muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1667, Karar No: 2023/1130, Tarih: 20.03.2023

Oysa kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda bahsi geçen taraflar arasındaki kavga olayına ilişkin önceki soruşturma neticesinde Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın, 19.12.2018 tarihli, 2018/111054 Soruşturma, 2018/42024 Esas, 2018/30527 İddianame numaralı evrakı ile düzenlenen iddianamede incelenen dosyada şikâyetçi olan ... ve ... ... hakkında şüpheli sıfatıyla soruşturma yürütüldüğü, şikâyetçi ... ... hakkında ise yaş küçüklüğü nedeniyle ayrı yürütülen soruşturma neticesinde Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2019 tarihli, 2018/127697 Soruşturma, 2019/24781 Esas, 2019/405 İddianame numaralı evrakı ile düzenlenen iddianamede suça sürüklenen çocuk sıfatıyla soruşturma yapıldığı, 31.01.2020 tarihli şikâyet dilekçesinde bildirilen hususlarda soruşturma yapılmadığı dikkate alınmadan verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Bakırköy 5. Sulh Ceza Mahkemesinin, 04.06.2020 tarihli ve 2020/1939 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

20.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5046, Karar No: 2011/8386, Tarih: 30.06.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/5046 E.  ,  2011/8386 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

- K A R A R -

Dosya kapsamına, sav ve savunmaya, mahkemece saptanan hukuki niteliğe göre uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan bölümünün tapusunun iptali ve tescili isteminden kaynaklandığı gibi, mahkemece Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak karar verildiği de anlaşılmaktadır. 2797 Sayılı Yargıtay Yasasının 14. maddesi ve Başkanlar Kurulu kararı uyarınca temyiz incelemesi Yargıtay Yüksek 1. Hukuk Dairesine ait olup, Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; dosyanın görevli Yargıtay Yüksek 1. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine 30.06.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/14049, Karar No: 2011/8557, Tarih: 21.06.2011

**6. Ceza Dairesi         2007/14049 E.  ,  2011/8557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Yağmaya teşebbüs suçunun işyerinde ve bıçakla işlenmesi nedeniyle 5237 sayılı TCK’nın 149/1-a,d madde ve bendleri yerine yazılı maddeden uygulama yapılması ve 5237 sayılı Yasanın 150/2.maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK.nun 522.maddesindeki “hafif” veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği ile sanığın kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, bu maddeye düzenleniş amacının dışında yorumlar getirilerek somut olayda uygulanma olanağı bulunmadığından, aynı Yasanın 150/2. maddesiyle cezadan indirim yapılması, sanık hakkında 5237 sayılı TCY'nın 58.maddesinin uygulanmaması karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre sanık ... savunmanının temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğname gibi ONANMASINA, 21.06.211 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23026, Karar No: 2015/29572, Tarih: 22.10.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/23026 E.  ,  2015/29572 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Yerel mahkeme kararının davalı tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 03.12.2014 gün ve 2013/3560 Esas, 2014/36715 Karar sayılı kararı ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, emsal kararlarda fazla çalışma isteğinin kabul edildiği gerekçesiyle bozmaya karşı direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararının süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmiş olup, Dairemizin 6352 sayılı kanunun 40. maddesi ile eklenen 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun geçici ikinci maddesi uyarınca öncelikle inceleme yetkisi olduğu anlaşılmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairemizin “Davacı, fazla çalışma alacağı talebinde bulunmuş olup, işyerinde üçlü vardiya sistemi ile çalışıldığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu çalışma sisteminde, fazla çalışma yapılması imkanı bulunmamaktadır. Davalı tanıkları işçi eksiği bulunmadığını, mazeret nedeniyle işe gelemeyen olursa açığın vardiyanın diğer çalışanları tarafından kapatıldığını ifade etmişlerdir. Ayrıca 3'lü vardiya halinde fazla çalışma yazılı delil ile ispatlanabilir. Bu durumda fazla çalışma olgusunun kanıtlandığından söz edilemez. İşyerindeki çalışma sistemine uygun olmayan tanık beyanlarına itibarla talebin kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir” gerekçesi ile verdiği bozma kararı usul ve yasaya uygun olup, her dosya kendi içindeki delil durumu ile değerlendirileceğinden ve direnmenin yerinde olmadığı anlaşıldığından, temyiz incelemesinin yapılmak üzere dosyanın 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun geçici ek ikinci maddesi uyarınca yetkili ve görevli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na GÖNDERİLMESİNE, 22/10/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16267, Karar No: 2016/22236, Tarih: 03.10.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/16267 E.  ,  2016/22236 K.**

**"İçtihat Metni"**

DAVA...Davacı, fazla mesai ücreti ... ulusal bayram... genel tatil ücreti alacaklarının

ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ... davalı arasındaki dava hakkında ... 11. ...Mahkemesi.......2014 tarih 2013/... esas 2014/1492 karar sayılı kararının davalı avukatınca temyizi üzerine Dairemizce.......2016 tarihli... 2014/31000 esas, 2016/4407 karar sayılı ilamı ... fazla mesai ücreti yönünden bozulmasına karar verilmiş, davacı vekili kararın maddi hataya dayandığı gerekçesiyle ortadan kaldırılması isteğinde bulunmuştur.

Maddi hatanın giderilmesi isteğini içeren dilekçe... ekleri incelendi.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun.......1988 tarihli... 1987...... esas, 1988... sayılı kararında belirtildiği üzere Yargıtayca temyiz incelemesinin yapıldığı sırada dosyada bulunan ... belgenin gözden kaçırılması, maddi hata sebebi olarak açıklanmıştır. Ayrıca belirtmek gerekir..., Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun.......1959 tarihli... 1957... esas, 1959...karar... ......1960 tarihli... 1960... esas, 1960...sayılı kararlarında açıklandığı üzere Yargıtayca maddi hata sonucu verilen ... karara mahkemece uyulmasına karar verilmesi halinde dahi usulü kazanılmış ... oluşmaz... Yargıtayın hatalı bozma kararından dönülmesi mümkündür.

Mahkemece verilen karar üzerine Dairemizce davalı lehine bozulmasına karar verilmiş ... de...davacı tarafa davalının gerekçeli temyiz dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edilmediği, davacının... sebeple katılma yoluyla temyiz hakkını kullanamadığı dikkate alındığında Dairemiz kararının maddi hataya dayandığı anlaşılmaktadır.

Anılan sebeplerle, Dairemizin yukarıda tarih... sayısı belirtilen kararının ORTADAN KALDIRILMASINA karar verildi.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan ispatlar... bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekilince temyiz edilmiş olup... davacı tarafa davalının gerekçeli temyiz dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edilmediği, ...sebeple katılma yoluyla temyiz yoluna başvuru süresinin geçmeyeceği... davacının maddi hata dilekçesinin katılma yoluyla temyiz talebi olarak değerlendirilmesi gerekmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Karar davalı vekilince temyiz edilmiş olup... davacı tarafa davalının gerekçeli temyiz dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edilmediği, ...sebeple katılma yoluyla temyiz yoluna başvuru süresinin geçmeyeceği... davacının maddi hata dilekçesinin katılma yoluyla temyiz talebi olarak değerlendirilmesi gerekmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının fazla mesai ücretine ... kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca... benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, ... işçinin günde... fazla fiilen ondört saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. ...durumda yirmidört saat çalışılan günler yönünden günlük fiili çalışma süresi ondört saat kabul edildiğinden, bunun onbir saati aşan... saati fazla çalışmadır.

Somut olayda, dosya içeriğinden, davacının hafta sonuna denk gelen nöbetlerinde yirmidört saat esasına göre çalıştığı anlaşılmaktadır. Yukarıda değinilen ilke doğrultusunda, fazla mesai ücreti hesaplanırken, sadece yirmidört saat çalışılan günler için günde... saat fazla mesai hesaplanması gerekirken, belirtilen günler için dokuz saat fazla mesai yapıldığının kabulü ... fazla mesai ücretinin hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Somut olayda, dosya içeriğinden, davacının hafta sonuna denk gelen nöbetlerinde yirmidört saat esasına göre çalıştığı anlaşılmaktadır. Yukarıda değinilen ilke doğrultusunda, fazla mesai ücreti hesaplanırken, sadece yirmidört saat çalışılan günler için günde... saat fazla mesai hesaplanması gerekirken, belirtilen günler için dokuz saat fazla mesai yapıldığının kabulü ... fazla mesai ücretinin hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-4857 sayılı... Kanunu'... 69. maddesinde çalışma hayatında "gece" ...... saat...:......başlayarak... erken saat...:......kadar geçen... ... halde... fazla onbir saat süren dönemi kapsadığı, ikinci fıkrada ... bazı işlerin niteliğine... gereğine göre yahut yurdun bazı bölgelerinin özellikleri bakımından, çalışma hayatına ilişkin "gece" başlangıcının daha geriye alınması veya ... ...... saatlerinin ayarlanması, yahut ... döneminin başlama... bitme saatlerinin belirtilmesi suretiyle birinci fıkradaki hükmün uygulama şekillerini tespit etmek yahut bazı gece çalışmalarına herhangi ... oranda fazla ücret ödenmesi usulünü koymak veyahut gece işletilmelerinde ekonomik ... zorunluluk bulunmayan işyerlerinde işçilerin gece çalışmalarını yasak etmek üzere yönetmelikler çıkartılabileceği üçüncü fıkrada ... işçilerin gece çalışmaları yedi buçuk saati geçemeyeceği düzenlenmiştir. Ancak mevzuatımızda gece çalışmasının... ...... saat olduğu yönünde ... düzenleme bulunmamaktadır. Avrupa Birliği Hukukunda 2003/... sayılı direktifin ...maddesinde tanımlar başlığında gece işçisinin "... yandan, günlük çalışma süresinin... ......saati gece süresine rastlayan, diğer yandan, yıllık çalışma süresinin belirli ... kısmının gece dönemine rastlaması muhtemel olan... bahsedilen belirli kısım ilgili ... devletlerin seçimine bağlı olarak endüstrinin ... ... tarafının görüşleri alınmasını müteakip ulusal kanunlar tarafından... da, toplu sözleşmeler... ...ulusal veya bölgesel düzeyde endüstrinin ... tarafı arasında sonuçlandırılan sözleşmeler tarafından tanımlanan işçiler" olduğu belirtilmiştir. Burada gece işçisi tanımlaması ... ...saatlik gece çalışması olan kimsenin gece işçisi olduğu açıklanmıştır.

Somut olayda, davacının, ............saatleri arasında çalıştığı günler yönünden, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ... buçuk saat ... dinlenmesi düşülerek günde onbir saat aşan süre olarak ikibuçuk saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiştir. Yukarıda belirtilen bilgiler ışığında, davacının yedibuçuk saati aşan çalışması değerlendirilerek fazla mesai alacağının hesaplanması gerekirken, anılan hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine.......2016 tarihinde... birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/275, Karar No: 2011/82, Tarih: 18.07.2011

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/275 E.  ,  2011/82 K.**

**"İçtihat Metni"**

Reşit olmayan mağdurenin rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçundan sanık ...’nın yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair Bursa 5. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 29.12.2008 gün ve 2004/703 Esas, 2008/1388 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Dairemizce de benimsenen Yüksek Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 03.02.2009 Tarih, 2008/11-250 Esas ve 2009/13 Karar sayılı kararında; CMK’nın 231/5-c maddesinde geçen zarar kavramının yalnızca maddi zararları ifade etmek için kullanıldığı, manevi zararın bu kapsamda değerlendirilemeyeceği belirtilmiş olduğu ve dosyada mağdurenin maddi zararının bulunduğuna dair herhangi bir belge ya da bu konuda ileri sürülen bir iddia da bulunmadığı halde zararın giderilmediğinden söz edilerek bu gerekçe ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 18.07.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1005, Karar No: 2015/2758, Tarih: 02.12.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/1005 E.  ,  2015/2758 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 15. İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen 09.07.2013 gün ve 2012/249 E., 2013/265 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 28.04.2014 gün ve 2013/11925 E., 2014/13358 K. sayılı ilamıyla;

(...A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işveren yanında 2003/2004’de teknisyen olarak çalışmaya başladığını, 2004/2005 yılında TİS tarafı olan Tes-İş Sendikasına üye olarak TİS’ten yararlanmaya başladığını, sendika üyesi olmadan önce günlük aldığı yevmiyenin TİS’ten yararlanmaya başlamasını takiben, davalı ile Tes-İş Sendikası arasındaki protokol gereğince düştüğünü, yapılan bu indirimin İş Kanunu m.38’e aykırı olduğunu, ücrette indirimin ücret baz alınarak hesaplanan fazla mesai, hafta ve genel tatil ücretleri, ikramiye, ilave tediye, iş (güçlüğü) riski tazminatı, bakım tazminatı, vardiya tazminatı gibi ödemelerin de eksik ödenmesi sonucunu beraberinde getirdiğini, İş Kanunu m.62, 2822 sayılı TİSGLK. m.5, 6 uyarınca ücrette bu surette bir indirime gidilemeyeceğini, sendika üyeliği nedeniyle ücretin indirilmesinin 2821 sayılı K. m.32 ve İş K. m.5’e aykırı olduğunu, birbirini takip eden TİS’ler uyarınca öngörülen artışların yapılmakla birlikte, ilk hareket noktası ücretin eksik olması nedeniyle hukuka aykırılığın devam ettiğini, bu hukuka aykırı işlemi olmasaydı aldığı ücret ve eklerinin daha farklı olacağını, TİS yapım aşamasında baskı sonucu sendika üyesi olduğunu ileri sürerek, fark aylık ücret, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ve yine fark ikramiye, ilave tediye, iş (güçlüğü) riski tazminatı, bakım tazminatı, vardiya tazminatı alacaklarının alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının Tes-İş Sendikasına üyelik başvurusunda bulunduğunu sendika yönetim kurulu kararı ile üye olduğunu, üyelik ile birlikte yürürlükteki TİS’ten yararlanmaya başladığını, işçilerle kayıp kaçak kontrol işlerinde çalıştırılmak üzere İTİS öncesi işe alınan tekniker ve teknisyenlere, Tedaş ile Tes-İş Sendikası arasındaki 31.05.2004 tarihli Protokol m.2 uyarınca, 01.03.2003-28.02.2005 süreli 10. dönem İTİS’in Ek 2 cetvelinde yer alan 4. derecenin karşılığı olan unvan ile İTİS’in uygulama esasları başlıklı 6.maddesinin c fıkrası uyarınca sendika üyeliklerinin işverene bildirildiği tarihten itibaren Ek 2 cetvelinde yer alan 4. derecenin karşılığı yevmiyenin verilmesine, yine işbu bildirim tarihinden itibaren sözleşmenin tüm hükümlerinden 25.06.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yararlandırılmalarının kararlaştırıldığını, Protokolün bu hükmü ve TİS Ek 2 cetvel uyarınca söz konusu tekniker ve teknisyenlerin ücretlerinin günlük 24,44 TL olarak uygulandığını, davacının taleplerinin taraflar arasındaki iş sözleşmesi m.6’daki, “İşçinin esaslı bir nedene dayalı fasılalı veya teselsül eden iş sözleşmesinden mütevellit bir hak iddia edemez” kuralına

aykırı olduğunu, dava konusu olayın İş Kanunu m.22,62 ve 2821 sayılı K. m.31 ile bir ilgisinin olmadığını, sendikaya üye olmaya zorlandığı iddiasının ciddi olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının sendika üyesi olduktan sonra Tes-İş Sendikası ile davalı işveren arasında yapılan protokol uyarınca İTİS Ek-II cetvelinde 4. derecinin karşılığı olan ücretin ödendiğini, toplu iş sözlşemesi ile işçinin başka haklara da kavuştuğunu, yevmiyesinin indirilmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı, davalı BEDAŞ’da 2003/2004 yılında çalışmaya başladığını, 2004-Nisan/2005-Şubat ayında sendikaya üye olduğunu ve TİS'den yararlanmaya başlaması üzerine yevmiyesinin iş sözleşmesinde kararlaştırılan miktarın altına düşürüldüğünü belirterek ücret farkından kaynaklı işçilik alacakları taleplerinde bulunmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2822 sayılı TİSGLK’un 6. Maddesinde, “Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe hizmet akitleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. Hizmet akitlerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Hizmet akdinde düzenlenmeyen hususlarda toplu iş sözleşmesindeki hükümler uygulanır. Toplu iş sözleşmesinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıdaki hüküm “işçi lehine şart ilkesi” olarak adlandırılan kuralın Türk İş Hukukundaki pozitif yansımasını oluşturmaktadır. Söz konusu hüküm gereğince normlar hiyerarşisinde iş sözleşmesine nazaran daha üstte bulunan toplu iş sözleşmeleri hükümleri yerine iş sözleşmeleri hükümleri ancak işçi lehine olmak koşuluyla uygulanma kabiliyetine sahiptir. Bir başka ifadeyle iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesi karşı karşıya geldiğinde yani aynı konuda iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesinde farklı düzenlemeler yer aldığında iş sözleşmesi hükmü daha işçi lehine olmak koşuluyla somut olaya tatbik edilebilir.

Somut olaya dönüldüğünde davacının iş sözleşmesi ile kararlaştırılan temel ücretinin düşürüldüğü anlaşılmaktadır. Bu ücretin düşürülmesi işlemi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesine göre değil toplu iş sözleşmesi ile yapılmıştır. Nitekim İş Kanunu’nun 22. maddesindeki prosedüre uyulup işçinin yazılı rızasının alındığı da iddia ve ispat edilmiş değildir. Öte taraftan TİS’lerle belirlenen ücretlerin ödendiği savunulmuş ise de öncelikle dosyada yer alan TİS’lerde davacının ücretine ilişkin doğrudan bir düzenleme ve cetvele rastlanılmamıştır. Sadece TİS’in 72. Maddesinde sözleşme anlamında asgari ücret tanımlanmış ve sözleşmenin eki niteliğindeki cetvellere göre belirleneceği ifade edilmiştir.

İşveren tarafından toplu iş sözleşmelerinin uygulanması neticesinde iş sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin davacının sendikaya üyeliği ve TİS'den yaralanmaya başlanması üzerine düşürülmesi 2822 sayılı TİSGLK'nın 6. maddesi uyarınca işçi lehine şart ilkesinin ihlali niteliğinde olup, kanuna aykırıdır. Mahkemece davalının zamanaşımı savunması nazara alınarak hesap dönemine ilişkin tüm ücret bordroları dosyaya getirtilmek suretiyle gerekirse bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle davacının ücret farkından kaynaklı taleplerine ilişkin yeniden bir karar verilmelidir. ...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, fark işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.