muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5678, Karar No: 2019/768, Tarih: 11.02.2019

Bir anlamda yasa koyucunun, hem muhakemeyi hızlandırmak, hem de asıl amacı ülkedeki hukuk kurallarının istikrarlı, aynı bir biçimde yorumlanması ve uygulanmasını sağlanmak olan Yargıtayın gereksiz iş yüküyle karşı karşıya kalmasını önlemek amacıyla “sırf temyiz nedeni gösterilmemesi” gerekçesiyle de olsa hukuka aykırı bir kararın kesinleşmesini göze aldığını söyleyebiliriz.

Ancak adil yargılanma ve adalet erişim hakkı açısından söz konusu hükümler irdelendiğinde, “hangi hukuka aykırılıklara dayanıldığını somut bir şekilde göstermeyen” temyiz dilekçesinin ya da daha sonradan verilen ek temyiz dilekçelerinin, anılan yasal düzenlemeler karşısında reddedilmesi gerektiğinin kabulü, hem Anayasa'nın 2 ve 36. maddeleriyle hem AİHM’nin içtihatlarında yer alan ölçütler ile hem de ceza yargılamasının maddi gerçeğin insan onuruna yaraşır biçimde araştırılıp bulunması amacıyla uyumlu olduğunu söylemek güçtür.

Kanunda her ne kadar "yedi gün içinde ek dilekçe verilir" yazmaktaysa da, bu sürenin; hak bahşetmeyip muhakemeyi düzenlemek ve kısa sürede sonuçlandırılmasını sağlamak amacıyla öngörülmüş yaptırımsız düzenleyici sürelerden olması ve özellikle 17.05.1939 gün ve 25/45 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı da nazara alındığında, (7) günlük sürenin geçmesinden sonra fakat Yargıtay’ın incelemesinden önce Yargıtaya ulaşan dilekçelerin de hükümsüz sayılamayacağı, bu nedenlerle kabul edilmesi gerektiği hususu da hukuken şüpheye yol açmayacak şekilde açıktır.

Bir kere süresinde temyiz isteminde bulunulduktan sonra, Yargıtay da incelemeye başlayıncaya kadar dilekçe veya dilekçeler verilmesine, bu dilekçelerde önceden belirtilmeyen yeni temyiz nedenleri belirtilmesinde herhangi bir engel yoktur. Aksine bir kabul, medeni muhakeme yargılamasında olduğu gibi ceza yargılamasını da tamamen şekli bir yargılama vasfına getirir.

Sonuç olarak; bir kere süresinde temyiz isteminde bulunulduktan sonra, Yargıtay da incelemeye başlayıncaya kadar dilekçe veya dilekçeler verilmesine, bu dilekçelerde önceden belirtilmeyen yeni temyiz nedenleri belirtilmesinde herhangi bir engel yoktur. Yargıtay'ın incelemesine kadar verilen ek dilekçe ve gösterilen temyiz nedenleri de, Yargıtay tarafından incelenmeli ve denetlenmelidir. Elbette söz konusu dilekçenin zamanında, tüm temyiz nedenlerini de gösterir şekilde hükmü veren mahkemeye verilmesi, olması gerekendir. Yargıtayın incelemesi sırasında, temyiz dilekçesinde herhangi bir temyiz sebebinin yer almadığı anlaşılırsa, ancak o zaman temyiz isteminin reddedilmesi gerekir.

Bu cihetlerle, sayın çoğunluğun “temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediği ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren süresi içerisinde gerekçeli temyiz dilekçesini sunmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi uyarınca reddine” ilişkin düşüncesine katılmak mümkün olmamıştır
Yargıtay — Esas No: 2016/9275, Karar No: 2016/9311, Tarih: 09.06.2016

**18. Hukuk Dairesi         2016/9275 E.  ,  2016/9311 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli ... İlçesi ... Köyü 323 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairenin geri çevirme kararı üzerine .....k ilçe müdürlüğünden mahkemeye gönderilen zeytin verilerinin sulu tarlaya mı kuru tarlaya mı ait olduğunun belirtilmediği, üretim maliyetleri içerisinde sulama giderlerinin yer aldığı, bu haliyle veri cetvellerinin sulu tarlaya göre hazırlandığı izlenimi uyandığı, yine gönderilen zeytin verilerinde 2012 yılına ait veri listesinin 2011 yılının tıpatıp aynısı olduğu, oysa farklı yıllarda ürün satış fiyatı ile üretim masraflarının aynı olamayacağı gözönüne alındığında geri çevirme kararının gereğinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle; bilirkişi kurulu tarafından değerlendirmeye alınan dane zeytinin 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ait kuru tarlada dekar başına asgari ve azami verimi, kilogram başına ortalama satış fiyatı ve dekar başına ayrıntılı üretim giderlerini (masrafları oluşturan kalemler ayrı ayrı yazılmak suretiyle) gösteren veri listelerinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilerek dosya içerisine konulmasından ve geri çevirme gereğinin yerine getirildiğinin mahkeme hakimince bizzat denetlenmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine yeniden GERİ ÇEVRİLMESİNE, 09.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4353, Karar No: 2016/1244, Tarih: 15.02.2016

**14. Ceza Dairesi         2014/4353 E.  ,  2016/1244 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan beraat, diğer atılı suçtan mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler de gözetilip dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklar haklarında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan beraat hükümlerinin incelenmesinde;

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan, O Yer Cumhuriyet Savcısının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanıklar haklarında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerinin temyiz incelemesine gelince;

Mağdurenin kollukça alınan ifadesinde; içkili bir lokantaya misafir olarak gittiğini, daha sonra ikram edilen içkiyi içip kendinden geçtiğini, ne olduğunu hatırlamadığını beyan etmesine karşın, duruşmada kendisini oraya.... isimli kişinin götürdüğünü ve sanık ...'a sattığını öğrendiğini beyan etmesi, yine ifadesinde "bayağı dayak yediğim" dediği halde, adli raporunda darp cebir izinin olmadığının tespit edilmesi, sanıkların tüm aşamalarda suçlamayı kabul etmemeleri karşısında, atılı suçtan mahkûmiyetlerini gerektirir yeterli delil bulunmadığı gözetilmeden beraatleri yerine yazılı şekilde mahkûmiyetlerine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanıklar ile müdafiileri ve O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/25101, Karar No: 2016/24817, Tarih: 07.11.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/25101 E.  ,  2016/24817 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, fark ücret, ilave tediye ile döner sermaye ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı ve davalı ... avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait ... Hastanesinde veri hazırlama ve kontrol işletmenliği ve hasta kayıt elemanı şartnamesine bağlı olarak çalıştığını, ihaleyi alan firmalar işçisi olarak gösterildiğini, davalı kurum ile taşeron firmalar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmelerinin muvazaalı olduğunu, davalı işverenlikte çalışan ve toplu iş sözleşmesinden yararlanmayan işçi ücretinin tespit edilerek müvekkilin ücretinin bu tutara yükseltilmesi gerektiğini, Fark ücret ve ücret eki alacağı, İlave tediye alacağı, döner sermaye alacaklarını talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, muvazaa iddiası yerinde görülmemekle beraber davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dosya içeriğine göre davacı işçi ile davalı işveren arasında ilave tediye alacağı uyuşmazlık konusudur.

İlave tediye alacağının kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması hakkındaki kanun ile düzenlenmiştir. Kanun 1. maddesinde devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkça belirtilmiştir.

Buna göre;

A-İşveren kapsamı yönünden devlete ve ona bağlı olmak üzere,

1-Genel, Katma ve Özel bütçeli daireler,

2-Sermayesi değişen kurumlar,

3-Sermayesinin yarısından fazlası devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlar,

4-Belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar,

5-3460 ve 3659 sayılı kanun kapsamına giren, sermayesinin tamamı devlete ait olan veya bu sermeye ile kurulan iktisadi devlet kuruluşları,

6-Yukarda belirtilenlerden olmayan diğer kurum, banka ve ortaklıklar olarak yasada açıkça belirtilmiştir.

3460 sayılı yasa bugün itibari ile yürürlükte olan bir yasa değildir. 3659 sayılı yasa ise, banka ve devlet kurumlarında çalışan memurların aylıkları ile ilgili düzenleme getirmiş ve halen yürürlüktedir. Bu yasanın 1. maddesinde, kapsama giren kurumlar daha ayrıntılı açıklanmıştır.

6-Yukarda belirtilenlerden olmayan diğer kurum, banka ve ortaklıklar olarak yasada açıkça belirtilmiştir.

3460 sayılı yasa bugün itibari ile yürürlükte olan bir yasa değildir. 3659 sayılı yasa ise, banka ve devlet kurumlarında çalışan memurların aylıkları ile ilgili düzenleme getirmiş ve halen yürürlüktedir. Bu yasanın 1. maddesinde, kapsama giren kurumlar daha ayrıntılı açıklanmıştır.

Bu kapsamda yukarda belirtilen kurumlarca, sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurulan kuruluşlar ve bunların aynı nispette iştirakleriyle vücut bulan kurumlar, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya satın alınıp belediyelere bağlanan müesseseler de kanun kapsamına alınmıştır.

Keza 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ekli cetvellerde sayılmıştır. Bu cetvellerde Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu idareleri, Özel Bütçeli İdareler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar ve ... Kurumlarında çalışanların kanun kapsamında olduğunun kabulü gerekir.

Sonuç itibari ile kapsam bakımından, devlet tarafından yasa ve yasanın verdiği yetki ile idari işlemle kurulan ve kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişilikleri ve bunlara bağlı kuruşlarda iş sözleşmesi ile çalışanlara uygulanacağı görülmektedir.

Somut olayda, mahkemece ücrete ilave tediye ücretine hükmedilmiş ise de davacı, davalıya ait işyerinde altişverenlerin işçisi olarak çalışmıştır. Mahkemece, doğru olarak davalılar arasında asıl-altişveren ilişkisinin muvazaalı olmadığı kabul edilmiştir. Yukarıda da açıklandığı üzere İlave tediye ücreti 6772 sayılı Kanun kapsamındaki işyerlerinde çalışan işçilere verilen bir ücrettir. Hal böyle olunca, 6772 sayılı Kanun kapsamında bir işyerinde çalışmayan davacının, ilave tediye ücreti talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 07.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2376, Karar No: 2019/1362, Tarih: 20.02.2019

**11. Hukuk Dairesi         2017/2376 E.  ,  2019/1362 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK M İLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen .../05/2015 gün ve 2014/139 - 2015/138 sayılı kararı bozan Daire'nin 27/02/2017 gün ve 2015/12895 - 2017/1097 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin Türkiye genelinde kargo hizmeti veren bir şirket olduğunu, davalı ... adına kayıtlı ve sürücüsü diğer davalı ... olan araç ile müvekkiline ait kargo taşınmakta iken trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin büyük çapta hasarının söz konusu olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davalı ...'ın %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, meydana gelen bu trafik kazası sonucu müvekkili şirketin müşterilerine ait kargoların hiç birinin kurtarılamadığını, müvekkili tarafından müşterilerin zararlarının giderilmesi için müşterilerden zarar tazmin talebinin istendiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere ....000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, bozma kararından sonra .../01/2015 havale tarihli ıslah dilekçesi ile artırılan asıl alacak ve ticari faiz olmak üzere toplam 152.137,56 TL’nin sadece davalı ...'dan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... ve ... vekili ile davalı ..., davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrasında yapılan yargılamada iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre davanın kabulüne dair verilen karar davalılardan ...’nın temyizi üzerine Dairemizce bozulmuştur.

Bu kez davacı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

D-Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 27,... TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/.... maddesi hükmü uyarınca takdiren 389,49 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 20/02/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/5139, Karar No: 2010/3029, Tarih: 27.04.2010

**5. Ceza Dairesi         2006/5139 E.  ,  2010/3029 K.**

**"İçtihat Metni"**

Zorla ırza geçme suçundan sanık ...’un bozma üzerine yapılan yargılanması sonunda; atılı suçtan mahkümiyetine dair, ... Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 08.09.2005 gün ve 2005/109 Esas, 2005/85 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi sanık tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Adli Tıp 4. İhtisas Kurulu’nun 19.06.2001 tarihli raporunda mağdurede mevcut zeka geriliğinin hekim olmayanlarca anlaşılmayabileceğine ilişkin tespiti üzerine Dairemizin 10.04.2002 gün ve 2001/4616 Esas, 2002/2383 Karar sayılı bozma ilamı uyarınca dinlenen köy ihtiyar heyeti azası tanıklar ... , ve ... ...’nin beyanlarında mağdurenin köyde normal vatandaş olarak bilindiğini, kendi işini kendisinin yaptığını, kolay kandırılamayacağını, herhangi bir saflığını görmediklerini ifade etmeleri karşısında; sanığın mağduredeki zeka geriliğini bilerek ırzına geçtiği hususunda her türlü şüpheden uzak delil elde edilemediği, bu durumda sanık lehine yorumla eyleminin reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçuna vücut vereceği, ancak bu suça kanunda öngörülen cezanın üst sınırı itibariyle 765 sayılı TCK.nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde belirtilen 7 yıl 6 aylık asli ve ilave zamanaşımına tabi olduğu, suç tarihi olan 04.09.2001 yılından inceleme tarihine kadar bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından hükmün 5237 sayılı TCK.nun 7/2 ve 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddeleri gözetilerek CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Yasanın 322/1 ve 5271 sayılı CMK.nun 223/8. maddeleri uyarınca davanın zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 27.04.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3180, Karar No: 2012/5986, Tarih: 21.06.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/3180 E.  ,  2012/5986 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali, terkin ve yıkım

Hazine ile ... aralarındaki tapu iptali, terkin ve yıkım davasının reddine dair ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 25.05.2010 gün ve 173/344 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine vekili, mülkiyeti davalıya ait olan 208 parsel sayılı taşınmazın 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre kıyı kenar çizgisi kapsamında kalan bölümüne ilişkin tapu kaydının iptaline ve yıkıma karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, kıyı-kenar çizgisinin hatalı olduğunu bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı uyarınca hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davanın, hak düşürücü süreden reddine dair önceki hüküm davacı Hazinenin temyizi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 21.10.2009 tarih, 8541 Esas, 10434 Karar sayılı ilamıyla özet olarak “ ...3402 sayılı Yasanın 12/3 maddesinde öngörülen 10 yıllık hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, Hazinenin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddine, dava tarihi itibariyle davacı Hazinenin haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin paylaştırılması hususunun değerlendirilmesi...” gereğine işaret edilmek suretiyle bozulmuştu. Mahkemece bozma ilamına uyularak, yukarıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Hemen belirtilmelidir ki, mahkemenin esasa ilişkin ilk kararı, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin açıklanan bozma ilamı ve temyize konu mahkeme kararı 5841 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiş olup; bu Kanunun 2. ve 3. maddeleri ile getirilen yeni düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur. 14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2.maddesi ile 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12. maddesinin 3. fıkrasına eklenen cümlede: “bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3. maddesi ile aynı Kanuna eklenen Geçici 10. maddesinde ise; “ bu Kanunun 12. maddesinin 3. fıkrası hükmü Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır.” şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu yasanın yürürlük tarihinden sonra Hazinenin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.

Ne var ki, bozma ve mahkeme kararlarının verilmesinden sonra, son kararın temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 gün ve 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararıyla; “25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2.maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3. maddesiyle 3402 sayılı Yasaya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline” karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır. Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 33. maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibariyle doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasanın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümez ise de 10.03.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Bu durumda davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kurulan kararın Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira, kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.

Bir başka yönüyle, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları usuli kazanılmış hakların istisnasını teşkil ederler. Her ne kadar Yargıtay 1. Hukuk Dairesince, 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğinden bahisle yerel mahkemenin verdiği redde ilişkin ilk kararla ilgili esasa ilişkin Hazinenin temyiz itirazları reddedilmiş ise de, bozma ilamının dayanağını oluşturan yasa metni Anayasa Mahkemesince yukarıda değinildiği üzere iptal edilmiş olmakla; artık taraflar yararına usuli kazanılmış hakkın gerçekleştiğinden söz edilemeyecektir. Bu husus, 28.06.1960 tarih ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da “...Sonradan çıkan içtihadı birleştirme kararının, temyiz mahkemesinin bozma kararına uyulmakla meydana gelen usule ait müktesep hak esasının istisnası olarak, henüz mahkemede veya temyiz mahkemesinde bulunan işlere tatbiki gereklidir...” şeklinde ifade edilmiştir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarında da aynı ilke geçerlidir.

Hal böyle olunca, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanması zorunlu olup, kamu malları ile ilgili davalar, aynı zamanda kamu düzeni ilkesini de içermektedirler. Bu nedenle mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni yasal durum dikkate alınarak, inceleme yapılıp sonuca ulaşılması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

Mahkemece yapılacak iş; dava konusu taşınmazın 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre değerlendirilmesi, ayrıca 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasanın 36.maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususunun da gözetilmesi, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesidir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle usul ve yasaya uygun bulunmayan hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 21.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.