muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/8462, Karar No: 2015/8609, Tarih: 12.05.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/8462 E.  ,  2015/8609 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Isparta İş Mahkemesi

Tarihi : 01/10/2014

Numarası : 2013/29-2014/291

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi süresi içinde davalı Belediye vekili tarafından istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 12.05.2015 günü belirlenen saatte temyiz eden davalı A.. B.. vekili Av.S. U. geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Gelenin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafın sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:

1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı Belediyenin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2.Davacı vekili, davacının 2004-10/06/2011 tarihleri arasında Belediyede şoför, muhasebe birim görevlisi ve Belediye otelinde mesul müdür, bilet tahsilat servisi ve Ata Beton şirketinin işletmekte olduğu çakıl ocağının mesul müdürlüğünü yaptığını, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile ücret, fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ve yıllık izin alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde tarih belirtmeden 2004 yılında işe başladığını iddia etmiştir. Bilirkişi davacının 01.01.2004 tarihinde işe başladığını kabul etmiş Mahkemece bu kabule göre yapılan hesaplamalara itibarla hüküm verilmiştir. Davacının SGK kayıtlarına göre 08/04/2004 tarihinde Belediye işyerinde çalışmaya başladığı görülmektedir. Davacının 01.01.2004- 05.04.2004 tarihleri arasındaki çalışmasının Belediye işyerinde geçtiği iddiası araştırılmadan bu dönemden de davalının sorumlu tutulması hatalı olup bozma nedenidir.

3. Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı ve ulusal bayram genel tatil günlerinde çalışıp çalışmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda, davacının hem Belediye hem de ..... Şirketinde çalıştığı kabul edilmiştir. Mahkemece davacının tüm çalışma dönemi açısından haftada 6 gün 08:00-17:00 saatleri arasında çalıştığı 3 saat fazla çalışma yaptığı ve ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığı kabul edilerek anılan alacaklara hükmedilmiştir. Davacının sadece Atabeton Şirketi’nde değil Belediye’de farklı birimlerde çalıştığı, Belediye işyerinde çalıştığı dönemlerin kayda dayalı olarak ispatının asıl olduğu, Mahkemece Şirket ve Belediye dönemi ayrımı yapılmadan Belediye’de çalıştığı dönemlerde de haftada 6 gün ve ulusal bayram genel tatil günlerinde de çalıştığının tanık beyanları ile kabulü hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir.

4.Davacı ıslah dilekçesinde alacaklara yasal faiz işletilmesini talep etmiştir. 6100 sayılı HMK 26. Maddesine göre hâkim, kanundaki istisnalar saklı kalmak kaydıyla, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Mahkemece davacının yasal faiz talebi dışına çıkılarak ıslahla artırılan kıdem tazminatı, ücret, fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil alacaklarına en yüksek banka mevduat faiz oranını aşmamak üzere yasal faiz yerine en yüksek mevduat faizi yürütülmesi hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında kendini vekille temsil ettiren davalı Belediye yarına 1.100,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı Belediyeye iadesine, 12.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/811, Karar No: 2025/108, Tarih: 08.01.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/811 E.  ,  2025/108 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/173 E., 2023/3024 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/1434 E., 2021/1201 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalının müvekkili ile imzaladığı 01.10.2016 başlangıç tarihli ve altı yıl süreli kira sözleşmesini 03.10.2018 tarihli ihtarla feshedeceğini bildirdiğini, sözleşmenin olağan sona erme tarihi 30.09.2022 olduğu halde kiralananın 28.02.2019 tarihinde tahliye edildiğini, son ödenen kira bedeli net 79.519,92 TL olup tahliye tarihinden dava tarihine kadar olan dönemde kira kaybının 842.004,60 TL olduğunu ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 2019 yılı 3, 4, 5 ve 6. aya ilişkin kira bedeli toplamı 318.079,68 TL'nin her bir aya ilişkin kiranın ilgili aydan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; 03.08.2018 tarihinde açıklanan Cumhurbaşkanlığı 100 Günlük İcraat Programının ... başlıklı kısmının (13.) maddesinde “... Ankara Şehir Hastanesinin açılması” ifadesi yer almakta olup dava konusu kiralananda bulunan Ankara Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesinin Bilkent Şehir Hastaneleri yerleşkesine taşınacak hastaneler arasında yer aldığını, bu nedenle davacıya 3 ay öncesinden bildirim yapılıp kiralananın boşaltıldığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 331. maddesinde belirtilen olağanüstü fesih koşullarının oluştuğunu, hizmetin devam etmesinin mümkün olmadığını, talebin haksız olduğunu, aksinin kabulü halinde dahi müvekkilinin ancak makul süre kira bedelinden sorumluluğu bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bilirkişi raporunda 6 aylık makul kiraya verme süresinin belirlendiği, talebin 4 aylık kira bedeli ile sınırlandırıldığı gerekçesiyle; fazlaya ilişkin hak saklı tutulmak suretiyle davanın kabulüne, en son ödenen kira bedeli 79.519,92 TL olduğu gözetilerek toplam 318.079,68 TL'nin davalıdan tahsiline, kira bedellerinin ödenmesi gereken tarihler dikkate alınarak her ay için ayrı ayrı yasal faiz uygulanmasına karar verilmiş; 23.11.2021 tarihinde davalı harçtan muaf olduğundan bahisle hükümdeki harca ilişkin bentlerin tashihine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı taraf vekillerinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya dayanak kira sözleşmesinde makul süre kira alacağının kararlaştırılmadığı, bilirkişi tarafından kiralananın tahliye tarihinden itibaren 6 ay içinde aynı koşullarda yeniden kiraya verilebileceğinin belirlendiği, kiralananda yer alan Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin Bilkent Şehir Hastanesine taşınmış olması nedeni ile kiralananın tahliyesinde kiraya verenin bir kusuru bulunmadığı, denetime elverişli bilirkişi raporu esas alınarak ve taleple bağlı kalınarak 4 aylık makul süre alacağına hükmedilmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; önceden öngörülemeyen sebeplerin ortaya çıkması nedeniyle devamı çekilmez hale gelen sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmede erken tahliye halinde cezai şart kararlaştırılmadığını, bilirkişi tarafından belirlenen makul sürenin uzun olduğunu, faize dava tarihi itibariyle hükmedilmesi gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kiralananın erken tahliyesine bağlı makul süre kira bedeli istemine ilişkindir.

6353 sayılı Kanun'un 53. maddesi ile değişik 31.03.2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesinde; “Kiracının Türk Ticaret Kanununda tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında, 11.01.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 323, 325, 331, 340, 342, 343, 344, 346 ve 354 üncü maddeleri 01.07.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanmaz. Bu halde, kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümleri tatbik olunur. Kira sözleşmelerinde hüküm olmayan hallerde mülga Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

3. Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, kiralananı süre bitmeden tek taraflı olarak tahliye etme hak ve yetkisi tanınmamasına rağmen, davalı kiracının, davacı kiraya verenin rızası olmaksızın ve haklı bir nedene de dayanmaksızın sözleşmeyi feshederek kiralananı tahliye etmiş olmasının sözleşmeye aykırı davranış teşkil etmesine, bu nedenle davalı kiracının kiralananın aynı şartlarda kiraya verilebileceği makul süre kira bedelinden sorumlu bulunmasına, makul sürenin fazla hesaplandığı ve faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlendiğine yönelik temyiz itirazının istinaf aşamasında ileri sürülmemesi nedeniyle incelenemeyeceğinin anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/32284, Karar No: 2010/8810, Tarih: 30.03.2010

**9. Hukuk Dairesi         2008/32284 E.  ,  2010/8810 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, kıdem, ihbar, ücret, fazla çalışma alacaklarının ödetilmesine

karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

İşçiye işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenmesi 4857 sayılı İş Kanununun 68. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 63. maddesi hükmüne göre günlük çalışma süresi 11 saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok 11 saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde 11 saate kadar olan çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saat ve daha fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi halinde bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün 2007/ 35281 E, 2008/ 30985 K.).

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3. maddesinin 2. fıkrasında, ara dinlenmelerinin ilkim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Adı geçen yönetmeliğin 3. maddesinin 1. fıkrasında da ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda, çay molası için verilen araların çalışma saatinden sayılması mümkün olmadığı halde, mahkemece hatalı değerlendirme sonucu çalışma süresine dahil edilerek fazla çalışma alacağı hesaplanması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.3.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11510, Karar No: 2015/1035, Tarih: 12.02.2015

**14. Ceza Dairesi         2013/11510 E.  ,  2015/1035 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, tehdit

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı eylemi reşit olmayanla cinsel ilişki kabul edilerek şikâyet yokluğu nedeniyle kamu davasının düşürülmesi ile diğer atılı suçlardan beraatine

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat ve düşme hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan katılan mağdure vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 12.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11060, Karar No: 2018/2340, Tarih: 22.02.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/11060 E.  ,  2018/2340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından, kusur belirlemesi, tazminatlar, tedbir ve yoksulluk nafakalarının miktarı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı erkeğin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 52. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK m. 174/1) ve manevi (TMK m. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 22.02.2018(Prş.)
Yargıtay — Esas No: 2021/4638, Karar No: 2021/14186, Tarih: 15.11.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/4638 E.  ,  2021/14186 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

Dava, davalı şirket nezdinde 01.04.1985 ile 30.04.1985 tarihleri arası kesintisiz çalışmanın tespiti ve 01.04.1985 tarihinin sigortalılık başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, fer’i müdahil Kurum tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

A) DAVACININ İSTEMİ :

Dava, davacının davalıya ait işyerinde 01.04.1985 ile 30.04.1985 tarih aralığında çalışmanın tespiti istemine ilişkindir.

B) DAVALILARIN CEVABI :

Davalı mirasçıları vekili beyanında özetle; açılan davanın reddini talep etmiştir.

Feri müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle;davacının iddialarının Kurum kayıtlarına eşdeğer yazılı belge ile kanıtlanması gerektiğinden, çalışma iddialarının salt tanık anlatımlarına dayalı olarak kanıtlanmasına muvafakatleri olmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

C) İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI :

İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

D) BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNİN KARARI :

Fer’i müdahil Sgk vekili tarafından İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinafa başvurulması üzerine istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

E) TEMYİZ TALEBİ :

Fer’i Müdahil Sgk tarafından, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın kaldırılmak suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.

F) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, İlk Derece Mahkemesince yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

E) TEMYİZ TALEBİ :

Fer’i Müdahil Sgk tarafından, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın kaldırılmak suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.

F) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, İlk Derece Mahkemesince yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.” Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Taraf tanıklarının sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve postabaşı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 260652 sicilli işyerinden 01.04.1985 tarihli işe giriş bildirgesinin Kuruma 05.04.1985 tarihinde intikal ettiği, talebe konu olan dönem çerçevesinde davacının askerlik engelinin bulunmadığı, grafoloji uzmanı bilirkişi raporuna göre bahsi geçen işe giriş bildirgesindeki imza ve fotoğrafın davacıya ait olduğu, tanık beyanları nazara alınarak, davanın kabulüne dair hüküm kurulduğu tespit edilmiş ise de, Mahkemece yapılan araştırma yetersiz bulunmuştur.