muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/8744, Karar No: 2023/1764, Tarih: 05.04.2023

**2. Ceza Dairesi         2021/8744 E.  ,  2023/1764 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

Sanık hakkında kurulan hükmün, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 260/1. maddesi uyarınca temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310. maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi uyarınca temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı, tebliğname tebliğinin usûlüne göre yapıldığı, yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.... Cumhuriyet Başsavcılığının 25.05.2016 tarihli ve Esas No : 2016/18112, İddianame No :... sayılı iddianamesi ile, 02.05.2016 günü saat 23.00 sıralarında şikâyetçinin, ... PTT köşesinde bir bayanın yanına gittiği, 30,00 TL karşılığı kendisi ile birlikte olabileceği söylemesi üzerine şikâyetçinin kabul ederek ara sokağa geçtikleri, sanığın bir süre sonra peçete getireyim diyerek şikâyetçinin yanından ayrıldığı, tekrar yanına geldiğinde otele gitmek istemesi üzerine buluştukları yere doğru geldiklerinde iki şahsın önlerini kestikleri, bu sırada şikâyetçinin üzerinde bulunan 1.750,00 TL'nin olmadığını fark ettiği, şahısların bir araca binerek olay yerinden uzaklaştıkları iddiasıyla sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-b, 53. 58. maddeleri gereğince cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

2. ... 20. Asliye Ceza Mahkemesinin 29.06.2016 tarihli ve 2016/428 Esas, 2016/515 Karar sayılı kararı ile, sanık hakkında TCK'nın 142/2-b, 53, 58. maddeleri gereğince 6 yıl hapis cezasına, hak yoksunluklarına, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık süresi içerisinde verdiği 30.06.2016 cezaevi idaresi havale tarihli dilekçesinde cezayı suçsuz yere aldığını, beraatini talep ettiğini belirtmiş, sanık müdafii 29.06.2016 tarihinde süre tutum dilekçesi vermiş, ayrıntılı temyiz dilekçesinde ise sanığın, şikâyetçinin parasını herhangi bir zorlama veya başka kişilerin katılımı olmadan aldığını, samimi olarak suçu ikrar ettiğini, parayı el becerisi ile aldığına dair bir delilin bulunmadığını ileri sürmüştür.

III. OLAY VE OLGULAR

Sanık süresi içerisinde verdiği 30.06.2016 cezaevi idaresi havale tarihli dilekçesinde cezayı suçsuz yere aldığını, beraatini talep ettiğini belirtmiş, sanık müdafii 29.06.2016 tarihinde süre tutum dilekçesi vermiş, ayrıntılı temyiz dilekçesinde ise sanığın, şikâyetçinin parasını herhangi bir zorlama veya başka kişilerin katılımı olmadan aldığını, samimi olarak suçu ikrar ettiğini, parayı el becerisi ile aldığına dair bir delilin bulunmadığını ileri sürmüştür.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Şikâyetçinin soruşturma aşamasındaki beyanına göre; 02.05.2016 tarihinde gece saat 23.30 sıralarında, sokakta sanık ile karşılaşmış, sanık şikâyetçiyi yanına çağırarak cinsel ilişkiye girip girmeyeceğini sormuş, anlaşmaları üzerine ara bir sokağa girip karanlık bir yere geldiklerinde sanık peçete getireyim diyerek yanından ayrılmış, kısa bir süre sonra geldiğinde otele gitmek için yan yana yürüdükleri esnada yanlarına iki erkek şahıs gelerek "ne oluyor" dedikten sonra birden şikâyetçinin üzerine yürümüşler, aralarında bir itişme olmuş, bu sırada şikâyetçi cebindeki 1.750,00 TL parasının yerinde olmadığını fark etmiş, "paramı verin paramı aldınız" deyince tekrar şikâyetçinin üzerine yürüyerek yere düşürmüşler, bu arada şikâyetçi elini yere çarparak sıyrıklar oluşmuş, sanık ve iki erkek şahıs bir taksiye binerek olay yerinden uzaklaşmışlardır.

2. Şikâyetçi, kendisine gösterilen fotoğraflar arasından sanığı teşhis etmiştir.

3. Sanık mahkemece müdafii huzurunda alınan savunmasında, şikâyetçinin 1.750,00 TL olarak hatırladığı parasını görüşmesi sırasında yere düşürmesi üzerine aldığını söylemiştir.

4. Şikâyetçi kovuşturma aşamasındaki beyanında ise, "Emniyetteki beyanım doğrudur aynen tekrar ederim, olay günü hava henüz kararmamışken, akşam üstü saatlerinde bayanla ... semtinde karşılaştım, bana birlikte olma teklifinde bulundu, kabul ettim, otele gidecektik ancak birden bire bana sarıldı ve pantolonumun cebindeki 1.750,00 TL parayı aldı, ben bunu hissettim, ancak o anda iki erkek şahıs benim üzerime geldiler, beni darp ettiler, ben de gidip karakola şikayetçi oldum, olayın üzerinden tahminen 15 gün kadar geçmişti ki, aynı bölgeye yine gittim, orada paramı cebimden alan huzurdaki bayanı gördüm, polislere haber verdim, yakalanmasını sağladım, iddia ettiği gibi parayı yere düşürmem söz konusu değildir, bayan parayı cebimden çalmıştır, paramın iade edilmesi hâlinde şikayetimi geri çekerim" demiştir.

IV. GEREKÇE

Şikâyetçinin aşamalardaki beyanları nazara alındığında, sanığın eyleminin bir bütün halinde 5237 sayılı Kanun'un 148 ve diğer maddelerinde tanımlanan yağma suçunu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delilleri takdir ve değerlendirmenin, üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi yerine duruşmaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

IV. GEREKÇE

Şikâyetçinin aşamalardaki beyanları nazara alındığında, sanığın eyleminin bir bütün halinde 5237 sayılı Kanun'un 148 ve diğer maddelerinde tanımlanan yağma suçunu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delilleri takdir ve değerlendirmenin, üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi yerine duruşmaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 20. Asliye Ceza Mahkemesinin, 29.06.2016 tarihli ve 2016/428 Esas, 2016/515 Karar sayılı kararına yönelik sanık ve müdafiinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun'un 321. maddesi gereği diğer yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde aynı Kanun'un 326/son maddesinin gözetilmesine, dava dosyasının Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11568, Karar No: 2009/14077, Tarih: 03.12.2009

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/11568 E.  ,  2009/14077 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... İlçesi ... Köyü sınırlarında ve ... Orman İşletmesi ... Bölgesi içerisinde bulunan 91.500 m2’lik alanın, 6831 sayılı yasanın 17. maddesine göre Orman Genel Müdürlüğü tarafından 49 yıllık intifa hakkının davalıya tahsis edildiğini, davalı Belediyenin de taşınmazın bir bölümünü, açılan ihale sonucunda “yap işlet devret” modeli ile aynı süre ile kendisine devrettiğini, bu şekilde intifa hakkı sahibi olduğu alanda, mevzii imar plan ve projesine göre inşa ettiği yazlık evi kullanmaya başladığını, ne var ki dava dışı Orman İdaresinin, davalı ... ile yapmış olduğu intifa hakkına ilişkin sözleşmeyi iptal etmesi ile birlikte kendisinin de söz konusu yeri kullanmaktan men edildiğini, Orman idaresinin bu yeri daha sonra dava dışı ... köyü Turizm ve Yatırım işletmeleri Ltd şirketine kiraladığını ve kendi yerini bu kez bu şirketten kiraladığını ve kira bedeli ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek, ödemek zorunda kaldığı kira bedeli ile taşınmaza yaptığı zorunlu ve faydalı masraflar karşılığı olmak üzere şimdilik 7.000,00 YTL tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu yerin Orman İdaresi tarafından Belediyeye yapılan tahsisin iptal edilmesi üzerine, yeniden yapılan ihale sonucunda, davacının da ortak olduğu şirkete kiralandığını ve davacının halen bu yeri kullandığını, herhangi bir zararının da söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, 7.000,00 YTL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup, ... ili, ... ilçesi, ... Köyü sınırları içerisinde bulunan 91.500 m2’lik orman arazisinin, 6831

2008/11568-2009/14077

Mahkemece, davanın kabulüne, 7.000,00 YTL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup, ... ili, ... ilçesi, ... Köyü sınırları içerisinde bulunan 91.500 m2’lik orman arazisinin, 6831

2008/11568-2009/14077

sayılı Orman Kanununun 17. maddesi gereğince “Eğitim ve Dinlenme Tesisleri” kurulması amacıyla 26.1.1987 tarihinde dava dışı Orman İdaresince davalı ... Belediyesine 49 yıl süre ile intifa hakkının tahsis edildiği, bu konuda adı geçen Belediye Başkanlığından 21.10.1987 tarihli taahhüt senedi alındığı, 10.5.1988 tarihinde teslim edilen tahsise konu yerde Belediye tarafından su basman seviyesinde inşaatların yapıldığı, ancak Belediye Encümenince 27.9.1988 tarihinde, “su basman seviyeleri tamamlanmış yerlerin belli bir bedel karşılığında, ihale ile 153 kişiye dağıtımının sağlanması” konusunda alınan karar üzerine, açılan ihale ve 13.12.1988 tarihinde yapılan kura çekimi ile, davacının da aralarında olduğu bu kişilerden taahhütname alınmak suretiyle, inşaatların tip projelerine uygun olarak iki yıl içerisinde kendileri tarafından tamamlanması koşulu ile, söz konusu yerlere ilişkin intifa haklarının 49 yıllığına adı geçen kişilere devredildiği, inşaatların 1989-1990 yılarında tamamlanarak, “yazlık ev” olarak kullanılmaya başlandığı, bu arada Belediye Başkanlığının, dava dışı Orman Genel Müdürlüğüne vermiş olduğu taahhüt senedinin 9. maddesine aykırı hareket ederek, “Eğitim ve dinlenme tesisi olarak kullanılması gereken yerlerin, 49 yıllık intifa hakkının özel kişilere bedeli karşılığında devredildiği, dolayısıyla orman arazisinin tahsis amacı dışında kullanıldığı, 1993-1994 yılarına ait tahsis bedelleriyle ağaçlandırma bedellerinin de ödenmediği” gerekçeleriyle Belediyeye verilen intifa hakkının 26.11.1996 tarihinde Orman İdaresince iptal edildiği, buna rağmen bu yerleri kullanmaya devam eden kişilerin, intifadan men edilerek, 4.10.2000 tarihinde de evlerin mühürlendiği, bu aşamadan sonra ise 24.10.2003 tarihinde davacı ve diğer intifa hakkı sahiplerinin ... Köyü Şirketini kurarak 15.6.2004 tarihinde de adı geçen şirketin, yapılan ihale sonucunda söz konusu yerleri 116.000,00 YTL yıllık kira bedeli karşılığında 10 yıllık kira sözleşmesi ile kiraladığı, davacı ve diğer kişilerin de aynı tarihte adı geçen şirketle ayrı ayrı kira sözleşmeleri imzalamak suretiyle, 2004 yılından itibaren ve halen de, dava konusu sözleşmeden bağımsız olarak yapılan bu sözleşme ve ödenen kira bedelleri karşılığında evlerini kullandıkları tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Dava konusu olayda davacı, su basman seviyesinde iken davalıdan bedeli karşılığında intifa hakkını alarak tamamladığı yazlık evini, mühürlendiği tarihten sonra kullanamadığı yıllara ilişkin kira bedeli ile inşa edilen eve yaptığı zorunlu ve faydalı giderleri talep etmiştir. Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda evin dava tarihi itibariyle belirlenen değeri ile 2001-2006 yılları arasındaki kira bedeli üzerinden taleple bağlı kalınarak davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuşsa da, söz konusu bilirkişi raporu, denetime elverişli olmadığı gibi, az yukarda da açıklandığı üzere, dava dışı Orman İdaresi tarafından, Orman Kanununun 17. maddesi gereğince “Eğitim ve Dinlenme Tesisleri” olarak kullanılması amacıyla davalı Belediyeye intifa hakkı tahsis edilen orman arazisinin, söz konusu bu hakkın lehdarı tarafından tahsis amacına aykırı şekilde üçüncü kişilere devredildiği, bu nedenle de Belediyeye verilen intifa hakkının 26.11.1996 tarihinde Orman

2008/11568-2009/14077

İdaresince iptal edildiği, davalının bu işleme karşı ... İdare Mahkemesinde açmış olduğu 2002/491 E. 2003/48 K. sayılı davanın da reddedilerek kesinleştiği sabit olup, böylelikle davalı Belediyenin, kamu kurumu olması itibariyle, dayanağını Orman Kanununun ilgili maddesinden alan tahsis işlemine ve bu tahsis nedeniyle vermiş olduğu 21.10.1987 tarihli taahhüt senedine aykırı davrandığının, kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit olması karşısında, davalının tahsise konu yerlerle ilgili üçüncü kişilerle yapmış olduğu sözleşmelerin de geçersiz olduğunun kabulü gerekir. Bu kabule göre de somut olayda davacı, ancak su basman seviyesinde iken davalıdan intifa hakkını alarak tamamladığı binanın yapıldığı tarih itibariyle serbest piyasa fiyatlarına göre malzeme ve işçilik bedelleri dahil olmak üzere tüm yapım masraflarının ödetilmesini talep edebilir. Mahkemenin, geçerli olması halinde dahi “yap işlet, devret” şeklindeki niteliği itibariyle mülkiyet hakkı doğurmayan geçersiz sözleşmeye dayanarak, “yapılan binanın dava tarihindeki rayiç değerinin ödetilmesi” gerektiğine ilişkin kabulünde isabet bulunmamaktadır. Öte yandan talep kira bedeli ile taşınmaza yapılan zorunlu ve faydalı masraflar gideri isteğine ilişkin olup hüküm altına alınan miktarın ne kadarının kira bedeli ve ne kadarının taşınmaza yapılan zorunlu ve faydalı masraf gideri olduğu da anlaşılamamaktadır. O halde mahkemece davacı tarafından tamamlanan binanın, yapıldığı tarih itibariyle serbest piyasa fiyatlarına göre malzeme ve işçilik bedelleri dahil olmak üzere tüm yapım masrafları, konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan açıklayıcı ve denetime elverişli rapor alınmak suretiyle belirlenerek, belirlenecek bu miktarın ödetilmesine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanlış değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 94.50 TL temyiz harcının istek halinde iadesine, 3.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14330, Karar No: 2013/69, Tarih: 14.01.2013

**14. Ceza Dairesi         2012/14330 E.  ,  2013/69 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde basit cinsel saldırıya teşebbüs suçundan sanık ...'ın yapılan yargılaması sonunda; beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan mahkûmiyetine dair İstanbul 20. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 18.07.2012 gün ve 2009/193 Esas, 2012/187 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan, dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 14.01.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13881, Karar No: 2015/4038, Tarih: 14.09.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/13881 E.  ,  2015/4038 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkında hırsızlık, kamu malına zarar verme, işyeri dokunulmazlığını ihlal etme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın, olay günü gece vakti saat 23:00-24:00 sıralarında Lisesine hırsızlık amacıyla geldiği ve balkonda bulunan cama tekme atmak suretiyle kırarak içeriye girdiği, içeride bulunan okula ait bilgisayarı ve aparatlarını yerinden sökerek öğretmenler odasında bulunan bilgisayar masası üzerine topladıktan sonra suça konu bilgisayarı götürmeye hazırlanırken, alınan ihbar üzerine olay yerine gelen kolluk görevlilerince okul binası içerisinde yakalandığı anlaşıldığından kamu yararına ve hizmete tahsis edilen eşya hakkında hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını ihlal ve kamu malına zarar verme suçlarının oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Adli sicil kaydına göre tekerrüre esas mahkumiyeti bulunan sanık hakkında TCK'nın 58. maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 14/09/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/15282, Karar No: 2023/3374, Tarih: 04.04.2023

**5. Hukuk Dairesi         2022/15282 E.  ,  2023/3374 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davası ile karşı dava olarak açılıp birleştirilen kamulaştırmasız el atmaya dayalı tazminat davasının tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilerek yapılan yargılama sonucu İlk Derece Mahkemesi 04.10.2022 tarihli kararı ile taleple bağlı kalarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemeleri 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 25. ve Geçici 2 nci maddeleri uyarınca kurulmuş ve Adalet Bakanlığının 07.11.2015 tarihli ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı uyarınca tüm yurtta 20.07.2016 tarihinde göreve başlamışlardır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 inci maddesi uyarınca İlk Derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar istinaf yoluna tabidir.

İlk Derece Mahkemesince verilen kabul veya ret kararları, istinaf yolunun yürürlüğe girdiği tarihten önce verilmişse, temyiz ve tashihi karar yoluna; sonra verilmişse, istinaf ve temyiz yoluna tabi olacaktır.

Dosya Dairemize gelmiş ise de; 20.07.2016 tarihinden sonra verilen bağımsız yeni bir dava niteliğinde olan İlk Derece Mahkemesi hükmünün kanun yolu inceleme görevi Bölge Adliye Mahkemesine ait olduğundan, ilgili Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine gönderilmek üzere dosyanın mahalli mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

İstinaf incelemesinin yapılmasını sağlamak üzere ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine İADESİNE,

04.04.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7732, Karar No: 2014/12710, Tarih: 09.06.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/7732 E.  ,  2014/12710 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Adana 3. İş Mahkemesi

Tarihi : 07/03/2014

Numarası : 2013/998-2014/165

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine

2-Davacı, davalı üniversitenin hizmet alımı yaptığı şirketler aracılığıyla üniversite hastanelerinde temizlik işçisi olarak çalıştığını ve Bölge Çalışma Müdürlüğünün yaptığı muvazaa tespiti nedeniyle kendisini yararlandırılmadığı TİS gereği ödenmesi gereken ilave tediye alacağının ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının kurumun işçisi olmadığı için ilave tediye alacağına hak kazanmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, muvazaa tespitine dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacının ilave tediye ücretine hak kazanıp kazanmadığı konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İlave tediye alacağının kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkındaki Kanun ile düzenlenmiştir. Kanunun 1 inci maddesinde, Devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkça belirtilmiştir.

Buna göre;

İşveren kapsamı yönünden Devlete ve ona bağlı olmak üzere,

1. Genel, katma ve özel bütçeli daireler,

2. Sermayesi değişen kurumlar,

3. Sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlar,

4. Belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar,

5. 3460 ve 3659 sayılı Kanun kapsamına giren, sermayesinin tamamı Devlete ait olan veya bu sermeye ile kurulan iktisadi Devlet kuruluşları,

3460 sayılı Yasa bugün itibari ile yürürlükte olan bir yasa değildir. 3659 sayılı Yasa ise, banka ve Devlet kurumlarında çalışan memurların aylıkları ile ilgili düzenleme getirmiş ve halen yürürlüktedir. Bu Yasanın 1 inci maddesinde, kapsama dahil kurumlar daha ayrıntılı açıklanmıştır.

Yukarda belirtilen kurumlarca, sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurulan kuruluşlar ve bunların aynı nispette iştirakleriyle vücut bulan kurumlar, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya satın alınıp belediyelere bağlanan müesseseler de Kanun kapsamına alınmıştır.

Yukarda belirtilen kurumlarca, sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurulan kuruluşlar ve bunların aynı nispette iştirakleriyle vücut bulan kurumlar, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya satın alınıp belediyelere bağlanan müesseseler de Kanun kapsamına alınmıştır.

Keza 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununda, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ekli cetvellerde sayılmıştır. Bu cetvellerde Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu idareleri, Özel Bütçeli İdareler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar ve Sosyal Güvenlik Kurumlarında çalışanların kanun kapsamında olduğunun kabulü gerekir.

Sonuç itibari ile kapsam bakımından, Devlet tarafından yasa ve yasanın verdiği yetki ile idari işlemle kurulan ve kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişilikleri ve bunlara bağlı kuruşlarda iş sözleşmesi ile çalışanlara uygulanacağı görülmektedir.

Somut olayda, Davalının hizmet alım ihalesinin muvazaaya dayandığı yönündeki tespit nedeniyle taşeron işçisi olan davacının da ilave tediye alacağına hak kazandığı mahkemece kabul edilmiş ise de bu kabul hatalıdır. Şöyle ki; Bölge Çalışma Müdürlüğü (BÇM)“asıl işverenlikçe yapılan temizlik işleri sözleşmesine, malzemeli temizliğe ek olarak; hasta ve hastaya ait materyellarin taşınması, hastaların ve hasta yakınlarının yönlendirilmesi ve hasta evraklarının kayıt altına alınması hizmetleri, çamaşırhanedeki çamaşır yıkama, sıkma, kurutma, ütüleme vb. hizmetlerin de yapılacağı şeklinde kapsamının genişletildiği,” hususunu tespit edip bu kısmın muvazaalı olduğunu kabul etmiştir. Ancak, davacı, işyerine, temizlik elemanı olarak alınmış ve temizlik elemanı veya olarak görev yapmış olup başka bir işte çalıştırılmamıştır. BÇM tarafından, temizlik işçisi yönünden yapılmış bir muvazaa tespiti yoktur. Hal böyle olunca davacının davasının reddi gerekirken hatalı değerlendirme ile kabulü isabetsiz olup bozma nedenidir.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 09.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.