muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/7942, Karar No: 2023/40, Tarih: 09.01.2023

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından düzeltilen katılan Kurum lehine vekalet ücreti verilmemesi hususu dışında bir isabetsizlik görülmediği, bu eksikliğin Bölge Adliye Mahkemesinin tarafından düzeltildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Katılan Kurum Vekilinin Eylemin Tasarlayarak ve Canavarca Hisle Kasten Öldürme Suçunu oluşturduğuna dair temyiz istemleri yönünden;

1. Yerleşik yargısal kararlarda kabul edildiği ve tereddütsüz bir şekilde uygulandığı üzere, tasarlamadan söz edilebilmesi için failin, bir kimsenin vücut bütünlüğü veya yaşam hakkına karşı eylemde bulunmaya sebatla ve koşulsuz olarak karar vermiş olması, düşünüp planladığı suçu işlemeden önce makul bir süre geçmesine ve ulaştığı ruhi sükûnete rağmen bu kararından vazgeçmeyip sebat ve ısrarla fiilini icraya başlaması ve gerçekleştirmeyi planladığı fiili, belirlenmiş kurgu dâhilinde icra etmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 16.04.2013 tarihli ve 2013/3 Esas, 2013/144

Karar sayılı kararı, 26.06.2012 tarihli ve 2012/67 Esas, 2012/258 Karar sayılı kararı, 12.06.2012 tarihli ve 2012/560 Esas, 2012/227 Karar sayılı kararı, 25.01.2011 tarihli ve 2011/122 Esas, 2011/7 Karar sayılı kararı, 16.02.2010 tarihli ve 2010/251 Esas, 2010/25 Karar sayılı kararı, 02.02.2010 tarihli ve 2010/239 Esas, 2010/14 Karar sayılı kararı, 15.12.2009 tarihli ve 2009/200 Esas, 2009/290 Karar sayılı kararı, 03.10.2006 tarihli ve 2006/30 Esas, 2006/210 Karar sayılı kararı, 13.11.2001 tarihli ve 2001/239 Esas, 2001/247 Karar sayılı kararı ile 28.04.1998 tarihli ve 1998/117 Esas, 1998/155 Karar sayılı kararı da bu doğrultudadır.

2. Tasarlama hâlinde fail, anında karar verip fiili işlememekte, suç işleme kararı ile fiilin icrası arasında sükûnetle düşünebilmeye yetecek kadar bir süre geçmektedir. Fail bu süre içinde suçu işleyip işlememe konusunda düşünmekte ve suçu işlemekten vazgeçmemektedir. Failin suçu işlemekten vazgeçmesi ve fakat bir başka nedenle ve bir başka ani kararla fiili işlemesinde tasarlamadan söz edilemez. Suç işleme kararının hangi düzeydeki eylem için ve ne zaman alındığı ile eylemin şarta bağlı olmayan bu kararlılıktan ne kadar zaman geçtikten sonra işlendiği mevcut delillerle belirlenmeli, suç kararıyla eylem arasında geçen zaman dilimi içerisinde ruhi sükûnete ulaşılıp ulaşılamayacağı değerlendirme konusu yapılmalıdır.

3. 5237 sayılı Kanun’da kasten öldürme fiilinin, “Canavarca hisle veya eziyet çektirerek” gerçekleştirilmesi bu suçun nitelikli hâli olarak düzenlenmiş faildeki ahlaki kötülüğün yoğunluğu ve insani duygulardan yoksunluk, cezanın artırılmasını gerektirir hâl kabul edilmiştir. Eziyet çektirerek öldürme suçun bir işleniş şekli olduğu hâlde, canavarca hisle öldürme failin subjektif durumuyla ilgili bir husustur.

3. 5237 sayılı Kanun’da kasten öldürme fiilinin, “Canavarca hisle veya eziyet çektirerek” gerçekleştirilmesi bu suçun nitelikli hâli olarak düzenlenmiş faildeki ahlaki kötülüğün yoğunluğu ve insani duygulardan yoksunluk, cezanın artırılmasını gerektirir hâl kabul edilmiştir. Eziyet çektirerek öldürme suçun bir işleniş şekli olduğu hâlde, canavarca hisle öldürme failin subjektif durumuyla ilgili bir husustur.

4. Madde metninde, canavarca his kavramının tanımına yer verilmemiş, madde gerekçesinde ise kişinin acıma hissi olmaksızın bir başkasını öldürmesi hâlinde canavarca hisle öldürmenin söz konusu olacağı, öldürmenin vahşi bir yöntemle gerçekleştirilmesinin, canavarca hisle öldürmenin arz ettiği özellik olduğu belirtilerek kişinin yakılarak, uyurken kulağının içine kızgın yağ dökülerek ya da vücudu parçalanarak öldürülmesi, canavarca hisle öldürmeye örnek olarak gösterilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; sanığın maktulü öldürme kararını önceden verdiğine, bu kararı verdikten sonra aradan soğukkanlılığa kavuşacak kadar makul bir süre geçmesine rağmen öldürme kararında sebat ettiğine, ayrıca sırf öldürmek için öldürme ya da zevk için öldürme dürtüsüyle hareket ettiğine dair dava dosyasına yansıyan bir durumun bulunmadığı, sanık savunmasından olayın ani bir kastla geliştiği sonucuna varılmakla, olay yerine gitmeden önce plan yaptığına ve içinde bulunduğu ruh hâline dair herhangi bir delilin dava dosyasında bulunmadığı anlaşılmakla, Mahkemece sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında kabul edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Sanık Müdafinin Temyiz Sebepleri

1. Cezaî ehliyet yönünden

Sanık hakkında Adlî Tıp Kurumu Gözlem İhtisas Dairesi, Adlî Tıp Kurumu 4. İhtisas Dairesi ve Adlî Tıp Kurumu 1. Üst Kurulu tarafından düzenlenen raporlarda sanığın işlediği suç yönünden cezaî sorumluluğunun tam olduğunun bildirildiği anlaşılmakla sanık hakkında kurulan hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine, eksik incelemeye dair temyiz isteği yönünden

Sanığın eşi olan maktule yönelik kendisini aldattığı yönündeki suçlamalarla ilgili yapılan araştırmada maktulun telefonunda olayla ilgili delil bulunamadığı, tanık beyanları ile de bu iddianın doğrulanmadığı, mahkemece sanık ve müdafiine bu hususta sunacakları delil varsa sunmaları için süre verildiği, ancak herhangi bir bilgi ve belge sunmadıkları, maktulün sanığı aldattığı iddiasının somut delillerle ispatlanamadığı bu hususun sanığın soyut düşüncesinden ibaret kaldığı, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre haksız tahrik teşkil eden eylemin mağdurdan sadır olması gerektiği, maktul tarafından gerçekleştirilmiş haksız bir hareketin bulunmadığı anlaşılmakla hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

C. Takdiri indirim hükümleri yönünden

C. Takdiri indirim hükümleri yönünden

Sanık hakkında kurulan hükümde, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca takdiri indirim sebebi uygulanmasının Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında olduğu, ancak bu takdirin sınırsız ve denetime kapalı bir yetkiyi barındırmadığı, Yargıtay tarafından yapılacak değerlendirmenin, Mahkemenin takdirinin dava dosyasında mevcut veriler ile uyumlu şekilde şekillenip şekillenmediği ve yerinde ve yeterli gerekçeye dayanıp dayanmadığı ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece; "Sanığın 13/06/2020 tarihinde maktulü bıçakladıktan sonra olay yerinden uzaklaşarak Uşak iline doğru yola çıktığı, yolda yakalandığı" şeklindeki belirlemenin sanığın fiilden sonraki davranışları kapsamında değerlendirilerek pişmanlığının gözlemlenmediği sonucuna ulaşılması nedeniyle sanık lehine takdiri indirim hükmünün uygulanmadığı, ayrıca sanığın fiilden sonra olay yerinden kaçıp, telefonunu kapattığı, dava dosyasında bulunan somut delillere aykırı şekilde maktule yönelik ithamlarla olası cezayı hafifletmeye yönelik davranışlar sergilediği de gözetildiğinde, Mahkemenin takdirinin dava dosyası kapsamına uygun şekillendiği belirlenmekle, sanık hakkında takdirî indirim hükümlerinin uygulanmamasında bir isabetsizlik görülmediğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 14.04.2022 tarihli ve 2022/1223 Esas, 2022/1007 Karar sayılı kararında katılanlar vekili, katılan Kurum vekili ve sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.01.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/9918, Karar No: 2019/747, Tarih: 16.01.2019

**8. Ceza Dairesi         2018/9918 E.  ,  2019/747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hükümlü veya tutuklunun kaçması

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın savunmasında 03.10.2014'de başlayan yedi günlük özel izninin bitim tarihi olan 10.10.2014'de Kobani Olayları'ndan dolayı iznini geçirdiği Tatvan ile Ahlat'da sokağa çıkma yasağı ilan edilmesi nedeniyle, Siirt Açık Ceza İnfaz Kurumu'na dönemediğini, 14.10.2014'de kendisinin gelip teslim olduğunu beyan etmesine rağmen Siirt'deki sokağa çıkma yasağının 09.10.2014'de sona erdiği gibi sanığın iznini geçirdiği Ahlat ve Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığı'na da teslim olması mümkün iken süresi içinde teslim olmayarak yüklenen suçu işlediği gözetilmeden yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 16.01.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4611, Karar No: 2010/5147, Tarih: 28.10.2010

**8. Hukuk Dairesi         2010/4611 E.  ,  2010/5147 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali Tescil ve Tescil

... ile Hazine, Benliahmet Köyü Tüzel Kişiliği, ..ve ... aralarındaki tapu iptali tescil ve tescil davasının reddine dair ... Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 27.10.2009 gün ve 47/182 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davacı tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, miras yoluyla intikal ve eklemeli kazanmayı sağlayan zilyetlik nedenlerine dayanarak kadastro çalışmaları sırasında bir bölümü yol olarak paftasında gösterilen bir bölümü ise 134 ada 3 ve 10 parseller kapsamında davalı gerçek kişiler adına tesbit edilen yerlerin tapu kayıtlarının iptaliyle adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Hazine temsilcisi, davalı Köy Muhtarı ile davalılardan ..., davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu A harfiyle gösterilen bölüm 1999 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında paftasında yol olarak bırakılmış, B harfiyle gösterilen yer 134 ada 3 parsel kapsamında davalı ..., C harfiyle gösterilen yer ise, 134 ada 10 parsel kapsamında dava dışı Nurettin Iğdır adına tesbit edilmiş, 2005 yılında satış yoluyla davalı ... adına tescil edilmiştir.

Dava; kadastro çalışmaları sırasında kadastro dışı bırakılan taşınmazın Türk Medeni Kanununun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17. maddeleri hükümleri uyarınca tescili isteğine ilişkindir. Kadastro dışı bırakma işleminde, taşınmazın geometrik durumu belirlenmediğinden bir tesbit işlemi değil ise de, görevlilerce bir yerin tescile tabi olmadığı saptanarak hukuksal durum belirlenmiş olduğundan yapılan bu işlem bir kadastro işlemidir. Yargıtay’ın kararlılık kazanan uygulamalarına göre; tesbit dışı bırakılan bir yerin, Türk Medeni Kanununun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17. maddeleri hükümlerine göre tescil edilebilmesi için, tesbit dışı bırakılma işleminin yapıldığı tarihten dava tarihine kadar 20 yıldan fazla süre ile anılan maddelerde belirtilen koşullar altında tasarruf edilmesi gerekir.

Somut olayda, taşınmazın paftasında yol olarak gösterildiği 1999 yılından davanın açıldığı 08.04.2009 tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresi dolmadığından kazanma koşullarının davacı yararına gerçekleştiğinden söz edilemez. Açıklanan nedenle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden davacının A harfiyle gösterilen bölüme ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün bu bölümünün açıklanan nedenlerle ONANMASINA,

Somut olayda, taşınmazın paftasında yol olarak gösterildiği 1999 yılından davanın açıldığı 08.04.2009 tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresi dolmadığından kazanma koşullarının davacı yararına gerçekleştiğinden söz edilemez. Açıklanan nedenle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden davacının A harfiyle gösterilen bölüme ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün bu bölümünün açıklanan nedenlerle ONANMASINA,

Davacının B ve C harfleriyle gösterilen bölümlere ilişkin temyiz itirazlarına gelince; mahkemece kanıtlanamadığı gerekçesiyle teknik bilirkişi raporunda B ve C harfleriyle gösterilen yerlere ilişkin davanın reddine karar verilmiş ise de ulaşılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır. 29.05.2009 tarihli keşif sırasında dinlenilen yerel bilirkişi ve davacı tanıkları, B ve C harfleriyle gösterilen bölümlerin davacı tarafından basma yeri olarak kullanıldığını, kendisine ait 134 ada 2 parselle bütünlük gösterdiğini bildirdiklerine ve davacının tasarrufu altındaki yer teknik bilirkişi tarafından zemin üzerinde işaretlendiğine göre, B ve C harfleriyle gösterilen bölümler yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yasal ve yerinde olmayan gerekçelerle reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Davacının temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile teknik bilirkişi raporunda B ve C harfleriyle gösterilen hüküm bölümlerinin HUMK.nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 17,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine 28.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6925, Karar No: 2012/11614, Tarih: 04.07.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/6925 E.  ,  2012/11614 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ......,İletişim Sis. Bilg. Oto. Gıda Teks San. ve Tic. Ldt. Şti. vekili Avukat ... tarafından, davalı TC Maliye Bakanlığı Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşlt. Müdürlüğü ve diğeri aleyhine 07/09/2001 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 13/07/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer temyiz itirazlarına gelince; dava, haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı Maliye Bakanlığı yönünden idari yargı görevli olduğundan yargı yolu yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davalılardan ...'un haksız fiili sonucu uğradığı 7.874,00 USD maddi zararın fiili ödeme günündeki TC. Merkez Bankası efektif satış karşılığı olan Türk Lirasına, olay tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini talep etmiş; mahkemece," 9.402,00 TL'nin fiili ödeme günündeki TC. Merkez Bankası efektif satış karşılığı olan Türk Lirası üzerinden tahsili ile, asıl alacak miktarına olay tarihi olan 21/06/2001 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına" şeklinde karar verilerek BK.83 ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 4/a maddesine ve talebe aykırı hüküm kurulmuş ise de bu hususun bir maddi hata olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını da gerektirmediğinden; kararın, HUMK'nun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın, yukarıda (2) nolu bentte gösterilen nedenle hüküm kısmının 2. bendindeki " 9.402,00 TL'nin silinerek yerine 7.874,00 USD" yazılmasına; diğer temyiz itirazlarının (l) nolu bentte açıklanan nedenlerle reddine ve kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 04/07/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1343, Karar No: 2018/2407, Tarih: 20.03.2018

**11. Ceza Dairesi         2018/1343 E.  ,  2018/2407 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Red

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/a-2. maddesinde öngörülen “defter ve belgeleri ibraz etmemek “suçunun oluşabilmesi için varlığı noter tasdiki, belge basım-teslim formu gibi belgelerle sabit olan defter ve belgelerin incelenmek üzere ibrazının istenmesi gerektiğinden, katılan idareden, ibrazı istenen defter ve belgelerin varlığını kanıtlayan belgelerin bulunup bulunmadığı sorularak, varsa bunlara ilişkin tutanak ve belgelerin denetime olanak verecek biçimde dosyaya intikalinin sağlanmasından sonra; 26.12.2008 tarihinde sanığa tebliğ edilen 23.12.2008 tarihli defter ve belge isteme yazısında “2004 takvim yılı defter ve belgelerinin” ibrazının istendiği, Bakırköy 7 Asliye Mahkemesinin 2008/672-2009/417 karar sayılı dosyasında ise 15.05.2008 de sanığa tebliğ edilen 12.05.2008 tarihli yazıda ise “2003 takvim yılına ait defter ve belgelerin” istendiği ve bu suçla ilgili hüküm kurulduğu gözetilmeden "dosyanın mükerrer olduğu" gerekçesiyle reddine karar verilmesi;

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/598, Karar No: 2015/2059, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/598 E.  ,  2015/2059 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mah. sıfatıyla)

TARİHİ : 02/01/2015

NUMARASI : 2014/1012-2015/126

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (İş Mahkemesi sıfatıyla) davanın kabulüne dair verilen 02.05.2014 gün ve 2014/167 E. 2014/334 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 30.09.2014 gün ve 2014/19217 E. 2014/26149 K. sayılı ilamı ile;

“…Davacı vekili, müvekkili işçinin aylık ücret alacaklarından spor aidatı adı altında yapılan haksız kesintiden kaynaklı ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca spor kesintisi adı altında yapılan kesintinin işçiye ödenmesi talebini içermektedir.

Somut olayda, işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca, işçilerin ücretlerinden 15.07.2004 tarihinden itibaren başlamak üzere, spor kesintisi adı altında kesinti yapıldığı, 01.03.2008 tarihinden itibaren ise spor kesintisi miktarına denk düşecek şekilde işçilere temizlik yardımı adı altında ödeme yapıldığı, son olarak 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle, temizlik yardımı ödemesi ve spor kesintisi yapılması uygulamalarının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Gerek Dairemizce gerekse de Yargıtay 9. Hukuk Dairesince temyiz incelemesi yapılan emsal nitelikli davalarda işçinin ücretinden spor kesintisi adı altında yapılan kesintiyi karşılamak üzere, işçiye temizlik yardımı adı altında ödeme yapılarak, belediyenin spor kulübüne, kaynak sağlandığı belirlenmiştir. Gerek emsal dava dosyaları gerekse eldeki dava dosyası içeriğinden anlaşıldığı üzere, temizlik yardımı adı altında yapılan ödemenin amacı, spor kesintisini karşılamak olduğundan, bu durumda işçi ücretinde gerçek anlamda bir kesintiden söz edilemez. Yıldan yıla artarak yüksek miktarlara ulaşan temizlik yardımı ile spor kesintisinin, 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle aynı tarihten itibaren birlikte uygulamadan kaldırılmış olması da, bu hususu doğrulamaktadır. Bu sebeplerle, davacının 01.03.2008 tarihinden sonraki döneme ilişkin spor kesintisinden kaynaklı ücret alacağı talebi haksız olup, kabul edilemez. Mahkemece, davacının sadece 01.03.2008 tarihinden önceki dönemde yapılan kesintileri talep etmekte haklı olduğu kabul edilerek, zamanaşımı savunması yeniden değerlendirilmeli ve zamanaşımına uğramamış alacak miktarı tespit edildiği takdirde hüküm altına alınmalıdır. Hatalı değerlendirmeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.…”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca işçi ücretlerinden dava dışı spor kulübü adına yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, toplu iş sözleşmelerinde işçi aleyhine hükümlere yer verilemeyeceği ve sendika üyelik aidatı dışında bir kesinti öngörülemeyeceği gerekçesiyle işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi uyarınca yapılan spor aidatı kesintisi miktarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili,talebin zamanaşımına uğradığını, davacıya toplu iş sözleşmesi ile 2008 yılından itibaren temizlik yardımı ödemesinin yapıldığını, temizlik yardımı ile spor aidatının bir ilişkisi bulunmadığı belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, talebin davacı işçinin aylığından yapılan spor kesintisine yönelik olduğu, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesi gereği sendika üyelik aidatı kesilmesi dışında toplu iş sözleşmelerine işçilerin ücretlerinden kesinti yapılmasına dair hüküm konulamayacağı; işçi ücretinden spor aidatı kesilmesi yolundaki düzenlemenin geçerli olmadığı, sendikanın işçisine haklar sağlayabileceği onu borç altına sokamayacağı, ayrıca toplu iş sözleşmesinin 15/c maddesinde sportif kesintilerin ancak işçinin yazılı muvafakatına bağlı olduğunun düzenlendiği, somut olayda ise davacı işçinin kesintiye muvafakat ettiğine dair herhangi bir delilin de ibraz edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Özel Daire tarafından yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuş, mahkemece; toplu iş sözleşmesi işçilerin oylamasına sunulmadığından bu hakkın amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının ancak dava yoluyla denetlenebileceği; davaya konu hüküm hakkında davalı aleyhine açılan çok sayıda davanın işçilerin sendika tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinin ilgili hükümlerine muvafakatlerinin olmadığını gösterdiği, ayrıca toplu iş sözleşmelerine işçi aleyhine hüküm konulamayacağı, öte yandan; spor kulübüne gelir aktarmak için toplu iş sözleşmesine önce işçi lehine hüküm konulup, sonra aynı miktarda kesinti yapılmasının toplu iş sözleşmesinin taraflarının işçi ve işveren olduğu, spor kulübünün üçüncü kişi konumunda olduğu düşünüldüğünde hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ve emsal kabul kararlarının onandığı belirtilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, toplu iş sözleşmesi ile işçi ücretinden spor aidatı kesintisi yapılması yönündeki düzenlemelerin geçerli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, toplu iş sözleşmesi ile işçi ücretinden spor aidatı kesintisi yapılması yönündeki düzenlemelerin geçerli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, 30.09.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.