muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/9778, Karar No: 2024/12695, Tarih: 10.12.2024

4.Davalı SGK vekili cevap dilekçesi ile dava dilekçesi ile birden çok davada istenebilecek ve Kurumdan talep edilemeyecek taleplerin tek dava ile Kurumdan talep edilmesinin hatalı olduğunu, olayın davacılar ya da işveren tarafından Kuruma intikal ettirilip ettirilmediğinin belli olmadığını, iş kazası ile ilgili olarak Kuruma başvurulduğu takdirde Kurum müfettişlerince olayın iş kazası olup olmadığına ilişkin tahkikat başlatılacağını, Kurum kayıtlarından iş kazası ile ilgili olarak her hangibir müracaatın bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerektiğini, davacıların Kuruma maaş bağlanması ya da toptan ödeme için müracaat ettiğini, doğru adres bildiriminde bulunulduğunu ispat etmek zorunda olduğunu, Kurumun hatalı bir işleminin ve dava tarihi itibari ile ödemesi gerekli bir gelir borcu bulunmadığını, Kurumun davacıya sürekli iş göremezlik nedeni ile maddi tazminat ödemesinin mümkün olmadığını, Kuruma müracaat edildiği takdirde yasal yükümlülüklerini yerine getirmekte olduğunu, maddi tazminat ile sorumlu tutulmaması gerektiğini, bu talebin davalı işverenle ilgili olduğunu ve ayrı davanın konusu olduğunu Kurumun hak sahiplerine yaptığı ödemeler nedeni ile işverene rucu ... bulunduğunu, maddi tazminat davasında işverenle birlikte hasım gösterilmesinin mümkün olmadığını belirterek, Kurum aleyhine davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; davanın davalı Sosyal Güvenlik Kurumu ve ... yönünden ayrı ayrı reddine, davanın davalı ... Varlıbaşlar Yapı San. Tur. Yatırımları A.Ş., ... ve ... yönünden kısmen kabulü ile maddi tazminat olarak, 132.682,99 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Varlıbaşlar Yapı San. Tur. Yatırımları A.Ş., ... ve ... dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine, manevi tazminat olarak, 40.000 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Varlıbaşlar Yapı San. Tur. Yatırımları A.Ş., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, maddi tazminat olarak, 4.371,32 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Varlıbaşlar Yapı San. Tur. Yatırımları A.Ş., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... mirasçılarına ödenmesine, manevi tazminat olarak, 40.000 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Varlıbaşlar Yapı San. Tur. Yatırımları A.Ş., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... mirasçılarına ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili ile davalılar SGK Başkanlığı, ... , ..., ... ve ... Varlıbaş Yapı San. ve Tur. Yat. A.Ş. vekillerinin istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacı ... ile davalılar ..., ..., ... Varlıbaş Yapı San. ve Tur. Yat. A.Ş.'nin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, davalı SGK ve ... 'un istinaf başvurularının esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılarak yeniden esas hakkında tazminatlar yönünden aynı miktarda tazminat alacaklarına hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılardan ... ve ... Varlıbaşlar Yapı Sanayi ve Turizm Yat Tic. ve El. Ür. A.Ş. vekillerinin temyiz başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekiline kararın 27.07.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 06.09.2022 tarihinde kararı temyiz ettiği anlaşılmıştır.

2.Davalı ... Varlıbaşlar Yapı Sanayi ve Turizm Yat Tic. ve El. Ür. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; usulden davacı babanın mirasçıların zorunlu dava arkadaşı olarak davaya dahili gerektiğini, davacı ...'ın vefatından sonra mirasçıları davaya dahil edilmemiş, ancak lehlerinde karar verildiğini, müvekkili şirkete atfedilen kusurun yerinde olmadığını, davanın reddi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir. "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" açısından 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleridir. "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun hükümleri gözetildiğinde 332 ve 98 inci maddeleri ile giderek aynı Kanun'un 41, 42, 43, 44, 45 ve 47 nci maddeleri, öte yandan 6101 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 2 ve 7 nci maddeleri gereğince uygulanma imkanı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 55 ve 420 nci maddesi hükümleridir. "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısından işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 04.12.1973 tarih ve 7/7583 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlükte bulunan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü maddeleridir.

3. Değerlendirme

A)Davalı ... Vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bölge adliye mahkemesince verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir.

3. Değerlendirme

A)Davalı ... Vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bölge adliye mahkemesince verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir.

2.Somut olaya uygulanması açısından adli tatil hükümleri üzerinde durmak faydalı olacaktır. 6100 sayılı HMK'nın 102 nci maddesine göre adli tatilin, her yılın yirmi temmuz günü başlayıp, otuz bir ağustos günü sona ereceği ve yeni adli yılın bir eylülde başlayacağı belirtilmiştir. Bu süre içerisinde görülecek dava ve işler yönünden ise 103 üncü maddede düzenleme yer almakta olup 104 üncü maddesi kapsamında adli tatile tabi olan dava ve işlerde, bu Kanunun tayin ettiği sürelerin bitmesi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılacağı belirtilmiştir. Ancak "103/1-ç" maddesi kapsamında hizmet akdi veya iş sözleşmesi sebebiyle işçilerin açtıkları davalar için adli tatil hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. 6098 sayılı TBK'nın 417/3 üncü maddesi kapsamında ise işçinin ölümü halinde zarara uğrayanların zararlarının tazmininin iş sözleşmesine aykırılıktan ... sorumluluk hükümlerine tabi olduğu düzenleme altına alınmıştır. Bu açıklamalar karşısında gerek sigortalının iş göremezliğe uğramasından, gerekse de vefatı nedeniyle destekten yoksunluktan kaynaklı hak sahipleri tarafından açılan tazminat davaları yönünden adli tatil hükümlerinin uygulanmayacağı açıktır. (Dairemizin 10.01.2023 tarih ve 2022/11679 E.- 2023/95 K. sayılı ilamı da bu yöndedir)

3.Temyiz dilekçesinin süresinden sonra verilmesi hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

4. Somut olayda adli tatil hükümlerinin uygulanmadığı gözetilerek, davalı ... vekilinin, kendisine 27.07.2022 tarihinde tebliğ edilen kararı yasal süresi geçtikten sonra 06.09.2022 tarihinde temyiz etmekle temyiz dilekçesinin süresinde olmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinin süreden reddi gerekmiştir.

B) Davalı ... Varlıbaşlar Yapı Sanayi Ve Turizm Yat Tic. ve El. Ür. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

4. Somut olayda adli tatil hükümlerinin uygulanmadığı gözetilerek, davalı ... vekilinin, kendisine 27.07.2022 tarihinde tebliğ edilen kararı yasal süresi geçtikten sonra 06.09.2022 tarihinde temyiz etmekle temyiz dilekçesinin süresinde olmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinin süreden reddi gerekmiştir.

B) Davalı ... Varlıbaşlar Yapı Sanayi Ve Turizm Yat Tic. ve El. Ür. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19.09.2018 tarih ve 2018/9-584 E.- 2018/1332 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere; 1982 Anayasası'nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36 ncı maddesi uyarınca, “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.” Ayrıca Anayasa'nın 90 ıncı maddesinin son fıkrasında usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmaların kanun hükmünde olduğu, bunlar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağı, temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümlerinin esas alınacağı ifade edilmiştir.

2.Bu bağlamda ülkemizin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 6 ncı maddesinde adil yargılanma ... ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş olup, gerek Anayasa’da gerekse AİHS' deki düzenlemelere karşılık gelmek üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 27’nci maddesinde hukuki dinlenilme ... düzenlenmiştir.

3.HMK'nın 27 nci maddesi uyarınca;

"(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

(2) Bu hak;

a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,

b) Açıklama ve ispat hakkını,

c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir".

4.Hukuki dinlenilme ... çoğunlukla "iddia ve savunma ..." olarak bilinmektedir. Ancak bu hak iddia ve savunma ... kavramına göre daha geniş ve üst bir kavramdır.

5.Hakkın temel unsurları maddede tek tek belirtilmiş, böylece uygulamada bu temel yargısal hak konusundaki tereddütlerin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

6.Bunlardan ilki “bilgilenme ...” dır. Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerek karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir. Hak sahibinin kendisi ile ilgili yargılama ve yargılamanın içeriği hakkında tam bir şekilde bilgi sahibi olması sağlanmalıdır. Tarafın bilgi sahibi olmadığı işlemler, belge ve bilgiler yargılamada esas alınamaz. Bilgilenmenin şekli bakımından, hukuki dinlenilme hakkına uygun davranılmalı, ilgilinin bilgilenmesi şeklen değil, gerçek anlamda sağlanmaya çalışılmalıdır.

7.Bu hakkın ikinci unsuru, “açıklama ve ispat ...”dır. Taraflar, yargılamayla ilgili açıklamada bulunma, bu çerçevede iddia ve savunmalarını ileri sürme ve ispat etme hakkına sahiptirler. Her iki taraf da bu haktan eşit şekilde yararlanırlar. Bu durum "silahların eşitliği ilkesi" olarak da ifade edilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) adil yargılanma hakkını düzenleyen 6’ncı maddesinin birinci bendinin ilk cümlesinde yer alan silahların eşitliği ilkesi, yine AİHS’ye göre Mahkeme önünde sahip olunan hak ve yükümlülükler bakımından taraflar arasında tam bir eşitliğin bulunması ve bu dengenin bütün yargılama boyunca korunmasıdır. Başka bir deyişle, silahların eşitliği ilkesi, davanın taraflarından birini diğeri karşısında avantajsız bir duruma düşürmeyecek şekilde her iki tarafın deliller de dâhil olmak üzere, iddia ve savunmasını ortaya koymak için makul bir olanağa sahip olması, tarafların denge içinde olması demektir.

8.Hukuki dinlenilme hakkının üçüncü unsuru, “tarafların iddia ve savunmalarını yargı organlarının tam olarak dikkate alıp değerlendirmesi”dir. Bu değerlendirmenin de karar gerekçesinde yapılması gerekir (6100 sayılı HMK’nın gerekçesi m. 32). Yargılama bakımından, sadece bir tarafın dinlenip diğerinin dinlenmemesi, tek yönlü karar verilmesi demektir. Yargılamada yer alan taraflar yargılamanın objesi değil, süjesidir. Hukukî dinlenilme ... doğru karar verilmesinin garantisidir; bu nedenle, haksızlığa karşı koyabilme imkânı tanır. Bu hak, hukuk devletinin, insan onurunun korunması ve eşitlik ilkesinin, hak arama özgürlüğünün, adil yargılanma hakkının bir gereğidir.

9. Somut olayda, davacılardan sigortalının babası ...'ın davanın açılmasından sonra 21.05.2014 tarihinde geride mirasçılar bırakarak vefat ettiği, mirasçılarından diğer davacı ... ile ...'ın vekaletleri ile mirasçı sıfatıyla yargılamaya devam ettikleri ve 26.10.2019 tarihli talep artırım dilekçesinde de ... tazminat alacakları yönünden 4721 sayılı Kanun'un 640/4 üncü maddesi gereğince tereke adına davaya devam ettiklerini beyan etmiş ise de ...'ın diğer mirasçıları yönünden vekaletnameleri dosyaya sunamadığı gibi, tereke temsilcisi olduğunu ortaya koyan belgeyi de ibraz edememiştir.

10. Bu açıklamalar doğrultusunda davalı ...'ın vefatıyla 4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un 640 ncı maddesi kapsamında, mirasçıları yönünden el birliği mülkiyet hükümlerine göre zorunlu dava arkadaşlığının oluştuğu, bu kapsamda, anılan maddenin üçüncü fıkrası kapsamında davaya devam eden mirasçıların tereke adına davaya devam ettiklerini tevsik eder mahiyette Sulh Hukuk Mahkemesinden terekeye temsilci olarak atandıklarını gösterir ilamı dosyaya sunmaları gerektiği halde yazılı şekilde taraf teşkilinde hataya düşülerek hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

11. O halde, kanunun emredici hükümleri ile beraber, davalı ... Varlıbaşlar Yapı Sanayi ve Turizm Yat Tic. ve El. Ür. A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesinin esas hakkında verdiği karar bozulmalıdır .

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... Vekilinin temyiz itirazlarının süreden REDDİNE,

Davalı ... Varlıbaşlar Yapı Sanayi Ve Turizm Yat Tic. ve El. Ür. A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazları bu aşamada değerlendirilmeksizin Bölge Adliye Mahkemesinin esas hakkında verdiği kararın BOZULMASINA,

Temyiz harçlarının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7587, Karar No: 2020/663, Tarih: 12.02.2020

**20. Hukuk Dairesi         2017/7587 E.  ,  2020/663 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalılartarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Mahkemece, dava tarihi olan 2003 yılından geriye doğru 15-20 yıl önceki memleket haritası, hava fotoğrafları (1983-1988 yıllarına ait) ile varsa 1983 öncesi yıllara ait hava fotoğrafı ve memleket haritaları bulundukları yerden getirtilerek dava dosyası hükme esas raporları sunan fen ve orman bilirkişilerine verilerek, bu hava fotoğrafları ile memleket haritalarının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritaları ve hava fotoğrafları ölçeğine 1/5000 ölçekte bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli (A2) ve (A3) ile gösterilen bölümlerin davacılar tarafından kullanılıp kullanılmadığı, tasarruf sınırlarının belirgin olup olmadığı, o tarihlerde tarım arazisi vasfında olup olmadığı ve bitki örtüsü ile üzerinde bulunan ağaçların cinsi ve yaşlarının bu raporda belirtilmesi,

İade gereklerinin tam olarak yerine getirilip getirilmediğinin bizzat hakim tarafından incelenip denetlenmesi ve dosyanın bundan sonra gönderilmesi,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 12/02/2020 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2461, Karar No: 2013/5250, Tarih: 30.04.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2013/2461 E.  ,  2013/5250 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kasten yaralama (2 defa), tehdit (2 defa) suçlarından sanık ...'ın yapılan yargılaması sonunda; mağdure ...,'in doğum tarihinin ay ve gün bâki kalmak kaydıyla 1992 olarak düzeltilerek beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçu ile diğer atılı suçlardan mahkûmiyetine dair İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 06.12.2012 gün ve 2011/153 Esas, 2012/398 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmesi ve hükümlerin kısmen re'sen de temyize tâbi olmasından dolayı dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen 20.11.2007 gün ve 2007/5-142 Esas, 2007/240 sayılı Kararında belirtildiği üzere sanığın beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde zincirleme biçiminde gerçekleşen eylemleri nedeniyle uygulamanın TCK.nın 61/4 ve 61/5. maddeleri hükümleri de dikkate alınarak TCK.nın 102/2 ve 102/3. maddeleri uyarınca verilecek cezaya 43. maddenin uygulanması sonucu bulunacak artırımın, TCK.nın 102/5. maddesinin tatbikiyle tayin edilecek cezaya ilave edilmesi suretiyle yapılması gerekirken, TCK.nın 102/2, 102/3, 43/1 ve 102/5. maddeleri bu sıra ile uygulanıp yazılı şekilde ceza tayin edilmesi sonuç ceza değişmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle kısmen re'sen de temyize tâbi olan hükümlerin ONANMASINA, 30.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12501, Karar No: 2013/13697, Tarih: 30.09.2013

**8. Hukuk Dairesi         2012/12501 E.  ,  2013/13697 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

... ve ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 06.01.2011 gün ve 143/3 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı ... temsilcisi tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ... temsilcisi, mülkiyeti davalıya ait olan 1741 parsel sayılı taşınmazın 3621 sayılı Kıyı Kanunu'na göre, kıyı kenar çizgisi kapsamında kalan yerlerden olduğunu, tapu kaydının iptaline ve tescil dışı bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, Mahkemenin kararı 5841 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiş olup; bu Kanunun 2. ve 3. maddeleri ile getirilen yeni düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur.

14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 2.maddesi ile 3402 sayılı Kanunun 12.maddesinin 3.fıkrasına eklenen cümlede: "bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3.maddesi ile aynı Kanuna eklenen geçici 10.maddesinde ise; "Bu Kanunun 12.maddesinin 3. fıkrası hükmü Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır." şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu yasanın yürürlük tarihinden sonra ...'nin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.

Ne var ki, Yerel Mahkeme kararının temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesi'nin 12.05.2011 gün ve 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararıyla; "25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2.maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3.maddesiyle 3402 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline" karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan "Hakim, Türk hukukunu resen uygular" hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan "Hakim, Türk hukukunu resen uygular" hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibarıyla doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasa'nın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümezse de 10.3.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Bu durumda davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kurulan kararın Anayasa Mahkemesi'nin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira, kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.

Hal böyle olunca, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanması zorunlu olup, kamu malları ile ilgili davalar aynı zamanda kamu düzeni ilkesini de içermektedirler. Bu nedenle Mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni yasal durum dikkate alınarak, inceleme yapılıp sonuca ulaşılması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

Somut olayda; işin esasının ve dava konusu taşınmazın, 28.11.1997 tarih, 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'yla belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kener çizgisine göre değerlendirilmesi ve ayrıca 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasanın 36. maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususunun da gözetilmesi, Mahkemece bu konudaki görüşünün ortaya konulması ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı ... temsilcisinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. Maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 30.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.