muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/707, Karar No: 2024/4184, Tarih: 22.05.2024

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının Domino Alexandrite Lazer cihazını finansal kiralama yöntemi ile satın aldığı ancak yargılama sırasında cihazın mülkiyetinin davacıya geçtiği bu nedenle davacının aktif husumetinin bulunduğu, cihazın satın alındığı tarih ile dava tarihi arasında 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, Mahkemece biyomedikal mühendisi, makine ve elektrik mühendisi bilirkişi heyetinden alınan 19.01.2016 tarihli rapora göre, cihazın ayıplı olduğunun tespit edildiği, heyette yer alan elektrik mühendisi bilirkişi görüşüne göre cihazın elektriksel bağlantı ve koruma sınıfının yönetmeliğe uygun olduğunun tespit belirtildiği, Mahkemece bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verildiği halde heyette yer almayan başka bir elektrik mühendisinden alınan 14.12.2017 tarihli raporda da önceki bilirkişi raporuna atıf yapılarak cihazın bulunduğu yerdeki elektrik tesisatının şartname ve yönetmeliğe uygun olduğunun belirlendiği, ancak cihazın ayıplı olmadığı, garanti süresi içerisinde cihazın onarımının yapılacağı yönündeki tespitin bilirkişinin uzmanlık alanı dışında olması nedeniyle bu yöndeki görüşünün bağlayıcı ve hükme esas almaya elverişli olmadığı, Mahkemece asıl uyuşmazlık konusunda uzman olan ve 19.01.2016 tarihli bilirkişi heyetinde yer alan biyomedical uzmanı tarafından düzenlenen 03.01.2018 tarihli raporun hüküm vermeye elverişli ve denetime açık olduğu, cihazın satın alındığı tarihten itibaren servis formlarına yansıyan arıza kayıtlarına göre cihazın gizli ayıplı olduğunun anlaşıldığı, davacının ayıplı ifa nedeniyle ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayalı olarak sözleşmeden dönme hakkının bulunduğu, tarafların sözleşme gereğince aldıklarını iade etmelerinde bir isabetsizlik olmadığı, ancak yabancı para cinsinden olan davada dava değerinin 55.000,00 USD'nin dava tarihindeki kur karşılığı olan (2,82 TL) 155.000,00 TL olduğu, harç, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin de bu değer üzerinden hesaplanması gerekmesine rağmen Mahkemece dava değerinin karar tarihi itibariyle dolar kurunun efektif satış kuru üzerinden TL karşılığı olan 952.440,50 TL olarak belirlenip, bu değer üzerinden harç, yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüyle taraflar arasında akdedilen 16.04.2014 tarihli satış sözleşmesinin feshine, toplam 55.000,00 USD'nin fiili ödeme tarihindeki TC Merkez Bankası Efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacıdaki .... seri no.lu ... System marka ve modeldeki cihazın davalıya iadesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek ve bunlara ek olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının yeterli gerekçe ihtiva etmediğini, süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığının tartışılmadığını, 17.04.2014'de teslim edilen cihaza ilişkin 11.03.2015 tarihinde ilk ihtarın gönderildiğini ancak bunda ayıp ihbarı olmadığını, bu ve 17.03.2015 tarihli ihtarlarda ayıp ihbarının bulunmadığını, müvekkilinin ihtarnamelerin tebliğinden önce 12.03.2015'de lamba değişim için teknik servis hizmeti verdiğini, davacının ayıplı olduğunu düşündüğü cihaz için 12.03.2015 ve 02.12.2015 de sarf malzemesi niteliğindeki lambayı satın almasının düşünülemeyeceğini, ilk lamba değişiminden 9 ay sonra ikinci lamba değişim talebinin bu süreçte ayıp ihbarından dahi vazgeçtiği anlamına geleceğini ve ürünün kullanıldığını gösterdiğini, tanıklar cihaz teslim alındıktan kısa süre sonra sorunlar başladığını belirtmişlerse de ayıp ihbarı olmadığını, cihazın mülkiyetinin davacıya geçtiği 31.05.2016 tarihinde davanın zamanaşımına uğradığını, raporun eksik ve hatalı olduğunu, keşif öncesinde uzun süre kullanılmadığı belirtilen cihazın önce bakımının yapılması gerekmesine rağmen bu yapılmadan çalıştırıldığını, ilk servis tutanağı incelendiğinde 1.000.000,00 atım adedine ulaşabilen lambanın 1.060.000,00 atıma ulaştığının görüleceğini, lambanın gereğinden fazla kullanımının power supply parçasına hasar vereceğini, sonraki değişimin de buna ilişkin olduğunu, bilirkişi raporları arasında cihazda ayıp olup olmadığı hususunda çelişkiler olduğunu, keşif üzerine alınan ilk raporda ayıbın niteliğinin dahi belirtilmediğini, sonraki gizli ayıp tespitini yapan bilirkişilerin dosya üzerinden tespitte bulunduklarını, ödeme TL yapılmasına rağmen USD üzerinden iadesinin yapılmasının doğru olmadığını satış bedeli USD yazsa da ödemesinin TL yapıldığını, davacının muhtemel gelir miktarının da taraflarına iadesinin gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının davalıdan satın aldığı cihazın ayıplı olduğu iddiasıyla sözleşmenin feshinin tespiti ve bedel iadesi isteminin yerinde olup olmadığı noktasındadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi.

3. 6098 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi.

3. 6098 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18163, Karar No: 2018/5658, Tarih: 30.05.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/18163 E.  ,  2018/5658 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin ... ilçesi ... Beldesi ...Mevkii zemin kat 1362 parselde yer alan taşınmazın maliki olduğunu, müvekkilinin taşınmazına gelecek herhangi bir deprem riskine karşılık davalı ... şirketinin deprem sigortası yaptırdığını, müvekkiline ait taşınmazın 2012 yılında meydana gelen depremler sebebiyle hasar görmüş olup taşınmazda meydana gelen hasar nedeniyle davalı şirkete başvuru yapıldığını, davalı şirketin başvuru neticesinde 1300115291 sayılı hasar dosyası oluşturduğunu, davalı şirketin eksperlerinin hasar çalışması yaptığını,Ekspertiz tarafından 44.800,00 TL tazminat hesaplandığını, %2 muafiyet düşüldükten sonra 43.904,00 TL ödenmesi hususunda rapor hazırlandığını, davalı ... şirketinin ödeme yapmaması nedeniyle ... 4.Noterliğinin 28/11/2013 tarih ve 13356 yevmiye nolu ihtarname gönderdiklerini, söz konusu ihtarının 05/12/2013 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalı tarafın ödemediğini, müvekkilinin meydana gelen hasar nedeniyle evini kullanamadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle 43.904,00 TL tazminatın faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili olan şirketin sorumluluğunun bulunmadığını ve pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ... firmasının ... sözleşmesini ... adına yapmış olduğu, bu sebeple anılan poliçeden dolayı sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı gerekçesi ile açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına,davanın dayanağının ... poliçesine dayalı olmasına rağmen gerekçeli kararda yangın sigortasına ilişkin bilgilerin sehven yazıldığının anlaşılmasına göre davacı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 8,20 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 30.05.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6328, Karar No: 2023/6349, Tarih: 05.06.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/6328 E.  ,  2023/6349 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

HÜKÜM/KARAR: Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi Kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile davacının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a kapsamnındaki hizmetleriyle çakışan günler hariç olmak üzere, 01.03.1988'den itibaren tarım bağkur sigortalısı olduğunun ve tahakkuk edecek prim borçlarının 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararında; "İnceleme konusu davada; davacı tarafça 01.03.1988’den dava tarihine kadar 4/1-a kapsamındaki çalışmalar dışlanmak suretiyle tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti talep edilmiş ve mahkemece 10.09.2009, 11.05.2010 ve 13.07.2011 tarihli tevkifatlara istinaden davacının 01.10.2009 – 31.12.2011 arasındaki 4/1-a kapsamındaki sigorta süreleri hariç, 2926 sayılı Kanun kapsamında bağ-kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Kabulüne karar verilen süreler içerisinde davacının 01.01.2011 – 20.01.2012 tarihleri arasında 5 farklı işyerinden ara verilmeksizin tam bildirimlerinin olduğu, dosya kapsamından davacının 01.03.1988 tarihli ilk tescil başvurusunun bulunduğu, ancak kurumca 4/1-a kapsamında sigortalılığı ve prim ödemesi bulunmadığı sebepleriyle resen iptal edilerek, Tarım Sigortalı Bilgilerine göre Tescil-Terk Tarihlerinin 01.03.1988 olduğu anlaşılmıştır.

Kabulüne karar verilen süreler içerisinde davacının 01.01.2011 – 20.01.2012 tarihleri arasında 5 farklı işyerinden ara verilmeksizin tam bildirimlerinin olduğu, dosya kapsamından davacının 01.03.1988 tarihli ilk tescil başvurusunun bulunduğu, ancak kurumca 4/1-a kapsamında sigortalılığı ve prim ödemesi bulunmadığı sebepleriyle resen iptal edilerek, Tarım Sigortalı Bilgilerine göre Tescil-Terk Tarihlerinin 01.03.1988 olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 17 ve Geçici 63 üncü maddeleri kapsamında davacının tescil ve terk tarihleri araştırılıp, 1988 ve sonrasında 2014 yılına kadar davacının kısmi 4/1-a kapsamındaki sigortalılıkları gözetilip, makul süreler de dikkate alınarak ve ayrıca bu bildirimler sonrası yeniden tescil iradesini gösterecek biçimde başvuru, prim ödemesi, tevkifat olup olmadığı yöntemince irdelenip, kabule konu süreler ile dışlanması gereken süreler karar yerinde açıkça gösterilip, infaza elverişli hüküm tesisi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir" gerekçeleriyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili, davacının Ziraat Odası kaydının 04.03.2011 tarihinde sona erdiği, sonrasında yasal olarak sigortalı kabul edilemeyeceği ve sair gerekçelerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davaya konu tarihlerde davacının tarım bağkur sigortalısı kabul edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun ilgili madde hükümleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı SGK Başkanlığı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı SGK Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,05.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3597, Karar No: 2019/4450, Tarih: 04.09.2019

**1. Hukuk Dairesi         2019/3597 E.  ,  2019/4450 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

-KARAR-

Mahkeme kararındaki nitelendirmeye göre, dava; taşınmazın kıyı kenar çizgisinde kaldığı iddiasına dayalı tapu iptali tescil ve sicil kaydının terkini, elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir.

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 11.01.2019 tarih ve 1 sayılı kararı ile aynen kabul edilen ve 31.01.2019 günü Resmi Gazetede yayımlanarak 01.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren hukuk dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca bu davanın temyiz incelemesi Yargıtay 8.Hukuk Dairesine ait bulunmaktadır.

Hâl böyle olunca, 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 23.07.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6723 sayılı Kanun'un 21. maddesi ile değişik 60/3. maddesi gereğince dosyanın Yargıtay 8.Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE,04/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/14006, Karar No: 2019/9222, Tarih: 29.05.2019

**13. Ceza Dairesi         2018/14006 E.  ,  2019/9222 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal ve başkasına ait kimlik bilgilerinin kullanılması

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

1-Sanık hakkında konut dokunulmazlığını ihlal ve başkasına ait kimlik bilgilerinin kullanılması suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde:

Sanık hakkında iftira suçundan 5237 sayılı TCK’nın 268/1 yollamasıyla, TCK’nın 267/1. maddesi uyarınca hüküm kurulması gerekirken sehven aynı Yasanın 116/1. maddesi uyarınca hüküm kurulması ve başkasına ait kimlik bilgilerinin kullanılması suçundan hüküm kurulmasına rağmen hüküm fıkrasında iftira suçu ibaresinin kullanılması mahallinde düzeltilebilir yazım hataları olarak görülmüştür.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; sanık müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye kısmen uygun olarak ONANMASINA,

2-Sanık hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün incelenmesinde:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara gerekçeye ve hakimin takdirine göre suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanığın, ikametlerin kapılarını yokladığına ilişkin yapılan ihbar üzerine polis ekiplerince katılanın ikametinin olduğu mahallede, çalınan eşyaları kendi hakimiyet alanına sokamadan yakalandığının anlaşılması karşısında eyleminin teşebbüs aşamasında kaldığı göz ardı edilerek hakkında TCK’nun 35. maddesinin uygulanmaması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 29.05.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/24428, Karar No: 2016/24784, Tarih: 07.11.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/24428 E.  ,  2016/24784 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, fark ücret, ilave tediye ile döner sermaye ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı ve davalı ... avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait ... Hastanesinde veri hazırlama ve kontrol işletmenliği ve hasta kayıt elemanı şartnamesine bağlı olarak çalıştığını, ihaleyi alan firmalar işçisi olarak gösterildiğini, davalı kurum ile taşeron firmalar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmelerinin muvazaalı olduğunu, davalı işverenlikte çalışan ve toplu iş sözleşmesinden yararlanmayan işçi ücretinin tespit edilerek müvekkilin ücretinin bu tutara yükseltilmesi gerektiğini, Fark ücret ve ücret eki alacağı, İlave tediye alacağı, döner sermaye alacaklarını talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, muvazaa iddiası yerinde görülmemekle beraber davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dosya içeriğine göre davacı işçi ile davalı işveren arasında ilave tediye alacağı uyuşmazlık konusudur.

İlave tediye alacağının kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması hakkındaki kanun ile düzenlenmiştir. Kanun 1. maddesinde devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkça belirtilmiştir.

Buna göre;

A-İşveren kapsamı yönünden devlete ve ona bağlı olmak üzere,

1-Genel, Katma ve Özel bütçeli daireler,

2-Sermayesi değişen kurumlar,

3-Sermayesinin yarısından fazlası devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlar,

4-Belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar,

5-3460 ve 3659 sayılı kanun kapsamına giren, sermayesinin tamamı devlete ait olan veya bu sermeye ile kurulan iktisadi devlet kuruluşları,

6-Yukarda belirtilenlerden olmayan diğer kurum, banka ve ortaklıklar olarak yasada açıkça belirtilmiştir.

3460 sayılı yasa bugün itibari ile yürürlükte olan bir yasa değildir. 3659 sayılı yasa ise, banka ve devlet kurumlarında çalışan memurların aylıkları ile ilgili düzenleme getirmiş ve halen yürürlüktedir. Bu yasanın 1. maddesinde, kapsama giren kurumlar daha ayrıntılı açıklanmıştır.

6-Yukarda belirtilenlerden olmayan diğer kurum, banka ve ortaklıklar olarak yasada açıkça belirtilmiştir.

3460 sayılı yasa bugün itibari ile yürürlükte olan bir yasa değildir. 3659 sayılı yasa ise, banka ve devlet kurumlarında çalışan memurların aylıkları ile ilgili düzenleme getirmiş ve halen yürürlüktedir. Bu yasanın 1. maddesinde, kapsama giren kurumlar daha ayrıntılı açıklanmıştır.

Bu kapsamda yukarda belirtilen kurumlarca, sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurulan kuruluşlar ve bunların aynı nispette iştirakleriyle vücut bulan kurumlar, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya satın alınıp belediyelere bağlanan müesseseler de kanun kapsamına alınmıştır.

Keza 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ekli cetvellerde sayılmıştır. Bu cetvellerde Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu idareleri, Özel Bütçeli İdareler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar ve .... Kurumlarında çalışanların kanun kapsamında olduğunun kabulü gerekir.

Sonuç itibari ile kapsam bakımından, devlet tarafından yasa ve yasanın verdiği yetki ile idari işlemle kurulan ve kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişilikleri ve bunlara bağlı kuruşlarda iş sözleşmesi ile çalışanlara uygulanacağı görülmektedir.

Somut olayda, mahkemece ücrete ilave tediye ücretine hükmedilmiş ise de davacı, davalıya ait işyerinde altişverenlerin işçisi olarak çalışmıştır. Mahkemece, doğru olarak davalılar arasında asıl-altişveren ilişkisinin muvazaalı olmadığı kabul edilmiştir. Yukarıda da açıklandığı üzere İlave tediye ücreti 6772 sayılı Kanun kapsamındaki işyerlerinde çalışan işçilere verilen bir ücrettir. Hal böyle olunca, 6772 sayılı Kanun kapsamında bir işyerinde çalışmayan davacının, ilave tediye ücreti talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 07.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.