muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/9871, Karar No: 2015/13765, Tarih: 15.04.2015

HÜKÜM: Yukarıda belirtilen sebeplerle;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli olan 27,70 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 25,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 02,50 TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yapmış olduğu 100,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgiliye iadesine, kesin olarak 15.04.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2813, Karar No: 2024/3742, Tarih: 03.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/2813 E.  ,  2024/3742 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2758 E., 2023/2417 K.

KARAR : Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 3. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/59 E., 2021/45 K.

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulüne, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 14.01.2008 tarihinde davalı işyerinde çalışmaya başladığını, işyerinde çalışmakta olduğu esnada 05.09.2016 tarihinde iş kazası geçirdiğini, davacının kaza tarihinde davalı işyerinde dövmehane bölümünde kalite kontrol personeli olarak çalıştığını, kalite kontrol personeli olarak sıcak dökümden gelen ürünlerin hem görsel hem de ölçüsel kontrol işini yaptığını, davacının bu işi yaptığı esnada sıcak olarak dökümden gelen parçanın üzerindeki tufal olarak adlandırılan kabuk kısmı ölçüm esnasında sol gözüne sıçraması ile kaza meydana geldiğini, davacının kaza tarihinde 16:00-24:00 vardiyasında çalışırken vardiya bitmesine yakın saatlerde kaza meydana geldiğini, gözüne gelen parçanın o an gözünde meydana getirdiği sıcaklığı hissettiğini, lavaboya giderek yüzünü yıkadığını ve o an için rahatladığını, kazanın hemen sonrasında vardiyası sona ermiş ve eve giderek uyuduğunu, sabah kalktığında ise gözünde kızarıklık ve görüşünde de bulanıklık olması nedeni ile işyerinden izin alarak tedavisi için önce Muncurlu Atatürk Devlet Hastanesi'ne gittiğini, burada müdahale edemedikleri için Düzce Atatürk Devlet Hastanesi'ne gitmiş burada da tam teşhis konamaması ve kendisine Düzce Üniversitesi Araştırma Hastanesi'nin imkanlarının daha geniş olduğunun söylenmesi nedeni ile bu kez Düzce Üniversitesi Araştırma Hastanesi'ne gittiğini, Düzce Üniversitesi Araştırma Hastanesi'nde yapılan muayenesinde retina dekomanı olarak teşhis konduğunu, yine buna bağlı olarak retinada altı yedi tane daha delik olduğunun söylendiğini, Düzce'de bu tedavinin sağlanamayacağı gerekçesi ile İstanbul Kartal Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edildiğini, burada kendisine yaklaşık bir ay kadar sonrasına randevu verildiğini ve ameliyat edildiğini, davacının bu hastanede aralıklarla üç kez ameliyat geçirdiğini, buradaki ameliyatlardan da bir sonuç elde edilememesi üzerine bu kez Ankara SBU Ulucanlar Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tekrar ameliyat olduğunu, fakat tedavi süreci tamamlanmış olmasına rağmen sol gözünde kalıcı bir görme kaybı kaldığını, davacının davalı Kuruma yapmış olduğu müracaatında davalı işyerine giriş esnasında almış olduğu 12.01.2016 tarihli Düzce Göz Merkezi tarafından düzenlenmiş durum bildirir raporunu da ibraz edildiğini rapordan da açık olarak davacının işe giriş tarihinde gözünde bir rahatsızlığın olmadığının açık olduğunu, davacının işyerinde meydana gelen kazanın ardından işyeri yetkililerini bilgilendirmiş olmasına rağmen kazaya ilişkin yasal zorunlu bildirimler yapılmadığını, zaten rapor ve tedavi evrakları da işyerine sunulmuş olduğu için kazadan haberdar olmamalarının mümkün olmadığını belirterek, davacının geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun ve kaza nedeniyle oluşmuş olan iş göremezlik oranının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 05.09.2016 tarihinde davalı işyerinde geçirmiş olduğu kaza olayının 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi gereğince iş kazası olduğunun tespitine, davacının geçirdiği iş kazası sebebi ile dava konusu iddia ettiği hastalığı arasında illiyet bağı bulunmadığından bu konudaki talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; iş kazasının sonrasında davacının gözünde kalıcı görme kaybı oluştuğunu, davacının yaşamış olduğu iş kazası ile görme kaybı hastalığının arasında illiyet bağı olduğunun açık olduğunu, dolayısıyla Mahkemece verilen kararın haksız ve hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacının iddia ettiği görme kaybı ile iddia ettiği kaza arasında illiyet bağının bulunmadığı, somut olayın iş kazası olarak kabul edilemeyeceği, İlk Derece Mahkemesince davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiği, davacı vekilinin istinaf talebinin yerinde olmadığı, davalı Kurum vekilinin istinaf talebinin yerinde olduğu" gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; temyiz dilekçesinde özetle; davacının yaşamış olduğu iş kazası ile görme kaybı hastalığının arasında illiyet bağı olduğunun açık, Mahkemece verilen kararın haksız ve hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasının ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasının ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11655, Karar No: 2013/12605, Tarih: 03.07.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/11655 E.  ,  2013/12605 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Av....

İhbar Olunanlar: 1-... Gıda Temizlik Özel Güvenlik Sis.

Teks.Elk.İnş.Nak.Tur.Otom.Paz.San.ve Tic.

Ltd.Şti.

2-...Hazır Yemek ve Gıda San.Tic.Ltd.

Şti.ve Azç.İnş.ve Azç.İnş.Tem.Hizm.Yemek

Ürt.Peyzaj Otom.Taah.Tic.Ltd.Şti.Ortaklığı

3... Temizlik Hizmet Yemek Ürt.Güvenlik

Madencilik Taah.San.ve Tic.Ltd.

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 03.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3817, Karar No: 2011/4978, Tarih: 14.04.2011

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/3817 E.  ,  2011/4978 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması gerekmektedir.

Geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen İlçe Tarım Müdürlüğü cetvellerine göre; buğday ürününün dekar başına ortalama verimi 525 kg, dekar başına ortalama gideri 185 TL; domates ürününün dekar başına ortalama toptan satış fiyatı 1,00 TL, üretim gideri 567 TL; taze fasulye ürününün ortalama verimi 1.300 kg, satış fiyatı 1,50 TL, üretim gideri 415 TL ve patlıcan ürününün satış fiyatı 0,75 TL, üretim gideri 650 TL olarak bildirildiği halde hükme esas bilirkişi raporunda sırasıyla 500 kg, 175 TL, 0,60 TL, 510 TL, 1.200 kg, 1,00 TL, 420 TL, 0,70 TL ve 620 TL alınmak suretiyle hesap yapılması doğru görülmemiştir.

Mahkemece bilirkişi kurulundan bozmaya uygun ek rapor alınarak oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı tarafa iadesine, 14.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22859, Karar No: 2012/27434, Tarih: 29.11.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/22859 E.  ,  2012/27434 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın esası hakkında karar kesinleştiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ...'nin mülkiyeti kendisine ait olan 34 RM 052 plakalı aracı satmak üzere diğer davalı ...'a bıraktığını, 21.250 TL ödeyerek harici sözleşme ile bu aracı davalı ...'tan 26/01/2009 tarihinde teslim aldığını, davalı ...'nin borcundan dolayı araca el konulduğunu, icra borcunu ödemesi nedeniyle aracın davalı ...'ye teslim edildiğini, davacının aracın kendisine teslim edileceği inancıyla bir kısım masraflar yaptığını, bu nedenle toplam 23.686,82 TL nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 21.250 TL'nin davalı ...'tan, 1.600 TL'nin de davalı ...'den tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından vekalet ücreti yönünden temyiz edilmiştir.

Davacının davası mahkemece kısmen kabul edilmiş ve kendisini vekil ile temsil ettirmiş olması sebebiyle, AAÜT göre hesaplanan 2.742 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. Ancak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 12/2.maddesine göre; asıl alacak miktarı 3.333.33 TL.ne kadar olan davalarda avukatlık ücreti, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde, icra mahkemelerinde takip edilen davalar için öngörülen maktu ücrettir. Bu durumda davalı ...

aleyhine 400 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 2.742 TL vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir. Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması HUMK'nun 438/7.maddesi gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 5.bendinin kaldırılarak yerine "davalılardan Ruhi Sayıcının sorumluluğu 400 TL ile sınırlı olmak üzere AAÜT'ye göre hesaplanan 2742 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsil edilerek davacıya verilmesine" cümlesinin konulmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin alınan 21.15 TL temyiz harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 29.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11870, Karar No: 2010/7284, Tarih: 16.06.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/11870 E.  ,  2010/7284 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Müdürlüğü aleyhine 25/07/2007 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 27/04/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, özellikle davacının da otları temizlememesi nedeniyle %20 oranında indirim yapılmış olmasına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 16/06/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/362, Karar No: 2017/770, Tarih: 23.03.2017

**6. Ceza Dairesi         2017/362 E.  ,  2017/770 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Değer azlığının, 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın özgülenen kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerçekten az olan şeylerin alınması durumunda, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanarak uygulanabileceği gözetilmeden, somut olayda koşulları bulunmadığı halde, 150/2. maddesinin düzenleniş amacının dışında yorumlar getirilerek cezadan indirim yapılması, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Türkçe bilmeyen sanık ... için görevlendirilen tercüman giderinin yargılama giderlerinden sayılarak sanıktan tahsiline hükmedilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK’nın 324/5.maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş sanık ... ve savunmanının temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla CMUK’nun 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, yargılama giderlerine ilişkin hüküm fıkrasından tercüman ücreti kısmının çıkarılması suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 23.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8799, Karar No: 2013/9885, Tarih: 11.06.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/8799 E.  ,  2013/9885 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dava dilekçesinde, kurum çalışanı olan davalıya haksız ve fazladan döner sermaye katkı payı ödendiğini beyan ederek fazla ödenen 3904 TL. tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Davalı savunmasında zamanaşımı itirazında bulunmuştur.

Mahkemece, davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiştir. Verilen hüküm Dairemizin 17.01.2012 tarih ve 2011/17552 E.-2012/812 K.sayılı ilamıyla, sebepsiz zenginleşmede; davacının geri alma hakkının, buna karşın davalının geri verme borcunun doğması, bunların malvarlıklarının birbirinin zararına ve yararına olmak üzere karşılıklı yoksullaşma ve zenginleşmelerine bağlıdır ve bunun doğal sonucu olarak da, kural olarak, bu geri alma hak ve borcunun doğum anı, sebepsiz zenginleşme ve yoksullaşma olgularının gerçekleştikleri andır. O halde, geri isteme hakkının kapsamı da kural olarak, anılan hak ve borcun doğduğu tarihten önce belirlenemez.

Borçlar Kanununun 66.maddesi gereğince "Haksız surette mal iktisabından dolayı ikame olunacak dava, mutazarrır olan tarafın verdiğini istirdada hakkı olduğuna ıttıla tarihinden itibaren bir sene ve herhalde bu hakkın doğduğu tarihten itibaren on senenin müruriyle sakıt olur." Bu kanun hükmü gereğince zamanaşımının başlangıcı sebepsiz verme ya da sebepsiz zenginleşmeyi ödeme tarihi değil, zarar görenin verdiğini geri almaya hakkı olduğuna ıttıla tarihi olup, resmi kurumlarda ise bu zamanaşımının başlangıcı dava açmak üzere emir vermeye yetkili makamın öğrenme tarihi olarak kabul edilmiştir.

Somut olayda, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere davacı kurum muhasebe denetim elemanın 21.7.2009 tarihli raporu ile davalıya fazla ödeme yapıldığı tespit edilmiş, 24.7.2009 tarihli yazı ile de, bu durumun davalıya tebliğ edildiği görülmüştür. Mahkeme tarafından yanılgılı değerlendirme ile, 24.7.2009 tarihi, davacının zarar ve faili öğrenme tarihi olarak kabul edilerek zamanaşımı bu tarihten itibaren başlatılmıştır.

Somut olayda, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere davacı kurum muhasebe denetim elemanın 21.7.2009 tarihli raporu ile davalıya fazla ödeme yapıldığı tespit edilmiş, 24.7.2009 tarihli yazı ile de, bu durumun davalıya tebliğ edildiği görülmüştür. Mahkeme tarafından yanılgılı değerlendirme ile, 24.7.2009 tarihi, davacının zarar ve faili öğrenme tarihi olarak kabul edilerek zamanaşımı bu tarihten itibaren başlatılmıştır.

Öyle ise mahkemece, yukarıdaki ilke ve esaslar gözetilerek öncelikle, davacı idarede dava açma konusunda emir vermeye yetkili makam tespit edilerek, bu makamın zarar ve faili öğrenme tarihi belirlenip, bu öğrenme tarihinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı araştırılarak, eğer dolmuş ise, davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmesi gerekmektedir. Zamanaşımı itirazının reddi halinde ise hukukçu ve muhasebeci bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak davalıya haksız ve fazladan döner sermaye katkı payı ödenip ödenmediği tam olarak tesbit edilip sonucu dairesinde hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir denilerek bozulmuş, mahkemece; daire bozmasına uyularak, dava açmaya yetkili makam olan davacının zarar ve faili 29.07.2009 tarihinde öğrendiğini belirterek, 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduktan sonra 09.11.2010 tarihinde açılan davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Somut olayda; dava açmaya yetkili makam, ... Defterdarlığı (Muhakemat Müdürlüğünün) 1340 sayılı ve 07.10.2010 tarihli yazı ile öğrendiği anlaşıldığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 11.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.