işlemlerin tedbiren durdurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekilince cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı vekilince cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Viranşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/707 Esas ve 2019/193 Karar sayılı dosyasında 14.08.2018 tarihli ara karar ile dava konusu Viranşehir ilçesi .....,Mah. ....., No: 2629R, 115 ada, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 ve 14 nolu parsel sayılı taşınmazlardaki davalının hisseleri üzerine 3. kişilere devir ve temlikini önleyici mahiyette ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiği ve yapılan yargılama neticesinde nihai olarak; Şanlıurfa Viranşehir İlçesi, Kışla Mahallesi 115 ada - 5,6,7,8,9,10,11,12,13,14 nolu taşınmazda davalı Saadettin Tan adına kayıtlı olan 7/8'er lik hissenin tapu kaydının iptali ile davacı...kızı ... TC Kimlik Numaralı ...adına tapuya kayıt ve tesciline karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediğinin anlaşıldığı, Viranşehir İcra Dairesi tarafından Viranşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan 18.03.2021 tarih ve 2020/348 E.sayılı müzekkere ile "2020/348 Esas sayılı dosyasında Şanlıurfa ili Viranşehir ilçesi... Mahallesi 115/6, 115/7, 115/8, 115/9, 115/10, 115/11, 115/12, 115/13, 115/14 parseldeki taşınmazın satışı istenildiği, söz konusu mahkemenin 2017/707 Esas sayılı dosyasında, ilgili taşınmaza ihtiyati tedbir konulduğu, bu tedbirin satışa engel olup olmadığı hususunda mahkemeden görüş istenildiği, mahkemece 26.04.2021 tarihinde 2017/707 Esas sayılı dosyasında ilgili taşınmazlara konulan ihtiyati tedbirin satışa engel olmadığı görüşünün bildirildiği, mahkemece verilen görüş üzerine Viranşehir İcra Dairesince 05.05.2021 tarihinde satış kararı verilmiş olup 30.06.2021 tarihinde satış ihalesinin gerçekleştirildiğinin görüldüğü, somut olayda şikayetçi vekili taşınmaza konulan hacizlerin iptal edilmesini talep etmiş ise de şikayetçinin icra takibinde taraf olmadığı, icra takibinde taraf olmayan üçüncü kişinin icra takibindeki hacizlerin kaldırılmasını isteme hakkı bulunmadığı gerekçesi ile şikayetin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi üçüncü kişi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi üçüncü kişi vekili istinaf dilekçesinde, şikayet dilekçesini tekrar ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi üçüncü kişi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi üçüncü kişi vekili istinaf dilekçesinde, şikayet dilekçesini tekrar ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, her ne kadar şikayetçi vekilince taşınmazlara konulan hacizlerin iptal edilmesi talep edilmiş ise de; şikayetçinin icra takibinde taraf olmadığı bu nedenle icra takibindeki hacizlerin iptalini isteme hakkının bulunmadığının anlaşıldığı, "İcra takibinde taraf olmayan 3. kişinin, taraf olmadığı icra takibindeki hacizlerin iptalini isteme hakkı bulunmayıp, bu yöndeki iddialarını ancak ileride sıra cetveli yapılması halinde, sıra cetveline itiraz olarak ileri sürmesi mümkündür. O halde mahkemece, şikayetin aktif husumet yokluğu nedeni ile reddi gerekirken, yazılı gerekçe ile istemin kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir" (Yargıtay 12. HD'nin 22.12.2012 tarihli, 2012/16682 E, 2012/34359 K. sayılı içtihadı).

Haciz anı itibariyle birlikte haciz konulan gayrimenkullerin borçlunun hissedar olduğu gayrimenkuller olduğu, hacizlerin uygulanmasında mülkiyet esasının doğru olduğu, haciz uygulanan gayrimenkuller hakkında şufa davasının açılmasının haciz uygulanmasına engel olmadığı gibi hacizlerin kaldırılmasına dair haciz tarihini etkileyecek nitelikte bir mahkeme kararı da sunulmadığı gerekçesi ile şikayetçinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi vekilince, istinaf dilekçesi içeriğindeki iddialarını tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, şikayetçinin malik olduğu taşınmazlar üzerine konulan haciz ve kıymet takdir raporlarının iptali ile satışa ilişkin işlemlerin tedbiren durdurulması talepli şikayet başvurusuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İİK' nın 16 ve devamı maddeleri.

3.Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi üçüncü kişi vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi üçüncü kişi vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 2004 sayılı Kanun'un 364/2. Maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4646, Karar No: 2016/5141, Tarih: 04.04.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/4646 E.  ,  2016/5141 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :AİLE MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki yoksulluk nafakasının kaldırılması davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların boşandıklarını, boşanma ilamı ile davalı lehine aylık 500,00 TL yoksulluk nafakasına hükmedildiğini, davacının yeniden evlendiğini, bu nedenle başka sorumlulukları bulunduğunu, maddi olarak zorluk içinde olduğunu, davalının ise bankadan emekli olup, yüksek miktarda emekli maaşı aldığını, davalının çalışmaya devam ettiğini belirterek yoksulluk nafakasının kaldırılmasına veya indirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; nafakanın boşanma sırasında taraflarca belirlendiğini, müşterek çocuk ile yaşayan davalının aylık giderinin 2.000,00 TL'yi geçtiğini, davacının ekonomik durumuyla ilgili verdiği bilgilerin doğru olmadığını, davacıya miras kalan mülkler bulunduğunu, yıllardır işlettiği İstoç'da temizlik malzemeleri üzerine faaliyet yürüten iş yeri ve adına kayıtlı araçları olduğunu, kira geliri bulunduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davalının yoksul kabul edilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile yoksulluk nafakasının dava tarihinden geçerli olmak üzere kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, yoksulluk nafakasının kaldırılması talebine ilişkindir.

Taraflar TMK. nun 166/3 maddesi çerçevesinde “anlaşmalı olarak” boşanmışlardır. Aralarında yaptıkları protokol, hukuki niteliği itibariyle Medeni Kanun hükümlerinden kaynaklanmakta ise de; genel sözleşme hükümlerine tabidir. Böylece kanunun, emredici nitelikte kamu düzeni ve genel ahlâka aykırı saymadığı hususlarda taraflar serbest iradeleriyle sözleşme yapabileceklerdir (BK. md. 19). Nitekim somut olayda da yoksulluk nafakası tarafların özgür iradeleri ile protokole bağlanmış, boşanma davasında bu anlaşma mahkemece, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına ve de hukuki statüye uygun bulunmuş (TMK. md.184/5), verilen karar temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir.

TMK. 176/4 maddesi uyarınca, “Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın arttırılması veya azaltılmasına karar verilebilir.”

Açıklanan yasal düzenlemeye göre, iradın arttırılması veya azaltılması için ya tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin bunu gerektirmesi gerekmektedir.