muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/16629, Karar No: 2015/20165, Tarih: 22.10.2015

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacıya ödenen ücretin miktarı ve davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı konularında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32'nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323'ncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

4857 sayılı Yasanın 8'nci maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma koşullarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 37'nci maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece resen araştırılmalıdır.

Çalışma belgesinde yer alan bilgilerin gerçek dışı olmasının da yaptırıma bağlanmış olması, belgenin ispat gücünü arttıran bir durumdur. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı Kanunun 8'inci ve 37'nci maddelerinin, bu konuda işveren açısından bazı yükümlülükler getirdiği de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, iş sözleşmesinin taraflarının ispat yükümlülüğüne yardımcı olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. Çalışma belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmesi, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında delillerin değerlendirilmesi sırasında, işverence bu konuda belge düzenlenmiş olup olmamasının da araştırılması gerekir.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

İşyerinde üst düzey yönetici konumda çalışan işçi, görev ve sorumluluklarının gerektirdiği ücretinin ödenmesi durumunda, ayrıca fazla çalışma ücretine hak kazanamaz. Bununla birlikte üst düzey yönetici konumunda olan işçiye aynı yerde görev ve talimat veren bir başka yönetici ya da şirket ortağı bulunması halinde, işçinin çalışma gün ve saatlerini kendisinin belirlediğinden söz edilemeyeceğinden, yasal sınırlamaları aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti talep hakkı doğar. O halde üst düzey yönetici bakımından şirketin yöneticisi veya yönetim kurulu üyesi tarafından fazla çalışma yapması yönünde bir talimatın verilip verilmediğinin de araştırılması gerekir. İşyerinde yüksek ücret alarak görev yapan üst düzey yöneticiye işveren tarafından fazla çalışma yapması yönünde açık bir talimat verilmemişse, görevinin gereği gibi yerine getirilmesi noktasında kendisinin belirlediği çalışma saatleri sebebiyle fazla çalışma ücreti talep edemeyeceği kabul edilmelidir.

Satış temsilcilerinin fazla çalışma yapıp yapmadıkları hususu, günlük faaliyet planları ile iş çizelgeleri de dikkate alınarak belirlenmelidir. Genelde belli hedeflerin gerçekleşmesine bağlı olarak prim karşılığı çalışan bu işçiler yönünden prim ödemelerinin fazla çalışmayı karşılayıp karşılamadığı araştırılmalıdır. İşçiye ödenen satış priminin fazla çalışmaların karşılığında ödenmesi gereken ücretleri tam olarak karşılamaması halinde aradaki farkın işçiye ödenmesi gerekir.

İş sözleşmelerinde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dahil olduğu yönünde kurallara sınırlı olarak değer verilmelidir. Dairemiz, 270 saatle sınırlı olarak söz konusu hükümlerin geçerli olduğunu kabul etmektedir.

Günlük çalışma süresinin onbir saati aşamayacağı Kanunda emredici şekilde düzenlendiğine göre, bu süreyi aşan çalışmaların denkleştirmeye tabi tutulamayacağı, zamlı ücret ödemesi veya serbest zaman kullanımının söz konusu olacağı kabul edilmelidir.

Yine işçilerin gece çalışmaları günde yedibuçuk saati geçemez (İş Kanunu, Md. 69/3). Bu durum günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden, haftalık kırkbeş saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde yedibuçuk saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Dairemizin kararları da bu yöndedir.

Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesine göre, günde yedibuçuk saat çalışılması gereken işlerde çalışan işçinin, yedibuçuk saati aşan çalışma süreleri ile yedibuçuk saatten az çalışılması gereken işler bakımından Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sözü edilen günlük çalışma sürelerini aşan çalışmalar, doğrudan fazla çalışma niteliğindedir. Sözü edilen çalışmalarda haftalık kırkbeş saat olan yasal sürenin aşılmamış olmasının önemi yoktur.

Fazla çalışma yönünden diğer bir yasal sınırlama da, İş Kanununun 41 inci maddesindeki, fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamayacağı şeklindeki hükümdür. Ancak bu sınırlamaya rağmen işçinin daha fazla çalıştırılması halinde, bu çalışmalarının karşılığı olan fazla mesai ücretinin de ödenmesi gerektiği açıktır. Yasadaki sınırlama esasen işçiyi korumaya yöneliktir.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde, 4857 sayılı Yasanın 68 inci maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin de dikkate alınması gerekir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre taktir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir.

Dairemizin önceki kararlarında; fazla çalışma ücretlerinden yapılan indirim, kabul edilen fazla çalışma süresinden indirim olmakla, davalı tarafın kendisini avukatla temsil ettirmesi durumunda reddedilen kısım için davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği kabul edilmekteydi. Ancak, işçinin davasını açtığı veya ıslah yoluyla dava konusunu arttırdığı aşamada, mahkemece ne miktarda indirim yapılacağı işçi tarafından bilenemeyeceğinden, Dairemizce maktu ve nispi vekâlet ücretlerinin yüksek oluşu da dikkate alınarak konunun yeniden ve etraflıca değerlendirilmesine gidilmiş, bu tür indirimden kaynaklanan ret sebebiyle davalı yararına avukatlık ücretine karar verilmesinin adaletsizliğe yol açtığı sonucuna varılmıştır. Özellikle seri davalarda indirim sebebiyle kısmen reddine karar verilen az bir miktar için dahi her bir dosyada zaman zaman işçinin alacak miktarını da aşan maktu avukatlık ücretleri ödetilmesi durumu ortaya çıkmaktadır. Yine daha önceki kararlarımızda, yukarıda değinildiği üzere fazla çalışma alacağından yapılan indirim sebebiyle ret vekâlet ücretine hükmedilmekle birlikte, Borçlar Kanununun 161/son, 325/son, 43 ve 44 üncü maddelerine göre, yine 5953 sayılı Yasada öngörülen yüzde beş fazla ödemelerden yapılan indirim sebebiyle reddine karar verilen miktar için avukatlık ücretine hükmedilmemekteydi. Bu durum uygulamada hakkaniyete aykırı sonuçlara neden olduğundan ve konuyla ilgili olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde de herhangi bir kurala yer verilmediğinden, Dairemizce eski görüşümüzden dönülmüş ve fazla çalışma alacağından yapılan indirim nedeniyle reddine karar verilen miktar bakımından, kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir.

Somut olayda, davacı son aylık ücretinin 2.150,00 TL net olduğunu iddia etmiş, davalı ise davacının son aylık ücretinin 1.300,00 TL net olduğunu savunmuştur. Dosyada mevcut sözleşme örneğine göre davacının 2013 yılında 1.300,00 TL aylık net ücretle çalışması kararlaştırılmıştır. Davacı bu sözleşmenin iradesi sakatlanarak imzalatıldığına dair somut deliller ortaya koyamamıştır. Bu konuda dinlenen davacı tanıklarının hepsi aynı işverene karşı aynı konuda ve aynı nedene dayalı olarak dava açmış kişiler olup, beyanlarından kendi lehlerine sonuç çıkacağı açıktır. Ayrıca, dosyada bulunan bordro örneklerinde davacıya FM1 ve FM2 adı altında tahakkuklar yapıldığı ve ek ödeme sütununda ayrı bir miktar daha tahakkuk ettirildiği görülmektedir. Mahkemece yapılacak iş, HMK'nun 31. maddesine göre hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında, davalı işverenden işyerinde düzenlenen bordro sistemi ve bordroda bulunan FM1, FM2 ve ek ödeme sütunları hakkında açıklayıcı bilgi alınmalı, işyerinin çalışma sistemi, davacının yaptığı iş, ocakta ya da sahada çalışıp çalışmadığı, açık alanda çalıştığının belirlenmesi halinde kış aylarında hava karardıktan sonra çalışmanın nasıl sürdürüldüğü hususları açıklığa kavuşturmalı, ayrıca davacının ücret seviyesi ile ilgili olarak davacının yaptığı iş, kıdemi, işçinin vasıfları, sahada ya da madende çalışıp çalışmadığı da belirtilerek ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yapılmalı, elde edilecek veriler ile yukarıda açıklanan ilkelere göre öncelikle alacakların belirlenen ücret seviyesine göre yeniden hesabının gerekip gerekmeyeceği, tahakkuk ettirilip varsa ödemesi yapılan fazla çalışma ve ek ücretler yönünden o ayların dışlanıp dışlanmayacağı hususları değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

Kabule göre de, Mahkemece ücret içinde olduğu kabul edilen fazla çalışma ve ek ücret alacakları dışında davacının banka hesabına 2011 yılı Şubat ayı ve 2012 yılı Şubat ayında fazla mesai açıklamasıyla yapılan ödemelerin bulunduğu yönündeki davalı iddiasının değerlendirilmemesi de hatalı olmuştur.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 22/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19408, Karar No: 2020/6725, Tarih: 30.06.2020

**9. Hukuk Dairesi         2016/19408 E.  ,  2020/6725 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, hüküm süresi içinde duruşmalı olarak davalı avukatı tarafından istenilmiş taraflar avukatınca da temyiz edilmiş ise de; HUMK.nun 438.maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı-karşı davalı vekili, müvekkilinin 10.09.2012 tarihinde davalı şirkette 2.500,00 TL maaş + yol + yemek masrafları karşılığı bilet satış sorumlusu olarak çalışmaya başladığını, müvekkilinin sigortasının asgari ücretten gösterildiğini, işverenin ortada hiçbir neden yokken tek başına çalışacağını söyleyerek müvekkilinin işine son vereceğini bildirdiğini ve ihbar sürelerini kullanması için 19.06.2014 tarihli yazı ile 19.07.2014 tarihi itibari ile müvekkilinin iş akdinin sona erdirdiğini bildirdiğini, ihbar sürelerini kullanması için ilgili yazıda bildirimde bulunmasına rağmen işveren işten çıkarmayı haklı göstermek için ... 17. Noterliğinin 23 Haziran 2014 tarih 10161 nolu yazı ile ihtarnameyi gönderdiğini, bu ihtarnameden sonra müvekkiline mobbing uyguladığını, hakaret boyutuna vardığını, müvekkilinin ihbar sürelerini kullanmasına izin vermediğini ve 17.07.2014 tarihinde haksız olarak iş akdini sona erdirdiğini iddia ederek bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı-karşı davacı vekili, davacının asgari ücret ile çalıştığını, davacının davalı şirketten ücret alacağının bulunmadığını, davacının 05.05.2014 - 12.05.2014 tarihleri arasında yıllık ücretli iznini kullandığım, iş sözleşmesinin fesih nedeninin davacının çalışmasının özellikle son aylarında işinin gerektirdiği dikkat ve özeni göstermemesi, şirketin ticari itibarına zarar vermesi olduğunu, davacının iş sözleşmesinin müvekkili tarafından ihbar öneli verilerek feshedilmiş olmasına rağmen davacı işçinin bu süre dolmadan önce işyerini terk etmek suretiyle iş sözleşmesini davacının kendisi tarafından haksız olarak feshedildiğini savunarak davanın reddini talep etmiş ayrıca birleşen dosyada davacıya 19.06.2014 tarihli yazı ile ihbar öneli verilerek iş akdinin feshedileceğini bildirdiğini, davalı/davacının ihbar öneli bitmeden önce işyerini 17.07.2014 tarihinde terk ederek iş akdini haksız olarak feshettiğini iddia ederek ihbar tazminatının davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve alınan bilirkişi raporuna göre asıl davanın kısmen kabulü ile birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve alınan bilirkişi raporuna göre asıl davanın kısmen kabulü ile birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı-karşı davacı şirketin tüm davacı- karşı davalı işçi vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dosyada mevcut işverenin düzenlediği işçinin imzaladığı işverenin iş akdini ihbar öneli vererek feshettiğine ilişkin 19/06/2014 tarihli belge, işverenin 23/06/2014 tarihinde işçiye gönderdiği noter ihtarnamesi, bu ihtarnameye noter kanalıyla 26/06/2014 tarihinde işçinin verdiği cevap ve özellikle 23/10/2014 tarihli işveren vekilinin davaya cevap dilekçesi içeriğinden; davacı -karşı davalı işçiye iş akdinin 19/07/2014 tarihinde feshedileceğinin 19/06/2014 tarihli önelli fesih bildirimi ile tebliğ edildiği, işverenin bu fesih bildiriminde haklı neden göstermediği, işçinin kendisine tanınan ihbar süresinde çalışmaya devam ederken işverenin bu defa 23/06/2014 tarihinde noterden ihtarname gönderip işçiyi yazılı olarak uyardığı, bu uyarısında davacı işçinin işleri düzgün yapmadığı, müşterilerle konuşma tarzının uygun olmadığı gibi genel hususlarda somutlaştırılmadan itham edildiği ve bu ihtarda fesih iradesinin olmadığı ihtarı alan ve çalışmaya devam eden işçinin karşı ihtarla işverenin dile getirdiği hususların asılsız olduğunu söylediği, işçiden karşı ihtarnameyi alan işverenin ihbar önelinin bitimine 2 gün kala işçiyi hem noterden gönderilen ihtarname hem de sözlü olarak uyardıkları halde davranışlarını düzeltmediği gerekçesiyle işten çıkarttığı, feshin işveren feshi olduğu, 19/06/2014 tarihinde yapılan önelli fesih ile tanınan önel içerisinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

İhbar öneli tanıyarak geçerli fesih yapmış olan işverenin ihbar öneli içerisinde haklı fesih hakkını doğuran bir olayın ortaya çıkması üzerine derhal fesih hakkını da kullanması mümkündür. Ancak işveren iş akdini feshederken işçinin uyarılara rağmen davranışlarını düzeltmediği şeklinde genel bir nedene dayanmış, bunu somutlaştırmamış, fesihte haklılığını ortaya koyamamıştır.

Açıklanan oluşa göre davacı-karşı davalı işçi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmıştır. Davalı-karşı davacı işverenin ihbar tazminatı talebi ise yerinde değildir. İhbar önelinin bölünmezliği ilkesi nedeniyle davalı-karşı davacı işverenenin, davacı -karşı davalı işçiye ihbar önelini hiç kullandırmadığı kabul edilmelidir.

Sonuç olarak mahkemece yapılacak iş davacı-karşı davalı işçinin ihbar tazminatı talebini kıdemine göre hak ettiği ihbar süresinin tamamı üzerinden kabul etmek, davalı -karşı davacı işverenin talep ettiği ihbar tazminatını ise reddetmektir.

Sonuç olarak mahkemece yapılacak iş davacı-karşı davalı işçinin ihbar tazminatı talebini kıdemine göre hak ettiği ihbar süresinin tamamı üzerinden kabul etmek, davalı -karşı davacı işverenin talep ettiği ihbar tazminatını ise reddetmektir.

3-Kabule göre de;hak edildiği halde ödenmemiş işçilik alacakları bulunan davacı-karşı davalı işçinin, davalı-karşı davacı işveren tarafından yapılan önelli fesih sonrasında önel içerisinde ödenmemiş işçilik alacakları nedeniyle iş akdini feshettiği gerekçesiyle kıdem tazminatına hükmedildiği, işçinin derhal haklı feshinden bahsedildiği halde işveren lehine bu kabule göre mümkün olmayan ihbar tazminatına hükmedilmesi ve ayrıca ödenmeyen işçilik alacaklarından bahsedilmekle birlikte henüz muaccel olmayan son ay ücreti hariç ödenmemiş işçilik alacağı bulunmadığı halde bu şekilde gerekçe oluşturması ve son olarak da ihbar önelinin bölünmezliğine vurgu yapıldıktan sonra ihbar tazminatının bölünerek hüküm altına alınması hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30/06/2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6092, Karar No: 2014/2605, Tarih: 18.02.2014

**4. Hukuk Dairesi         2013/6092 E.  ,  2014/2605 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Akçaabat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/09/2012

NUMARASI : 2011/657-2012/321

Davacı D.. S.. vekili Avukat T.M.. tarafından, davalı M.. B.. aleyhine 27/12/2011 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26/09/2012 günlü kararın Yargıtay’ca duruşmalı olarak incelenmesi davalı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne, tebligat gideri verilmediğinden duruşma isteminin reddine karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazına gelince;

Dava, haksız fiilden dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Dava konusu olayda; hakaret ve tehdit içerikli sözlerin niteliği ve niceliği, olay tarihi ve olayın gelişimi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile yukarıda açıklanan ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarı çok fazladır. Daha alt düzeyde uygun bir manevi tazminata karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.