muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/273, Karar No: 2021/762, Tarih: 15.06.2021

17. Eldeki davaların her ikisi de, evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedenine dayalı olup, asıl boşanma davası kadın, birleşen boşanma davası ise erkek eş tarafından açılmış; ilk derece mahkemesince boşanmaya sebep olan olaylarda davalı erkek eşin tam kusurlu olduğu kabul edilerek asıl davanın kabulüne, karşı davanın ise reddine karar verilmiştir. Kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine, bölge adliye mahkemesince yapılan yargılama sonunda; erkek eşin, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına ilişkin boşanmaya sebep olan olaylarda ispatlanan kusurlu davranışlarına yönelik vakıalara, kadının asıl davada dayanmadığı, birleşen davaya vermiş olduğu cevap dilekçesinde dayandığı gerekçesiyle asıl davanın ispatlanamadığı, birleşen davanın ise erkeğin tam kusurlu olması dolayısıyla redde mahkûm olduğu açıklanarak her iki boşanma davasının da reddi gerektiğine karar verilmiştir.

18. Genel boşanma sebebinin düzenleme altına alındığı TMK’nın 166. maddesine dayalı boşanma davalarında hâkimin, kanunun aradığı diğer şartlarında varlığı hâlinde, birliğin temelinden sarsıldığına kanaat getirdiği durumda boşanmaya karar vermesi gerekir. Somut olayda da, taraflar arasındaki evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı tartışmasızdır. Ne var ki birbirlerinden ayrı olarak açılan ve birleştirilmesine karar verilen davaların, bağımsızlıklarını koruduğundan hareketle, tarafların boşanmaya sebep olan olaylardaki kusurlarına her bir davaya özgü olarak dayanılmasının gerekip gerekmediği Özel Daire ve Bölge Adliye Mahkemesi arasında uyuşmazlığa neden olmuştur.

19. Kanun koyucu tarafından davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda bağlantının var sayılması karşısında temeli taraflar arasındaki aynı evlilik birliğinden kaynaklanan hukukî ilişkiye dayalı her bir boşanma davasında verilecek her bir kararın diğerini etkileyecek nitelikte olduğu, zira eşler arasında boşanma kararı verilecek tek bir evlilik bulunduğu, dolayısıyla kaç boşanma davası açılırsa açılsın tamamının HMK’nın 166. maddesi kapsamında davanın her aşamasında, talep üzerine veya mahkemece re’sen ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilmesine karar verilmesi ve açılmış bulunan her bir boşanma davası yönünden ayrı ayrı karar hüküm kurulması zorunluluğu tartışmasızdır. Ne var ki, dava konuları yalnız boşanma olup, hüküm verilirken nazara alınacak husus, tarafların boşanmaya sebebiyet veren kusurlu davranışlarıdır. Yasal süresi içerisinde ileri sürülmek kaydıyla ister asıl davada; ister birleşen veya karşı davada ileri sürülmüş olsun, dayanılan tüm delillerin toplanması, birlikte değerlendirme yapmak suretiyle tek bir kusur belirlemesi yapılması, fer'î talepler yönünden de belirlenen kusur durumu dikkate alınarak tek bir hüküm kurulması da boşanma davalarında bir zorunluluktur. Aksi hâl, boşanma davalarında birbiri ile çelişen boşanmanın ferileri hakkında kurulan hükümleri karşımıza çıkarır.

20. 6100 sayılı HMK ile taraflar; dayandıkları vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırma ve dayandıkları delilleri de, hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiği hakkında açıkça belirtilmesi kapsamında delil gösterme yükümlülüğü altına alınmışlardır. Taraflar bu somutlaştırma ve delil gösterme yükümlülüğü gereği dava, cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile iddia ettikleri her bir vakıanın hangi delille ispat edileceğini dilekçelerinde belirtmek zorundadır. Böylece, özellikle ispat konusunda davaların usul ekonomisi ilkesine uygun bir biçimde, makul bir sürede sonuçlanması mümkün olacaktır. Somutlaştırma ve delil gösterme yükümlülüğünün amacı, bir yandan ispatın genel hükümleri çerçevesinde temel bir kavrama yer vermek iken, diğer yandan da uygulamada genel geçer ifadelerle somut vakıalara dayanmadan davaların açılıp yürütülmesinin önüne geçmektir. Taraflar dilekçelerinde iddia ve savunmalarının dayanağı olan bütün vakıaları başka bir ifadeyle maddi ve hukukî olguları açıkça belirtmelidir. Burada, vakıadan kasıt, talep sonucunun dayanağı olan, onu haklı gösteren vakıalardır. Zira vakıa kavramı; soyut hukuk kuralının öngördüğü sonucu kendilerinin gerçekleşmesine bağladığı soyut koşullara karşılık gelen somut durumlar ve hayat olayları olarak tanımlanabilir. Bu açıdan vakıa kavramını dava sebebi olarak tarif etmek de mümkündür. Dilekçede yer alan talep sonucunun mahkemece haklı görülüp görülmemesi dayanılan vakıalara bağlıdır. Özetle; dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasına kadar usulüne uygun biçimde dayanılan vakıaların doğru olduğu yargılama sırasında tespit edilirse, bu duruma göre tarafların talep sonuçları kabul veya reddedilecektir.

21. Yukarıda da açıkça vurgulandığı üzere boşanma kararları bozucu yenilik doğuran karar niteliğinde olup, kararın kesinleşmesi ile birlikte evlilik birliğini ve birliğin gereği olan tüm hak ve sorumlulukları sona erdirdiği gibi “kararda yer alan kusur belirlemesi” ise o evlilik hakkında tarafların boşanmaya sebep olan kusurlu davranışları yönünden kesin delil oluşturur. Zira taraflar arasındaki evlilik işlemi ile bir hayat ortaklığı kurulmuştur ve hâkim, tarafların o evliliğe münhasır olarak boşanmaya sebep olan kusurlu davranışlarını da bir kez tespit ederek, kurulan hayat ortaklığının boşanma kararı ile sona erdirilmesinin gerekip gerekmediğini belirlemek zorundadır. Verilen kararda yer alan kusur belirlemesi, o evlilik nedeniyle doğmuş veya doğacak olan boşanmanın fer’î niteliğindeki velayet, kişisel ilişki, tazminat ve yoksulluk nafakasına yönelik tüm davaları bağlayıcıdır.

22. Yukarıda anlatılan ilkeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; tarafların 10.08.1996 tarihinde evlendikleri, bu evlilikten iki çocuklarının bulunduğu, erkeğin boşanmaya sebep olan olaylarda ortak çocuklara sürekli şiddet uygulamak, eşine ve çocuklarına hakaret etmek şeklinde gerçekleşen davranışlarıyla evlilik birliğini temelinden sarstığı, kadın eşin ise kusursuz olduğu anlaşılmıştır. Kadının açmış olduğu boşanma davasına karşı erkeğin açtığı boşanma davasından açıkça anlaşıldığı üzere erkeğin de boşanmayı istediği, buradan hareketle verilen boşanma kararına itirazının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu (TMK m. 166.2) her türlü duraksamadan uzaktır. Aksinin düşünülmesi; evlilik kurumunun sosyal amacından saptırılmasına sebebiyet vereceği gibi sırf karşı tarafı zararlandırma veya hakkın, karşı taraf zararına kullanılması yoluyla boşanma kararının alınmasını zorlaştıracak ve neticede sosyolojik ve toplumsal bir soruna da sebebiyet verebilecektir.

23. Hâl böyleyken bölge adliye mahkemesince, somut olaya uygun ve aynı yönlere işaret eden bozma kararına uyularak, asıl davanın kabulü ile tarafların boşanmalarına karar verilmesi gerekirken, kadın eşin birleşen davaya verdiği cevap dilekçesinde erkeğe yüklenen kusurlu davranışlara dayandığı, bu iddiaların ispatlanması karşısında taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkân vermeyecek nitelikte bir geçimsizliğin mevcut ve sabit olduğu, olayların akışı karşısında davacının dava açmakta haklı bulunduğu, bu şartlar altında eşleri birlikte yaşamaya zorlamanın kanunen mümkün olmadığı gözetilmeksizin, kanunun olaya uygulanmasında hataya düşülerek asıl davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davacı-birleşen davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, 15.06.2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2010/13667, Karar No: 2010/14819, Tarih: 28.12.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/13667 E.  ,  2010/14819 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 09.06.2009 gününde verilen dilekçe ile tapuda kayıt düzeltilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 15.06.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.

Taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet hakkı sahibinin isim, soyisim, baba adı gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme davalarının kaynağını oluşturur. Bu tür davalarda kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.

Tapu Sicil Müdürlüğüne husumet yöneltilerek açılması gereken kayıt düzeltme davalarında, mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı, kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir.

1-Düzeltilecek tapu kaydı tüm dayanakları ile birlikte getirtilmelidir.

2-Nüfus Müdürlüğünden, kayıtta geçen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişinin kaydının bulunup bulunmadığı sorulmalı, kaydı düzeltilecek kişinin nüfus kaydı, tapu ve dayanakları ile bağlantı oluşturacak şekilde incelenmeli, gerekirse kök kayıtlar da istenmelidir.

3-Taşınmazın bulunduğu mahalde kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

4-İstem konusunda tanık dinlenmelidir.

5-Tüm bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise, tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri de taşınmaz başında dinlenerek keşif yapılmalıdır.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde yapılacak inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.

Davanın niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekâlet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.

Tapu Sicil Müdürlüğü de yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamalıdır.

Davacı, dava dilekçesinde parsel numaralarını bildirdiği taşınmazların kayıt maliki....'in baba adının "....." olarak düzeltilmesini istemektedir.

Davanın niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekâlet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.

Tapu Sicil Müdürlüğü de yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamalıdır.

Davacı, dava dilekçesinde parsel numaralarını bildirdiği taşınmazların kayıt maliki....'in baba adının "....." olarak düzeltilmesini istemektedir.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurulması için yeterli değildir. Bu tür davalarda öncelikle dava konusu edilen tüm taşınmazların tapu kayıtlarının dayanak belgeleri ile birlikte getirtilerek kaydı düzeltilecek kişinin nüfus kaydı ile bağlantı kurulmalıdır. Dava konusu taşınmazların kadastro tutanakları ve dayanak belgeleri getirtilmiş ise de dosya içerisinde yapılan incelemede tapu kayıtlarına rastlanamamıştır. Tapu kayıtları getirtilmeden dava konusu taşınmazların kayıtlarında düzeltme yapılması mümkün değildir.

Davacılar tarafından Datköy'de bulunan 1/2 hisseli 478 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak da kayıt düzeltilmesi istendiği, kararın gerekçesinde bu taşınmazdan bahsedilmesine rağmen hüküm sonucunda bu taşınmaz ile ilgili olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği görülmüştür.

Ayrıca, yukarıda belirtildiği üzere bu tür davalarda davanın niteliği gereğince, Tapu Sicil Müdürlüğü yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiği halde yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; davacılar 2878 sayılı parselin tapu kayıtlarındaki kimlik bilgilerinin düzeltilmesini talep ettiği halde gerekçeli kararda 2778 sayılı parsel hakkında hüküm kurulmuş olması yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 29.12.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2151, Karar No: 2017/8279, Tarih: 13.12.2017

**4. Hukuk Dairesi         2016/2151 E.  ,  2017/8279 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 27/07/2012 gününde verilen dilekçe ile kurum zararından kaynaklanan alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 09/03/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kurum zararından kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; davalının ... Devlet Hastanesinde mikrobiyoloji ve klinik mikrobiyoloji uzmanı olarak görev yaptığını, 2010 yılının Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında davalıya yapılan ek ödemelerde (2) kadro ünvan katsayısı uygulanması gerekirken, (2,5) kadro ünvan katsayısı uygulanarak fazla ödeme yapıldığını, bu şekilde kamu zararına sebebiyet verildiğini, davalıya ... İl Sağlık Müdürlüğü'nün 12/07/2012 tarihli ve 178290 sayılı yazısının tebliğ edildiğini, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek oluşan kamu zararının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; biyolog ve tıbbi laborant tarafından düzenlenen bilirkişi raporunun, uzmanlık ve olayla ilgili açıklamaları sebebiyle hüküm kurmaya elverişli görüldüğü, raporda belirtildiği üzere hizmet alanı kadro ünvan katsayısının (2,5) olarak hesap edilmesi gerektiği, dolayısıyla davalıya (2,5) hizmet alanı kadro ünvan katsayısı uygulanmasında bir yanlışlık olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Sağlık Bakanlığı Performans Yönetimi ve Kalite Geliştirme Daire Başkanlığı'nın 10.10.2008 tarihli 3555 sayılı ve 2008/63 nolu genelgesi; "Devlet Hastanelerinin biyokimya ve mikrobiyoloji laboratuarlarında çalışan ve tıpta uzmanlık eğitimi almış olanlar ile eğitim ve araştırma hastanelerinin biyokimya ve mikrobiyoloji labaratuarlarında çalışan klinik şefi, şef yardımcıları, başasistan ve uzmanların klavuzda belirlenen kriterleri yerine getirip getirmedikleri hususunda her ödeme döneminin son iş gününe kadar inceleme heyetince değerlendirme yapılacak ve değerlendirme neticesi rapor olarak Başhekimliğe yazılı bildirilecektir. İnceleme heyeti tarafından yapılan değerlendirme neticesinde kılavuzda belirlenen kriterlerinin tamamının yerine getirildiğinin tespit edilmesi halinde döner sermaye komisyonunca devlet hastanelerinin laboratuvar hizmetlerinde çalışan tıpta uzmanlık eğitimi almış olanlar için hizmet alanı kadro-unvan katsayısı (2,5), kriterlerin tamamının yerine getirilmediği tespit edilmiş ise hizmet alanı kadro-unvan katsayısı (2) olarak uygulanacaktır." şeklinde düzenlenmiştir.

Hükme esas alınan ve biyolog ve tıbbi laborant uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen raporda; genelgedeki düzenlemelere yer verildikten sonra sonuç ve kanaat bölümünde "Sağlık Bakanlığı Büyükçekmece Devlet Hastanesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Laboratuvarında "Laboratuvar Performans Kriterleri ve Uygulama Kılavuzu"nda yer alan 18 kriterden herhangi bir kriterin yerine getirilmesinin olası, hiçbir kriterin yerine getirilmemesi ise olanaksız olması nedeni ile İnceleme Heyeti raporuna gereksinim olmadan Döner Sermaye Komisyonunca kriterlerden en az birinin yerine getirilmiş olmasının kabul edilmesi ile diğer devlet hastanelerinde olduğu gibi hizmet alanı kadro-unvan katsayısının (2,5) olarak hesap edilmesi gerektiği" bildirilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde hakimin bilirkişiye başvurması gereken haller; çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren haller olarak düzenlenmiştir. Yine aynı Kanun'un 281. maddesinde mahkemenin bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği gibi, tayin edeceği duruşmada, sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da isteyebileceği ve gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği ayrıca 282. maddesinde de hakimin, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği açıklanmıştır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; hükme esas alınan ve biyolog ve tıbbi laborant uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, Laboratuvar Performans Kriterleri ve Uygulama Kılavuzu'nda yer alan kriterlerin davalı tarafça yerine getirilip getirilmediği veya hangisinin yerine getirildiği hususunda herhangi bir araştırma ve tespitin yapılmadığı, raporda hiçbir somut dayanak gösterilmeden (2,5) kadro-unvan katsayısı uygulanacağının belirtildiği, bu belirlemelere göre bilirkişi raporunun HMK'nın 266 ve devamı maddeleri ile yukarıda belirtilen Sağlık Bakanlığı genelgesi karşısında hüküm kurmaya ve Yargıtay denetimine elverişli olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca dosyada mevcut önceki bilirkişi raporları ile hükme esas alınan bilirkişi raporu çelişkilidir. Hal böyle olunca; dosyada mevcut raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek, hüküm kurmaya ve Yargıtay denetimine elverişli yeni bir bilirkişi rapor alınması gerekmektedir. Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA 13/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4890, Karar No: 2012/5349, Tarih: 06.06.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/4890 E.  ,  2012/5349 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve yıkım

Hazine ile ... Genel Müdürlüğü aralarındaki tapu iptali ve yıkım davasının reddine dair Edremit 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 01.07.2009 gün ve 677/405 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine vekili; mülkiyeti davalıya ait olan 98 parsel sayılı taşınmazın keşifte belirlenen kısmının 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre, kıyı kenar çizgisi kapsamında kalan yerlerden olduğunu, tapu kaydının kısmen iptali ile bu kısım üzerindeki tüm yapıların kal'ine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece; hak düşürücü süreden davanın reddine, karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, mahkemenin kararı 5841 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiş olup; bu Kanunun 2. ve 3. maddeleri ile getirilen yeni düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur.

14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2. maddesi ile 3402 sayılı Kanunun 12. maddesinin 3. fıkrasına eklenen cümlede: “bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3. maddesi ile aynı Kanuna eklenen Geçici 10. maddesinde ise; “Bu Kanunun 12. maddesinin 3. fıkrası hükmü devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır.” şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu yasanın yürürlük tarihinden sonra Hazinenin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.

Ne var ki, yerel mahkeme kararının temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 gün ve 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararıyla; “25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2. maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3. maddesiyle 3402 sayılı Yasaya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline” karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 33. maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 33. maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibariyle doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasanın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümez ise de 10.03.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Bu durumda davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kurulan kararın Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira, kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.

Hal böyle olunca, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanması zorunlu olup, kamu malları ile ilgili davalar aynı zamanda kamu düzeni ilkesini de içermektedirler. Bu nedenle mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni yasal durum dikkate alınarak, inceleme yapılıp sonuca ulaşılması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

Somut olayda; işin esasının ve dava konusu taşınmaz bölümünün, 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre değerlendirilmesi ve ayrıca 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasanın 36. maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususunun da gözetilmesi, mahkemece bu konudaki görüşünün ortaya konulması ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Hazine vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunabileceğine 06.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.