muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/5902, Karar No: 2015/11262, Tarih: 19.03.2015

İşletmesel karar söz konusu olduğunda, kararın yararlı ya da amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

İşverenin, dayandığı fesih sebebinin geçerli (veya haklı) olduğunu uygun delillerle inandırıcı bir biçimde ortaya koyması, kanıt yükünü yerine getirmiş sayılması bakımından yeterlidir. Ancak bu durum, uyuşmazlığın çözümlenmesine yetmemektedir. Çünkü yasa koyucu işçiye başka bir olanak daha sunmuştur. Eğer işçi, feshin, işverenin dayandığı ve uygun kanıtlarla inandırıcı bir biçimde ortaya koyduğu sebebe değil, başka bir sebebe dayandığını iddia ederse, bu başka sebebi kendisi kanıtlamakla yükümlüdür. İşçinin işverenin savunmasında belirttiği neden dışında, iş sözleşmesinin örneğin sendikal nedenle, eşitlik ilkesine aykırı olarak, keza keyfi olarak feshedildiğini iddia ettiğinde, işçi bu iddiasını kanıtlamak zorundadır.

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı(keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı(ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (06.10.2008 gün ve 2008/30274 Esas, 2008/25209 Karar, 11.09.2008 gün ve 2008/25324 Esas, 2008/23401 Karar sayılı ilamlarımız).

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını, feshin geçerli nedeni olduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren, uygulamak için aldığı, geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı, sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İşveren işletme, işyeri ve işin gerekleri nedeni ile aldığı fesih kararında, işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve feshin kaçınılmazlığını kanıtlamak zorundadır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Bir bakıma feshin kaçınılmaz olup olmadığı yönünde, işletmesel kararın gerekliliği de denetlenmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken, keyfi davranmamalı, işletmesel kararı alırken dürüst olmalıdır. Keyfilik denetiminde işverenin keyfi davrandığını işçi iddia ettiğinden, genel ispat kuralı gereği, işçi bu durumu kanıtlamalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, işveren feshi Ülke’deki ilaç piyasasında gerçekleşen düzenlemelerin Şirketlerini olumsuz yönde etkilemesi sebebiyle alınan yeniden yapılanma kararına dayalı olarak gerçekleştirilmiştir.

Mahkemece; iş akdinin geçerli nedenle feshedildiği ispatının işveren üzerinde olduğu belirtilerek, “emsal davalardaki bilirkişi raporlarına itibarla; davalı şirkette bir çok ürün tanıtım elemanının işten çıkarıldığı, işverenin keyfi uygulama yapmadığı, tutarlılık ve ölçülülük ilkesine uygun davrandığı, feshin geçerli nedene dayandığı kanaatine varıldığından” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; karar gerekçesi soyut olup, dosyadaki delil durumu itibariyle uyuşmazlığı aydınlatıcı niteliği haiz değildir.

Dosya kapsamından, ispat yükü üzerinde olan davalı işverenin delil listesinde bilirkişi incelemesi ve keşif deliline dayandığı görülmüştür.

Dosya kapsamından, ispat yükü üzerinde olan davalı işverenin delil listesinde bilirkişi incelemesi ve keşif deliline dayandığı görülmüştür.

Bu durumda; işveren feshi işletmesel gerekliliğe dayandığından fesih öncesi ve sonrası organizasyon şemaları temin edilmeli, fesih bildiriminde belirtilen bazı bölümlerde daralmaya gidilip gidilmediği, iş yerinde kapatılan birim veya bölüm olup olmadığı, buna bağlı olarak istihdam fazlalığının oluşup oluşmadığı tespit edilmeli, daha sonra fesih öncesi ve sonrası altışar aylık davalıya ait tüm işyerlerinin sigorta bildirgeleri dosya kapsamına getirtilmelidir. İşe alınan ve çıkarılanların görev tanımları, işe alınan varsa hangi pozisyonda ve hangi birime alındığı konusunda gerekli belgeler toplanmalı ve buna göre fesihte son çareye uyulup uyulmadığı konusu irdelenmelidir. Bunun için davalı işverenin faaliyet alanında bir uzman (eczacı) ile mali müşavir ve insan kaynakları uzmanından oluşan heyete yerinde inceleme yetkisi verilerek aldırılacak rapora yahut gerekli görülürse keşif icra edilerek elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Belirtilen sebeplerle; Mahkemece eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 19.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7207, Karar No: 2013/6496, Tarih: 01.04.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/7207 E.  ,  2013/6496 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... . Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11.10.2011 tarih ve 2011/109-2011/26 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalı şirkete kasko sigortalı ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan ... ve ... 01/01/2007 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ağır bir şekilde yaralandığını, müvekkilerinin uzun bir tedavi aşaması geçirdiklerini ve halen tedavilerinin devam ettiğini, davalı şirket bünyesinde tanzim edilmiş olan ... numaralı 03/11/2006 - 2007 tarihlerini kapsayan poliçede "artan mali mesuliyet" teminatı kişi başı teminatı 15.000 TL olduğunu, bu poliçede "manevi tazminat klozu" da yer aldığını, dolayısıyla davalı şirket bu zarardan sorumlu olduğunu, ileri sürerek müvekkili ... için 10.000 TL ve ... için ise 10.000 TL olmak üzere toplam 20.000 TL manevi tazminatın 01/01/2007 tarihinden itibaren %30 ve artan oranlarda avans faizi ile tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ... plakalı aracın şirketlerine kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin ancak maluliyet için uzman bilirkişiden alınacak aktüerya raporu sonucu tespit edilen maluliyet zararından sigortalısının kusuruna isabet eden oranda ve teminat limiti ile sınırlı olarak sorumlu olacağını, ceza davasının bekletici mesele sayılması ve davacıların sigortalı olduğu kurum olup olmadığının araştırılması gerektiğini, temerrüde düşürülmeksizin de dava açılmış bulunduğunu, savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacıların davasının kabulü ile her bir davacı için ayrı ayrı 15.000'er TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek değişen ve değişecek oranlarda %30 oranını geçmemek kaydı ile avans faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacıların yolcu olması nedeni ile ...'nın 4. maddesi uyarınca avans faizi oranında temerrüt faizine hükmedilmesinde bir usulsüzlük olmamasına, davalı tarafın davacılar dışında aynı kaza nedeni ile başkalarına manevi tazminat ödediğine dair bir belgenin temyiz aşamasında dahi sunulamamış bulunmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Ancak, davacı taraf dava dilekçesinde davalı şirketin poliçe ile manevi zararlara da teminat verdiğini ileri sürerek her bir davacı için 10.000 TL'şer TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Davaya dayanak yapılan poliçede davalı şirket kaza başına 45.000 TL, kişi başına 15.000 TL olmak üzere manevi tazminat teminatı vermiş bulunmaktadır. Poliçedeki bu rakamlar davalı şirketin ödemesi gereken azami hadleri göstermekte olup, her halükarda ödenmesi gereken tutarlar değildir. Hakim, her olay için manevi tazminatı takdir edip kişi ve kaza başına limitleri de aşmayacak şekilde manevi tazminata hükmetmek durumundadır. Hal böyle iken ve ayrıca da yukarıda belirtildiği üzere talep edilen tutar kişi başına 10.000 TL ile sınırlı olduğu halde mahkemece HUMK'nın 76. (HMK'nın 26) maddesine aykırı olacak şekilde kişi başına 15.000 TL'şer TL'den 30.000 TL'ye hükmedilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabülü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2846, Karar No: 2019/7510, Tarih: 26.11.2019

**11. Hukuk Dairesi         2018/2846 E.  ,  2019/7510 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL(KAPATILAN) 3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLARHUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada İstanbul(Kapatılan) 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 06/12/2016 gün ve 2016/159 - 2016/250 sayılı kararı bozan Daire'nin 05/02/2018 gün ve 2017/5250- 2018/769 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili...'nın varisi ... ile yapılan sözleşme ile yazara ait eserlerin haklarının müvekkiline devredildiğini, davalının Peyami Safa'nın eserlerini basmaya devam ettiğini ileri sürerek tecavüzün men'ini, ıslah ile birlikte 356.135,52 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına direnilmesine, 356.135,52 TL'nin davalıdan tahsiline, dava tarihi itibariyle davalı tarafından basılarak piyasaya sürülen eserler yönünden men talebinin reddine, ancak davalının bu eserlere ilişkin muhtemel tecavüzünün önlenmesine dair verilen kararın davalı vekilince temyizi ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun yeni hüküm niteliği taşıyan kararın özel Dairece incelenmesi gerektiği yönündeki kararı üzerine hüküm Dairemizce bozulmuştur.

Bu kez, davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 17,70 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 389,49 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 26/11/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1630, Karar No: 2014/4591, Tarih: 15.04.2014

**20. Hukuk Dairesi         2014/1630 E.  ,  2014/4591 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kumluca Kadastro Mahkemesi

TARİHİ : 08/11/2013

NUMARASI : 2012/48-2013/111

Taraflar arasındaki yenileme kadastrosuna itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar vekili, 27/01/2012 tarihli dilekçesinde özetle; müvekkillerine ait, B.... Köyü ... ada 1 parselin (eski .... parsel ) yüzölçümü 11333 m2 iken, 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi gereği yapılan çalışmalarda hatalı tesbit edildiğini ve 6116 m2 olarak, bir bölümünün orman sınırları içinde; bir bölümünün de davalıların da hissedar oldukları ...ada 2 ve 7 parsel sayılı taşınmazlarda bırakıldığı iddiasıyla, yapılan çalışmanın iptalini ve davacılar adına tescilini istemiştir.

Mahkemece, orman sayılmayan taşınmazlar bakımından davanın kabulü ile fen bilirkişi Özgür A.. tarafından hazırlanan 17/10/2012 hâkim havale tarihli rapora ekli krokide (A-1) ile gösterilen 2116,35 m² kısmın Kızıltepe Devlet Ormanından ifraz edilerek .. ada 1 parsel sayılı taşınmaza eklenmesine ve bu şekilde tapuya tesbit ve tesciline,

...... ada 2 parsel sayılı taşınmazdan (B) harfi ile gösterilen 381,36 m² kısmın "ormandan" ifraz edilerek ... ada 1 parsel sayılı taşınmaza eklenmesine ve bu şekilde tapuya tesbit ve tesciline,

.... ada 7 parsel sayılı taşınmazdan (C) harfi ile gösterilen 53,78 m² kısmın "ormandan" ifraz edilerek ...ada 1 parsel sayılı taşınmaza eklenmesine, ...ada 1 sayılı parselin toplam yüzölçümünün 8668.32 m² olarak tapuya tesbit ve tesciline, (A2) ile işaretli 1106 m2 taşınmaz bölümü kesinleşen orman sınırı içinde kaldığından bu bölüme ilişkin davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi gereğince yapılan yenileme kadastrosuna itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 17.05.1987 tarihinde kesinleşen orman kadastrosu ve 2/B uygulaması, 24.10.1986 tarihinde kesinleşen genel arazi kadastrosu, 29/12/2011-27/01/2012 tarihleri arasında ilân edilen 3402 sayılı yasanın 22/2-a maddesi çalışması vardır.

3402 sayılı Kanunun 5304 sayılı Kanunun 6. maddesi ile değişik 22. maddesinin 1. Fıkrası; "Evvelce tesbit, tescil veya sınırlandırma suretiyle kadastro veya tapulaması yapılmış olan yerlerin yeniden kadastrosu yapılamaz. Bu gibi yerler ikinci defa kadastroya tâbi tutulmuşsa, ikinci kadastro bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayılır ve Türk Medenî Kanununun 1026 ncı maddesine göre işlem yapılır. Süresinde dava açılmadığı takdirde, ikinci defa yapılan kadastro, tapu sicil müdürlüğünce re’sen iptal edilir." hükmünü içermektedir. İkinci fıkrasında ise; "Ancak;

a) Tapulama, kadastro veya değişiklik işlemlerine ilişkin; sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermek üzere uygulama niteliğini kaybeden, teknik nedenlerle yetersiz kalan, eksikliği görülen veya zemindeki sınırları gerçeğe uygun olmadığı tespit edilen kadastro haritalarının tekrar düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzeltmelerin sağlanması amacıyla tapulama ve kadastro görmüş yerlerde, birinci fıkra hükmünün uygulanmayacağı belirtilerek istisna getirilmiştir.

Şu halde; 22/2-a maddesi kapsamında yapılacak çalışmalarda mülkiyet, vasıf değişikliği, intikal, harici taksim, ifraz vb. çalışmalar yapılamayacak evvelce yapılan kadastroya kapsam ve içerik yönünden hiçbir şey katılamayacaktır.

22/2-a uygulaması, uygulama kabiliyeti olmayan yetersiz kadastro paftalarının ve harita tekniğine uymayan haritaların revize edilerek kadastro paftalarının yenilenmesi, yüzölçümlerinin ve teknik hataların düzeltilmesi işlemidir.

Hükme esas alınan uzman bilirkişi raporlarında, çekişmeli... ada 1 parsel bakımından yenileme öncesi ve sonrasında yüzölçüm farkı olduğu, kısmen orman niteliğindeki taşınmaza, kısmen de komşu ... ada 2 ve 7 sayılı parsellere tecavüz olduğu açıklanmış, mahkemece de orman sayılmayan taşınmazlar bakımından davanın kabulüne karar verilmiş ise de; orijinal renkli orman kadastro haritası ile yenileme öncesi ve sonrası hazırlanan kadastro paftalarının birbiri üzerine çakıştırılarak gösterildiği bir uygulama bulunmadığından, aradaki büyük farkın neden kaynaklandığı, yenileme çalışmalarında hata olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Bundan ayrı, komşu orman parselinin tapuda tescilli olup olmadığı dahi araştırılmadan ve mülkiyete ilişkin olarak da karar verilemeyeceği halde, tescil hükmü kurulmuş, kabule göre de; gerçek kişiler adına kayıtlı olan 2 ve 7 sayılı parsellerden ifraz edilen taşınmazlar hakkında dahi "ormandan" ifrazı şeklinde hüküm oluşturulmuştur.

O halde, doğru sonuca varılabilmesi için, mahkemece önceki bilirkişiler dışında görevlendirilecek bir orman ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte, yörede 1987 yılında kesinleşen orijinal renkli orman kadastro haritası ile yenileme öncesi, yani 1986 yılında hazırlanan genel arazi kadastro paftası ve yenileme sonrası hazırlanan kadastro paftaları birbiri üzerine aplike edilmeli, 22/2-a maddesi kapsamında yapılacak çalışma esaslarını düzenleyen ve 29.11.2006 tarih ve 26351 sayılı Resmî Gazete yayınlanan "Kadastro Haritalarının Yeniden Düzenlenmesi ve Tapu Sicilinde Gerekli Düzeltmelerin Yapılmasında Uyulacak Usûl ve Esaslara İlişkin Yönetmelik" ile buna ilişkin 2007/10 sayılı genelge hükümleri gereğince yapılacak uygulamada, zemindeki sabit noktalardan yararlanılmalı, ilk parsel sınırı ile sonraki sınır arasındaki farkın neden kaynaklandığı yöntemince belirlenmeli, yenilemenin sözü edilen yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılmadığı anlaşılırsa, yenilemeye itiraz bakımından dava kabul edilmeli, ancak, tescil hükmü kurulmamalı, tescil istemi yönünden görevsizlik kararı verilerek dosya genel mahkemeye aktarılmalıdır. Mahkemece açıklanan şekilde bir araştırma, inceleme yapılmadan, yetersiz bilirkişi raporlarına göre karar verilmiş olması isabetsizdir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile usûl ve kanuna uygun olmayan hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 15.04.2014 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5875, Karar No: 2007/8105, Tarih: 04.10.2007

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/5875 E.  ,  2007/8105 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, irtifak kamulaştırma bedelinin tespiti ve irtikak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Kamulaştırma (değerlendirme) tarihi olan 9.6.2005 gününden önce; dava konusu taşınmazın kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde bulunup bulunmadığı, bu tarih itibariyle kesinleşmiş imar planı içinde olmadığının anlaşılması halinde, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vs. gibi) yararlanıp yararlanmadığı, etrafının meskun olup olmadığı, taşınmaz belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezlerine mesafesi, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları vs. hususlarının Belediye Başkanlığından sorulup, alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından,

2-Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi (9.6.2005), buna emsal alınan 1654 nolu parselinde satış tarihi (9.2.1996) itibariyle İmar Yasası uyarınca imar düzenlemesine tabi tutulup tutulmadığı, tabi tutulmuş ise ne oranda düzenleme ortaklık payı düşüldüğü ve taşınmazların imar uygulaması sonucu oluşmuş imar parselleri olup olmadığının Belediye İmar Müdürlüğünden ve Tapu Sicil Müdürlüğünden sorulmasından ve alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 4.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1230, Karar No: 2023/7059, Tarih: 12.10.2023

**11. Ceza Dairesi         2023/1230 E.  ,  2023/7059 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2019/512 E., 2022/510 K.

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜMLER : Düşme

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Kocaeli 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.12.2013 tarihli ve 2012/729 Esas, 2013/767 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ile defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçlarından mahkumiyet kararları verilmiştir.

2. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 23.09.2019 tarihli ve 2016/6340 Esas, 2019/6540 Karar sayılı kararı ile defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan kurulan hükmün onanmasına, 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından kurulan hükümlerin ise bozulmasına karar verilmiştir.

3. Kocaeli 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.09.2022 tarihli ve 2019/512 Esas, 2022/510 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2000 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından açılan kamu davalarının 5237 sayılı Türk Ceza Kanun'un (5237 sayılı Kanun) 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının e bendi, 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası ve 5271 sayılı 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca düşmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği; zamanaşımı süresinin dolmadığına ve eksik inceleme ile karar verildiğine ilişkindir.

III. GEREKÇE

Sanığa yüklenen 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçları için, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359 uncu maddesinin (b) bendi uyarınca belirlenecek cezasının türü ve üst haddine göre; 5237 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereği 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin öngörüldüğü, en aleyhe kabulle 31.12.2008 ve 31.12.2009 olan suç tarihlerinden hüküm tarihine kadar zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

IV. KARAR