muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/12436, Karar No: 2014/14208, Tarih: 30.10.2014

**4. Hukuk Dairesi         2014/12436 E.  ,  2014/14208 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Taraflar arasındaki manevi tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 15/05/2014 gün ve 2013/12662-2014/7928 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’nun 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiş, davacının temyizi üzerine karar Dairemizce onanmış, davacının karar düzeltme istemi üzerine dosya yeniden ele alınıp incelenmiştir.

Davacı, davalı ... sitesinde 19/09/2011 tarihinde “... ... .... oynanan oyunları çözebilecek mi?” başlıklı yazıyla ve hemen devamında “..... GENEL BAŞKAN YARDIMCISI VE ESKİ BAKAN BAL İZ PEŞİNDE” başlıklı iki paragraflık yazıyla, sanki eşiyle dava dışı .... arasında bir ilişki yaşanmış gibi algı uyandırılmak suretiyle kişilik haklarının ihlal edildiğini belirterek manevi tazminat talep etmiştir.

Davalı, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davaya konu edilen 19/09/2011 tarihli yazıda; ...., yaşanan kaset sıkandalı nedeniyle on yöneticinin istifasından sonra ilginç bir olay daha yaşandığı belirtildikten sonra, ...'ın yazlığındaki dolapta başka bir erkeğe ait giysiler bulduğu, bu sebeple bazı çalışan ve yöneticiler hakkında suç duyurusunda bulunduğu belirtildi. Hemen devamındaki “..... GENEL BAŞKAN YARDIMCISI VE ESKİ ... .... İZ PEŞİNDE” başlığı altında ise, “.... sarsan kasetleri yayınlayan Farklı ..... isimli site, istifa eden .... yöneticiler hakkında çeşitli iddialarda bulunmuş ve en son istifa eden ... .. ..... ile ilgili kasedin anonsunda da eski bir bakan eşi ile çok özel fantaziler ifadesini kullanmıştı.” ifadelerine yer verilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasa’nın 28. maddesinde ve 5187 sayılı Basın Yasası’nın 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemede basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin nedeni; toplumun sağlıklı, mutlu ve güven içinde yaşayabilmesi içindir. Bunun için de kişinin, dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması gerekmektedir. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma, yönlendirme yetki ve sorumluluğuna sahiptir. Bu nedenle basının yayın yaparken, yaptığı yayından dolayı hukuka aykırılık teşkil edecek olan eylemi, genel olaylardaki hukuka aykırı olan eylemden farklılıklar taşır. Yapılan yayının hukuka aykırılık veya uygunluğu bu farklılıklar gözetilerek belirlenmelidir. Bu nedenle basının ayrı bir konumu bulunmaktadır.

....

....

Basının bu ayrıcalık taşıyan konumu ve özgürlüğü, tüm özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız değildir. Bundan dolayıdır ki, yayınlarında kişilik haklarına saygı göstermesi gerek Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümünde yer alan gerekse MK.nun 24 ve 25. maddelerinde ve özel yasalarda güvence altına alınmış bulunan bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerekecektir.

Açıklanan bu yasal düzenlemelerden ve yargısal uygulamalardan da anlaşılacağı gibi, basının özgürlüğü ile kişilerin, kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda somut olaydaki olgular itibariyle koruma altına alınmış bulunan bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerekecektir.

Bunun için temel ölçüt, kamu yararıdır. Yayın, salt toplumun yararı gözetilerek yapılmış olmalıdır. Toplumun çıkarı dışında hiçbir kişisel çıkar, gerçeklerin yanlış olarak sunulmasına neden olmamalıdır. Haber olduğu biçimi ile verilmeli ve kişisel katkı yer almamalıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basının bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, yayında kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini ve haber verilirken özle biçim arasındaki denge de korunmalıdır. Bu ilke ve kurallar gözetilmeden yapılan yayın hukuka aykırılığı oluşturur ve böylece kişilik hakları saldırıya uğramış olur. Anılan ilke ve kurallara uyulması durumunda ise, yayının Anayasa, Basın Yasası ve basının genel işlevi karşısında hukuka uygun olduğu, kişilik değerlerine saldırı teşkil etmediği kabul edilmelidir.

Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. Olay veya konu ile ilgili olan, görünen bilinen herşeyi araştırmalı, incelemeli ve olayları olduğu biçimi ile yayınlamalıdır. Bu işlevi ile gerek yazılı ve gerekse görsel basın, somut gerçeği değil, o anda belirlenen ve var olan ve orta düzeydeki kişilerce de yayının yapıldığı biçimi ile kabul edilen olguları yayınlamalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan, gerçek olmadığı anlaşılan olayların ve olguların yayınından basın sorumlu tutulmamalıdır.

Dava konusu yazıda, davacının yazlığında bir başkasına ait giysiler bulması nedeniyle şikayetçi olması olayı ile kaset skandalı nedeniyle .... istifa eden dava dışı ... .... ile ilgili kaset içeriğine yönelik, eski bir bakan eşiyle ilişkisi olduğuna dair haber bir arada verilerek, bu ilişki davacının eşiyle yaşanmış gibi bir algı oluşturulmuştur. Şu durumda "saldırı gerçekleşmiştir." O halde, hukuka aykırılığın tespiti ile davacı yararına uygun bir miktar manevi tazminat takdir edilmesi gerekir. Mahkemece, delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı gerekçe ile ret kararı verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 440-442. maddeleri gereğince davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne; Dairemizin 15/05/2014 gün ve 2013/12662 Esas, 2014/7928 Karar sayılı onama kararının kaldırılmasına; kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve davacıdan önceki onama kararımızla alınan harç ile peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 30/10/2014 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(M)

...

KARŞI OY YAZISI

Temyiz ilamında bildirilen gerektirici nedenler karşısında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun değişik 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmesi gerektiğini düşündüğümden çoğunluk görüşüne katılmıyorum. 30/10/2014
Yargıtay — Esas No: 2009/6185, Karar No: 2010/12129, Tarih: 29.11.2010

**11. Hukuk Dairesi         2009/6185 E.  ,  2010/12129 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 20.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22.01.2009 tarih ve 2007/374 - 2009/2 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilince su baskını teminatı içerir işyeri sigorta poliçesiyle sigortalanan işyerinde meydana gelen su basması sonucu oluşan hasarın sigortalıya ödendiğini ve zararın oluşumunda davalının kusurlu olduğunu ileri sürerek, 14.305,00 TL’nın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, zararın oluşumunda müvekkilinin kusurunun olmadığını savunarak, davanın reddi istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, hasara neden olan su basmasında davalının kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve HUMK’nun 213/son maddesi uyarınca son celsede davalı vekilinin yokluğunda karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 77,20 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 29.11.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7463, Karar No: 2019/2359, Tarih: 04.03.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/7463 E.  ,  2019/2359 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, 10.11.2010 tarihinde, davalıların maliki, sürücüsü ve trafik-kasko sigortacısı bulunduğu araçla müvekkiline ait aracın karıştığı çift taraflı kazada müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü ve buna bağlı maddi kayıplarının olduğunu belirterek toplamda 2.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, davanın reddini savunmuş, diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 14.900,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren (sigorta yönünden 12.05.2011 tarihinden) yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazası nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun taraf ehliyetini düzenleyen 50.maddesinde, "medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın, davada taraf ehliyetine de sahip olduğu", "Türk Medeni Kanunu'nun 28.maddesinde de "kişiliğin, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlayacağı ve ölümle sona ereceği" düzenlenmiştir. Ölüm ile kişilik hakları son bulduğundan karar tarihinden önce öldüğü anlaşılan davalı ...'in mirasçılarının davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması suretiyle yargılamaya devam edilmesi gerekirken bu eksiklikler tamamlanmadan yargılamaya devam edilerek hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre davacı vekili ve davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekili ve davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı ve davalı ...Ş.'ye geri verilmesine 04/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4999, Karar No: 2015/1280, Tarih: 27.01.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/4999 E.  ,  2015/1280 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında yazılı şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, tarafların avukatları ve ... tarafından temyiz etmeleri üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacının avukatının tüm, davalıların sair temyiz itirazlarının REDDİNE;

Dava, 09.01.2008 tarihinde meydana gelen işkazasında vefat eden sigortalının haksahiplerine yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle oluşan Kurum zararının tahsili istemine ilişkin olup; 5510 sayılı Yasanın 21. maddesiyle yeniden getirilen “sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı” tazmin hükmünün, 5510 sayılı Yasanın yürürlüğü öncesinde gerçekleşen iş kazalarından kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanmasına imkan veren bir düzenleme bulunmadığı gözetildiğinde, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 26. maddesi olduğu belirgindir.

Anılan maddenin son fıkrasında “Ancak; iş kazası veya meslek hastalıkları sonucu ölümlerde bu Yasa uyarınca hak sahiplerine yapılacak her türlü yardım ve ödemeler için, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kasdı veya kusuru bulunup da aynı iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine Kurumca rücu edilemez.” hükmü mevcuttur. Bu hüküm karşısında, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının kusurunun bulunması halinde, bu kusurundan dolayı anılan sigortalının hak sahiplerine rücu edilemeyeceği açıktır.

Hak sahibi ise; sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malullük veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasıdır.

Davaya konu somut olayda; kazalı ile birlikte aynı işkazasında ölen ve işkazasının meydana gelmesinde % 30 kusurlu olduğu saptanan sigortalı ....'ın haksahiplerine rücu edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla Kurum zararının davalıların % 65 kusuru karşılığının tahsiline karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların avukatları ve ...'in bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 27.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/12818, Karar No: 2010/4332, Tarih: 01.04.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/12818 E.  ,  2010/4332 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı şirket, 1.1.1996 tarihli kira sözleşmesi ile kiralamış oldukları davalıya ait taşınmazı, 8.11.2001 tarihli ihtarla feshederek anahtarları notere tevdi ettiklerini, 15.6.2002 tarihinde tebliğ edilen ihtarla bu durumun davalıya da bildirildiğini, kira bedelleri nedeniyle borçlu oldukları miktarın, kira başlangıcında verilmiş olan 30.000,00- Dolar depozitodan mahsubundan sonra kalan 23.969,00- Doların iadesini talep etmelerine rağmen kabul edilmediğini ileri sürerek, 23.969,00- Dolar asıl alacak ile 5.635,08- Dolar faiz miktarı toplamı olan 29.604,08- Dolar karşılığı 39.530,32- YTL'nin reeskont faizi ile birlikte ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini, davacı şirketin ödemediği veya eksik ödediği kira bedelleri nedeniyle kendisine borçlu olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, dairemizin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; Davanın kısmen kabulüne, 20.333,06-TL’nin davalılardan tahsiline, bu miktara 30.07.2002 temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Davalının temyiz itirazının incelenmesinde; Davacı, 26.7.2002 tarihli ihtarname ile davalıları, 30.7.2002 tarihinde temerrüde düşürmüştür. Bu nedenle 30.7.2002 tarihinden itibaren alacağına faiz yürütülmesini isteyebilir. Ne var ki davacı, dava dilekçesinde hangi tarihten itibaren faiz istediğini belirtmediğinden, dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği bozma ilamında açıkça belirtilmesine rağmen, mahkemece, 30.7.2002 temerrüt tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

2009/12818-2010/4332

2-Davacının temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

2009/12818-2010/4332

2-Davacının temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Taraflar arasındaki 1.10.1996 tarihli ve 20 yıllık kira sözleşmesinin, davacı kiracı tarafından tek taraflı olarak feshedildiği anlaşılmaktadır. Sözleşmenin "Kiracının Sözleşmeyi Feshi" başlıklı 13. maddesinin (iii) bendinde, "Kiracı, kira süresi içinde herhangi bir zamanda, tek taraflı olarak sözleşmeyi 6 ay önceden yazılı olarak ihbar etmek suretiyle fesih hakkına sahiptir. Bu durumda, feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar kira bedelleri ödenmeye devam edilecek ve ayrıca mecurun tahliye edildiği tarihten sonraki 6 ay boyunca kira bedelinin yarısı tutarında bir meblağ kiracı tarafından kiralayana ödenecektir. Mecurun, tahliyeyi takip eden bu 6 aylık süre zarfında yeniden kiraya verilmesi halinde kiracının söz konusu meblağları ödeme mükellefiyeti, mecurun kiraya verildiği tarih itibariyle kendiliğinden sona erecektir ... " hükmü bulunmakta olup, yargılama sırasında alınan 24.3.2007 tarihli bilirkişi raporunda da dava konusu taşınmazın aynı şartlarla 2,5 ay içinde yeniden kiraya verilebileceği açıklanmıştır. Mahkemece, az yukarda belirtilen ilgili sözleşme hükmü gereğince, davacının tahliyeden sonraki döneme ilişkin sorumlu olması gereken kira miktarının, aylık kira bedelinin yarısı üzerinden hesaplanarak depozitodan mahsubu gerekirken, aylık tam kira bedeli esas alınarak karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

3-Davacı, davalıya gönderdiği Beşiktaş 11. Noterliği’nin 26.07.2002 tarihli ihtarnamesi ile, Mayıs 2002 ve Haziran ayından 7 günlük kira bedeli alacağı ile kira sözleşmesinin 13. maddesinin (iii)bendi uyarınca iki aylık (Haziran- Temmuz 2002) kira bedelinin yarısı tutarında kira alacağı olmak üzere toplam 10.121.413.292-TL’nin (6.031-ABD Doları) mahsubundan sonra kalan 23.969-ABD Doları depozitonun iade edilmesini istemiştir. Mahkemece, tahliyeden sonraki döneme ilişkin kira borcu yönünden davacı tarafından yapılan ve ihtarnamede belirtilen mahsup miktarı dikkate alınmaksızın, bu kalem yönünden hesaplanan meblağın tamamının depositodan yeniden düşülmesi suretiyle tekerrüre yol açacak şekilde mahsup işlemi yapılması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün, yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı yararına, (2) ve (3) nolu bentler gereğince davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 1.4.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2859, Karar No: 2009/3610, Tarih: 23.03.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/2859 E.  ,  2009/3610 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 02.05.2007 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali, tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 26.06.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümün temlik alınması nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalılar, savunmada bulunmamıştır.

Mahkemece, yapıda kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulmadan temlik işlemine dayanılarak mülkiyet aktarımı istenemeyeceğinden bahisle dava reddedilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Gerçekten, davada dayanılan 18.06.1998 günlü taşınmaz satış vaadi sözleşmesi yüklenicinin yaptığı bir temlik işlemidir. Kısaca tanımlama yapmak gerekirse alacağın temliki, eski alacaklı ile (yüklenici) devralan yeni alacaklı (üçüncü kişi) arasında yapılan borçlunun (arsa sahibinin) rızasını gerektirmeyen yazılı yapılması zorunlu olan kazandırıcı bir tasarruf işlemidir.

Alacağın temliki ve borcun nakli Borçlar Kanununun 162 ila 181. maddelerinde düzenlenmiştir. Temlik, alacağın ona bağlı bütün (yan ve öncelik) hakları ile birlikte devralana geçmesini sağlar ve bu işlem yapılırken borçlunun rızası alınması gerekmez. Temlik, hatta borçlunun muhalefetine rağmen geçerli olarak doğar ve hükümlerin hasıl eder. Borçlunun temlikten sonraki asıl muhatabı artık alacağı temellük eden (devralan) kişidir. Bu itibarla borçlunun borçtan kurtulabilmesi için temlik işleminden sonra borcunu devralan kimseye ifa etmesi gerekir. Kural budur. Şu hale göre temlik anına kadar borçlu temlikin dışında iken temlik anından itibaren evvelki alacaklı temlik işleminin dışına çıkmaktadır.

Temlikin, temlik edenle borçlu (arsa sahibi) arasında bazı ilişkilerin doğmasına neden olduğu çok açıktır. Zira temlik alan evvelki alacaklının yerine geçmiş borçludan (arsa sahibinden) ifayı istemek, gerektiğinde de borçluyu ifaya zorlamak onun hakkı olmuştur.

Arsa sahibi ile arasında arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi bulunan yüklenicinin şahsi hakkını üçüncü kişiye temlik etmesi halinde üçüncü kişinin ifa talep edip edemeyeceğinin saptanmasında öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Arsa sahibi ile arasında arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi bulunan yüklenicinin şahsi hakkını üçüncü kişiye temlik etmesi halinde üçüncü kişinin ifa talep edip edemeyeceğinin saptanmasında öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Davaya konu olayın, temlik işleminin hukuki niteliği, arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde yüklenicinin borçlarının neler olduğu ve arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Arsa sahibi ile arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi bulunan yükleniciden sözleşmesinde ona bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü temlik alan üçüncü kişinin, arsa sahibini (borçluyu) ifaya zorlayabilmesi için öncelikle temlik işlemini ve işlemin sıhhatini kanıtlaması gerekir. Fakat temlik işlemi kanıtlanmış olunsa da yukarıda açıklandığı üzere ifa talebinin muhatabı olan arsa sahibi ifaya derhal uymak zorunda değildir. Gerçekten BK’nun 167. maddesine göre “Borçlu temlike vakıf olduğu zaman temlik edene karşı haiz olduğu defileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir. Buna göre temliki öğrenen borçlu temlik olmasaydı önceki alacaklıya karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan üçüncü kişiye) karşı da ileri sürebilir hale gelir. Temlikin konusu yüklenicinin arsa payı devri karşılığı arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden hak kazanmadığını üçüncü kişiye temlik etmesi arsa sahibi bakımından önemsizdir. Diğer taraftan yüklenici arsa sahibine karşı öncelikli edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye temlik etmişse, üçüncü kişi BK.m 81’den yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Burada yüklenicinin eser sözleşmesinden kaynaklanan borçlarının neler olduğuna ilişkin bazı açıklamaların yapılması gerekmektedir. Genel olarak eser sözleşmelerinde yüklenici, belli bir sonucu meydana çıkararak onu iş sahibine teslim etmeyi taahhüt eder. Eser sözleşmelerinde yüklenicinin "eseri meydana getirme borcu" dayanağını BK’nun 355. maddesinden alır. Anılan hükme göre; "istisna bir akittir ki onunla bir taraf (yüklenici), diğer tarafın (iş sahibinin) vermeyi taahhüt eylediği semen mukabilinde bir şey imalini iltizam eder." Yasada “şey” olarak ifade edilen "eser"dir.