muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/6725, Karar No: 2008/7422, Tarih: 29.05.2008

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/6725 E.  ,  2008/7422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, 7.4.2003 tarihli belge gereğince davalının ödemeyi taahhüt ettiği 15.000.000.000 TL’nin ödenmediğini, başlatılan icra takibine itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptali ile %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, belgeyi okumadan imzaladığını, davacıya borcu olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 10.000,00 YTL için itirazın iptaline, takibin devamına, yasal takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, inkar tazminatı isteğinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı icra takibi yaparken 7.4.2003 tarihli sözleşme başlıklı belgeye dayanmıştır. Mahkemece belge fotokopisinde rakamla “15.000.000.000 TL” yazıldığını, ancak yazıyla “on” milyar gösterildiğinden bahisle 10.000.000.000 TL için davanın kabulüne karar verilmiş ise de belge aslı incelendiğinde yazıyla da “onbeş” milyar yazılı olduğu görülmektedir. O halde 15.000.000.000 TL için davanın kabulü gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırıdır.

3-İ.İ.K nun 67 inci maddesinin 2 nci fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının, alacağını mahkemede dava ederek, haklı çıkması yasal koşullardandır. Burada borçlunun kötü niyetli itiraz etmiş bulunması da yasal koşullardan değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır.

Bunlardan ayrı;alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile Borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli sabit veya belirlenmek için bütün unsurlar bilinmekte veya bilinmesi gerekmekte böylece borçlu tarafından tahkik ve tayin edilmesi mümkün nitelikte olması yeterlidir.Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur.

Açıklanan yasal kuralların ışığında takip konusu asıl alacak değerlendirildiğinde likit olup asıl alacak miktarı üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekir. Mahkemece yanlış değerlendirme sonucu bu istemin reddine karar verilmesi usule ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Açıklanan yasal kuralların ışığında takip konusu asıl alacak değerlendirildiğinde likit olup asıl alacak miktarı üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekir. Mahkemece yanlış değerlendirme sonucu bu istemin reddine karar verilmesi usule ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalının tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davacı yararına BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı 405.00 YTL. kalan harcın davalıdan alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine, 29.5.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19891, Karar No: 2015/15117, Tarih: 06.10.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/19891 E.  ,  2015/15117 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 14. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/11/2013

NUMARASI : 2011/161-2013/462

Taraflar arasındaki alacak (sebepsiz zenginleşme) davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı Bakanlık vekili dava dilekçesinde; İ....... Makamının oluruna istinaden yapılan idari denetim sonucunda düzenlenen raporda, İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi için Başhekim yardımcıları kadro standardının yanlış uygulanması sonucunda, başhekim yardımcısı olan davalı S.. A..'a fazla ödeme yapıldığını; diğer davalıların da bu ödemeyi gerçekleştiren harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olduğunu, bu kapsamda her üç davalının bu fazla ödemeden sorumlu bulunduklarını ileri sürerek; toplam 15.481,93 TL kamu zararının ödeme tarihlerinden itibaren işlemeye başlayacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı S.. A.. vekili, cevap dilekçesinde; İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin yatak kapasitesinin 530 olduğunu, deprem güçlendirmesinden kaynaklı olarak yapılan tadilat sebebi ile yatak kapasitesinin geçici olarak düşürüldüğünü ve geçici olan bu durumun kadro sayısını etkilemeyeceğini; döner sermaye ödeme payı belirlenirken, fiilen çalışan başhekim yardımcısı sayısının dikkate alınması gerektiğini; Bakanlıkça 13.04.2009 tarihine kadar hastane başhekim kadro sayısının 7, ........ Polikliniği'nin hastaneye bağlanması ile birlikte ise bu sayının 8 olduğunu; oysa, raporda 6 başhekim yardımcısı üzerinden eksik hesap yapıldığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı S.. A.. vekili 27.06.2011 tarihli dilekçesinde ise; 530 olan yatak sayısının Sağlık Bakanlığı'nın 13.04.2009 tarihli yazısı ile 338'e düşürüldüğünü, oysa davaya dayanak teşkil eden idari raporda fazla ödemeye dair hesaplamaların bu tarihten öncesini de (2009 yılının Ocak, Şubat, Mart aylarınıda) kapsadığını belirtmiştir.

Diğer davalılar, cevap dilekçesi sunmamış; devam eden aşamalarda ise, bilirkişi raporlarına sundukları beyan dilekçeleri ile davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece; davanın kabulü ile 15.481,93 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm tüm davalı vekilllerince temyiz edilmiştir.

Davada, davalıya hatalı ve yersiz ödemede bulunulduğu ileri sürülerek; yapılan 15.481,93 TL'nin fazla ödemenin faiziyle tahsili talep edilmektedir. Borçlar Kanununun 62.maddesi(TBK.'nun 78.maddesi) gereğince, borç olmayanı rızası ile ödeyen kimse yanlışlığa düştüğünü ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebilir.

Davada, davalıya hatalı ve yersiz ödemede bulunulduğu ileri sürülerek; yapılan 15.481,93 TL'nin fazla ödemenin faiziyle tahsili talep edilmektedir. Borçlar Kanununun 62.maddesi(TBK.'nun 78.maddesi) gereğince, borç olmayanı rızası ile ödeyen kimse yanlışlığa düştüğünü ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebilir.

Somut olayda, idarenin yanlış da olsa herhangi bir şart tasarrufu bulunmamaktadır. Ortada, salt hatalı ödeme işlemi bulunmakla, idarenin bu işlem nedeniyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak, genel mahkemede dava açması olanaklıdır.

Bu bağlamda, mahkemece somut olaya TBK.'nun 77. (Borçlar Kanununun 61.) ve devamı maddelerinde düzenlenen, sebepsiz zenginleşme nitelendirmesi yapılmasında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak, dosya içeriğinden; İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan Başhekim Yardımcısı davalı S.. A..'a 2009 yılı Ocak ve Kasım ayları arasında 15.481,93 TL fazla ödeme yapıldığı iddiasına istinaden eldeki alacak davasını açıldığı anlaşılmaktadır.

Düzenlenen idari raporda; İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin yatak sayısı göz önüne alınınca Baştabip Yardımcıları için kadro standardının 2009 yılı Ocak-Kasım aylarında 5.Aralık ayında ise bir semt polikliniğinin bağlanması ile birlikte 6 olduğu fakat baştabip yardımcıları performans puanı hesaplanırken bu rakamın dikkate alınamadığı ve yanlış hesap yapıldığı belirtilmiştir.

Davalı taraf ise, hastanedeki yatak sayısının Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 13.04.2009 tarihli kararı gereği 338'e düşürüldüğünü, bu tarihten öncesi için, eş söyleyiş ile 2009 yılı Ocak, Şubat ve Mart ayları için daha az kadro sayısı esas alınarak yapılan hesaplamanın yanlış olduğunu savunmaktadır.

Dosyada mevcut Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğ'nün, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'ne hitaben düzenlemiş olduğu, 11.04.2011 tarihli yazısında; 5283 sayılı yasa gereği 530 yataklı olarak Bakanlık'a devredilen İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 13.04.2009 tarih ve 15027 sayılı makam onayı ile yatak sayısının 338 olarak tescil edildiği ve halen A-1 grubu 363 yatak sayısı ile hizmete devam ettiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

Dosyada mevcut Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğ'nün, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'ne hitaben düzenlemiş olduğu, 11.04.2011 tarihli yazısında; 5283 sayılı yasa gereği 530 yataklı olarak Bakanlık'a devredilen İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 13.04.2009 tarih ve 15027 sayılı makam onayı ile yatak sayısının 338 olarak tescil edildiği ve halen A-1 grubu 363 yatak sayısı ile hizmete devam ettiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, mahkemece; kadro durumuna esas olmak üzere, İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 530 olan yatak sayısının net olarak hangi tarihte düşürüldüğüne ve bu hastaneye bağlandığı belirtilen semt polikliniğinin de hangi tarihte hastaneye bağlandığına dair kayıtları içeren bilgi ve belgeler celbedilerek, deliller tam olarak toplandıktan sonra, gerekirse yeniden konusunda uzman ehil bilirkişi incelemesi yaptırmak veya bilirkişiden ek rapor alınmak sureti ile; Sağlık Bakanlığına Bağlı Kurum ve Kuruluşlarda Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, ilgili hastanede 2009 yılı Ocak-Aralık aylarına ilişkin olarak, baştabip yardımcısı kadro sayısının, hangi tarihte kaç olması gerektiği ve buna göre de fazla ödeme yapılıp yapılıp yapılmadığı hususunun tespit edilerek, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 06.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4091, Karar No: 2013/4788, Tarih: 28.03.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/4091 E.  ,  2013/4788 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle davacının davalı şirketin yurtdışı işyerine çalıştırılmak üzere gönderildiğinin, yurtdışı işyerinde de davalının organik bağ içinde olduğu ve o yer mevzuatına göre kurulmuş şirket tarafından çalıştırıldığının anlaşılmasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalının yurt dışı şantiyelerinde çalıştığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilerek Türkiye’ye gönderildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı, dava dilekçesine cevap vermemiş, daha sonra dosyaya sunduğu dilekçesi ile davacıya kıdem ve ihbar tazminatının dava dışı şirket tarafından ödenerek çalışma döneminin tasfiye edildiğini bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava dışı ... Ltd. Şirketinin, davalı şirketin Suudi Arabistan’da iş yapabilmesi için Suudi Arabistan yasalarına göre kurulmuş bir şirket olduğu, aralarında işveren-işveren vekili ilişkisi bulunmadığı, ancak dosya içerisindeki sözleşmesine göre iş ilişkisinden kaynaklanan ihtilaflarda işveren ve işveren vekilinin birlikte sorumlu olduğu, davalının husumet ve yetki itirazının yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. ./...

2013/4091-4788 S.2

Taraflar arasında düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçi ve işveren arasında işverenin borçlarının sona erdirilmesine yönelik olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihi öncesinde yapılan ibra sözleşmeleri yönünden geçersizlik sorunu aşağıdaki ilkeler dahilinde değerlendirilmelidir:

Dairemizin yerleşmiş içtihatları çerçevesinde, iş ilişkisi devam ederken düzenlenen ibra sözleşmeleri geçersizdir. İşçi bu dönemde tamamen işverene bağımlı durumdadır ve iş güvencesi hükümlerine rağmen iş ilişkisinin devamını sağlamak veya bir kısım işçilik alacaklarına bir an önce kavuşabilmek için iradesi dışında ibra sözleşmesi imzalamaya yönelmesi mümkün olup, Dairemizin kararlılık kazanmış uygulaması bu yöndedir.

İbranamenin tarih içermemesi ve içeriğinden de fesih tarihinden sonra düzenlendiğinin açıkça anlaşılamaması durumunda ibranameye değer verilemez.

İbranamenin geçerli olup olmadığı 01.07.2012 tarihine kadar yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun irade fesadını düzenleyen 23-31. maddeleri yönünden de değerlendirilmelidir. İbra sözleşmesi yapılırken taraflardan birinin esaslı hataya düşmesi, diğer tarafın veya üçüncü şahsın hile ya da korkutmasıyla karşılaşması halinde, ibra iradesinden söz edilemez.

İbranamenin geçerli olup olmadığı 01.07.2012 tarihine kadar yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun irade fesadını düzenleyen 23-31. maddeleri yönünden de değerlendirilmelidir. İbra sözleşmesi yapılırken taraflardan birinin esaslı hataya düşmesi, diğer tarafın veya üçüncü şahsın hile ya da korkutmasıyla karşılaşması halinde, ibra iradesinden söz edilemez.

Öte yandan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 21 nci maddesinde sözü edilen aşırı yararlanma (gabin) ölçütünün de ibra sözleşmelerinin geçerliliği noktasında değerlendirilmesi gerekir.

İbranamedeki irade fesadı hallerinin, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 31 nci maddesinde öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre içinde ileri sürülmesi gerekir. Ancak, işe girerken alınan matbu nitelikteki ibranameler bakımından iş ilişkisinin devam ettiği süre içinde bir yıllık süre işlemez.

İbra sözleşmesi, varlığı tartışmasız olan bir borcun sona erdirilmesine dair bir yol olmakla, varlığı şüpheli ya da tartışmalı olan borçların ibra yoluyla sona ermesi mümkün değildir. Bu nedenle, işçinin hak kazanmadığı ileri sürülen bir borcun ibraya konu olması düşünülemez. Savunma ve işverenin diğer kayıtları ile çelişen ibra sözleşmelerinin geçersiz olduğu kabul edilmelidir.

Miktar içeren ibra sözleşmelerinde ise, alacağın tamamen ödenmiş olması durumunda borç ifa yoluyla sona ermiş

./...

2013/4091-4788 S.3

olur. Buna karşın kısmi ödeme hallerinde, ibraya değer verilmemekte ve yapılan ödemenin makbuz hükmünde olduğu kabul edilmektedir. Miktar içeren ibranamenin çalışırken alınmış olması makbuz etkisini ortadan kaldırmaz.

Miktar içermeyen ibra sözleşmelerinde ise, geçerlilik sorunu titizlikle ele alınmalıdır. İrade fesadı denetimi yapılmalı ve somut olayın özelliklerine göre ibranamenin geçerliliği konusunda çözümler aranmalıdır.

Yine, işçinin ibranamede yasal haklarını saklı tuttuğuna dair ihtirazi kayda yer vermesi ibra iradesinin bulunmadığını gösterir.

İbranamede yer almayan işçilik alacakları bakımından, borcun sona erdiği söylenemez. İbranamede yer alan işçilik alacaklarının bir kısmı yönünden savunma ile çelişkinin varlığı ibranameyi bütünüyle geçersiz kılmaz. Savunma ile çelişmeyen kısımlar yönünden ibra iradesine değer verilmelidir. Başka bir anlatımla, bu gibi durumlarda ibranamenin bölünebilir etkisinden söz edilebilir. Bir ibraname bazı alacaklar bakımından makbuz hükmünde sayılırken, bazı işçilik hak ve alacakları bakımından ise çelişki sebebiyle geçersizlikten söz edilebilir.

İbraname savunması, hakkı ortadan kaldırabilecek itiraz niteliğinde olmakla yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir.

Somut olayda; davacı iş sözleşmesinin işveren tarafından Türkiye’ye gönderilerek feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İbraname savunması, hakkı ortadan kaldırabilecek itiraz niteliğinde olmakla yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir.

Somut olayda; davacı iş sözleşmesinin işveren tarafından Türkiye’ye gönderilerek feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili 12.07.2012 tarihli dilekçesi ile dava dışı Gama Industry Arabıa Ltd. şirketi tarafından davacıya ödeme yapıldığını ve ibraname alındığını beyanla dosyaya yabancı dilde düzenlenen ve miktar içeren bir kısım belgelerle birlikte miktar içermeyen, iş bitimi nedeniyle hazırlandığı belirtilen ve Türkçe olarak düzenlenmiş ibranameleri sunmuştur.

Davacı vekili 09.08.2012 havale tarihli dilekçesi ile yabancı dilde düzenlenen belgelerin işçiler için bağlayıcı olmadığını, belgelerden davacıya kıdem ve ihbar tazminatı ödendiğinin açık ve kesin olarak anlaşılamaması nedeniyle geçerli kabul edilemeyeceğini, davacı işçinin yabancı dilde düzenlenen bir belgeyi anlayamayacağını, kayıtların Türkçe tutulması gerektiğini, Türkçe olarak düzenlenen ve miktar içermeyen ibranamelerin ise matbu olarak düzenlendiğini ve geçerli olmadığını beyan etmiştir.

./...

2013/4091-4788 S.4

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; ibraname olduğu beyan edilen bir kısım yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri bulunmadığından dikkate alınamadığı, diğer ibranamelerin ise dava dışı şirket tarafından verildiği, davalının ödemeyi usulüne uygun olarak ödeme belgeleri ile ispat edemediği gerekçesiyle ibranamelerin dikkate alınmadığı belirtilmiştir.

Davalı vekili tarafından daha sonra ödeme belgelerinin tercümelerinin dosyaya sunulduğu anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından, dava dışı şirket tarafından ödeme yapıldığı belirtilerek yabancı dilde düzenlenen bir kısım belgelerle, miktar içermeyen ve kıdem ve ihbar tazminatı ödendiği belirtilen Türkçe düzenlenmiş ibranameler dosyaya sunulmuş ise de düzenlenme anında yabancı dilde hazırlandığı anlaşılan ve davacı vekilinin işçinin içeriğini anlayamayacağı belgenin işçi açısından bağlayıcı olamayacağı savunması ile miktar içermeyen ve Türkçe olarak düzenlenen belgelerin ise matbu olarak ve tarih doldurularak düzenlendiği, bir kısım belgede ibranamede belirtilen sürenin bir yılın altında olmasına rağmen kıdem tazminatı ödendiğinin belirtildiğinin anlaşılması karşısında davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının varsa davacının banka kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak belirlendikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 28.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2599, Karar No: 2013/16889, Tarih: 06.11.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/2599 E.  ,  2013/16889 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi,nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 90. Maddesinin 5. fıkrasına göre; Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek cümle: 07/05/2004-5170/7 md.)Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS), temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.