muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/2538, Karar No: 2020/14067, Tarih: 08.10.2020

**7. Ceza Dairesi         2020/2538 E.  ,  2020/14067 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi Belgede Sahtecilik

HÜKÜM : Kamu davasının zamanaşımı nedeniyle Düşürülmesine

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Katılan banka vekilinin ... hakkındaki temyiz talebinin incelenmesinde;

Dosya sanıkları arasında ... isimli bir şahsın bulunmadığı mahkemenin gerekçeli karar başlığında sehven bu ismin yazıldığı dolayısıyla ortada incelemeye konu bir hüküm bulunmadığından dosyanın bu sanık yönünden incelenmeksizin mahallinde iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

2) Katılan banka vekilinin sanıklar ..., ve ... hakkındaki düşme kararlarına yönelik temyiz talebinin incelenmesinde ise;

Hükümden önce 05/08/2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7035 sayılı Kanunun 21. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nun 291. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen ve Bölge Adliye Mahkemelerinin kararlarına karşı 7 gün olarak öngörülen temyiz süresinin 15 gün olarak değiştirildiği, ancak Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20/07/2016 tarihinden önce verilen ve Yargıtay'dan geçen dosyalar hakkında 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca hüküm kesinleşinceye kadar 1412 sayılı CMUK'nun 305 ila 326. maddelerinin uygulanması gerektiği ve 1412 sayılı CMUK'nun 310. maddesi uyarınca da temyiz süresinin 1 hafta olduğu gözetilmeden temyiz süresinin 15 gün olduğu belirtilmek suretiyle yanıltıcı ifadeler kullanılmış olması, kanun yoluna ilişkin süreler konusunda 1412 sayılı CMUK ve 5271 sayılı CMK'da farklı düzenlemelere yer verilmesi,

7035 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra temyiz süresi konusunda tereddütler oluşması ve ilk derece mahkemelerince yanıltıcı ifadeler kullanılmasının, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 13/10/2015 tarih, 2015/11-120 Esas, 2015/313 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, avukatlar da dahil olmak üzere başvurucuların kanun yolunda yanılmalarına sebep olduğu gibi, Anayasa Mahkemesi'nin 09/06/2016 tarihli (Başvuru Numarası: 2014/4987) ve 22/09/2016 tarihli (Başvuru Numarası: 2014/1382) kararlarına göre bu durumun adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemeye erişim hakkının ihlali niteliğinde bulunması nedeniyle katılan vekilinin temyiz talebinin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

1) Sanıklardan ...’in katılan bankanın Bornova ve Balıkesir şubelerinin eski çalışanı olduğu ,sanık ...‘ın aynı bankanın Adapazarı şubesinde şef ve sanık ...’nın ise Körfez şubesinde şube 2. müdürü olarak görev yaptıkları , sanıklar ... ve ...’ın banka görevlisi olmaları nedeniyle mudilerin hesaplarına ilişkin hesap karton ve nüfus cüzdan fotokopilerini temin ettikleri, mudilerin kimlik fotokopilerinin bankada şubesindeki belgeler arasından alınması nedeniyle bankada fotoğraflarının bulunmadığı, bu bilgilerin sanıklardan Himmet Serçeoğlu’na verilmesi üzerine sahte evrak tanzim işlerine başlandığı, bu suretle öncelikle kimliklerdeki yaşlara uygun sahte mudiler olan diğer sanıkların bulunduğu, bu sanıkların muhtarlıklara başvurarak nufüs cüzdanı kayıp ilmuhaberi aldıkları, bunları kullanarak üzerlerine kendi fotoğrafları yapıştırılmış sahte nufüs cüzdanları çıkarttıkları, ardından bu belgelerle noterliklere başvurarak bankadaki döviz hesaplarına ait banka hesap cüzdanlarını kaybettiklerine dair içeriği itibariyle sahte şekil olarak ise usulüne uygun ibranameler aracılığıyla sahte imzalar atarak mudilerin paralarını çektiklerinin anlaşılması karşısında eylemlerin nitelikli banka zimmeti suçunu oluşturacağı, aynı yöntemlerle gerçekleşen para çekme işlemlerinden dolayı İzmir, Ankara ve Sakarya mahkemelerinde de ayrı ayrı davaların açılması ve eylemlerin katılan bankanın farklı şubelerinde işlenmesi nedeniyle TCK'nun 43. maddesinin de değerlendirilmesi, bu kapsamda anılan mahkemelerdeki dosya akıbetlerinin de araştırılarak iş bu dava dosyası içerisinde celp edilmeleri gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile eylemin basit zimmet kabul edilerek zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmesi,

2) Kocaeli C.Başsavcılığı'nın 2000/2835 Esas sayılı iddianamesiyle dosyamız sanıkları ile birlikte Özgür Odlukaya, ... Akar, Gürbüz Kısa ve Şahin Arslan hakkında da kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2000/156 Esas, 2008/9 Karar sayılı kararı ile adı geçen sanıklar hakkındaki dava ayrıldıktan sonra, yine Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2008/33 Esas - 2010/402 Karar sayılı kararı ile sanıkların resmi belgede sahtecilik suçundan mahkumiyetlerine karar verildiği, bu kararın Dairemizin 2013/23037 Esas-2015/18453 Karar sayılı ilamıyla da belirtildiği üzere iddianamedeki anlatım ve dosya kapsamına göre, sanıkların eylemlerinin sabit olması halinde, yargılamalarının inceleme konusu iş bu dosya üzerinden yapılan banka görevlisi diğer sanıkların suç tarihinde yürürlükte bulunan 4389 sayılı Yasa'ya muhalefet suçunu teşkil edebilecek eylemlerine iştirak etme suçunu oluşturabileceği gözetilerek iş bu dosya ile birleştirildikten sonra olaydaki fonksiyonlarına göre hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekeceğinden bahisle bozulmasına karar verildiği halde eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması,

3) Dairemizin 01.11.2018 tarihli bozma ilamında bu dava dosyası ile sanıkların aynı nitelikteki eylemleri için açılan ve bozma tarihinde halen derdest olan Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2014/267 E. sayılı dosyası birleştirilerek banka zimmeti suçunun her bir sanık yönünden tartışılması, eylemlerin aynı bankanın başka şubelerinde işlenmesi nedeniyle TCK'nun 43. maddesinin de değerlendirilmesi gerektiğinin belirtilmesi,Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2004/155 E. sayılı kararının da aynı gerekçeyle bozulması üzerine mahkemenin 2014/267 Esas sayılı dosyası üzerinden 01.09.2014 ve 22.03.2019 tarihlerinde iki defa birleştirme için muvafakat talebinde bulunmasına rağmen bu talepler nazara alınmaksızın yazılı şekilde hüküm tesis etmek suretiyle bozma kararı gereklerinin yerine getirilmemesi,

4) Dairemizin 01.11.2018 tarihli ilamında sehven İzmir 4. Asliye Ceza Mahkemesi olarak yazılan İzmir 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin bozma öncesi esası 2000/309 Esas sayılı mahkumiyet kararının bozma sonrası akıbeti de araştırılıp değerlendirilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

5) Dosya sanıkları arasında ... isminde bir sanık bulunmamasına rağmen gerekçeli karar başlığında Himmet Serçeoğlu yerine sanık olarak ...’un kimlik bilgilerinin yazılması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 08/10/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1015, Karar No: 2024/2906, Tarih: 09.10.2024

**3. Hukuk Dairesi         2024/1015 E.  ,  2024/2906 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2642 E., 2023/2488 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 7. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/35 E., 2021/344 K.

Taraflar arasındaki tahliye davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraflarca temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacı şirket ile davalı arasında akaryakıt istasyonu içindeki marketlerde bulunan ve bağımsız çatısı olmayıp arza bağlı bulunmayan 7 m2 lik stand-büfe şeklindeki yerlerin ve depo yerlerinin belirli süreli olarak farklı sözleşmelerle kiraya verildiğini, kira sözleşmelerinin süresinin sözleşmelerin 4.1.1. maddesi uyarınca 01.01.2019 tarihinden itibaren 1 yıl olarak belirlendiğini, bu 1 yıllık sürenin dolduğunu, hasılat payının artışı konusunda bir anlaşma sağlanamadığından sözleşmelerde yer alan bu yöndeki hükme dayalı olarak sözleşmelerin kendiliğinden fesh olduğunu, akdin yenilenmeyeceğinin, kiralananların tahliye edilmesinin aksi takdirde yasal yollara başvurulacağının ihtaren tebliğ edildiğini, davalının sözleşmelerdeki açık hükümlere rağmen kiralananları tahliye etmediğini ileri sürerek davanın kabulü ile davalının ... Akaryakıt İstasyonu marketi içerisinde yer alan 7 m² lik arza bağlı olmayan ve bağımsız çatısı bulunmayan kiralananlardan ve depolardan tahliyesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir

II. CEVAP

Davalı vekili; 2015 yılından itibaren kiracı olduğunu ve tüm yenileme dönemlerinde kira bedelini kendi isteğiyle artırdığını, artış oranı konusunda bir uyuşmazlığın bulunmadığını, kaliteli hizmeti nedeniyle satışlarını sürekli artırdığını ve bunun sonucu olarak da ciro üzerinden anlaşılan kira bedelinin de sürekli arttığını, kiralanan yerlerin üzerinin kapalı (çatılı) ve dört tarafının çevrili olduğunu, taşınır niteliğine haiz istenildiğinde yeri değiştirilebilen basit bir stant veya büfe niteliğinde olmadığını, kiralananın çatılı işyeri olduğunu, kira sözleşmesinin sona erdirilebilmesi için yasada belirtilen sebeplerden hiçbirinin bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kiralanan yerlere ilişkin olarak taraflar arasında 4 adet kira sözleşmesi imzalandığını, bilirkişi raporunda market içinde yer alan kiralanan 7'şer m2'lik alanların ayrı bir girişinin ve çatısının bulunmadığı, yine depo olarak kiralanan konteynırların sabit ve temelli bir yapı olmadığı, taşınabilir nitelikte olduğunun belirlendiği, davacı tarafından gönderilen 06.12.2019 tarihli ve 65184 yevmiye numaralı ihtarname ile davalının kiracı olduğu Kurtköy 1 ve 3 nolu Mehmetçik Akaryakıt İstasyonu Marketleri içerisinde bulunan bölümleri ihtarnamenin tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde tahliye etmesinin ihtar edildiği, ihtarnamenin 10.12.2019 tarihinde tebliğ edildiği belirtilerek davanın kabulüne ve davalının kiracı kiralananlardan tahliyesine karar verilmiş, gerekçe olmaksızın kararın onaylandığı belirtilerek Ek Kararla bilirkişi raporuyla tahliyesi istenen yerlerin çatılı işyeri niteliğinde olmadığının tespit edildiği, sözleşmenin sona ermesine ilişkin TBK 327 nci maddesinin taraflar arasında geçerli olduğu, kira sözleşmesinin sürenin sona ermesiyle sona erdiğinin kabulü gerektiği, taraflar arasındaki kira sözleşmelerinin 4.1 maddeleri gereğince 1 yıllık süreli olarak yapıldığı, dava tarihi dikkate alınarak süresinde tahliyenin talep edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; cevap dilekçesini tekrar ederek kararın gerekçesiz olduğunu, ayrı bir giriş ve çatısı olmadığına ilişkin tespitin hatalı olduğunu, iş yerinin çatılı nitelikte olduğunu, konteyner bakımından ise çatılı olan iş yerine bağlı ve bu kullanıma özgülendiğini ileri sürerek; ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; cevap dilekçesini tekrar ederek kararın gerekçesiz olduğunu, ayrı bir giriş ve çatısı olmadığına ilişkin tespitin hatalı olduğunu, iş yerinin çatılı nitelikte olduğunu, konteyner bakımından ise çatılı olan iş yerine bağlı ve bu kullanıma özgülendiğini ileri sürerek; ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; stand alanı (akaryakıt marketi içindeki bölünmüş alan) olarak kiralanan yerin niteliği itibari ile çatılı iş yeri olmadığı, genel hükümlere tabi kira sözleşmesi olduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 327 nci maddesi uyarınca sürenin dolması ile kira sözleşmesinin kendiliğinden sona ereceği, mahkemenin buna dair kabulünün yerinde olduğu, ancak 01.01.2018 başlangıç tarihli, 2017-S-055 sayılı depo yeri kira sözleşmesinin 20.11.2018 tarihinde sona erdirilmemesi sebebiyle sözleşmenin belirsiz süreli hale geldiği, 6098 sayılı Kanun'un 329 uncu maddesi uyarınca her altı aylık dönem için üç ay öncesinden fesih ihbarında bulunulması gerektiği, ihtarnamenin tebliğ edildiği 10.12.2019 tarihi itibariyle fesih döneminin 20.05.2020 tarihi olduğu, süresinden önce 10.01.2020 tarihinde dava açılması sebebiyle bu sözleşmeye konu tahliye talebinin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı, 01.01.2019 başlangıç tarihli, 2018-S-085, 2018-S-086 ve 2018-S-087 numaralı kira sözleşmeleri bakımından sözleşme sona ermeden ihtar tebliğ edilmesi ve kira süresi bitiminden sonra dava açılması sebebiyle davanın kabulü gerektiği, ayrıca ek karar ile gerekçe yazıldığı anlaşılmış ise de gerekçenin bu şekilde tamamlanmasının mümkün olmadığı, bu durumun aynı zamanda kamu düzenine de aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kısmen kabulü ile davalının kiracı olarak bulunduğu... Akaryakıt İstasyonu Marketi içerisinde yer alan 7 m²’lik alandan (2018-S-085), ... Akaryakıt İstasyonu Marketi içerisinde yer alan 7 m²’lik alandan (2018-S-086) ve ... Akaryakıt İstasyonu Marketi bölgesinde bulunan iki gözlü konteynırın kiracı tarafından kullanılan 13,5 m²’lik bölümünden (2018-S-087) tahliyesine, ... Akaryakıt İstasyonu bölgesinde bulunan iki gözlü konteynırın 21 m²'lik depo No:10 bölümünden (2017-S-055) tahliyesine yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; bölge adliye mahkemesince kesin olarak verilen karar yönünden ek kararla temyiz yolu açılamayacağını, tahliye talebi reddedilen depo yönünden de sözleşme süresi dolduğundan tahliye kararı verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; bölge adliye mahkemesince kesin olarak verilen karar yönünden ek kararla temyiz yolu açılamayacağını, tahliye talebi reddedilen depo yönünden de sözleşme süresi dolduğundan tahliye kararı verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili; istinaf nedenlerini tekrar ederek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kiralananların tahliyesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Kanun'un 327 ve 329 uncu maddeleri

3. Değerlendirme

1. Genel hükümlere tabi kira sözleşmelerinde (adi kira) kira sözleşmesinin başlangıcı ve süresi belli ise kira sözleşmesinde belirlenen sürenin dolması ile kira sözleşmesi kendiliğinden sona erer. Bu durumda kiraya veren, sözleşmenin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açarak sürenin sona ermesine dayalı olarak tahliye talep edebilir. Belirli süreli Genel Hükümlere tabi kira sözleşmelerinde süre dolmasına rağmen taraflar arasında açık bir anlaşma olmaksızın kira ilişkisi sürdürülürse kira sözleşmesi belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür. Sözleşmenin belirsiz süreliye dönüşmemesi için kiraya veren henüz kira süresi bitmeden veya bir aylık dava açma süresi içinde kira sözleşmesini yenilemeyeceğine dair ihtarname gönderdiği takdirde, kira sözleşmesi yenilenmeyeceği gibi süresiz hale de gelmeyecek, bu durumda kiraya veren, her zaman süre bitimi nedeniyle tahliye davası açabilecektir.

2. Somut olayda kira sözleşmelerine konu alanların çatılı iş yeri niteliğinde olmadığının, genel kira sözleşmesi hükümlerine tabi olduğunun, Bölge Adliye Mahkemesince yapılan değerlendirmenin yerinde olduğunun anlaşılmasına göre taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3186, Karar No: 2011/7136, Tarih: 02.06.2011

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2011/3186 E.  ,  2011/7136 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 27.08.2003 gününde verilen dilekçe ile yüklenici temlikine dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 17.09.2010 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı yüklenici şirket vekili ve duruşmasız temyizi davalı arsa malikleri vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 31.05.2011 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı yüklenici vekili Av. Emre Şıklaroğlu ve karşı taraftan davacı vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı yüklenici; diğer davalı arsa sahiplerine karşı edimlerini yerine getiremediğini, dolayısıyla kendisi tarafından yapılan temlik işleminden davacının yararlanamayacağını, kaldı ki davacıdan yaptığı temlik sebebiyle bir kısım alacağını alamadığını, bu hususta açılan dava bulunduğunu, davanın reddini savunmuştur.

Davalı arsa sahipleri, aynı savunmada bulunmuşlardır.

Mahkemece, adil ve hakkaniyete uygun olacağı düşüncesiyle dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalılar temyiz etmişlerdir.

1-Davalılar arasındaki 29.09.1995 tarihli sözleşme, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesidir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin konusu, inşaattır. Bu tür sözleşmeler “yüklenicinin finansı kendisi tarafından sağlanarak arsa

malikinin arsası üzerine bina yapım işini üstlendiği, arsa malikinin ise yapılacak inşaata karşılık bedel olarak binadaki bir kısım bağımsız bölüm mülkiyetini yükleniciye geçirmeyi vaat ettiği” sözleşmelerdir. Başka bir deyişle, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde ücret (bedel) arsa sahibi tarafından nakit olarak değil, ayin olarak ödenmektedir. Yine belirtilmelidir ki, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi iki tarafa hak ve borçlar yükler. Burada, biri diğerinden farklı iki ayrı hukuki müessese vardır. Bunlardan ilki, geçerliliği bir şekle bağlı olmayan inşaat sözleşmesi (eser sözleşmesi) “yüklenicinin borcu”, diğeri ise kamu düzeni bakımından resmi şekilde yapılmadıkça hüküm doğurmayan taşınmaz malda pay mülkiyetinin devri “arsa sahibinin borcu”dur. Aksine sözleşme hükmü bulunmadıkça yüklenici, Borçlar Kanununun 364. maddesi gereğince bedele (arsa payı devrini talebe) eserin teslimi halinde hak kazanır. Ancak uygulamada, yükleniciye finans sağlamak amacıyla ve yine uygulamadaki deyimiyle “kademeli ferağ” şeklinde teslimden önce de bir kısım arsa payı avans biçiminde devredilmektedir.

Hiç kuşkusuz, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yükleniciye kişisel hak sağlar. Yüklenici, kazandığı bu kişisel hakkını doğrudan arsa sahiplerine karşı ileri sürebileceği gibi, Borçlar Kanununun 162. ve 163. maddelerinden yararlanarak üçüncü kişilere de temlik edebilir. Bir tanımlama yapmak gerekirse alacağın temliki, alacaklı (yüklenici) ile onu devralan üçüncü şahıs (davacı) arasında borçlunun (arsa sahibinin) rızasına ihtiyaç olmaksızın yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliği taşıyan şekle bağlı bir akittir. Bu aktin tarafları ise, devreden (eski alacaklı) ile devralan (yeni alacaklı)dır. Tekrar vurgulamak gerekirse kural olarak, temlik işleminde BK.m.161/1 hükmü uyarınca borçlunun rızası gerekmez. Aynı yasanın 163/1’e göre sadece temlikin yazılı şekle uyularak yapılması yeterlidir.

Davacının dayandığı, davalılardan yüklenici ile yapılan “inşaat yapım sözleşmesi” niteliği itibariyle yukarıda sözü edilen alacağın temliki işlemidir. Her ne kadar temlik işlemi yapılırken borçlunun rızası gerekmez ise de, BK.m.162/1 uyarınca temlikin geçerliliği için kanun veya sözleşme ile ya da işin mahiyeti icabı temlik yapan kişinin men edilmemiş olması gerekir. Davalılar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin 3. maddesinde ise aynen “yüklenici firma kendine ait parselleri isterse kooperatif şeklinde, isterse yap-sat şeklinde yapmakta serbesttir. Temlik edemez veya sözleşmeyle doğan haklarını bir başkasına veya firmaya devredemez.” hükmü bulunmaktadır. Görülüyor ki, sözleşmenin bu hükmüyle yükleniciye temlik yasağı getirilmiştir. Bundan dolayı da davacı üçüncü kişi, yüklenicinin yaptığı temlike dayanarak davalı arsa sahibinden mülkiyet nakli talebinde bulunamaz.

Mahkemece yapılan bu saptama bir yana bırakılarak, davanın kabulünün adil ve hakkaniyete uygun olacağından söz edilmek suretiyle istem yazılı olduğu şekilde hüküm altına alındığından karar bozulmalıdır.

2-Yukarıdaki bozma nedenine göre davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesi gerekmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalıların temyiz isteminin kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 2. bent uyarınca davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek bulunmadığına, 825,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı yüklenici şirkete verilmesine, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 02.06.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.