muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2025/255, Karar No: 2025/1081, Tarih: 04.02.2025

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 06.10.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 28.12.2023 tarihli kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davacı işçinin 2021 ve 2022 yılı ücretinin hesaplanmasının hatalı olduğu, 08.09.2021 imza tarihli ve 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesi ile 03.02.2022 tarihli 2021 yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Anlaşma Protokolü’ne Ek Çerçeve Anlaşma Protokolü'nün ilgili hükümlerinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak aldırılacak denetime elverişli bilirkişi raporuna göre ücretin tespit edilmesi ve buna göre usuli kazanılmış haklar da gözetilerek fark alacakların bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerektiği ile 31.10.2020 tarihinde sona eren toplu iş sözleşmesinin art etkisi bulunmadığı hâlde hükme esas alınan bilirkişi raporunda, Yüksek Hakem Kurulu kararıyla uygulanan toplu iş sözleşmesinin art etkisi bulunduğu kabul edilerek 2021 yılı için beşer gün üzerinden ikramiye alacağının hesaplanmış olmasının hatalı olduğu gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyulduğu açıklanarak, bozma sonrası alınan 20.09.2024 tarihli bilirkişi ek raporunun hükme esas alındığı ve usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak önceki gibi hüküm kurulduğu gerekçesiyle yeniden yapılan hesaplama doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ilgili yazıları doğrultusunda işçilere zam yapıldığını, davacı işçinin fark alacağı bulunmadığını,

2. İlave tediye alacağının da reddi gerektiğini,

3. Hüküm altına alınan miktarların fahiş olduğunu,

4. Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının ve sonradan ıslah ile talep konusunun arttırılmasının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca mümkün olmadığını,

5. Tüm taleplerin zamanaşımına uğradığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçiye kadroya geçişte düzenlenen belirsiz süreli iş sözleşmesi hükümlerine göre ödenmesi gereken ücretin tespiti ile fark alacaklarının bulunup bulunmadığına, varsa alacakların hesabına ilişkindir.

5. Tüm taleplerin zamanaşımına uğradığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçiye kadroya geçişte düzenlenen belirsiz süreli iş sözleşmesi hükümlerine göre ödenmesi gereken ücretin tespiti ile fark alacaklarının bulunup bulunmadığına, varsa alacakların hesabına ilişkindir.

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde, 08.09.2021 imza tarihli ve 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin "Ücret Zammı" başlıklı 33. maddesi uyarınca, bireysel iş sözleşmesi doğrultusunda belirlenen 01.01.2021 tarihindeki temel ücrete %12 oranında ücret zammı uygulanması isabetli olmuştur. Ancak davacının 01.07.2021 tarihindeki ve 01.01.2022 tarihindeki ücret seviyesinin hatalı zam oranları esas alınarak tespit edildiği anlaşılmıştır. Şöyle ki 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin "Ücret Zammı" başlıklı 33/II-(b) hükmüne göre 01.07.2021 tarihinde işyerlerinde çalışmakta olan işçilerin 30.06.2021 tarihindeki günlük brüt ücretlerine, 01.07.2021 tarihinden geçerli olmak üzere %5 oranında zam yapılacağı ancak ... Kurumunun 2003=100 Temel Yılı Tüketici Fiyatları Türkiye Geneli Aralık 2021 indeks sayısının, Haziran 2021 indeks sayısına göre değişim oranının %5'i aşması hâlinde aşan kısmın tamamının ikinci yıl birinci altı ay ücret zammı oranına ilave edileceği belirtilmiştir. Bu durumda davacının 01.07.2021 tarihindeki ücreti tespit edilirken toplu iş sözleşmesi hükmü gereği 30.06.2021 tarihindeki ücrete sadece %5 oranında zam uygulanması gerekirken hükme esas alınan bilirkişi raporunda Aralık 2020-Haziran 2021 tüketici fiyat endeksinin %5'i aşması hâlinde aşan kısmının tamamının ücret zammına ilave edileceği gerekçesiyle %8,4527 oranında bir zam yapılarak toplu iş sözleşmesinin ilgili hükmü hatalı değerlendirilmiştir.

01.01.2021-31.12.2022 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinin 33/II-(c) hükme göre ise ikinci yıl birinci altı ay zammı belirlenirken, 31.12.2021 tarihindeki ücrete 01.01.2022 tarihinde başlayan dönemdeki ilk altı ay için %5 oranında ücret zammı ile toplu iş sözleşmesinin 33/II-(b) hükmünde belirtilen enflasyon farkı (%20,47) ve bu şekilde bulunan son ücrete 03.02.2022 tarihli 2021 yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Anlaşma Protokolü’ne Ek Çerçeve Anlaşma Protokolü (III) uyarınca %2,5 oranında zam uygulanmalıdır. Bu durumda davacı işçinin 01.01.2022 tarihindeki ücreti tespit edilirken yapılacak iş 31.12.2021 tarihindeki ücretine toplam %25,47 oranında zam yapıldıktan sonra bulunacak ücrete anlaşma protokolü gereği %2,5 oranında daha zam uygulamaktan ibarettir. Buna rağmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda, toplu iş sözleşmesinde Aralık 2021 tüketici fiyat endeksinin %5'i aşması hâlinde aşan kısmın tamamının ücret zammına ilave edileceğinin öngörüldüğü ve buna göre %42,31 oranına ilave %2,5 zam oranı ile toplam %44,81 zam uygulanması gerektiği şeklinde hatalı bir kabulle hesaplama yapıldığı görülmüştür.

Bu dosyada yapılacak ücret tespitinin ileriye yönelik etkisi göz önüne alındığında Mahkemece konusunda uzman bilirkişiden rapor aldırılmak suretiyle yukarı paragraflarda açıklanan oranlar nispetinde davacı işçinin 01.07.2021 ve 01.01.2022 tarihlerindeki ücret seviyeleri doğru şekilde tespit edilmeli; usuli kazanılmış haklar da gözetilerek davacının fark alacaklarının bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

04.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3450, Karar No: 2018/2137, Tarih: 13.03.2018

**11. Ceza Dairesi         2017/3450 E.  ,  2018/2137 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Beraat

A-Sanıklardan ... hakkında “2005 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçundan verilen beraat hükmüne ilişkin katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Suç tarihinin sahte faturalar hangi vergi türünde kullanılmışsa bu vergiye göre sunulması gereken son beyanname tarihi olduğu cihetle; vergi inceleme raporunda, gelir vergisi yönünden tenkidi gerektirir bir husus bulunmadığının, suça konu faturaların KDV indiriminde kullanıldığının belirtilmesi karşısında, Aralık ayında matrahlı KDV beyannamesi verilmesi sebebiyle suç tarihinin 21.01.2006 olduğu kabul edilerek yapılan incelemede:

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen “2005 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçunun, suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan yasa maddesinde öngörülen cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı Kanunun 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının suçun işlendiği 21.01.2006 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı Yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanık hakkında açılan kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e, 67/4 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞMESİNE,

B-Sanıklardan ... hakkında “2006 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçundan verilen beraat hükümlerine ilişkin katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

B-Sanıklardan ... hakkında “2006 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçundan verilen beraat hükümlerine ilişkin katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1-Sanığın, her ne kadar 2004 yılında Uğurlu Ofset Ltd. Şti. 'nin ortağı ve yetkilisi olarak görev yapmışsa da genel vekaletname ile tüm yetkilerini şirketin diğer hissedarı ve aynı zamanda eşi olan sanık ...'a devrettiğini, bu nedenle şirket yönetimi ile ilgilenmediğini, sahte olduğu iddia edilen faturalardan haberdar olmadığını savunması, ayrıca sahte fatura kullanma suçunda suçun maddi konusunun fatura olması ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanun'un Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından, hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından suça konu fatura asılları ya da onaylı örneklerinden kanaat oluşturacak sayıda temin edilip dosya arasına konulması ve incelenerek kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi; faturalardaki yazıların sanığın eli ürünü olup olmadığı hususunda bilirkişiden rapor alınması, sanığın kullandığı ve sahte olduğu iddia olunan faturaları düzenleyen şirketler hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu ve eklerinin dosyaya getirtilmesi, bu şirketlerin yetkilileri hakkında sahte fatura düzenlemek suçundan dava açılıp açılmadığı, açılmış ise akıbeti araştırılıp dava dosyası celp edilip incelenerek özetinin duruşma tutanağına geçirilmesi, bu dava ile birleştirilememesi halinde, bu davayı ilgilendiren ve sahteliği belirleyen delillerin ve faturaların onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi; faturaların gerçek alım satım karşılığı olup olmadığının, mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim tesellüm belgeleri, bedellerinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun kanıtlama yeteneği olan geçerli ödeme belgeleri ve satıcının kasasına ya da banka hesabına girip girmediğinin tespiti; faturaları düzenleyen mükelleflerin yeterli üretimi, mal girişi ya da stoğu olup olmadığı da araştırılarak toplanan tüm deliller değerlendirilip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Aynı şirket kapsamında aynı takvim yılı içerisinde birden fazla sahte fatura kullanma eyleminin ayrı suçları değil zincirleme şekilde işlenmiş sahte fatura kullanma suçunu oluşturacağı gözetilerek; sanık hakkında birleşen İstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/279-1196 Karar sayılı davasında, sanığın aynı şirket kapsamında kullandığı faturalardan dolayı 2006 takvim yılında sahte fatura kullanmak suçundan dava açıldığı, incelemeye konu ana dosyada da aynı şirket kapsamında 2006 takvim yılında sahte fatura kullanmak suçundan dava açıldığı anlaşılmakla; her iki dosya bakımından da suça konu sahte faturaların aynı olması durumunda davaların mükerrer olacağı, farklı olması durumunda ise eylemin zincirleme biçimde işlenmiş tek sahte fatura kullanmak suçunu oluşturacağı cihetle; her iki davaya konu faturaların farklı olup olmadığı araştırılıp sonucuna göre mükerrer dava mı, yoksa aynı takvim yılına ilişkin faklı faturalar nedeniyle zincirleme biçimde işlenmiş tek sahte fatura kullanma suçunu mu oluşturduğunun belirlenmesi, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde iki ayrı hüküm kurulması,

3-Birleşen İstanbul 29.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 17/05/2012 tarih 2012/279 esas, 2012/1196 karar sayılı davasına ait iddianame ve birleştirme kararı sanığa okunmadan ve birleşen davada sanığa isnat olunan suç yönünden sanığın savunması alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulmak suretiyle sanığın savunma hakkının kısıtlanmış olması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

C-Sanıklardan ... hakkında “defter ve belge ibraz etmemek” suçundan verilen beraat hükmüne ilişkin katılan vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Sanığın savunmasında ilgili dönemlerle ilgili defter ve belgeleri vergi denetmeni...'a verdiğini, ancak geri alamadığını, defterlerin...'da olduğunu beyan etmesi,... ve ... ... tarafından imzalanan 21.07.2010 tarihli tutanak içeriğine göre tüm defter ve belgelerin şirket muhasebecisi ... .... teslim edildiğinin tespit edilmesi karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya çıkarılması bakımından, ... ... tanık sıfatıyla konuya ilişkin bilgi ve görgüsüne başvurulduktan sonra sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13.03.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7409, Karar No: 2014/7700, Tarih: 10.04.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/7409 E.  ,  2014/7700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Daha önce dosya Dairemizce ... hizmet döküm cetvelinde 03.06.2008-30.06.2009 arası dönemde işçinin çalışmasının göründüğü ... sicil numaralı işverenin sigorta kayıtları ile Ticaret Sicili kayıtları eklenerek gönderilmek üzere mahalline iade edilmiş, söz konusu şirketin ... Ltd. Şti. unvanına sahip olduğuna dair ... kayıtları gönderildiği halde, Ticaret Sicili Kayıtları dosya arasına alınmamıştır. Mahkemece gönderilen kayıtların davalı şirkete ait olduğu görülmektedir. ... Ltd. Şti.'nin Ticaret Sicili kayıtları eklenerek gönderilmek üzere, dosyanın mahalline ikinci kez GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10013, Karar No: 2011/9751, Tarih: 29.09.2011

**4. Hukuk Dairesi         2011/10013 E.  ,  2011/9751 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... ve diğeri vekili Avukat ... ... tarafından, davalı ... ... ve diğeri aleyhine 24/03/2003 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 22/06/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davalıların diğer temyiz itirazına gelince; Dava, etkili eylem nedeni ile uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin reddine dair verilen karar, Dairemizin 17.04.2008 gün ve 2007/9934-2008/5356 Esas ve karar sayılı ilamı ile “…olay tarihinde apartman yöneticisi ... ... ve oğlu ile bina kapıcısı ... ve eşi arasında bina girişine ilan asılması nedeniyle tartışma ve kavga çıktığı konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Bu kavga sonucunda davacı ... ...’un sol 4. parmağının kırıldığı Adli Tıp Raporu ile anlaşılmaktadır. Dosya kapsamına göre davacı ... ... yararına tazminat takdiri gerekir. Davanın ispat edilemediği biçimindeki mahkemenin kabulü doğru değildir. Tanık anlatımlarına göre taraflar arasındaki kavgayı davacı ...’un başlattığı anlaşılmakta olup, bu durum BK 43 ve 44 maddeleri uyarınca tazminat kapsamından indirim nedeni olarak kabulü gerekir. Anılan yön gözetilmeyerek davanın tümden reddi doğru değildir…” biçiminde bozulması üzerine bozmaya uyularak istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalılar tarafından temyiz olunmuştur.

Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, ... durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan ... bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek ... durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

2011/10013-2011/9750

2011/10013-2011/9750

Somut olaya gelince, davacı ... ...’un parmağının kırılması ile sonuçlanan tartışmayı eşi davacı ...’un başlattığı, davacı ... ...’unda tartışmaya müdahil olması sonucu çıkan arbedede parmağının kırıldığı anlaşıldığına göre olayın gelişim biçimi, olay tarihi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile yukarıda anılan ilkeler gözetildiğinde davacı yararına takdir edilen 1.125,00TL manevi tazminat fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, davalıların öteki temyiz itirazlarının (1) sayılı bentte gösterilen nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 29/09/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8661, Karar No: 2014/10641, Tarih: 28.05.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/8661 E.  ,  2014/10641 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp,onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için,eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir. Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.)Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır. Buna

göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır. İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin(AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup,insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar,hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AiHS'nin 1. maddesine göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse ...aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına...saygı gösterilmesi hakkına sahiptir. AiHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.