muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/32157, Karar No: 2021/5488, Tarih: 20.05.2021

... ... ismi ve fotoğrafı bulunan kimlik takılı sanık ...'in yanında sanık ... ile geldiği, tanık ...'ın sanık ...'den kimlik istediği, onun da ... ... adına düzenlenmiş nüfus cüzdanını verdiği, kimlik kontrolü sonrası ve ... ... isimli şahıs ile tekrar görüşerek teyit aldıktan sonra, kasalarında 10.715 Euro olduğunu, geriye kalan 250.000 Euro yu da Denizbank'tan satın aldıklarını, oraya giderek parayı teslim edeceklerini söylediği, kasada bulunan 10.715 Euro parayı verdiği, geri kalan 250.000 Euro’luk kısmı çekmek için önceden bankaya giden tanık ... ile buluşmak üzere sanıkların iş yeri çalışanı tanık... ... ile birlikte bankaya gittikleri, sanık ...'in arabada kaldığı, sanık ...'ın dışarıya çıkarak tanık ...'dan 250.000 Euro yu aldığı ve sanıkların 21 plakalı gri renkli Fiat Doblo marka araca bindiği, bahse konu aracın tespiti için yapılan incelemede 21 GE olarak okunduğu, son rakam gurubunun tam olarak okunamadığı, ancak rakamlardan bir tanesinin 0, bir tanesinin ise 7 olabileceğinin belirlendiği, ayrıca yetkili ana bayilerinin bahse konu aracın 2009 model ve sonrası üretilen araç olduğunu söylemesi üzerine tespit edilen 3 araç içerisinden sadece ............ plaka sayılı aracın 2010 model olduğu, diğer iki aracın 2004 ve 2006 model olduğu, olay tarihinde suça karışan aracın ... plaka sayılı 2010 model Fiat Doblo olduğunun ve bu aracın hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilen ... ... ... isimli şahıs adına kayıtlı olduğunun tespit edildiği, aracın sahibi ... ile yapılan görüşmede bahse konu aracın kendisi üzerine tescilli olduğu, ancak aracı ... Kozmetik isimli iş yerinde çalışan arkadaşı olan sanık ...'in kullandığı bilgisini verdiği, ... Kozmetik isimli firma yetkilileri ile yapılan görüşmede firmayı yaklaşık 2 ay önce sanık ...'dan devraldıklarını, burada sanık ...'in çalışmadığını, ama ...'i sanık ...'ın teyzesinin oğlu olarak bildiklerini beyan ettikleri, 07.02.2013 günü Dicle Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlık Müdürü olan ... ...'ın, hesap ekstrelerini incelediğinde kendilerinden habersiz 620.000 TL ödeme yapıldığını gördüğü ve hemen Ziraat Bankası Merkez Şubesine arayarak böyle bir ödeme talimatlarının olmadığını söylediği, yapılan operasyonlarla sanıklar ..., ... ve ...'ın 14.02.2013 günü yakalandıkları, sanık ...'in aldıkları parayı sanık ...'a sorduğunda icra parası dediğini, sanık ...'ın ise ihale parası dediğini söylediği, Denizbank Dağ Kapı Şubesine ait kamera görüntüleri incelendiğinde sanık ...'ın tanık... ile parayı çekmek bankaya geldiği, tanık ... ile buluştuğu, sanığın kameraları görünce panik yaptığı, sürekli yüzünü aşağıya eğerek gizlemeye çalıştığı, sıkıntılı göründüğü, acele etmesi için telkinlerde bulunduğu, sık sık telefon ile görüştüğü, parayı alır almaz koşarak bankadan ayrıldığının tespit edildiği, sanık ...'in aynı gün İstanbul'da olan sanık ...'a götürdüğünü beyan ettiği, yapılan uçak seferi araştırmalarında Pegasus Hava Yollarının Diyarbakır-İstanbul seferinde saat: 14

... ile parayı çekmek bankaya geldiği, tanık ... ile buluştuğu, sanığın kameraları görünce panik yaptığı, sürekli yüzünü aşağıya eğerek gizlemeye çalıştığı, sıkıntılı göründüğü, acele etmesi için telkinlerde bulunduğu, sık sık telefon ile görüştüğü, parayı alır almaz koşarak bankadan ayrıldığının tespit edildiği, sanık ...'in aynı gün İstanbul'da olan sanık ...'a götürdüğünü beyan ettiği, yapılan uçak seferi araştırmalarında Pegasus Hava Yollarının Diyarbakır-İstanbul seferinde saat: 14.45 uçağına, Sunexpress Hava Yollarının İstanbul-Diyarbakır seferinde saat:17.50 uçağına bilet alındığının tespit edildiği, sanık ...'ın da İstanbul'a gitme ihtimalinden ... Havalimanı ile yapılan araştırmada uçağın iniş yaptığı andan itibaren yolcuların hava alanının terk edişine kadar geçen süredeki güvenlik kamera görüntülerine göre sanık ...'ın ...… plakalı Mercedes marka araca bindiği ve içeride bir süre beklediğinin görüldüğü, tanıklar ..., ... ve...'in sanıklar ... ve ...'i teşhis ettikleri, sanık ...'in, hoca olarak tanıdığı, sanık ...'ın arkadaşı olan ve dövizciden aldıkları paraları teslim ettiği kişinin sanık ... olduğunu teşhis ettiği, sanık ...'ın, suçlamayı kabul etmeyip, hava limanında aracın içerisinde parayı sanık ...'dan alarak ... ... isimli şahsa verdiğini beyan etmiş ise de, sanık ... ve ... ... beyanı ile kamera kaydına göre parayı sanık ...'ın, sanık ...'dan teslim aldığının tespit edildiği, bu suretle sanıkların üzerilerine atılı resmi belgede sahtecilik ve kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçlarını işledikleri iddia edilen olayda;

1)Sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık ve sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

Sanıklar savunması, mağdur ve tanıklar beyanları, tutanaklar, kamera görüntüleri tespit tutanakları, banka yazıları, suça konu ödeme emri, mail çıktısı, yakalama tutanakları ile dosya kapsamından sanıklar ... ve ...'ın üzerine atılı kamu kurum ve kuruluşlarının zararına ve banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, sanık ...'ın ayrıca resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediğine yönelik mahkeme kabulünde ve sanıklar ..., ... ve ...'ın resmi belgede sahtecilik suçu açısından, sanıkların bu suça dahil olmadıklarını beyan etmeleri, duruşmada tanık ...'ın kendisiyle telefonda konuşan kişinin duruşmada sesini duyduğu sanık ... olduğunu beyan etmesi, suça konu belgelerin sanık ... tarafından ilgili yerlere sunulduğu kanaatiyle savunmaların aksine sanıkların atılı suçu işlediğine dair yeterli delil bulunmadığına yönelik mahkemece verilen beraat hükümlerinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre katılanlar vekilleri ve sanıklar müdafiilerinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1136 sayılı Kanun'un 168. ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 14.maddesinin 1. fıkrası uyarınca, kendisini vekille temsil ettiren katılan ... lehine maktu avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, hükümlerin bu nedenlerle 5320 sayılı Kanun'un 8.maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, fakat, bu aykırılığın yeniden yargılama yapılmaksızın aynı Kanun'un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasına "Katılan ... kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre belirlenen 3000 TL vekalet ücretinin sanıklardan alınarak katılana verilmesine" fıkrasının eklenmesi suretiyle 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesi uyarınca hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2)Sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

a)Sanıkların, dolandırıcılık fiilini eylem üzerinde tam bir fiili hakimiyet kurarak, birlikte işlediği anlaşıldığı halde, sanıkların asli fail sıfatıyla TCK.nun 37.maddesi uyarınca cezalandırılmaları yerine, iştirakin derecesinde yanılgıya düşülerek, yazılı biçimde yardım eden sıfatıyla TCK.nun 39. maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmek suretiyle eksik cezalar tayini,

2)Sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

a)Sanıkların, dolandırıcılık fiilini eylem üzerinde tam bir fiili hakimiyet kurarak, birlikte işlediği anlaşıldığı halde, sanıkların asli fail sıfatıyla TCK.nun 37.maddesi uyarınca cezalandırılmaları yerine, iştirakin derecesinde yanılgıya düşülerek, yazılı biçimde yardım eden sıfatıyla TCK.nun 39. maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmek suretiyle eksik cezalar tayini,

Kanuna aykırı olup, katılan Ziraat Bankası vekili ve sanıklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20/05/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/29432, Karar No: 2018/4484, Tarih: 02.04.2018

**17. Ceza Dairesi         2015/29432 E.  ,  2018/4484 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Suça sürüklenen çocuğun katılan ...’ye karşı eylemini 10/01/2014 tarihinde gerçekleştirdiği, diğer katılan ...’e yönelik ise 11/01/2014 tarihinde gerçekleştirdiği tüm dosya kapsamından anlaşıldığı halde gerekçeli kararda suç tarihinin sadece 11/01/2014 olarak gösterilmesi mahallinde giderilebilir eksiklik olarak değerlendirilmiştir.

Suç tarihlerinden 10/01/2014 tarihinde güneşin batış saatinin 17.00 olduğu, suça sürüklenen çocuğun katılan ...’ye karşı eylemini saat: 20.30’da gece sayılan zaman dilimi içerisinde işlediği, 11/01/2014 tarihinde ise güneşin batış saatinin 17.01 olduğu, suça sürüklenen çocuğun katılan ...’e karşı eylemini saat: 19.00’da yine gece sayılan zaman dilimi içerisinde işlediği tüm dosya kapsamından anlaşılmakla suça sürüklenen çocuğun her iki katılana yönelik eylemi ile ilgili olarak cezasında TCK’nın 143. maddesi uyarınca artırım yapılması gerektiği halde yazılı şekilde eksik ceza tayin edilmiş ise de; bu hususta aleyhe temyiz bulunmadığından bu hatalar bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, suça sürüklenen çocuk ...’in temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 02/04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25091, Karar No: 2014/21644, Tarih: 23.09.2014

**2. Ceza Dairesi         2014/25091 E.  ,  2014/21644 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2013/339051

MAHKEMESİ : İstanbul 1. Çocuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/06/2013

NUMARASI : 2013/138 (E) ve 2013/355 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu.nun 145. maddesindeki "malın değerinin azlığı' kavramı ile 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 522. maddesindeki hafif ve pek hafif ölçütleriyle, her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerlik bulunmadığı, "değer azlığının" 5237 sayılı Kanun'a özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, bunun daha çoğunu alabilme olanağı varken, yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da az olan şeyi alma halinde, olayın özelliği ve suça sürüklenen çocuğun kişiliği de değerlendirilerek, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanarak uygulanabileceği, somut olayda suça sürüklenen çocuğun otobüs duraklarında bekleyen yakınanın sırtında asılı haldeki çantasının fermuarını açıp içerisindeki yakınana ait cüzdanı çaldığı, kendisini takip eden kolluk kuvvetlerince kesintisiz takip sonucu yakalandığının anlaşılması karşısında, oluşa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre; yakınanın hırsızlık suçuna konu cüzdanından az miktarda para veya eşya çıkmasından suça sürüklenen çocuğun az miktarda para veya eşya çalma kast ve iradesi ile suçu işlediği sonucuna varılamayacağı, 5237 sayılı Kanununun 145. maddesinin uygulanma koşulları bulunmadığı gözetilmeden suça sürüklenen çocuk hakkında ceza tayin olunurken suça konu malın değerinin azlığı nedeniyle TCK.nun 145. maddesi uyarınca indirim yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısı ve suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 23.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/16050, Karar No: 2024/10090, Tarih: 17.09.2024

**3. Ceza Dairesi         2021/16050 E.  ,  2024/10090 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Cumhuriyeti hükumetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, TBMM'yi ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan; TCK’nın 309/1, 3713 sayılı kanun 5/1, TCK 39/1, 53, 58/9, 63. maddesi uyarınca verilen mahkumiyet kararınına ilişkin istinaf başvurularının esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

I-) Sanık müdafinin duruşmalı inceleme talebi yönünden;

Sanık hakkında ilk derece mahkemesince verilen hükmün İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi'nce yapılan incelemede istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş ve karar temyiz edilmiş olmakla; sanık müdafinin duruşmalı inceleme isteminin, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesinde, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, savunmaya yeterli imkanın sağlanması ve bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması, temyiz denetiminde sınırsız şekilde yazılı savunmalarını kullanılabilme olanağının bulunması karşısında savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından, takdiren 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK'nın 299. maddesi uyarınca REDDİNE,

II-) ... ve ... Genel Müdürlüğü vekillerinin tüm suçlar yönünden; katılan TBMM Başkanlığı vekilinin Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve TBMM'yi ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme suçları dışında kalan suçlar yönünden temyiz talebinin incelenmesinde;

Bölge Adliye Mahkemesinin, ... ve ... Genel Müdürlüğü'nün tüm suçların; katılan TBMM Başkanlığı'nın ise Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve TBMM'yi ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme suçları dışında kalan suçların niteliği itibarıyla suçtan doğrudan zarar görmemeleri nedeniyle davaya katılmalarına imkan bulunmadığından CMK'nın 279/1-b maddesi uyarınca verdiği istinaf başvurusunun reddine dair karar, anılan maddenin son cümlesine göre itiraza tabi olup temyizi mümkün bulunmadığından, itiraz merciince de bu hususta bir karar verilmiş bulunduğundan temyiz incelemesine yer olmadığına,

III-)Silahlı terör örgütüne üye olma suçu yönünden katılan T.C. ... vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde;

Müşteki kurum vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun katılma hakkın bulunmadığından Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf talebinin CMK'nın 279/1-b maddesi uyarınca reddine dair kararı anılan maddenin son cümlesine göre itiraza tabi olup temyizi mümkün bulunmadığından temyiz incelemesine yer olmadığına, dosyanın incelenmeksizin mahalline İADESİNE,

IV-)Tüm suçlar yönünden Cumhurbaşkanı ... vekilinin temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Müşteki kurum vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun katılma hakkın bulunmadığından Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf talebinin CMK'nın 279/1-b maddesi uyarınca reddine dair kararı anılan maddenin son cümlesine göre itiraza tabi olup temyizi mümkün bulunmadığından temyiz incelemesine yer olmadığına, dosyanın incelenmeksizin mahalline İADESİNE,

IV-)Tüm suçlar yönünden Cumhurbaşkanı ... vekilinin temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Cumhuriyeti hükumetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, TBMM'yi ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından Cumhurbaşkanı ...’ın (kişisel olarak) suçların niteliği itibariyle doğrudan zarar görmediği ve bu nedenle de davaya katılma hakkı bulunmadığı, bu kapsamda davaya katılmasına ilişkin karar hukukî değerden yoksun olup, hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden, temyiz talebinin 5271 sayılı CMK’nın 298/1. maddesi uyarınca REDDİNE,

Temyizin başkaca reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriği; oluş ve tüm dosya kapsamına göre yapılan incelemede;

V-) HUKUKİ AÇIKLAMALAR

Ayrıntıları, Dairemizin 22.03.2019 tarih ve 2018/7103 E. 2019/1953 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçunun maddi unsuru/tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.

Suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de bu husus suçun unsuru değildir.

Suç, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmak, bu düzen yerine başka bir düzen getirmek veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemek amacına matuf doğrudan genel kast ile işlenebilen bir suçtur. Suç tanımında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik bir fiil işlenmesi hususunda iştirak iradeleri bulunan sanıklar hakkında Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu yönünden iştirakin her şeklinin uygulanması mümkündür.

Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.

Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.

15 Temmuz 2016 günü, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasal düzeninin değiştirilmesi amacıyla, Türk Silahlı Kuvvetlerine sızmış FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensubu olan ve/veya bu örgütsel faaliyeti destekleyen 8.000'in üzerinde askeri personel tarafından savaş uçakları dahil 35 uçağın, 3 geminin, 37 helikopterin, 74'ü tank olmak üzere 246 zırhlı aracın ve 4.000'e yakın hafif silahın kullanılarak; Cumhurbaşkanına suikasta teşebbüs edilmiş, TBMM ve ... Külliyesi başta olmak üzere birçok stratejik merkez bombalanmış, Başbakanın konvoyuna silahlı saldırı gerçekleştirilmiş, kalkışmaya karşı koyan güvenlik görevlileri ile sokaklara çıkan sivillere devletin silahlı kuvvetlerine ait bu uçak, helikopter, tank ve silahlarla saldırılarak 4'ü asker, 63'ü polis ve 183'ü sivil olmak üzere toplam 250'den fazla kişi şehit edilmiş, 23'ü asker, 154'ü polis ve 2.558'i sivil olmak üzere toplam 2.735 kişi de yaralanmıştır.

Somut darbe teşebbüsü, TCK'nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, Anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eş zamanlı, senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulundukları mahal ve konumlarına uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai harekette bulunanların, icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurdukları gözetilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında "doğrudan fail" olduklarının kabulünde zorunluluk vardır.

Mensup olduğu örgütle kurduğu bağ nedeniyle örgütsel faaliyet kapsamında işlenen Anayasayı ihlal suçuna ilişkin planlama, hazırlık ve icra organizasyonundan haberdar olmak suretiyle darbeye teşebbüs suçunu sevk ve idare edenler tarafından verilen emirleri/görevleri kabullenerek ülke çapındaki icra hareketleriyle illi bir değer taşıyan icra hareketlerini gerçekleştirenlerin ya da görev paylaşımı bağlamında henüz sırası gelmemiş icra hareketleri için gerekli hazırlıkları yapanların bu suç yönünden müşterek fail olarak sorumlu tutulmaları gerekmektedir.

Doğrudan kanuni tanımda öngörülen cebir ve şiddet içeren icrai hareket niteliğinde olmayan, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde -faillerle birlikte- fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımayan, suç organizasyonu içinde bir iş bölümünün gereği olarak görevlendirilmeleri nedeniyle ika edildiği kanıtlanamayan ancak suçun icrasına başlanmasından sonra katılma iradesini açıkça ortaya koyan, zaman, nitelik ve yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı itibariyle bütün olarak darbenin icrasını kolaylaştırmaya yönelen hareketleri gerçekleştiren sanıkların eylemlerinin, 5237 sayılı TCK’nın 309/1 ve 39/2-c maddeleri kapsamında Anayasayı ihlale teşebbüs suçuna yardım etmek suçunu oluşturacağı gözetilmeli, hukuki durumları buna göre tespit edilmelidir.

TCK'nın 309. maddesinde düzenlenen suç bir somut tehlike suçu olduğundan suçun oluşması için ayrıca bir neticenin gerçekleşmesi aranmamaktadır. Bu itibarla, sanığın amaca matuf eylemi ve/veya işlediği elverişli araç suç ile suçun konusu üzerinde meydana gelen somut tehlike arasında illiyet bağının bulunması gerekli ve yeterlidir. Suça teşebbüsün kabulü için aranan elverişli vasıtalarla cebri eylemlere başlanıp başlanmadığı araştırılırken ve vasıtanın elverişliliği takdir edilirken tek tek yapılan eylemlerle amaçlanan hedefler arasında doğrudan doğruya bağ kurmak yoluna gidilemez. Ancak her halükarda ülke genelinde gerçekleştirilmek istenen amaca matuf cebri/icrai fiilin, sanığın bulunduğu mahalde/sorumluluk sahasında da doğrudan doğruya ya da araç suçlar yönünden icrasına başlanması aranmalıdır. Sanığın bu icrai fiile yine icrai bir hareketle katılması mümkün olduğu gibi garantörlük yükümlülüğünü ihmal etmek suretiyle de iştirak edebileceği görülmektedir.

Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilemez. Aksi takdirde, yerine getiren ile emri veren sorumlu olur (1982 Anayasasının 137/2. maddesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 24/3. maddesi). Askeri hizmete müteallik hususlarda verilen emir bir suç teşkil ederse bu suçun işlenmesinden emri veren mesuldür. Ancak, amirin emrinin adli ve askeri bir suç maksadını ihtiva eden bir fiile müteallik olduğu kendisince malum ise, maduna da faili müşterek cezası verilir (1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu 41/3-B).

VI-) Bölge Adliye ve İlk Derece Mahkemelerince sübutu kabul edilen somut olay ve bu çerçevede yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;