muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3625, Karar No: 2025/1545, Tarih: 17.04.2025

III. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asli müdahiller ... Operasyonel Taşıt Kiralama San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Türk Katılım Bankası A.Ş. ... vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin iflasında dahi adi borçlarının tamamının ödenebileceği, rayiç bilançoya göre adi borçlar yönünden borcun karşılanma oranının %242,27 olduğu, İİK'nın 302. maddesinde belirlenen koşullardan birinin Adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması olduğu ve bu koşulun eldeki davada gerçekleşmediği, öte yandan ilk konkordato tedbirlerinin verildiği 05.022021 tarihinden itibaren geçen süre de dikkate alındığında talep eden şirket yönünden konkordato tasdikinin ucuz kredi sonucunu doğuracağı ve alacaklılar ile borçlu arasındaki dengenin alacaklılar aleyhine bozulduğu, rayiç bilançoya göre talep eden şirket borca batık olmadığı, müdahil Muhammed Yasir İmzacığlu dışındaki alacaklıların tasdik duruşmasından önce itirazlarını yazılı olarak bildirmediği gerekçesiyle istinaf başvurularının ayrı ayrı usulden reddine; alacaklı ...'nun istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesi kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesine, talep edenlerin konkordato talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Talep eden şirket vekili temyiz dilekçesinde; müvekkil şirketin ticari faaliyetlerini devam ettirebilecek durumda olmadığı, konkordato ile sağlanmak istenen amacın sadece alacaklıların alacağını temin etmek değil müvekkil şirketin devamlılığını sağlayarak piyasadaki istihdam ve istikrar imkanının korunması olduğu, konkordato mühletleri altında dahi müvekkil şirketin 59.691.016,93 TL zarar ettiğini, tedbirlerin kalkmasıyla piyasa koşullarında ayakta duramayacağını, müvekkilin taşınmazlarının çoğunun natamam inşaat projeleri olduğunu, müvekkiline ödemesiz bir dönem tanınmadığını, konkordato sürecinin uzamasında müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin ani strateji değişikliklerini karşılayabilecek maddi gücü bulunmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, konkordato projesinin tasdik istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yargılama şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup talep eden vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yargılama şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup talep eden vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14515, Karar No: 2014/25998, Tarih: 13.11.2014

**8. Ceza Dairesi         2014/14515 E.  ,  2014/25998 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Suçtan zarar gören ... Belediye Başkanlığının davaya katılmak isteyip istemediği sorulmamış ve katılma konusunda bir karar verilmemiş ise de, Belediye Başkanlığı vekilinin hükmü temyiz ederek katılma iradesini açıkça ortaya koyması nedeniyle, 5271 sayılı Kanunun 237/2. maddesi uyarınca suçtan zarar gören ... Belediye Başkanlığının davaya katılmasına karar verilerek yapılan incelemede;

Mahkemece kanıtlar değerlendirilip gerektirici nedenleri açıklanmak sure- tiyle verilen beraat kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, katılanlar vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün (ONANMASINA), 13.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2501, Karar No: 2009/10277, Tarih: 11.05.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/2501 E.  ,  2009/10277 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kahramanmaraş İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 13/11/2008

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İİK.nun 170/b maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken aynı kanunun 68/a-5. maddesinde borçlunun mazereti olmaksızın yargılamada hazır bulunmaması halinde, icra mahkemesince başka bir cihet incelenmeksizin itirazın geçici olarak kaldırılmasına ve adı geçenin sözü edilen senede dayanan takip konusu alacağın %10'u oranında para cezasına mahkum edileceği hüküm altına alınmıştır. Bu hükmün uygulanabilmesi için borçlu asile İİK.nun 68/a-5 meşruhatını taşıyan ihtarlı davetiyenin Tebligat Kanununa uygun biçimde tebliği zorunludur.

Borçlu asile yapılan meşruhatlı tebligatta, tebliğ işleminin 7201 Sayılı Kanunun 21. maddesine göre yapıldığı yazılı olmasına rağmen, Tebligat Tüzüğü'nün 28. maddesinin uygulanmadığı görülmektedir. Tüzüğün anılan maddesine göre, muhatabın adreste bulunmama nedeninin komşu, yönetici, zabıta amir ve memurları vs. gibi kimselerden sorulması, borçlunun tevziat saatinden sonra adrese döneceğinin tespit edilmesi ve bunun tebligat parçasına yazılıp belgelenmesi halinde 21. maddeye göre tebligat yapılmalıdır. (HGK.nun 29.12.2003 T. 1993/18-778 E. - 1993/876 K.)

Somut olayda borçlu vekili tarafından bu husus mahkemede beyan edilmesine rağmen borçlu asile usulüne uygun tebligat yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  :Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 11.05.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1425, Karar No: 2021/2427, Tarih: 22.03.2021

**2. Hukuk Dairesi         2021/1425 E.  ,  2021/2427 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından tamamına yönelik olarak temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davalı erkeğin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK m. 174/1) ve manevi (TMK m. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda (2.) bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerin ise yukarıda (1.) bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, dosyanın ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi. 22.03.2021 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2014/21498, Karar No: 2015/19863, Tarih: 20.10.2015

**7. Hukuk Dairesi         2014/21498 E.  ,  2015/19863 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : KDZ.Ereğli 2. İş Mahkemesi

Tarihi : 30/10/2014

Numarası : 2014/239-2014/139

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı KDZ.Ereğli Belediye Başkanlığı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı KDZ.Ereğli Belediye Başkanlığı vekilinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalı KDZ.Ereğli Belediye Başkanlığına yükletilmesine, 20/10/2015 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16103, Karar No: 2014/8305, Tarih: 24.06.2014

**6. Hukuk Dairesi         2013/16103 E.  ,  2014/8305 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 1. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 17/09/2013

NUMARASI : 2012/1433-2013/856

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, taşınmaz paydaşlarından bir kısmını teşkil eden davalıların kiracı ile kendi paylarına yönelik olarak yaptıkları kira sözleşmesi dolayısıyla tahsil ettikleri tutarların davacı paydaşa payı oranında ödenmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davalı kiracıya yönelik açılan davanın reddine, davalı paydaşlar yönünden ise kabulü ile 3.300 TL bedelin davalı paydaşlardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Davacı vekili dava dilekçesinde; davaya konu 2 nolu bağımsız bölüme yönelik olarak müvekkili ile davalı ... Ltd. Şti. arasında 15.02.2007 tarihli kira sözleşmesi akdedildiğini, kesinleşen yargı kararı ile (Kadıköy 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/307esas-343 karar) taşınmazda pay sahibi olan davalılar özgür K..ve G.. K..’ın müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan kira sözleşmesine icazet vermek suretiyle taraf olduklarını, verilen bu icazet uyarınca aylık 700 USD olan kira bedelinden 175 USD’nin payı oranında davalı Ö.. K..’a ve 175 USD’nin payı oranında davalı G.. K..’a ödenmesi gerekirken, davalıların kiracı ile yaptıkları ayrı bir protokol nedeniyle daha fazla bir tutarın davalılara ödendiğini, davalı paydaşların kiracı ile imzaladıkları protokol sonucu aylık 700 USD kira bedelinin ¼ payına düşen 175’şer USD’den daha fazla olacak şekilde kira ücreti almalarının doğru olmayıp, 2012/Ağustos ve Eylül ayları için davalılara fazladan ödenen 3.300 TL nin tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalılar vekili; davacının daha önceki dönemde tahsil ettiği kira paralarına yönelik olarak ecrimisil davası açtıklarını bu davanın eldeki dava yönünden bekletici mesele yapılması gerektiğini, kiracı ile yapılan protokolün davalıların payına yönelik olduğunu belirterek davanın reddini istemişlerdir. Mahkemece davalı kiracı hakkında açılan davanın reddine, davalı paydaşlara yönelik açılan davanın ise müşterek mülkiyete tabi bir taşınmazda hisselerin birbirinden bağımsız olarak kiraya verilemeyeceği, her paydaşın doğal ve hukuki semerelerden payı oranında yararlanma hakkı bulunduğu gerekçesi ile kabulüne ve davalılarca fazladan tahsil edilen 3.300 TL’nin taleple bağlı kalınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davaya konu 2 nolu bağımsız bölüm tapuda davacı O..K.. adına kayıtlı iken kesinleşen yargı karı ile (Kadıköy 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/307 esas ve 2007/343 sayılı kararı) ¼ payının davalı S.. Ö.. K.., ¼ payının davalı A.. G.. K.. adına tesciline karar verilmiştir. Davalı Kahvebahane Tur. Ltd Şti ise 15.02.2007 tarihli sözleşme ile davacının kiracısı konumundadır. Sözleşmede kira bedeli 700 USD olarak belirlenmiştir. Taşınmazda sonradan pay sahibi olan davalılar davacı ile kiracı arasında imzalanan sözleşmeye16.05.2011 tarihli protokol ile icazet vermişlerdir. Protokolde ayrıca davacının yaptığı kira akdinden bağımsız olarak 01.06.2011 tarihinden itibaren kiracının ¼ hisse karşılığı davalılara 1.500’er TL kira bedeli ödeneceği kararlaştırılmıştır. Varılan bu kararlaştırma doğrultusunda kiracı tarafından davalılara 01.06.2011 tarihinden itibaren her ay için 1.500’er TL ödenmiş, yenilenen dönemlerde ise sözleşmeye uygun artışlar yapılmıştır. Davacı, davalıların icazet verdikleri sözleşme dışında kira bedeli belirleyemeyeceklerini, aksi durumda fazla yapılan ödemenin payı oranında paydaşlar arasında bölüştürülmesi gerektiğinden bahisle işbu davayı açmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık taşınmazda sonradan hak sahibi olan paydaşların icazet verdikleri kira sözleşmesindeki bedel dışında kiracı ile ayrıca bir bedel kararlaştırıp kararlaştıramayacakları noktasında toplanmaktadır. Kira parası bölünebilir nitelikte olduğundan paylı mülkiyete tabi bir taşınmazda her bir paydaş kendi payına yönelik olarak kira tespit davası açabileceği gibi bu konuda kiracı ile uzlaşmaya vararak diğer paydaşlardan bağımsız şekilde kira bedelini serbestçe belirleyebilirler. Kira parasının belirlenmesi konusunda paydaşların kendi paylarına yönelik olarak kiracı ile yaptıkları anlaşma sözleşmenin nispiliği ilkesi gereği ancak taraflar açısından hüküm ifade eder. Somut olay bu çerçeveden ele alındığında davalı paydaşların kira bedelinin kendi paylarına yönelik olarak belirlenmesi konusunda kiracı ile yaptıkları 16.05.2011 tarihli protokol geçerli olup tarafları yönünden bağlayıcıdır. Davacının tarafı olmadığı söz konusu protokole göre davalılara işbu davayı yöneltmesi mümkün değildir. Bu itibarla davanın reddi gerekirken hukuksal dayanağı olmayan gerekçe ile yazılı şekilde kabul kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 24.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2869, Karar No: 2019/5177, Tarih: 04.11.2019

**6. Ceza Dairesi         2017/2869 E.  ,  2019/5177 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Somut olayda, sanığın mağdurdan önce cep telefonunu vermesini söylediği olumsuz yanıt alınca parasını istediği, parası olmadığını da öğrenince ara sokağa götürdüğü mağdura tokat atarak suç tarihinde 180 TL olduğu belirtilen ... marka ayakkabısını aldığının anlaşılması karşısında, koşulları oluşmadığı halde aynı yasanın 150/2. maddesiyle cezadan indirim yapılması karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, uyulan bozmaya, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre, sanık ... savunmanının temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün istem gibi ONANMASINA, 04.11.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/994, Karar No: 2015/2747, Tarih: 02.12.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/994 E.  ,  2015/2747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 15. İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen 09.07.2013 gün ve 2012/260 E., 2013/276 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 28.04.2014 gün ve 2013/11917 E., 2014/13350 K. sayılı ilamıyla;

(...A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işveren yanında 2003/2004’de teknisyen olarak çalışmaya başladığını, 2004/2005 yılında TİS tarafı olan Tes-İş Sendikasına üye olarak TİS’ten yararlanmaya başladığını, sendika üyesi olmadan önce günlük aldığı yevmiyenin TİS’ten yararlanmaya başlamasını takiben, davalı ile Tes-İş Sendikası arasındaki protokol gereğince düştüğünü, yapılan bu indirimin İş Kanunu m.38’e aykırı olduğunu, ücrette indirimin ücret baz alınarak hesaplanan fazla mesai, hafta ve genel tatil ücretleri, ikramiye, ilave tediye, iş (güçlüğü) riski tazminatı, bakım tazminatı, vardiya tazminatı gibi ödemelerin de eksik ödenmesi sonucunu beraberinde getirdiğini, İş Kanunu m.62, 2822 sayılı TİSGLK. m.5, 6 uyarınca ücrette bu surette bir indirime gidilemeyeceğini, sendika üyeliği nedeniyle ücretin indirilmesinin 2821 sayılı K. m.32 ve İş K. m.5’e aykırı olduğunu, birbirini takip eden TİS’ler uyarınca öngörülen artışların yapılmakla birlikte, ilk hareket noktası ücretin eksik olması nedeniyle hukuka aykırılığın devam ettiğini, bu hukuka aykırı işlemi olmasaydı aldığı ücret ve eklerinin daha farklı olacağını, TİS yapım aşamasında baskı sonucu sendika üyesi olduğunu ileri sürerek, fark aylık ücret, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ve yine fark ikramiye, ilave tediye, iş (güçlüğü) riski tazminatı, bakım tazminatı, vardiya tazminatı alacaklarının alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının Tes-İş Sendikasına üyelik başvurusunda bulunduğunu sendika yönetim kurulu kararı ile üye olduğunu, üyelik ile birlikte yürürlükteki TİS’ten yararlanmaya başladığını, işçilerle kayıp kaçak kontrol işlerinde çalıştırılmak üzere İTİS öncesi işe alınan tekniker ve teknisyenlere, Tedaş ile Tes-İş Sendikası arasındaki 31.05.2004 tarihli Protokol m.2 uyarınca, 01.03.2003-28.02.2005 süreli 10. dönem İTİS’in Ek 2 cetvelinde yer alan 4. derecenin karşılığı olan unvan ile İTİS’in uygulama esasları başlıklı 6.maddesinin c fıkrası uyarınca sendika üyeliklerinin işverene bildirildiği tarihten itibaren Ek 2 cetvelinde yer alan 4. derecenin karşılığı yevmiyenin verilmesine, yine işbu bildirim tarihinden itibaren sözleşmenin tüm hükümlerinden 25.06.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yararlandırılmalarının kararlaştırıldığını, Protokolün bu hükmü ve TİS Ek 2 cetvel uyarınca söz konusu tekniker ve teknisyenlerin ücretlerinin günlük 24,44 TL olarak uygulandığını, davacının taleplerinin taraflar arasındaki iş sözleşmesi m.6’daki, “İşçinin esaslı bir nedene dayalı fasılalı veya teselsül eden iş sözleşmesinden mütevellit bir hak iddia edemez” kuralına

aykırı olduğunu, dava konusu olayın İş Kanunu m.22,62 ve 2821 sayılı K. m.31 ile bir ilgisinin olmadığını, sendikaya üye olmaya zorlandığı iddiasının ciddi olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının sendika üyesi olduktan sonra Tes-İş Sendikası ile davalı işveren arasında yapılan protokol uyarınca İTİS Ek-II cetvelinde 4. derecinin karşılığı olan ücretin ödendiğini, toplu iş sözlşemesi ile işçinin başka haklara da kavuştuğunu, yevmiyesinin indirilmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı, davalı BEDAŞ’ da 2003/2004 yılında çalışmaya başladığını, 2004-Nisan/2005-Şubat ayında sendikaya üye olduğunu ve TİS'den yararlanmaya başlaması üzerine yevmiyesinin iş sözleşmesinde kararlaştırılan miktarın altına düşürüldüğünü belirterek ücret farkından kaynaklı işçilik alacakları taleplerinde bulunmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2822 sayılı TİSGLK’un 6. Maddesinde, “Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe hizmet akitleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. Hizmet akitlerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Hizmet akdinde düzenlenmeyen hususlarda toplu iş sözleşmesindeki hükümler uygulanır. Toplu iş sözleşmesinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıdaki hüküm “işçi lehine şart ilkesi” olarak adlandırılan kuralın Türk İş Hukukundaki pozitif yansımasını oluşturmaktadır. Söz konusu hüküm gereğince normlar hiyerarşisinde iş sözleşmesine nazaran daha üstte bulunan toplu iş sözleşmeleri hükümleri yerine iş sözleşmeleri hükümleri ancak işçi lehine olmak koşuluyla uygulanma kabiliyetine sahiptir. Bir başka ifadeyle iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesi karşı karşıya geldiğinde yani aynı konuda iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesinde farklı düzenlemeler yer aldığında iş sözleşmesi hükmü daha işçi lehine olmak koşuluyla somut olaya tatbik edilebilir.

Somut olaya dönüldüğünde davacının iş sözleşmesi ile kararlaştırılan temel ücretinin düşürüldüğü anlaşılmaktadır. Bu ücretin düşürülmesi işlemi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesine göre değil toplu iş sözleşmesi ile yapılmıştır. Nitekim İş Kanunu’nun 22. maddesindeki prosedüre uyulup işçinin yazılı rızasının alındığı da iddia ve ispat edilmiş değildir. Öte taraftan TİS’lerle belirlenen ücretlerin ödendiği savunulmuş ise de öncelikle dosyada yer alan TİS’lerde davacının ücretine ilişkin doğrudan bir düzenleme ve cetvele rastlanılmamıştır. Sadece TİS’in 72. Maddesinde sözleşme anlamında asgari ücret tanımlanmış ve sözleşmenin eki niteliğindeki cetvellere göre belirleneceği ifade edilmiştir.

İşveren tarafından toplu iş sözleşmelerinin uygulanması neticesinde iş sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin davacının sendikaya üyeliği ve TİS'den yaralanmaya başlanması üzerine düşürülmesi 2822 sayılı TİSGLK'nın 6. maddesi uyarınca işçi lehine şart ilkesinin ihlali niteliğinde olup, kanuna aykırıdır. Mahkemece davalının zamanaşımı savunması nazara alınarak hesap dönemine ilişkin tüm ücret bordroları dosyaya getirtilmek suretiyle gerekirse bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle davacının ücret farkından kaynaklı taleplerine ilişkin yeniden bir karar verilmelidir....)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, fark işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.