muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/3844, Karar No: 2012/5328, Tarih: 06.06.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/3844 E.  ,  2012/5328 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

Hazine ile ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair Edremit 1. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 31.07.2009 gün ve 654/548 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine vekili, mülkiyeti davalılara ait olan 107 parsel sayılı taşınmazın 260,26 m2 kısmının 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre, kıyı kenar çizgisi kapsamında kalan yerlerden olduğunu, tapu kaydının kısmen iptalini ve bu kısım üzerinde bulunan beton balkonun 9 m2. lik kısmının kal'ine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve arkadaşları vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, mahkemenin kararı 5841 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiş olup; bu Kanunun 2. ve 3.maddeleri ile getirilen yeni düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur.

14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2.maddesi ile 3402 sayılı Kanunun 12.maddesinin 3.fıkrasına eklenen cümlede: "Bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3.maddesi ile aynı Kanuna eklenen geçici 10.maddesinde ise; “Bu Kanunun 12.maddesinin 3. fıkrası hükmü Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır.” şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu yasanın yürürlük tarihinden sonra Hazinenin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.

Ne var ki, yerel mahkeme kararının temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 gün ve 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararıyla; “25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2.maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12 maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3.maddesiyle 3402 sayılı Yasaya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline” karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibariyle doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasanın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümez ise de 10.03.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Bu durumda davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kurulan kararın Anayasa Mahkemesi’nin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira, kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.

Hal böyle olunca, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanması zorunlu olup, kamu malları ile ilgili davalar aynı zamanda kamu düzeni ilkesini de içermektedirler. Bu nedenle mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni yasal durum dikkate alınarak, inceleme yapılıp sonuca ulaşılması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

Somut olayda; işin esasının ve dava konusu taşınmaz bölümünün, 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre değerlendirilmesi ve ayrıca 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasanın 36. maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargıtala giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususunun da gözetilmesi, mahkemece bu konudaki görüşünün ortaya konulması ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Hazine vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/1 maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunabileceğine 06.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/6015, Karar No: 2025/6730, Tarih: 28.05.2025

**11. Ceza Dairesi         2024/6015 E.  ,  2025/6730 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2024/1170 E., 2024/2535 K.

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

Bozma üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A. Bozma

Bakırköy 30. Asliye Ceza Mahkemesinin,12.12.2018 tarihli kararının istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesi tarafından verilen kararın katılan vekili tarafından temyizi sonrasında, Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 28.12.2023 tarihli kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci

Bozma üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin, 17.09.2024 tarihli ve 2024/1170 Esas, 2024/2535 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2015 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz istemi; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, ilişkindir.

III. GEREKÇE

Katılan vekilinin temyiz istemi; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, ilişkindir.

III. GEREKÇE

Sanık hakkında “2015 takvim yılında sahte fatura düzenleme“ suçundan açılan kamu davasında; Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/427 esas, 2018/517 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, vergi suçlarında fatura asıllarına ulaşarak duruşmada incelenmesi zorunluluğundan vazgeçilmiş olduğu hususu gözetilmeden "Sahte fatura düzenlemek suçunda suçun maddi konusunun fatura olduğu, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de alım satım ya da hizmet ifasının belgesi olan faturaların Vergi Usul Kanununun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi karşısında anılan yıllara ait fatura ayrıntılarının vergi dairesinden sorularak her takvim yılı için kanaat oluşturacak sayıda fatura aslı ya da onaylı suretinin temin edilip dosya arasına konulmasından sonra, yasada öngörülen zorunlu bilgileri içerip içermediğinin incelenmesi gerektiği, vb." gerekçeler ile sanığın beraatine karar verilmiş ise de, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından; suça konu 12.500,00 TL bedelli faturayı kullandığı belirlenen mükellef hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorulması, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi, aynı mükellef hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava açılmış ise dosyasının getirtilip incelenerek ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması, faturayı kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturayı hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldığı, sanığı tanıyıp tanımadığının sorulması, sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi, suçun sübutu halinde ise; sanık hakkında aynı mükellefiyete ilişkin 2013 ve 2014 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçundan verilen mahkumiyet hükümlerinin kesinleştiğinin anlaşılması karşısında, 7394 sayılı Kanun ile değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesi uyarınca lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi, sanığın eyleminin zincirleme suç kapsamında kaldığının kabulü halinde 213 sayılı Kanun'un 359/b ve 5237 sayılı Kanun'un 43/1. maddesi uyarınca artırım oranı belirlenip zincirleme suç hükümlerinin uygulanması suretiyle mahkûmiyet hükmü kurulduktan sonra, 2013 ve 2014 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından verilen cezanın mahsup edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-b. maddesi uyarınca takdiren İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

28.05.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12729, Karar No: 2013/3184, Tarih: 18.02.2013

**22. Hukuk Dairesi         2012/12729 E.  ,  2013/3184 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

FİLİZ MUTLU

DAVA : Davacı, aylık yemek kesintisi, ihbar tazminatı, sözleşme tazminatı ve sosyal aktivite kesintisi ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili; müvekkilinin davalıya ait Anadolu acente bölge müdürlüğünde 10.04.2008-30.03.2009 tarihleri arasında acente sorumlusu olarak çalıştığını, net 3.637,51 TL maaşının olduğunu, 155,00 TL yol ücreti, 450,00 TL il ödeneği, 275,00 TL yemek ücreti ödendiğini, eylül ve mart aylarında performans primi ödendiğini, başka bir işyerinden daha pozisyon ve ücretle çalışmak üzerine teklif aldığını, kabul etmeye karar vererek davalı işyerinde bağlı bulunduğu yöneticisine mart ayı sonu itibari ile ayrılmak istediğini bildirdiğini, ayrılacağı tarihi gerekirse uzatarak bilgi aktarımı ve görev devrinde bulunabileceğini sözlü olarak bildirdiğini, yöneticisinin performans değerlendirme döneminde ayrılacak olması sebebiyle performans priminin ödenmeyeceğini, istifa etmek, için beklemesine gerek olmadığını kendisine bildirdiğini, performans uygulama talimatında performans ölçümlemesi için ilgili dönemde 3 aydan fazla çalışmış olma şartının arandığına 30.03.2009 tarihinden önce istifa etmediğini, istifa dilekçesinde işten ayrılmadan 15 gün öncesinde bu hususun bildirildiğinin yazıldığını, işten ayrılış bildiriminin yapıldığı 16.03.2009 tarihinde davacıdan ertesi gün çıkısını yapmasının istendiğini, ardından davacının 12 gün idari izne çıkartıldığını, 30.03.2009 tarihine kadar izinli olduğunun belirtildiğini, bu tarihte çıkısının yapılacağının bildirildiğini, müvekkilinin çalışmak istemesine rağmen zorla idari izne çıkartıldığını, yazılı sözleşme yapılmadığını, ihbar süresine uymak isteyen davacının zorla izne çıkartıldığını, ne zamana kadar çalışması gerektiği gibi fesih hali kurallarının bildirilmediğini, ihbar tazminatının kendiliğinden müvekkilinin ücretinden mahsup edildiğini, kasıtlı olarak düşük performans verildiğini, ihbar tazminatına mahsup edilen performans priminin daha yüksek miktarda olması gerektiğini beyanla maaş ve performans priminden mahsup edilmek suretiyle alınan 3.790,84 TL ihbar tazminatı, 328,00 TL sözleşme tazminatı, 14,06 TL aylık yemek kesintisi, 70,00 TL sosyal aktivite kesintisi olmak üzere toplam 4.209,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı ve müvekkili şirket arasında 10.04.2008 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesinin akdedildiğini, 30.03.2008 tarihine kadar acente sorumlusu olarak çalıştığını, brüt 3.637,51 TL ücretle çalıştığını, davacının istifa dilekçesinde daha iyi şartlarda yeni bir iş bulduğunu ve 15 gün sonra işten ayrılacağını bildirdiğini, ihbar süresini kullanmak istediğini bildirmediğini, verimli olamayacağı düşünüldüğünden işten ayrılacağı tarihe kadar idari izne çıkartıldığını, ihbar süresini kullanmak istediğine ve izne çıkmak istemediğine dair bildirimde bulunmadığını, ihbar süresine ilişkin bildirimde bulunulmadığı iddiasının kabul edilemeyeceğini, iş sözleşmesine insan kaynaklarına ilişkin portaldan erişebileceğini ve performans uygulama talimatının da bu portaldan edinildiğini, askerlik doğum ücretsiz izin vb. nedenlerle ilgili dönemde 3 aydan az çalışmış olanlara performans primi ödemesi yapılacağının hüküm altına alındığını, şirketin iyiniyetle performans primi hesaplayarak ödediğini, performans primi uygulamasının şirket takdirinde olan bir ödeme olduğunu, davacının performansının daha fazla prim almak için yeterli olmadığını, taahhüt ettiği sürenin bitiminden önce ayrılma halinde 3 aylık brüt ücreti tutarında cezai şartın öngörüldüğünü, çalışılmayan sürenin oranlaması yapılarak bulunan meblağın davacıdan tahsili yoluna başvurulduğunu, ihbar süresini kullanmaya yönelik beyanının bulunmaması nedeniyle ihbar tazminatının ücret ve performans priminden mahsubuna yönelik irade beyanı olarak kabul edildiğini, iş sözleşmesinde belirtilen takas-mahsuba ilişkin hükmünde bu yönde olduğunu, davacının yaptığı anlaşma gereği 01.04.2009 başka bir işyerinde çalışmaya başladığını, bu durumda davacının ihbar süresinde çalışmak istediğine dair beyanının gerçek dışı olduğunu, davacıya tanınan aylık yemek harcamasının tamamını kullanmış olması nedeniyle bu konuda talep edilen rakamın iş sözleşmesi hükmü gereğince takas-mahsup edildiğini iddia ederek davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Somut olayda, davacının davalıya ait işyerinde acente sorumlusu olarak 10.04.2008-30.03.2009 tarihleri arasında çalıştığı, davacı ile davalı arasında imzalanan 10.04.2008 tarihli belirli süreli iş sözleşmesi gereğince, sürenin bitmesinden önce iş akdinin feshedilmesi halinde karşılıklı olarak son aylık brüt ücretin 3 katı tutarında cezai şart öngörülmüş olduğu, davacının 16.03.2009 tarihli dilekçesi ile, davacının daha iyi imkanlarla iş teklifi aldığını, 30 Mart 2009 tarihi itibariyle görevinden ayrılacağını 15 gün önceden ihbar ettiğini bildirerek iş akdini feshettiği anlaşılmaktadır.

Davalı işveren davacının taahhüt ettiği sürenin bitiminden önce ayrılma halinde 3 aylık brüt ücreti tutarında cezai şartın öngörüldüğünü, çalışılmayan sürenin oranlaması yapılarak bulunan meblağın davacıdan tahsili yoluna başvurulduğunu, ihbar süresini kullanmaya yönelik beyanının bulunmaması nedeniyle ihbar tazminatının ücret ve performans priminden mahsubuna yönelik irade beyanı olarak kabul edildiğini, iş sözleşmesinde belirtilen takas-mahsuba ilişkin hükmünde bu yönde olduğunu belirterek ihbar tazminatının davacının dava konusu yaptığı ve sözleşmede öngörülen cezai şart miktarından mahsup edildiğini ileri sürmektedir.

Mahkemece, öncelikle davacının iş akdini süresinden önce feshetmesi nedeniyle davalıya ödemesi gereken cezai şart miktarı davacının çalışmış olduğu süre ve sözleşme süresi de dikkate alınarak ve belirlenen cezai şart miktarından indirim yapılarak belirlenmeli ve davacının talepleri buna göre değerlendirilmelidir. Davalı davacıdan hem cezai şartı hem de ihbar tazminatını bir arada talep edemez. Taraflarca sözleşmede kararlaştırılan cezai şart geçerlidir ve davalı bu cezai şartı davacıdan talep edebilir. Ancak davalı davacının iş akdini ihbar süresine uymadan feshetmesi nedeniyle ayrıca davacıdan ihbar tazminatı kesintisi yapamaz. Mahkemece yeniden belirtilen hususlar dikkate alınarak bilirkişi raporu alınması ve rapor sonucu edinilecek kanaate göre hüküm kurulması gerekmekte olup bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Bu nedenlerle mahkeme kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18.02.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3945, Karar No: 2016/6884, Tarih: 23.03.2016

**9. Hukuk Dairesi         2015/3945 E.  ,  2016/6884 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı Talebinin Özeti:

Davacı vekili, davacının fazla çalışma yapmasına, genel tatil ve hafta tatili günlerinde çalışmasına rağmen bu çalışmaların karşılığının işveren tarafından ödenmediğini ileri sürerek, fazla çalışma ücreti, genel tatil ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının fazla çalışma yapmadığını, genel tatil ve hafta tatili günlerinde çalışmadığını, fazla çalışma ücretinin ücrete dahil olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının fazla çalışma yaptığını, genel tatil ve hafta tatili günlerinde çalıştığını ispat edemediği, sadece soyut tanık beyanlarına göre alacakların hesaplanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, talep edilen alacaklara davacının hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, Cumartesi ve Pazar günü normal tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.