muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/6026, Karar No: 2012/6502, Tarih: 07.06.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/6026 E.  ,  2012/6502 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mağdur ...'a yönelik olarak beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı, diğer mağdur ...'a yönelik beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçu ile her iki mağdura yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanık ...'ın yapılan yargılaması sonunda; mağdur ...'a yönelik atılı suçlardan beraatine, diğer mağdura yönelik atılı suçlardan mahkûmiyetine dair ... Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 30.11.2011 gün ve 2009/94 Esas, 2011/210 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii ve katılan ... vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında katılan ...'a yönelik beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanık hakkında katılan ...'a yönelik beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan beraat hükümlerinin incelenmesine gelince;

Mağdurun anlatımları, sanığın soruşturma aşamasındaki tevilli ikrarı ve tüm dosya kapsamına göre, sanığın mağduru mont verme bahanesi ile kandırarak evinin çatı katına çıkardığını, daha sonra mağdurdan pantolonunu çıkartmadan organını öpmesini isteyip, mağdurun, şüphelinin bu teklifine karşı çıkması üzerine, şüphelinin mağdurun boğazını sıkarak, mağdura hitaben "öldürürüm, öpeceksin" dediği ve mağdura pantolonu üzerinden cinsel organını öptürdüğü akabinde sanığın cinsel organını dışarı çıkartarak ve yine mağdurun boğazını sıkarak "öldürürüm" demesi üzerine direnci kırılan mağdurun ağzına cinsel organını sokması ve boşalması karşısında, sanığın eylemlerinin cinsel amaçla kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçunu oluşturduğu gözetilmeden bu suçlardan mahkûmiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 07.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/15859, Karar No: 2023/3790, Tarih: 21.06.2023

**2. Ceza Dairesi         2022/15859 E.  ,  2023/3790 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/581 E., 2020/276 K.

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli

SUÇLARIN TARİHİ : 08.04.2019

İNCELEME KONUSU

KARARLAR : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.12.2019 tarihli ve 2019/48789 Esas sayılı iddianamesiyle suça sürüklenen çocuk hakkında şikâyetçinin iş yerine girip parasını çaldığı iddiasıyla hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-h, 143, 116/2-4, 31/3. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

İzmir 2. Çocuk Mahkemesinin, 24.12.2020 tarihli ve 2019/581 Esas, 2020/276 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 142/2-h, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 2 yıl 9 ay 10 gün hapis, konut dokunulmazlığının ihlâli suçundan 5237 sayılı Kanun'un 116/1, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 2.000,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından istinaf edilmesi sonucu İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin 25.11.2021 tarihli ve 2021/3061 Esas, 2021/2959 Karar sayılı ilâmı ile süreden reddine karar verilerek kararın usûlüne uygun şekilde 20.12.2021 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309/1. maddesi uyarınca, 11.10.2022 tarihli ve 2022/5541 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.12.2022 tarihli ve KYB-2022/134341 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.12.2022 tarihli ve KYB-2022/134341 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309/1. maddesi uyarınca, 11.10.2022 tarihli ve 2022/5541 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.12.2022 tarihli ve KYB-2022/134341 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.12.2022 tarihli ve KYB-2022/134341 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Dosya kapsamına göre, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 17.12.2019 tarihli ve 2019/98383 Soruşturma, 2019/48789 Esas, 2019/1915 sayılı iddianame ile açılan kamu davası üzerine İzmir 2. Çocuk Mahkemesince 24.12.2020 tarihinde mahkumiyet kararı verilmiş ise de, suça sürüklenen çocuğun yargılamaya konu eylemi hakkında daha önceden İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 27.11.2019 tarihli ve 2019/98650 Soruşturma, 2019/45923 Esas, 2019/1765 sayılı iddianamesi ile suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davası üzerine yapılan yargılama neticesinde, İzmir 5. Çocuk Mahkemesinin 11.12.2020 tarihli ve 2019/296 Esas, 2020/395 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuğun nitelikli hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli ve mala zarar verme suçlarından cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmakla, 5271 sayılı Kanun'un 223/7. maddesinde yer alan, “Aynı fiil nedeniyle, aynı sanık için önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa davanın reddine karar verilir.” şeklindeki düzenleme gereğince, aynı eylemden dolayı mükerrer açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun’un 309 /4. maddesinin (d) bendinin;

“Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder.”

şeklinde düzenlendiği belirlenmiştir.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun’un 309 /4. maddesinin (d) bendinin;

“Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder.”

şeklinde düzenlendiği belirlenmiştir.

2. Dosya kapsamına göre, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 17.12.2019 tarihli ve 2019/48789 Esas sayılı iddianamesi ile açılan kamu davası üzerine İzmir 2. Çocuk Mahkemesince 24.12.2020 tarihinde mahkûmiyet kararı verilmiş ise de, suça sürüklenen çocuğun yargılamaya konu eylemi hakkında daha önceden İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 27.11.2019 tarihli ve 2019/45923 Esas sayılı iddianamesi ile suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davası üzerine yapılan yargılama neticesinde, İzmir 5. Çocuk Mahkemesinin 11.12.2020 tarihli ve 2019/296 Esas, 2020/395 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuğun hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli ve mala zarar verme suçlarından cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmakla, 5271 sayılı Kanun'un 223/7. maddesinde yer alan, “Aynı fiil nedeniyle, aynı sanık için önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa davanın reddine karar verilir.” şeklindeki düzenleme gereğince, aynı eylemden dolayı mükerrer açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı Kanun’un 309/4. maddesinin (d) bendi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, İzmir 2. Çocuk Mahkemesinin, 24.12.2020 tarihli ve 2019/581 Esas, 2020/276 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4. maddesinin (d) bendi uyarınca bozma nedeni, suça sürüklenen çocuğun cezasının kaldırılmasını gerektirdiğinden 5271 sayılı Kanun'un 223/7. maddesi uyarınca DAVANIN REDDİNE, dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/21575, Karar No: 2013/3169, Tarih: 28.01.2013

**9. Hukuk Dairesi         2012/21575 E.  ,  2013/3169 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı vekili, davacı işçinin iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan ve sendikal nedenle feshedildiğini belirterek 4857 sayılı İş kanunu'nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın ... şirketi yönünden husumetten reddine, diğer davalı şirket yönünden ise kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı ile davalılardan ... Taşıt Muayene İst. Yap. İşlet. A.Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacı işçinin ...'e bağlı Nakliyat-İş Sendikası üyesi olduğunu ve bu nedenle iş akdine son verildiğini, ... ... Taş. Mu. İst. Yap. Ve İş A.Ş. 'ye bağlı alt işveren şirket olan ... taşıt Mu. İst. Yap. Ve İşl. A.Ş.'nin ...'da bulanan işyerinde çalışırken tek taraflı olarak haksız bir şekilde iş akdinin feshedildiğinin işveren temsilcisi tarafından bildirildiğini, iş akdinin feshinin yasalara uygun olmadığını, işten atılanların hepsinin sendika üyesi olduğunu belirterek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine, işe başlatmama tazminatının 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. maddesi uyarınca belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... şirketi vekili, şirketin özelleştirme idaresi tarafından ihaleyi kazanmak sureti ile araç muayene yapım ve işletim hakkını aldığını, 2918 sayılı yasanın 35. Maddesine göre şirketin iş ortaklıkları kurduğunu, bu bağlamda diğer davalıya sözleşme imzalayarak ... ilinde yürütülecek araç muayene faaliyetini devrettiğini, anılan yasının 35. Maddesi uyarınca yetki devrinin ön koşulu olarak devreden ile devralanın araç muayene faaliyetinin icrası sırasında aynı standardı yakalayabilmek için koordinasyon halinde faaliyet göstermeleri gerektiğini, davacı işçi ile şirketin hukuki bağının bulunmadığını belirterek, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini belirtirken,

Davalı ... şirketi vekili ise, davacının, işyerinde araç muayene teknisyeni olarak çalıştığını, sendikaya üyeliği nedeni ile iş akdine son verilmediğini, taşıt muayene özelleştirme kapsamında özelleştirildiğini, üst işletici ...'ün ihaleyi üstlendiğini, davalı şirektin ise anılan işletmeyi alt işletici olarak üstlendiğini, sözleşme ve mevzuat gereği Ulaştırma Bakanlığı ve diğer üst işletici şirkete bağlı olarak çalıştığını, davacının iş akdinin işyerinde işlerin azalması, benzer iş görenlere rağmen daha az verimli çalışması, işini gerektiği gibi yapmaması performansının düşük olması nedeni ile tüm tazminatlarının ödenerek geçerli nedenlere dayalı olarak iş akdinin sona erdirildiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda keşif sonrası alınan bilirkişi raporlarına itibar edilerek, Her ne kadar davalı ... ... Taş. Mu. İst. Yap. ve İş. A.Ş. Asıl işveren ise de özelleştirme kapsamında taşıt muayene işini aldıktan sonra davalı ... Taşıt Muayene İst. Yap. Ve İşl. A.Ş. ile sözleşme imzalayarak ... ve Isparta'daki işleri bu davalıya devrettiği, işçilerin çalıştırılmasında doğrudan ya da dolaylı yetki sahibi olmadığı, taraf sıfatının bulunmadığı, davacının iş sözleşmesinin davalı ... şirketi tarafından görülen lüzum üzerine feshedildiği, davalının işlerinde azalma olmadığı, davacının iş akdinin feshinden kısa süre önce sendika üyesi olduğu, bu hususun davalı tarafça öğrenildiği, iş akdinin feshinden sonra işyerine işçi alınmak üzere gazetelere ilan verildiği ve işçi alındığı, işverenin ...'daki işyerinden 9 işçinin Isparta'daki işyerinden 2 işçinin sendikaya üye olduktan kısa süre sonra da işlerine haklı bir gerekçe gösterilmeksizin son verilmesi ve yerine işçi alınması iş akdinin sendikal nedenle ve haksız olarak feshedildiği kanaatine varıldığı gerekçesi ile davanın ... şirketi yönünden husumetten reddine, diğer davalı şirket yönünden ise kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından, işe ...’ün aldığı ve devrettiği, sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı ve ...’ün işe alma için ilan verdiği, asıl işveren olduğu ve işe iade sonuçlarından sorumlu olması gerektiği gerekçesi ile davalı ... şirket vekili tarafından ise cevap nedenleri ile temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde yapılan tanıma göre, “bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işverene alt işveren denilir”. Bunlara ayrıca, taşeron, aracı, müteahhit, alt yüklenici gibi isimler de verilmektedir.

Alt-asıl işveren arasındaki ilişki, niteliğine göre, eser, taşıma, kira gibi sözleşmelere dayanır. Alt işveren üstlendiği işi sözleşme koşulları doğrultusunda, ama kendi adına ve bağımsız bir biçimde yürütür. Çalıştırdığı işçilerle kendi adına iş sözleşmesi yapar; gerekli talimatları verir; işçilere ücretlerini kendisi öder; ücret bordrolarını düzenler; ... primlerini yatırır.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinden söz edilebilmesi için; alt işveren, işçilerini asıl işverene ait işyerinde, asıl işverenden aldığı iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde çalıştırıyor olmalı ve asıl işverenin işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde ya da asıl işin bir bölümünde çalıştırmalıdır. Bu anlamda verilen iş süreklilik arzetmeli, anahtar teslimi verilmiş olmamalıdır.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinden söz edilebilmesi için; alt işveren, işçilerini asıl işverene ait işyerinde, asıl işverenden aldığı iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde çalıştırıyor olmalı ve asıl işverenin işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde ya da asıl işin bir bölümünde çalıştırmalıdır. Bu anlamda verilen iş süreklilik arzetmeli, anahtar teslimi verilmiş olmamalıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasında, asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu takdirde, her iki işverene birlikte dava açılmasında işçi açısından yarar vardır. Muvazaa olmadığı sürece, alt işveren işçisi ile ilgili davada istemin ve verilecek kararın, feshin geçersizliği ve işe iade yönünden alt işveren, ancak feshin geçersizliğine bağlanan işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden her iki işverenin birlikte sorumluluğu kapsamında olması gerekir.

Diğer taraftan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 35. maddesine göre “Araçların muayeneleri Ulaştırma Bakanlığına ait muayene istasyonlarında veya bu Bakanlık tarafından işletme yetki belgesi ile yetki verilmesi halinde ise, yetki verilen gerçek veya tüzel

kişilere ait muayene istasyonlarında yapılır. Yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler, bu yetkilerini Ulaştırma Bakanlığının onayı ile alt işleticilere aynı standartları sağlamak koşulu ile devredebilirler. Bu devir, yetki verilen gerçek ve tüzel kişilerin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz”.

Dosya içeriğine göre davalı ... şirketi 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 35. Maddesi uyarınca Araçları Muayenelerini yapmak ve istasyon açmak üzere Ulaştırma Bakanlığı’ndan yetki almıştır. Davacı işçiyi de bu kapsamda adı geçen davalı tarafından işe alınmıştır. Ancak davacının çalıştığı işyeri davalı ... şirketi tarafından diğer davalı ... şirketine işçileri ile birlikte devredilmiştir.

Somut uyuşmalıkta, davacının iş sözleşmesi sendikaya üye olduktan sonra “görülen lüzum üzerine” feshedilmiş olup, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 19. Maddeis uyarınca fesih sebebi açık ve kesin olarak belirtilmediğinden feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine ve keza sendikal nedenle fesih kanıtlanadığından, işe başlatmama tazminatının 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. Maddesi uyarınca belirlenmesi isabetlidir. Bu nedenle davalının temyizi yerinde görülmemiştir.

Somut uyuşmalıkta, davacının iş sözleşmesi sendikaya üye olduktan sonra “görülen lüzum üzerine” feshedilmiş olup, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 19. Maddeis uyarınca fesih sebebi açık ve kesin olarak belirtilmediğinden feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine ve keza sendikal nedenle fesih kanıtlanadığından, işe başlatmama tazminatının 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. Maddesi uyarınca belirlenmesi isabetlidir. Bu nedenle davalının temyizi yerinde görülmemiştir.

Ancak davacı vekili temyizi nedeni ile diğer davalının asıl işveren olarak kabul edilmemesi ve davanın husumetten reddedilmesi hatalı bulunmuştur. Zira davalı ... asıl işini diğer davalıya devretmiştir. 2918 sayılı kanunun 35. Maddesi ile tanınan bir yetki olduğundan, davalının asıl işini bu şekilde vermesinde 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/5 maddesine aykırılık bulunmamaktadır. Ancak işe alan ve fesihten sonra aynı istasyona yerine işçi alımı için ilan veren davalı ... şirketidir. 2918 sayılı kanunun 35. Maddesi uyarınca sorumluluğu ortadan kalkmamaktadır. Asıl işveren olduğu ve işe iadenin sonuçlarından diğer davalı ile birlikte sorumlu olduğu açıktır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının ... Taşıt Muayene İstasyonu Yapım ve İşletme A.Ş. işyerine İŞE İADESİNE,

3. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken ve davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları tazminat miktarının 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. Maddesi uyarınca davacının takdiren 1 yıllık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilin tahsilinin GEREKTİĞİNE, Davacı işe başlatılırsa, peşin olarak ödenen bildirim süresine ait ücret ile kıdem tazminatının yapılacak bu ödemeden mahsubuna,

5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6. Davacının yaptığı 527,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.320 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,

Kesin olarak 28.01.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11516, Karar No: 2010/6880, Tarih: 08.06.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/11516 E.  ,  2010/6880 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 15/02/2008 gününde verilen dilekçe ile ölümlü trafik kazasına dayanan manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 18/06/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazına gelince; dava, trafik kazası nedeniyle desteklerin ölümünden dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Dava konusu olayın meydana geldiği yer ve zaman, olayın oluş biçimi, tarafların kusur oranları ile ekonomik ve sosyal durumları, yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacı çocuklar ..., ..., ..., ... ve ... yararına takdir edilen 5.000,00'er TL manevi tazminat fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/son maddesi gereğince, adı geçen her bir davacı yararına 2.000,00'er TL manevi tazminat takdir olunmak suretiyle, kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle hüküm bölümünün manevi tazminat takdirine ilişkin 1 nolu bendinde yer alan “…5.000,00…” biçimindeki sayı dizisi silinerek yerine “…2.000,00…” sayı dizisinin yazılmasına; harç alınmasına ilişkin 2 nolu bendinde yer alan “…1.890,00…” ve “…945,00…” biçimindeki sayı dizileri ayrı ayrı silinerek yerlerine sırası ile “…1.350,00…” ve “…405,00…” sayı dizilerinin yazılmasına; taraflar yararına avukatlık ücreti takdirine ilişkin 3 nolu bendinde yer alan “…3.900,00…” ve “…3.900,00…” biçimindeki sayı dizileri ayrı ayrı silinerek yerlerine sırası ile “…2.900,00…” ve “…2.900,00…” sayı dizilerinin yazılmasına; öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 08/06/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.