muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/32029, Karar No: 2013/21463, Tarih: 09.09.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/32029 E.  ,  2013/21463 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, prim ve ücret alacağı, mükerrer talep edilen genel tatil ücreti, fazla çalışma ücreti, yıllık izin ücreti , genel tatil ücreti ile hafta sonu çalışma ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş akdine haksız olarak son verildiğini, kış dönemlerinde 08.00-19.00 saatleri arası,yaz dönemlerinde ise saat 20.30/21.00'e kadar çalıştığını, hafta tatillerinin bir bölümünde çalıştığını, yıllık izinlerini kullanmadığını iddia ederek kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatı ile fazla mesai, ücret, prim, yıllık izin, genel tatil ve hafta tatili alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davacı işçinin iş akdine son verilmesinden sonra tüm işçilik alacaklarının ödendiğini, prim alacağı olmadığını, dini ve milli bayramlarda çalışmadığını, mesai saatlerinin 08.30-16.30 saatleri olduğunu, çok nadiren fazla çalışma yapıldığını, bunların da davacıya ödendiğini, davacının işten çıkarken verdiği ibraname ile davalıyı ibra ettiğini, kötü niyet tazminatının koşullarının oluşmadığını, alacakların zaman aşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, iş akdinin işverence haklı neden olmaksızın feshedildiği, davacının 2009 Kasım-Aralık ayı ücretinin ödenmediği, davacının ayda 1 pazar, milli bayramların tamamında çalıştığı, dini bayramlarda 1 gün çalışdığı, kullanmadığı 14 günlük izninin bulunduğu, 08:00-19:00 saatleri arasında çalışarak yemek ve ara dinlenmesi düşüldükten sonra günlük 2,5 saat fazla mesai yaptığı, davalı tarafça sunulan 09/12/2009 tarihli ibranamede davacının inkar etmediği imzası olması sebebiyle bu belge makbuz niteliğinde kabul edilerek hesaplanan toplam alacak miktarlarından ibranamede ödendiği belirtilen alacakların mahsubu gerektiği, ibranameye göre kıdem tazminatı,ihbar tazminatı ve ücret alacaklarının tamamının ödenmiş olduğu, işyerinde prim ödemesi uygulamasının davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesi ile fazla mesai, genel tatil, yıllık izin ve hafta tatili taleplerinin kabulüne diğer taleplerin ve mükerrer talep edilen genel tatil alacağının reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı Taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

D) Temyiz:

Kararı Taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Türk Hukukunda ibra sözleşmesi 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olup, kabul edilen Yasanın 132 inci maddesinde “Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir” şeklinde kurala yer verilmiştir.

İş ilişkisinde borcun ibra yoluyla sona ermesi ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 420 inci maddesinde öngörülmüştür. Sözü edilen hükme göre, işçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır. Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini ihtiva etmeyen ibra sözleşmeleri veya ibra beyanını muhtevi diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir. Bu hâlde dahi, ödemelerin banka aracılığıyla yapılmış olması gerekir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 420 inci maddesinde, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir ay içinde yapılan ibra sözleşmelerine geçerlilik tanınmayacağı bildirilmiştir. Aynı maddede, alacağın bir kısmının ödenmesi şartına bağlı ibra sözleşmelerinin (ivazlı ibra), ancak ödemenin banka kanalıyla yapılmış olması halinde geçerli olacağı öngörülmüştür. 4857 sayılı İş Kanununun 19 uncu maddesinde, feshe itiraz bakımından bir aylık hak düşürücü süre öngörülmüş olmakla, feshi izleyen bir ay içinde işçinin işe iade davası açma hakkı bulunmaktadır. Bu noktada feshi izleyen bir aylık süre, işçinin eski işine dönüp dönmeyeceğinin tespiti bakımından önemlidir. O halde feshi izleyen bir aylık sürede işverenin olası baskılarını azaltmak, iş güvencesinin sağlanması için de gereklidir. Geçerli ve haklı neden iddialarına dayanan fesihlerde dahi ibraname düzenlenmesi için feshi izleyen bir aylık sürenin beklenmesi gerekir. Bir aylık bekleme süresi kısmi ibra açısından işçinin bir kısım işçilik alacaklarının ödenmesinin bir ay süreyle gecikmesi anlamına gelse de temelde işçi yararına bir durumdur. Hemen belirtelim ki bir aylık bekleme süresi ibra sözleşmelerinin düzenlenme zamanı ile ilgili olup ifayı ilgilendiren bir durum değildir. Başka bir anlatımla işçinin fesih ile muaccel hale gelen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve izin ücreti gibi haklarının ödeme tarihi bir ay süreyle ertelenmiş değildir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun değinilen maddesinde, işverence yapılacak olan ödemelerin banka yoluyla yapılması zorunluluğunun getirilmesi, ibranamenin geçerliliği noktasında sonuca etkilidir. Ancak banka dışı yollarla yapılan ödemelerde de borç ibra yerine tamamen veya kısmen ifa yoluyla sona ermiş olur.

Sözü edilen yasal düzenleme, sadece işçinin alacaklı olduğu durumlar için işçi yararına kısıtlamalar öngörmektedir. İşverenin cezai şart ve eğitim gideri talep ettiği yine işçinin vermiş olduğu zararın tazminine dair uygulamalarda ve hatta sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde işçinin işverene borçlu olduğu durumlarda, taraflar, herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın işçinin borçlarını ibra yoluyla sona erdirebilirler.

Değinilen maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri, destekten yoksun kalanlar ile işçinin diğer yakınlarının isteyebilecekleri tazminat ve alacaklar dâhil, hizmet sözleşmesinden doğan bütün haklar yönünden uygulanır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra düzenlenen ibra sözleşmeleri için yasal koşulların varlığı aranmalıdır. Ancak 6098 sayılı Borçlar Kanununun yürürlükte olmadığı dönemde imzalanan ibranamenin geçerliliği sorunu, Dairemizin konuyla ilgili ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. İbranamenin feshi izleyen bir aylık süre içinde düzenlenmesi ve ödemelerin banka kanalıyla yapılmamış oluşu 01.07.2012 tarihinden önce düzenlenen ibra sözleşmeleri için geçersizlik sonucu doğurmaz.

İşçi ve işveren arasında işverenin borçlarının sona erdirilmesine yönelik olarak Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlülüğü öncesinde yapılan ibra sözleşmeleri yönünden geçersizlik sorunu aşağıdaki ilkeler dahilinde değerlendirilmelidir:

a)-Dairemizin kökleşmiş içtihatları çerçevesinde, iş ilişkisi devam ederken düzenlenen ibra sözleşmeleri geçersizdir. İşçi bu dönemde tamamen işverene bağımlı durumdadır ve iş güvencesi hükümlerine rağmen iş ilişkisinin devamını sağlamak veya bir kısım işçilik alacaklarına bir an önce kavuşabilmek için iradesi dışında ibra sözleşmesi imzalamaya yönelmesi mümkün olup, Dairemizin kararlılık kazanmış uygulaması bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 15.10.2010 gün, 2008/41165 E, 2010/29240 K.).

b)-İbranamenin tarih içermemesi ve içeriğinden de fesih tarihinden sonra düzenlendiğinin açıkça anlaşılamaması durumunda ibranameye değer verilemez (Yargıtay 9.HD. 5.11.2010 gün, 2008/37441 E, 2010/31943 K).

c)-İbranamenin geçerli olup olmadığı 01.07.2012 tarihine kadar yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanununun irade fesadını düzenleyen 23-31. maddeleri yönünden de değerlendirilmelidir. İbra sözleşmesi yapılırken taraflardan birinin esaslı hataya düşmesi, diğer tarafın veya üçüncü şahsın hile ya da korkutmasıyla karşılaşması halinde, ibra iradesinden söz edilemez.

Öte yandan 818 sayılı Borçlar Kanununun 21 inci maddesinde sözü edilen aşırı yararlanma (gabin) ölçütünün de ibra sözleşmelerinin geçerliliği noktasında değerlendirilmesi gerekir.

Öte yandan 818 sayılı Borçlar Kanununun 21 inci maddesinde sözü edilen aşırı yararlanma (gabin) ölçütünün de ibra sözleşmelerinin geçerliliği noktasında değerlendirilmesi gerekir.

İbranamedeki irade fesadı hallerinin, 818 sayılı Borçlar Kanununun 31 inci maddesinde öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre içinde ileri sürülmesi gerekir (Yargıtay 9.HD. 26.10.2010 gün, 2009/27121 E, 2010/30468 K). Ancak, işe girerken alınan matbu nitelikteki ibranameler bakımından iş ilişkisinin devam ettiği süre içinde bir yıllık süre işlemez.

d)-İbra sözleşmesi, varlığı tartışmasız olan bir borcun sona erdirilmesine dair bir yol olmakla, varlığı şüpheli ya da tartışmalı olan borçların ibra yoluyla sona ermesi mümkün değildir. Bu nedenle, işçinin hak kazanmadığı ileri sürülen bir borcun ibraya konu olması düşünülemez. Savunma ve işverenin diğer kayıtları ile çelişen ibra sözleşmelerinin geçersiz olduğu kabul edilmelidir (Yargıtay 9.HD. 4.11.2010 gün 2008/37372 E, 2010/31566 K).

e)-Miktar içeren ibra sözleşmelerinde ise, alacağın tamamen ödenmiş olması durumunda borç ifa yoluyla sona ermiş olur. Buna karşın kısmi ödeme hallerinde, Dairemizin kökleşmiş içtihatlarında ibraya değer verilmemekte ve yapılan ödemenin makbuz hükmünde olduğu kabul edilmektedir (Yargıtay 9.HD 21.10.2010 gün 2008/40992 E, 2010/39123 K.). Miktar içeren ibranamenin çalışırken alınmış olması makbuz etkisini ortadan kaldırmaz (Yargıtay 9.HD. 24.6.2010 gün 2008/33748 E, 2010/20389 K.).

f)-Miktar içermeyen ibra sözleşmelerinde ise, geçerlilik sorunu titizlikle ele alınmalıdır. İrade fesadı denetimi yapılmalı ve somut olayın özelliklerine göre ibranamenin geçerliliği konusunda çözümler aranmalıdır (Yargıtay 9.HD. 27.06.2008 gün 2007/23861 E, 2008/17735 K.). Fesihten sonra düzenlenen ve alacak kalemlerinin tek tek sayıldığı ibranamede, irade fesadı haller ileri sürülüp kanıtlanmadığı sürece ibra iradesi geçerli sayılmalıdır (Yargıtay HGK. 21.10.2009 gün, 2009/396 E, 2009/441 K).

g)-Yine, işçinin ibranamede yasal haklarını saklı tuttuğuna dair ihtirazi kayda yer vermesi ibra iradesinin bulunmadığını gösterir (Yargıtay 9.HD. 4.11.2010 gün 2008/40032 E, 2010/31666 K).

h)-İbranamede yer almayan işçilik alacakları bakımından, borcun sona erdiği söylenemez. İbranamede yer alan işçilik alacaklarının bir kısmı yönünden savunma ile çelişkinin varlığı ibranameyi bütünüyle geçersiz kılmaz. Savunma ile çelişmeyen kısımlar yönünden ibra iradesine değer verilmelidir (Yargıtay 9.HD. 24.6.2010 gün, 2008/33597 E, 2010/20380 K). Başka bir anlatımla, bu gibi durumlarda ibranamenin bölünebilir etkisinden söz edilebilir. Bir ibraname bazı alacaklar bakımından makbuz hükmünde sayılırken, bazı işçilik hak ve alacakları bakımından ise çelişki sebebiyle geçersizlikten söz edilebilir. Aynı ibranamede çelişki bulunmayan ve miktar içermeyen kalemler bakımından ise borç ibra yoluyla sona ermiş sayılabilir.

İbraname savunması, hakkı ortadan kaldırabilecek itiraz niteliğinde olmakla yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir (Yargıtay HGK. 27.1.2010 gün 2009/9-586 E, 2010/31 K. ; Yargıtay 9.HD. 13.7.2010 gün, 2008/33764 E, 2010/23201 K.).

Somut olayda,mahkemece ibraname kabul edilmişse de aynı davalılara karşı yine Uşak İş Mahkemesinde açılan ve karara bağlanan dosyalarda (Uşak İş Mahkemesi 2009/918Esas,2009/916Esas) ibraname geçersiz kabul edilmiştir.

Davacı taraf, ibranamede belirtilen paraları almadığını iddia etmiş,işveren ise davacının hak ve alacaklarının ibranamede belirtildiği şekilde ödendiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılacak iş, davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak ibranamede belirtilen miktarların kayıtlara girip girmediğini ve ibranamede gösterilen kesintilerin vergi dairesine yatırılıp yatırılmadığını araştırmak ve defter kayıtlarında oluşacak neticeye göre yukarıdaki ilkeler doğrultusunda sonuca varmaktır. Eksik inceleme ile ibranamenin makbuz niteliğinde kabul edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 09.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6646, Karar No: 2016/7545, Tarih: 02.11.2016

**14. Ceza Dairesi         2016/6646 E.  ,  2016/7545 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, suça sürüklenen çocuklar müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 02.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4937, Karar No: 2013/11515, Tarih: 25.04.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/4937 E.  ,  2013/11515 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadıköy 1. Aile Mahkemesi

TARİHİ :10.03.2011
Yargıtay — Esas No: 2012/11229, Karar No: 2012/28142, Tarih: 26.11.2012

**2. Hukuk Dairesi         2012/11229 E.  ,  2012/28142 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle davalının davacıya fiziksel şiddet uygulamasından sonra, tarafların bir yıla yakın bir süreyle birlikte yaşamaya devam etmek suretiyle davalının davacının bu kusurunu affettiği, en azından hoşgörüyle karşıladığının anlaşılmasına göre yerinde bulunmayan temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine peşin alınan harcın mahsubuna ve 103.50 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 26.11.2012(Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2021/3791, Karar No: 2022/2732, Tarih: 12.04.2022

**7. Hukuk Dairesi         2021/3791 E.  ,  2022/2732 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : Erdemli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 13/07/2015 tarihinde verilen dilekçeyle elatmanın önlenmesi ve kal talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 20/06/2019 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davacı tarafından talep edilmiştir. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf talebinin esastan reddine dair verilen kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

\_ K A R A R \_

Yapılan yargılamaya ve dosya içeriğine göre mahkeme kararı ve dayanılan gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, dosyanın İLK DERECE MAHKEMESİNE, kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 12/04/2022 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

Davacı asil tarafından açılıp takip edilen elatmanın önlenmesi ve kal talepli davada, istinaf kararının temyizi üzerine, Dairemizin sayın çoğunluğunun onamaya dair kararına karşı muhalefet görüşüm aşağıdaki şekilde açıklanmıştır.

1.Mevcut davada ilk derece mahkemesinin yaptığı yargılama sırasında, davacı asilin mazeretsiz olarak 3 ayrı tarihte duruşmalara gelmemesi üzerine, 20/06/2019 tarihinde HMK'nın 150/6 maddesi gereğince davanın "açılmamış sayılmasına" karar verilmiştir.

2.Davacı asilin ciddi bir ameliyat geçirdiğini belgeleyen dilekçesi ile 16/07/2019 tarihinde başvurusu sonucunda, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi istinaf başvurusunun ve dayandığı belgenin yetersiz oluşu sebebiyle esastan reddine karar vermiştir.

3.Davacı asilin 07/02/2020 tarihinde temyiz talebinde bulunması üzerine dosya Dairemiz esasına kayıt edilmiştir.

4.Bu süreçler itibariyle bozma konusu oluşturabilecek birden fazla konu bulunmaktadır.

5.Öncelikle davacının avukatının bulunmadığı, bazen dışarıda dilekçelerini yazdırdığı, bazen de ve çoğunlukla el yazılı olarak dilekçelerini sunduğu, özellikle kurulan cümleler itibariyle yeterli kelime bilgisi ve hukuk terimleri bilgilerinin bulunmadığı açıktır.

Bu tespite göre mahkeme süreçlerinde hakimin aydınlatma ödevi kapsamında yeterli özeni göstermediği hususuna işaretle yetinilmiştir.

6.Bu tespit dışında davanın 3. kez takip edilmediği ve açılmamış sayılmasına karar verildiği 20/06/2019 tarihinden sonra davacının yine düzenli olmayan bir anlatımla 16/07/2019 tarihinde mazaret bildirimini sunduğu halde, bu dilekçesi istinaf talebi olarak yorumlanmıştır. Oysa dilekçede, dosyanın tekrar işleme konulması talep edildiği halde bu konuda bir karar alınmadığı ve bunun bir eksiklik olduğu da açıktır.

6.Bu tespit dışında davanın 3. kez takip edilmediği ve açılmamış sayılmasına karar verildiği 20/06/2019 tarihinden sonra davacının yine düzenli olmayan bir anlatımla 16/07/2019 tarihinde mazaret bildirimini sunduğu halde, bu dilekçesi istinaf talebi olarak yorumlanmıştır. Oysa dilekçede, dosyanın tekrar işleme konulması talep edildiği halde bu konuda bir karar alınmadığı ve bunun bir eksiklik olduğu da açıktır.

7. 16/07/2019 tarihli dilekçe sonrası bundan sonuç alamayan davacı bu sefer 24/07/2019 tarihli dilekçesi ile istinaf talebinde bulunmuş ve yukarıdaki süreç işlemiştir.

8.Davacının sunduğu belge Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde verilen 27/06/2019 tarihli, davacının yaşadığı süreçleri anlatan bir açıklamadır.

Bu belgede Hastanede 09/06/2019- 12/06/2019 tarihleri arasında ameliyat için yapılan yatış ve taburcu işlemlerinden bahsedilmekte, özellikle kaç gün iş ve gücünden kalacağı hususunda bir açıklamada bulunulmadığı görülmektedir.

9.Belgedeki açıklamalara göre davacının 25/05/2019 tarihinde evde düşerek yaralandığı, vücudunda ciddi boyutta KIRIKLI/ÇIKIK bulunduğu ve 10/06/2019 tarihinde ameliyatının yapıldığı, taburcu edildikten 2 hafta sonra Ortapedi Kliniğine kontrole gelineceği, dikişlerin değerlendirileceği, sürekli pansuman yapılacağı, boyun askısı kullanacağı ayrıntılı şekilde belirtilmiştir.

10.Bu açıklamalara göre taburcu edildiğinde halen dikişleri bulunan ve kontrole gitmesi gereken davacının sanki iyileşip gündelik hayata başlamış gibi değerlendirilmesi yanlıştır.

Oysa istinaf mahkemesi, davacıdan ek bilgi istese, gerektiğinde Tıp Fakültesi ile yazışsa, davacının tıbbi mazeret döneminde olduğunu, taburcu tarihi ile dikişlerin alınması gereken 26/06/2019 tarihi arasında Eskişehir de olması gerekeceğini hayatın olağan akışı içerisinde fehmetmesi mümkün olacaktı.

O tarihte ağrıları devam eden, ameliyat sebebiyle dikişleri bulunan ve kontrole bu sebeple gitmesi mecbur olan şahsın esasen, bu mevcut hali ile bile mazereti sayılması açık olduğu halde, istinaf mahkemesinin bunu atlayarak çok düz bir anlatımla istinaf talebini reddetmesi hakkaniyete aykırı olmuştur.

11.İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinin 6. maddesi T.C. Anayasasının 36. maddesi ve Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruya dair çok sayıda kararı dikkate alındığında, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesinin yukarıda belirtilen uygulamaları açıkça Adil Yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir.

Davacının geçerli meşru mazereti dikkate alınmayarak, Hakkaniyete Uygun Yargılanma hakkı elinden alındığı ve aynı zamanda Yargılamaya Etkili Katılım ve Duruşmada hazır bulunma hakkı da elinden alınmıştır.

Neticeten istinaf kararının kaldırılması ve ilk derece mahkemesinin kararının bozulması gerekmektedir.

12.Bu konu dışında önem arzeden diğer bir konuda, davacının Erdemli Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/374 Esas, 2021/178 Karar sayılı ve 19/02/2021 tarihli kararı ile vesayet altına alınmasıdır.

Neticeten istinaf kararının kaldırılması ve ilk derece mahkemesinin kararının bozulması gerekmektedir.

12.Bu konu dışında önem arzeden diğer bir konuda, davacının Erdemli Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/374 Esas, 2021/178 Karar sayılı ve 19/02/2021 tarihli kararı ile vesayet altına alınmasıdır.

Buna göre davacının tam sebebi açıklanmasa da AKIL HASTALIĞI sebebiyle kısıtlanması uygun bulunmuş ve kendisine oğlu ... vasi atanmıştır.

Her ne kadar karar tarihi ilk derece mahkeme kararından sonra ise de, talebin 02/07/2019 tarihinde yapılmış olması karşısında bu durumun esasen istinaf talebinden önce yapılması sebebiyle, istinafın bu durumu göremediği ve incelemesini bu dava derdest iken yaptığı, bu durumun taraf teşkili yönünden de eksiklik oluşturacağı açıktır.

13.Davacının yargılamalar devam ederken kısıtlanması görevli mahkemeden istenmiş olmakla, süreç içerisinde HMK 114/1-d maddesi gereğince her aşamada mahkemenin ve temyiz incelemesi yapacak merciin davacının dava ehliyetine sahip olup olmadığını kendiliğinden inceleyip bir karar vermesi gerekir.

Başlangıçta belirttiğimiz gibi davacının yeterli düzeyde kendini ifade edebilme imkanı olmadığı verdiği dilekçelerin düzensiz olduğu gibi, bazı açıklamaların anlamsız olması sebebiyle, bu durumun mahkemece de dikkate alınması gerekeceği aşikardır.

Olayımızda davacının hangi tarihten itibaren hastalığının bulunduğu belirlenmediği gibi, dava açtığı tarihte rahatsızlığının olup olmadığı hususları da belirgin değildir.

14.Mevcut açıklamalar gereğince araştırma yapılması ve davada davacının yetkili kişi tarafından temsili hususunun yerine getirilmesi amacıyla kararın bu yönden de bozulması gerekirken, kararın onanması yönündeki çoğunluk görüşü yukarıda belirtilen insan haklarına uygun davranma ilkeleri yönünden uygun olmamıştır.

Dava ehliyeti bulunmayan davacının, bu durumda yargılamaya etkili katılması, iddiasını ispatlama imkanı bulabilmesi mümkün olmayacaktır. Akıl hastalığı bulunan davacının, davaya ve süreçlere etkili katılımı yönünde önlemler alınmadan yargılamalara devam edilmesi neticeten Adil Yargılanma hakkına aykırılık teşkil etmektedir.

Yukarıda belirtilen konular itibariyle istinaf kararının kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının bozulması kanaatinde bulunmam sebebiyle sayın çoğunluğun onama kararına muhalifim.