muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/7798, Karar No: 2015/87, Tarih: 12.01.2015

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda hükme dayanak bilirkişi raporunda, fazla mesai hesabı esnasında haftada bir gün 8 saatlik çalışmadan 1 saat yerine 0,5 saat ara dinlenmesi düşülerek hesaplama yapılması hatalıdır.

F)Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 12/01/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20278, Karar No: 2013/24202, Tarih: 11.06.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/20278 E.  ,  2013/24202 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Davanın reddine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

6831 Sayılı Kanunun 82. maddesi uyarınca tanzim edilmiş aksi sabit oluncaya kadar geçerli bulunan ve sanığın imzasına havi suç zabıt varakasında ve tüm aşamalarda sanığın açık ve samimi olarak, beyan ettiği üzere olay günü fabrikasının içindeki otları yakarak temizlemesinden sonra tam olarak sönmeyen ateşin civardaki ormalık alana sıçraması sonucu taksirle orman yangınının meydana geldiğini belirtmesi karşısında sanığın suçunun sübut bulduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan idare vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince istem gibi BOZULMASINA, 11.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4027, Karar No: 2016/6938, Tarih: 14.06.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/4027 E.  ,  2016/6938 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada ... Sulh Hukuk, ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Uyuşmazlık, kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine ilişkin olarak verilen yetkisizlik kararından kaynaklanmaktadır.

... Sulh Hukuk Mahkemesinin 14.04.2009 tarih ve 2009/171 Esas ve 2009/419 Karar sayılı kararı ile ... akıl hastalığı nedeniyle kısıtlanarak, kendisine ablası ... vasi olarak atanmıştır.

... Cumhuriyet Başsavcılığınca, kayıp olarak bulunan kısıtlı hakkında TMK'nın 405/2. maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için ihbarda bulunulmuştur.

... Sulh Hukuk Mahkemesince; kısıtlının adres kayıt sisteminde kayıtlı adresinin "..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince ise kısıtlının MERNİS adresinin bakımevi adresi olduğu, kısıtlının bakımevine yerleşmeden önce "Bergama/İZMİR" adresinde ikâmet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Bergama Sulh Hukuk Mahkemesince; kısıtlı ...'in mernis adresinin "..." adresi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca "Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir." Yine, aynı Kanunun 412/1. maddesi uyarınca da "Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez."

Dosya kapsamından, kısıtlının daha önce ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 14.04.2009 tarih ve 2009/171 Esas ve 2009/419 Karar sayılı ilâmı ile vesayet altına alındığı, bu tarihten itibaren vesayetin bu mahkemece takip edildiği, kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine ilişkin olarak vesayet makamının izni bulunmadığı, vesayet makamından izin alınmaksızın yapılan yerleşim yeri değişikliğinin herhangi bir hukukî sonuç doğurmayacağı, kaldı ki, TMK'nın 22. maddesi uyarınca bakım kurumuna konulmanın yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağı anlaşıldığından, uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 14/06/2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/4419, Karar No: 2006/5513, Tarih: 25.05.2006

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2006/4419 E.  ,  2006/5513 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ...Don.Paz.San.Tic.A.Ş (Yeni Ünvanı ... Bilişim San.A.Ş) vek.Av.... ile davalı ... Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü vek.Av.... arasında görülen dava hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 4.11.2004 gün ve 905-1222 sayılı hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 25.1.2006 gün ve 3121-378 sayılı ilamına karşı davalı vekili tarafından süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı 4.626.400.000.liralık alacak için istemde bulunmuş, mahkemece 4.11.2004 gününde 4.626.400.000. liranın davalıdan alınmasına, karar verilmiştir.

HUMK.nun değişik 440/III-1.maddesindeki karar düzeltme ile ilgili parasal sınır 21.7.2004 tarih, 25529 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren 5219 Sayılı Kanun ile 6.000.000.000.-TL.ye çıkarılmıştır. Buna göre 6.000.000.000.-TL.den az olan hükümlerin onanmasına veya bozulmasına ilişkin Yargıtay kararları hakkında karar düzeltme yoluna başvurulamaz. HUMK.nun 427.maddesinin 5.fıkrasına göre 6.000.000.000.-TL.lık karar düzeltme sınırının belirlenmesinde bu maddenin 4.fıkrası hükmü uygulanmak gerekir. Bu nedenlerle davalı vekilinin hüküm altına alınan 4.626.400.000. Liraya yönelik Onama ilamı ile ilgili karar düzeltme isteminin reddi gerekmektedir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle karar düzeltme isteminin REDDİNE, 25.5.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3022, Karar No: 2013/5533, Tarih: 19.09.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/3022 E.  ,  2013/5533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki birleştirilen tazminat ve itirazın iptali davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün taraf vekillerince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde asıl ve birleşen davada davacı vekili Av..... ile asıl davada davalı birleşen davada davalı vekili Av. ... gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 01.04.2010 tarihli sözleşme uyarınca müvekkilinin davalı şirkete ait özel hastahanede temizlik hizmeti vermeyi üstlendiğini, sözleşmenin ... yıllık olduğunu ve edimlerini yerine getirmeye başladığını, ancak davalının düzenlenen bir kısım faturaları ödemediği gibi, müvekkili şirketin bir kısım elemanlarını kendi bünyesine katarak çalıştırdığının tespit edildiğini, bunun üzerine davalıya ....06.2010 tarihli ihtarname keşide edildiğini ve akde aykırılığın giderilmesinin talep edildiğini, aksi durumda sözleşmenin davalı tarafından fesih edildiğinin kabul edilip, cezai şart ve müspet zararın isteneceğinin bildirildiğini, davalının karşı ihtar ile müvekkilini suçladığını, haksız davranışları sonucu sözleşmenin sona erdiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere müvekkilinin müsbet zarar ve cezai şarttan doğan alacağından şimdilik 50.000,00 TL'nin 06.07.2010 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini talep ve dava etmiş, davacı vekili ....01.2013 tarihinde talebini toplam 306.020,00 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca müvekkilinin davacıya destek olmak amacıyla avans niteliğinde ödeme yaptığını, ancak davacının alacağının üstünde fatura düzenlemeye başladığını, kendisine 02.07.2010 ve ....07.2010 tarihli ihtarnameler keşide edildiğini, davacının edimlerini yerine getirmemesi üzerine hastanede temizlik problemleri doğduğunu, müvekkilinin Sağlık ... tarafından cezalara çarptırıldığını, davacının sözleşmeyi fiilen ortadan kaldırdığını, sözleşmeyi kendisinin feshettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Taraflar arasında .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen itirazın iptali davasının mahkemenin ....04.2011 gün 2010/867 Esas 2011/218 Karar sayılı ilamı ile asıl dosya ile birleştirilmesine karar verilmiş, birleştirilen bu davada davacı alacaklı vekili müvekkilinin faturaya dayalı alacağının tahsili için giriştiği takibe davalının itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili davanın reddini istemiştir.

Taraflar arasında .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen itirazın iptali davasının mahkemenin ....04.2011 gün 2010/867 Esas 2011/218 Karar sayılı ilamı ile asıl dosya ile birleştirilmesine karar verilmiş, birleştirilen bu davada davacı alacaklı vekili müvekkilinin faturaya dayalı alacağının tahsili için giriştiği takibe davalının itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi kurulu raporları ve tüm dosya içeriğine göre; asıl davanın sözleşmeye aykırılık nedeni ile tazminat ve cezai şartın tahsili, birleştirilen davanın ise fatura ve cari hesap nedeni ile itirazın iptaline ilişkin olduğu, taraflar arasında temizlik hizmetine ilişkin sözleşme imzalandığı, davacının temizlik işlerinde çalıştırdığı işçilerin davalıya ait işyerinde 01.06.2010 tarihinde çalışmaya başladığı ve davalı işyerinde sigortalı olarak işe alındığı hususunda davalının bir itirazının bulunmadığı, davalının bu nedenle sözleşmeye aykırı davrandığı ve sözleşmenin davacı tarafından keşide edilen ihtarname ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği, bu nedenle davacının 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 108. maddesi uyarınca menfi zararını talep edebileceği, sözleşmesinde taraflar arasında cezai şart kararlaştırıldığı için davacının ancak cezai şart miktarını aşan menfi zararlarının olduğunu ispatlaması halinde bunları talep edebileceği, davacının bu hususta delil sunmadığı, bu durumda BK'nın 159/.... maddesi uyarınca davacı yüklenicinin davalı ... sahibinden ancak sözleşmenin .... maddesi uyarınca 240.000,00 TL cezai şart talep edebileceği, birleşen dava yönünden ise davacının davalıya verdiği temizlik hizmeti nedeni ile cari hesap ve faturaya dayalı olarak alacaklı olduğu, asıl davanın 240.000,00 TL üzerinden cezai şarta ilişkin olarak kısmen kabulüne, birleşen davanın ise asıl alacak üzerinden kısmen kabulü ile davacı yararına %40 tazminata karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

...- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin birleştirilmesine karar verilen 2010/867 Esas sayılı itirazın iptali davasına yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

...- Taraf vekillerinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarına gelince; taraflar arasında 01.04.2010 tarihli "Protokol" başlıklı hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, Mayıs 2010 tarihi sonuna kadar davacı tarafça davalı yana sözleşme gereği hizmet verildiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık, davacı tarafından Haziran 2010 tarihinden itibaren davalı şirkete hizmet verilip verilmediği ve akdin feshedilip edilmediği, eğer feshedilmiş ise kimin tarafından feshedildiği noktasında toplanmaktadır.

...- Taraf vekillerinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarına gelince; taraflar arasında 01.04.2010 tarihli "Protokol" başlıklı hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, Mayıs 2010 tarihi sonuna kadar davacı tarafça davalı yana sözleşme gereği hizmet verildiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık, davacı tarafından Haziran 2010 tarihinden itibaren davalı şirkete hizmet verilip verilmediği ve akdin feshedilip edilmediği, eğer feshedilmiş ise kimin tarafından feshedildiği noktasında toplanmaktadır.

01.04.2010 tarihli sözleşmenin .... maddesinde sözleşmeyi tek taraflı haksız olarak fesheden tarafın diğer tarafa 240.000,00 TL dönme cezası ödeyeceği belirtilmiştir. Davacı taraf davalının sözleşme şartlarına aykırı davrandığını ileri sürerek, ....06.2010 tarihli ihtarname keşide etmiş, ancak sözleşmeyi feshettiğini belirtmemiştir. Davalı ise 02.07.2010 tarihli cevabi ihtarında, ... Haziran 2010 tarihinden itibaren kendilerine ait hastanede temizlik hizmeti yapacak hiçbir davacı elemanı kalmadığını, bu durumun tutanaklarla tespit edildiğini, temizlik hizmetlerinin aksamaması için davacı şirketten istifa eden çalışanların kendi talepleri üzerine işe alınıp, bu suretle temizlik işlerinin yerine getirildiğini, olayda tamamen davacının kusurlu olduğunu ifade etmiştir.

Bu durumda, mahkemece; yeni bir bilirkişi kurulu oluşturulup, tarafların tüm kayıt ve belgeleri ile ilgili sözleşme hükümleri ve somut olayın özellikleri uyarınca, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin feshedilip edilmediği, eğer fesih istemi varsa bunu hangi tarafın gerçekleştirdiği ve kusurun kime ait olduğu, cezai şarta ilişkin sözleşmenin .... maddesinin uygulanması koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşmuşsa hangi taraf lehine oluştuğu hususunda tarafların beyan ve taleplerini tereddütsüz karşılayan açıklamalı, gerekçeli ve ... denetimine elverişli rapor alınıp, tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (...) no'lu bentte açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin birleştirilmesine karar verilen 2010/807 Esas sayılı itirazın iptali davasına yönelik temyiz itirazlarının reddine, (...) no'lu bentte açıklanan nedenlere, taraf vekillerinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, vekili ... duruşmasında hazır bulunan taraflar yararına takdir olunan 990,00'ar TL duruşma vekalet ücretinin birbirlerinden alınarak yekdiğerine verilmesine, birleşen dava yönünden aşağıda yazılı onama harcı davacı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, davalının fazla yatırmış olduğu peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere ....09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15237, Karar No: 2016/4320, Tarih: 31.03.2016

**8. Ceza Dairesi         2015/15237 E.  ,  2016/4320 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Suça konu 2494 nolu parselin Belediye Başkanlığı adına kayıtlı olduğunun anlaşılması karşısında, suçtan doğrudan zarar görme ihtimali bulunan Belediye Başkanlığı 5271 sayılı CMK.nun 233. ve devamı maddeleri gereğince usulen duruşmadan haberdar edilip delillerini sunma imkanı tanınmadan yokluğunda yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan Hazine vekili ve şikayetçi Belediye vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün sair yönleri incelenmeksizin bu sebepten dolayı 5230 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 31.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10576, Karar No: 2022/11198, Tarih: 01.06.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/10576 E.  ,  2022/11198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Katılan vekilinin temyiz talebinin yalnızca vekalet ücretine yönelik olduğu gözetilerek yapılan incelemede:

A) Sanık ... hakkında 2008 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafisi ve katılan vekilinin temyizlerinin incelenmesinde:

Sanığa yüklenen “2008 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, 25.12.2008 olan suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla sanık müdafisi ile katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca diğer yönleri incelenmeyen hükmün BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE,

B) Sanıklar ... ve ... hakkında 2008 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanıklar müdafisi ve katılan vekilinin temyizlerinin incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nin 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı; İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 03.01.2014 tarihli ve 2014/865 Esas sayılı iddianamesi ile mütalaaya uygun olarak sanıklar hakkında, "defter, kayıt ve belgeleri gizleme" suçundan kamu davası açıldığı, "sahte fatura kullanma" suçundan açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden, iddianame dışına çıkılarak "sahte fatura kullanma" suçundan hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanıklar müdafisi ve katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi gereğince diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin BOZULMASINA, 01.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/15385, Karar No: 2018/25753, Tarih: 28.11.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/15385 E.  ,  2018/25753 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalının iş yerinde çalışmakta iken iş sözleşmesinin, istihdam fazlası olduğu gerekçesiyle 21.11.2014 tarihinde feshedildiğini, fakat gerçek fesih nedeninin sendikal sebebe dayandığını ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine, boşta geçen süre ücreti ile 1 yıllık ücreti tutarı sendikal tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, üretimin ve satışın düşmesi nedeniyle istihdam fazlası oluştuğunu, bu nedenle müvekkili şirketin iflasın eşiğine gelmemek adına fabrikanın bütün bölümlerinden işçiler çıkarmak zorunda kaldığını, feshin geçerli sebebe dayandığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın süresinde açılmadığı gerekçesi ile reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince temyizi üzerine; mahkemece verilen red kararı Dairemizce; davacıya yapılan yazılı fesih bildiriminin tarih kısmında davacının imzası olmadığı için tebliğ işleminin, evrakın alt kısmında belirtilen tarihte yapıldığının işveren tarafından ispatlanamadığı, bu haliyle davanın süresinde açıldığı ve mahkemece işin esasına girilip taraf delilleri toplanarak iddia ve delillerin incelenmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece, Dairemizin 09.11.2015 tarihli 2015/24823 esas ve 2015/30555 karar sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile feshin geçersizliğine ve feshin sendikal nedene dayandığı gerekçesiyle bir yıllık brüt ücret tutarında sendikal tazminata karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını, feshin geçerli nedeni olduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren, uygulamak için aldığı, geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı, sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İşveren işletme, işyeri ve işin gerekleri nedeni ile aldığı fesih kararında, işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve feshin kaçınılmazlığını kanıtlamak zorundadır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Bir bakıma feshin kaçınılmaz olup olmadığı yönünde, işletmesel kararın gerekliliği de denetlenmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

Dosya içeriğine göre; işveren, üretimlerinin %40 lık kısmını satın alan firmanın bulunduğu ülkede yaşanan iç savaş nedeni ile şirketlerinden ürün almayı durdurması ve bu nedenle şirketlerine ait fabrikanın üretiminin büyük oranda durması sebebi ile bir kısım şirket çalışanlarının istihdam fazlası haline geldiği gerekçesiyle iş sözleşmelerinin feshedilmesine karar vermiştir.

Aynı işletmesel nedene dayanılarak yapılan fesihlerle ilgili olarak işçiler ... tarafından açılan işe iade davalarında mahkemece "Davacı yan sözleşmenin sendikal nedenlerle sona erdirildiğini iddia etmiş ise de işçi çıkartılması sırasında sendikaya bağlı olduğu değerlendirilen işçiler çıkartıldığı gibi herhangi bir sendikayla ve özellikle davacı yanın iddia ettiği sendikayla ilişkisi olmayan işçilerin de işten çıkartıldığı davalının sendikal nedenlerle hareket etmediği kanaatine ulaşılmıştır." gerekçeleri ile verilen işe iade ve feshin sendikal nedene dayanmadığına ilişkin kararlar Dairemiz tarafından onanmıştır. Bahsi geçen davalardaki fesih tarihlerinin bu dosyadaki fesih tarihi ile yakın olduğu dikkate alındığında mahkemece verilen işe iade kararında bir isabetsizlik görülmemekle birlikte, yakın tarihte iş akitleri feshedilen işçilerle ilgili davalı işverenin aynı saikle hareket ettiği ve feshin sendikal nedene dayanmadığı gözetilmeksizin, feshin sendikal nedene dayalı olduğuna ilişkin kabulü hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,