muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5867, Karar No: 2022/6884, Tarih: 31.05.2022

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmı doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz başvuru dilekçesinde; bozma ilâmında iş sözleşmesi ve 375 sayılı KHK'nın geçici 23 üncü maddesinden hareketle döner sermaye ödenmeyeceğinden bahsedilmişse de Döner Sermaye Yönetmeliği'nin ayrı bir yönetmelik olup ayrıca uygulanması gerektiğini, Yönetmelik'te üretime katılan personele üretim teşvik priminin ödenmesi gerektiğini, davacıların üretime katıldıklarının sabit olduğunu, bu nedenle ret kararının hatalı olduğunu ayrıca davaların seri dava olması sebebiyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 22 nci maddesine göre 10 dosyadan fazla 50 dosyaya kadar olan seri davalarda Tarife'de belirlenen ücretin yarısına hükmedilmesi gerektiğini, ayrıca davacılara 2021 yılı için üretimi teşvik primi ödendiğini, 696 sayılı KHK ile kadroya geçirilen işçilere döner sermaye ödenmemesinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5 inci maddesine aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davanın seri dava olup olmadığı ve buna göre vekâlet ücretinin belirlenmesine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Seri davalarda ücret" başlıklı 22 nci maddesi şöyledir :

" İhtiyari dava arkadaşlığının bir türü olan seri davalar ister ayrı dava konusu yapılsın ister bir davada birleştirilsin toplamda on dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam avukatlık ücretine, toplamda elli dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %50’si oranında avukatlık ücretine, toplamda yüz dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %40’ı oranında avukatlık ücretine, toplamda yüzden fazla açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %25’i oranında avukatlık ücretine hükmedilir. Duruşmalı işlerde bu şekilde avukatlık ücretine hükmedilmesi için dosyaya ilişkin tüm duruşmaların aynı gün aynı mahkemede yapılması gerekir."

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2. Somut dosyada, 13 davanın aynı mahkemede aynı tarihte açılıp görüldükleri ve aynı gün karara çıkartıldıkları anlaşılmakla, Tarife hükmüne göre davalı yararına yarı oranında vekâlet ücretine hükmedilmelidir.

2. Somut dosyada, 13 davanın aynı mahkemede aynı tarihte açılıp görüldükleri ve aynı gün karara çıkartıldıkları anlaşılmakla, Tarife hükmüne göre davalı yararına yarı oranında vekâlet ücretine hükmedilmelidir.

3. Davalı yararına, seri dava olması nedeniyle %50 oranında vekâlet ücreti takdiri gerekirken tam vekâlet ücreti takdir edilerek karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı vekilinin vekâlet ücretine yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan "5.100,00 TL" ibaresinin çıkartılarak yerine “2.550,00 TL” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

31.05.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8757, Karar No: 2012/8735, Tarih: 13.07.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/8757 E.  ,  2012/8735 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

-KARAR-

Mahkeme kararındaki nitelendirmeye göre dava, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı iddiasına dayalı tapu iptali, sicilden terkini, elatmanın önlenmesi ve yıkım istemine ilişkindir.

Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 09.02.2012 tarih ve 1 sayılı kararı ile aynen kabul edilen ve Resmi Gazetede yayımlanarak 01.03.2012 tarihinde yürürlüğe giren hukuk dairelerine ilişkin işbölümü uyarınca temyiz incelemesi Yargıtay 8.Hukuk Dairesine ait bulunmaktadır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın ilgisi yönünden 8.Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE,13.7.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1944, Karar No: 2014/3970, Tarih: 26.03.2014

**14. Ceza Dairesi         2014/1944 E.  ,  2014/3970 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı, çocuğun basit cinsel istismarı, kasten yaralama

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan kurulan hüküm yönünden re'sen de temyize tâbi hükümlerin ONANMASINA, 26.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1150, Karar No: 2011/5357, Tarih: 20.12.2011

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/1150 E.  ,  2011/5357 K.**

**"İçtihat Metni"**

Reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma ve reşit olmayan kimseyi rızasıyla kaçırıp alıkoyma suçlarından sanık ...’ın yapılan yargılaması sonunda; atılı suçlardan beraatine dair Mersin 4. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 20.12.2005 gün ve 2005/476 Esas, 2005/1904 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi katılanlar vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Mağdurenin 14.06.2005 günlü kovuşturma aşamasında sanığın kendisini zorla kaçırıp, ırzına geçtiğini beyan etmesi karşısında, sanığın eylemlerinin suç tarihinde yürürlükte bulunan 765 sayılı TCK.nun 416/1, 430/1 ve 5237 sayılı TCK.nun 103/2, 109/2. maddelerinde düzenlenen suçları oluşturup oluşturmadığı, bu suçlardan dolayı yargılama yaparak delillerin değerlendirilmesi ve suç vasfının tayini görevinin üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait olduğu gözetilerek 5235 sayılı Kanunun 11 ve CMK.nun 4. maddeleri gereğince görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı ve katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14700, Karar No: 2012/962, Tarih: 13.01.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/14700 E.  ,  2012/962 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Suça konu taşınmazın kadastro tespiti sırasında 278 ada, 9 parsel numarası ile avlulu ahşap ev vasfında hazine ve sanığın annesi adına tapuya tescil edilmesi, dosya- da mevcut bilgi ve belgelere göre suça konu taşınmazın kıyı ve sahil şeridinde bulun- maması nedeniyle mevcut kanıtları değerlendirip gerektirici nedenleri açıklanmak suretiy- le TCK.nun 154/1. maddesinde yazılı suçun unsurlarının gerçekleşmemesi nedeniyle veri- len beraat kararında bir isabetsizlik görülmediğinden katılan vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün (ONANMASINA), 13.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17708, Karar No: 2015/20632, Tarih: 26.10.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/17708 E.  ,  2015/20632 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Mersin 3. İş Mahkemesi

Tarihi : 18/02/2015

Numarası : 2014/555-2015/113

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle temyiz edenin sıfatına ve temyiz nedenlerine göre davalı Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, davalı Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığından temyiz harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 26/10/2015 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25407, Karar No: 2015/30998, Tarih: 18.11.2015

**11. Ceza Dairesi         2013/25407 E.  ,  2015/30998 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2012/205862

MAHKEMESİ : Büyükçekmece 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 29/05/2012

NUMARASI : 2009/2030 (E) ve 2012/1183 (K)

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

Sanığın A.. G..' un kimlik bilgileri ve kendi fotoğrafı ile Malatya İli ... muhtarlığına başvurarak kimliğini kaybettiğini beyan edip nüfus cüzdan kayıp belgesi düzenlettirdiği, ve bu belgeye istinaden ... Nüfus Müdürlüğünden sahte kimlik belgesi düzenlettiğinin iddia ve kabul olunduğu olayda; sanık hakkında zincirleme suç hükümlerinin uygulanmaması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dosya içeriğine göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine; ancak:

1- 5237 sayılı Yasanın 53. maddesinin 1. fıkrasının c bendinde yer alan hak yoksunluğunun, aynı maddenin 3. fıkrasına göre koşullu salıverilen hükümlünün kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından koşullu salıverilmeye kadar uygulanabileceği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Adli emanette kayıtlı suça konu belgenin dosyada delil olarak saklanması yerine müsaderesine karar verilmesi,

Yasaya aykırı ise de; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı Yasanın 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan; hüküm fıkrasından 5237 sayılı Yasanın 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümün çıkartılarak, yerine, “53. maddenin 3. fıkrası uyarınca 1. fıkranın c bendinde yer alan kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık haklarından koşullu salıverilme tarihine, 1. fıkranın diğer bentlerinde yazılı haklardan cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına” denilmek ve müsadereye ilişkin bölüm çıkarılarak yerine "adli emanette kayıtlı suça konu belgenin dosyada delil olarak saklanmasına" cümlesinin eklenmesi suretiyle eleştiri dışında sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 18.11.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3666, Karar No: 2014/21319, Tarih: 03.12.2014

**6. Ceza Dairesi         2014/3666 E.  ,  2014/21319 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozmak

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Hükmün sanık ile aynı konutta ikamet eden kardeşine 20.11.2012 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen, sanığın yasal süresinden sonra, 29.11.2012 tarihinde eski hale iade ile temyiz isteminde bulunduğunun anlaşılması karşısında sanık ...'ün bu konudaki isteğinin, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi yollaması ile 1412 sayılı CMUK.nın 317. maddesi gereğince REDDİNE, 03.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11682, Karar No: 2019/8696, Tarih: 16.12.2019

**14. Hukuk Dairesi         2016/11682 E.  ,  2019/8696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 05/05/2014 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 04/03/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, dava konusu ... ili, Kepez ilçesi, 4462 ada 7 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yolu ile giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafından davalı ...'ün tebligata yarar açık adresi ve açık kimlik bilgileri bildirilmediğinden davanın HMK'nin 119/1-2 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 119. maddesinde dava dilekçesinin içeriği hususu düzenlenmiş olup; maddenin 1. fıkrasının b bendinde dava dilekçesinde davacı ile davalının adı, soyadı ve adreslerinin bulunması gerektiği belirlenmiştir. Aynı maddenin 2. fıkrasında ise, dava dilekçesinde davacı ile davalının adı, soyadı ve adreslerinin bulunmaması halinde hakimin davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre vereceği, bu sürede eksikliğin tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılacağı hükme bağlanmıştır.

Somut olayda, davacı vekili tarafından dava dilekçesinde davalı ...'ün adresinin "Konuksever Mahallesi 759. Sokak No: 29 Muratpaşa ..." gösterilmiş olduğu, dava dilekçesinin tebliği için çıkartılan tebligatın bila tebliğ iade edildiği, 11.07.2014 tarihli ara karar ile davacı vekilinden adı geçen davalının adresinin bildirilmesinin istendiği, davacı vekilince 01.09.2014 tarihli dilekçe ile davalı ...'ün adresinin ilgili tapu sicil müdürlüğünden sorulmasının istendiği ve 02.10.2014 tarihli dilekçe ile de adı geçen davalının "Kızılırmak Caddesi 800. Sokak No:31 ..." adresini bildirdiği, dava dilekçesinin bildirilen 2. adrese de bila tebliğ iade edilmesi ve tapu sicil müdürlüğü ile emniyet müdürlüğünden gelen yazılarda davalı ...'ün adresinin tespit edilemediğinin bildirilmesi üzerine davacı vekilinin 17.02.2015 tarihli dilekçesi ile adı geçen davalıya ilanen tebligat yapılmasını istediği, mahkemece 20.11.2015 tarihli ara karar ile davacı vekiline davalı ...'ün adres ve kimlik bilgilerini bildirmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 119/1-2 maddesi gereğince 1 haftalık kesin süre verilerek ara karar gereğinin yerine getirilmemesi durumunda davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtar edildiği görülmüştür.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 119/1-b bendinde davalının adı, soyadı ve adresinin bildirilmesi gerektiği düzenlenmiş, dava dilekçesinde davalının adı, soyadı ve adresi de bildirilmiştir. Dava dilekçesinde 6100 sayılı Kanunun 119/1-b bendi gereğince usuli bir eksiklik bulunmadığı anlaşılmıştır. Dava dilekçesinde davalının adresinin hiç bildirilmemiş olması halinde uygulanması gereken yasa hükmünün uygulanarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin açık yanılgıya dayandığı görülmüştür. Mahkemece, 7201 sayılı Tebligat Kanununa uygun olarak dava dilekçesinin davalılara tebliği ile taraf teşkili sağlanarak davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 16.12.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/992, Karar No: 2015/2745, Tarih: 02.12.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/992 E.  ,  2015/2745 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 15. İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen 09.07.2013 gün ve 2012/256 E., 2013/272 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 28.04.2014 gün ve 2013/11908 E., 2014/13341 K. sayılı ilamıyla;

(...A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işveren yanında 2003/2004’de teknisyen olarak çalışmaya başladığını, 2004/2005 yılında TİS tarafı olan Tes-İş Sendikasına üye olarak TİS’ten yararlanmaya başladığını, sendika üyesi olmadan önce günlük aldığı yevmiyenin TİS’ten yararlanmaya başlamasını takiben, davalı ile Tes-İş Sendikası arasındaki protokol gereğince düştüğünü, yapılan bu indirimin İş Kanunu m.38’e aykırı olduğunu, ücrette indirimin ücret baz alınarak hesaplanan fazla mesai, hafta ve genel tatil ücretleri, ikramiye, ilave tediye, iş (güçlüğü) riski tazminatı, bakım tazminatı, vardiya tazminatı gibi ödemelerin de eksik ödenmesi sonucunu beraberinde getirdiğini, İş Kanunu m.62, 2822 sayılı TİSGLK. m.5, 6 uyarınca ücrette bu surette bir indirime gidilemeyeceğini, sendika üyeliği nedeniyle ücretin indirilmesinin 2821 sayılı K. m.32 ve İş K. m.5’e aykırı olduğunu, birbirini takip eden TİS’ler uyarınca öngörülen artışların yapılmakla birlikte, ilk hareket noktası ücretin eksik olması nedeniyle hukuka aykırılığın devam ettiğini, bu hukuka aykırı işlemi olmasaydı aldığı ücret ve eklerinin daha farklı olacağını, TİS yapım aşamasında baskı sonucu sendika üyesi olduğunu ileri sürerek, fark aylık ücret, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ve yine fark ikramiye, ilave tediye, iş (güçlüğü) riski tazminatı, bakım tazminatı, vardiya tazminatı alacaklarının alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının Tes-İş Sendikasına üyelik başvurusunda bulunduğunu sendika yönetim kurulu kararı ile üye olduğunu, üyelik ile birlikte yürürlükteki TİS’ten yararlanmaya başladığını, işçilerle kayıp kaçak kontrol işlerinde çalıştırılmak üzere İTİS öncesi işe alınan tekniker ve teknisyenlere, Tedaş ile Tes-İş Sendikası arasındaki 31.05.2004 tarihli Protokol m.2 uyarınca, 01.03.2003-28.02.2005 süreli 10. dönem İTİS’in Ek 2 cetvelinde yer alan 4. derecenin karşılığı olan unvan ile İTİS’in uygulama esasları başlıklı 6.maddesinin c fıkrası uyarınca sendika üyeliklerinin işverene bildirildiği tarihten itibaren Ek 2 cetvelinde yer alan 4. derecenin karşılığı yevmiyenin verilmesine, yine işbu bildirim tarihinden itibaren sözleşmenin tüm hükümlerinden 25.06.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yararlandırılmalarının kararlaştırıldığını, Protokolün bu hükmü ve TİS Ek 2 cetvel uyarınca söz konusu tekniker ve teknisyenlerin ücretlerinin günlük 24,44 TL olarak uygulandığını, davacının taleplerinin taraflar arasındaki iş sözleşmesi m.6’daki, “İşçinin esaslı bir nedene dayalı fasılalı veya teselsül eden iş sözleşmesinden mütevellit bir hak iddia edemez” kuralına

aykırı olduğunu, dava konusu olayın İş Kanunu m.22,62 ve 2821 sayılı K. m.31 ile bir ilgisinin olmadığını, sendikaya üye olmaya zorlandığı iddiasının ciddi olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının sendika üyesi olduktan sonra Tes-İş Sendikası ile davalı işveren arasında yapılan protokol uyarınca İTİS Ek-II cetvelinde 4. derecinin karşılığı olan ücretin ödendiğini, toplu iş sözlşemesi ile işçinin başka haklara da kavuştuğunu, yevmiyesinin indirilmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı, davalı BEDAŞ’ da 2003/2004 yılında çalışmaya başladığını, 2004-Nisan/2005-Şubat ayında sendikaya üye olduğunu ve TİS'den yararlanmaya başlaması üzerine yevmiyesinin iş sözleşmesinde kararlaştırılan miktarın altına düşürüldüğünü belirterek ücret farkından kaynaklı işçilik alacakları taleplerinde bulunmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2822 sayılı TİSGLK’un 6. Maddesinde, “Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe hizmet akitleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. Hizmet akitlerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Hizmet akdinde düzenlenmeyen hususlarda toplu iş sözleşmesindeki hükümler uygulanır. Toplu iş sözleşmesinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıdaki hüküm “işçi lehine şart ilkesi” olarak adlandırılan kuralın Türk İş Hukukundaki pozitif yansımasını oluşturmaktadır. Söz konusu hüküm gereğince normlar hiyerarşisinde iş sözleşmesine nazaran daha üstte bulunan toplu iş sözleşmeleri hükümleri yerine iş sözleşmeleri hükümleri ancak işçi lehine olmak koşuluyla uygulanma kabiliyetine sahiptir. Bir başka ifadeyle iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesi karşı karşıya geldiğinde yani aynı konuda iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesinde farklı düzenlemeler yer aldığında iş sözleşmesi hükmü daha işçi lehine olmak koşuluyla somut olaya tatbik edilebilir.

Somut olaya dönüldüğünde davacının iş sözleşmesi ile kararlaştırılan temel ücretinin düşürüldüğü anlaşılmaktadır. Bu ücretin düşürülmesi işlemi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesine göre değil toplu iş sözleşmesi ile yapılmıştır. Nitekim İş Kanunu’nun 22. maddesindeki prosedüre uyulup işçinin yazılı rızasının alındığı da iddia ve ispat edilmiş değildir. Öte taraftan TİS’lerle belirlenen ücretlerin ödendiği savunulmuş ise de öncelikle dosyada yer alan TİS’lerde davacının ücretine ilişkin doğrudan bir düzenleme ve cetvele rastlanılmamıştır. Sadece TİS’in 72. Maddesinde sözleşme anlamında asgari ücret tanımlanmış ve sözleşmenin eki niteliğindeki cetvellere göre belirleneceği ifade edilmiştir.

İşveren tarafından toplu iş sözleşmelerinin uygulanması neticesinde iş sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin davacının sendikaya üyeliği ve TİS'den yaralanmaya başlanması üzerine düşürülmesi 2822 sayılı TİSGLK'nın 6. maddesi uyarınca işçi lehine şart ilkesinin ihlali niteliğinde olup, kanuna aykırıdır. Mahkemece davalının zamanaşımı savunması nazara alınarak hesap dönemine ilişkin tüm ücret bordroları dosyaya getirtilmek suretiyle gerekirse bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle davacının ücret farkından kaynaklı taleplerine ilişkin yeniden bir karar verilmelidir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, fark işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.