muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/379, Karar No: 2025/3471, Tarih: 17.04.2025

2. 696 sayılı KHK'nın 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 sayılı KHK) eklenen geçici 23. maddeye göre "...Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. ..."

Davacının uygulanmasını istediği, Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS) ile Öz Sağlık İş Sendikası arasında imzalanan 01.01.2021-31.12.2022 ve 01.01.2023-31.12.2024 yürürlük süreli işletme toplu iş sözleşmelerinin 29/d hükmüne göre ise "Vasıfsız işçi kadrosunda bulunmakla beraber, bir yıl süreyle vasıflı işçiler tarafından yapılması gereken bir işte çalışmış olanlar bu sürenin sonunda vasıfsız işte çalıştırılamazlar."

Somut olayda, sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçi, 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23. maddesindeki düzenleme uyarınca sadece kadroya geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. Şu hâlde toplu iş sözleşmesinin 29/d hükmünün, 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23. maddenin emrediciliği karşısında davacı bakımından uygulanabilirliği bulunmamaktadır. Davacının Kanun hükmünün gereğinin yerine getirilmesi için geçiş sırasındaki işine uygun bir işte çalıştırılması, çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapıldığı şeklinde yorumlanamaz. Mahkemelerce talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacı tarafa iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11849, Karar No: 2014/19229, Tarih: 21.10.2014

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2014/11849 E.  ,  2014/19229 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilamına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve yasaca cevaz bulunmamasına göre davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının yerinde olmaması nedeni ile reddine,

2-Davacı vekili, davacının davalılara ait işyerinde çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini istemiştir.

Mahkemece istek hüküm altına alınmış, taraf vekillerinin temyizi üzerine Dairemizin 13.05.2013 tarihli ilamı ile özetle,”...Dava dilekçesi ile 04.10.2011 tarihli ihtarname birlikte değerlendirildiğinde, ihtarnamenin tebliğ tarihi itibariyle ihbar tazminatı ile fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ve yıllık izin ücreti alacakları bakımından işveren temerrüde düşürülmüş olup sayılan alacaklar bakımından temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken dava ve ıslah tarihleri esas alınarak faiz işletilmiş olması isabetsizdir. Taraflar arasında fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ve hafta tatili alacaklarının hesabı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır. Dosya kapsamından davalı adi ortaklığın .... Otoyolunun yapım işini üstlendiği anlaşılmaktadır.Davalı taraf gerek cevap dilekçesinde gerekse de yargılama aşamasında yapılan işin niteliği gereği yılın belli dönemlerinde özellikle kış aylarında çalışma yapılamadığını ileri sürmüştür. Mahkemece karara esas alınan bilirkişi raporunda çalışmanın bütün yıla yayıldığı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Davacı tanıklarının ifadeleri söz konusu iddia hakkında bir kanıya varılmasını sağlayacak mahiyette değildir.

Tüm bu tespitler karşısında; öncelikle davalı adi ortaklık ile idare arasında imzalanmış sözleşme, ihale belgeleri, idare tarafından düzenlenen idari-teknik şartnameler ve çalışma sürelerini gösteren diğer tüm belgeler yine yol yapım çalışması sırasında çalışma tarihleri ile ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşları ile yapılmış olan yazışmalara dair belgeler getirtilerek, çalışma zamanlarını gösteren işveren belgeleri ile birlikte değerlendirmeye tabi tutulmalı gerekli görülmesi halinde Hâkimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında tekrar tanık ifadelerine başvurulmalı ve çalışmanın benzer şekilde tüm yıla yayılıp yayılmadığı, mevsim şartlarına göre ara vermeler yaşanıp yaşanmadığı tespit edilerek sonuca göre fazla çalışma,ulusal bayram genel tatil ve hafta tatili alacaklarının hesaplanması gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olmuştur.” gerekçeleri ile bozulmuştur.

Mahkeme bozma kararına uymuş, bozma kararı doğrultusunda araştırma yapıp davacı tanıklarını dinledikten sonra ek hesap raporu almış ve davanın yeniden kısmen kabulüne karar vermiştir.

Davacı vekili, dava açmadan önce 04.10.2011 tarihinde dava konusu ettiği kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai, milli bayram ve genel tatil çalışma ücretlerinin ödenmesi için davalılara ve iş ortaklığına ayrı ayrı ihtarname göndermiştir. Bu ihtarname davalı...Şirketine 12.10.2011, Yüksel İnşaat Şirketine 08.10.2011 ve iş ortaklığına ise 14.10.2011 tarihinde tebliğ edilmiştir. Hal böyle olunca dava konusu edilen ihbar tazminatı, fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil ve yıllık izin ücret alacakları bakımından işveren temerrüde düşürülmüş olup sayılan alacaklar bakımından temerrüt tarihi olan 14.10.2011 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken hükmüne uyulan bozma kararı da bu yönde olduğu halde bu alacaklara dava ve ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi hatalıdır.

Ne varki bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Hüküm fıkrasının ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai, milli bayram ve genel tatil çalışma ücretlerine ilişkin bölümlerinin tümü ile hükümden çıkarılarak yerlerine;

“472,00 TL net bakiye ihbar tazminatına temerrüt tarihi olan 14.10.2011 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine,

939,00 TL brüt yıllık ücretli izin alacağına temerrüt tarihi olan 14.10.2011 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine,

16.410,80 TL brüt fazla mesai ücreti alacağına temerrüt tarihi olan 14.10.2011 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden faiz yürütülmesine,

559,10 TL brüt ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağına temerrüt tarihi olan 14.10.2011 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden faiz yürütülmesine," rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, hüküm fıkrasının diğer bölümlerinin aynen muhafazasına, hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılara yükletilmesine, davacının yatırdığı temyiz harcının istek halinde iadesine, 21.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10695, Karar No: 2015/25000, Tarih: 21.12.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/10695 E.  ,  2015/25000 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yusufeli Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 15/03/2013

NUMARASI : 2012/162-2013/64

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

1) Bilirkişi raporunda değerlendirmede esas alınan zeytinin değerlendirme yılı olan 2012 yılındaki dekar başına asgari ve azami verim miktarlarının İl/İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak,

2) 2012 yılı hasat döneminde zeytin bahçesindeki işlenmemiş zeytinin kg satış fiyatı ve aynı yılda dökümü yapılmış dekar başına üretim masraflarının (her bir masraf kalemi ayrı gösterilerek) ve verim miktarının Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırma ve Politikalar Geliştirme Genel Müdürlüğü ile Tarımsal Ekonomi ve Politikalar Geliştirme Enstitüsü Müdürlüğünden (mevcut ise Artvin-Yusufeli'ndeki zeytinlikler içinde) araştırılarak,

Alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine İKİNCİ KEZ GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21/12/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5854, Karar No: 2021/13444, Tarih: 27.12.2021

**11. Ceza Dairesi         2021/5854 E.  ,  2021/13444 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

2008 takvim yılında kullanılan en son faturanın 31.12.2008 tarihli olması ve KDV indiriminde kullanıldığının anlaşılması karşınında, suç tarihinin 25.01.2009 olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Sanığa yüklenen “2008 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla, sanık müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 27.12.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13075, Karar No: 2014/19651, Tarih: 16.12.2014

**1. Hukuk Dairesi         2014/13075 E.  ,  2014/19651 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen tapu iptali, tescil davası sonunda, yerel mahkemece davacının ve asli müdahilin davalarının kabulüne, payları oranında (1/5'er) tapunun iptali ile adlarına yazılmasına, kalan payların davalı üzerinde bırakılmasına ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 16.12.2014 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacı ..., asli müdahil davacı ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin ve asillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı pay oranında tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı ..., mirasbırakanı...'in 1912 ada 11 parsel sayılı taşınmazdaki 147/298 payını taşınmaz üzerinde inşa ettiği zemin ve 2 normal kattan ibaret üç katlı binayla birlikte her hangi bir bedel almadığı halde satış gibi göstererek 04/07/1994 tarihinde davalı oğlu İlhanbey'e bağışladığını, yapılan işlemin muvazaalı olduğunu ileri sürerek, dava konusu 1912 ada 11 parsel sayılı taşınmazdaki davalı adına kayıtlı 147/298 payın miras payı oranında iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Asli müdahil Kayabey, aynı sebepleri ileri sürerek kendi miras payı yönünden tapu iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur.

Davalı ..., işlemin gerçek bir satış olduğunu, muvazaalı işlem yapılmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, tarafların mirasbırakanı ... ile davalı arasında yapılan satış vaadi sözleşmesinin muvazaalı olduğu gerekçesiyle, davacının ve asli müdahilin davalarının kabulüne, payları oranında ( 1/5' er ) tapunun iptali ile adlarına yazılmasına, kalan payların davalı üzerinde bırakılması karar verilmiştir.

Davalı ..., işlemin gerçek bir satış olduğunu, muvazaalı işlem yapılmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, tarafların mirasbırakanı ... ile davalı arasında yapılan satış vaadi sözleşmesinin muvazaalı olduğu gerekçesiyle, davacının ve asli müdahilin davalarının kabulüne, payları oranında ( 1/5' er ) tapunun iptali ile adlarına yazılmasına, kalan payların davalı üzerinde bırakılması karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, mirasbırakan ...nın 02/03/2010 tarihinde öldüğü, geriye çocukları olan davacı ..., asli müdahil Kayabey, davalı ... ile dava dışı ... ve ...'ın mirasçı olarak kaldıkları; mirasbırakanın, dava konusu 1912 ada, 11 parsel sayılı 197,00 m² arsa nitelikli taşınmazdaki 147/298 payını 04.07.1994 tarihinde 47.000,00 TL bedelle satış yoluyla davalı oğlu İlhanbey'e satış yoluyla temlik ettiği, taşınmazın tapu kaydında A ile gösterilen binanın mirasbırakan ...'e ait olduğuna ilişkin açıklama bulunduğu, mirasbırakanın, ... 3. Noterliğinin 27/05/1994 tarihli 31838 sayılı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle; dava konusu 1912 ada 11 parsel sayılı taşınmazda inşa ettiği 3 katlı binanın tamamını 50.000,00 TL bedel karşılığında davalı ...'e satış yapmayı vaad ettiği, ileride kat irtifakı kurulduğunda bu daire ve dükkanlara tekabül edecek arsa payı ile birlikte gerekli kat'i satış ferağ takririni vereceğini, satış bedeli olan parayı nakden, tamamen ve haricen aldığını beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. (Borçlar Kanunu'nun 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Ne var ki, Mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılmadığı gibi, mirasbırakan ile davalı arasında düzenlenen, ... 3. Noterliğinin 27/05/1994 tarih 31838 yevmiyeli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin muvazaalı olduğu yönünde değerlendirme yapıldığı, mirasbırakan ile davalı arasından yapılan dava konusu 1912 ada 11 parsel sayılı taşınmazdaki 147/298 payın temliki yönünden bir değerlendirme yapılmaksızın infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulduğu tartışmasızdır.

Öte yandan, hemen belirtilmelidir ki, açılan bir davaya konu edilen şey hakkında tarafların dışında hak iddia edilerek o şeyin kendisine ait olduğunu ileri süren ve harcını yatırmak suretiyle davaya dahil olan kimsenin hukuki durumu asli müdahilliktir. Asli müdahalede, dava edilen müddeabih esastır. Anılan müddeabihin dışına çıkılarak dava konusu edilmeyen hususta hak talebinde bulunulmasına asli müdahale yoluyla yasal olanak yoktur. Bir başka ifade ile asli müdahale dava konusuyla bağlantılı olarak tarafların dışında müstakil hak arama durumudur.

Somut olaya bu ilkeler çerçevesinde bakıldığında; davacının miras payına yönelik açtığı eldeki davada asli müdahilin kendi payı bakımından isteğinin kabul görmeyeceği açıktır.

Somut olaya bu ilkeler çerçevesinde bakıldığında; davacının miras payına yönelik açtığı eldeki davada asli müdahilin kendi payı bakımından isteğinin kabul görmeyeceği açıktır.

Hâl böyle olunca, öncelikle asli müdahilin isteği müstakil bir dava olarak düşünülerek eldeki davadan tefrik edilip ayrı bir esasa kaydının yapılması, ondan sonra işin esası bakımından yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılması, davanın taraflarının bildirdikleri tanıkların yeniden dinlenmesi, mirasbırakan ...'in, ... 3. Noterliğinin 27/05/1994 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle dava konusu 1912 ada 11 parsel sayılı taşınmazdaki 147/298 payı üzerinde inşa ettiği 3 katlı binanın satışını yapmayı vaad ettiği, daha sonra bu taşınmazdaki 147/298 payını 04.07.1994 tarihinde satış yoluyla davalı oğlu İlhanbey'e satış yoluyla temlik ettiği gözetilerek, mirasbırakanın davaya konu 1912 ada 11 parsel sayılı taşınmazdaki 147/298 payını 04.07.1994 tarihli resmi akitle satış yoluyla davalıya temlikinin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olup olmadığının kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturlması, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik soruşturmayla yetinilerek yanılgılı değerlendirmeyle infaza elverişli olmayacak şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 28.12.2013 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 1.100.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenden alınmasına, 16.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11087, Karar No: 2014/3488, Tarih: 20.03.2014

**6. Hukuk Dairesi         2013/11087 E.  ,  2014/3488 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Şavşat Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/07/2012

NUMARASI : 2011/319-2012/175

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira parasının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İcra takibinde ve davada dayanılan, hükme esas alınan 14/02/2006 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kiralanan Yeniköy mahallesi no:9 adresindeki dükkan olup, aylık 100 TL kira bedeli ile Ş.. B.. tarafından davalıya işyeri olarak kullanılmak üzere kiralanmıştır. Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin 5. maddesinde “iki ay arka arkaya kiranın yatmaması kiracı tarafından hiçbir talepte bulunulmadan tek taraflı kiralananın feshi ve mevcut işyerinin feshi sayılacaktır” şeklinde düzenleme mevcuttur. Davacı tarafından Şavşat İcra Müdürlüğünün 2010/173 sayılı dosyası ile 15/09/2010 tarihinde başlatılan icra takibinde aylık 110 TL den 2008 yılının Mayıs Haziran, Temmuz ve Ağustos ayları kira alacakları ile aylık 121 TL den 2008 yılının Eylül ayı ila 2010 yılının Ağustos ayları arasındaki kira alacakları toplamı olan 3344 TL kira alacağı, 984,60 TL gecikme zammı ve 702 TL işlemiş yasal faiz olmak üzere toplam 5.030,60 TL alacağın tahsili istenmiştir. Ödeme emrinin 24/09/2010 tarihinde tebliği üzerine davalı 28/09/2010 tarihli dilekçesi ile icra takibine itirazında, işyerini 2007 yılının Kasım ayında terkederek kiracılığının sona erdiğini, taşınmazı başkasının kullandığını belirtmiştir. İtirazın iptaline yönelik açılan işbu davada da, davalı vekili, 2008 yılı mart ayına kadar ödenmeyen kiranın bulunmadığını, 2008 yılı mart ayında kiralananın tahliye edildiğini, sözleşmenin 5. maddesine göre 2 ay kira ödenmemesinin sözleşmenin feshi sebebi sayıldığını, bu madde gereğince 2008 yılı mart ayından itibaren kira yatmaz ise 2 ay sonra üst üste kira yatmamış olacağından sözleşmenin kendiliğinden son bulacağını, kiralananın bir başkası tarafından ayakkabı deposu olarak kullanıldığını savunmuştur. Mahkemece sözleşmenin 5. maddesi gereğince, 2008 yılı Mayıs ve Haziran aylarına ilişkin arka arkaya iki kez kira borcu ödenmediği, bu durumda ise Haziran ayından itibaren kira sözleşmesinin son bulduğu belirtilerek, davanın kısmen kabulü ile 2008 yılı Mayıs ve Haziran ayına ilişkin kira alacakları toğlamı olan 220,00 TL üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki kira sözleşmesi gereğince kiralanan dükkan, işyeri olarak kullanılmak üzere davalıya kiralanmıştır. Kiralananın sözleşmede açıklanan niteliğine göre dava tarihinde yürürlükte olan 6570 Sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun’a tabi olduğu anlaşılmaktadır. Bu Yasanın 11. maddesine göre kiracı kira süresinin bitmesinden en az onbeş gün önce kiralananı tahliye edeceğini yazı ile bildirmediği takdirde sözleşme aynı şartlarla bir yıl uzatılmış sayılır. Her ne kadar sözleşmenin özel şartlar 5. maddesinde kira parasının 2 ay arka arkaya yatmaması halinde sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilmiş sayılacağı kararlaştırılmış ise de, kiralananın niteliğine göre anılan sözleşme hükmü geçersizdir. Öte yandan kira sözleşmesi kiraya veren tarafından da feshedilmemiş, davalı kiracı tarafından da süre sonunda kiralananın tahliye ve teslim edildiğine dair herhangi bir belge sunulmamıştır. Kira sözleşmesi ancak, tarafların karşılıklı rızası, ya bir yargı kararı ya da kiralananın yok olması ile sona erebilir. Kiralananın tahliye ve teslim edildiğine ilişkin bir yazılı delil ibraz edilemediğine göre, kira süresinin sona ermesinden sonra da davalının kullanımında olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece icra takibinde talep edilen kira alacakları ve ferileri bakımından sözleşme hükümlerine göre alacak miktarı belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, kira sözleşmesinin sona erdiği gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 20.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.