muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/14795, Karar No: 2023/12230, Tarih: 18.09.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/14795 E.  ,  2023/12230 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

SAYISI : 2022/681 E., 2023/101 K.

KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bakanlık bünyesinde alt işveren şirketler aracılığıyla çalışmakta iken 02.04.2018 tarihinde 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) kapsamında sürekli işçi kadrosuna atandığını ve ücretinin asgari ücretin % fazlası olarak belirlendiğini, ayrıca müvekkilinin ücretine her altı aylık dönemde %4 ücret zammı yapılması gerektiğini, ancak 01.01.2019 tarihinden itibaren sadece %4 ücret zammı yapıldığını ve bu şekilde ücretlerinin eksik ödendiğini ileri sürerek 01.01.2019-01.11.2020 tarihleri arasındaki ücret farkı alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığını, davacının ücretinin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (375 sayılı KHK) geçici 23 üncü maddesi ile Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu ... sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak belirlendiğini, hukuka aykırı bir uygulamanın söz konusu olmadığını, davacının ücretinde herhangi bir azalma olmadığını, davacı tarafça talep edilen faiz oranlarına ve faiz başlangıç tarihlerine de itiraz ettiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.12.2021 tarihli ve 2021/128 Esas, 2021/787 Karar sayılı kararıyla; davacının 696 sayılı KHK kapsamında 02.04.2018 tarihinden itibaren sürekli işçi kadrosuna geçtiği, imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasında sözleşme süresince işçiye her ay brüt asgari ücretin % fazlası üzerinden ödeme yapılacağı belirtilmesine rağmen davalı tarafça davacının ücretinin eksik ödendiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesinin 23.....2022 tarihli ve 2022/1202 Esas, 2022/2112 Karar sayılı kararıyla; davacının kadroya geçirilirken imzaladığı ... sözleşmesinde ücret miktarının asgari ücretin belli oranda fazlası olarak belirtilmesine rağmen, kadroya geçtikten sonra ücretin taraflar arasında düzenlenen ... sözleşmesine uygun olarak ödenmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 07.11.2022 tarihli ve 2022/12093 Esas, 2022/14472 Karar sayılı kararıyla; davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 01.01.2019-01.11.2020 tarihleri arasındaki ücret fark alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiş olmasına rağmen, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı talebi aşılarak 01.01.2019-30.11.2020 tarihleri arasındaki ücret fark alacağının hesaplanmış olmasının hatalı olduğu; ayrıca davalının daha önce temerrüde düşürüldüğü ispat edilemediğinden, İlk Derece Mahkemesince hüküm altına alınan ücret farkı alacağına arabuluculuk son tutanak tarihi olan 22.01.2021 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmı doğrultusunda davacının talebi ile bağlı kalınarak yapılan hesaplama doğrultusunda ücret farkı alacağına ilişkin davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmı doğrultusunda davacının talebi ile bağlı kalınarak yapılan hesaplama doğrultusunda ücret farkı alacağına ilişkin davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacı işçinin bir yandan ... ... sözleşmesindeki günlük brüt ücretin esas alınmasını diğer taraftanda toplu ... sözleşmesi ile öngörülen ücret kriterlerinin uygulanmasını istemesinin mümkün olmadığını, davacının ücretinin eksiksiz ödendiğini, davacının sürekli işçi kadrosuna geçirildikten sonra ücretinde indirime gidilmediğini, işçilerin sözleşmelerinde belirli bir oran kararlaştırılmış olsa dahi işveren vekillerince yapılan bu belirlemelerin geçerli olmayacağını, davacı lehine hükmedilen faizlere de itiraz ettiklerini, davalı İdarenin temerrüde düşürülmediğini, hesaplama oranlarına, toplu ... sözleşmelerinin uygulanma biçimlerine, arabuluculuk ve başka hususlarda dava şartının sağlanıp sağlanmadığı, talep fazlası hesaplama, hesaplama hataları, ek bordroların dikkate alınmaması, hakkın doğumu vs. tüm hususlara itiraz ettiklerini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ücret farkı alacağının hesap dönemi ile ilgili alacağa yürütülecek faizin başlangıç tarihine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 26 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 7036 sayılı ... Mahkemeleri Kanunu'nun 3 üncü maddesi, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 32 ve 34 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/46170, Karar No: 2013/5842, Tarih: 18.02.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/46170 E.  ,  2013/5842 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, ara dinlenmeler karşılığı fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000.00 TL'nin 2822 sayılı yasanın 61/son maddesi gereği işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı,davalı Belediyeye ait Otobüs İşletme Müdürlüğünde şoför olarak çalıştığını, 14/09/2006 tarihinde emekli olduğunu, işyerinde iki vardiya halinde çalışıldığını, 1.vardiyanın 05:00’de otobüs işletmesinde olup ilk durağa gittiğini, saat 06:00’da servise çıkıp ara vermeden saat 13:00’e kadar çalıştığını, 2. vardiyanın saat 13:00’de hat üzerinden arabayı alıp hiç ara vermeden 20:30-21:30’a kadar çalıştığını, İşyerinde uygulanmakta olan TİS 18 maddesinde Otobüs işletmesinde çalışan şoförlerin işin gereği olarak ara verilmeden çalıştırılması halinde ileri bir günde mutlaka dinlendirilir, denilmesine rağmen dinlendirilmeden çalıştırıldığını, Karayolları Trafik Kanununda 24 saatlik sürede toplam 9 saatten ve devamlı olarak 4,5 saatten fazla araç kullanılmasının yasaklanmasına rağmen her gün 8 saat ara vermeden araç kullandığını, bu sebeple ara dinlenmeler karşılığı ücretini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı,Otobüs İşletmesinde çalışan şoförlerin sabah 06:00’den 07:03’e kadar devam eden farklı saat aralıkları ile ilk kalkış yerine gelerek işe başladığını, zaman tarifelerine göre saat 06:00 ve 07:03 arasında bir zaman aralığında işe başlayan şoförün minimum 12:30, maksimum 13:30’da görevini diğer vardiyaya devrettiğini, diğer vardiya çalışanlarının ise minimum 19:24, maksimum 21:00’de görevini bitirerek işletmeye dönmekte olduğunu, bu süreler ve zaman tarifesi göz önüne alındığında şoförlerin günde ortalama 6 saat ile 8 saat arasında değişen sürelerde çalıştığını, haftalık 44 saatlik çalışma süresinin aşılmasının söz konusu olmadığını, Şoför talimatnamesinde son durağa 10 dakikadan önce gelinmeyeceği belirtilerek şoförlere bir gidişlik her seferde 10 dakika ihtiyaç molası verildiğini, İş Yasası gereği 4 saatten 7,5 saate kadar çalışmada günlük yarım saat, 7,5 saatten çok süren işlerde 1 saat ara dinlenmesi verilmesi gerektiğini ancak bu sürenin iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullanılabileceğini, ara dinlenmelerinin çalışma süresinden sayılmayacağını, Haftalık İş Günlerine Bölünemeyen Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 7. maddesinde hareket halindeki taşıtlarda çalışan işçilerin ara dinlenmeleri genel olarak duraklama yerlerinde verilir

denildiğini, şoförlerin çalışma saatlerinden sayılan ara dinlenmeler ile birlikte günlük çalışma saatinin 7,5 saatten oluştuğunu, ara dinlenmeler çalışma saatinden sayılmayacağı için ara dinlenme ücreti şeklinde bir talep olamayacağını, davacının taleplerine karşı zamanaşımı definde bulunduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar,tanık anlatımları ve dosya içindeki bilgi ve belgeler uyarınca, Toplu İş Sözleşmesinde ara dinlenme süresi düzenlenmiş olup, ancak bu sürede çalışılması halinde ücret ödeneceği ayrıca belirtilmediği için ara dinlenmedeki çalışma süresi fazla mesai kabul edilerek bilirkişi raporu uyarınca davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı Davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün 2007/35281 E, 2008/30985 K.).

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda,mahkemece toplanan deliller hüküm kurmaya elverişli değildir.

Davalı ... ile husumeti bulunan davacı tanıklarının beyanları esas alınarak sonuca gidilmesi isabetsizdir.

Davalı resmi kurum olup, kurum kayıtları ve özellikle otobüslerin güzergahlarına ilişkin çizelgeler dikkate alınarak ve gerekirse mahallinde keşif yapılarak davacının herhangi bir alacağının bulunup bulunmadığının tespiti gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 18.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/1216, Karar No: 2007/1607, Tarih: 27.02.2007

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/1216 E.  ,  2007/1607 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde eğitim ve öğretim giderinden dolayı asıl borcunun tespiti ile fazladan ödediği 23.831.114.040 TL.'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dava dilekçesinde, Deniz Lisesinde okuduğunu ve velisinin isteği ile 16.04.2003 tarihinde okuldan ayrıldığını, adına 32.358.917.486 TL eğitim ve öğretim masrafı çıkarıldığını, bu borcun 26.359.000.000 TL’lik kısmının adına babası tarafından 21.04.2003 tarihinde ödendiğini, kalan kısmın halen taksitler halinde ödediğini, okula girişi sırasında adına velayeten babası tarafından imzalanan yüklenme senedinde personel ve amortisman giderlerinden sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığını, istenen alacak içerisinde bu kalemlere ait giderlerin de bulunduğunu, ayrıca enflasyon katsayısı uygulandığını, dava tarihine kadar 30.708.950.000 TL ödendiğini, asıl ödemesi gereken miktarın 6.877.835.960 TL olduğunu, asıl borcun tespiti ile fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla 23.831.114.040 TL’nin ödemelerin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili istenilmiştir.

Yargılama aşamasında davacıların sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi yönünden alınan bilirkişi raporunda, yüklenme senedinde personel ve amortisman giderlerine yer verilmediğini ancak Yargıtay’ın bu görüşünün değiştiğini; personel ve amortisman giderleri hesaplamaya katılmazsa davacının 5.619.865.432 TL asıl, 3.896.223.625 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.516.089.057 TL borcu olacağını davacının dava tarihi itibariyle 30.708.950.000 TL ödemede bulunduğunu, buna göre 21.192.860.943 TL fazla ödemesi

bulunduğunu; personel ve amortisman gideri hesaplamaya katılırsa bu kez 27.151,66 YTL asıl, 12.892,82 YTL işlemiş faiz toplam 40.044,48 YTL borcu olacağını, bunun 30.708,95 YTL’sinin ödendiğinden geriye 9.335,53 YTL borcu kalacağını belirtmiş, mahkemece de personel ve amortisman giderlerinden de davacının sorumlu olacağını belirterek davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içerisinde bulunan Adalar Noterliğince 01.Eylül.2000 tarihinde 2222 yevmiye numarasıyla düzenlenmiş yüklenme senedinde öğrencinin okulla ilişiğinin kesilmesi halinde hangi kalemlerden sorumlu olacağı ayrıntılarıyla yazılmıştır. Sayılan bu gider kalemleri arasında personel ve amortisman gideri bulunmamaktadır.

Dosya içerisinde bulunan Adalar Noterliğince 01.Eylül.2000 tarihinde 2222 yevmiye numarasıyla düzenlenmiş yüklenme senedinde öğrencinin okulla ilişiğinin kesilmesi halinde hangi kalemlerden sorumlu olacağı ayrıntılarıyla yazılmıştır. Sayılan bu gider kalemleri arasında personel ve amortisman gideri bulunmamaktadır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, Dairenin değişen görüşü doğrultusunda davacının sorumlu olacağı tazminat kalemleri arasına personel ve amortisman giderleri de dahil edilip hesaplama yapılmışsa da, 22.11.2006 tarih ve 2006/15-743-740 sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun İçtihadına göre, 5401 Sayılı Yasa ve buna ilişkin olarak çıkarılmış bulunan yönetmelikte yer alan ve yüklenicilerle diğer ilgililer tarafından imzalanarak okul idarelerine verilen yüklenme senetlerinde personel ve amortisman giderlerinin de tazminatın hesabında nazara alınacağı açıkça yazılmamış ise yükümlülerin bu kalemlerden sorumlu tutulamayacakları açıklanmış bulunmaktadır. Dairemizce de Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bu kararına uyulduğundan ve yüklenme senedinde de davacıların bu kalemlerden sorumlu olmayacakları belirtildiğinden, personel ve amortisman giderlerinin de hesaba katılarak davacının sorumlu olacağı borcu belirleyen bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 27.2.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4871, Karar No: 2013/19736, Tarih: 01.11.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/4871 E.  ,  2013/19736 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar vermiştir

Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı 1989 yılı Haziran - Kasım ayları arasında sezonluk olarak Gökçeada Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı yangın ekibinde altı ay çalıştığını belirterek bu sürelerin tespitini istemiş, mahkemece hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verildiği, dosyanın içeriğinde davacının sicil dosyasının Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden istenildiği ancak sicil dosyasının İstanbul’da bulunduğundan bahisle gönderilmediği anlaşılmıştır.

Açıklamalar ışığında Mahkemece; davacının, sigorta sicil dosyası getirtilmeli, dosya içeriğine göre hak düşürücü süre değerlendirilmeli, çalışmanın varlığı, süresi ve sürekliliği araştırılmalı, böylece, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 01.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.