muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/12806, Karar No: 2015/8151, Tarih: 25.02.2015

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda; günlük 11,5 saatlik çalışmada 1,5 saat ara dinlenme yerine 1 saat ara dinlenme düşülerek hesaplama yapılması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25/02/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4280, Karar No: 2021/1390, Tarih: 16.03.2021

**9. Ceza Dairesi         2020/4280 E.  ,  2021/1390 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Görevi kötüye kullanma

Hüküm : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın 2009 yılı içerisinde muhtarlığını yaptığı Sarıbulak Köyüne ait 102 ada 8 nolu parseldeki otu köy azası olan ... ismindeki şahsa biçtirdiği, 106 ada 15 nolu parseldeki otu ise kendisinin biçtiği, bu suretle köy tüzel kişiliğinin zararına kendisinin ve ...'un yararına olacak surette görevin gereklerine aykırı hareket ettiği şeklinde kabul edilen eylemlerin zimmet suçunu oluşturabileceği anlaşılmakla, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 12. maddesine göre bu suça bakma, yargılama yapma ve delilleri tartışma görevinin Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu nazara alınarak görevsizlik kararı verilmesi yerine yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık ...'ın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 321 ve 326/son maddesi uyarınca BOZULMASINA, 16/03/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13532, Karar No: 2010/14530, Tarih: 23.12.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/13532 E.  ,  2010/14530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 19.01.2009 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve kıyı olarak terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 15.06.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Yerel mahkemece uyulan Dairemiz bozma ilamı doğrultusunda hüküm kurulmuş olmasına göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanunun 13/j maddesi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına, 23.12.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8962, Karar No: 2013/17652, Tarih: 28.10.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/8962 E.  ,  2013/17652 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, davalı şirkette 1974-1984 yılları arası çalışmakta iken Sıkıyönetim Komutanlığınca tutuklanması üzerine iş sözleşemesinin sona erdiği, yapılan yargılama neticesinde almış olduğu cezayı infaz etmesi sonrası 1991 yılında dava dışı Belediye Başkanlığı bünyesinde işçi olarak çalışmaya başladığı, 1996 yılına kadar çalıştığı, bu sırada Kasım 1994 yılında kabul edilen 4045 sayılı Kanunun Geçici 3.maddesi uyarınca tekrar eski işine dönmek için davalı işverene müracaat ettiği ve bu müracatının Haziran 1996 da kabul edilerek Kastamonu iline atamasının yapılması üzerine 15.07.1996 tarihinde dava dışı belediye başkanlığına hitaben yazdığı istifa dilekçesi ile anılan tarihle ilişiğinin kesilerek belediyeden ayrıldığı ve 16.07.1996 tarihinde davalı işveren bünyesindeki işine başladığı, Şubat 2012 tarihinde emekli olduğu, emekliliği sırasında hizmet süresinin 16.07.1996 tarihinden emeklilik tarihine kadar olan süre (askerlik borçlanması dahil edilmiştir) üzerinden kıdeminin hesaplandığından dava dışı belediye bünyesindeki 1991-1996 arası dönem ekli hali ile hesaplanmasını gerektiğini belirterek fark kıdem tazminatının tahsilini istemiştir.

Davalı davacının dava dışı belediyeden istifa ederek ayrıldığını, istifa etmesi nedeniyle hizmetin birleştirilmesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, " ...davacının 4045 sayılı Yasadan yararlanma hakkı var ise de, davacının daha iyi şartlarda çalışmak için Babaeski Belediye Başkanlığındaki işinden istifa ederek eski görevine döndüğü, eski görevine dönme şeklinin kurumlararası bir nakil olmadığı, istifa ettiği için Babaeski Belediye Başkanlığındaki görevinin kıdem tazminatını hak edecek şekilde sona ermediği, bu nedenle Babaeski Belediye Başkanlığındaki çalıştığı döneme ilişkin sürenin son çalıştığı Kastamonu Trafo Bakım Ekibindeki çalışması ile birleştirilerek kendisine bu dönemdeki çalışmasına ilişkin olarak fark kıdem tazminatı ödenmesi talebi yasal ve yerinde görülmeyerek ve iş akdi istifa ile sona erdiğinden bilirkişi raporundan da bu yönde ayrılarak 1475 sayılı Yasanın 14.maddesi ve Yargıtay HGK'nun 25.11.2009 tarih ve 2009/9-469 Esas, 2009/570 Karar sayılı ilamı, 12.11.2003 tarih ve 2003/9-685 Esas-690 Karar sayılı ilamı, 11.05.2005 tarih 2005/9-318 Esas-327 Karar, 07.03.2007 gün ve 2007/9-115 Esas-Karar , 15.10.2008 gün ve 2008/9-586 Esas -633 Karar sayılı ilamları da dikkate alınarak" davanın reddine karar verilmiştir.

İşverene ait bir ya da birkaç işyerinde belli bir süre çalışmış bir işçinin, işini kaybetmesi halinde, işinde yıpranması, yeni bir iş edinmede karşılaşacağı güçlükler ve işyerine sağladığı katkı göz önüne alınarak, geçmiş hizmetlerine karşılık işveren tarafından kanuni esaslar dahilinde verilen toplu paraya “kıdem tazminatı” denilmektedir. Kıdem tazminatının koşulları, hesabı ve ödeme şekli doğrudan yasalarla düzenlenmiştir.

Kıdem tazminatı, feshe bağlı haklardan olsa da, iş sözleşmesinin sona erdiği her durumda talep hakkı doğmamaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 120 nci maddesi hükmüne göre, halen yürürlükte bulunan 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi uyarınca, kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin işverene ait işyerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekir.

Kıdem tazminatına hak kazanma noktasında en az bir yıllık çalışma yönünde yasal koşul, İş Kanunu sistemi içinde nispi emredici bir hüküm olarak değerlendirilmelidir. Buna göre toplu ya da bireysel iş sözleşmeleri en az bir yıl çalışma koşulu işçi lehine azaltılabilir.

İşçinin işyerinde fiilen çalışmaya başladığı tarih en az bir yıllık sürenin başlangıcıdır. Tarafların iş ilişkisi kurulması yönünde varmış oldukları ön anlaşma tarihi dikkate alınmaz. Yine iş sözleşmesinin imza tarihi yerine, fiilen iş ilişkisinin kurulduğu tarih, tazminata hak kazanma ve hesap yönünden dikkate alınması gereken tarihtir. İşçinin çıraklık ilişkisinde geçen süreler de kıdem tazminatına esas alınacak süre yönünden değerlendirilemez. Buna karşın deneme süresi, kıdem süresine eklenir.

İşçinin kıdem hakkı bakımından aranan en az bir yıllık süre, derhal fesihlerde feshin bildirildiği anda sona erer. Kural olarak fesih bildirimi muhataba ulaştığı anda sonuçlarını doğur. Bildirimli fesihler yönünden ise ihbar öneli süreye dahil edilir.

İşçinin işyerinde çalıştığı sırada almış olduğu istirahat raporları kıdem süresinden sayılmalıdır. Buna karşın, işçinin çalıştığı sırada bir defada ihbar önelini altı hafta aşan istirahat raporu süresinin, kıdem tazminatı hesabında dikkate alınamayacağı, kararlılık kazanmış Yargıtay uygulamasıdır.

İşçinin iş sözleşmesinin askıda olduğu süreler de, kıdem süresinden sayılmamalıdır. Örneğin ücretsiz izinde geçen süreler kıdem tazminatına esas süre bakımından dikkate alınmaz.

2822 sayılı yasanın 42 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, grev ve lokavtta geçen süreler kıdem süresine eklenemez. Tutukluluk ve hükümlülükte geçen süreler de kıdem tazminatına esas sürede dikkate alınmaz.

İşçinin iş sözleşmesinin askıda olduğu süreler de, kıdem süresinden sayılmamalıdır. Örneğin ücretsiz izinde geçen süreler kıdem tazminatına esas süre bakımından dikkate alınmaz.

2822 sayılı yasanın 42 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, grev ve lokavtta geçen süreler kıdem süresine eklenemez. Tutukluluk ve hükümlülükte geçen süreler de kıdem tazminatına esas sürede dikkate alınmaz.

İşçinin en az bir yıllık çalışması aynı işverene ait işyeri ya da işyerlerinde geçmiş olmalıdır. Kural olarak aynı guruba ya da holdinge bağlı farklı tüzel kişiliği haiz şirketlerde geçen hizmetlerin birleştirilmesi mümkün olmaz. Ancak çalışma hayatında işçinin sigorta kayıtlarında yer alan işverenin dışında başka işverenlere hizmet verdiği, yine işçinin bilgisi dışında birbiri ile bağlantısı olan işverenler tarafından sürekli giriş çıkışlarının yapıldığı sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Bu gibi durumlarda, Dairemiz “şirketler arasında organik bağ” dan söz edilerek kıdem tazminatına hak kazanma, hesap tarzı yönlerinden aralarında bağlantı bulunan bu işverenlerin birlikte sorumluluğunu kabul etmektedir

1475 sayılı yasanın 14/2 maddesi, işçinin aynı işverene bağlı olarak bir ya da değişik işyerlerinde çalıştığı sürelerin kıdem hesabı yönünden birleştirileceğini hükme bağlamıştır. O halde kıdem tazminatına hak kazanmaya dair bir yıllık sürenin hesabında da işçinin daha önceki fasılalı çalışmaları dikkate alınmalıdır. Bununla birlikte, her bir fesih şeklinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde gerçekleşmesi hizmet birleştirmesi için gerekli bir koşuldur. İşçinin önceki çalışmaları sebebiyle kıdem tazminatı ödenmişse, aynı dönem için iki defa kıdem tazminatı ödenemeyeceğinden, tasfiye edilen dönemin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması mümkün olmaz. Yine, istifa etmek suretiyle işyerinden ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanmayacağından, istifa yoluyla sona eren önceki dönem çalışmaları kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz. Ancak, aynı işverene ait bir ya da değişik işyerlerinde çalışılan süre için kıdem tazminatı ödenmemişse, bu süre aynı işverende geçen sonraki hizmet süresine eklenerek son ücret üzerinden kıdem tazminatı hesaplanmalıdır. Zamanaşımı definin ileri sürülmesi halinde önceki çalışma sonrasında ara verilen dönem on yılı aşmışsa, önceki hizmet bakımından kıdem tazminatı hesaplanması mümkün olmaz.

İşçinin kamu kurumlarında işçi olarak çalıştığı sürelerin birleştirilebilmesi için, önceki çalışmaların fesih şekli itibarıyla kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona ermesi gerektiği 1475 sayılı Yasanın 14/5 maddesinde açık biçimde düzenlenmiştir.

İşçinin kamu kurumlarında işçi olarak çalıştığı sürelerin birleştirilebilmesi için, önceki çalışmaların fesih şekli itibarıyla kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona ermesi gerektiği 1475 sayılı Yasanın 14/5 maddesinde açık biçimde düzenlenmiştir.

İşyerinde memur ya da sözleşmeli personel olarak çalışmış olan ve kendi isteği ile ayrılarak başka bir kamu kurumunda işçi olarak çalışmaya başlayan işçi yönünden yapılan işlemin prosedür gereği olduğunda söz edilemez. İşçi daha iyi şartlarda ve ayrı bir statüde çalışma yolunu seçmiştir. Bu itibarla istifa ile sona eren memur ya da sözleşmeli personel döneminin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması doğru olmaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları da bu doğrultudadır (Yargıtay H.G.K. 15.10.2008 gün 2008/9-586 E, 2008/ 633 K.; 28.11.2007 gün 2007/9-814 E, 2008/896 K.).

İstifa ile sona ermemiş olan memuriyet dönemi ile sözleşmeli personel olarak çalışılan süreler, 1475 sayılı yasanın 14 üncü maddesinin altıncı fıkrasında sözü edilen özel tavan gözetilmek suretiyle tazminat hesabında dikkate alınmalıdır.

Somut olayda davacı, davalı işyerinde trafo bakım ekip mesul teknisyeni olarak çalışmış olup emeklilik nedeniyle iş sözleşmesinin sona erdiği çekişmesizdir.

Davacı işçi Sıkıyönetim Komutanlığınca tutuklanmadan önce davalı işyerinde çalışmıştır. Tutuklanması üzerine iş sözlemesi sona ermiştir. Davacı işçi yargılanıp hakkında verilen mahkumiyet kararının infazından sonra 08.01.1991 tarihinde ihbar olunan Babaeski Belediye Başkanlığı bünyesinde işçi olarak çalışmaya başlamıştır. Belediye bünyesinde çalışması devam etmekte iken 03.11.1994 tarihinde yürürlüğe giren 4045 sayılı Kanununun Geçici 3.maddesinden yararlanarak davalı işveren bünyesindeki eski işine dönmek için 15.11.1994 tarihinde davalı kuruma müracaat etmiş olup bu talebi 28.06.1996 tarihli olur ile uygun görülmüştür. Davacı bunun üzerine 15.07.1996 tarihinde halen çalışmakta olduğu ihbar olunan Babaeski Belediye Başkanlığına hitaben " belediyenizde çalışmakta olduğum görevimden 15.07.1996 tarihi itibariyle istifa ediyorum" şeklinde dilekçe verdiği ve davalı kurum bünyesinde 16.07.1996 tarihinde fiilen de çalışmaya başladığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen şekilde gelişen olayda davacının 15.07.1996 tarihli dilekçesinin davalı ... bünyesindeki iş sözleşmesini kendi özgür iradesi ile sonlandırmaktan ziyade yasadan kaynaklanan bir hakkın kullanımı için zorunlu prosedür gereği verildiği açıktır.

Mahkemece yapılacak iş, davacının ihbar olunan Babaeski Belediye Başkanlığı nezdindeki çalışma süresinin davalı kurumdaki çalışma süresi ile birleştirilmek suretiyle davalı işverenin sorumlu olacağı kıdem tazminatı miktarına hükmetmektir.

Mahkemece, eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek olması halinde davacıya iadesine, 28.10.2013 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Mahkemece, eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek olması halinde davacıya iadesine, 28.10.2013 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Davacının Babaeski Belediye Başkanlığından ayrılması tamamen davacının kendi isteğiyle olmuştur. Davacının davalı ... Başkanlığından ayrılmasını gerektirecek yasal bir zorunluluk bulunmamaktadır. Davacı, tamamen kendi lehine olduğunu düşündüğü ekonomik ve sosyal imkanlarını iyileştirmek amacıyla kendi kararıyla istifa etmiştir. Davacı davalı Belediyede çalışmaya devam etmesine engel bir durum yokken kendi menfaatleri gereği böyle bir istifa ile davalı Belediyedeki çalışmalarını sonlandırdığından bu şekildeki ayrılış haklı neden kabul edilemez. Babaeski Belediye Başkanlığı ile Kastamonu Trafo Bakım Ekibi işyeri farklı işyerleri olmasından dolayı hizmetlerin birleştirilmesi de mümkün olamayacağından ve yine haklı neden olmaksızın istifa halinde kıdem tazminatına hak kazanılamaz. Mahkeme gerekçesinin ve hükmünün yerinde olduğu kanaatine vardığımdan yerel mahkeme kararının onanması gerektiği kanaatiyle sayın Dairemiz çoğunluğunun kararına katılmamaktayız.
Yargıtay — Esas No: 2013/5503, Karar No: 2013/7642, Tarih: 06.05.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/5503 E.  ,  2013/7642 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davalı ...'a gerekçeli kararın tebliği için çıkarılan tebligatta bekçiye tebliğ edildiği yazılmıştır. Yapılan tebligat usulüne uygun değildir. Bu nedenle mahkeme kararının, 7201 sayılı Tebligat Yasası ve bu Yasanın 6099 sayılı Yasa ile değişik hükümleri ile buna ilişkin Yönetmelik de dikkate alınarak adı geçene usulünce tebliği ile temyiz süresinin beklenmesinden,

2- Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan domates, taze fasulye ve bamyanın 2012 yılı itibarıyla kuru ve sulu şartlarda dekar başına ortalama verimine, kilogram başına ortalama toptan satış fiyatına ve dekar başına üretim giderine (gider kalemlerini tek tek açıklar biçimde) ilişkin verilerin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilip dosyaya konulmasından,

3-Dava konusu 207 parsel sayılı taşınmazın dava tarihi itibariyle güncel tapu kaydının tapu müdürlüğünden getirtilip dosyaya konulmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6034, Karar No: 2025/1292, Tarih: 11.02.2025

**2. Hukuk Dairesi         2023/6034 E.  ,  2025/1292 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1809 E., 2023/623 K.

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 7. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2019/518 E., 2021/552 K.

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-karşı davacı erkek vekili tarafından zina hukuki sebebine dayalı talebinin reddi, kadının davasının kabulü, kusur belirlemesi, tazminatlar, nafakalar ve velâyet yönünden duruşma istemli olarak temyiz edilmiş olup kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 11.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde tarafların gelmediği ve mazeret bildirmedikleri anlaşıldı. İşin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen günde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/5830, Karar No: 2008/29774, Tarih: 03.11.2008

9. Hukuk Dairesi 2008/5830 E., 2008/29774 K.

**9. Hukuk Dairesi 2008/5830 E., 2008/29774 K.**

**- FESHİN GEÇERSİZLİĞİ VE İŞE İADE

- FESİH BİLDİRİMİNE İTİRAZ

- İŞ MAHKEMELERİNİN GÖREVİ

- İŞ SÖZLEŞMESİ**- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 20 ]

- 5521 S. İŞ MAHKEMELERİ KANUNU [ Madde 1 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteğin görev yönünden reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi S.Göktaş tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan davalı işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine ve buna bağlı tazminat ile boşta geçen süre ücretinin hüküm altına alınması isteğinde bulunmuştur.

Davalı işveren, yapılan tahkim sözleşmesi uyarınca davanın özel görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, görev yönünden dava reddedilmez ise davanın bir aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını belirterek davanın bu nedenle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, taraflar arasında yapılan 3.12.2003 tarihli sözleşmenin 7.maddesinde iş güvencesine ilişkin ihtilafların 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20.maddesi uyarınca özel hakeme götürülmesi gerektiğinin düzenlendiği gerekçesi ile davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık tahkim şartının geçerliliği ve görev yönünde toplanmaktadır. Normatif dayanağı 4857 sayılı Kanunun 20. maddesidir.

İşçi ve işverenler arasındaki uyuşmazlıkların çözüm yeri 5521 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince İş Mahkemeleridir. Doğal yargıcı iş yargıcıdır. İşe iade davalarında 4857 sayılı Kanunun 20. maddesi gereğince ayrık hüküm getirilmiştir. "Taraflar arasında uyuşmazlık aynı sürede özel hakeme götürülür " tümcesi yeni bir yargı yeri getirmektedir. Başka bir anlatımla Yasa Koyucu "özel hakem" kurumunu feshe bağlı bir sonuç olarak görmüştür. Hükmün sözünden de bu anlaşılmaktadır.

İşçinin işveren karşısında ekonomik açıdan zayıf olduğu iş sözleşmesinin kuruluşunda ve devamında işverene hukuken bağımlı olduğu tartışmasızdır. İşçi işveren otoritesi altında ve onun emir ve talimatları ile iş görür. Denetim altındadır. İrade serbestliği yoktur. Ancak fesihle bağımlılık ortadan kalkar.

Gerek metodoloji gerek taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, işe iade davalarının özel hakeme götürülmesinin ancak iş sözleşmesinin feshinden sonra anlaşma sözleşme ile mümkün olacağı sonucuna götürür. Aksi halde işçinin iradesi dışında kendisinin yabancı olduğu bir yargılama sürecine zorlanması söz konusu olur. Yasanın amacı dışında bir sonuç doğar.

Gerek metodoloji gerek taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, işe iade davalarının özel hakeme götürülmesinin ancak iş sözleşmesinin feshinden sonra anlaşma sözleşme ile mümkün olacağı sonucuna götürür. Aksi halde işçinin iradesi dışında kendisinin yabancı olduğu bir yargılama sürecine zorlanması söz konusu olur. Yasanın amacı dışında bir sonuç doğar.

Hükmün bu fıkrasının önceki düzenlemesindeki "Toplu İş Sözleşmesinde hüküm varsa veya ..." tümcesinin Anayasa Mahkemesinin 19.10.2005, 2003/66 E - 2005/72 Sayılı Kararı ile iptal edilerek işçinin iradesine üstünlük tanınması yukarıdaki gerekçeyi doğrulamaktadır.

Somut olayda davacı işçi davalı işyerinde çalışırken işe girerken özel hakem koşulunu içeren 3.12.2003 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesi imzalanmıştır. İş sözleşmesi devam ederken 21.5.2007 tarihli mutabakat protokolü ile İş Kanunun 20.maddesi ilgili uyuşmazlıklar bakımından özel hakem şartı kararlaştırılmıştır. Fesih 3.10.2007 tarihinde yapılmıştır.

Fesihten önce yapılan özel hakem sözleşmesi geçersizdir. Davanın esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 03.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.