muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/674, Karar No: 2015/8226, Tarih: 04.06.2015

Hak sahipleri;

a) Karayolu Taşımacılık Kanunun 21. Maddesi gereği sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısından talepte bulunabilirler.

b) Karayolu Trafik Kanunun 97. Maddesine göre zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya zarar verenin trafik sigortacısına karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir.

c) Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.1 ve B1. maddeleri gereği yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımacılığı kapsamında seyahat eden yolcuları, sürücüleri ve yardımcılarını, taşımacılık hizmetinin başlangıcından bitimine kadar geçen seyahat süresi içinde, duraklamalar da dahil olmak üzere, maruz kalacakları her türlü kazaların neticelerine karşı sigortalılar veya hak sahipleri poliçede öngörülen teminat sınırları içinde karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısına karşı talepte bulunabilirler.

d) Karayolları Taşımacılık Kanununun 17. Maddesine göre şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşınması sırasında yolcunun ölümü, yaralanması ya da eşyasının zarara uğramasından dolayı taşımacıya başvurabilir.

e) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi gereği hak sahipleri motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibine başvurabilir.

f) Hak sahipleri TBK 49. Maddesi gereği motorlu aracı kullanan sürücüden haksız fiile dayalı kusurundan dolayı zararın tazminini talep edebilir.

Somut davada davacı yolcu olarak bulunduğu otobüsün tek taraflı kaza yapması neticesi iş göremezliğinin bulunduğunu iddia ederek asıl ve birleşen dava dosyasında otobüs sürücüsü, işleteni, zorunlu mali mesuliyet sigortacısı, zorunlu taşımacılık sigortacısı, birleşik kasko sigortacısı ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısına karşı maddi tazminat davası açmıştır. Mahkeme yapmış olduğu yargılama sonrası davanın kısmen kabulü ile belirlenen tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verdiği anlaşılmaktadır.

Sayın çoğunluk, davacının, Karayolları Taşımacılık Kanununun 19 ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.8 maddesi gereği öncelikle karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısına başvuracağı, ancak bu sigortanın poliçe limitini aşan kısım için diğer ... şirketlerine başvurulabileceği düşüncesindedir.

Davada ki sorun birden fazla davalı ve sigortacının bulunduğu durumlarda hak sahiplerine karşı sigortaların sorumluluğu çoğunluğun düşüncesinde olduğu gibi sıralı sorumluluk mu yoksa müteselsil sorumluluk ilkesine göre mi belirlenmelidir?

Davada ki sorun birden fazla davalı ve sigortacının bulunduğu durumlarda hak sahiplerine karşı sigortaların sorumluluğu çoğunluğun düşüncesinde olduğu gibi sıralı sorumluluk mu yoksa müteselsil sorumluluk ilkesine göre mi belirlenmelidir?

Çoğunluk sıralı sorumluluk ilkesini savunurken Karayolları Taşımacılık Kanunu’nun 19. Maddesi “Meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Bu sorumluluk sigortası ile karşılanamayan zararlar için 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yapılması zorunlu olan malî sorumluluk sigortasına müracaat edilir.” ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.8 maddesi “Meydana gelen zarar öncelikle bu sigortadan karşılanır. ... sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu ... teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.” Şeklinde düzenlemesine dayanmıştır.

Karayollarında meydana gelen trafik kazalarından doğan zarardan sorumlu olanların hak sahiplerine karşı sorumluluğu Karayolları Trafik Kanunu’nun 88/1 maddesin de “Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumludur.” Şeklinde düzenlenmiştir. Ayrıca trafik kazası haksız bir fiil olduğuna göre, TBK 61. maddesi haksız fiilden doğan zararlarda zarardan sorumlu olanların sorumluluklarını “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır” düzenlemesi ile birlikte değerlendirildiğinde motorlu bir aracın katıldığı kazada meydana gelen zarardan aracı işleten, araç sürücü, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası, aracın zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası ve karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası müteselsilen sorumluluk esasına göre sorumludur. Karayolları Taşımacılık Kanunu'nun 19. Maddesinde zararın öncelikle taşıma sigortasından karşılanacağı şeklinde ki düzenleme diğer müteselsil sorumluların sorumluluklarını kaldırmaz.

Müteselsil sorumluluk, zarardan sorumlu olanların zarar görene karşı sorumluluğu olan dışa karşı sorumluluk ve ortaya çıkan zarardan zarar verenlerin kendi aralarında sorumlulukları olan iç sorumluluktan oluşmaktadır. Türk Borçlar kanunun müteselsil borçluluk ve dış ilişki de borçluların sorumluluğu başlıklı 163/1. Maddesi zarar gören hak sahiplerinin zarardan sorumlu olanlara karşı taleplerini düzenlemiştir. Buna göre alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Buna göre zarar gören tazminatın tamamını dilediği takdirde zarar verenlerin tamamından talep edebileceği gibi bir kısmından veya sadece birinden de talep edebilir. Burada yasa koyucu zarar görene, tazminatın tamamının zarar verenlerden yalnız birine karşı ileri sürebilmesi imkânı sağlamıştır. Böylece zarar gören tazminat davasını en sağlam ispat araçlarına sahip olduğu zarar verene karşı açabileceği gibi böyle bir davayı tazminatı ödeme gücü en fazla olan zarar verene karşı da açabilir. Bu sayede zarar gören zarar verenlerden her birini ayrı ayrı dava edip sayısız zahmetlere katlanacağı yerde tamamı aleyhine açacağı bir tek dava ile de kolayca sonuca ulaşabilir. Zarar verenlerden biri tazminatın tamamını ödediği takdirde borç ortadan kalkar.

Tazminat sorumlularının zarar gören karşısındaki durumlarına gelince; tazminat yükümlülerinden her biri zarar görene tazminatı ödemek zorundadır. TBK madde 163/2 ye göre “Borçluların sorumluluğu, borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder.” Düzenlemesi karşısında zarar verenlerin sorumluluğu ... şirketlerinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere tazminat borcunun tamamı ödenince kadar devam edeceğini kolaylıkla söyleyebiliriz. Dava edilen zarar veren tazminatın diğer zarar verenlerden istenmesini gerektiğini ileri süremez. Böyle bir savunma müteselsil sorumluluğun niteliği ile bağdaşmaz. Zira dava edilen zarar veren de dahil zarar verenlerin tümü tazminatın tamamından sorumludur. Buna karşılık zarar verenlerden birinin borcunu ifa ve takas yoluyla sona erdirdiği oranda diğer zarar verenler bundan yararlanır ve bu oranda borçtan kurtulur. Davalı tazminatın tamamını ödediği taktirde diğer zarar verenlerin de tazminat ödeme borcu sona erer. (TBK 163/2, 166/1)

Görüldüğü gibi hak sahiplerinin zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısına başvurulmadan doğrudan diğer sorumlulara başvurulamayacağı düşüncesi Karayolları Trafik Kanunun 88/1 ve TBK 61. Maddesinin getirdiği müteselsil sorumluluk esasları ile bağdaşmamaktadır.

Görüldüğü gibi hak sahiplerinin zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısına başvurulmadan doğrudan diğer sorumlulara başvurulamayacağı düşüncesi Karayolları Trafik Kanunun 88/1 ve TBK 61. Maddesinin getirdiği müteselsil sorumluluk esasları ile bağdaşmamaktadır.

O zaman Karayolları Taşımacılık Kanunu'nun 19. Maddesinde ki düzenlemeyi nasıl yorumlamamız gerekecektir? Bu maddede ki düzenlemeyi sorumluların kendi aralarındaki sorumluluk sırasının belirlenmesi olarak yorumlamak gerek Karayolları Trafik Kanunu gerekse Türk Borçlar Kanunun düzenlemesine uygun düşecektir. Bu madde dikkatli bir şekilde incelendiğinde zarar gören hak sahiplerine hitap etmediğini açıkça görebiliriz. Çünkü aynı yasanın 21. maddesi " Hak sahipleri, sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilirler" şeklinde düzenlemesi ile hak sahiplerine sigortacıya başvurusunun sınırlarını belirtmiştir. Madde de ki "doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilirler" cümlesinden hak sahiplerinin ilk önce zararlarının tazmini için karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısına başvurmak zorunda olmadıklarını açıkça vurgulandığı görülmektedir. Bir başka anlatımla 19. maddeyi biz hak sahiplerinin yolcuların karayolu

taşımacılığında zarar görmesi durumunda ilk önce karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısına gitmek zorundadır şeklinde yorumladığımız da aynı yasanın 21. maddesinin yasaya neden konulduğunu izah etmek mümkün olamaz.

Kaldı ki Karayolları Trafik Kanunun 97. Maddesinde " Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir." Demekle hak sahiplerinin Zorunlu mali sorumluluk sigortacısına doğrudan başvurabileceği ve dava açabileceğini açıkça belirtmiştir. Hak sahibinin bu talebi karşısında sigortacının yükümlülükleri ve bu yükümlülüğe uyulmadığında müeyyidesi 99. maddede gösterilmiştir. Bu maddeye göre " Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." Bu amir hüküm karşısında sigortacının "zarardan öncelikle karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısı sorumludur" savunması yapması ne derece dinlenebilir ki?

Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortacısı açısından ise Genel Şartları B.1 maddesi gereği sigortalılar veya hak sahipleri poliçede öngörülen teminat sınırları içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilirler. Ayrıca TBK 49. maddesi gereği kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren sürücü, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Karayolları Trafik Kanunun 85. maddesine göre motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan işleten, işletenin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi müteselsil sorumluluğu bulunmaktadır.

Karayolları Taşımacılık Kanunu’nun 19. Maddesi sigortacıya öncelikli zararı karşılama yükümlülüğü getirirken burada kanun koyucunun amacı zarar gören hak sahiplerinin zararlarının bir an önce karşılanması, hakkına kavuşmasını sağlamaktır. Yasanın getirdiği bu kolaylığı hak sahiplerinin aleyhine diğer sorumluların sorumluluklarının sınırlandırılması hak sahiplerinin Karayolları Trafik Kanunu, Türk Borçlar Kanunundan doğan müteselsil sorumluluğun getirdiği imkanlardan mahrum edilmesi hem yasalara uygun olmamakta hem de trafik kazasında zarar gören hak sahiplerini ikinci kez mağdur edecektir.

Sonuç olarak gerek sürücü ve işleten gerekse sigortacılar poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere zarar gören hak sahibine karşı, doğan zarardan müteselsilen sorumludur. Karayolu Taşımacılık Kanununun 19 ve genel şartların B.8 maddesinde ki getirilen düzenleme ancak sorumlular arasında ki rücu ilişkisi (iç ilişkisi) içinde değerlendirmek gerekir. Rücu ilişkisi TBK 62. Maddesinde “Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur. Tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur.” Şeklinde Karayolları Trafik Kanununun 88/2 maddesinde ise “Birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda, bunlar arasındaki ilişki bakımından zarar, olayın bütün şartları değerlendirilerek paylaştırılır. Özel durumlar ve özellikle araçların işletme tehlikeleri, zararın iç ilişkide başka türlü paylaştırılmasını haklı göstermedikçe, işletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kusurları oranında zarara katlanırlar." Şeklinde düzenlenmiştir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 99/2-3 maddesi "Ödemeyi yapan sigortacı, ödenen miktarın sorumluluk oranlarında paylaşılmasını diğer sigortacılardan yazılı olarak talep eder. Diğer sigortacılar talep tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde kendilerine düşen miktarı talepte bulunana öder.

(Değişik: 21/5/1997 - 4262/4 md.) Bu madde hükmüne uymayan sigortacılar, 108 000 000 lira hafif para cezası ile cezalandırılırlar." şeklinde ki düzenlemede sorumlu sigortacılar arasında ki içe rücunun yapılış tarzı gösterilmiştir.

(Değişik: 21/5/1997 - 4262/4 md.) Bu madde hükmüne uymayan sigortacılar, 108 000 000 lira hafif para cezası ile cezalandırılırlar." şeklinde ki düzenlemede sorumlu sigortacılar arasında ki içe rücunun yapılış tarzı gösterilmiştir.

Bu kapsamda mahkemenin tüm davalıları müştereken ve müteselsilen sorumlu tutması Karayolları Trafik Kanununun 88/1 ve 97. TBK 61/1 ve 163/1 Maddesi Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları B.1 maddesi ve Karayolları Taşımacılık Kanunu'nun 21. maddesine uygun olduğundan sayın çoğunluğun bozma görüşüne katılmamaktayım.

...

Karşı Oy
Yargıtay — Esas No: 2016/1681, Karar No: 2016/1928, Tarih: 20.06.2016

**10. Ceza Dairesi         2016/1681 E.  ,  2016/1928 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : ... Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

1- Sanığın, İstihbari çalışmalar sonucu ... Mahallesi ... Sokak No: ... sayılı yerde ikametinin olduğu, ... Sokak üzerinde uyuşturucu madde ticareti yaptığı ve halen sokak üzerinde bulunduğunun öğrenilmesi üzerine kolluk görevlilerince adı geçen adrese gidildiği ve sokak üzerinde yakalandığı, ... Sulh Ceza Hâkimliği'nden alınan 04/02/2015 tarih, 2015/155 Değişik iş sayılı önleme arama kararına dayanılarak sanığın üzerinde yapılan arama sırasında suç konusu uyuşturucu maddelerin ele geçirildiği; adli aramayı gerektiren bu olayda önleme araması kararına dayanılarak yapılan aramanın hukuka aykırı olduğu, bu arama ile elde edilen delilin hükme esas alınamayacağı dikkate alınarak; olayla ilgili adli arama kararı olup olmadığının araştırılması, varsa aslı veya onaylı örneğinin getirtilmesi, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ile ve hukuka aykırı aramaya dayanılarak hüküm kurulması,

2- Sanık hakkında; TCK'nın 188/3 maddesinin uygulanması sırasında, hapis cezası ile birlikte gün adli para cezasına da hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

3- Kabule göre; hükümden önce 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından, sanığın durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın ve müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrası gereğince halen yürürlükte olan 1412 sayılı CMUK'un 326. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, sonuç ceza yönünden sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 20/06/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/12794, Karar No: 2010/350, Tarih: 20.01.2010

**1. Hukuk Dairesi         2009/12794 E.  ,  2010/350 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : AKÇAABAT 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ,

TARİHİ : 27/05/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı Hazine, davalının kayden malik olduğu çekişmeli 1 ada, 2 parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün kıyı kenar çizgisi içinde kaldığını, devletin hüküm ve tasarrufu altında kalan yerlerin özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek kıyı kenar çizgisi içinde kalan kısmın tapu kaydının iptali ile kaydın terkinine karar verilmesini istemiştir

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; 14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5841 sayılı yasa ile değişik 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12. maddesine eklenen 3. fıkra 2 ve 3. cümle ve geçici 10. maddedeki düzenlemeler karşısında 10 yıllık hak düşürücü sürenin hazine yönünden dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı hazine tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi ... ... raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, 3621 sayılı Yasadan kaynaklanan tapunun iptali sicil kaydının kütükten terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişmeli taşınmazın 22.07.1975 tarihli kadastro tespit çalışmaları sırasında, 27.09.1973 tarih, 104 sıra nolu tapu kaydına dayalı olarak davalı Aysel Sivrikaya adına tespit ve tescil edildiği ve tespit tutanaklarının 14.12.1978 tarihinde kesinleştiği, davanın ise 10.04.2006 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, 14 Mart 2009 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasa’nın 2. maddesi ile 3402 Sayılı Kadastro Yasası’nın 12. maddesinin üçüncü fıkrasına “Bu hüküm, iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet veya diğer kamu tüzel kişileri dâhil, tarafların sıfatına bakılmaksızın uygulanır.” cümlesi ve aynı Yasa’nın 3. maddesi ile de 3402 Sayılı Yasa’ya “Bu Kanunun 12 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü, Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır.” şeklindeki geçici 10. madde eklenmiştir.

Somut olayda, tescilin dayanağı olan tespit tutanaklarının kesinleşmesinden itibaren dava tarihine kadar 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği açıktır. Hak düşürücü süre kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece davanın her aşamasında res'en gözetilmesi gerekli olumsuz dava şartlarındandır.

Özellikle bu hususlar gözetilerek davanın reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına göre davacı hazine vekilinin diğer temyiz itirazı yerinde değildir, reddine,

Somut olayda, tescilin dayanağı olan tespit tutanaklarının kesinleşmesinden itibaren dava tarihine kadar 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği açıktır. Hak düşürücü süre kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece davanın her aşamasında res'en gözetilmesi gerekli olumsuz dava şartlarındandır.

Özellikle bu hususlar gözetilerek davanın reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına göre davacı hazine vekilinin diğer temyiz itirazı yerinde değildir, reddine,

Ancak hemen belirtmelidir ki; bir taraf, dava açıldığı andaki mevzuata ve içtihat durumuna göre davasında haklı olup da, dava açıldıktan sonra yürürlüğü giren (geçmişe etkili) yeni bir yasa hükmü ya da yeni bir İnançları Birleştirme Kararı gereğince davayı kaybederse, davada haksız çıkmış olmasına rağmen, yargılama giderlerinden sorumlu tutulamaz.

Anılan bu kural yasal ve yargısal uygulamada kararlılık kazanmıştır.(Baki Kuru, Hukuk Usulü Muhakemeleri 5. cilt, sayfa 5338, dipnot 159; 10. H.D. 21/12/1976, 8770/8739 ve dipnot 160: 5. HD 12/09/1977, 5445/5655 dipnot 161: 10.HD 24/02/1976, 6296/1297) Ayrıca her dava açıldığı tarihteki koşullara bağlıdır. Öte yandan avukatlık ücreti 04.09.1957 tarih ve 4/16 sayılı İnançları Birleştirme Kararı uyarınca yargılama giderlerinden sayılır. Davacı hazine temyiz dilekçesinde sair nedenlerden söz etmek suretiyle bu hususa değinmiştir.

Hal böyle olunca; somut olayda mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan 14/07/2007 tarihli krokili raporda çekişmeli taşınmazın 404.43 m2 lik kısmının kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı, dava tarihinde davacı hazinenin haklı olduğu anlaşıldığına ve yargılama sırasında yürürlüğe giren 5841 sayılı yasa gereğince dava reddedildiğine göre davalının tüm yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden sorumlu tutulması gerekirken aksine düşüncelerle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Davacı hazinenin yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından temyiz itirazı yerindedir. Kabulüyle yazılı şekilde hükmün açıklanan nedenlere hasren HUMK’nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20.01.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/9673, Karar No: 2010/1277, Tarih: 02.02.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/9673 E.  ,  2010/1277 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Kamulaştırma (değerlendirme) tarihi olan 17.12.2007 gününden önce; dava konusu taşınmazın kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde bulunup bulunmadığı, bu tarih itibariyle kesinleşmiş imar planı içinde olmadığının anlaşılması halinde, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol,su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd. gibi) yararlanıp yararlanmadığı, özellikle etrafının meskun olup olmadığı, taşınmaz belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezlerine mesafesi, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları vs. hususlarının Belediye Başkanlığından sorulup, alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 02.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.