muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1108, Karar No: 2023/3906, Tarih: 20.06.2023

.2.2 maddesinde "idare, muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlenilmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 400 gün içerisinde yükleniciye veya vekiline ödeme yapacaktır" hükmüne ve yine sözleşmenin 31 inci maddesinde ödeme belgelerinin düzenlenilmesi başlığı altında komisyon tarafından kabul tutanağı ile tespit işlemi yapılacağının belirtildiği, sözleşmenin 4.1 maddesinde "bu sözleşmenin uygulanmasında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik ve ihale dökümanlarında yer alan tanımlar geçerlidir" hükmüne yer verildiği, temlike konu alacağa ilişkin olarak dava dışı borçlu Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi (Döner Sermaye İşletmesi)'nin davalı bankaya ödeme yaptığı tarihten önce temerrüdünün gerçekleştiği ve böylece temlike konu alacak hakkında faiz ödeme borcu yükümlülüğünün doğduğu konusunda herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi temlik konusu alacak hakkında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağına ilişkin sözleşme hükmü ile 6102 sayılı Kanun'un 1530 uncu maddesinin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda görüşülerek kabul edilen önergenin gerekçesi dikkate alındığında temlike konu alacak hakkında 6102 sayılı Kanun'un 1530 uncu maddesinin iki ve yedinci fıkraları uygulanma olanağının bulunmadığından belirtilen sebeplere dayanan ve davalı tarafından tazmini gerekli zararın da olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının teminat amacıyla aldığı alacak hakkında devraldığı alacak hakkını özenle idare ve muhafaza etme, temlik edenin durumunu ağırlaştırmama; borçlunun ödeme yapması halinde, yapılan ödemeyi krediden doğan alacağından düşme ve asıl alacağını tamamen tahsil etmesi halinde de, temlik aldığı alacaktan varsa kalanını inanana iade etme borcu altında olduğunu, temerrüde düşen borçlunun yaptığı ödemeleri, ana borçtan saymaya ilişkin bir tercih hakkının bulunmadığını, olayda 6102 sayılı Kanun'un 1530 uncu maddesinin uygulanacağını, maddede, "ticari işletmeler arasındaki mal ve hizmet tedarininden" söz ettiğini, bu nedenle esas aldığı kavram, "tacir" değil; "ticari işletme" kavramı olduğunu, ticari işletmenin esas alındığını, sözleşmedeki 400 gün 6102 sayılı Kanun'un 1530 uncu maddesindeki en fazla 60 günü geçemez hükmüne göre geçersiz olduğunu, bu nedenle bağlayıcı olmadığını, dava dışı borçlunun, bankaya ödeme yaptığı tarihten önce temerrüdünün gerçekleşmediğini, buradan hareketle, davacının bir zararının doğmadığı mahkemece kabul edilmişse de, dava dışı döner sermaye işletmesi ile müvekkili şirket arasındaki sözleşmenin 12.2.2. maddesinde " ...yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 400 gün içinde yükleniciye veya vekiline ödeme yapılacaktır." hükmü karşısında; temlik edilen faturaya bağlı alacağın 600- 700 bazen de 800 güne varan geç ödemelerin varlığına rağmen, Mahkemenin temerrüt olgusunun gerçekleşmediğine ilişkin kabulü kararının dosya kapsamına uygun olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile temlike konu alacakların, davacının dava dışı Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi arasındaki tıbbi malzeme tedariki hususunda düzenledikleri sözleşmelerden kaynaklandığı, sözleşmenin 12.2.2 maddesinde "idare, muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlenilmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 400 gün içerisinde yükleniciye veya vekiline ödeme yapacaktır" hükmüne ve yine sözleşmenin 31 inci maddesinde ödeme belgelerinin düzenlenilmesi başlığı altında komisyon tarafından kabul tutanağı ile tespit işlemi yapılacağının belirtildiği, sözleşmenin 4.1 maddesinde "bu sözleşmenin uygulanmasında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik ve ihale dökümanlarında yer alan tanımlar geçerlidir" hükmüne yer verildiği, 6102 sayılı Kanun'un 1530 uncu maddesi hükmüne ilişkin olarak TBMM Genel Kurulu'nda görüşülerek kabul edilen önergenin gerekçesinde "bu maddenin iki ile yedinci fıkraları Avrupa Parlamentosu ile Konseyin 19.06.2000 tarihli ve 2000/35/EC sayılı, geç ödemelerle mücadele yönergesini değiştiren ve 2011 yılında Avrupa Birliği gazetesinde yayınlanacak olan yönergesinin esasları çerçevesinde kaleme alınmıştır. Yönergenin kamu kurumlarının ödemeleriyle Avrupa Birliği çerçevesinde şeffaflık sağlayan mekanizmaları hakkındaki hükümleri ve konumuzla doğrudan ilgisi bulunmayan düzenlemeleri değişik metne yansıtılmamıştır

.06.2000 tarihli ve 2000/35/EC sayılı, geç ödemelerle mücadele yönergesini değiştiren ve 2011 yılında Avrupa Birliği gazetesinde yayınlanacak olan yönergesinin esasları çerçevesinde kaleme alınmıştır. Yönergenin kamu kurumlarının ödemeleriyle Avrupa Birliği çerçevesinde şeffaflık sağlayan mekanizmaları hakkındaki hükümleri ve konumuzla doğrudan ilgisi bulunmayan düzenlemeleri değişik metne yansıtılmamıştır." ifadesine yer verildiği, davacı yan, davalı bankanın temlik aldığı alacaklara ilişkin dava dışı borçlu Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nin yaptığı ödemeleri hastanenin ana para borcundan düşmek suretiyle davacıyı zarara uğrattığını, yapılan ödemelerin önce faize sayılıp tahsil edilen miktardan kalan paranın davacıya iade edilmesi gerektiğini iddia etse de, temlike konu alacaklara ilişkin olarak davacının dava dışı borçlu Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'ni davalı bankaya ödeme yaptığı tarihten önce temerrüde düşürdüğüne ve bu surette temlike konu alacak hakkında faiz ödeme borcu yükümlülüğünün doğduğuna ilişkin herhangi bir bilgi ve belge dosyada bulunmadığı gibi, temlik konusu alacak hakkında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağına ilişkin sözleşme hükmü ile 6102 sayılı Kanun'un 1530 uncu maddesinin TBMM Genel Kurulu'nda görüşülerek kabul edilen önergenin gerekçesi dikkate alındığında temlike konu alacak hakkında 6102 sayılı Kanun'un 1530 uncu maddesinin iki ve yedinci fıkralarının uygulanma olanağı bulunmadığından ve bu hali ile davalı tarafından tazmini gerekli bir zarar da olmadığından İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, temlik edilen alacaktan kalan bakiye bedelin tahsili istemine ilişkin olup, davacı tarafından kredi borcunun tamamen ödenmesi nedeniyle, davalının davacıya temlik sözleşmesi kapsamında iade etmesi gereken bir tutar bulunup bulunmadığı ve uyuşmazlıkta 6102 sayılı Kanun'un 1530 uncu maddesinin uygulama imkanı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1530 uncu maddesinin iki ile yedinci fıkraları,

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/41297, Karar No: 2013/3531, Tarih: 30.01.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/41297 E.  ,  2013/3531 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılar ve ihbar olunanlardan ... ... İnşaat Temizlik Tanıtım Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılara ve ihbar olunanlardan ... ... İnşaat Temizlik Tanıtım Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.ne yükletilmesine, 30.01.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3516, Karar No: 2017/7884, Tarih: 17.10.2017

**20. Hukuk Dairesi         2016/3516 E.  ,  2017/7884 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu alanı kapsayan 1957 ve 1988 tarihli memleket haritalarına dayanak oluşturan hava fotoğrafları bulunduğu yerlerden getirtildikten sonra; dava dosyasının hükme esas alınan raporları düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine tevdi ile memleket haritası ve hava fotoğrafları ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafları ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı müşterek imzalı, açıklamalı ve krokili ek rapor alınması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 17/10/2017 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6665, Karar No: 2019/4677, Tarih: 24.06.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/6665 E.  ,  2019/4677 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davacılar ve davalılardan ...,..., .... Danışmanlık ... Ve Yapı Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

1 - Dosyadaki yazılara, kanuni gerektirici sebepler ile temyiz kapsam ve nedenlerine göre davalılardan ... Belediyesi, ... Danışmanlık Ltd. Şti., Işık Unlu ... Ltd. Şti, ... ve ...'ın tüm, davacıların ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

Dava, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının anne ve babasının ile kardeşleri için maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece 18/02/2016 tarihli kararda, davacılardan baba için 3.756,91TLmaddi 10.000,00TL manevi, anne için 10.000,00TL manevi, sekiz kardeşten her biri için 1.000,00TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; davalıların temyizi üzerine Dairemizin 02/04/2018 tarih 2016/13280 Esas 2018/3190 Karar sayılı bozma ilamında, davacılardan babanın kendi çalışmalarından dolayı Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan gelir alması sebebiyle adına iş kazası ölüm gelirinin bağlanmadığı, bu nedenle davacı baba yönünden maddi tazminat talebinin reddedilmesi gerektiğine hükmedilmiş; bozma ilamına uyan Mahkemece bu defa 25/09/2018 tarihli kararda davacılardan baba için destek tazminatı talebinin reddine, baba için 10.000,00TL manevi, anne için 10.000,00TL manevi, sekiz kardeşten her biri için 1.000,00TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

2- Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 22/06/2018 tarih 2016/5 E - 2018/6 sayılı kararında, ana ve/veya babanın çocuğunun haksız fiil ve veya akde aykırılık sonucu ölmesi nedeniyle açtığı destekten yoksun kalma tazminatı davalarında, destek ilişkisinin varlığının ispatı için SGK'dan gelir bağlanması şartının aranmayacağı, destekten yoksun kalma tazminatı davalarında çocukların ana ve/veya babaya destek olduklarının karine olarak kabulünün gerektiği kabul edilmiştir.

Destekten yoksun kalma tazminatı; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesinin 3. bendinde düzenlenmiş olup, “Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların tazmini gerekmektedir”. Bu maddeye göre, haksız fiilin doğrudan doğruya muhatabı olmayan, ancak bu haksız fiil nedeniyle ortaya çıkan ölüm olayından zarar gören ya da ileride zarar görmesi güçlü olasılık içinde bulunan kimselere tazminat hakkı tanınmıştır.

Destekten yoksun kalma tazminatı; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesinin 3. bendinde düzenlenmiş olup, “Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların tazmini gerekmektedir”. Bu maddeye göre, haksız fiilin doğrudan doğruya muhatabı olmayan, ancak bu haksız fiil nedeniyle ortaya çıkan ölüm olayından zarar gören ya da ileride zarar görmesi güçlü olasılık içinde bulunan kimselere tazminat hakkı tanınmıştır.

İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesine göre; ''Destekten yoksun kalma tazminatının doğumu için destek ile tazminat talebinde bulunan kişi arasında bir destek ilişkisi bulunmalıdır. Burada bahsedilen destek ilişkisi hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar. Destek ilişkisinin varlığında destek olunanın ihtiyaçlarının sürekli ve düzenli olarak karşılanması yer almaktadır. Burada ifade edilmek istenen süreklilik ve düzenlilik hali yardımın belirlenen zamanlarda ve belirli miktarlarda yapılması değil, eğer destek ölmeseydi yardımların devam edeceğine dair bir beklentinin bulunmasıdır. Eğer yardım devamlı destek saiki ile değil de, tek seferlik, geçici, düzensiz ya da gelişigüzel zamanlarda yapılıyor ve ileride yardımın devam edeceğine dair bir beklenti yaratmıyorsa , bu durumda desteğin sürekli ve düzenli olduğundan bahsetmek mümkün olmayacaktır".

Türk Borçlar Kanununun ilgili hükümlerinden anlaşıldığı üzere; destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan yardımdır. Bu tazminatın amacı, ölüm olayı olmasaydı ölenin yardımda bulunduğu kimselere yardımda bulunmaya devam edeceğinin düşünülmesi ve ölüm olayının bu süreci kesmesi sonucu destekten yararlanan kimselerin uğradıkları zararın peşin ve toptan şekilde tazmin edilmesi, bu kimselerin ölüm olayından önceki durumlarına kavuşturulmasıdır. Eş deyişle amaç; destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır.

Burada önemle üzerinde durulması gereken husus, sigortalının destek gücünün, ana ve/veya babanın destek ihtiyacı ile beklenilen destek şeklinin ve miktarının yaşam deneylerine uygun olması gereğidir.

Öte yandan; sigortalının iş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle ölümü hâlinde ana ve/veya babaya ölüm geliri bağlanabilmesi için 5510 sayılı Kanunun 34/d maddesindeki koşulların gerçekleşmiş olması gerekir. Bu maddeye göre; “Hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunması halinde her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartıyla ana ve babaya toplam % 25'i oranında; ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde ise artan hisseye bakılmaksızın yukarıdaki şartlarla toplam % 25'i, oranında aylık bağlanır”.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından iş kazası veya meslek hastalığı sonucu sigortalının ölümü nedeniyle gelir bağlanması halinde; yapılan ödemeler ve bağlanan gelirin Türk Borçlar Kanununun 55. maddesine göre Kurum tarafından rücu edilebilen kısmı belirlenen destekten yoksun kalma zararından indirilecektir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 50. maddesi hükmüne göre; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler".

Türk Borçlar Kanununun 51. maddesine göre ise; "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler".

Ana ve babaya ölüm geliri bağlanıp bağlanmaması, destek ilişkisinin varlığı yönünden olmasa da tazminatın belirlenmesi noktasında dikkate alınmalıdır. Zira asgari ücretin altında geliri bulunan ve Sosyal Güvenlik Kurumunca gelir bağlanan ana ve/veya babanın destek ihtiyacının bulunduğu ve ölen sigortalının maddi destekte bulunduğunun karine olarak kabulü gerektiği Dairemizin yerleşmiş görüşlerindendir.

Kurumca gelir bağlanmayan davacı ana ve/veya babaya sigortalının fiili desteği kanıtlanmadan, sigortalının gelirinden bir bölümünün pay olarak ayrılacağının kabulü, ölenin desteğinden fiilen yararlanan eş ve çocukların destek zararlarının karşılanamaması sonucunu doğurur.

Bakım gücü-bakım ihtiyacı; bu konuda önemli olan, kimlerin yardımcı, kimlerin yardım gören olabilmeye elverişli oldukları değildir; somut olaylar ve belirli kişiler bakımından geleceğe uzanacak ve gelecekte dahi mümkün olabilecek biçimde kimlerin gerçekten yardımcı, kimlerin yardım gören olduklarıdır. Yardımcı (=destek) kavramı, bakım gücünü; yardım gören kavramı ise bakım ihtiyacını gerektirdiğinden, şayet bakım gücü yoksa destekten; bakım ihtiyacı mevcut değilse, yardım görenden söz edilemez. Bundan başka aradaki sıkı ilişki dolayısıyla birinin yokluğu durumunda diğerinin varlığı da düşünülemez. Bu yönden, destekten yoksun kalma davasında davalı taraf, bakım gücü ve bakım ihtiyacının olayda var olmadığını savunabilir. Tazmin alacaklısı sıfatiyle dava açmış olan davacı, yaşam deneyimleri ve olayların olağan yürüyüşü nedeniyle ispat yükünün yer değiştirmesi durumu söz konusu bulunmadıkça bakım gücünü ve bakım ihtiyacını ispat zorundadır (Mustafa Çenberci, İş Kanunu Şerhi-1978 Ankara, shf 846 ve devamı).

Bu durumda; destekten yoksun kalınan zararın belirlenmesinde, ölen sigortalının elde ettiği gelirin miktarına göre destek gücünün kapsamının ne olduğu, sürekli ve düzenli destek olup olmadığı ve davacıların destek ihtiyacının bulunup bulunmadığı varsa bu ihtiyacın ne şekilde karşılandığının dikkate alınması gerekir.

Bu durumda; destekten yoksun kalınan zararın belirlenmesinde, ölen sigortalının elde ettiği gelirin miktarına göre destek gücünün kapsamının ne olduğu, sürekli ve düzenli destek olup olmadığı ve davacıların destek ihtiyacının bulunup bulunmadığı varsa bu ihtiyacın ne şekilde karşılandığının dikkate alınması gerekir.

İçtihadı Birleştirme Kararında söz edildiği gibi, bakma kavramı; "Para ve para ile ölçülebilecek bir değer olabileceği gibi bir hizmet ifası ve yahut benzeri yardımlar şeklinde olabilir. Bu nedenle, desteğin yardımının yanızca parasal nitelikte olması bakım gücünün varlığı için koşul değildir". Ancak aksi kanıtlanmadıkça, sigortalının ileride yapacağı farazi desteklerden olan; ana ve babasının bakım ihtiyacı ileride gerçekleşirse bakım ihtiyacını gidermek, bazen ziyaret etmek, evlerinde yardım etmek, kendilerine alışveriş yapmak, yemek yapmak vs. gibi destekler hesaplanabilir nitelikte değildir.

Somut olaya gelince; lehine destek tazminatında bulunulan davacı babaya "her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartını" taşımadığı gerekçesi ile Sosyal Güvenlik Kurumunca ölüm geliri bağlanmadığı açıktır. Türk Borçlar Kanununun 50. maddesi hükmüne göre; ölen sigortalının gelirinden sürekli destekte bulunduğu ileri sürülüp, Türk Borçlar Kanununun 55. maddesine göre maddi delillerle hesaplanabilir sürekli ve düzenli fiili bir desteğin varlığı da kanıtlanmamıştır.

3- Usuli kazanılmış hak kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir. (HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)