muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/13242, Karar No: 2018/13488, Tarih: 30.05.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/13242 E.  ,  2018/13488 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı, ücret alacağı, ... ve yemek ücreti alacağı, asgari geçim indirimi alacağı, fazla mesai ve hafta tatili ücreti alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre; davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” hükmü uyarınca taleple bağlılık kuralına aykırı olarak talepten fazlasına karar verilmesi usule aykırıdır.

Somut olayda, davacı taraf dava dilekçesinde, çalışma şeklinin haftanın 7 günü 07.00-15.00 saatleri arasında olduğunu, Çarşamba, Cumartesi ve Pazar günleri 19.00-04.00 saatleri arasında tekrar işe gelerek pazaryeri temizliği yaptıklarını beyan etmiştir. Hükme esas alınan 16.12.2014 tarihli bilirkişi raporunda, yapılan tespit ve tanık anlatımlarının birlikte değerlendirilmesinden davacının davalı işyerinde Haziran-Temmuz 2009 dönemlerindeki 51 günlük çalışması süresince haftanın 7 günü günde 3 vardiya halinde 8 saat çalıştığı, bundan başka davacının çalışmış olduğu vardiya dışında ilave olarak raporda belirtilen günlerde 19.00-04.00 saatleri arasında günde 9 saat daha çalıştığı belirtilmiştir. Söz konusu rapordaki fazla mesai alacağına ilişkin hesaplamada kriterlerden biri olan pazaryeri temizliği yönünden (5 gün) Pazartesi, Çarşamba, Perşembe, Cumartesi ve Pazar günleri pazaryeri temizliği yapılan günler kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Davacının dava dilekçesindeki pazaryeri temizliği yaptıkları günlere (Çarşamba, Cumartesi ve Pazar) ilişkin beyanları dikkate alındığında bilirkişi raporunda yapılan hesaplamada davacının talebinin aşıldığı görülmektedir. Bu nedenle davacının talebi aşılarak yapılan hesaplamaya göre fazla çalışma alacağına hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.05.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3249, Karar No: 2012/9698, Tarih: 04.06.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/3249 E.  ,  2012/9698 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 23.11.2010 tarih ve 2009/230 - 2010/984 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi .....tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline işyerim paket sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan işyerinin, davalılara ait apartmanın bina rögarının geri tepmesi sonucu hasara uğradığını, hasar tutarının ödendiğini, müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olduğunu ileri sürerek 51.000 TL tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, poliçenin olay tarihinden sonra düzenlendiğini, iddia edilen hasar tarihi ile gerçek hasar tarihinin farklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm kanıtlara göre, davaya konu su basmasının iddia edildiği gibi bina rögarının geri tepmesi sonucu oluşacak bir atık su basması şeklinde oluşamayacağı, bu nedenle bina sakinlerinin kusurundan bahsedilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,75 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 04.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16412, Karar No: 2014/17379, Tarih: 18.12.2014

**4. Hukuk Dairesi         2014/16412 E.  ,  2014/17379 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/09/2014

NUMARASI : 2014/358-2014/438

Davacılar A.. K.. vd vekili Avukat A..A.. A.. tarafından, davalı D.. A.. aleyhine 22/10/2009 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 18/09/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

a) Dava, yayın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm; davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar, davalı şirkete ait TV kanalında canlı olarak yayınlanan "Ya. De." adlı programına katılan şahıslar tarafından kendileri hakkında asılsız ithamlar ve hakaretlerde bulunulduğunu belirterek, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

Davalı, yayının hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama sonucunda; canlı olarak yayınlanan programa katılan şahıslar tarafından davacıların kişilik haklarına saldırı niteliğinde konuşmalar yapıldığı, yayıncı kuruluşun da haksız fiil eyleminden sorumlu olduğu belirtilerek, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, davalı şirkete ait TV kanalında 3-4 gün boyunca canlı yayınlanan "Ya.. Değ.." adlı programa katılan dava dışı To. (Ye.) K.. ve F.. K..'nın davacı N.. K.. hakkında hakaret içeren sözler sarfettiği, ancak davacılardan A.. K.. aleyhine atfedilen bir iddia ve eylem bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacılardan A.. K..'a yönelik kişilik haklarına saldırı oluşturacak bir eylem bulunmadığından, A.. K.. yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davalıların tazminatla sorumlu tutulması doğru bulunmadığından, kararın bozulması gerekmiştir.

b)Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya

b)Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya

göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun (hak ve nasfetle) karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Davaya konu edilen olayda; olayın gelişimi, olay tarihi ve yukarıda belirtilen ilkeler dikkate alındığında, davacılardan N.. K.. yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarı fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmesi için kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2/a,b) nolu bentlerde belirtilen nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA, davalının diğer temyiz itirazlarının (1) nolu bentte gösterilen nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 18/12/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12944, Karar No: 2010/16431, Tarih: 20.12.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/12944 E.  ,  2010/16431 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, tapuda mesken olarak kayıtlı bulunan taşınmazı işyeri olarak kiralayan davalı kiracının tahliyesi istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dilekçesinde, davalı malik ...'nin tapuda mesken olarak kayıtlı bulunan 15 numaralı bağımsız bölümü diğer davalı ...'e işyeri olarak kiraya verdiğini, bu durumun 634 sayılı Kat Mülkiyeti Yasası'nın 24. maddesine aykırı olduğunu, davalılara bu konuda noterden ihtarname çekildiğini ancak bir sonuç alınamadığını ileri sürerek, davalı kiracının meskenden tahliyesini istemiş; mahkemece 634 sayılı Kat Mülkiyeti Yasası'nın 24 maddesine göre öncelikle bağımsız bölümün tapuda kayıtlı olduğu gibi mesken haline getirilmesi için davalılara mehil verilmesi gerektiği, davacının böyle bir talebi olmadan doğrudan tahliye davası açamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa; çoğun içinde az da vardır kuralından hareketle tahliyenin aynı zamanda tapuda mesken olarak kayıtlı bağımsız bölümün işyeri olarak kullanılmasının önlenmesi için eski hale getirmeyi de kapsadığından, mahkemece tarafların göstereceği deliller toplanıp oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde bulunmayan gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 20.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14497, Karar No: 2017/5023, Tarih: 08.06.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/14497 E.  ,  2017/5023 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ölüm aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaliyle, kesilen aylıkların kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına ve yasal faiziyle ödenmesine, Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde görevsizliğine karar vermiştir.

Hükmün davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının aldığı ölüm aylığını, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca iptal eden kurum işleminin iptali ile aylıkların kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması ve ödenmeyen aylıkların ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın yargı yolu yokluğu ve görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, görevli yargı yolunun belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 114/1-b maddesine göre "yargı yolunun caiz olması" dava şartı olup mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe girmiş olup Yasa'nın 101.maddesine göre bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının eşinden 22/03/2012 kesinleşme tarihli ilam ile boşandığı, davalı Kuruma ölen babasından dolayı kendisine yetim aylığı tahsis edilmesi için talepte bulunduğu, ihbar üzerine yapılan soruşturma neticesinde davalı ... Kontrol memuru tarafından düzenlenen raporda, davacı ve eski eşinin araştırma yapıldığı tarih itibari ile fiilen birlikte yaşadıkları tespitine yer verildiği anlaşılmaktadır. Davacının işbu davayı açmadan önce idari yargıda dava açtığı; davasının adli yargı yolunun görevli olduğundan bahisle reddedildiği görülmüştür.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasında, “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56 maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvurunun, 28/04/2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir/aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir/aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir.

İlgili maddi hükmüne göre, boşanma tarihi itibarıyla gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01/10/2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Somut olayda da; davaya dayanak olan 5510 sayılı Yasanın 56. maddesi hükmünün 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe girmesi ve bu tarihten önce benzer bir yasal düzenlemenin bulunmaması, aynı yasanın 101. maddesinde, bu yasadan kaynaklanan uyuşmazlıkların aksine hüküm bulunmadıkça iş mahkemelerinde görüleceği amir hükmüne yer verilmesi ve davalı kurum kontrol memuru tarafından ilgili maddenin yürürlük tarihinden sonrasında davacı ve boşandığı eşinin fiilen birlikte yaşadığına ilişkin denetim raporu düzenlenmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde, sözkonusu uyuşmazlığın adli yargı yolu içerisindeki iş mahkemelerinde; iş mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde ise iş mahkemesi sıfatı ile asliye hukuk mahkemelerinde görüleceği, dolayısı ile hükmü veren mahkemenin görevli olduğu açık olup; mahkemesince, işin esasına girilerek davacı ve boşandığı eşi arasında kanunun yürürlük tarihi olan 01/10/2008 ve sonrasında fiili birlikte yaşamın bulunup bulunmadığı usulünce araştırılıp tespit edilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin; davanın yargı yolu yokluğu ve görevsizlik nedeni ile usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 08/06/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/13963, Karar No: 2011/12258, Tarih: 06.07.2011

**4. Ceza Dairesi         2009/13963 E.  ,  2011/12258 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Muhafaza görevini kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Dosyada hacizli malların teslim amacı dışında tasarruf edildiğine ilişkin ikrar, tespit veya benzeri herhangi bir delilin de görülememesi karşısında; ayrıntıları Dairemizin 22.12.2009 tarih ve 2008/7470 - 2009/21076 ve 26.01.2010 tarih, 2008/6720 - 2010/777 sayılı kararlarında açıklandığı üzere, vedia sözleşmesinin bir türü olan yedieminlik kurumunun yediemine yüklediği muhafaza ve iade görevinin yalnızca kendisine teslim edilen yerde saklama ve iade etme yükümlülüğü yüklediği, hacizli malı satış yerine götürme yükümlülüğünün bulunmadığı ve olaydaki gibi bir durumda mahkemece yerinde yapılacak inceleme sonucunda hacizli malların amacına uygun olarak muhafaza edilmekte olunduğunun ve teslim amacına aykırı bir şekilde tasarruf edilmediğinin saptanılması durumunda suçun oluşmaması nedeniyle beraat kararı verilmesi, tersi durumda ise hükümlülüğüne karar verilmesi gerekirken, iddianame ile muhafaza görevini kötüye kullanmaktan açılan davanın belirtilen hususları da kapsadığı düşünülmeksizin, yetersiz gerekçe ve eksik inceleme ile beraat hükmü kurulması

Bozmayı gerektirmiş ve katılan Türk Telekom A.Ş vekili ve O Yer Cumhuriyet Savcılarının temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 06.07.2011 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞIOY:

Muhafaza görevini kötüye kullanma suçunda görüş değişikliğine giden dairemiz kararları ile; yedieminin yükümlülüğünün teslim aldığı malı muhafaza etme ve istenildiğinde adresinde iade etmekle sınırlığı olduğu, bu nedenle de satış yerine götürmekle yükümlü kılınamayacağı kabul edilmiştir. Bu görüş ve kabulün yansıtıldığı ve sonraki çok sayıdaki kararda tekrarlanan Dairemizin 22.12.2009 tarihli ve 2008/7470 esas, 2009/21076 sayılı kararı şöyledir :

KARŞIOY:

Muhafaza görevini kötüye kullanma suçunda görüş değişikliğine giden dairemiz kararları ile; yedieminin yükümlülüğünün teslim aldığı malı muhafaza etme ve istenildiğinde adresinde iade etmekle sınırlığı olduğu, bu nedenle de satış yerine götürmekle yükümlü kılınamayacağı kabul edilmiştir. Bu görüş ve kabulün yansıtıldığı ve sonraki çok sayıdaki kararda tekrarlanan Dairemizin 22.12.2009 tarihli ve 2008/7470 esas, 2009/21076 sayılı kararı şöyledir :

“Yedieminlik, özel hukuka ilişkin bir hukuksal kurum olmakla birlikte, yedieminin yasal yükümlülüklerine aykırı davranmasının yasa tarafından yaptırıma bağlandığı hallerde Ceza Hukukun da ilgilendirmektedir. 5237 sayılı TCY.nın 289.maddesinde, muhafaza görevini kötüye kullanma başlığı altında; “muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim olunan rehinli veya hacizli veya herhangi bir nedenle el konulmuş mal üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunma” eyleminin cezalandırılacağı hükme bağlanmıştır. Yasalarda öngörülen istisnalar (6831 sayılı Orman yasasının 84.maddesi gibi) dışında yedieminlik, muhafaza yükümü altına giren kişinin özgür iradesiyle kuracağı hukuksal bir ilişki niteliğindedir. Bu nedenle, yedieminin suçun öğelerini ilgilendiren yasal yükümlülüklerinin saptanması ve hukuka aykırılık öğesinin incelenmesi bakımından, yedieminlik kurumunun özel hukuktaki yeri ile hak ve yükümlülüklerinin incelenmesi gerekmektedir.

Yedieminlik kurumu özel hukukta, Borçlar Yasasının 463-482.maddelerinde düzenlenen “vedia sözleşmesinin” bir türü olarak kabul edilmektedir. (Prof.Dr. Ejder Yılmaz, Yedieminlik, T.Hukuk Dünyası D.Mayıs 2000, S.1, s.7; Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, C.IV. İstanbul 2001, s.4294; Prof.Dr. Cevdet Yavuz, Borçlar Hukuku Özel Hükümler, 1997 s. 770). Vedia (saklama/emanet) Sözleşmesi doktrinde, “saklatan tarafından verilen bir taşınırın, saklayan tarafından kabul edilerek güvenli bir yerde saklanması ve saklatanın dilediği zaman istemesiyle onu saklatana geri vermesi yükümlülüğünü yükleyen bir sözleşmedir” biçiminde tanımlanmaktadır. (Prof.Dr. Aydın Zevkliler, Borçlar Hukuku, Özel Borç İlişkileri, Ankara 2002, s. 385; Doç.Dr. Mustafa Tiftik, Türk Hukukunda Vedia Sözleşmesi, Ankara 2007, s.25). Vedia sözleşmesi hükümleri arasında yer alan “Yediemine tevdi” başlığı altındaki 471.maddesinde de, hukuki durumuyla ilgili uyuşmazlık bulunan veya şüpheli olan bir şeyin “müstevdie/saklayana” veya “yediadile” tevdi edilebileceği ve bu durumda, malı teslim alanın bütün ilgililerin rızası veya hakimin kararı olmadıkça malı hiç birine iade edemeyeceği belirtilmektedir. Yasanın 473 vd.maddelerinde ise, vedia sözleşmesinin bir türü olan “ardiye/depo sözleşmesi” düzenlenmiştir.

Borçlar Yasası dışında, yedieminliği öngören 1086 sayılı Hukuk Yargılama Yasasının 101; 2004 sayılı İcra İflas Yasasının 26, 88, 273; 358; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Yasanın 82, 83.maddeleri gibi çeşitli yasalarda da yedieminlik ilişkisi veya bu nitelikte muhafaza yükümlülüğü doğuran düzenlemeler yer almaktadır. Belirtilen düzenlemelerde bir nevi kamusal ilişkinin de kurulması dolayısıyla doktrinde Borçlar Yasasında düzenlenen “akdi” yedieminlikten farkını ifade etmek üzere “kamu hukuku ilişkileri doğuran yedieminlik” adı da verilmektedir (Dr.Haluk Eruygur, Yedieminlik, Ankara 2008, s.68). Fakat, açıklanan yasa hükümlerinde de muhafaza yükümlülüğünün bir yasal zorunluluk olmayıp, hukuksal ilişkinin özgür iradeyle kurulması karşısında, bunların da akdi bir ilişki olduğu inkar edilemeyecektir. Bu nedenle, adı geçen yasalarda açıkça düzenlenmeyen hususlarda, hukuksal kurumun temelini oluşturan vedia sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerekli bulunmaktadır.

Borçlar Yasasına göre vedia sözleşmesi uyarınca taşınır malın muhafazası için malı veren kişi (muhafaza ettiren); sözleşmenin icrası nedeniyle ilgili olan bütün masrafları ve meydana gelen zararı ödemek borcu altındadır (BK.M.464). Buna karşın, vedia sözleşmesi nedeniyle saklama yükümlüsü olan kişi (muhafaza eden); muhafaza edilmesi için teslim edilen taşınırı kullanmama, malı güvenli bir yerde muhafaza etme ve teslim eden tarafından istenildiğinde geri verme ile borçludur (BK.M.465-467). Malı saklatan kişi, sözleşmede bir süre öngörülse dahi, her zaman malın iadesini isteme hakkına sahip olduğu gibi, saklama borçlusu olan kişi de istenildiği her an, malı teslim etmekle yükümlüdür (BK.M.466/1). Bu yükümlülük gereği muhafaza görevlisinin, ilk kez talep edildiğinde malı aldığı zamandaki gibi (varsa semeresi ile birlikte) iade etmesi zorunludur (Doç.Dr. Mustafa Tiftik, Vedia Sözleşmesi, s.47, 52).