muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1565, Karar No: 2023/18918, Tarih: 24.05.2023

Görüldüğü gibi insan ticareti suçunun oluşması için öncelikle mağdurun iradesini etkileyen araç fiillerin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Maddede öngörülen araç hareketler; tehdit, baskı, cebir veya şiddet, nüfuzu kötüye kullanmak, kandırmak, kişiler üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliklerinden yararlanmaktır. İnsan ticareti suçunun asıl (amaç) hareketleri; kişileri ülkeye sokmak, ülke dışına çıkarmak, tedarik etmek, kaçırmak, bir yerden başka bir yere götürmek, sevk etmek ve barındırmaktır. Bu hareketlerden bir yerden başka bir yere götürmeyi nakletmek şeklinde anlamak gerekir. O hâlde bir yerden başka bir yere götürmek mağdurun yurtiçinde bir yere ya da yurtdışında faille veya onun adına hareket eden bir kimseyle birlikte taşınmasını, naklini ifade etmektedir.

Bileşik suç olarak kabul edilen insan ticareti suçunun, örneğin fuhuş yaptırmak maksadıyla, cebir veya tehdit ya da baskı uygulamak suretiyle işlenmesi hâlinde faile yalnızca insan ticareti suçundan ceza verilecek, bu suçun unsurunu teşkil eden cebir (TCK m. 108) veya tehdit (TCK m. 106) suçlarından ayrıca ceza verilmeyecektir. Ancak insan ticareti kapsamında uygulanan cebir sonucu daha ağır bir netice meydana gelmiş ise, artık kasten yaralama suçundan da ceza verilmesi gerekecektir. Yine insan ticareti suçunun unsuru olan “Kaçırmak” hareketi aynı zamanda TCK'nın 109. maddesinde düzenlenen kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçunu oluşturmakla birlikte, bu durumda hürriyetten yoksun kılma suçunun haksızlık içeriği, insan ticareti suçunun haksızlık içeriğinde eriyeceğinden bileşik suç ilişkisi gereği fail ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçundan cezalandırılmayacaktır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; insan ticareti suçuna bakacak olursak suçun oluşması için öncelikle faili suç işlemeye iten kastın ön aşaması olan saikin önemli olduğu failin saik yani amacının zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tabi kılmak ya da vücut ve organlarının verilmesini sağlamak olduğu görülecektir. Faili suça iten bu hedefleri yerine getirmek için Yasada düzenlenen araç fiillere başvurmalıdır. Bu araç fiiller tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak, nüfuzu kötüye kullanmak, kandırmak veya kişiler üzerinde denetim olanaklarından veya çaresizliklerin yararlanmak olmalıdır. Fail hedeflediği fiilleri gerçekleştirmek için bu araç fiillere başvurduktan sonra bazı amaç fiilleri de gerçekleştirmelidir. Bunlar kişiyi ülkeye sokma, ülke dışına çıkarma, tedarik etme, kaçırma, bir yerden başka bir yere götürme veya sevk veya barındırma şeklinde gerçekleşmelidir. Bu üç koşulun bir arada bulunması halinde insan ticareti suçu oluşacaktır.

Somut olayda sanığın zorla çalıştırmak amacıyla 33 Tayvan uyruklu kişiyi Türkiye’de bir evde zorla alıkoyduğu kabul edilerek cezalandırılması yoluna gidilmiştir. Sayın çoğunluk ile aramızda temel uyuşmazlık 33 mağdurun evde zorla çalıştırılmak amacıyla alıkonduklarının şüpheli kaldığı noktasındadır. Şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği sanığın bu kişileri zorla alıkoyduğuna dair her tür şüpheden uzak mahkûmiyetine yeterli kesin deliller elde edilemediğinden mahkumiyet kararının yerinde olmadığı, atılı suçtan beraat etmesi düşüncesiyle sayın çoğunluğun görüşüne karşıyız.
Yargıtay — Esas No: 2017/17552, Karar No: 2018/700, Tarih: 31.01.2018

**11. Ceza Dairesi         2017/17552 E.  ,  2018/700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Beraat

İncelenen dosya içeriğine göre, sanık hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 28.06.2010 tarih ve 2010/58618-58619 soruşturma sayılı iddianameleri ile “2005 ve 2006 yıllarında sahte fatura kullanmak” suçlarından da kamu davası açıldığı, ancak bu suçlardan hüküm kurulmadığı anlaşıldığından, zamanaşımı süresi içerisinde mahallinde hüküm kurulması mümkün görülmüştür. Sanık müdafiinin 15.06.2017 tarihli dilekçesi ile temyizden feragat ettiği anlaşılmakla, katılan vekilinin temyiz talebine hasren yapılan incelemede:

I- “2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçundan kurulan hükme karşı katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen “2005 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçunun yasa da gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Yasanın 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e, 67/4 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8 maddeleri gereğince DÜŞMESİNE,

II- “2006 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçundan kurulan hükme karşı katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı dosya içeriğine uygun şekilde gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 31.01.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5041, Karar No: 2024/6894, Tarih: 02.05.2024

**2. Ceza Dairesi         2024/5041 E.  ,  2024/6894 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 20.11.2023 tarihli ve 2021/17940 Esas, 2023/7136 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.03.2024 tarihli ve 2 - 2018/22996 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 308. maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde belirtildiği üzere, süre aranmaksızın yapılan lehe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308. maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ

Sanık hakkında hırsızlık suçundan Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin 18.01.2018 tarihli ve 2017/3389 Esas, 2018/129 Karar sayılı istinaf başvurusunun esastan reddi kararının temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 20.11.2023 tarihli ve 2021/17940 Esas, 2023/7136 Karar sayılı kararıyla temyiz isteminin gerekçe içermemesi nedeniyle reddine karar verildiği, ancak Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 40/2, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 34/2, 231/2, 232/6 ve 291/1-2. maddeleri gereğince karar ve hükümlerde, başvurulabilecek kanun yolu, süresi, sürenin ne zaman başlayacağı, merci, başvuru şekli ve kanun yollarına başvurulmadığı takdirde hükmün kesinleşeceğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesinin zorunlu olduğunun belirtilmesi ve aynı kanunun 294/1. maddesinde yer alan; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.'' hükmü ile "Temyiz gerekçesi" başlığını taşıyan 295/1. maddesindeki; "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir.'' şeklindeki düzenlemeler karşısında; sanığın yokluğunda verilen ve tebliğ olunan hükümde aynı Kanunun 295/1. maddesi gereğince temyiz nedenlerini bildirmez ise temyiz isteminin reddedileceği hususunun bildirilmediği anlaşıldığından,sanığa yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda usulüne uygun şekilde "5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 295. maddesinin birinci fıkrası gereğince temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçenin tebliğden itibaren (7) gün içerisinde verilmesi halinde temyiz talebinin incelenebileceği, aksi halde sebep yokluğundan temyiz talebinin reddedileceği'' hususlarını içeren meşruhatlı tebligat ile gerekçeli kararın tebliğ edilmesi, mahkemesince bu eksikliğin giderilmesi, tebligat belgesi ve verilmesi halinde gerekçeli temyiz dilekçesi ile birlikte dosyanın incelenmek üzere iadesinin temini hususunda tebligat yapılması için dosyanın mahalline iadesinin sağlanması ve sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğine ilişkindir.

II. GEREKÇE

II. GEREKÇE

İtiraz konusu ile ilgili yapılan incelemede; Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin 18.01.2018 tarihli ve 2017/3389 Esas, 2018/129 Karar sayılı kararında yalnızca 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 291. maddesinde belirtilen 15 günlük temyiz süresine ilişkin ihtarın bulunduğu, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.03.2021 tarihli ve 2019/9.MD-554 Esas, 2021/117 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere 5271 sayılı Kanun'un 294. maddesine uygun şekilde gerekçeli temyiz başvurusunda bulunulması gerektiğine dair herhangi bir ihtarın bulunmadığı anlaşılmakla usûlüne uygun ihtarat içeren tebliğin sağlanması için dosyanın iadesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde sanığın temyiz talebinin reddine karar verilmesi nedeniyle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

III. KARAR

1.Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ KABULÜNE,

2.5271 sayılı Kanun’un 308/2. maddesi gereği Dairemizin, 20.11.2023 tarihli ve 2021/17940 Esas, 2023/7136 Karar sayılı hırsızlık suçu yönünden temyiz isteminin reddi ilâmının KALDIRILMASINA karar verilerek yapılan incelemede;

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 18.01.2018 tarihli ve 2017/3389 Esas, 2018/129 karar sayılı kararında yalnızca 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 291. maddesinde belirtilen 15 günlük temyiz süresine ilişkin ihtarın bulunduğu, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.03.2021 tarihli ve 2019/9.MD-554 Esas, 2021/117 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere 5271 sayılı Kanun'un 294. maddesine uygun şekilde gerekçeli temyiz başvurusunda bulunulması gerektiğine dair herhangi bir ihtarın bulunmadığı anlaşılmakla, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesi tarafından sanığa "gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 5271 sayılı Kanun'un 295. maddesinde belirtilen 7 günlük yasal sürede gerekçeli temyiz dilekçesinin sunulması, aksi takdirde temyiz isteminin reddolunacağı" ihtarını içeren gerekçeli karar tebliğinin yapılması, süresi içerisinde hükmü gerekçeli olarak temyiz etmesi hâlinde temyiz dilekçesi ve buna ilişkin düzenlenecek olan ek Tebliğname ile birlikte, temyiz isteminde bulunulmaması hâlinde ise mevcut hâliyle incelenmek üzere yeniden Dairemize gönderilmek kaydıyla, dava dosyasının Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 02.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3811, Karar No: 2011/4982, Tarih: 14.04.2011

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/3811 E.  ,  2011/4982 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması gerekmektedir.

Geri çevirime kararı üzerine dosyaya getirtilen İlçe Tarım Müdürlüğü cetvellerine göre; armut ürününün dekar başına ortalama verimi 2.750 kg, dekar başına ortalama toptan satış fiyatı 1,10 TL ve dekar başına ortalama gideri 900 TL olarak bildirildiği halde hükme esas bilirkişi raporunda sırasıyla 2.625 kg, 1,00 TL ve 800 TL alınmak suretiyle hesap yapılması doğru görülmemiştir.

Mahkemece bilirkişi kurulundan bozmaya uygun ek rapor alınarak oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı tarafa iadesine, 14.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/22390, Karar No: 2021/2496, Tarih: 15.02.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/22390 E.  ,  2021/2496 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelenmesinde;

14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Yasa'nın 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteğinin 1412 sayılı Kanun'un 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

II-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelenmesine gelince;

Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 20/11/2018 tarihli ve 2016/6-986 Esas, 2018/554 Karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesi ve Çocuk Koruma Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 20 ve 21. maddeleri uyarınca; fiil işlendiği sırada 15-18 yaş grubu içerisinde bulunan suça sürüklenen çocuğun işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığının takdiri bakımından, mahkemece sosyal inceleme raporu alınmadan veya alınmaması durumunda gerekçesi kararda gösterilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 15.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/13873, Karar No: 2010/8061, Tarih: 04.11.2010

**5. Ceza Dairesi         2006/13873 E.  ,  2010/8061 K.**

**"İçtihat Metni"**

Irza geçme, kaçırıp alıkoyma ve fuhuş için kadın tedarik etmek suçlarından sanık ...’in bozma üzerine yapılan yargılanması sonunda; eylemlerinin reşit olmayan mağdurenin rızası ile cinsi münasebette bulunma, rızaen alıkoyma ve fuhuş için kadın tedarik etmek suçlarını oluşturduğunun kabulü ile mahkümiyetine dair, Mersin 2. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 21.10.2005 gün ve 2005/238 Esas, 2005/319 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Oluşa uygun kabule göre sanığın üzerine atılı suçların kanunda öngörülen cezasının üst sınırı itibariyle 765 sayılı TCK.nun 102/4 ve 104/2. maddelerine göre 7 yıl 6 aylık asli ve ilave zamanaşımı sürelerine tabi olduğu, suç tarihi 09.07.1999 ile inceleme günü arasında bu sürelerin gerçekleştiği anlaşıldığından, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilmek suretiyle CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Yasanın 322/1 ve 5271 sayılı CMK.nun 223/8. maddeleri uyarınca sanık hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 04.11.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3566, Karar No: 2012/9629, Tarih: 04.06.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/3566 E.  ,  2012/9629 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ümraniye 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 09/11/2010 tarih ve 2010/140-2010/729 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketin ortağı olduğunu, 31.08.2007 tarihli ortaklar kurulunda firmanın gayrimenkullerinin tasfiye öncesi ortaklar arasında paylaştırılması konusunda anlaşmaya varıldığını, şirketin 10.10.2007 tarihinde tasfiyesine ve tasfiye memuru olarak davalı ...'ın atanmasına karar verildiğini, davalının müvekkiline verilen taşınmazı önce oğluna düşük fiyata sattığını, sonradan üzerine tescil ettirdiğini, yapılan satış işleminin muvazaalı olduğunu, tasfiye memurunun görevini kötüye kullandığını ileri sürerek, 31.08.2007 tarihli ortaklar kurulu kararı gereğince davaya konu taşınmazın tapusunun iptali ile davacı adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, 06.07.2010 tarihli duruşmada davacı vekilinden bir önceki ara kararların yerine getirilmesi için posta masrafı talep edildiği, kesin süreye rağmen masrafın ödenmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava,ortaklar kurulu kararı gereğince davacıya tahsis edildiği iddia olunan taşınmazın tapusunun iptali ve tescili istemine ilişkin olup, mahkemece davacının kesin süreye rağmen müzekkere masraflarını yatırmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, davaların kısa zamanda sonuçlandırılması, adaletin bir an önce tecellisi için, taraflarca veya Mahkemelerce yapılması gereken bir kısım adli işlemler sürelere bağlanmıştır. Bilindiği üzere bu sürelerin bazılarını Kanun bizzat belirlerken bir kısmını işin özelliğine, tarafların durumlarına göre belirlemesi için hakime bırakmıştır. Kanuni süreler açıkça belirtilen ayrıcalıklar dışında kesindir. Bu nedenle karar tarihinde yürürlükte olan HUMK.'nun 159. ve temyiz incelemesi sırasında yürürlüğe giren HMK’nun 90. maddesinde belirtildiği gibi kanunun tayin ettiği süreler hakim tarafından azaltıp çoğaltılamaz. Buna karşın, HUMK'nun 163. ve HMK'nun 94. maddesine göre hakimin belirlediği süreler ise kural olarak kesin değildir. Hakim tayin ettiği süreyi henüz dolmadan azaltıp çoğaltacağı

gibi, süre geçtikten sonra da tarafın isteği üzerine yeni bir süre tanıma yoluna da gidebilir. Bu takdirde verilen ikinci süre kesindir. Hakim kendi belirlediği sürenin kesin olduğuna da karar verebilir. Kesin sürenin tayin edilmesi halinde, karşı taraf yararına usulü kazanılmış hak doğacağı da kuşkusuzdur. Hemen belirtmek gerekir ki, ister kanun, isterse hakim tarafından tayin edilmiş olsun kesin süre içerisinde yerine getirilmeyen bir işlemin bu süre geçtikten sonra yerine getirilmesine yasal olanak yoktur. Böylece kesin sürenin kaçırılması; o delile veya hakka dayanamamak gibi ağır sonuçları birlikte getirmekte, bazen davanın kaybedilmesine dahi neden olmaktadır. Bu itibarla geciken adaletinde bir adaletsizlik olduğu düşüncesinden hareketle, davaların yok yere uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere konan kesin süre kuralı, kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır. Öncelikle, kesin süreye ilişkin ara kararı her türlü yanlış anlaşılmayı önleyecek biçimde açık ve eksiksiz yazılmalı, yapılacak işler teker teker belirtilmelidir. Bunun yanında verilen süre yeterli, emredilen işler, gerekli ve yapılabilir nitelik taşımalı, ayrıca hakim süreye uyulmamanın sonuçlarını açıkça anlatmalı, tarafları uyarmalıdır.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda somut olaya gelince, kesin süre ihtarının yapıldığı 06.07.2010 tarihli duruşmaya davacı taraf mazeret bildirerek katılmamış, mahkemece mazereti kabul edilerek duruşma gününün kendisine tebliğine karar verilmiş, ancak tebliğ belgesinde kesin süre ihtarının yapıldığı duruşma zaptının davacı vekiline tebliğ edildiğine dair herhangi bir ibare bulunmamakta olup, tebligat üzerinde kesin mehil içeren karar yazılmamıştır. Bu haliyle davacı tarafın kesin mehil ihtarından haberdar olduğu kabul edilemez.

Bu itibarla, mahkemece işin esasına girilerek neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 04/06/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.