muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/17731, Karar No: 2013/16457, Tarih: 01.11.2013

Somut olayda; sanıklar resmi nikahlı evli iken, sanık ...'in vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 25.01.2000 tarihinde muvazaalı olarak boşandıkları, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelliyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 01.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2666, Karar No: 2024/10111, Tarih: 23.10.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/2666 E.  ,  2024/10111 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/1824 E., 2021/2192 K.

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü / İstinaf Başvurusunun Kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2015/1670 E., 2018/712 K.

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklı maluliyet nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 19.01.2015 tarihinde meydana gelen tek taraflı kazada davalıya trafik sigortalı aracın, yolcu olan davacının yaralanmasına neden olduğunu iddia ederek 2.000,00 TL maddi tazminat ile 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde davacının kaza tarihinde gittiği ana okulun sorumlu bulunduğunu, okul servisi niteliği taşımayan araç ile çocukların seyahat etmesine izin veren okulun kazanın meydana gelmesinde ağır kusurlu olduğunu, emniyet kemeri kullanılmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacının kaza tarihinde henüz 10 yaşında olduğunu, geçici iş göremezlik zararı ve kaza tarihinden itibaren avans faiz talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazanın aracı kullanan ...'nun kusuru ile meydana geldiğini, müvekkilinin tek kusurunun olay günü servis aracı yerine kendisine ait ... plaka sayılı aracı servis hizmetine tahsis etmesi olduğunu, faiz oranına itiraz ettiklerini, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; dosyada mevcut olan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre düzenlendiği, yolcu olan davacıya izafe edilecek bir kusur bulunmadığı, davacının kaza tarihinde 9 yaşında olması nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatı talep edemeyeceği gerekçesiyle maddi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile 90.315,26 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalılardan tahsiline, manevi tazminat talebi yönünden davanın kabulü ile 15.000,00 TL tazminatın davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, yerel mahkemede yapılan yargılamada hem dava dilekçesinde hem de bedel artırım dilekçesinde faiz türü olarak avans faizi talep edilmiş olmasına ve kazaya sebebiyet veren araç ticari işletme aracı olmasına rağmen yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu ve geçici iş göremezlik tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda, aracın davalı ...’ya ait kreşe ait olduğu ve bu amaçla kullanıldığı anlaşılmakla, avans faize hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğu ancak davacının kaza tarihindeki yaşı itibariyle geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine ilişkin kararın yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili; kazaya karışan aracın hususi araç olduğu, ticari işte kullanılmadığı, bu nedenle avans faiz uygulanmasının hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalıya sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 94 üncü maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçsinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'ne yükletilmesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'ne yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,23.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5809, Karar No: 2011/10804, Tarih: 29.09.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/5809 E.  ,  2011/10804 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

- K A R A R -

Dosya kapsamına, sav ve savunmaya, mahkemece saptanan hukuki niteliğe göre uyuşmazlık, Hazine tarafından çekişmeli taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı iddasına dayalı tapu iptal ve tescil isteminden kaynaklanmaktadır. 2797 Sayılı Yargıtay Yasasının 14. maddesi ve Yargıtay Büyük Genel Kurulunun ilgili kararı uyarınca temyiz incelemesi Yargıtay Yüksek 1. Hukuk Dairesine ait olup, Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; dosyanın görevli Yargıtay Yüksek 1. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine 29/09/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11784, Karar No: 2013/3166, Tarih: 11.03.2013

**17. Hukuk Dairesi         2012/11784 E.  ,  2013/3166 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline ait aracın, davalının trafik sigortalısı olan aracın çarpması sonucu hasarlandığını belirtip fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL tazminatın davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... şirketi vekili, işbölümü itirazında bulunup hasarın belirtilen yer ve zamanda meydana gelmediğini ileri sürerek teminat kapsamında olmayan riziko nedeniyle açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre kazanın anlaşmalı kaza tutanağında belirtildiği şekilde meydana gelmediğinin anlaşılması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan

hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 3,15 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 11.3.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6768, Karar No: 2018/25790, Tarih: 29.11.2018

**22. Hukuk Dairesi         2016/6768 E.  ,  2018/25790 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin, davalı şirkete ait ... Tarım unvanıyla işletilen serada, 01/06/2010 tarihinden 22/10/2014 tarihine kadar aralıksız bekçi olarak çalıştığını, hiçbir haklı neden bulunmadığı halde yaklaşık bir ay önce müvekkilinin davalı işveren tarafından işten çıkarıldığını, müvekkiline işi yavaşlattığı ve yeterince verim alınamadığı gerekçesi ile işe gelmemesinin söylendiğini, ardından da müvekkilinin işe gelmediği gerekçesi ile haklı nedenle iş sözleşmesinin feshedildiğinin ihbarname ile bildirildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, genel tatil ile yıllık ücretli izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacıya iş akdinin 21/10/2014 tarihinde İş Kanunu'nun 17. maddesi gereğince bildirimli olarak ihbar süresinin sonu olan 15/12/2014 tarihi mesai bitiminde feshedileceğinin bildirildiğini, davacının bu bildirim yazısını tebellüğ eden sıfatı ile imzaladığını, ancak davacının o tarihten sonra işyerine gelmeyerek devamsızlık yaptığını, davacıya ihbar süresi boyunca da iş akdinin devam ettiğinin ve bu süre içerisinde de işyerine gelerek çalışmasına devam etmesi gerektiğinin ... 7. Noterliği'nin 24 Ekim 2014 tarihli ve 35783 yevmiye numaralı ihtarı ile bildirildiğini, yine bu ihtar ile davacıya yaptığı devamsızlıklara ilişkin geçerli bir mazereti varsa bunu bildirmesi, aksi halde iş akdinin İş Kanunu'nun 25/II-g maddesi gereğince haklı nedene dayanılarak feshedileceği hususlarının da bildirildiğini, davacının devamsızlığını haklı gösterecek bir mazeret sunmadığı gibi devamsızlık yapmaya da devam ettiğini, bu sebeple davacının iş akdinin ... 7. Noterliği'nin 06/11/2014 tarihli ve 37122 yevmiye numaralı ihtarı ile İş Kanunu'nun 25/II-g maddesi gereğince haklı nedene dayanılarak derhal feshedildiğini, davacı tarafından imzalanan ücret bordroları ile banka kayıtlarından anlaşılacağı üzere, davacıya, 01/05/2011 tarihinden önce, şayet fazla mesai yapmış ise bedelinin ödendiğini, davacının yıllık izinlerinin tamamını kullandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, süresi içerisinde taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Davacı temyizi yönünden;

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, süresi içerisinde taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Davacı temyizi yönünden;

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle temyiz nedenlerine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut olayda davanın belirsiz alacak davası olarak açılmış olduğu hususu göz önüne alındığında kıdem ve ihbar tazminatı talebi bakımından ; davacı çalışma süresini, kendisine en son ödenen aylık ücret miktarını, tazminat hesaplamasına esas alınacak aylık ücrete ek para veya parayla ölçülebilen sosyal menfaatleri belirleyebilecek durumdadır. Bu halde, dava konusu kıdem ve ihbar tazminatı alacağının gerçekte belirlenebilir alacaklar olduğu ve dolayısıyla belirsiz alacak davasına konu edilemeyecekleri nazara alınarak, hukuki yarar yokluğundan anılan alacaklara yönelik taleplerin usulden reddi gerekirken, yazılı şekilde söz konusu taleplerin esastan reddine karar verilmesi hatalı ise de, hüküm sonucu itibariyle doğru olduğundan bu gerekçe ile bozma sebebi yapılmamıştır.

Davalı temyizi yönünden;

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık beyanlarına göre davacının 2010/10-2011/1 arası dönemde tanık ...'in birlikte bekçi olarak çalıştıkları, bir gün davacının bir gün tanığın çalıştığı, böylelikle davacının bir haftada 4 gün 1 haftada 3 gün günde 16 saat çalıştığı, 4 gün çalışılan haftada 13 saat fazla mesai yaptığı, 3 gün çalışılan haftada ise fazla mesai yapmadığı kabul edilerek fazla mesai alacağı hesaplanmış ise de Dairemizce aynı gün temyiz incelemesi yapılan davacının da tanık olarak dinlendiği davacı tanığı ...' ait 2016/6767 esas sayılı dosyada, tanığın yine tanık beyanlarına göre 02.08.2010-30.04.2011 tarihleri arasında haftanın 7 günü günlük 15 saat çalıştığı kabul edilerek farklı şekilde hesaplama yapıldığı görülmektedir. Davacı ve diğer dosya davacısının aynı işi yaptıkları gözetildiğinde dosya kapsamındaki beyanlardan davacının çalışma sisteminin nasıl olduğu ,haftada kaç gün kaç saat çalıştığının tereddüde yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmadığı anlaşılmış olup, Mahkemece gerekirse tanıklar yeniden dinlenerek, çalışma sisteminin ve haftada kaç gün kaç saat çalışıldığının netleştirilerek sonucuna göre yeniden hesaplama yapılması yerinde olacaktır. Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

3-Davacının yıllık izin ücret alacağı olup olmadığı taraflar arasında bir diğer uyuşmazlık konusudur.

3-Davacının yıllık izin ücret alacağı olup olmadığı taraflar arasında bir diğer uyuşmazlık konusudur.

Somut olayda, dava dilekçesinde açıkça, davanın belirsiz alacak davası türünde açıldığı belirtilmiştir. Davacı, çalışma süresini, kendisine en son ödenen aylık ücret miktarını, hak kazandığı izin süresini, çalışma süresi boyunca varsa kullanmadığı veya karşılığı ödenmeyen izin sürelerini belirleyebilecek durumdadır. Bu halde, dava konusu yıllık izin ücret alacağının gerçekte belirlenebilir alacaklardan olduğu ve dolayısıyla belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceği nazara alınarak, dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekirken, yazılı şekilde esasa girilerek karar verilmesi hatalı olmuştur.

4- Ayrıca Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının bir hafta 4 gün bir hafta 3 gün çalıştığı kabul edilerek hafta tatili alacağı hesaplanmadığı halde hükümde genel tatil alacağı ile birlikte hafta tatili ücretine hükmedilmesi de hatalı olmuştur.

5- Somut olayda, Mahkemece, fazla mesai ve genel tatil ücreti alacaklarının tanık beyanlarına istinaden belirlenmesine göre, davacının hastalık, izin veya mazeret izni gibi nedenlerle çalışamadığı günler olabileceği dikkate alınmaksızın, söz konusu alacaklardan uygun bir indirim yapılmaması doğru değildir. Yapılacak iş, yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda, davacının çalışma süresi de gözetilerek, belirlenen fazla mesai ve genel tatil ücreti alacaklarından, uygun bir indirim yapılmak suretiyle karar verilmesinden ibarettir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek olması halinde ilgililere iadesine, 29/11/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18054, Karar No: 2016/1267, Tarih: 15.02.2016

**16. Hukuk Dairesi         2015/18054 E.  ,  2016/1267 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KULLANIM KADASTROSU

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosya içinde, kararın, davanın taraflarından davacı ...'a tebliğine ilişkin belge bulunmakta ise de, tebligat belgesinin incelenmesinde, Tebligat Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca yapıldığı belirtilen tebliğ evrakında, en yakın komşu olarak kime haber verildiği yazılmadığı gibi komşunun imzasının da bulunmadığı, isim ve imzadan imtina etmiş ise bu durumun da tebliğ evrakına şerh edilmediği, anılan nedenle yapılan tebligatın usulüne uygun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle gerekçeli kararın adı geçene 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde tebliğ edilerek temyiz süresinin beklenmesi; temyiz süresi geçtikten sonra, inceleme yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 15.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3012, Karar No: 2010/4120, Tarih: 09.04.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/3012 E.  ,  2010/4120 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 16.09.2008 gününde verilen dilekçe ile irtifak hakkının terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair verilen 05.10.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, Cilt:3 S.26'da kayıtlı 2 sıra nolu devlet ormanında 15.795 m2'lik yerin kış sporları, kayak merkezi ve mekanik tesis yapılması amacıyla 30.12.2004 tarihinde davalıya 29 yıllığına kesin tahsisden sonra 03.05.2005 tarihinde de resmi senetle irtifak hakkı tesis edildiğini, ancak irtifak hakkı tesis edilen taşınmazın bulunduğu bölgede Çevre ve Orman Bakanlığınca 1/1000 ölçekli Uludağ yöresi mekanik tesisler uygulama imar planı kapsamında taşınmazların Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsis edilmesine ilişkin 27.04.2004 tarihli işlemin Bursa 1.İdare Mahkemesinin 2006/2105 sayılı dosyasında yürütmesinin durdurulmasına karar verildiğini, yürütmenin durdurulmasından sonra davalıya yapılan tahsisin iptal edildiğini, irtifak hakkı tesisine ilişkin resmi senedin 16. maddesinin “...üst hakkı tesis edilen taşınmaz üzerinde yapılan tesise ait Turizm Yatırım veya Turizm İşletme belgesinin iptal edilmesi halinde üst hakkı iptal edilecektir...” hükmü karşısında irtifak hakkının terkini koşullarının oluştuğunu ileri sürerek terkin isteğinde bulunmuştur.

Davalı, idari yargıdaki davanın kesinleşmediğini, ayrıca iptal gerekçesinin imar planlarının yasal prosödüre uygun olarak hazırlanmamasından kaynaklandığını, iptale konu eksikliğin giderilerek

yeniden imar planları hazırlandığını savunmuş, idari yargıdaki davanın sonucunun da beklenmesini talep etmiştir.

Mahkemece iptale konu işlem yeniden tesis edildiğinden davanın konusunun kalmadığı gerekçesi ile karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulmuş, hükmü davacı temyiz etmiştir.

Dava, irtifak hakkının terkini isteğine ilişkindir.

yeniden imar planları hazırlandığını savunmuş, idari yargıdaki davanın sonucunun da beklenmesini talep etmiştir.

Mahkemece iptale konu işlem yeniden tesis edildiğinden davanın konusunun kalmadığı gerekçesi ile karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulmuş, hükmü davacı temyiz etmiştir.

Dava, irtifak hakkının terkini isteğine ilişkindir.

Taşınmazın tapu kaydındaki irtifak hakkı niteliği itibariyle üst hakkıdır. Üst hakkı, başkasının taşınmazı üstünde veya altında inşaat yapma veya önceden yapılmış bir inşaatı koruma yetkisi sağlayan ve inşaat üzerinde irtifak hakkı sahibine mülkiyet hakkı kazandıran bir irtifak hakkıdır. Üst hakkı Türk Medeni Kanununun 726. ve 826-836. maddelerinde düzenlenmiştir.Üst hakkı olarak tanımlanan bu hakkın, bağımsız ve sürekli nitelikte ise hak sahibinin istemi üzerine tapu kütüğüne “taşınmaz” olarak kaydı Türk Medeni Kanununun 826.maddesinin 3.fıkrası hükmü uyarınca mümkündür. En az otuz yıl için kurulan üst hakları sürekli nitelikte kabul edilir.  Üst hakkını bağımsız kabul edebilmek için de başkasına devrinin taraflarca kısıtlanmamış olması gerekir. Kural olarak üst hakkı tesisi, önce tarafların üst hakkı kurulması konusunda yazılı veya sözlü anlaşmış olmaları, ilgili tapu siciline giderek iradelerini resmi senet düzenlemeye yetkili olan memur huzurunda açıklayıp üst hakkı kuruluş senedi yapmaları,  sonra da resmi memurdan üst hakkının bir irtifak hakkı olarak taşınmaz kaydına şerh edilmesi veya tescilini istemeleri suretiyle olur.

Somut olayda da; yukarıda açıklanan niteliklerde bir üst hakkı mevcuttur. Diğer irtifak haklarında olduğu gibi üst hakkı da sürenin sona ermesi ile veya yüklü ya da yararlanan taşınmazın yok olması ile terkin edilebileceği gibi Türk Medeni Kanununun 831. maddesi uyarınca sözleşmeye aykırılık nedeniyle de terkini mümkündür. Davacı da irtifak hakkı senedinin 16. maddesine dayanarak terkin istemektedir. 16. maddedeki koşulun ise taşınmazın imar uygulamasından sonra Çevre ve Orman Bakanlığına tahsisinin iptal edilmesi nedeniyle taşınmazın davacıya tahsisinin de iptal edilmesi ile oluştuğunu ileri sürmektedir. Ne var ki; Çevre ve Orman Bakanlığına tahsisin iptali için idari yargıda açılan dava halen derdest olup kesinleşmemiştir. Davacının ileri sürdüğü nedenler henüz gerçekleşmediğinden mahkemece Bursa 1.İdare Mahkemesinin 2006/2105 sayılı dava sonucunun beklenmesi, karar kesinleştikten sonra irtifak hakkı tesisine ilişkin 16. maddenin koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin taraf delilleri toplandıktan sonra değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, 09.04.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.