muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/3483, Karar No: 2014/4191, Tarih: 27.02.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/3483 E.  ,  2014/4191 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 8. İş Mahkemesi

TARİHİ : 01/11/2013

NUMARASI : 2012/1023-2013/1160

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, iş sözleşmesinin feshedildiğini, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iş sözleşmesinin haklı nedenlerle feshedildiğini, davacının işe iadesi için yasal şartların oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece feshin son çare olma ilkesine uyulmadığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesi bakımından işçinin davranışlarından kaynaklanan sebepler, işçinin aynı Kanun'un 25/II. maddesinde öngörülen sebepler niteliğinde ve ağırlığında olmayan, işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen, sözleşmeye aykırı davranışlarıdır. İşçinin davranışı ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde geçerli sebep olabilir. İşçinin sosyal açıdan olumsuz bir davranışı, toplumsal ve etik açıdan onaylanmayacak bir tutumu işyerinde üretim ve iş ilişkisi sürecine herhangi bir olumsuz etki yapmıyorsa geçerli sebep sayılamaz. İşçinin geçerli bir feshe sebep olabilecek davranışları 4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinde öngörülen ve işverene derhal fesih yetkisi tanıyan haklı sebeplerden farklıdır. Yargılama sırasında bu nedenlerin ağırlıkları her olayın özelliğine göre değerlendirilmelidir. İşçinin iyiniyet ve ahlak kurallarına uymayan davranışı sonucunda iş ilişkisine devam etmek işveren açısından çekilmez hale gelmişse, diğer bir anlatımla güven temeli çökmüşse işverenin haklı sebeple derhal fesih hakkı doğar. Buna karşılık işçinin davranışı taraflar arasında bulunması gereken güven temelini çökertecek ağırlıkta bulunmamakla, iş ilişkisine devamı tam anlamıyla çekilmez hale getirmemekle birlikte, işin normal işleyişini bozuyorsa, işyerindeki uyumu olumsuz yönde etkiliyor ve işverenden bu nedenle iş ilişkisini yürütmesi normal olarak beklenemiyorsa 4857 sayılı Kanun'un 18/1. maddesi gereği geçerli fesih hakkı doğar.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda; dosya içeriğinden davacının iş sözleşmesi; Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınmış olan sağlık kurulu raporuna istinaden feshedildiği anlaşılmaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda; dosya içeriğinden davacının iş sözleşmesi; Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınmış olan sağlık kurulu raporuna istinaden feshedildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde feshin geçerliliğini kanıtlayacak bir belge ve bilgi ilgili hastane ve işveren tarafından dosyaya sunulmadığı, davacının çocuklarla çalıştığı dönemde davranışlarına dair hiçbir uyarı ve tutanak dosyaya ibraz edilmediği, yapılan keşifte davacının çocuklarla doğrudan çalışmadığı ve karşılaşmadığı, davacının kısa bir eğitimle istihdam edilip edilmeyeceğine ilişlin herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, feshin son çare olması ilkesine de uyulmadığı gerekçesiyle kabulüne karar verilmişse de; mahkemenin kabulü dosya içeriğine uygun düşmemektedir. Davacının Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinden aldığı 06.06.2012 tarihli sağlık kurulu raporuna göre, davacının belirgin davranış kontrolsüzlüğü olduğu, gövde ve uyluk bölümünde destuktif skor dokuların olduğu bu haliyle anti sosyal kişilik bozukluğu zeminde gelişen dürri kontrol bozukluğu ve miksat madde bağımlılığı tanıları düşünüldüğü, çalıştığı işyerinde çocuklara kötü örnek oluşturması ve çocuklar için davranış kontrolsüzlüğü nedeni ile risk oluşturması dayalı olarak çalışması uygun olmadığı tespit edilmiştir. Davacının benzer şikayetlerden ötürü daha önceden de 25.04.2012 tarihli rapor aldığı bu rapora göre tedaviye rağmen şikayetlerinin devam ettiğinin anlaşıldığı, davalının da bu rapora göre davacıyı bağlı okuldan alınarak rehabilte merkezinde çalışmasına karar verilmiştir. Aradan geçen süre zarfında davacının iyileşmemesi aksine çalıştığı işyerinde çocuklara kötü örnek oluşturma riski meydana getirdiği anlaşılmıştır. Buna göre davacının almış olduğu raporlar doğrultusunda davacının çocukların bulunduğu ortamda doğrudan yada dolaylı olarak çalışması ve çalıştırılması davalı işyerinden beklenemez. Dolayısıyla davalı işyerinin davacının iş sözleşmesini feshetmesi geçerli sebep teşkil ettiğinin anlaşılması karşısında davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulü yönünde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda belirtilen sebeplerle;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Davalının yaptığı 30,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

HÜKÜM: Yukarıda belirtilen sebeplerle;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Davalının yaptığı 30,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500,00 vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, kesin olarak 27.02.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11687, Karar No: 2017/526, Tarih: 24.01.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/11687 E.  ,  2017/526 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idareler vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminat davanın kabulüne, ecrimisil isteminin reddine karar verilmiş, hüküm; davalı idareler vekillerince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Dosya içindeki fen bilirkişisi krokili raporunda, dava konusu taşınmazın bir kısmının, genişliği 12 m olan ve ana arter niteliğindeki .... caddesi ile Destek sokakta bir kısmınında genişliği 12 m altında olan .... sokakta kaldığı anlaşıldığından fen bilirkişi marifetiyle taşınmaz başında yeniden keşif yapılıp, ana arter ve tali yolların yüzölçümünün ayrı ayrı hesaplanıp ana arter niteliğindeki yollar için ....Büyükşehir Belediye Başkanlığının, tali yollar yönünden ise ....Belediye Başkanlığının sorumlu olduğunun kabulü ile davalı idareler yönünden ayrı ayrı hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-13.03.2015 gün ve 29294 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 13.11.2014 gün ve 2013/95 - 2014/176 sayılı kararı ile;

6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun başlığı ile birlikte değiştirilen geçici 6. maddesinin on üçüncü fıkrası ''09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihlerini kapsayan dönemde oluşan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla getirilen ve malikler aleyhine bir takım hükümler içeren bu istisnai düzenlemenin 04.11.1983 tarihinden sonraki dönem içinde uygulanmasının hukuk güvenliğini zedeleyeceği'' gerekçesiyle Anayasanın 2 ve 35. maddelerine aykırı bulunurak iptal edilmiştir.

Bu durumda 04.11.1983 tarihinden sonraki döneme ilişkin el atmalarda nispi harç ve nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalılar vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 24/01/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17484, Karar No: 2018/7418, Tarih: 22.05.2018

**17. Ceza Dairesi         2016/17484 E.  ,  2018/7418 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya kapsamına göre, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-5237 sayılı TCK'nın 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup, hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının TCK'nın 145. maddesinde ayrı olarak düzenlenmesi, kanun koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği önemi göstermektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.12.2009 gün ve 6/242-291 sayılı içtihadında belirtildiği üzere, "...daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma" görüşünün, TCK'nın 145. madde uygulamasında bütünüyle reddedilmesi mümkün değil ise de, maddenin, yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir. 145. maddenin gerek ilk şekli, gerekse değiştirilmiş biçimi; ortak tanımlama ile, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır.

TCK'nın 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır. Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme kararı verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında “suçun işleniş şekli ve özellikleri” de dikkate alınmalıdır. TCK'nın 145. maddesinin uygulanmasında hâkime takdir hakkı tanınmış olup, hâkim takdir hakkını kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmalıdır.

Somut olayda ise; temyiz dışı suç ortağı ile birlikte 41,50 TL para çalan suça sürüklenen çocuk hakkında, suçun işleniş şekli ve özellikleri itibariyle ceza vermekten vazgeçilemeyecek ise de, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin az olması nedeniyle TCK'nın 145. maddesi gereğince verilen cezadan belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Somut olayda ise; temyiz dışı suç ortağı ile birlikte 41,50 TL para çalan suça sürüklenen çocuk hakkında, suçun işleniş şekli ve özellikleri itibariyle ceza vermekten vazgeçilemeyecek ise de, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin az olması nedeniyle TCK'nın 145. maddesi gereğince verilen cezadan belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

2-27.02.2012 tarihli olay, yakalama ve muhafaza altına alma tutanağına göre, devriye görevini ifa eden kolluk görevlilerince durumlarından şüphelenilerek durdurulan suça sürüklenen çocuk ... ve temyiz dışı suç ortağı ...'in kolluk görevlilerine şifahen üzerilerinden çıkan toplam 41,50 TL parayı ... adresinde faaliyet gösteren ... Manav isimli iş yerinden çaldıklarını belirttikleri, bunun üzerine kolluk görevlilerince suça konu paraların muhafaza altına alındığı ve suça sürüklenen çocukların beyanları doğrultusunda müştekiye ait iş yerinden hırsızlık yapıldığını tespit ettikleri olayda; kolluk görevlilerince henüz müştekiye ait iş yerinden hırsızlık olayının gerçekleştiği tespit edilmeden, suça sürüklenen çocukların müştekiye ait iş yerinden hırsızlık yaptıklarını belirtmeleri ve üzerilerinden çıkan paraların suça konu paralar olduğunu belirtip kolluk görevlilerine teslim etmeleri neticesinden olayın aydınlığa kavuşturulduğu, söz konusu paraların kolluk görevlilerince müştekiye teslim edilmemesinin ise suça sürüklenen çocukların iradeleri dışında bir durum olduğu göz önüne alındığında, soruşturma aşamasında suça konu parayı eksiksiz olarak kolluk görevlilerine teslim eden suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümde 5237 sayılı TCK'nın 168/1. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

3-Suça sürüklenen çocuk hakkında, atılı suçlardan verilen hapis cezaları hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilirken, 5271 sayılı CMK'nın 231. maddesinde sayılan nesnel ve öznel koşulların değerlendirilip buna ilişkin gerekçelerin gösterilmesi gerektiği, suça sürüklenen çocuğun adli sicil kaydında daha önce kasıtlı suçtan mahkumiyetinin bulunmadığı, adli sicil kaydındaki bilginin hükmün açıklanmasına ilişkin olduğu ve atılı suçun 18/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 72. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 231/8. maddesinin yürürlüğe girmesinden önce işlendiği, dolayısıyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilmek için aranan 5271 sayılı CMK'nın 231/6-a maddesinde gösterilen "Kasıtlı suçtan mahkum olmama" nesnel koşulunun bulunduğu, suça sürüklenen çocukların üzerilerindeki suça konu paraları kolluk görevlilerine eksiksiz olarak kolluk görevlilerine teslim ettikleri, fakat kolluk görevlilerince suça konu paraların müştekiye teslim etmemelerinin suça sürüklenen çocuğun iradesi dışında olduğu, bu nedenle hırsızlık suçundan müştekinin zararının olduğunun kabul edilemeyeceği, işyeri dokunulmazlığının ihlali suçunun ise niteliği itibarıyla zarar doğurmayan suçlardan olduğu, öznel koşullar yönünden olaya bakıldığında, suça sürüklenen çocuğun aşamalarda suçunu ikrar ettiği ve duruşma tutanaklarına yansıyan olumsuz bir davranışının da bulunmadığının anlaşılması karşısında; hakkında hükmolunan hapis cezası '' kişiliği, suç işleme eğilimi ve olay sonrasında gösterdiği pişmanlık nazara alınarak'' 5237 sayılı TCK'nın 51. maddesi uyarınca ertelenmesine karar verilen suça sürüklenen çocuk hakkında, ''... daha önce işlemiş olduğu bir suçtan dolayı hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiği ve denetim süresi öngörüldüğü ancak suça sürüklenen çocuğun denetim süresi içinde suç işlediği anlaşıldığından...'' şeklinde yasal olmayan ve yetersiz gerekçe ile hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

4-Suç adı işyeri dokunulmazlığının ihlali olmasına karşın, gerekçeli karar başlığında suç adının nitelikli olarak konut dokunulmazlığının ihlali olarak gösterilmesi,

5-Suça sürüklenen çocuk ile birlikte yargılanan temyiz dışı suça sürüklenen çocuk ...'in 18 yaşını ikmal etmemesine karşın 03.07.2012, 11.12.2012, 05.02.2013, 12.03.2013, 09.04.2013, 14.05.2013, 21.05.2013, 10.09.2013, 26.11.2013, 01.01.2014, 04.02.2014, 15.04.2014, 17.06.2014 tarihli celselerin kapalı yerine açık yapılması suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 185. maddesine aykırı davranılması,

5-Suça sürüklenen çocuk ile birlikte yargılanan temyiz dışı suça sürüklenen çocuk ...'in 18 yaşını ikmal etmemesine karşın 03.07.2012, 11.12.2012, 05.02.2013, 12.03.2013, 09.04.2013, 14.05.2013, 21.05.2013, 10.09.2013, 26.11.2013, 01.01.2014, 04.02.2014, 15.04.2014, 17.06.2014 tarihli celselerin kapalı yerine açık yapılması suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 185. maddesine aykırı davranılması,

6-5237 sayılı TCK'nun 51/3. maddesi uyarınca; cezası ertelenen suça sürüklenen çocuk hakkında, bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere bir denetim süresinin belirleneceği ve belirlenecek sürenin alt sınırının mahkûm olunan ceza süresinden az olamayacağı ve denetim süresinin eksik olarak belirlenmesinin kazanılmış hakka konu olamayacağı gözetilmeden, suça sürüklenen çocuğun hırsızlık suçundan 1 yıl 5 ay 23 gün hapis cezası; iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan ise 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği halde, denetim sürelerinin "1'er yıl" olarak belirlenmesi,

7-İştirak halinde suç işleyen suça sürüklenen çocuklardan sarfına sebebiyet verdikleri yargılama giderlerinin ayrı ayrı, ortak yapılan yargılama giderlerinin ise payları oranında alınmasına karar verilmesi gerekirken, yargılama giderlerinin eşit olarak alınmasına karar verilmek sureti ile 5271 sayılı CMK’nın 326/2. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, 22/05/2018 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/33128, Karar No: 2013/23520, Tarih: 23.09.2013

**9. Hukuk Dairesi         2012/33128 E.  ,  2013/23520 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (İŞ)

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, izin ücreti fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı Bakanlığa ait yatılı bölge okulunda temizlik görevlisi ve alt işveren işçisi olarak çalışırken haksız şekilde işten çıkarıldığını belirterek, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar ... ve Ceylan Temizlik Şirketi vekilleri, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, okulun kapatılması nedeniyle iş sözleşmesinin önel verilmeden davalılar tarafından feshedildiği sonucuna varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanunu’nun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi

en az on beş dakika, dört saatten fazla ve yedi buçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedi buçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedi buçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanunu’nun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi on bir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedi buçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok on bir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde on bir saate kadar olan (on bir saat dâhil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, on bir saatten fazla çalışmalarda ise en az bir buçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dâhilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün, 2007/35281 E, 2008/30985 K.).

İş Kanunu’na İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmi dört saat içinde kesintisiz on iki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda davacının fazla çalışma ücreti alacağı, haftanın 6 gününde ve günlük 12 saat çalışıldığı kabul edilip, 1 saat ara dinlenmesi düşülerek haftada 21 saat olarak hesaplanmıştır.

Dairemizin yerleşik kararlarına göre ara dinlenmesi düşülerek süresi, günde 11 saate kadarki çalışmalarda 1 saat, 11 saatin üzerindeki çalışmalarda ise 1,5 saat olarak hesaplanmalıdır.

Mahkemece ara dinlenmesi süresini eksik hesaplayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, 23.09.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.