muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/7578, Karar No: 2018/11058, Tarih: 22.11.2018

**13. Hukuk Dairesi         2017/7578 E.  ,  2018/11058 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... İnşaat Taahhüt Temizlik Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, dava dışı işçi ...’ın bakanlıkları aleyhine ... 1. İş Mahkemesi’nin 2011/578 Esas Sayılı dosyası ile açtığı dava neticesinde verilen kararın ... 8. İcra Müdürlüğü’nün 2013/1617 Esas Sayılı dosyasında işleme konulması üzerine 14.096,24 TL ödemek zorunda kaldıklarını, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede kıdem tazminatı yıllık izin hakkı, ihbar tazminatı, vb. iş ve işçi haklarından yüklenici firmanın sorumlu olduğunun" kararlaştırıldığını, bu nedenle dava dışı işçiye ödenen 14.096,24 TL işçi alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı müflis ... Özel Güv. Yemek Üretim ve Dağıtım San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkındaki davasının reddine, 4.709,50 TL’nin ödeme tarihi olan 14/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Grup Kurumsal Hizmet San ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davalıya verilmesine, davacının bu davalı hakkındaki fazlaya ilişkin istemin reddine, 9.386,74 TL’nin ödeme tarihi olan 14/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnş. Taah. Tem. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davalıya verilmesine, davacının bu davalı hakkındaki fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... İnşaat Taahhüt Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, hizmet alım ihalesinin davalılar tarafından üstlenildiğini, ihale şartnamesine göre, davalı yüklenicilerin çalıştırdığı işçilerin iş hukukundan doğan her türlü işçilik hakları ile ilgili tazminatlarından ve ücretlerinden sorumlu olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmış olup, dava dışı işçinin işçilik tazminatları ve ücret alacaklarının tahsili için açtığı dava sonunda hesaplanan tazminat alacağının eldeki davanın tarafı olan davacıdan tahsiline karar verildiği ve icra takibi sonunda da, davacı tarafından ödendiği ihtilafsızdır.

Dava, asıl işveren davacı bakanlığa karşı davalı şirketler tarafından çalıştırılan işçinin açmış olduğu dava sonrasında ödemek zorunda kaldıkları işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçiye ödenen kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücretinden tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Davacı ile davalı ... İnşaat Taahhüt Temizlik Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesi ve ekleri olan şartnamelerin hükümleri incelendiğinde, davacı bakanlığın çalıştırılacak işçiler ile ilgili işe başlama, çalışma koşulları, denetleme, mali haklarının ödenmesi ile ilgili denetim ve kontrolü tamamen elinde bulundurduğu, ancak taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde, işçilerin iş akitlerinden doğacak dava konusu alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir. Hal böyle olunca, tacir olan davalı ... İnşaat Taahhüt Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin çalıştırdığı işçilerin fiili işçilik dışında sair ücret alacağı ve tazminat haklarından sorumlu olacağını bilebilecek durumda olduğu ancak, davacı bakanlığın da asıl işveren durumunu muhafaza etmesi nazara alındığında doğan zararlardan davalı ... İnşaat Taahhüt Temizlik Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin yarı yarıya ve dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı gözetilerek yapılacak inceleme sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı bir değerlendirme ile alacağın tamamı üzerinden hesaplama yapılarak hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte yazılı nedenlerle davalının ikinci bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davalı ... İnşaat Taahhüt Temizlik Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. yararına BOZULMASINA, peşin alınan 241,00 TL harcın istek halinde davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti.'ne iadesine, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 22/11/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8356, Karar No: 2020/1396, Tarih: 20.02.2020

**2. Hukuk Dairesi         2019/8356 E.  ,  2020/1396 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

İlk derece mahkemesince davacı erkeğin evlilik birliğinin sarsılması hukuki sebebine dayalı boşanma davasında kadın kusurlu kabul edilerek boşanmaya karar verilmiştir. Davalı kadın tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, istinaf incelemesini yapan bölge adliye mahkemesince “davalı kadının 15.02.2017 tarihinde Denizli 4. Aile Mahkemesinin 2017/115 Esas ve 2017/223 Karar sayılı dosyasında Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi uyarınca açmış olduğu boşanma davasından 27.03.2017 tarihinde feragat ettiği ve davanın vaki feragat nedeniyle reddine karar verildiği, boşanma davası açılmakla tarafların ayrı yaşamaya hak kazandıkları, fiili ayrılık tek başına boşanma sebebi olmadığı gibi kadının birlik görevlerini yerine getirmekten kaçındığının da ispat edilemediği” gerekçesiyle erkeğin boşanma davasının reddine karar verilmiştir. Yapılan soruşturma ve toplanan delillerle davalı kadının eşine ve çevresine haber vermeden müşterek evi terk ettiği, eşinin ve çevresinin bilmediği bir yere gittiği, davacı erkeğin kayıp ilanı vermek durumunda kaldığı, yaşanan bu olay neticesinde davalı kadının, davacı erkeğin güvenini sarstığı, evlilik birliğinin çekilmez hale geldiği ve temelinden sarsıldığı anlaşılmaktadır. Bu halde taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkân vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik mevcut ve sabittir. Olayların akışı karşısında davacı erkek, dava açmakta haklıdır. Bu şartlar altında eşleri birlikte yaşamaya zorlamanın artık kanunen mümkün görülmemesine göre, boşanmaya karar verilecek yerde, hatalı gerekçe ve kusur belirlemesiyle erkeğin davasının reddi doğru bulunmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, dosyanın ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi. 20.02.2020 (Prş.)
Yargıtay — Esas No: 2020/18919, Karar No: 2021/109, Tarih: 18.01.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/18919 E.  ,  2021/109 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM: Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Olay yeri inceleme raporunda, otonun kilit göbeklerinde, kapı kasalarında ve camlarında herhangi bir zorlama ve kırılmanın olmadığı, kilitlerin çalışır vaziyette sağlam olduğu, otunun sol ön kapısının kapalı kilitli olmadığı, diğer kapılarının ise kapalı kilitli olduğunun belirtildiği, müştekinin soruşturma aşamasında alınan beyanında, aracının kapılarını kilitleyerek park ettiği belirttiği, sanığın kovuşturma aşamasında alınan savunmasında ise, aracın yanına gittiğinde kendi aracı ile aynı marka olması nedeniyle kilidim ile kapıyı açtığını savunduğunun anlaşılması karşısında, sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nun 142/2-d maddesine uyduğu gözetilmeyerek, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın gözetilmesine, 18.01.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8191, Karar No: 2013/13101, Tarih: 11.12.2013

**14. Ceza Dairesi         2013/8191 E.  ,  2013/13101 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan sanık ...'ın bozma üzerine yapılan yargılaması sonunda; beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan mahkûmiyetine dair Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 27.03.2013 gün ve 2013/63 Esas, 2013/81 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 11.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/16922, Karar No: 2021/18681, Tarih: 08.11.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/16922 E.  ,  2021/18681 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1. 24.10.2011 tarihli kolluk tutanağına göre, suça sürüklenen çocuğun, temyiz dışı suça sürüklenen çocuklar ile birlikte çaldıkları eşyaları gizledikleri yeri polislere göstermeleri neticesinde bulunan bir kısım suça konu eşyaların müştekiye iade edildiği olayda, soruşturma aşamasında gerçekleşen kısmi iade nedeniyle müştekiye kısmi iadeye muvafakatının olup olmadığı sorularak, sonucuna göre hırsızlık suçundan kurulan hükümde, 5237 sayılı TCK'nın 168/1-4. maddesinde tanımlanan etkin pişmanlık hükmünün uygulanma koşullarının değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden yasal olmayan gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi,

2. İddianamede talep edilmediği halde 5237 sayılı TCK’nın 119/1-c maddesinin uygulanması ihtimaline binaen suça sürüklenen çocuğa ek savunma hakkı tanınmadan anılan madde uygulanmak suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 226. maddesine aykırı davranılması,

3. İş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurlan hükümde, 5275 sayılı Kanun’un 106/4. maddesi gereğince “Çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi halinde bu ceza hapse çevrilemez” hükmü gözetilmeden, suça sürüklenen çocuğun adli para cezasını ödemediği takdirde ödenmeyen para cezasının hapse çevrileceği şeklinde ihtarat yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuğun temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 08.11.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2569, Karar No: 2017/6174, Tarih: 04.07.2017

**20. Hukuk Dairesi         2017/2569 E.  ,  2017/6174 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVACILAR : ... ve Ark,

DAVALILAR : ... ve Ark.-...-... ve Ark.

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda kurulan 15/07/2015 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davacılar ... ve arkadaşları vekili Av. ... tarafından istenilmekle, tayin olunan 04/07/2017 günü için yapılan tebligat üzerine, temyiz eden davacılar ... ve arkadaşları vekili Av. ... ile davalılar ... ve arkadaşları vekili Av. ... ve davalı ... geldiler, başka gelen olmadı, açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Daha sonra dosya içindeki tüm belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleriyle davalıların ... ilçesi, ... mah. 105 pafta, 397 ada 65 parsel ile tapuda kayıtlı olan arsa üzerinde yapılı binada kat maliki olduğu, bağımsız bölümlerin arsa paylarının oluşturulmasında bağımsız bölümlere değerleri ile orantılı bir tahsis yapılmadığı, ileri ki safhalarda sorunlar doğuracağı ihtimali ile arsa paylarının düzeltilmesinin zorunluluğu ile karşılaşabileceği bu nedenle taşınmaz üzerindeki bağımsız bölümlerin mevcut arsa paylarının değerleri ile mütenasip ve adaletli bir düzenlemenin yapılması istenilmiş, mahkemece; ...,..., ..., ... (yeni malik ...), ... adına açılan davanın yönetim planı imzalandığından reddine, davacılar vekilinin diğer davacılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... mirasçıları ..., ... ..., ... yönünden 23.09.2014 tarihli son bilirkişi raporu doğurultusunda kabulü ile; ... ili, ... ilçesi, ... mah'de kain 105 pafta, 397 ada, 65 parsel sayılı taşınmazın arsa paylarının düzeltilmesine karar verilmiş, hüküm bir kısım davacılar vekili Av. ..., bir kısım davalılar vekili Av. ..., davalı ... vekili Av. ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, bağımsız bölümlere özgülenen arsa paylarının yeniden düzenlenmesi istemine ilişkindir.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 3. maddesinde; kat mülkiyeti veya kat irtifakının, bu mülkiyete konu olan anayapının bağımsız bölümlerinden her birine kat irtifakının kurulduğu tarihteki, doğrudan doğruya kat mülkiyetine geçilme halinde ise, bu tarihteki değeri ile oranlı olarak tahsis edilen arsa payının ortak mülkiyet esaslarına göre açıkça gösterilmesi suretiyle kurulacağı, arsa paylarının bağımsız bölümlerin değeri ile oranlı olarak tahsis edilmediği hallerde, her kat maliki veya kat irtifakı sahibinin arsa payının düzenlenmesi için mahkemeye başvurabileceği hükme bağlanmıştır. Arsa payı düzenlemesinin yeniden yapılabilmesinin ilk şartı, arsa paylarının bağımsız bölümlerin değerleriyle oransız olarak belirlenmiş olmasıdır. Bu

hususa dayalı istemlerde mahkeme tüm kanıtları değerlendirerek bağımsız bölümün değeri ile bölüme özgülenen arsa payını karşılaştırıp denklik sağlamaya çalışmalıdır. Söz konusu işlem yapılırken de, bağımsız bölümlerin cinsi, bulunduğu kat, alanı, ısınma sistemi, aydınlanması, mimari kullanımı ve konumu, cephesi ve manzarası gibi hususlar değerlendirme için esas alınır; değerlendirmeye esas alınacak tarihten sonraki imar durumu ile cins ve manzara değişiklikleri, bakım ve onarım çalışmaları sebebiyle meydana gelen değer artış ve eksilmeleri dikkate alınmaz.

Somut olayda dava konusu taşınmazda 08.10.1974 olan kat irtifakına geçiş tarihinde; bağımsız bölümlerin değerinde ve dolayısıyla arsa paylarının tespitinde dikkate alınmayan bu nedenle arsa payları arasında orantısızlığa yol açan somut ve haklı nedenler ortaya konulmadığı ve kat irtifakının kurulduğu tarihteki değerlerinin yukarıda açıklanan unsurları ve bu belirlemeye göre tapu sicilinde kayıtlı arsa paylarında düzeltilmesi gereken bir yanlışlık olduğu bilirkişi kurulunca açıkca saptanmadığı gibi, kat irtifakının kurulduğu tarihten bu yana geçen uzun süre içerisinde arsa paylarına herhangi bir itiraz ileri sürülmemiştir. Açıklanan sebeplerle arsa payının düzeltilmesi davasının reddi yerine, herhangi bir değerlendirme ve gerekçe içermeyen soyut ve genel ifadeli bilirkişi raporu esas alınarak kabulü doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile davalılar ... ve arkadaşları vekili ile ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, Yargıtaydaki duruşma tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 1480 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalılar ... ve arkadaşlarına verilmesine, temyiz harcının istek halinde iadesine 04/07/2017 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7608, Karar No: 2019/2623, Tarih: 27.03.2019

**3. Hukuk Dairesi         2017/7608 E.  ,  2019/2623 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki kira bedelinin tespiti ve alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı ile aralarında 01.05.2006 başlangıç tarihli beş yıl süreli kira sözleşmesinin 01.03.2011 tarihinde beş yıl süreli olarak yenilenerek devam ettiğini, sözleşmenin 6.1. maddesinde, her yıl için asgari aylık kira paraları belirlendiğini, 6.2.1 maddesinde, kiralanan yerin işletilmesi sonucunda elde edilecek net satış hasılatı veya cironun %8 +kdv 'si hasılat kira bedeli olduğunu, 6.2.2. maddesinde, kiralanana ilişkin kira bedeli aylık asgari kira bedeli veya aylık net satış hasılatı üzerinden hesaplanan hasılat kira bedelinden yüksek olanıdır ." hususlarının kararlaştırıldığını, hasılat kira bedeli aylık asgari kira bedelinden düşük olduğundan aylık asgari kira bedeli olan 4.354 Euro kira parasının ödendiğini, Euro kurundaki artış etkisiyle kira bedelinin ödenmesinde güçlük yaşandığını; öte yandan, davalının bir kısım kiracılara sabit kur belirlediği halde kişisel husumet nedeniyle bahsi geçen uygulamadan yararlandırılmadığını, kanun gereği Euro bazlı kira uygulamasına ayrıca yıllık artış uygulanamayacağını, sözleşmedeki maddelerin hakkaniyete uygun olmayıp mağduriyete sebebiyet verdiğini belirterek yeni kira yılı için kira bedelinin tespitine, geçen zaman içerisinde haksız yere alınan fazla kira bedellerinin iadesine ve bu bedelin ileriki zamanda ödeyeceği kira bedellerinden mahsubuna karar verilmesini istemiştir.

Davalı, sözleşmenin tarafların özgür iradeleri ile düzenlendiğini, kira bedelinin makul ölçüde olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 6098 sayılı TBK öncesi yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre şartlar değişmediği ve özel gelişmelerin varlığı iddia ve ispat edilmedikçe, hak ve nesafet ilkesine göre kira parasının tespit edildiği dönemden sonra üç yıl için art arda endeks uygulanarak bulunacak kira parasının o dönem için hak ve nesafete uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke olarak kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır. Üç yıldan sonra ise yeniden hak ve nesafete göre kira parası tespit edilebilecektir.

01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesinde ise “Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir.” hükmü bulunmaktadır.

Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanunun 2. maddesinde geçmişe etkili olma başlığı altında “Türk Borçlar Kanunu'nun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları gerçekleştirdikleri tarihe bakılmaksızın, bütün fiil ve işlemlere uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Bununla birlikte 6217 Sayılı Yasanın geçici 2. maddesinde değişiklik yapan 6353 Sayılı Yasanın 53. maddesine göre; kiracının Türk Ticaret Kanun'un da tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 323, 325, 331, 340, 343, 344, 346 ve 354'ncü maddelerinin 01.07.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanamayacağı, bu halde kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümlerinin tatbik olunacağı, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ise Mülga BK hükümlerinin uygulanacağı öngörülmektedir.

Kira bedelinin tespiti davasını, kira sözleşmesini akdeden kiraya veren açabileceği gibi kiracının da açabileceği hususu tartışmasızdır. Somut olayda, davacı kiracı tacir olup 25.12.2015 tarihinde açtığı iş bu davada, yeni kira yılı için kira bedeli tespiti isteminde bulunmuştur. Dava dilekçesi içeriğinden davacının yeni kira yılından kastı, kira bedelinin hangi para cinsi ile tespiti, istenilen paranın ne miktar olduğu anlaşılamamaktadır. Mahkemece yapılacak iş, davacının talebi açıklattırılıp, davacının talebinin 01.03.2015 tarihinden itibaren kira bedelinin tespiti istemine ilişkin olduğunun anlaşılması halinde kira bedelinin sözleşmedeki kararlaştırmalar doğrultusunda tespiti; davacının talebinin 01.03.2016 tarihinden itibaren kira bedelinin tespiti olduğunun anlaşılması halinde ise yukarıda belirtildiği üzere TBK'nın 344. maddesinin uygulanma imkanı bulunmadığından, kira bedelinin mülga BK ve bu kanun dönemindeki Yargıtay’ın istikrar kazanmış içtihatları gereğince hak ve nesafet ilkeleri doğrultusunda rayice göre belirlenmesi, belirleme yapılırken kira parasının döviz olarak tespit edilebilmesi için tarafların açıkça döviz olarak tespitini istemeleri gerektiği hususu da gözetilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirzlarının reddine, ikinci bentte açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 27.03.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.