muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/259, Karar No: 2022/9302, Tarih: 16.06.2022

Davalı Şirket Vekili, davacının müvekkili şirkette çalıştıı süre ve yaptığı işle ilgili olarak uyuşmazlık olmadıı, davacının 04/06/2013 - 30/06/2017 tarihleri arasında müvekkili şirkette Röntgen Teknikeri olarak çalıştığını, davacının işe alınırken de sözleşmesine Röjntgen Teknikeri olarak çalışacağının belirtildiğini, bu nedenle de iddia edildiği gibi davacının Sgk'ya yapılan bildirimlerde meslek kodunun Tıbbi Görüntüleme Teknikeri olarak belirtilmemiş olmasının herhangi bir kötü niyetle olmadığını, davacı müvekkil şirkette tıbbi görüntüleme teknikeri olarak çalışmış ise de, yaptığı bu çalışmanın 3153 Sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun kapsamında ve kendisine ek haklar getirecek nitelkite bir çalışma olmadığını, sadece sağlık kuruluşunun radyolojik ışınlara maruz kalması gerektiğini, davacının kullandığı cihazın kanun ve yönetmeliklere uygun olarak kurulmuş olduğunu, radyasyon güvenliği yönetmeliğine uygun olarak korunma tedbiri alındığını, ... (Türkiye ... Enerjisi Kurumu) tarafından incelendiği ve radyasyon güvenliği lisansı bulunduğunu, bu sebeple sadece röntgen servisinde çalışmak veya çalışırken röntgen cihazlarının yakınında bulunmak suretiyle herhangi bir şekilde zararlı radyasyona maruz kalmak veya bu nedenle sağlığının etkilenmesinin mümkün olmadığını, bunun için ise personelin üzerine takılan bir cihaz yoluyla ışınlara maruz kalıp kalmadığını veya ne oranda maruz kaldığının tespit edilebildiğini, davacının sürekli dozimetre kullandığını ve düzenli olarak ölçümlerinin yapıldığını, çıkan sonulçranı ise davacının röntgen cihazından radyasyona maruz kalmadığını, davacının maaşının iddia edildiği gibi net 2.100,00 TL olmadığını ücret bordrolarında gösterildiği üzere net 1.543,20 TL olduğunu, davacının işten çıkarıldığı tarihte 920,31 TL yıllık izin ödemesinin aylık maaşı ile birlikte ödenmesi nedeniyle, bordroda davacıya yapılan toplam ödeme brüt 3.543,22 TL olarak gözüktüğünü, bu tutar içerisinde yıllık izin ücreti ve diğer kesintilerinde olduğunu, bu nedenlerle davacının maaşında meydana gelen artış ve azalmalar, ek bir kısım ödemeler olup olmaması ile ilgili olarak değişiklik gösterdiğini, bordorlardan bu durumun açıkça görülebileceğini, davacının ücretinin son 5 aydır bir kısmının elden, geri kalanının bankadan yatırıldığını, bu nedenrlerle son 5 aylık dönemde eksik Sgk priminin olmadığını, yukarıda belirtilen nedenlerle ulussüz tebligatı öğrenme tarihi olan 21/09/2017 tarihinin Tebligat Kanunu 32. Maddesi gereğince tebligat tarihi olarak kabulüne, tebilgat tarihinin bu şekilde düzeltilmesine karar verilerek cevap ve delil dilekçelerinin süresinde olduğunun kabulüne ayrıca müvekkil şirkette Tıbbi Görüntüleme Teknikeri olarak çalıştığı süreye ait alacaklaranını tamamının banka yoluyla eksiksiz ödendiğini, arz ve izah edilen nedenlerle davacının davasınnı reddine ve yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, Kurum kayıtlarında yapılan incelemeye göre davacının 04/06/2013 - 30/06/2017 dönemlerine ilişkin fiili çalışmasının tespit edilemediği, ayrıca 506 Sayılı yasanın 79/10. Maddesi hükmünce, kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenilen hizmetlerin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerektiği, bu nedenle öncelikle davanın Yerleşik Yargıtay kararları karşısında hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiğini, bu gibi hizmet tespitine yönelik davaların Kamu düzenini ilgilendirdiğinden ve bu nedenle de özel bir duyarlılık ve önemle yürütülmesi gerektiğinden, sigortasız geçen hizmetlerin tespiti amacıyla sigortalılar tarafından kurumumuz ile işveren aleyhine, çalışıldığı iddia edilen hizmet sürelerinin tespiti amacıyla açılan davalarda; "a-)Öncelikle çalışıldığı iddia edilen hizmete ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediğinin ya da çalışıldığının kurumca tespit edilip edilmediğinin araştırılması, da sonra hizmetin geçtiği iddia edilen yıllarda işyerinin gerçekten var olup olmadığı, 506 sayılı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı, çalışma konusu işin niteliği, devamlılık gösterip göstermediği, başlangıç ve bitiş tarihleri ve alınan ücret konusundaki tanık ifadelerinin inandırıcılığı hususunda, tanık beyanlarının, işyeri kapsam ve niteliği dikkate alınarak değerlendirilmesi, çalışıldığı iddia edilen işyerindeki görevli personel ile birlikte, o işyerine en yakın işyerinden o işyerini bilen ve tanıyan şahısların da dinlenmesi suretiyle, tanık beyanlarının sağlığının denetlenmesi, konularında inceleme ve araştırma ile çalışma olgusunun kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerekir. B-) Ücret konusunda da tespiti istenilen sürenin evvelinde ve sonrasında beyyine başlangıcı sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge yoksa H.U.M.K un 288. maddesinde yazılı sınırları aşan tavan ücret alma iddiasında yazılı delil aranması bu sınırlar altında kalan iddialar da ise ücret iddialarının tespitinde tanık ifadesine başvurulması, 506 sayılı kanunun 3/8 ve b bentlerinde olduğu gibi ücretin sigortalı sayılmasının koşulu olan durumlarda ücret alma olgusunun var olup olmadığının araştırılması, Çalışmanın sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığının ya da ne zaman bu niteliğe kavuştuğu yönü üzerinde durulması ve çalışmayı kapsama alan yasanın yürürlük tarihinden sonraki dönem için hizmet tespitine karar verilmesi müstakar Yargıtay kararları gereğidir. " hükümlerinin yer aldığını, arz ve izah olunan sebeplerle yersiz açılann davanın zamanaşımı yönünden reddine, esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, "... Tüm radyoloji teknisyenleri ve teknikerleri derneğinin 28/02/2019 tarihli yazısında özel hastane, özel görüntüleme merkezleri, taşeron firmalar ve benzeri işyerlerinde çalışan radyoloji teknisyeni ve teknikerinin ortalama net ücretinin asgari ücretin 1,5 katı olduğuna dair beyanda bulunduğu, bu cevabi yazı ve daha önceki yıllara ait banka ödeme belgesindeki ücret ödemeleri dikkate alındığında davacının 01/01/2017 tarihinden ... akdinin bitim tarihi olan 30/06/2017 tarihine kadar dönemdeki net ücretinin asgari ücretin 1,5 katı olduğu, bu nedenle 01/01/2017 - 30/06/2017 tarihleri arasındaki çalışmasına ait sigortalı prim günlerinin net 2.100 TL prim kazancı üzerinden kuruma bildirilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne." karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davalı ... ... Özel Ağız ve Diş Sağlığı Hiz. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti ve davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili, emsal ücret araştırılması yapılarak tıbbı görüntüleme hizmetlerinde çalışanların ücretlerinin belirlenmesinde özel şartlar dikkate alınmadan derneğin tıbbı görüntüleme teknikerlerine ortalama bir ücret tahakkukunu baz alarak ücretler belirlendiği, ... yerinin durumu, çalışma saatleri, işveren ile işçi arasındaki anlaşmalar dikkate alınmadığı, tıbbı görüntüleme teknikeri olarak çalışıp çalışmadığı konusunda dinlenen tanıklar arasında çelişki olup tanıkların tekrar dinlenmesi ve aralarındaki çelişkili ifadelerin neden kaynaklandığının tespit edilmesinden sonra Sayın Mahkemece karara varılması gerekirken eksik ve hatalı inceleme sonucu mahkemenin hüküm kurması yerinde olmadığı, usul ve yasaya aykırı olan kararın kaldırılarak, savunmuş, mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava prime esas kazanç tespiti ve meslek kodunun düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Somut olayda; davacının, isteme konu 4.6.2013-30.6.2017 tarihleri arası dönem yönünden, 20.4.2017-30.6.2017 tarihleri arası dava dışı (...) sicil sayılı ... Özel Ağız ve Dış Sağlığı Hizmetleri A.Ş’de, 4.6.2013-20.4.2017 tarihleri arasında (1101505) sicil nolu davalı ... ... Ağız ve Dış Sağlığı Hizmetleri San Tic. Ltd Şti ... yerinde tüm zamanlarda A-1 kapsamında ve 5230 (gişe/banko görevlisi) kodu ile bildirimlerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece kabule konu dönemde taraf olmayan dava dışı işveren ... Özel Ağız ve Dış Sağlığı Hizmetleri A.Ş yönünden de karar verildiği bu bağlamda HMK 124. Maddesi kapsamında davaya dâhil edilmesi suretiyle, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Sair hususlar incelenmeksizin ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.06.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/9550, Karar No: 2008/515, Tarih: 28.01.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/9550 E.  ,  2008/515 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava ve ıslah dilekçesinde adlarına eğitim ve öğretim gideri olarak tahakkuk ettirilen 23.405,85 YTL. borcun 9.908,29 YTL'lik kısmından borçlu olmadıklarının tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Dosya içerisine getirtilen masraf çizelgesinde yer alan 1.072.480.000 TL tutarındaki öğretim üyesi ek ders ücretinin Bakırköy 15. Noterliğince 17.09.2002 tarihinde 29923 yevmiye numarasıyla düzenlenmiş yüklenme senedinde belirtilen "benzeri eğitim ve öğretim" masrafları içerisinde değerlendirilerek bu kalem masraftan da davacıların sorumlu olacağı dikkate alınmadan davacıların borçlu olduğu ve olmadığı miktarı belirleyen bilirkişi ek raporuna göre hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 28.1.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16714, Karar No: 2014/19088, Tarih: 20.10.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/16714 E.  ,  2014/19088 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Adana 3. İş Mahkemesi

Tarihi : 12/06/2014

Numarası : 2013/1064-2014/532

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine

2-Davacı, davalı üniversitenin hizmet alımı yaptığı şirketler aracılığıyla üniversite hastanelerinde temizlik işçisi olarak çalıştığını ve Bölge Çalışma Müdürlüğünün yaptığı muvazaa tespiti nedeniyle kendisine ödenmeyen yasal ilave tediye alacağının ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının kurumun işçisi olmadığı için ilave tediye alacağına hak kazanmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, muvazaa tespitine dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacının ilave tediye ücretine hak kazanıp kazanmadığı konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İlave tediye alacağının kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkındaki Kanun ile düzenlenmiştir. Kanunun 1 inci maddesinde, Devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkça belirtilmiştir.

Buna göre;

İşveren kapsamı yönünden Devlete ve ona bağlı olmak üzere,

1-Genel, katma ve özel bütçeli daireler,

2-Sermayesi değişen kurumlar,

3-Sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlar,

4-Belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar,

5-3460 ve 3659 sayılı Kanun kapsamına giren, sermayesinin tamamı Devlete ait olan veya bu sermeye ile kurulan iktisadi Devlet kuruluşları,

3460 sayılı Yasa bugün itibari ile yürürlükte olan bir yasa değildir. 3659 sayılı Yasa ise, banka ve Devlet kurumlarında çalışan memurların aylıkları ile ilgili düzenleme getirmiş ve halen yürürlüktedir. Bu Yasanın 1 inci maddesinde, kapsama dahil kurumlar daha ayrıntılı açıklanmıştır.

Yukarda belirtilen kurumlarca, sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurulan kuruluşlar ve bunların aynı nispette iştirakleriyle vücut bulan kurumlar, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya satın alınıp belediyelere bağlanan müesseseler de Kanun kapsamına alınmıştır.

Yukarda belirtilen kurumlarca, sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurulan kuruluşlar ve bunların aynı nispette iştirakleriyle vücut bulan kurumlar, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya satın alınıp belediyelere bağlanan müesseseler de Kanun kapsamına alınmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununda, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ekli cetvellerde sayılmıştır. Bu cetvellerde Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu idareleri, Özel Bütçeli İdareler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar ve Sosyal Güvenlik Kurumlarında çalışanların kanun kapsamında olduğunun kabulü gerekir.

Sonuç itibari ile kapsam bakımından, Devlet tarafından yasa ve yasanın verdiği yetki ile idari işlemle kurulan ve kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişilikleri ve bunlara bağlı kuruşlarda iş sözleşmesi ile çalışanlara uygulanacağı görülmektedir.

Somut olayda, davalının hizmet alım ihalesinin muvazaaya dayandığı yönündeki tespit nedeniyle taşeron işçisi olan davacının da ilave tediye alacağına hak kazandığı mahkemece kabul edilmiş ise de bu kabul hatalıdır. Bölge Çalışma Müdürlüğü (BÇM)“asıl işverenlikçe yapılan temizlik işleri sözleşmesine, malzemeli temizliğe ek olarak; hasta ve hastaya ait materyellarin taşınması, hastaların ve hasta yakınlarının yönlendirilmesi ve hasta evraklarının kayıt altına alınması hizmetleri, çamaşırhanedeki çamaşır yıkama, sıkma, kurutma, ütüleme vb. hizmetlerin de yapılacağı şeklinde kapsamının genişletildiği,” hususunu tespit edip bu kısmın muvazaalı olduğunu kabul etmiştir. Ancak, davacı, işyerine, temizlik elemanı olarak alınmış ve temizlik elemanı olarak görev yapmış olup başka bir işte çalıştırılmamıştır. BÇM tarafından, temizlik işçisi yönünden yapılmış bir muvazaa tespiti yoktur. Hal böyle olunca davacının davasının reddi gerekirken hatalı değerlendirme ile kabulü isabetsiz olup bozma nedenidir.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, 20/10/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/42411, Karar No: 2016/6949, Tarih: 23.03.2016

**7. Hukuk Dairesi         2015/42411 E.  ,  2016/6949 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : İşe iade

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasındaki işe iade davasının yapılan yargılaması sonunda; hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibariyle duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı, 06.02.2012 tarihinde davalıya ait alışveriş merkezinde güvenlik görevlisi olarak çalışmaya başladığını, 15.11 2013' te ödenmeyen fazla mesailer nedeniyle ..... İl Müdürlüğüne şikayette bulunduğunu, şikayet üzerine işverence şikayet eden ve etmeyen ayrımı yapılmaksızın ödeme yapıldığını, ancak bundan sonra kendisinden sıklıkla savunma talep edildiğini ve görevi ihmal ve olumsuz davranışları gerekçe gösterilerek haksız ve geçersiz nedenle 29.01.2014 tarihinde iş akdinin feshedildiğini, yapılan feshin haklı ve geçerli olmadığını belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren ise davacının görevini işyeri talimatına uygun yerine getirmesi gerektiğini, 2013 yılında 13.03.2013 günü otoparkta meydana gelen hasarlı olayı güvenlik amirine bildirmemesi, 05.06.2013 günü otoparkta park yasağı olan bölgeye minibüs türü aracın park etmesine müdahale etmediği, 08.12.2013 günü ön otopark bölümünde görevli iken yerini üç defa terk ettiğinin tespiti üzerine uyarı-ihtar cezaları verildiğini, 28.01.2014 günü ise görevli olduğu Cafe ön kapısında müşterileri karşılamadığı, gerekli kontrolleri yapmadığı, kapı dedektör bölgesini sık sık terkettiği, vaktini personel ile konuşarak geçirdiği, böylece asli görevini ihmal ederek işletmenin ve müşterilerin güvenliğini tehlikeye düşürdüğünü belirterek davacının iş akdine geçerli nedenle tazminatları ödenerek son verildiğini, feshin geçerli nedene dayandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; 28.01.2014 tarihinde görevli olduğu 10.30-11.00 saatleri arasında yemek molasına gittiği, kapıda müşterileri karşılamadığı ve gerekli kontrolleri yapmadığı, diğer personelle konuştuğu, görevini titizlikle ve ciddiyetle yapmadığı yönünde tutanak tutulduğu, davacının savunmasında yapılan suçlamaları kabul etmediği, dosyaya sunulan kamera kayıtlarında ise davacının görevli olduğu giriş kapısının zaman zaman dışında ve içinde durduğu, kapıya çok yakın bölgede sürekli dolaşarak görev yaptığı, belli bir noktada sabit kalmadığı, uzun süreli konuşmasının olmadığı ve görev yerini terk etmediği, dedektörle çanta ve müşterilerin üstlerinin aranmadığının görüldüğü, böyle olunca davacının daha önceden disiplin cezasıyla cezalandırıldığı halde tekrarlayan disiplinsiz davranışları yüzünden işyerindeki güven ortamının zedelendiği, davacının işin yürütümünü bozan bu davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin devamının davalı işverenden beklenemeyeceği, sözleşmenin geçerli nedenle feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması rizikosundan kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İşçinin davranışlarına dayanan fesih, herşeyden önce, iş sözleşmesinin işçi tarafından ihlal edilmesini şart koşmaktadır. Bu itibarla, önce işçiye somut olarak hangi sözleşmesel yükümlülüğün yüklendiği belirlendiği, daha sonra işçinin, hangi davranışı ile somut sözleşme yükümlülüğünü ihlal ettiğinin eksiksiz olarak tespit edilmesi gerekir. Şüphesiz, işçinin iş sözleşmesinin ihlali işverene derhal feshetme hakkını verecek ağırlıkta olmadığı da bu bağlamda incelenmelidir. Daha sonra ise, işçinin isteseydi yükümlülüğünü somut olarak ihlal etmekten kaçınabilip kaçınamayacağının belirlenmesi gerekir. İşçinin somut olarak tespit edilmiş sözleşme ihlali nedeniyle işverenin işletmesel menfaatlerinin zarar görmüş olması şarttır.

İşçinin yükümlülüklerinin kapsamı bireysel ve toplu iş sözleşmesi ile yasal düzenlemelerde belirlenmiştir. İşçinin kusurlu olarak (kasden veya ihmalle) sebebiyet verdiği sözleşme ihlalleri, sözleşmenin feshi açısından önem kazanır. Geçerli fesih sebebinden bahsedilebilmesi için, işçinin sözleşmesel yükümlülüklerini mutlaka kasıtlı ihlal etmesi şart değildir. Göstermesi gereken özen yükümlülüğünün ihlal edilerek ihmali davranış ile ihlali yeterlidir. Buna karşılık, işçinin kusuruna dayanmayan davranışları, kural olarak işverene işçinin davranışlarına dayanarak sözleşmeyi feshetme hakkı vermez. Kusurun derecesi, iş sözleşmesinin feshinden sonra iş ilişkisinin arzedebileceği olumsuzluklara ilişkin yapılan tahminî teşhislerde ve menfaatlerin tartılıp dengelenmesinde rol oynayacaktır.

İşçinin iş sözleşmesini ihlal edip etmediğinin tespitinde, sadece asli edim yükümlülükleri değil; kanundan veya dürüstlük kuralından doğan yan edim yükümlülükleri ile yan yükümlerin de dikkate alınması gerekir. Sadakat yükümü, sözleşmenin taraflarına sözleşme ilişkisinden doğan borçların ifasında, karşı tarafın şahsına, mülkiyetine ve hukuken korunan diğer varlıklarına zarar vermeme, keza sözleşme ilişkisinin kapsamı dışında sözleşme ile güdülen amacı tehlikeye sokacak özellikle karşılıklı duyulan güveni sarsacak her türlü davranıştan kaçınma yükümlülüğünü yüklemektedir.

İşçinin iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini kusurlu olarak ihlal ettiğini işveren ispat etmekle yükümlüdür.