muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/16857, Karar No: 2014/24380, Tarih: 18.09.2014

3-Taraflar arasında ayrıca davacının toplu iş sözleşmesi 67. maddesinde belirtilen idareci, şef sayılıp sayılmayacağı, buna bağlı olarak toplu iş sözleşmesi 69. maddesince idareci primine hak kazanıp kazanmadığı hususu da uyuşmazlık konusudur.

İşyerinde geçerli olan 18-19 ve 20. dönem toplu iş sözleşmelerinin göre 67. maddesinde, "A grubu işçi olarak işyerinde kendisine bağlanan birden fazla işyeri ünitesini, kısmını, grubunu, yönetim, denetim, koordine ve kontrolü ile gerektiğinde eğitimi yönünden sorumlu kılınan işçi idarecilerdir. Bunlara şef denir.”, 69. maddesinde, “İdari prim miktarları yönünden 67. madde, A grubu idareciler olarak tanımlanan işçi idarecilere bu görevde ve işbaşında kaldıkları saat başına bulundukları saat ücretinin %14'ü kadar idareci primi verilir",

65. maddesinde, “işçi idareciliği en yakın amirlerinin yoksa vekillerinin teklifi ve ve vekilinin yazılı onayı ile kesinleşir, ancak onaysız bir aydan fazla süreyle idarecilik görevi verilemez,” hükümleri düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacı idareci primi alacaklarının ödenmesini talep etmişse de, dosyaya sunulan işyeri belgelerinde davacının hangi dönem idarecilik yaptığı anlaşılamamıştır. Mahkemece, teknik bilirkişi ile işyerinde keşif yapılarak, işyeri belgelerine göre hangi brimlerde görev yaptığı, işyeri işleyişinin ve davacının uyuşmazlık döneminde fiili çalışma durumunun nasıl olduğu, fiili durum ile işyeri organizasyon şemasının uyumlu olup olmadığı belirlendikten sonra, davacının toplu iş sözleşmesi 67. maddesi kapsamında idareci olup olmadığı ve 69. maddeye göre prim alacağına hak kazanıp kazanmadığı tesbit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, hesap bilirkişisinin dosya üzerinden inceleme yaparak hazırladığı yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 18.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6219, Karar No: 2012/9191, Tarih: 12.12.2012

**7. Hukuk Dairesi         2012/6219 E.  ,  2012/9191 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hasımsız olarak görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, mirasçılık belgesinin verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece kesin süre gereklerinin yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç davanın niteliğine ve yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 29. maddesi hükmünde; bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimsenin iddiasını ispat etmek zorunda olduğu, 30.maddesi hükmünde ise doğum ve ölümün nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunabileceği, nüfus kütüklerinde kayıt bulunmaması veya bulunan kaydın doğru olmadığının anlaşılması halinde gerçek durumun her türlü delille kanıtlanabileceği açıklanmıştır.

Hukukumuzda mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkin davaların kural olarak hasımsız olarak ve çekişmesiz yargı yolu ile görülüp sonuçlandırılması gerekir. Resen araştırma prensibi egemen olan bu tür davalarda davacı taraf sadece miras bırakanın öldüğünü, kendisinin soybağı, evlilik veya evlat edinme nedeniyle miras bırakanın mirasçısı olduğunu ve dava dilekçesindeki diğer iddialarını kanıtlamak zorundadır. Nüfus aile kayıtlarını getirterek miras bırakanın diğer mirasçılarını tespit etmek ve tüm mirasçıların miras paylarını belirlemek ise hakimin görevidir. Mirasçıların ve paylarının belirlenebilmesi için gider yapılması gerektiğinde bu giderlerin davacı tarafça karşılanması gerektiği kuşkusuzdur. Hasımsız açılan ve çekişmesiz yargıya tabi olan davalarda verilen kararlar kesin hüküm teşkil etmediği gibi bu kararlar açılacak bir iptal davası sonucunda değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir.

Somut olaya gelince, davacı annesi ...'ın babası ...'in nüfus hanesinde babası görülen ... ...'den mirasçılık belgesinin verilmesini istemiş, delil olarak da dedesi ...'in nüfus aile kayıtlarını dosyaya ibraz etmiş, ayrıca ...'e ait mirasçılık belgesi verilmesine ait dava dosyasını ve bu dosya içinde bulunan Erzurum Sulh Hukuk Mahkemesinin 1.7.1943 tarih 9-154 E.K. Sayılı ... ... mirasçıları arasındaki ortaklığın giderilmesi davasına ait karar örneğine dayanmıştır. Davacı tarafın, mirasçılık belgesi verilmesini isteyebilmesi için miras bırakanın öldüğünü ve ölüm tarihini, miras bırakan ile kendisi arasındaki irs bağını kanıtlaması gerekir. Dosyada bulunan nüfus aile tablosunda davacının annesi ...'ın dedesinin ... ... olduğu, ölüm tarihinin belli olmadığı ve davacı ile arasında soybağının kurulduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; mahkemece davacıdan miras bırakanın ölüm tarihinin belirlenmesi için tanık da dahil her türlü delillerinin sorulup göstereceği delillerin toplanması, miras bırakanın ölüm tarihinin belirlenmesi, miras bırakan ... ... mirasçıları olduğu ileri sürülen ... dışındaki mirasçıları ile ilgili de gerekli araştırma yapılarak miras bırakanın ölüm tarihindeki hükümlere göre belirlenecek mirasçıları ve paylarını gösterir şekilde mirasçılık belgesinin verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi isabetsiz, davacının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde ilgilisine iadesine, 12.12.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5258, Karar No: 2015/10085, Tarih: 03.11.2015

**14. Ceza Dairesi         2015/5258 E.  ,  2015/10085 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 14 - 2015/169036

MAHKEMESİ : Antalya 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 26.02.2015

NUMARASI : 2013/301 Esas, 2015/45 Karar

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilip kısmen re'sen temyiz tabi hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, beraati ve sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanık müdafii ve katılanlar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan verilen beraat kararı ile beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulup re'sen de temyize tabi mahkûmiyet hükmünün ONANMASINA, 03.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7029, Karar No: 2019/11570, Tarih: 26.06.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/7029 E.  ,  2019/11570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme, iş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1- Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000 TL dahil adli para cezasına ilişkin mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından, suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz isteğinin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2- Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun, hırsızlık suçundan eylemine uyan TCK'nın 142/1-b, 31/2. maddeleri uyarınca belirlenerek cezanın miktar ve nev’i itibariyle tabi olduğu aynı Yasa'nın 66/1-e, 66/2, 67/4. maddelerine göre belirlenen 6 yıllık dava zamanaşımının, suçun işlendiği 10.10.2009 tarihinden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK’nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan açılan kamu davasının 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 26.06.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/4368, Karar No: 2009/5874, Tarih: 29.09.2009

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2009/4368 E.  ,  2009/5874 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden taraftan gelen olmadı. Aleyhine temyiz istenilen ... vs. vekili Avukat ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “Nisan 1316 tarih 4 ve 5 sıra numaralı tapu kayıtlarının tüm tedavüllerinin eksiksiz olarak getirtilerek davacıların davalarının tapu kayıtlarında temsil ettikleri paylarla sınırlı kabul edilerek kalan payların davalılar üzerinde bırakılması” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda bilirkişi ücretinin kesin mehil içinde ödenmediğinden söz edilerek davanın reddine ve çekişmeli “338 ada 1 ile 339 ada 1, 2, 3, 4 parsellerin tapulama tutanağı gibi tesciline, 338 ada 1 parselin maliki olarak ... , 339 ada 2 parselin maliki olarak ... , 339 ada 3 parselin maliki olarak ... , 339 ada 4 parselin maliki olarak ... ’nun tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm Davacılar vekili ile ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davanın kesin süreye riayetsizlik nedeniyle reddine karar verilmiş ise de verilen karar usul ve yasaya uygun değildir. 1086 sayılı H.U.M.K.’nun 275. maddesi uyarınca hakim ancak özel ve teknik bilgi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşüne başvurabilir. Özel ve teknik bilgiden kastedilen, hakimden hakime değişen subjektif bir bilgi değil; objektif bir bilgidir. Hakim, kendisinde olması gereken genel hukuk bilgisi ile çözümleyebileceği bir konuda bilirkişi incelemesine başvuramayacağı gibi resmi makamların cevap vermekle görevli olduğu konularda da bilirkişi incelemesine başvuramaz. Olayımızda mahkemece tapu kayıtlarının tedavüllerinin çıkartılıp hisselerin belirlenmesi amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasına ve bilirkişi ücretinin kesin süre içinde davacı tarafça yatırılmasına karar verilmiştir. İhtilaf, tapu kayıtlarının tedavüllerinin ve tapu kayıtlarındaki hisselerin belirlenmesinin özel ve teknik bilgi gerektirip gerektirmediği noktasındadır. Dosya içinde tarafların tutundukları tapu kayıtlarının evveliyatı olan Nisan 1316 tarih 4 ve 5 sıra numaralı tapu kayıtları ile bir kısım tedavülleri bulunmakta olup temyiz incelemesi sırasında bir kısım kayıtların eksik olduğu belirlenmiş ancak eksiklikler bu yöne ilişen Dairemizin geri çevirme kararlarına rağmen tamamlatılamamıştır. Tapu kayıtlarının mahalli sicilde bulunan tedavüllerinin tesbit edilerek çıkartılması, mahkemenin bu konuda yazdığı müzekkere

./...

2009/4368-5874 SH.2

./...

2009/4368-5874 SH.2

üzerine ilgili Tapu Sicil Müdürlüğü’nün görevindedir. Eski tarihli kayıtlar ve tercümeleri ise bu dosyada olduğu gibi Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Arşiv Daire Başkanlığı’ndan temin edilebilmektedir. Sadece eski yazıyla tutulan mahalli sicil kayıtlarının okunmasına ihtiyaç duyulması halinde bu kayıtların okunması için bilirkişi incelemesine başvurulabilir. Yine kural olarak tapu kayıtlarının tüm tedavülleri ile birlikte getirilmesi halinde hissedarların paylarının belirlenmesi de özel ve teknik bilgi gerektirmemekte olup bu husus hakimin genel ve hukuki bilgisi ile çözülebilecek niteliktedir. İstisnai hallerde ve eski hukuka göre miras paylarının belirlenmesi ya da hisselerin çok fazla ve karışık bulunması halinde bilirkişi incelemesi yaptırılması düşünülebilir. Hal böyle olunca mahalli Tapu Sicil Müdürlüğü’nün görevinde olup yazı yazmak suretiyle istenebilecek tapu kayıtların tedavüllerinin temini için bilirkişi yoluna başvurulamayacağı gibi, dosya içine getirtilmediği için tapu kayıtlarındaki hisselerin belirlenmesinin özel ve teknik bilgi gerektirip gerektirmediği belli olmadan bu konuda bilirkişi incelemesine başvurulması da doğru bulunmamaktadır. Kabule göre de bilirkişi ücreti konusunda verilen kesin mehle uymamanın sonucu “bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılmak” olduğu halde davacı tarafa “aksi halde davanın reddedileceği” ihtarında bulunmak doğru olmadığı gibi, mahkemenin önceki kararının temyize konu olmayan 339 ada 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükümleri kesinleştiği halde bu parsellerle ilgili hüküm kurulması, buna karşılık hakkında hüküm kurulması gereken 339 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kimin adına tescil edileceğinin açıkça gösterilmemesi de doğru değildir. Dairemizin hükmüne uyulan bozma ilamında temyiz kapsamında olmadığı halde 339 ada 3 parsel sayılı taşınmazın zuhulen temyiz kapsamında gösterilmesi de taraflar açısından kazanılmış hak doğurmamaktadır. Hal böyle olunca mahkemece mahalli Tapu Sicil Müdürlüğü’ne yazı yazılarak tarafların tutundukları tapu kayıtlarının tüm tesis ve tedavülleri ile birlikte eksiksiz olarak gönderilmesi istenmeli, bundan sonra hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda işlem yapılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Temyiz itirazlarının bu nedenlerle kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 29.09.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18629, Karar No: 2014/12934, Tarih: 14.10.2014

**4. Hukuk Dairesi         2013/18629 E.  ,  2014/12934 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/07/2013

NUMARASI : 2012/662-2013/406

Davacılar K.. K.. vd. vekili Avukat C.. Ç.. tarafından, davalılar U... G... Basın Y.. M.. R.. Ltd. Şti. vdl. aleyhine 20/12/2012 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalı M.D.. U..hakkında açılan davanın reddine, diğer davalılar hakkında açılan davanın kısmen kabulüne dair verilen 11/07/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar U.. G.. Basın Yayın M.. R..Ltd. Şti. ve M.D.. U.. vekili ile davalı E.. K.. tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dava, kişilik haklarına saldırı nedeni ile manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davalılardan M.. D.. U... hakkında açılan davanın husumet nedeni ile reddine, diğer davalılar hakkında açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar, Yeni A.. Gazetesi'nin 19-20/12/2012 günlü sayılarında davalı E.. K..'ün kaleme aldığı " S.. H.'a G.." ve "K.. B...G.. K.." başlıklı haber içeriklerinin kişilik haklarına saldırı içerdiğini iddia ederek uğradıkları manevi zararın 20/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödetilmesi isteminde bulunmuşlardır.

Davalılardan E.. K.. cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara katılmamış; diğer davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalılardan M... D.. U..hakkında açılan davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmiş, dava konusu 20/12/2012 günlü yayın nedeni ile davacıların manevi tazminat istemleri reddedilmiş, 19/12/2012 günlü dava konusu yayın ile davacıların kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu tespit edildiğinden davacıların uğradığı manevi zararın 19/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar U... Gazetecilik Bas. Yay. Mat. Rek. Ltd. Şti. ile E.. K.. tarafından tazmin edilmesine yönelik hüküm tesis edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 26. maddesinde "Hakim, tarafların talep sonuçları ile bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Davacıların 20/12/2012 tarihinden itibaren faiz istemiş olmalarına rağmen mahkemece talepten fazla olacak şekilde 19/12/2012 tarihinden faize hümedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmemiş; kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 26. maddesinde "Hakim, tarafların talep sonuçları ile bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Davacıların 20/12/2012 tarihinden itibaren faiz istemiş olmalarına rağmen mahkemece talepten fazla olacak şekilde 19/12/2012 tarihinden faize hümedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmemiş; kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2-Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.Dava konusu olayda; olay tarihi, olayın gelişimi, davacıların siyasi kişilikleri ile yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacılar yararına hükmedilen tazminat miktarı fazladır. Davacılar yararına daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (1 ve 2) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 14/10/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/689, Karar No: 2015/2150, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/689 E.  ,  2015/2150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mah. sıfatıyla)

TARİHİ : 02/01/2015

NUMARASI : 2014/969-2015/69

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (İş Mahkemesi sıfatıyla) davanın kabulüne dair verilen 02.05.2014 gün ve 2014/184 E. 2014/227 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 30.09.2014 gün ve 2014/19175 E. 2014/26107 K. sayılı ilamı ile;

“…Davacı vekili, müvekkili işçinin aylık ücret alacaklarından spor aidatı adı altında yapılan haksız kesintiden kaynaklı ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca spor kesintisi adı altında yapılan kesintinin işçiye ödenmesi talebini içermektedir.

Somut olayda, işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca, işçilerin ücretlerinden 15.07.2004 tarihinden itibaren başlamak üzere, spor kesintisi adı altında kesinti yapıldığı, 01.03.2008 tarihinden itibaren ise spor kesintisi miktarına denk düşecek şekilde işçilere temizlik yardımı adı altında ödeme yapıldığı, son olarak 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle, temizlik yardımı ödemesi ve spor kesintisi yapılması uygulamalarının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Gerek Dairemizce gerekse de Yargıtay 9. Hukuk Dairesince temyiz incelemesi yapılan emsal nitelikli davalarda işçinin ücretinden spor kesintisi adı altında yapılan kesintiyi karşılamak üzere, işçiye temizlik yardımı adı altında ödeme yapılarak, belediyenin spor kulübüne, kaynak sağlandığı belirlenmiştir. Gerek emsal dava dosyaları gerekse eldeki dava dosyası içeriğinden anlaşıldığı üzere, temizlik yardımı adı altında yapılan ödemenin amacı, spor kesintisini karşılamak olduğundan, bu durumda işçi ücretinde gerçek anlamda bir kesintiden söz edilemez. Yıldan yıla artarak yüksek miktarlara ulaşan temizlik yardımı ile spor kesintisinin, 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle aynı tarihten itibaren birlikte uygulamadan kaldırılmış olması da, bu hususu doğrulamaktadır. Bu sebeplerle, davacının 01.03.2008 tarihinden sonraki döneme ilişkin spor kesintisinden kaynaklı ücret alacağı talebi haksız olup, kabul edilemez. Mahkemece, davacının sadece 01.03.2008 tarihinden önceki dönemde yapılan kesintileri talep etmekte haklı olduğu kabul edilerek, zamanaşımı savunması yeniden değerlendirilmeli ve zamanaşımına uğramamış alacak miktarı tespit edildiği takdirde hüküm altına alınmalıdır. Hatalı değerlendirmeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.…” gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca işçi ücretlerinden dava dışı spor kulübü adına yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, toplu iş sözleşmelerinde işçi aleyhine hükümlere yer verilemeyeceği ve sendika üyelik aidatı dışında bir kesinti öngörülemeyeceği gerekçesiyle işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi uyarınca yapılan spor aidatı kesintisi miktarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili,talebin zamanaşımına uğradığını, davacıya toplu iş sözleşmesi ile 2008 yılından itibaren temizlik yardımı ödemesinin yapıldığını, temizlik yardımı ile spor aidatının bir ilişkisi bulunmadığı belirterek davanın reddini savunmuştur.