muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/7997, Karar No: 2023/65, Tarih: 10.01.2023

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Katılanlar Vekilinin Temyiz İstemleri

1. Sanığın suçu tasarlayarak işlediğine,

2. Takdiri indirim hükümleri uygulanmak suretiyle eksik ceza tayin edildiğine,

B. Sanık Müdafinin Temyiz İstemleri

1. Haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine,

2. Sübuta,

3. Cezai sorumluluğa,

ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Sanığın ailesi ile birlikte ikâmet ettiği, maktulünde suç tarihinden yaklaşık bir yıl kadar önce sanığın ikâmetinin yan tarafında bulunan boş tarlayı satın alarak bu araziye ev yaptığı ve bu evde ikâmet etmeye başladığı, sanığın beyanlarına göre maktulün, kendisinin evine bakması ve tahta ile tenekeye vurup sesler çıkarması nedeniyle komşuluk ilişkilerinin bozulduğu, sanığın maktul ile aralarındaki anlaşmazlığa dair konuşmalar yapmak istediğinde maktulün sanığa hitaben; "Sen delisin, senin deliliğinden bana ne ! " şeklinde sözler sarf ettiği, sanığın bu nedenle maktule husumet beslemeye başladığı, olay tarihinde sanığın, ... ili Kemeraltı Çarşısında bulunan silah bayiinden 50 adet mermi aldığı, saat 17:00 sıralarında kendisine ait araç ile maktulün gelme istikametine doğru onu beklemeye başladığı, maktulün aracının yanından yaya olarak geçip stabilize yola girdiğinde sanığın, kendisine ait tabanca ile maktule birçok kez ateş ederek maktulü öldürdüğü anlaşılmıştır.

Sanığın maktul ile komşu olduğu zaman zaman aralarında bazı yanlış anlaşılmaların bulunduğu, bu yanlış anlaşılmalar neticesinde sanığın maktulu takıntı haline getirdiği, maktulün bazı sözleri sebebiyle ona karşı husumet beslediği ancak maktulü öldürmeye yönelik plan yaptığına ilişkin bir delilin bulunmadığı, sanığın akıl sağlığına ilişkin rapor aldırıldığı cezaî ehliyetinin tam olduğunun belirtildiği, sanığın Kemeraltından mermi aldığı zaman ile maktulü öldürdüğü zaman arasında tasarlama eyleminden söz edecek kadar bir zaman geçmediği gözetilerek sanığın eyleminin , 5237 sayılı Kanun' un 81 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında kasten öldürme suçunu teşkil ettiğinin tespitiyle, buna göre uygulama yapıldığı anlaşılmıştır.

Maktulün sanığa hitaben "deli" şeklinde söylemlerde bulunduğu, bu söylemlerin tanık beyanları ile de doğrulandığı, bu bakımdan sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasının gerektiği ancak haksız tahrik teşkil eden eylemler ve sözlerin ağır nitelikte olmaması sebebiyle sanık hakkında asgari oranda haksız tahrik indirimi uygulandığı belirlenmiştir.

Sanığın geçmişi, sosyal ilişkileri, eylemden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları ve cezanın sanığın geleceği üzerindeki olası etkileri göz önüne alınarak Mahkemece sanık hakkında, takdirî indirim sebebi uygulanması takdir kılınmıştır.

2. Sanığın savunmasında suçlamayı kabul ettiği belirlenmiştir.

3. Tanıklar E.K, G.A., V.E. beyanları dava dosyasında mevcuttur.

4. Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Morg İhtisas Dairesince tanzim olunan, 23.12.2019 tarihli otopsi tutanağında;

Sanığın geçmişi, sosyal ilişkileri, eylemden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları ve cezanın sanığın geleceği üzerindeki olası etkileri göz önüne alınarak Mahkemece sanık hakkında, takdirî indirim sebebi uygulanması takdir kılınmıştır.

2. Sanığın savunmasında suçlamayı kabul ettiği belirlenmiştir.

3. Tanıklar E.K, G.A., V.E. beyanları dava dosyasında mevcuttur.

4. Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Morg İhtisas Dairesince tanzim olunan, 23.12.2019 tarihli otopsi tutanağında;

"Kişide 8 (sekiz) adet ateşli silah giriş yarası tespit edilmiş olup, dış muayenede 3 ve 5 no'da tanımlanan giriş yarasını oluşturan yaralanmaların tek başına öldürücü nitelikte olduğu, dış muayenede 1, 6, 9, 10, 11, 15 no'da tanımlanan giriş yarasını oluşturan yaralanmaların öldürücü nitelikte olmadığı,

Kişinin ölümünün ateşli silah yaralanmasına bağlı büyük damar (sağ ve sol iliak arter, vena cava inferior) ve iç organ (ince barsak ve mezenter rüptürü, sağ böbrekte kontüzyon) yaralanmasından gelişen iç kanama (hemoperitoneum) sonucu meydana gelmiş olduğu, "

Belirtilmiştir.

5. Olay yeri inceleme raporu ve olay yeri krokisi dava dosyasında mevcut olup olay yerinde 12 adet boş kovan ele geçirildiği tespit edilmiştir.

6. Sanığın yakalanması sırasında yapılan usûlüne uygun üst araması neticesinde 245 PM73022 seri numaralı, suçta kullanılan yarı otomatik tabancanın sanığın rızası ile muhafaza altına alındığı belirlenmiştir.

7. ... Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce tanzim olunan 01.11.2019 tarihli raporda; inceleme konusu yarı otomatik tabancanın, 6136 sayılı Kanun hükümleri kapsamında taşınması ve bulundurulması yasak niteliği haiz ateşli silahlardan olduğu ve olay yerinden elde edilen 12 adet boş kovanın, bu tabancadan atıldıkları belirtilmiştir.

8. Sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 32 nci maddesi kapsamında yapılan araştırma neticesinde;

a- Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı Gözlem İhtisas Dairesi tarafından tanzim olunan, 06.01.2021 tarihli raporunda;

"04/01/2021 giriş ve 06/01/2021 çıkış tarihleri arasında yapılan muayenesi, müşahedesi, tetkikleri ve adli dosyanın incelenmesi neticesinde; Kendisinde ceza sorumluluğunu etkileyecek veya ortadan kaldıracak mahiyet ve derecede herhangi bir akıl hastalığı veya akıl zayıflığı tespit edilmediği. Dava dosyasının tetkikinden de suç tarihinde suçunu takip eden günlerde de herhangi bir akli arıza içinde olduğuna delalet edecek tıbbi bulgu ve belgeye rastlanmadığı; Bu duruma göre 22/10/2019 tarihinde Kasten öldürme suçuna karşı CEZA SORUMLULUĞUNUN TAM OLDUĞU "

b- Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı 4. İhtisas Dairesi tarafından tanzim olunan, 24.09.2021 tarihli raporunda;

b- Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı 4. İhtisas Dairesi tarafından tanzim olunan, 24.09.2021 tarihli raporunda;

"Kurulumuzca 02/08/2021 tarihinde yapılan muayenesi sonucunda elde edilen bilgi ve bulguların yorumlanmasından; halihazırda cezai sorumluluğunu müessir ve kişide şuur ve harekat serbestisini ortadan kaldırıcak veya azaltacak mahiyet ve derecede herhangi bir akıl hastalığı ve zeka geriliği saptanmadığı, adli dosya tetkikinde sanığın mezkur suçu işlediği sırada fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını idrak etme ve bu fiil ile ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğini ortadan kaldıracak veya azaltacak boyutta bir akli arızanın içinde olduğuna delalet edecek herhangi bir tibbi bulgu ve belgeye de rastlanmadığı, bu duruma göre 22.10.2019 tarihinde sanığı bulunduğu suça karşı cezai sorumluluğunun tam olduğu oy birliği ile mütalaa olunur. "

Görüşlerini içeren raporlar dava dosyasında mevcuttur.

9. Sanığa ait güncel adlî sicil kaydı dava dosyasına eklenmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Maktulün ... Opera ve Bale Müdürlüğünde, sanığın ise hırdavat dükkanında çalıştığı, maktulün olay tarihinden 1 yıl kadar önce sanığın ve ailesinin ikamet ettiği evin tahminen 300-400 metre kadar ilerisinde arsa satın alarak burada evini yaptığı, komşuluk ilişkilerinin başlangıçta iyi olduğu ancak sanığın çocuğunun maktulün evinin bahçesine girmesi üzerine katılan ...'in sanığın çocuğuna kızdığı, bundan dolayı komşuluk ilişkilerinin bozulduğu, olay günü sabah saatlerinde sanığın, maktulün yanına giderek psikolojisinin bozulduğunu, sabrının taştığını, yaptıklarına son vermesi gerektiğini söylediği, sanığın iddiasına göre maktulün sanığa hitaben; " Deliliğinden, ilaç içmenden bize ne ! " diyerek cevap verdiği, sanığın olay günü işe gitmemeye karar verdiği, kardeşinden aracının anahtarını aldığı, kendisine ait bulundurma ruhsatlı tabancasına verilen izin gereği mermi almak amacıyla ... iline geldiği, Kemeraltı semtinden av bayiinden mermi satın aldığı, araçla Foça'ya dönerek bir müddet araçla dolaştığı, daha sonra saat 17:00 sıralarında Hatundere İzban istasyonuna gelerek beklemeye başladığı, zira maktulün bu saatlerde işinden çıkarak İzban'dan inip evine gittiğini bildiği, sanığın önce aracıyla İzban'dan inip ikametine yürüyerek giden maktulün arkasından gittiği daha sonra araçtan indiği, maktulün yanına gittiği ve kendisine doğru dönen maktule ateş ederek ölümüne sebebiyet verdiği, bu şekilde sanığın kasten öldürme suçunu işlediği kabul edilerek buna göre uygulama yapıldığı anlaşılmıştır.

Maktulün gelip geçerken sanığa ait eve baktığı, sanığı gördüğünde tahta ve tenekeye vurduğu hususlarının sanık iddiasından ibaret olup hayatın olağan akışına uymadığı, "Deliliğinden ilaç içmenden bize ne" kelimelerinin maktul tarafından kullanılmış olsa dahi tahrik oluşturmayacağı anlaşılmakla haksız tahrik hükümlerinin uygulanmaması cihedine gidildiği belirlenmiştir.

Maktulün gelip geçerken sanığa ait eve baktığı, sanığı gördüğünde tahta ve tenekeye vurduğu hususlarının sanık iddiasından ibaret olup hayatın olağan akışına uymadığı, "Deliliğinden ilaç içmenden bize ne" kelimelerinin maktul tarafından kullanılmış olsa dahi tahrik oluşturmayacağı anlaşılmakla haksız tahrik hükümlerinin uygulanmaması cihedine gidildiği belirlenmiştir.

Cezanın sanık üzerindeki olası etkileri dikkate alınarak sanık hakkında takdirî indirim yapıldığı belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Katılan Vekilinin Temyiz İstemleri Yönünden

1. Tasarlama Yönünden

a. Kasten öldürme suçu 5237 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır." şeklinde düzenlenmiş,

"Nitelikli hâller" başlıklı 82 nci maddesinde;

"(1) Kasten öldürme suçunun;

a) Tasarlayarak,

...

İşlenmesi hâlinde, kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır."

Şeklindeki düzenleme ile tasarlayarak öldürme, kasten öldürme suçunun nitelikli hâlleri arasında sayılmıştır.

b. Gerek madde metninde, gerekse gerekçesinde tasarlama kavramının tanımına yer verilmemiş, bu konunun açıklığa kavuşturulması, öğreti ve yargısal kararlara bırakılmıştır. Öğretide tasarlamayı açıklama bakımından "soğukkanlılık" ve "planlama teorisi" olarak iki görüş ileri sürülmüştür. Soğukkanlılık teorisine göre, tasarlayarak öldüren şahısta bir soğukkanlılık gözlenmektedir. Bu kişinin başkasını öldürürken hiç heyecan duymamış olması, ondaki ruhsal kötülüğü göstermektedir. Ayrıca fail,

öldürme kararını önceden almış olmasına, araya zaman girmiş olmasına karşın, soğukkanlılığını korumuş ve bu karardan vazgeçmemiştir. Planlama teorisine göre ise tasarlama ile işlenen öldürme suçlarında, suç, önceden kararlaştırılmış, hazırlanmış ve planlanmıştır. Bu hazırlık, pusu kurmak, mağduru ya da maktulü bulmak, hile ile öldüreceği yere getirmek şeklinde olabilecektir. Burada fail, önceden aldığı suç işleme kararını gerçekleştirmek için suçta kullanacağı araçları seçip, temin etmekte ve bu suçu nasıl işleyeceği konusunda plan yapmaktadır.

c. 765 sayılı Türk Ceza Kanun’nun (765 sayılı Kanun) yürürlükte olduğu dönemde, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 09.07.2002 tarihli ve 2002/138 Esas, 2002/301 Karar sayılı kararı ile 03.12.2002 tarihli ve 2002/247 Esas, 2002/414 sayılı kararlarında; "Failin bir kimseye karşı bir suçu işlemeye sebatla ve koşulsuz olarak karar vermesi, suçu işlemeden önce soğukkanlı bir şekilde düşündükten sonra ulaştığı ruhsal sükûnete rağmen kararından vazgeçmeyip ısrarla ve bu akış içerisinde fiilini icraya başlaması hâlinde tasarlamadan söz edilebilir. Tasarlama hâlinde fail, anında karar verip fiili işlememekte, suç işleme kararı ile fiilin icrası arasında bir süre geçmektedir. Fail bu süre içinde suçu işleyip işlememe konusunda düşünmekte, ancak tasarladığı suçu işlemekten vazgeçmemektedir. Failin suçu işlemekten vazgeçmesi fakat bir başka nedenle ve ani bir kararla fiili işlemesinde tasarlamadan söz edilemez. Suç işleme kararının ne zaman alındığı ve eylemin ne zaman işlendiği mevcut kanıtlarla saptanmalı, suç kararıyla eylem arasında geçen zaman dilimi içerisinde ruhi sükûnete ulaşılıp ulaşılamayacağı araştırılmalıdır." sonucuna ulaşılmıştır.

d. Yerleşik yargısal kararlarda kabul edildiği ve tereddütsüz bir şekilde uygulandığı üzere, tasarlamadan söz edilebilmesi için failin, bir kimsenin vücut bütünlüğü veya yaşam hakkına karşı eylemde bulunmaya sebatla ve koşulsuz olarak karar vermiş olması, düşünüp planladığı suçu işlemeden önce makul bir süre geçmesine ve ulaştığı ruhi sükûnete rağmen bu kararından vazgeçmeyip sebat ve ısrarla fiilini icraya başlaması ve gerçekleştirmeyi planladığı fiili, belirlenmiş kurgu dâhilinde icra etmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 16.04.2013 tarihli ve 2013/3 Esas, 2013/144 Karar sayılı kararı, 26.06.2012 tarihli ve 2012/67 Esas, 2012/258 Karar sayılı kararı, 12.06.2012 tarihli ve 2012/560 Esas, 2012/227 Karar sayılı kararı, 25.01.2011 tarihli ve 2011/122 Esas, 2011/7 Karar sayılı kararı, 16.02.2010 tarihli ve 2010/251 Esas, 2010/25 Karar sayılı kararı, 02.02.2010 tarihli ve 2010/239 Esas, 2010/14 Karar sayılı kararı, 15.12.2009 tarihli ve 2009/200 Esas, 2009/290 Karar sayılı kararı, 03.10.2006 tarihli ve 2006/30 Esas, 2006/210 Karar sayılı kararı, 13.11.2001 tarihli ve 2001/239 Esas, 2001/247 Karar sayılı kararı ile 28.04.1998 tarihli ve 1998/117 Esas, 1998/155 Karar sayılı kararı da bu doğrultudadır.

e. Tasarlama hâlinde fail, anında karar verip fiili işlememekte, suç işleme kararı ile fiilin icrası arasında sükûnetle düşünebilmeye yetecek kadar bir süre geçmektedir. Fail bu süre içinde suçu işleyip işlememe konusunda düşünmekte ve suçu işlemekten vazgeçmemektedir. Failin suçu işlemekten vazgeçmesi ve fakat bir başka nedenle ve bir başka ani kararla fiili işlemesinde tasarlamadan söz edilemez. Suç işleme kararının hangi düzeydeki eylem için ve ne zaman alındığı ile eylemin şarta bağlı olmayan bu kararlılıktan ne kadar zaman geçtikten sonra işlendiği mevcut delillerle belirlenmeli, suç kararıyla eylem arasında geçen zaman dilimi içerisinde ruhi sükûnete ulaşılıp ulaşılamayacağı değerlendirme konusu yapılmalıdır.

f. Bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; sanığın maktulü öldürme kararını önceden verdiğine, bu kararı verdikten sonra aradan soğukkanlılığa kavuşacak kadar makul bir süre geçmesine rağmen öldürme kararında sebat ettiğine ilişkin dava dosyasına yansıyan bir durumun bulunmadığı, sanığın savunmasından olayın ani bir kastla geliştiği sonucuna varılmakla Mahkemece sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında kabul edilmesinde isabetsizlik görülmediğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Takdiri İndirim Yönünden

5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca takdiri indirim sebebi uygulanması Mahkemenin takdirinde olup Mahkemece; "cezanın sanık üzerindeki olası etkileri" şeklindeki gerekçeye istinaden sanık lehine takdiri indirim sebebi uygulanmasına karar verilmesi karşısında güncel adli sicil kaydından tekerrüre esas sabıkası bulunmadığı anlaşılan sanığın savunmasında suçunu ikrar etmesi, yargılama sürecindeki tutum ve davranışları karşısında Mahkemenin takdirinin dava dosyası kapsamına uygun şekillendiği belirlendiğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Sanık Müdafinin Temyiz Sebepleri

1. Haksız Tahrik Yönünden

Sanığın savunmasında ileri sürdüğü hususların komşuluk ilişkisinden kaynaklanan sıkıntılar olduğu anlaşılmakla, maktulden sanığa yönelen , haksız tahrik teşkil edebilecek herhangi bir söz veya davranışın bulunmadığı anlaşılmakla, sanık lehine haksız tahrik hükümlerinin uygulanmamasında bir isabetsizlik görülmediğinden hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Sübut Yönünden

Sanığın, üzerine atılı suçlamayı tevil yolu ile ikrar etmesi, Olay Olgu (4) başlığı altında yer alan ayrıntısı belirtilen otopsi raporu içeriği karşısında sanığın eyleminin sabit olduğu belirlenmekle, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. Cezai Sorumluluk Yönünden

Olay ve Olgular başlığı altında (8) numaralı paragrafta bilgilerine ve içeriğine yer verilen adli muayene raporları içeriklerine göre sanığın cezai ehliyetinin tam olduğu anlaşıldığından hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

3. Cezai Sorumluluk Yönünden

Olay ve Olgular başlığı altında (8) numaralı paragrafta bilgilerine ve içeriğine yer verilen adli muayene raporları içeriklerine göre sanığın cezai ehliyetinin tam olduğu anlaşıldığından hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 22.03.2022 tarihli ve 2022/168 Esas, 2022/1102 Karar sayılı kararında katılan vekili ve sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Karşıyaka 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.01.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/633, Karar No: 2015/2094, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/633 E.  ,  2015/2094 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mah. sıfatıyla)

TARİHİ : 02/01/2015

NUMARASI : 2014/919-2015/15

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (İş Mahkemesi sıfatıyla) davanın kabulüne dair verilen 02.05.2014 gün ve 2014/261 E. 2014/274 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 30.09.2014 gün ve 2014/20178 E. 2014/26193 K. sayılı ilamı ile;

“…Davacı vekili, müvekkili işçinin aylık ücret alacaklarından spor aidatı adı altında yapılan haksız kesintiden kaynaklı ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca spor kesintisi adı altında yapılan kesintinin işçiye ödenmesi talebini içermektedir.

Somut olayda, işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca, işçilerin ücretlerinden 15.07.2004 tarihinden itibaren başlamak üzere, spor kesintisi adı altında kesinti yapıldığı, 01.03.2008 tarihinden itibaren ise spor kesintisi miktarına denk düşecek şekilde işçilere temizlik yardımı adı altında ödeme yapıldığı, son olarak 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle, temizlik yardımı ödemesi ve spor kesintisi yapılması uygulamalarının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Gerek Dairemizce gerekse de Yargıtay 9. Hukuk Dairesince temyiz incelemesi yapılan emsal nitelikli davalarda işçinin ücretinden spor kesintisi adı altında yapılan kesintiyi karşılamak üzere, işçiye temizlik yardımı adı altında ödeme yapılarak, belediyenin spor kulübüne, kaynak sağlandığı belirlenmiştir. Gerek emsal dava dosyaları gerekse eldeki dava dosyası içeriğinden anlaşıldığı üzere, temizlik yardımı adı altında yapılan ödemenin amacı, spor kesintisini karşılamak olduğundan, bu durumda işçi ücretinde gerçek anlamda bir kesintiden söz edilemez. Yıldan yıla artarak yüksek miktarlara ulaşan temizlik yardımı ile spor kesintisinin, 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle aynı tarihten itibaren birlikte uygulamadan kaldırılmış olması da, bu hususu doğrulamaktadır. Bu sebeplerle, davacının 01.03.2008 tarihinden sonraki döneme ilişkin spor kesintisinden kaynaklı ücret alacağı talebi haksız olup, kabul edilemez. Mahkemece, davacının sadece 01.03.2008 tarihinden önceki dönemde yapılan kesintileri talep etmekte haklı olduğu kabul edilerek, zamanaşımı savunması yeniden değerlendirilmeli ve zamanaşımına uğramamış alacak miktarı tespit edildiği takdirde hüküm altına alınmalıdır. Hatalı değerlendirmeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.…”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca işçi ücretlerinden dava dışı spor kulübü adına yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, toplu iş sözleşmelerinde işçi aleyhine hükümlere yer verilemeyeceği ve sendika üyelik aidatı dışında bir kesinti öngörülemeyeceği gerekçesiyle işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi uyarınca yapılan spor aidatı kesintisi miktarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili,talebin zamanaşımına uğradığını, davacıya toplu iş sözleşmesi ile 2008 yılından itibaren temizlik yardımı ödemesinin yapıldığını, temizlik yardımı ile spor aidatının bir ilişkisi bulunmadığı belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, talebin davacı işçinin aylığından yapılan spor kesintisine yönelik olduğu, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesi gereği sendika üyelik aidatı kesilmesi dışında toplu iş sözleşmelerine işçilerin ücretlerinden kesinti yapılmasına dair hüküm konulamayacağı; işçi ücretinden spor aidatı kesilmesi yolundaki düzenlemenin geçerli olmadığı, sendikanın işçisine haklar sağlayabileceği onu borç altına sokamayacağı, ayrıca toplu iş sözleşmesinin 15/c maddesinde sportif kesintilerin ancak işçinin yazılı muvafakatına bağlı olduğunun düzenlendiği, somut olayda ise davacı işçinin kesintiye muvafakat ettiğine dair herhangi bir delilin de ibraz edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Özel Daire tarafından yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuş, mahkemece; toplu iş sözleşmesi işçilerin oylamasına sunulmadığından bu hakkın amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının ancak dava yoluyla denetlenebileceği; davaya konu hüküm hakkında davalı aleyhine açılan çok sayıda davanın işçilerin sendika tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinin ilgili hükümlerine muvafakatlerinin olmadığını gösterdiği, ayrıca toplu iş sözleşmelerine işçi aleyhine hüküm konulamayacağı, öte yandan; spor kulübüne gelir aktarmak için toplu iş sözleşmesine önce işçi lehine hüküm konulup, sonra aynı miktarda kesinti yapılmasının toplu iş sözleşmesinin taraflarının işçi ve işveren olduğu, spor kulübünün üçüncü kişi konumunda olduğu düşünüldüğünde hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ve emsal kabul kararlarının onandığı belirtilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, toplu iş sözleşmesi ile işçi ücretinden spor aidatı kesintisi yapılması yönündeki düzenlemelerin geçerli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, toplu iş sözleşmesi ile işçi ücretinden spor aidatı kesintisi yapılması yönündeki düzenlemelerin geçerli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, 30.09.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.