muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/23044, Karar No: 2011/3761, Tarih: 17.03.2011

**12. Hukuk Dairesi         2010/23044 E.  ,  2011/3761 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Üsküdar 1. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/06/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklılar vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Gecikmiş itiraz başlığını taşıyan İİK.nun 65.maddesinde; "Borçlu kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde itiraz edememiş ise paraya çevirme muamelesi bitinciye kadar itiraz edebilir" düzenlenmesine yer verilmiştir.

Anılan yasa hükmü gereğince gecikmiş itirazdan söz edilebilmesi için tebligatın usulüne uygun yapılması, ancak muhatabın bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememiş olması ve gecikmiş itirazda bulunacak kişinin mazeretini gösteren delillerle birlikte esasla ilgili itirazlarının ve dayanaklarını, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde icra mahkemesine bildirmesi zorunludur.

Söz konusu yasal düzenlemeye göre borçlunun gecikmiş itirazda bulunabilmesi için bir engelinin bulunması ve bu engelin kendi kusurundan kaynaklanmaması gerekmektedir.

Somut olayda, borçlu adına çıkarılan örnek (7) ödeme emrinin borçluya TK.nun 21.maddesine göre 21.05.2010 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Borçlu, tebliğ tarihinde İstanbul dışında olduğunu ileri sürmüş, 29 Mayıs 2010 tarihli İmranlı-İstanbul arası otobüs biletini iddiasına delil olarak eklemiştir. Ancak tebliğ tarihi olan 21.5.2010 tarihinde şehir dışında olduğuna ilişkin bir delil sunamamıştır. Mahkemece tebliğ tarihi itibariyle şehir dışında olduğuna dair borçlunun delilleri sorularak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ :Alacaklılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 17/03/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/4085, Karar No: 2009/5451, Tarih: 30.04.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/4085 E.  ,  2009/5451 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 11.01.2007 gününde verilen dilekçe ile meraya elatmanın önlenmesi, kal, eski hale getirme ve ot bedeli tahsili istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 11.06.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, meraya elatmanın önlenmesi, dikilen bağ omçalarının kal’i, eski hale getirme ve ot bedelinin tahsili istemleriyle açılmıştır.

Davalı mirasçılarından ... ..., mirasbırakanı ...’ın dava tarihinden önce çekişmeli parseli dava dışı üçüncü bir kişiye satarak devrettiğini, kendilerine husumet düşmeyeceğini, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece dava husumet noktasından reddedilmiştir.

Hükmü, davacı Hazine temyiz etmiştir.

Çekişme konusu 217 parsel sayılı taşınmazın 1955 yılında yapılan Kadastro işlemleri sonucu mera olarak saptandığı, bu niteliği ile ... siciline yazıldığı, kısaca dava konusu yerin mera olduğundan bir uyuşmazlık yoktur. 4342 Sayılı Mera Kanununun 3.maddesinde yapılan tanıma göre mera; hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdendir. Yasanın 4.maddesine göre devletin hüküm ve tasarrufu altındaki bu gibi yerlerin ... mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması olanağı yoktur. Anılan maddenin 4.bendine göre de amaç dışında kullanılması halinde vasıfları bozulan meranın eski konumuna getirilmesi amacıyla yapılan giderler buna sebebiyet verenlerden tahsil edilir.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Dosyada toplanan bilgi ve belgelerden 217 parsel sayılı mera niteliğindeki taşınmazın davalı ... ... tarafından dava dışı bir kişiden satın alınarak niteliğinin değiştirilmesi suretiyle bağ haline getirildiği, ancak bu kişinin dava tarihi olan 11.01,2007 gününden önce aynı yeri duruşmada tanık olarak dinlenen ... Şahal’a temlik ederek taşınmazdan el çektiği anlaşılmaktadır. Bu saptamaya göre, davacı Hazine dava tarihinden önce taşınmazdan el çeken davalı ... ...’nın elatmasının önlenmesi ve ot bedelinin tahsilini isteyemez. Ne var ki, 217 parsel üzerinde bu kişi tarafından meydana getirilen bağ olduğu ve halen mevcut bulunduğu tespit edilmiştir. Davacı Hazine mera parseli üzerindeki bağın kal’ini talep ettiğinden bu istemin kabulü gerekir. Diğer taraftan, az önce sözü edildiği üzere mera parseli amaç dışı kullanılarak vasfı bozulduğundan ve bu eylemden davalı ... ...’da zincirleme sorumlu olduğundan Hazinenin eski hale getirme bedeline yönelik istemi de incelenmelidir.

Mahkemece, bu saptamalar bir yana bırakılarak davalının sorumlu tutulması gereken talepler yönünden de istemin bütünüyle reddi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

Mahkemece, bu saptamalar bir yana bırakılarak davalının sorumlu tutulması gereken talepler yönünden de istemin bütünüyle reddi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 30.04.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/442, Karar No: 2018/7746, Tarih: 27.06.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/442 E.  ,  2018/7746 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6831 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1)Sanık ... hakkında izinsiz ağaç kesme suçundan kurulan hükme ilişkin yapılan incelemede,

Eyleme ve yükletilen suça yönelik katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA,

2)Sanık ... hakkında kurulan hükme ilişkin yapılan incelemede,

Sanığın savunmasında tanıklar ... ve ... ile aralarında husumet bulunduğunu belirtmesine karşılık, tanıkların sanık ile aralarında husumet olmadığına dair beyanları ve sanığı ormandan ağaç keserken gördüklerine dair beyanları karşısında, taraflar arasında husumet olup olmadığına yönelik araştırma yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik kovuşturma ile yazılı şekilde sanığın beraatine karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak, hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 27.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1617, Karar No: 2019/4561, Tarih: 03.04.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/1617 E.  ,  2019/4561 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, suça sürüklenen çocuk ...’ın temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 03.04.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/33417, Karar No: 2013/26709, Tarih: 26.11.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/33417 E.  ,  2013/26709 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma ücreti ile

kötüniyet tazminatı alacakalrının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin davalı asıl işveren belediye işyerinde, değişen alt işverenler bünyesinde çalıştığını, ... sözleşmesinin haklı sebep olmadan feshedildiğini, işçilik alacaklarının işveren tarafından ödenmediğini beyanla, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, yıllık izin ve fazla çalışma ücretleri alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili, davacının yüklenici firma işçisi olduğunu, müvekkilinin ihale makamı konumunda olup işçilik alacaklarından sorumluluğu bulunmadığını, kaldı ki dava konusu alacaklara hak kazanılmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının ... sözleşmesini fesihte haksız olduğu, davalılar arasında geçerli asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı ve uygulanan faiz oranı noktalarında toplanmaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile ispatlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Somut olayda mahkemece, davalıların ispat yükünü yerine getirmediği gerekçesiyle, davacı işçinin tüm çalışma süresi boyunca yıllık izin hakkını kullanmadığı kabul edilmiştir. Ne var ki, davalı ... vekili, yemin deliline de dayanmış olup, mahkemece davalıya,

yemin teklif etme hakkı bulunduğu hatırlatılmamıştır. Anılan sebeple, yemin deliline dayanan davalı belediyeye, yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak, sonuca göre 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 225. ve devamı maddeleri uyarınca işlem yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Kabule göre de, yıllık izin ücreti alacağında, kanuni faize hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedilmesi hatalı olmuştur.

Yukarıda yazılı sebeplerden, eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre de, yıllık izin ücreti alacağında, kanuni faize hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedilmesi hatalı olmuştur.

Yukarıda yazılı sebeplerden, eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 26.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4261, Karar No: 2018/996, Tarih: 05.02.2018

**7. Ceza Dairesi         2015/4261 E.  ,  2018/996 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

İhbar üzerine sanığın işlettiği ... Kozmetik isimli iş yerinde usulüne uygun olarak yapılan aramada 38 değişik yabancı markada 2.463 şişe ve 35 değişik yabancı markada 1.653 adet kalem parfüm ve 38 değişik yabancı markada 3.600 şişe cep parfümü ele geçirilmesi şeklinde gerçekleşen olayda; sanığın aşamalardaki savunmasında parfümleri pasaja gelen kişilerden ortalama 4,00 TL karşılığında satın aldığını beyan etmesi ve bilirkişi raporunda parfümlerin orjinal olmadığının, taklit olduğunun belirtilmesi karşısında, dosya kapsamına göre dava konusu ürünlerin Türkiye'de üretilmiş taklit ürün olup olmadıklarının tespit edilemediği anlaşılmakla, davaya konu parfümler konusunda uzman bir bilirkişiye tevdi edilerek, taklit edilmiş yerli üretim olup olmadıkları tespit edildikten sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05.02.2018 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1461, Karar No: 2011/4119, Tarih: 28.03.2011

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/1461 E.  ,  2011/4119 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, arsa paylarının düzeltilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı ve davalıya ait bağımsız bölümlerin arsa paylarının belirlenmesinde hata yapıldığını ileri sürerek B Blok 9 nolu bağımsız bölümün arsa payının 26/612, 10 nolu bağımsız bölümün arsa payının 15/612 olarak düzeltilmesini istemiştir. Mahkemece B Blok 9 nolu bağımsız bölümün arsa payının 26/612, 10 nolu bağımsız bölümün arsa payının 15/612 olduğunun tespitine, arsa payının düzeltilmesine yönelik davanın reddine karar verilmiştir.

Kat Mülkiyeti Yasası'nın 3. maddesinin ikinci fıkrasında arsa paylarının bağımsız bölümlerin payları ile oranlı olarak tahsis edilmediği hallerde, her kat malikinin arsa paylarının yeniden düzenlenmesi için mahkemeye başvurabileceği hükmüne yer verilmiştir. Yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi kurulu raporunda sadece davacı ve davalıya ait bağımsız bölümlerin arsa paylarının düzenlenmesinde hata yapıldığı belirlenmiş olup mahkemece de bu bilirkişi raporuna itibar edildiğine göre davacıya ait B blok 9 nolu bağımsız bölümün 15/612 olan arsa payının 26/612 ve davalıya ait B blok 10 nolu bağımsız bölümün 26/612 olan arsa payının da 15/612 olarak düzeltilerek tapuya tesciline karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçelerle tapuda arsa payının düzeltilmesi isteminin reddine ve B Blok 9 nolu bağımsız bölümün arsa payının 26/612, 10 nolu bağımsız bölümün arsa payının 15/612 olarak tespitine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 28.03.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11658, Karar No: 2010/6695, Tarih: 13.05.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/11658 E.  ,  2010/6695 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... ile davacı vekilleri avukat ... vekili avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, mülkiyeti davalı hazine adına kayıtlı 26080 ada 4, 6,24, 25 ve 27 nolu parseller üzerinde 15.5.1991 tarihinden itibaren Üniversite lehine eğitim binaları yapılmak amacıyla irtifak hakkı tesis edildiğini, her yıl yapılan artışlarla irtifak hakkı bedelini ödediğini, en son 21.11.2005-21.11.2006 dönemi için irtifak hakkı bedeli 216.996,00 TL.nı ödediğini, davalı tarafından 17.11.2006 tarihli yazı ile 21.11.2006-21.11.2007 dönemi için irtifak hakkı bedeli olarak 1.866.234,85 TL.nin takdir edildiğinin bildirildiğini ve ihtirazı kayıtla 20.11.2006 tarihinde bu bedeli ödediklerini, Vakıf Üniversitesi olarak kamu hizmeti yaptıklarından belirlenen bedelin çok fahiş olduğunu, üzerine sonradan Üniversite tarafından yapılan binalar ve eklentiler için de irtifak bedelinin talep edilmesinin uygun bulunmadığını ileri sürerek, son 1 yıllık üfe artış oranı % 10,94 uygulandığında 216.996 TL. irtifak bedeli ödenmesi gerektiğinden 20.11.2006-19.11.2007 dönemi için irtifak bedelinin bu bedel üzerinden tesbiti ile fazla ödenen 1.625.499 TL. nin istirdadına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, 15.5.1991 tarihli 49 yıl süreli irtifak hakkı sözleşmesinin tanziminden taşınmazlar üzerine binalar yapıdıktan sonra 26.7.2001 tarihinde resmi senedin vasıf, konu ve irtifak bedeli kısımlarının değiştirilerek tapuya tescil edildiğini, bu sözleşme ile taşınmazların üzerinde bulunan binaların sözleşmeye eklendiğini, davaya konu dönemin 4. 5 yıllık dilimin ilk yılı olduğundan taşınmazların konumu, özellikleri ve yönetmelik hükümlerine göre irtifak bedelinin yeniden takdir edildiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davalı idare tarafından belirlenen irtifak

2009/11658-2010/6695

bedelinin hakkaniyete uygun bulunmadığı, MK.nun 2. maddesine göre alınan ikinci bilirkişi raporunun hükme uygun bulunduğu gerekçesi ile 20.11.2006-19.11.2007 dönemi için irtifak bedelinin 781.970 TL: olarak tesbitine, fazla ödenen 1.084.264 TL.nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davalı idare tarafından belirlenen irtifak

2009/11658-2010/6695

bedelinin hakkaniyete uygun bulunmadığı, MK.nun 2. maddesine göre alınan ikinci bilirkişi raporunun hükme uygun bulunduğu gerekçesi ile 20.11.2006-19.11.2007 dönemi için irtifak bedelinin 781.970 TL: olarak tesbitine, fazla ödenen 1.084.264 TL.nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen 1991 yılı muhtelif tarihlerinde 49 yıl süreli olarak düzenlenen resmi senetlerle 4, 6, 24, 25 ve 27 nolu parseller üzerinde davacı Üniversite lehine eğitim tesisi, öğrenci yurtları , kültürel ve sosyal tesisleri yapılmak üzere irtifak hakkı tesis edildiği, 26.7.2001 tarihli resmi senet ile de 1991 tarihli irtifak hakkı senedindeki vasıf, konu ve bedel kısımlarının değiştirilerek “ müteakip yıllar zemin üst hakkı bedelleri ile binalara ilişkin üst hakkı bedelleri ... ve Gümrük Bakanlığı'nca her yıl yayımlanan Devlet İhaleleri Genelgesinde belirtilen artış oranlarının bir önceki yılın irtifak hakkı bedeline eklenmesi suretiyle saptanır. Her beş yılda bir zemin üst hakkı bedelleri ile binalara ilişkin üst hakkı bedelleri yeniden takdir edilir “ düzenlemesinin getirildiği anlaşılmaktadır. Bu yazılış şekline göre, beşer yıllık dilim başındaki kira parasının tesbiti hakkının davalı idareye verildiğinin kabulü gerekir.

Ne var ki, her hakkın kullanımında olduğu gibi, sözleşmeden kaynaklanan hakkın kullanılmasında da, Medeni Kanunun 2.maddesinde hükme bağlanan dürüstlük kurallarına aykırı davranılmamalıdır. O nedenle davalının sözleşmeden kaynaklanan hakkını dürüstlük kuralları içerisinde kullanması asıldır ve kendisinden beklenende bu olmalıdır. Davadaki talep de, davalının hakkını kötüye kullanarak fahiş olarak tespit ettiği kira parasının indirilmesi ve davalının bu davranışına hakimin müdahalesi istemidir.

Davalı idare tarafından 4. 5 yıllık dilimin ilk yılı olan dava konusu dönem için 17.11.2006 tarihli takdir komisyonu kararı ile taşınmazların 2006 yılı ... vergisi asgari metrekare birim değerleri ve yapı yaklaşık maliyetleri üzerinden zemin ve binalara ilişkin irtifak bedellerinin belirlendiği ve davalı tarafından belirlenen toplam irtifak bedelinin ihtirazı kayıtla davalı idareye ödendiği hususu da dosya kapsamı ile anlaşılmaktadır.

Devlete ait taşınmaz mal satış, trampa, kiraya verme, mülkiyetin gayri ayni hak tesis, ecrimisil, ve tahliye yönetmeliğinin 73/b maddesinde “ eğitim, ..., sosyal, yatırımları teşvik, fuarcılık ve sergileme amaçlı irtifak hakkı tesisinde tahmin edilen bedel Hazine taşınmaz malı üzerinde yapılması öngörülen yatırım (proje ) tutarının % 005'i üzerinden hesaplanır. Tesbit edilen bu bedel ... vergisi asgari metrekare vergi değerleri esas alınarak hesaplanan değerin % 1'inden az olamaz “ düzenlemesi getirilmiştir. Davalı idare tarafından takdir komisyonunca irtifak bedelleri tesbit edilirken anılan yönetmeliğin ilgili maddesi gereğince belirleme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece alınan 1. bilirkişi raporunda da, bu yönetmelik hükümlerine göre belirlenen değerlerin objektif kriterlere uygun olduğu açıklanmıştır. Hükme esas alınan 18.4.2009 tarihli 2. bilirkişi raporunda ise, dava konusu 6 ve 27 nolu parsel için

2009/11658-2010/6695

... mahallesi...1. cadde için takdir edilen 850,00 TL/metrekare değerinin, diğer parseller için...11. cadde için takdir edilen 600,00 TL/metrekare değerinin esas alındığı, yerinde yapılan incelemelerde ise, bahse konu tüm arazilerin ve araziler üzerindeki tüm yapıların, değeri esas alınan caddelere cepheli olmadığı, ancak 40-50.000 metrekare büyüklüğündeki arazilerin bir bölümünün bu caddelere cepheli olduğu, hakkaniyete uygunluk açısından, dava konusu taşınmazların 2006 yılı ve takip eden yıllarda uygulanacak asgari arazi ve arsa metrekare değerleri olarak...Üniversite alanı için belirlenen 300,00 TL/metrekare değerin hesaplamaya esas alınacağı, ayrıca Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nca özellikleri dikkate alınarak belirlenen yapı sınıflarına göre yıpranma payı da düşülerek irtifak bedellerinin tesbitinin yapıldığı açıklanmıştır.

... Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı , ... Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından yayımlanan 2006 ve müteakip yıllarda uygulanacak asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin, ... mahallesi olarak detaylandırılan bölümlerde, Bilkent Lojmanları için 300,00 TL, Bilkent Üniversite alanları için 300,00 TL., Bilkent Üniversite arazileri için 200,00 TL, Bilkent 1. cadde için 850,00 TL. vs. olarak ilan edildiği anlaşılmaktadır. Mahallinde yapılan keşifle alınan 2. bilirkişi raporunda dava konusu arazilerin davalı idarenin tesbitinde esas aldığı caddelere de cepheli olduğu açıklandığı halde, tüm araziler...Üniversite alanına cepheli imiş gibi 300,00 TL. değer Üzerinden hesaplama yapılmıştır. Bu hali ile, 2. bilirkişi raporu ile ilk bilirkişi raporu birbirleri çelişkili olup, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemece hükme dayanak alınan 2. bilirkişi raporu hüküm vermeye yeterli değildir. Bu nedenle, mahkemece iki bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeli, hangi arazilerin hangi caddeye cepheli olduğu tek tek belirlenmeli ve bu konuda ayrıntılı, gerekçeli, taraf ve yargıtay denetimine ve hükme elverişli, konusunda uzman, bilirkişi kurulu oluşturulup, rapor alınarak sonucuna uygun bir karar verilmelidir. Yanlış değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, 750,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 13.5.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.