muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/4931, Karar No: 2018/8512, Tarih: 24.10.2018

Ayrıca kaza olayı nedeniyle açılan ceza davasında ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2003/91 Esas, 2004/498, 12.07.2004 tarihli Kararı ile, ... ve ...'ın ağır para cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün ertelenmesine karar verilmiş, daha sonra mahkemenin 18.01.2006 tarihli kararıyla müştekinin şikayetinden vazgeçmesi nedeniyle kamu davasının düşürülmesine karar verilmiştir.

09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargitay İçtihadı Birleştirme kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda; Mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Bu hukuki aşama "usuli kazanılmış hak" olarak adlandırılır. Bu hukuki müessese Mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esaslar ve istenilenler kapsamında işlem yapmak ve hüküm kurma zorunluluğunu getirir.

6098 sayılı ... Borçlar Kanunu 74. (818 sayılı Borçlar Kanunu 53.) maddesi hükmü gereğince, hukuk hâkimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlıdır. Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir. Bu nedenle, hukuk hâkiminin, ceza hâkiminin fiilin hukuka aykırılığını ve illiyet bağını saptayan maddi vakıa konusundaki kabulü ve ceza mahkemesinin kabul ettiği olayın gerçekleşme şekli diğer bir deyişle maddi vakıanın kabulü konusunda kesinleşmiş olan bir mahkûmiyet veya maddi vakıa tespiti yapan beraat hükmüyle bağlı olacağı hem ilmi (Prof Dr. Kemal Gözler, “Res Judicata’nın Türkçesi Üzerine”, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 56, sayı 2, 2007, s.45-61 ) hem de kökleşmiş kazai içtihatlarla benimsenmiş bulunmaktadır. Şu halde, hukuk hakimi ceza mahkemesinin saptadığı maddi olaylarla bağlıdır.

Mahkemece Dairemiz bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de bilirkişi raporunda, bir yandan işveren % 100 kusurlu bulunup, diğer yandan bu kusurun gerçek kişilere dağıtılarak gerçek kişi davalıların % 50'şer den % 100 kusurlu bulunması hatalıdır.

Mahkemece Dairemiz bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de bilirkişi raporunda, bir yandan işveren % 100 kusurlu bulunup, diğer yandan bu kusurun gerçek kişilere dağıtılarak gerçek kişi davalıların % 50'şer den % 100 kusurlu bulunması hatalıdır.

Somut olay ile ilgili ceza davasında alınan 08.01.2004 tarihli kusur raporunda da işverenin hiçbir tedbir almadan amonyum nitrat gibi patlayıcı maddeyi çuval içinde gelişigüzel taşıttığı, muhafazası ve kullanılması ile ilgili hiçbir kurala uyulmadığı tespit edilmekle işveren 8/8 oranında kusurlu bulunmuş, kusurun kişilere dağıtılması sonunda da 4/8 oranında işveren vekili ...'ın, 4/8 oranında şantiye sorumlusu...'ın kusurlu olduğunun belirtildiği, dosyada alınan 07.05.2015 tarihli raporda ise işveren şirketin % 80, sigortalının ise % 20 oranında kusurlu bulunduğu görülmekle, kaza olayının meydana gelmesinde hem işverenin hem de işveren vekili ... ile şantiye şefi ...'ın ayrı ayrı kusur ve ihmallerinin bulunduğu anlaşıldığından işverenin kusurunun kişilere dağıtılması şeklinde rapor tanzim edilmesi yerinde değildir. Bu bağlamda işverenin, işveren vekili ... ile şantiye şefi ...'ın kaza olayının meydana gelmesindeki sorumluluk ve kusur oranlarının (toplamda % 100 kusur olacak şekilde) ayrı ayrı belirlenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, dosyada Dairemiz bozma ilamından önce alınan 07.05.2015 tarihli bilirkişi raporunda; İşverenin sigortalıyı yaptığı işin tehlikeleri,tehlikelerden korunma yöntemlerini belirten eğitimleri aldırmadığı ,işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olan önlemleri almadığı tespit edilmekle % 80 oranında, sigortalı ise dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle % 20 orınında kusurlu bulunmuştur. Olayın meydana geliş şekli düşünüldüğünde söz konusu bu raporun hakkaniyete ve dosya içeriğine daha uygun olduğu görülmektedir. Ceza dosyasında her ne kadar şikayet olmadığından kamu davasının düşürülmesine karar verilmiş ise de işveren vekili ... ve şantiye sorumlusu ...'ın ceza dosyasındaki yargılama sonucunda da kusurlu oldukları tespit edilmiş olmakla iş bu davada da anılan bu davalıların kusur oranlarının irdelenmesi ve bir miktar kusur verilmesi gerekmektedir. Bu nedenle 07.05.2015 tarihli rapordaki kusur oranları kabul edilerek işverenin kusurunun yanında davalı gerçek kişilerin de kusur oran ve aidiyetlerini ayrı ayrı tespit eden bilirkişi raporu alınmalı, davanın yasal dayanağı 506 sayılı yasanın 26 ve 10. maddeleri olup, davalı ...'ın olayda 3. kişi konumunda, davalı ... ise işveren vekili olduğundan 3. Kişi olan ... yönünden 506 sayılı yasanın 26/2 maddesi gözetilerek hüküm kurulmalıdır.

Yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular göz önüne alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, ... ve ... vekilinin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular göz önüne alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, ... ve ... vekilinin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılar ... ve ...'a iadesine, 24/10/2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3868, Karar No: 2022/1732, Tarih: 29.03.2022

**6. Hukuk Dairesi         2021/3868 E.  ,  2022/1732 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen kararın temyizen tetkiki davacı-karşı davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalılardan yüklenici YSİ Yapı ile diğer davalılar arsa sahipleri arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre yükleniciye düşen bağımsız bölümlerden 17 numaralı bağımsız bölümü harici satış ile davalı YSİ Yapı’dan satın aldığını, peşinat olarak 30.000,00 TL ödediğini, karşılığında 30.000,00 TL'lik teminat senedi aldığını, daha sonra 15.000,00 TL daha banka yolu ile gönderdiğini, aralarındaki satış sözleşmesine göre kalan parayı kat irtifakı yapıldıktan sonra ödeneceğinin kararlaştırıldığını, kat irtifakının zamanında yapılmadığını, dairenin teslim süresinin de geçtiğini, dairede eksiklikler bulunduğunu beyan ederek dairedeki eksikliklerin davalılar tarafından giderilmesine, giderilmezse eksikliklerin giderilmesi için kendisine yetki verilmesine, eksiklikler giderildikten sonra bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile kendi üzerine tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı arsa sahipleri cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin geçersiz olduğunu, geçerli olabilmesi için gerekli şekil şartını taşımadığını, bağımsız bölümün bedelini kendilerinin almadığını, bu yüzden kendilerine dava açılamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı yüklenici cevap dilekçesinde; taşınmazda kat irtifakının kurulduğunu, ancak davacının kalan bedeli ödemeyerek kendi edimini gerçekleştirmediğini, kat karşılığı inşaat sözleşmesinde tadilat projesinin düzenlendiğini ve teslim tarihinin geciktiğini, davacının bildiğini ve bu şekli ile kabul ettiğini, davacı edimini gerçekleştirmediği için davanın reddini talep etmiştir.

Karşı davada davacı yüklenici dava dilekçesinde; harici satış sözleşmesinin geçersiz olduğunu belirterek sözleşmenin geçersizliğinden dolayı feshini, davalının daire için ödemiş olduğu 45.000,00 TL bedelin davalıya iadesine, davalıya kendisi tarafından teminat için verilen 30.000,00 TL'lik bononun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Karşı davada davacı yüklenici dava dilekçesinde; harici satış sözleşmesinin geçersiz olduğunu belirterek sözleşmenin geçersizliğinden dolayı feshini, davalının daire için ödemiş olduğu 45.000,00 TL bedelin davalıya iadesine, davalıya kendisi tarafından teminat için verilen 30.000,00 TL'lik bononun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince, asıl davada harici satış ile bağımsız bölüm satın alan davacının sözleşme gereği ödemesi gereken kalan bedeli ödemediğini, edimini yerine getirmediği için karşı taraftan da edimini gerçekleştirmesini isteyemeyeceği gerekçesiyle davalı yükleniciye karşı davanın esastan reddine, davalı arsa sahiplerine karşı pasif husumetten reddine; karşı davada ise harici satış sözleşmesinin geçerli olması için gerekli resmi şekilde yapılma şartını taşımadığı gerekçesi ile sözleşmenin feshi ve davalının davacıya vermiş olduğu 45.000,00 TL'nin iadesi ile davacı tarafından davalıya verilen bononun iptaline karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesi tarafından, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek yeniden hüküm kurulmuştur. Asıl dava yönünden davacının dava dilekçesinde tapu iptal ve tescil talebi de bulunduğu için arsa sahipleri yönünden husumetten ret kararının doğru olmadığı belirtilerek asıl davanın tüm davalılar yönünden reddine, karşı davada ise, karşı dava davalısının istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

Kararı, asıl dava davacı-karşı dava davalı vekili temyiz etmiştir.

Asıl dava, yükleniciden temlik alınan kişisel hakka dayalı tapu iptal tescil, karşı dava ise harici satış sözleşmesinin feshi ve sözleşme doğrultusunda verilen bedelin iadesi ve bononun iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sözleşme tarihine göre uygulanması gereken 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan temliken tescil isteminden kaynaklanmaktadır.

Asıl dava, yükleniciden temlik alınan kişisel hakka dayalı tapu iptal tescil, karşı dava ise harici satış sözleşmesinin feshi ve sözleşme doğrultusunda verilen bedelin iadesi ve bononun iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sözleşme tarihine göre uygulanması gereken 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan temliken tescil isteminden kaynaklanmaktadır.

Asıl dava, arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi uyarınca yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümün 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 162 (TBK 183). maddesi uyarınca temlik alınması nedeniyle kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri, taraflarına karşılıklı haklar ve borçlar yükler. Öncelikle üzerine inşaat yapılacak arsayı yükleniciye teslim etmesi gereken arsa sahipleri, yüklenicinin karşı edimini yerine getirmesinden sonra yükleniciye sözleşmeye uygun arsa veya kurulmuşsa kat irtifak tapusunu devretmekle yükümlüdür. Yüklenicinin temel borcu ise eseri (binayı) meydana getirmektir. Binanın inşaasından maksat, yapının sözleşmeye, fen kurallarına ve amacına uygun imal edilmesidir. Yüklenici bu nitelikleri taşıyan bir bina meydana getirmişse, sözleşmede aksine hüküm bulunmayan hallerde yapının arsa sahibine tesliminde, sözleşmede ayrık hüküm varsa tesliminden önce ve ancak sözleşme koşullarına uygun oranda arsa payı veya bağımsız bölümün tescilini isteyebilir. Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin tarafı olan yüklenici, yukarıda sayılan edimleri yerine getirdiğinde, arsa sahibine karşı kazandığı kişisel hakları arsa sahibinin onayı gerekmeksizin üçüncü kişilere temlik edebilir. Yüklenicinin kişisel hakkını temellük eden üçüncü kişi de bu hakları yüklenicinin halefi olarak arsa sahibine karşı ileri sürme olanağına sahiptir.

Yükleniciden temellük edilen kişisel hakkın dava edilerek arsa sahibine karşı ileri sürülmesi halinde mahkemece, tüm bu yönler üzerinde durulmalı, yüklenici üçüncü kişi davacıya ancak hak kazandığını devir ve temlik edebileceğinden bu husus açıkça saptanmalıdır. Bütün bu araştırmalar sonunda eserin (binanın) arsa sahibinin reddedemeyeceği bir seviyeye getirildiği; ancak, yüklenicinin arsa sahibine gerek eksik ve ayıplı işlerden, gerekse sözleşme veya kanundan kaynaklanan nedenlerden dolayı borçlu bulunduğu ortaya çıkarsa yüklenicinin halefi olarak davacıya bunları yerine getirmek üzere uygun süre tanınmalı, ya da olanaklı bulunursa karşılıkları para olarak depo ettirilerek, depo edilecek tutar arsa sahibine ödenmek üzere (birlikte ifa kuralı) kişisel hakların sonuçlarını meydana getirdiği düşünülüp istem kabul edilerek tescil hükmü kurulmalıdır.

Mahkemece yapılan keşif sonucunda inşaat mühendisi ve gayrimenkul değerleme uzmanından alınan 11.10.2018 günlü raporda; binanın bitmiş olduğu, inşaatın yapı kullanma izninin alınmış olduğunun, tamamlanma seviyesinin %99,40 ve eksik işlerin bedelinin 550,00 TL olduğu belirlenmiştir.

Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince sözleşmenin geçersizliğinden dolayı feshine ve tapu iptal tescil talebinin reddine karar verilmiş ise de; taşınmazların mülkiyetini nakleden sözleşmeler, resmi biçime uyularak yapılmadıkça Türk Medeni Kanun'un 706 ve Türk Borçlar Kanunu'nun 237. maddeleri hükümleri uyarınca geçersizdir. Kural olarak bu sözleşmeye dayanılıp tescil isteminde bulunulamaz. Kural bu olmakla birlikte yüklenici, arsa sahibi ile aralarında var olan arsa payı devri karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yapmakta olduğu inşaatta kendisine bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü kazanacağı şahsi hakkın temliki suretiyle ve yazılı olmak koşuluyla üçüncü bir kişiye temlik etmişse Türk Borçlar Kanunu'nun 184. maddesinin yalnızca yazılı yapılmasını öngördüğü bu sözleşmeye dayanarak şahsi hakkı temellük eden üçüncü kişi bağımsız bölümün adına tescilini isteyebilir.

Bu tür davalarda mahkemece öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki iskân (oturma izni) gibi diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Bunun için de davaya konu temlik işleminin geçerli olup olmadığı, arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklenicinin borçlarının neler olduğunun sözleşme hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacının arsa sahibi ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü yükleniciden temlik alması halinde arsa sahibini ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir.

Türk Borçlar Kanununun 188. maddesine göre; “Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir.” Buna göre temliki öğrenen arsa sahibi, temlik olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan davacıya) karşı da ileri sürebilir. Temlikin konusu, yüklenicinin arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden kazanmadığı hakkı üçüncü kişiye temlik etmesinin arsa sahibi bakımından bir önemi bulunmamaktadır. Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye (davacıya) temlik etmişse, üçüncü kişi (davacı) Türk Borçlar Kanununun 97. maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Somut olay incelendiğinde; yüklenicinin yapıyı %99,40 seviyesinde bitirmiş olduğu ve taşınmazın iskanını almış olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla inşaatın getirildiği seviyenin reddedilebilecek bir seviyede olmadığı, adi yazılı şekilde yapılan temlik sözleşmesinin geçerli kabul edilmesi gerekecektir.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş; davacı-temlik alanın, yükleniciye karşı ödemekle yükümlü olduğu bakiye bedel ile arsa sahiplerine karşı yüklenicinin eksik yaptığı işlerin tamamlanması ya da bedelinin depo edilmesi karşılığında TBK 97.maddesi gereğince birlikte ifa kuralı dikkate alınarak asıl dava ve birleşen davadaki talepler hakkında birlikte ifa kuralı gereğince bir karar verilmesinden ibaretken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılan gerekçelerle (1) Karşı dava davacısının temyiz istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, (2) Asıl dava davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, usul ve yasaya aykırı görülen Konya Bölge Adliye Mahkemesinin 04/01/2021 tarihli ve 2020/943 Esas, 2021/22 Karar sayılı kararının davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 6100 sayılı HMK 373. madde hükümleri gözetilerek dosyanın Konya Bölge Adliye Mahkemesine 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 29.03.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3118, Karar No: 2009/8720, Tarih: 24.06.2009

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/3118 E.  ,  2009/8720 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalılara ait taşınmazı 2005-2006 sezonunda biber fidesi yetiştirme amacı ile kiraladığını, 4000 kök biber fidesi dikip yetiştirdiğini, 2006 yılı Şubat-Mart aylarında davalıların kiraladığı taşınmaza sokmadıklarını, yetiştirdiği ürünleri alamadığını, gelir kaybına uğradığını, 20.03.2006 tarihli tespit raporu ile de zararının belirlendiğini öne sürerek toplam 11.700,00 YTL nin yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davacı ile aralarında kira sözleşmesi olmadığını, davacının davaya konu biber ekili olan taşınmazda günlük yevmiye ile çalışan işçileri olduğunu savunarak davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 7383,00 YTL gelir kaybı tazminatı ile 240,00 YTL tespit gideri olmak üzere toplam 7443,00 YTL nin davalılardan faizi ile tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davalılar ile olan kira sözleşmesine dayanmış ve mecura ektiği fidelerin kendisine verilmediği gerekçesiyle uğradığı gelir kaybı ile ilgili zararının tahsili için eldeki davayı açmıştır. Davalılar davacı ile aralarındaki akdi ilişkiyi inkar etmişlerdir. Davacının aralarındaki akdi ilişkiyi yasal delillerle kanıtlaması gerekir. HUMK. 288 madde hükmüne göre müddeabihin miktarı itibariyle iddianın senetle ispat edilmesi gerekir. Ancak, HUMK. 289 maddesine göre, senetle ispatı gereken hususlarda karsı tarafın kendisine bu maddeye uygun açıklama ve hatırlatma yapılmasından sonra açık muvafakati halinde şahit dinlenebilir. Hakim, ancak davalıya (kendisine ispat yükü düşen davacının iddiasını yazılı delille ispat edebileceğini, bu olayda şahit dinlenmesinin mümkün olmadığını davalı olarak şahit dinlenmesine muvafakat etmesi halinde, olayda şahit dinlenebileceği) şeklindeki kanun hükmünü hatırlatması ve bu hatırlatmaya ilişkin hususu açıkça zapta geçirmesi, aleyhine şahit dinletilecek davalının bu açıklamalardan sonra muvafakat etmesi halinde şahit dinlenebilir. Olayımızda, bu yönler gözetilmeden, davacı şahitlerini dinlemesi ve beyanlarına itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Mahkemece yapılacak ..., yukarıda açıklanan şekilde HUMK. 289. maddesine göre, davalının açık muvafakatının alınması halinde tanık dinlenerek, dinlenen şahit beyanlarına göre hüküm kurulmalıdır. Davalının şahit dinlenmesine açık muvafakat etmemesi halinde davacı dava dilekçesinde (vs. her türlü delil) demek suretiyle yemin deliline dayandığından davacıya yemin delili hatırlatılarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. Mahkemece, delillerin ddeğerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 24.6.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12836, Karar No: 2012/3000, Tarih: 07.03.2012

**11. Ceza Dairesi         2011/12836 E.  ,  2012/3000 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : Beraat

I- Katılan vekilinin 2003 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan kurulan beraat hükmüne yönelen temyizinde;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen 2003 takvim yılında “sahte fatura düzenlemek” suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK’nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suç tarihinden, temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK’nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK’nun 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE,

II- Katılan vekilinin 2004, 2005 ve 2006 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelen temyizine gelince;

Savunmasında suçlamayı kabul etmediğini, 1998 yılında askerlik yaptığı sırada kaybettiği kimliğini bulan şahısların adına sahte nüfus cüzdanı çıkartıp şirket kurmuş olabileceğini beyan eden sanık ile şirketin kuruluşunda sunulan ve tarh dosyasında mevcut olan fotoğraflı nüfus cüzdanındaki kişinin aynı kişi olup olmadığı belirlenmeden ve gerektiğinde şirket ana sözleşmesindeki ... adına atfen atılan imza ile şirkete ait diğer belgelerdeki imza ve yazıların sanığın eli ürünü olup olmadığı usulünce araştırılmadan, sanığın ifadesi yeterli görülerek eksik araştırma sonucu deliller tamamen toplanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 07.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.