muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/8448, Karar No: 2024/8999, Tarih: 25.09.2024

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2018/242 Esas, 2020/12 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne; davacının davalı işyerinde SGK'ya bildirilen çalışmaları hariç ve icrada tekerrür olmamak üzere 01.09.1995-31.12.2011 tarihleri arasında 16 Mart-31 Aralık tarihleri arasında tam süreli olarak çalışması olduğunun tespitine, davacının sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını tamamladığı 20.08.1999 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.12.2021 tarihli ve 2020/2287 Esas, 2021/2392 Karar sayılı kararıyla; istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 30.05.2022 tarih 2022/1537 E. 2022/8147 K. sayılı bozma ilamı ile Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin yetersiz olduğu, hizmet akdinin oluşabilmesi için işyerinin varlığının öncelikli koşul olduğundan, ... ve ... sicil sayılı işyerinin hangi tarihte yasa kapsamına alındığı ve talep konusu dönemde müfettiş raporlarının olup olmadığının araştırılması gerektiği, ... sicil sayılı işyerine ait ihtilaf konusu döneme ait dönem bordrolarının celp edilmesi, işveren tarafından ibraz edilen davacının imzası bulunan belgelerin bulunması karşısında davacı yanın isticvap olunarak davacıya bu belgelere karşı diyeceklerinin sorulması, imza inkarı halinde yöntemince imza incelemesi yapılması, uzun süreyi kapsayan tespit davasında bordro tanıklarının kayıtlı çalışma dönemlerinin Mahkemece tespitine karar verilen sürenin tamamını kapsamadığı, bu denli uzun süre çalışma iddiasının ispatı bakımından tespite karar verilen süreyi doğrulayan yeterli sayıda nitelikli tanık beyanının bulunmadığı anlaşıldığından Mahkemece çalışma iddiasının ispatı bakımından, tespite karar verilen sürede kayıtlı çalışması bulunan yeteri kadar bordro tanığının tespit edilerek dinlenilmesi gerektiği, dinlenen tanıkların hizmet cetvelleri davalı Kurumdan istenmesi, aynı işyerinde çalışan ve davalı işverene karşı aynı şekilde dava açan davacıların hizmetlerinin neden uzun süre eksik ve/veya hiç bildirildiği üzerinde durulması, çalışma süresinin her türlü şüpheden uzak somut şekilde belirlenerek hüküm kurulması gerektiği hususlarına işaret edilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının davalı işyerinde 01.09.1995-31.12.2011 tarihleri arasında her yıl 16 Mart- 31 Aralık tarihleri arasında sigortalı sayılacak şekilde çalıştığının tespitine, davacının sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 20.08.1999 tarihi olduğunun ve bu tarih öncesi hizmetlerinin sigorta hizmet süresinden sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum kayıtları nazarında davacının çalışmalarının kesintiye uğradığının açık olduğunu, hak düşürücü sürenin Mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiğini, Mahkemece tanık beyanları esas alınarak hüküm kurulmasının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın konusuz kaldığını, bilirkişi raporunda tespit edilen tarihler bakımından davacının primlerinin ödendiğini, Yargıtay'ın bozma kararına uyulmuş ise de, inceleme yapılıp bilirkişi raporunun alınmadığını, hak düşürücü ve zaman aşımı sürelerinin dolduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Dosyanın incelenmesinde davacının 25.07.1999 tarihli işe giriş bildirgesine istinaden davalıya ait 44225 sicil sayılı işlem gören iş yerinden 31.10.2000 tarihine kadar tam gün üzerinden olmayan bildirimlerinin olduğu, anılan döneme ilişkin olarak davacının imzasını inkar etmediği, hata hile ikrah iddiası bulunmayan ibranamenin mevcut olduğu, yine davacının davalı şirkete ait 1088621 sicil sayılı dosyada işlem gören iş yerinden 01.10.2004-31.01.2010 tarihleri arasında bildirimlerinin olduğu, davacı ile davalı şirket arasında 01.10.2004 tarihli belirsiz iş sözleşmesinin olduğu, bildirimi yapılan ikinci döneme ilişkin de ibranamenin dosyada mevcut olduğu görülmekle, davacı asilin belgelerdeki imzanın kendisine ait olduğunu beyan ettiğinin, hata hile ikrah iddiasının bulunmadığının anlaşılması karşısında, yazılı belgelerin aksinin eş değer delillerle ispatlanabileceği gözetilmeksizin tanık beyanlarına itibarla yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ... ve Üyeler ..., ... ve ...'nın oyları ve oy çokluğuyla,

25.09.2024 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

1.Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık “hizmet tespitinde işe giriş bildirgesi, iş sözleşmesi ve ibranamenin imzalı olması ve bu belgeler dışında önce veya aradaki dönemlerde çalışma iddiası halinde, bu belgelerde belirtilen süreler dışında çalıştığını iddia eden sigortalının bu belgelerin imzalı olması nedeni ile çalışma olgusunu eş değer yazılı belge ile kanıtlaması gerekip gerekmediği” noktasında toplanmaktadır.

2.Dairemizin 2021/5009 E., 2022/8251 Karar sayılı karşı oy gerekçesinde ayrıntılı açıklandığı şekilde kamu düzeni, re'sen araştırma ilkesi ve delil serbestisi kapsamında kalan hizmet tespitinde kesin delillerin bağlayıcılığı yoktur.

3. İşçi(sigortalı) işveren ilişkisinde sosyal güvenlik hakkı kapsamında sigortalının ispat hukuku ilkelerine aykırı olarak yazılı delil sınırlandırılmasına tabi tutulması vazgeçilmez ve kişiye sıkıya bağlı hak olan sosyal güvenlik hakkını ortadan kaldıracak niteliktedir.

4. Çalışma olgusu hukuki fiil olup, her türlü delille kanıtlanabilir. İbraname, iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi kayıtları senet niteliğinde olmayıp, sadece çalışılan günler için yazılı delil niteliğindedir. Çalışılmayan günler için delil niteliğinde olamaz. Hizmet tespitinde senetle ispat kuralının uygulanması görüşü isabetli değildir.

3. Açıklanan nedenlerle ibraname ve işe giriş bildirgesinin öncesi hizmet tespitinin ve hukuki fiil olan çalışma olgusunun yazılı delile bağlanması görüşüne ve bu nedenle çoğunluğun bu yöndeki bozma gerekçesine katılınmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2015/11564, Karar No: 2018/1656, Tarih: 12.03.2018

**15. Ceza Dairesi         2015/11564 E.  ,  2018/1656 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ...’nun... Devlet Hastanesi’nde hekim olarak görev yaptığı, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları verilen başhekim...’nın üzerindeki banka haczini ve blokesini sonuçsuz bırakmak ve çalışmadığı 3 günlük döner sermaye gelirleri ek ödeneğini alabilmek maksadıyla sahte belgeler tanzim ederek, maaş ve döner sermaye gelirleri ek ödeneğini sanık ...’nun banka hesabına yatırılmasını sağladığı, sanık ...’nun da ...’nın bu şekilde haksız kazanç elde etme eylimine iştirak ederek nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediği iddia edilen olayda; sanık ...’nun savunmaların da başhekim olarak ...’nın maaşında borcunun bulunması nedeniyle döner sermaye gelirlerinden hak ettiği paranın hesabına yatırıldığını söylediğini, kendisinin de hesabına yatan maaşı haricindeki tüm parayı çekerek ...’ya verdiğini belirtmesi, sanığın bu savunmalarının aksine sahte belge düzenlenmesine ve hileli hareketler sergileyerek banka hesabına para yatırılmasına yönelik herhangi bir eyleminin ve iştirakinin bulunmadığının dosya kapsamından anlaşılması karşısında; sanığın beraatine dair hükümde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suçun hile unsurunun bulunmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin, beraat hükmünün kanuna aykırı olduğuna ve eylemin suç teşkil ettiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle; hükmün ONANMASINA, 12/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15433, Karar No: 2014/18542, Tarih: 25.09.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/15433 E.  ,  2014/18542 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Düzce İş Mahkemesi

Tarihi : 03.04.2014

No : 2013/689-2014/321

Davacı, H. İlöğretim Okuluna izafeten D.. M.. ile alt işveren davalı Şirkete karşı açtığı davayla, ilköğretim okulu işyerinde 2003/9.ay-2009/12.ay tarihleri arası dönemde kaloriferci olarak sürekli çalıştığının tespitini istemiştir.

Mahkeme, uyulan bozma ilamı uyarınca isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Sosyal Güvenlik Kurumu, davalı T. Temz.Otm.Sn.Ve Tc.Ltd.Şti ile davalı D.. M.. adına Düzce Valiliği tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Husumet itirazı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 116.maddesinde(Mülga 1086 sayılı HUMK’nun 187. maddesinde yer alan ilk itirazlardan olmadığı, davanın her safhasında, taraflarca ileri sürülebileceği gibi, kamu düzeniyle ilgili olduğundan mahkemece de re’sen göz önünde bulundurularak çözüme ulaştırılması gerekir.

Dairemizin 19.09.2013 günlü bozma kararıyla, davalılardan gerek İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ve gerekse Hamidiye İlköğretim Okulunun ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunmaması ve Milli Eğitim Bakanlığı adına bir vekilin de davada temsil etmemesi nedeniyle; dava dilekçesinin, tüzel kişiliği haiz Milli Eğitim Bakanlığına tebliği için davacıya süre verilip iştirakinin sağlanması, göstereceği deliller de toplandıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gereğine yönelik olarak bozulduğu halde, bozma kararının gereği yerine getirilmeksizin, önceki gibi, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Şu halde, yapılması gereken iş; gerek 16.02.2010 günlü dava dilekçesinin ve gerekse 04.02.2014 günlü dahili dava dilekçesinin davalı Milli Eğitim Bakanlığına usulünce tebliği ile iştiraki sağlanarak, bu davalının göstereceği deliller de toplandıktan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, hükmü temyiz eden davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Temsil Temizlik Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti. ve dahili davalı ya iadesine 25.09.2013 gününde oybirliğiye karar verildi. 25.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6420, Karar No: 2019/9161, Tarih: 30.09.2019

**15. Ceza Dairesi         2017/6420 E.  ,  2019/9161 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : TCK 158/1-f, 62, 52, 53. uyarınca mahkumiyet

TCK 204/1, 62, 53. uyarınca mahkumiyet

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından sanığın mahkumiyetine ilişkin hükümler sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanık ...’ün Avcılar .... Mahallesi Muhtarlığına giderek nüfus cüzdanı kayıp nedeniyle, abisi olan mağdur ...’e ait kimlik bilgilerini kullanmak suretiyle kendi fotoğraflarını verip nüfus cüzdanı talep belgesi tanzim ettirdiği, daha sonra abisi olan mağdur ... adına Avcılar Nüfus Müdürlüğünden üzerinde kendi fotoğrafı bulunan ancak mağdur ...’e ait kimlik bilgilerini içerir nüfus cüzdanı aldığı, bu nüfus cüzdanını kullanarak Denizbank .... Şubesinde bireysel kredi sözleşmesi imzalayıp 10.000 TL krediği çektiği tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, mahkemenin kabulünde isabetsizlik bulunmamıştır.

Sanığın, sahte nüfus cüzdanı talep belgesi tanzim ettirip sahte nüfus cüzdanı düzenlettirmesinden sonra sahte bireysel kredi sözleşmesi imzalaması şeklinde gerçekleşen eylemleri nedeniyle TCK'nın 43/1 maddesinde yazılan teselsül hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi ve ayrıca; 5237 sayılı TCK'nın 158/1-f-son maddesine göre adli para cezası tayin edilirken, suçtan elde edilen haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç, gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı Kanunun 52. maddesi uyarınca 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik ceza tayini, aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanığın temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, 30.09.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8413, Karar No: 2014/18759, Tarih: 14.10.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/8413 E.  ,  2014/18759 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bolu İş Mahkemesi

Tarihi : 07/04/2014

Numarası : 2013/82-2014/147

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hükmün süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi, incelemenin Yargıtayca duruşmalı olarak yapılması davalı C.. A.. vekili tarafından istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 16.09.2014 günü belirlenen saatte temyiz eden davalı C.. A.. vekili Av.F.. E.. Y.. geldi, davacı ve diğer davalı taraftan gelen olmadı. Gelenin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafın sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı K.. M.. vekilinin tüm, davacı ile davalı C.. A.. vekilinin ise aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Yasanın 2 nci maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla İş Kanununun 2 nci maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka İş Kanununun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı Yasa ile İş Kanununun 2 nci maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olan ortaklıklara dair ayrık durumlar düzenlenmiştir. Ancak, maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Yasal olarak verilmesi mümkün olmayan bir işin alt işverene bırakılması veya muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde, işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında açık biçimde ifade edilmiştir. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunamaz. Muvazaaya dayanan bir ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi olmakla kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, İş Kanununun 5 inci maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, Anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin kararları da bu doğrultudadır.

İş Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 15.5.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5763 sayılı Yasanın 1 inci maddesiyle değiştirilmiş ve alt işverenin işyerini bildirim yükümü getirilmiştir. Alt işveren bu bildirimi asıl işverenle aralarında düzenlenmiş olan yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte yapmak durumundadır. Alt işverenlik sözleşmesi ilgili bölge müdürlüğü ile gerektiğinde iş müfettişleri tarafından incelenecek ve kurumca re’sen muvazaa araştırması yapılabilecektir.

Muvazaanın tespiti halinde bu yönde hazırlanan müfettiş raporu ilgililere bildirilir ve ilgililer altı iş günü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilirler. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. İş Müfettişliği tarafından hazırlanan muvazaalı alt işverenlik ilişkisinin tespit edildiği rapora ilgililerin süresi içinde itiraz etmemesi ya da mahkemece muvazaalı işlemin varlığına dair hüküm kurulması halinde, alt işverenliğe dair tescil işlemi iptal edilir. Bu halde alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.

Asıl işveren alt işveren ilişkisi ve muvazaa konuları, 5763 sayılı Yasayla iş kanununda yapılan değişiklikler ve buna bağlı olarak çıkarılan Alt İşveren Yönetmeliğinin ardından farklı bir anlam kazanmıştır. Yönetmelikte “yazılı alt işverenlik sözleşmesi”nden söz edilmiş ve çeşitli tanımlara yer verilmiştir.

Alt İşveren Yönetmeliğinde;

1)İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2)Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3)Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4)Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri,

ihtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır.

Somut olayda davacı, elektronik teknisyeni olarak davalı C.. A.. işçisi olarak diğer davalı idare bünyesinde çalışmıştır.

Davalılar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi incelendiğinde "otoyol, kavşaklar, otoyol bakım işletme şefliği tesisleri ve ücret toplama istasyonlarındaki aydınlatma, elektrik kameralı izleme ve bilgisayarlı yol bilgilendirme sistemlerinin bakım onarımı" işi olduğu görülmüştür.

K.. M..nün, 6001 sayılı K.. M..nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanununun 4/ç bendi uyarınca " otoyollar ve bunların üzerinde bulunan bakım ve işletme tesisleri ile hizmet tesislerinin, diğer mal ve hizmet üretim birimleri ile varlıklarının yapımını ve/veya bakım ve onarımını ve/veya işletmesini yapmak veya yaptırmak ve denetlemek", 4/d bendi uyarınca " Karayollarının kullanılmasına, teknik emniyet ve korunmasına yönelik kurallar ile tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını uluslararası uygulamaları da dikkate alarak tespit etmek, yayımlamak ve kontrol etmek", 4/e bendi uyarınca, " görev alanına giren karayollarında, uygun göreceği yol işaretlerini belirlemek, uygun yerlere koymak ve bu kapsama giren işleri yapmak veya yaptırmak" gibi görevleri bulunmaktadır.

Dolayısıyla söz konusu hükümler incelendiğinde davalı idarenin, belli bir teknoloji ve uzmanlık gerektiren aydınlatma, elektrik kameralı izleme ve bilgisayarlı yol bilgilendirme sistemlerinin bakım onarım işini yükleniciye ihale ile verdiği anlaşılmıştır.

Kaldı ki ihale edilen işin, ihaleyi alan şirket tarafından belirli süre içerisinde yerine getirilmesi zorunlu ise de söz konusu iş niteliği gereği sürekli bir iştir. Sadece belli bir zaman dilimi ile sınırlı olamaz. Bu hali ile de anahtar teslimi bir iş olarak kabulünün de mümkün bulunmadığı açıktır. Bu nedenle mahkemece davalılar arasındaki ilişkinin anahtar teslimi iş olduğu ve dolayısıyla davalı idarenin ihale makamı olarak sorumluluğunun bulunduğunun kabulü ile sonuca gidilmesi hatalıdır.