muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/13785, Karar No: 2015/345, Tarih: 15.01.2015

Ayrıca ceza zamanaşımının uygulanması yönünden hukuk hakiminin tazminat davasını görürken, ceza hukuku kurallarıyla ve özellikle ceza mahkemesinin fail hakkında vermiş olduğu beraat veya mahkumiyet kararıyla bağlı olup olmadığı BK 53. maddesinde düzenlenmiştir. Sözkonusu maddede hukuk hakiminin ceza hukuku kurallarıyla bağlı olmadığı hükme bağlandığı gibi ceza mahkemesi kararlarıyla da bağlı olmadığı düzenlenmiştir. Bununla birlikte suçun işlendiğine veya işlenmediğine ilişkin ceza mahkemesinin kesin kararı varsa, hukuk hakimi bu kararla bağlıdır. Görüldüğü gibi ceza mahkemesince haksız eylemin suç niteliği saptanmamış ise hukuk hakimine bunu kendiliğinden ve özgürce araştırma ve sonucuna göre karar verme yetkisi tanınmıştır.

Açıklanan ilkeler ışığında somut olay incelenecek olursa; kaza 17.11.2007 tarihinde gerçekleşmiş, davaya konu trafik kazası sonucunda davacılar desteği ... Kara dışında araçta bulunan İhsan ve Mehmet Turhan ile Murat Yılmaz adlı kişilerin de vefat ettiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklandığı üzere KTK'nın 109/II. maddesinde öngörülen ceza zamanaşımı süresinin uygulanması için kamu davasının açılmış olması veya mahkumiyet kararı verilmiş bulunması aranmamakta olup cezayı gerektiren fiilin varlığı yeterlidir. Birden fazla kişinin ölümü ile sonuçlayan sözkonusu trafik kazası da bu anlamda cezayı gerektiren bir fiil niteliğindedir ve sürücü, davacı desteğinin vefat etmiş olması sonuca etkili değildir. Yasa koyucunun amacı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca tehlike sorumluluğunu doğuran olaylarda sorumlulara karşı daha uzun zamanaşımı süresi içerisinde yönelmeyi sağlamaktır. KTK'nın 109. maddisinin 2. fıkrasındaki “cezayı gerektiren fiil” ifadesinin seçilmesi zamanaşımı yönünden yukarıda da açıklandığı gibi soruşturma veya kovuşturma yapılması koşullarının aranmadığı sonucunu doğurmaktadır. Buna göre eylem için kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK öngörülen ceza zamanaşımı süresi dikkate alındığında dava tarihinde zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmaktadır. Bu hale göre zamanaşımı süresinin dolmadığı dikkate alınmak suretiyle işin esasına girilip, tarafların delilleri toplanıp, sonucuna göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 15.1.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/37240, Karar No: 2021/6126, Tarih: 26.05.2021

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2017/37240 E.  ,  2021/6126 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : TCK'nın 158/2, 43, 62, 52/1-2-4, 53/1-2-3. fıkrasının 1. cümlesi maddeleri uyarınca mahkumiyet

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçundan sanık ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma sonucunda ... Cumhuriyet Savcısı tarafından verilen 17/05/2010 tarihli ve 57003 - 46782 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın ıslak imzalı olarak imzalanmasından sonra görüldü için ... Cumhuriyet Başsavcısına gönderildiği, ... Cumhuriyet Başsavcısının yapmış olduğu inceleme sonucu dosya içeriğine göre yeterli delil olmakla mütalaası ile kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen kararın iade edildiği, bunun üzerine ... Cumhuriyet Savcısı tarafından 07/07/2010 tarihli ve 57003-59072 sayılı iddianame düzenlenerek sanığın 5237 sayılı TCK’nın 157/1 ve 53. maddeleri uyarınca cezalandırılması talebiyle kamu davası açıldığı dosya içeriğinden anlaşılmakla; Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 06/10/2020 tarih 2019/7-84 Esas 2020/399 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere CMK'nın 172. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamayacağı, üçüncü fıkrası uyarınca ise kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi veya bu karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi üzerine, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilmedikçe soruşturmanın yeniden başlatılamayacağının istisnai şekilde Kanun'da kabul edildiği, bu kapsamda incelemeye konu dosyada usulüne uygun şekilde kamu davası açılmadığından 5271 Sayılı CMK'nın 173/6. maddesi uyarınca ceza muhakemesi şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle durma kararı verilerek kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın müşteki ...'e tebliği, tebliğden sonra itiraz edilmesi halinde itirazı incelemeye yetkili merciin kararına göre hukuki sürece devam edilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 26/05/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/10630, Karar No: 2019/13927, Tarih: 01.10.2019

**12. Hukuk Dairesi         2019/10630 E.  ,  2019/13927 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

2004 sayılı İcra Ve İflas Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre özel kanun olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, icra mahkemesince görülen şikayet ve itirazlarda ancak İcra ve İflas Kanununda açıkça gönderme olduğunda ya da işin niteliğine uygun düştüğü ölçüde uygulanır.

Somut olayda, alacaklı tarafından başlatılan ilamlı takipte şikayetçi idarenin icra mahkemesine başvurusunda, icra müdürlüğünce gönderilen 10/01/2013 tarihli müzekkerenin iptalini talep ettiği, mahkemece, davanın taraflarca takip edilmemesi sebebiyle açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmektedir.

İİK'nun 18/3. maddesi; “Aksine hüküm bulunmayan hallerde icra mahkemesi, şikayet konusu işlemi yapan icra dairesinin açıklama yapmasına ve duruşma yapılmasına gerek olup olmadığını takdir eder; duruşma yapılmasını uygun gördüğü takdirde ilgilileri en kısa zamanda duruşmaya çağırır ve gelmeseler bile gereken kararı verir” hükmünü içermektedir.

Şikayetçi idarenin icra mahkemesine başvurusu İİK.'nun 16. maddesi kapsamında şikayet niteliğinde olup, şikayetçinin geçerli bir mazeret bildirmemiş ve duruşmaya gelmemiş olması, HMK'nun 150/1. maddesine göre dosyanın işlemden kaldırılmasını ve sonuçta 150/4. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini gerektirmez.

O halde mahkemece, başvurunun şikayet niteliğinde olduğu gözetilerek işin esasının incelenmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın açılmamış sayılması yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Şikayetçinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nin 366. ve HUMK’nin 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01/10/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2552, Karar No: 2024/5031, Tarih: 19.12.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/2552 E.  ,  2024/5031 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/721 E., 2022/831 K.

KARAR : Asıl davanın Reddine, Birleşen Davanın Kabulüne

1- İlk Derece Mahkemesince, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinden doğan alacağın tahsili talepli davada davanın kabulüne karar verilmiştir.

2-İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin Yargıtay (Kapatılan 15. Hukuk Dairesi) 13.12.2018 gün, 2018/3441 Esas, 2018/5045 Karar sayılı ilamıyla iş sahibi tarafından yüklenici aleyhine açılan davayla bu davanın birleştirilmesi gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3- İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde davalar birleştirilmiş, asıl davanın kabulüne birleşen davanın reddine karar verilmesi üzerine Dairemizin Yargıtay (Kapatılan 15. Hukuk Dairesi) 13.01.2021 gün, 2020/742 Esas, 2021/30 Karar sayılı ilamıyla mahkemece, sözleşme eki şartnamedeki prosedüre uygun olarak yapılan ilk muayene ve itiraz yapılmışsa itiraz üzerine ikinci muayene sonucu düzenlenen rapor, itiraz yapılmamışsa ilk muayene raporunun kesinleştiği gözetilerek davanın sonuçlandırılması gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

4- İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan inceleme neticesinde; asıl davanın reddine; birleşen davanın kabulüne karar verilmiş olup davacı - birleşen dosyada davalı yüklenici vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık halleri ile uyulan bozma ilamının içeriği ve usuli kazanılmış hak ilkesinin re'sen gözetildiği; kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapıldığı, bozma kapsamı dışında kalan hususların kesinleşerek lehine olan taraf hakkında usuli kazanılmış hak oluşturduğu anlaşılmakla, davacı - birleşen dosyada davalı yüklenici vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin davacı - birleşen dosyada davalı vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan kararın ONANMASINA, aşağıda yazılı harcının temyiz eden davacı - birleşen dosyada davalı şirketten alınmasına, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine, 19.12.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3037, Karar No: 2022/4885, Tarih: 04.04.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/3037 E.  ,  2022/4885 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... 8. İş Mahkemesi

Dava, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir

İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı, sigorta başlangıcının 10/05/1988 tarihi olarak tespitini istemiştir.

II-CEVAP:

Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, “davacı beyanında; ... İdaresinin Bahçelievler de bulunan Genel Müdürlük Binasında, ... Ltd. Şti de temizlik görevlisi olarak çalıştığını, ... binasının adresini bilmediğini, binanın ... in merkezinde olduğunu, 20 katlı bir bina olarak hatırladığını, aradan zaman geçmesi nedeni ile ... te çalışanların isimlerini bilmediğini, beraber çalıştıkları ... isimli kişi ve ekip şefi ... bey ile ... isimli kişilerin çalışanlar olduğunu belirttiği ... Dağıtım A.Ş Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Müdürlüğü'nün 03/01/2020 tarihli yazısında ise 1988 yılında ... Genel Müdürlüğü ile ... Ltd. Şti arasında imzalanan temizlik sözleşmesinin teşekkülleri kayıtlarında bulunmadığının bildirildiği, tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde davacının çalıştığı iş yerinin adresi ile iş yerinde çalışan kişilerin isimlerini hatırlamaması, ... Genel Müdürlüğü ile davacının çalıştığını belirttiği dava dışı ... Ltd. Şti arasında temizlik sözleşmesine ulaşılamaması dikkate alındığında davacının dava dışı şirkette çalıştığı iddiasının duraksamaya yer vermeyecek şekilde güçlü kanıtlarla kanıtlanamadığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, “davacının davalı şirkete bağlı temizlik elemanı olarak ... Genel Müdürlüğünde çalıştığını belirtmesine rağmen buradan tanık bildirememesi, komşu işyeri tanığı tespit edilememesi, davacının işe giriş bildirgesi verilen işyeri ile ... Genel Müdürlüğü arasında 1988 yılında imzalanan temizlik sözleşmesinde kaydının bulunmaması ve tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilerek, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile istinaf edenin sıfatı gözetilerek, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı” gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili, davalı yan ile Türkiye Elektirik Kurumu Genel Müdürlüğü arasındaki ilişkiye bakılmadığını, dosyaya sunulan personel kartının davacının bu firmada çalıştığını gösterdiğini, davalılardan ... Gayrimenkul Menkul Bakım ve Onarım ve Temizlik İşleri Limited Şirketi ile dava dışı ... Gayrimenkul Menkul Bakım ve Onarım ve Temizlik İşleri Limited Şirketi arasında organik bağ olduğu bilgisi edinildiğini, şirketlerin paravan şirket olarak başkaca şirketler kurarak resmi işlemlerini bu şirketler üzerinden yaptırdıklarını, davacının çalıştırıldığı zaman diliminde sözleşmesinin başka bir paravan şirket ile yapılma ihtimali bulunduğu halde herhangi bir araştırma yapılmadığını, davacı ile aynı yerde çalışmayan kişilerin davacıyı tanımalarının beklenemeyeceğini, davacı ile aynı yerde çalışan veya davacının çalıştığı yere yakın yani komşu yerlerde çalışan kişilerin tanıklığına başvurulması gerektiğini belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davacının davalılardan ...’nde çalıştığı ve buna ilişkin 10/05/1988 tarihinde işe başladığına ilişkin işe giriş bildirgesi verildiği halde dönem bordrosunda ismine rastlanmadığı gerekçesiyle Kurum tarafından bu tarihin başlangıca esas alınmadığı ve bu tarihin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitine ilişkin davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınarak, davanın kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek, davacının işyerinde fiili çalışması bulunup bulunmadığının tereddütsüz şekilde ortaya konulması açısından, dosya içinde mevcut 1988/2. dönem bordrosunda kayıtlı sigortalılar arasından bordro tanıkları ile komşu işyeri tanıkları tespit edilip dinlenmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1. Maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 04.04.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8087, Karar No: 2016/19532, Tarih: 27.06.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/8087 E.  ,  2016/19532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, toplu iş sözleşmesi fark ücreti, ikramiye ve ilave tediye alacağı, vardiya dönüş ücreti, gece prim alacağı, yeraltı çalışma tazminatı, vardiya zammı, yemek-iaşe-katık ücreti, yakımlık kömür yardımı, giyim yardımı, sabun ve aydınlatma ücreti alacağı, sosyal yardım ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram genel ve hafta tatili çalışma ücreti, eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, iki tarafın yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 27.06.2016 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Davacı; ... İşletmeleri (.....) Genel Müdürlüğü'nün işletme ruhsatına sahip olduğu ... Yeraltı Maden Ocağı'nda taşeron işveren olan .... bünyesinde çalıştığını, ancak davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu, bu sebeple herhangi bir ..... Genel Müdürlüğü işçisi ile aynı haklara sahip olması gerektiğini, ayrıca 94 sayılı ILO Sözleşmesi gereğince de Sendikası ile Kamu İş Sendikası arasında imzalanan TİS hükümlerinden faydalandırılması gerektiğini belirterek 100 TL Toplu İş Sözleşmesi (TİS) farkı ücreti, 100 TL ikramiye ve ilave tediye alacağı, 10'ar lira vardiya dönüş ücret alacağı, gece prim alacağı, yeraltı çalışma tazminatı, vardiya zammı, yemek-iaşe-katık ücreti, yakacak kömür yardımı, giyim yardımı, sabun ve aydınlatma ücreti alacağı, sosyal yardım ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram – genel ve hafta tatili çalışma ücreti, eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağının mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte belirsiz alacak davası olarak davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile ödenmesine karar verilmesini;

Davalı ...Ş. gerek dosya içerisine sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, gerekse mahkemeye vermiş olduğu beyanlarında özetle; söz konusu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, bu sebeple davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiş; davalı TKİ Genel Müdürlüğü dava konusu hizmet alım sözleşmenin işyerinin devri, eser veya rödövans sözleşmesi olarak kabulü gerektiğini savunmuştur.

Davalı ...Ş. gerek dosya içerisine sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, gerekse mahkemeye vermiş olduğu beyanlarında özetle; söz konusu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, bu sebeple davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiş; davalı TKİ Genel Müdürlüğü dava konusu hizmet alım sözleşmenin işyerinin devri, eser veya rödövans sözleşmesi olarak kabulü gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme, dava dışı olan ....'nin ... Ocağı dışında ... ve ... Ocaklarında da TKİ Genel Müdürlüğü'nden ayrı bir organizasyonla üretim yapmasını, bu şirket ortakları veya yöneticileri ile ..... Genel Müdürlüğü ortak veya yöneticileri arasında ilişki bulunmamasını, söz konusu şirketin teknik ve hukuksal yönden bağımsız şekilde uzun yıllardan beri maden sektöründe çalışıyor olmasını gerekçe göstererek ..... ile .... arasında alt işverenlik sözleşmesi bulunduğuna ve bu nedenle davanın reddine karar vermiştir.

Anayasanın 168. maddesinde, “Tabii servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süre için, gerçek ve tüzel kişilere devredebilir.”; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 4. maddesinde de, “Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, içinde bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir.” denilmektedir. Bu hükümler gereğince, madenlerin işletilme hakkı tamamen Devletin hüküm ve tasarrufundadır. Ancak, özel şahıslar da madenleri işletebilirler.

3213 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre, madenler üzerinde tesis olunan ilk müracaat, arama ruhsatnamesi, buluculuk ve işletme ruhsatı haklarının hiçbirisi hisselere bölünemez ve bunların her biri bir bütün halinde muameleye tabi tutulur. Maden ruhsatları ve buluculuk hakkı, devredilebilir. Aynı Kanun'un 6. maddesi uyarınca, maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına, madencilik yapabileceği statüsünde yazılı Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere, bu hususta yetkisi bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile diğer kamu kurum, kuruluş ve idareleri olmak üzere gerçek veya tüzel tek kişi adına verilir. Madenler Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunduğundan, buna ilişkin hakların kullanımı Maden Kanunu hükümlerine dayanarak verilecek ruhsatla mümkün olmaktadır. Madenler, 3213 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre beş grupta sınıflandırılmakta, maden arama ve işletme ruhsatları da belirtilen bu gruplara göre verilmektedir.

... İşletmeleri Kurumu, 6974 sayılı Kanun ile 22.05.1957 yılında kurulan bir İktisadi Devlet Teşekkülü olup, çalışmalarını "... İşletmeleri Kurumu Ana Statüsü" hükümlerine göre sürdürülmektedir. Kurumun Ana Statüsünün 4. maddesine göre amaç ve faaliyet konuları, Devletin genel ... ve yakıt politikasına uygun olarak linyit, turp bitümlü şist, asfaltit gibi ... hammaddelerini değerlendirmek, ülkenin ihtiyaçlarını karşılamak, yurt ekonomisine azami katkıda bulunmak, plan ve programlar tanzim etmek, takip etmek, uygulama stratejilerini tespit etmek ve gerçekleşmesini sağlamak, faaliyetlerle ilgili yukarıdaki her türlü madenleri işlemek veya işlettirmek ve bu amaçla aramak, gerçek ve tüzel kişilerin istihsal ettiği linyit, turp, bitümlü şişt gibi ... hammaddelerini ve Türkiye Taşkömürü Kurumunun FOB ve FOW olarak sattığı kömürler dışındaki taşkömürü ile özel idareler ve belediyelerin ve bunlara bağlı işletmelerin, iktisadi devlet teşekkülleri ve müesseselerinin gerçek ve tüzel kişilerin ürettiği kok, briket kömürleri ile koklaşma esnasında elde edilen tali maddeleri ... Bakanlığınca onaylanacak teknik şartname ve yönetmelik esasları dahilinde alıp satmak denilmektedir. Ana hedefleri; üretimi artırmak, kömür kalitesini iyileştirme çalışmaları yapmak ve üretim maliyetlerini en aza indirmektir. Ülkenin değişik yerlerinde kömür üretimi ve pazarlamasını yapan TKİ'ye bağlı 2 adet Müessese Müdürlüğü ve bu Müesseselere bağlı olarak çalışan 1 adet İşletme Müdürlüğü ve 6 adet Kontrol Müdürlüğü bulunmaktadır.