muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/6261, Karar No: 2022/3545, Tarih: 15.06.2022

c) Sanıklar ... ve ... yönünden;

Sanık ...'ün 14 Temmuz 2016 tarihinde Kars İl Jandarma komutanı olarak katılışının yapıldığı, yerine atandığı İl Jandarma Komutanı ile birlikte 15 gün görev yapması gerekirken bir önceki İl Jandarma Komutanı olan Albay...'ın izne ayrılmış olduğu, yerine vekaleti Yarbay ...'e bıraktığı, İl Jandarma Komutanlığına Yarbay ...'ün baktığı, 15 Temmuz günü ... ile Susuz, Arpaçay, Akyaka ilçe Jandarma Komutanlıkları ve bağlı birliklerini ziyaret edip 19:30-20:00 sıralarında İl Jandarma Komutanlığına geri döndükleri, sonrasında Albay ...'ün İl Jandarmada bulunan misafirhanede istirahate çekildiği, 22:13 civarında elektronik ortamda ''Harekat Yıldırım'' ve ''Sıkıyönetim'' mesajlarının İl Jandarma Komutanlığına gelmeye başladığı, günün nöbetçi amiri olan Astsubay ...'nın 22:40 civarında İl Jandarma Komutan Vekili olan Yarbay ...'ü arayarak sıkı yönetim ilan edildiğine ilişkin mesajların geldiğini bildirdiği, o gün nöbetçi subayı olan Astsubay ...'a ''Alay Komutanına haber ver'' denmesi üzerine saat 22:50 civarında ...'un Albay ...'ün istirahat ettiği odaya giderek harekat merkezine harekat yıldırım koduyla mesajların geldiğini bildirdiği, akabinde ...'ün harekat merkezine gittiği, nöbetçi amir olan ...'nın mesajların bulunduğu imza sirküsünü Albay ...'e getirdiği, Albay ...'ün mesajları okuduğu sırada içeriğini tam olarak anlamadan Kars 14. Mekanize Tugay Komutanı Tuğgeneral ...'nın aradığı ve Albay ...'ü karargaha çağırdığı, ...'ün ...'e dönerek ''aracı çekin tugaya gideceğiz sende gel'' dediği, ...'ün ...'ı kast ederek ''... gelsin'' dediği bunun akabinde ...'ün yanına gelen mesajları da alarak ... ve ... ile birlikte karargaha gitmek için birlikte yola çıktıkları, tugaya gitmeden önce harekat merkezinde bulunan rütbeli askerlere ülkede karışık bir durum olduğunu herkesin emniyet tedbirlerini almasını, kendisinin talimatı olmadan hareket edilmemesi gerektiğini, tüm sürecin ceride defterine kaydedilmesi emrini verdiği,

23:20 civarında tugaya geldiklerinde tugay komutanı ...'nın odasına geçtikleri, ...'nın ...'e Kağızman'da bir unsuru bulunup bulunmadığını sorduğu, Albay ...'ün göreve yeni başlaması nedeniyle İl Jandarma Komutanlığına vekalet eden Yarbay ...'e döndüğü, ...'ün Kağızman'da unsurlarının bulunduğunu söylemesi üzerine ...'nın başka dosya sanığı Yarbay ...'ın Kağızman'dan getirtilip getirtilemeyeceğini sorduğu, bunun üzerine Yarbay ...'ün Kağızman'dan Yarbay ...'ın getirtilmesi için ...'a talimat verdiği,

Tugay Komutanı ...'nın odada bulundukları sırada ... ve ...'e Ak Parti İl Başkanı, Emniyet Müdürü ve Belediye Başkanın evlerini bilip bilmediklerini, sorduğu, ancak ... ve ...'ün bu kişilerin adreslerini bilmediklerini söyledikleri, yine ...'nın bu sefer emniyet güçlerinin işini engellemek için elektrik kesmek amacıyla Aras firmasının yerini bilip bilmediklerini elektriği nasıl kesebileceklerini sorduğu, bunun üzerine ...'ün ...'yı aradığı(23:55 civarı),

Tugay Komutanı ...'nın odada bulundukları sırada ... ve ...'e Ak Parti İl Başkanı, Emniyet Müdürü ve Belediye Başkanın evlerini bilip bilmediklerini, sorduğu, ancak ... ve ...'ün bu kişilerin adreslerini bilmediklerini söyledikleri, yine ...'nın bu sefer emniyet güçlerinin işini engellemek için elektrik kesmek amacıyla Aras firmasının yerini bilip bilmediklerini elektriği nasıl kesebileceklerini sorduğu, bunun üzerine ...'ün ...'yı aradığı(23:55 civarı),

Albay ...'ün ...'nın makam odasında oturduğu sırada yanlış bir şeyler olduğunu düşünerek, ...'nın makamından ayrılmak istediği, ancak ...'nın izin vermemesi üzerine ayrılamadığı, bir müddet sonra Yarbay ...'ün resmi telefonu ...'e vererek Jandarma Bölge komutanının kendisini aradığını söylediği, Korgeneral ...'nın Albay ...'e hitaben nerede olduğunu sorduğu , ...'ün tugayda olduğunu bildirmesi üzerine ...'nın karargahtan hemen ayrılmasını, Jandarmaya geçince kendisini aramasını söylediği, ...'ün bu vesileyle alaya dönmesi gerektiğini belirtip tugaydan ayrıldığı(01:00 civarı), saat 01:36 civarında ...'yı arayarak durumu bildirdiği, sonrasında da İl Valisini arayarak "darbeye karşı olduğunu, talimatlarının neler olduğunu, kendisinin verdiği talimatlar dışında hareket etmeyeceğini" söylediği, saat 01:50 civarı Tugay Komutanı ...'nın Albay ...'ü arayarak Aras Elektriği sorduğu, emirlere itaat etmezse sıkı yönetim mahkemesinde yargılanacağını ifade ettiği, sonrasında Binbaşı ...'nin ''Tugaydan bir üsteğmen geldi'' diyerek üsteğmeni harekat merkezine getirdiği, ...'ün üsteğmene ''ARAS elektrik için geldiysen yardım etmeyeceğiz'' dediği, İl Jandarma Ceride kayıtlarına göre 02:13'de Albay ...'ün Sarıkamış İlçe Jandarma ve bağlılarına nereden emir gelirse gelsin birlik dışına çıkmayacağı yönünde emir verdiği, 02:37'de Vali Rahmi Doğan'ın İl Jandarma Komutanlığını resmi telefondan arayarak Tugay komutanının il emniyet müdürlüğüne teslim olması hususunun bildirilmesinin istendiği, 02:41'de tugay komutanlığı aranarak Valinin talimatının iletildiği, 03:00 civarında Albay ...'ün ''emniyeti takviye edeceğiz zırhlı araçlarımızın durumu nedir'' diye sorduğu, 04:00 civarı Selim İlçe Jandarmadan 1 adet takviye olarak kobra aracının İl Jandarmaya geldiği, 04:10 civarında emniyet güçlerini takviye amacıyla 2 kobra aracının çıkış yaptığı, emniyet kavşağında bir süre emniyet güçleri ile birlikte beklediği, sonrasında emniyet ile görüşülerek burada durmanın sakıncalı olduğu değerlendirilerek 04:30 civarı tekrar alaya dönüldüğü, saat 05:15 civarı Albay ...'ün talimatı ile Valinin Erzurum'dan Kars'a getirtilmesi için zırhlı araç ve personelle yola çıkıldığı, 16 Temmuz saat 09:00 civarı Valinin Kars iline getirilmesi sağlanarak Kars İl Jandarma komutanlığına geri döndüğü,

Sanık ...'nın ise, olay gecesi Kars İl Jandarma Komutanlığı'nda Hizmet Muhafız Bölük Komutan Vekili ve Bakım Onarım Takım Komutanı olarak Üsteğmen rütbesinde görev yaptığı, İl Jandarma Komutan Vekili ...'ün olay günü saat 23:55 civarı ...'yı arayarak 14. Mekanize Tugayından 2 tane ZPT aracın geleceğini, bunların emniyet müdürlüğünün yanındaki trafodan elektrik kesmekle görevlendirildiğini, jandarmadan sanığın bu ekibe yardımcı olması gerektiği konusunda talimat verdiği, sanığa gelen araçlara binmesini, gelen askerlere yardımcı olmasını emrettiği, sanığın cevaben trafodan anlamadığını söylemesi üzerine ...'ün "anlayan birini bulup da git o zaman" dediği, sanığın jeneratör teknisyeni olan ...'e ...'ün elektriklerin kesilmesi yönündeki talimatını ileterek hazırlık yapmasını emrettiği, daha sonra sanık ...’ın sanığı arayarak Aras Elektrik’ten birisine ait olan bir telefon numarası verdiği, sanığa bu kişiyi alaya davet etmesini söylediği, ardından sanığın verilen bu numarayı aradığı ancak, bu numaradan aradığı kişinin telefonu açmadığı,

Şeklinde gerçekleşen eylemleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde,

Örgütsel bağı kesin olarak ortaya konamayan, icra hareketlerinden önce örgütsel organizasyon içinde yer alarak darbe girişiminden haberdar olduğu ve suç işleme kararı ile iradesine katıldığı kanıtlanamayan sanıkların dosya kapsamına yansıyan eylemleri hareket tarzları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, darbe teşebbüs suçuna yardım eden sıfatıyla katıldıklarına yönelik her türlü şüpheden uzak mahkumiyetlerine kuvvetli ve yeterli delil elde edilemediği haklarında CMK'nun 223/2-e maddesi gereğince beraatlerine karar verilmesi gerekirken, delillerin takdirinde hataya düşülerek yazılı şekilde mahkumiyetlerine yönelik karar verilmesi,

d) Sanık ... yönünden;

Ayrıntıları Dairemizin 2017/1809 esas ve 2017/5155 sayılı kararında ve Dairemizce de benimsenen, istikrar kazanmış yargısal kararlarda açıklandığı üzere;

Örgüt üyesi, örgüt amacını benimseyen, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olan ve bu suretle verilecek görevleri yerine getirmeye hazır olmak üzere kendi iradesini örgüt iradesine terk eden kişidir. Örgüt üyeliği, örgüte katılmayı, bağlanmayı, örgüte hakim olan hiyerarşik gücün emrine girmeyi ifade etmektedir. Örgüt üyesi örgütle organik bağ kurup faaliyetlerine katılmalıdır. Organik bağ, canlı, geçişken, etkin, faili emir ve talimat almaya açık tutan ve hiyerarşik konumunu tespit eden bağ olup, üyeliğin en önemli unsurudur. Örgüte yardımda veya örgüt adına suç işlemede de, örgüt yöneticileri veya diğer mensuplarının emir ya da talimatları vardır. Ancak örgüt üyeliğini belirlemede ayırt edici fark, örgüt üyesinin örgüt hiyerarşisi dahilinde verilen her türlü emir ve talimatı sorgulamaksızın tamamen teslimiyet duygusuyla yerine getirmeye hazır olması ve öylece ifa etmesidir.

Silahlı örgüte üyelik suçunun oluşabilmesi için örgütle organik bağ kurulması ve kural olarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gerektiren eylem ve faaliyetlerin bulunması aranmaktadır. Ancak niteliği, işleniş biçimi, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, örgütün amacı ve menfaatlerine katkısı itibariyle süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk özelliği olmasa da ancak örgüt üyeleri tarafından işlenebilen suçların faillerinin de örgüt üyesi olduğunun kabulü gerekir. Örgüte sadece sempati duymak ya da örgütün amaçlarını, değerlerini, ideolojisini benimsemek, buna ilişkin yayınları okumak, bulundurmak, örgüt liderine saygı duymak gibi eylemler örgüt üyeliği için yeterli değildir. (Evik, Cürüm işlemek için örgütlenme, syf. 383 vd.)

Örgüt üyesinin, örgüte bilerek ve isteyerek katılması, katıldığı örgütün niteliğini ve amaçlarını bilmesi, onun bir parçası olmayı istemesi, katılma iradesinin devamlılık arz etmesi gerekir. Örgüte üye olan kimse, bir örgüte girerken örgütün kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla kurulan bir örgüt olduğunu bilerek üye olmak kastı ve iradesiyle hareket etmelidir. Suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olmak suçu için de saikin "suç işlemek amacı" olması aranır. (Toroslu özel kısım syf. 263-266, Alacakaptan Cürüm İşlemek İçin Örgüt syf. 28, Özgenç Genel Hükümler syf. 280)

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Sanığın olay gecesi Selim İlçe Jandarma Komutanlığı'nda İlçe Jandarma Komutanı olarak Yüzbaşı rütbesinde görev yaptığı, saat 23:00 sıralarında Nöbetçi Astsubay ...’nün sanığı arayarak "bölüğe gelmesi gerektiğini, İl Jandarmadan aradıklarını" söylediği, sanığın daha sonra Kars İl Jandarma Komutanlığı Asayiş Şube Müdürü Binbaşı ... ile görüştüğü, akabinde İlçe Jandarma Komutanlığı''na "sıkıyönetim" ibareli mesajların geldiği, sonrasında kendisine bağlı karakolları aramaya başladığı, sırasıyla bağlı karakollarından biri olan Akçakale karakol komutanı astsubay ...'nu, daha sonra Bozkuş Karakol'unu arayarak yeni atanan karakol komutanı Başçavuş ... ile görüştüğü, sanığın ...'a "Vahit Başçavuşun telefonu yok bu sebeple seni aradım, Türk Silahlı Kuvvetleri yönetime el koydu, idareyi biz alıyoruz, tüm personel silahlı teçhisatlı hazır olsun, aileleriniz varsa güvenliğini sağlayın" dediği, ...'un ise cevaben "ben kesinlikle tavrımı belirteyim, hükümetin kanunun tarafındayım, bu işlerde yokum" dediği, bunun üzerine sanığın ...'a "televizyon seyretmiyor musunuz, Vahit başçavuşumu telefona ver" dediği, akabinde ...'un telefonu mevcut karakol komutanı Başçavuş ...'e verdiği, sanığın ...'e "ben yeni ilçe jandarma komutanı yüzbaşı ..., birliğinizin emniyetini alın, herkes üzerini giyinsin, hazır kıta bekleyin, birliğin emniyetini alın, başka birşey yapmayın, ... başçavuşum emirlerinizi dinlemezse tutuklayın" dediği, akabinde sanığın ilçe kaymakamı ile yapmış olduğu telefon görüşmesinde ilçe kaymakamına "sadece beklemede olduğunu" beyan ettiği, söz konusu bu durumların tutanak altına alındığı,

Şeklinde gelişen olayda;

Öncelikle, sanığın komutası altındaki askerlerin kimlikleri tespit edilerek, dosyada bulunan ve olay gününe ait İlçe Kaymakamı ile ... ve ... tarafından tutulan tutanaklar da gözetilerek, sanığın olay günü gerçekleştirdiği eylemlerin neler olduğunun ayrıntılı olarak açıklattırılması, sanığın görev yaptığı İlçe Jandarma Komutanlığında kameraların bulunup bulunmadığı belirlenerek, bulunduğunun saptanması halinde sanığın olay günü ne şekilde hareket ettiğinin tespiti ile UYAP sisteminde bulunan örgütlü suçlar bilgi havuzu araştırılmak suretiyle sanık hakkında bilgi ve beyana rastlanması halinde varsa belgelerin duruşmaya getirtilip sanığa ve müdafiine okunması, varsa beyanda bulunan kişilerin duruşmada tanık olarak dinlenilmelerinin sağlanması, tüm bu deliller ışığında sanığın eylemlerinin darbe teşebbüsüne yönelik illi değer taşıyan ve icrai hareketleri kolaylaştırıcı olup olmadığının net bir şekilde ortaya konması, bu kapsamda sanığın eylemlerinin TCK'nın 309/1 ve 39. maddeleri kapsamında Anayasayı ihlal suçuna yardım suçunu ya da TCK'nın 314/2 kapsamında düzenlenen silahlı terör örgütüne üye olmak suçunu oluşturup oluşturmadığının tartışmasız bırakılarak eksik araştırma sonucunda ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., sanıklar müdafiileri ile T.B.M.M. ve T.C.Cumhurbaşkanlığı vekillerinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükümlerin bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, mevcut delil durumu, bozma nedeni ve tutuklulukta kaldıkları süreler nazara alınarak sanıklar ... ve ...'nın TAHLİYELERİNE, başka suçtan hükümlü veya tutuklu bulunmadıkları takdirde DERHAL SALIVERİLMELERİNİN sağlanması için ilgili yer Cumhuriyet Başsavcılıklarına müzekkere yazılmasına, belirtilen tahliyelerine karar verilen tüm sanıklar hakkında CMK'nın 109/3-a maddesi gereğince "yurtdışına çıkamamak" şeklinde ADLİ KONTROL TEDBİRİ UYGULANMASINA, bozma sebepleri ve tutuklu kaldıkları süre göz önünde bulundurularak diğer tutuklu sanıklar ve müdafilerinin tahliye istemlerinin reddine, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Kars 2. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 15.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2012/4928, Karar No: 2012/5356, Tarih: 06.06.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/4928 E.  ,  2012/5356 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

Hazine ile ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair ... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 08.02.2010 gün ve 45/13 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine temsilcisi tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine temsilcisi, mülkiyeti davalıya ait olan 954 ve 979 parsel sayılı taşınmazların 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre, kıyı kenar çizgisi kapsamında kalan yerlerden olduğunu, tapu kayıtalarının iptali ile tescil dışı bırakılmalarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davaya bir cevap vermemiştir.

Mahkemece, hak düşürücü süreden davanın reddine, karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı Hazine temsilcisi, tarafından temyiz edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, mahkemenin kararı 5841 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiş olup; bu Kanunun 2. ve 3.maddeleri ile getirilen yeni düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur.

14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 2.maddesi ile 3402 sayılı Kanunun 12.maddesinin 3.fıkrasına eklenen cümlede: "bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3.maddesi ile aynı Kanuna eklenen geçici 10.maddesinde ise; “Bu Kanunun 12.maddesinin 3. fıkrası hükmü Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır.” şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu yasanın yürürlük tarihinden sonra Hazinenin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.

Ne var ki, yerel mahkeme kararının temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesi’nin 12.05.2011 gün ve 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararıyla; “25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 2.maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3.maddesiyle 3402 sayılı Yasa’ya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline” karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibarıyla doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasanın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümez ise de 10.3.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Bu durumda davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kurulan kararın Anayasa Mahkemesi’nin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira, kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.

Hal böyle olunca, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanması zorunlu olup, kamu malları ile ilgili davalar aynı zamanda kamu düzeni ilkesini de içermektedirler. Bu nedenle mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni yasal durum dikkate alınarak, inceleme yapılıp sonuca ulaşılması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

Somut olayda; işin esasının ve dava konusu taşınmazların, 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre değerlendirilmesi ve ayrıca 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasanın 36. maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususunun da gözetilmesi, mahkemece bu konudaki görüşünün ortaya konulması ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Hazine temsilcisinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunabileceğine 06.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1962, Karar No: 2014/5905, Tarih: 04.03.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/1962 E.  ,  2014/5905 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 4. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 19/09/2013

NUMARASI : 2011/811-2013/1088

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı Belediye, açılan ihaleler sonucunda, davalı şirketlerle hizmet sözleşmeleri yapıldığını, davalı şirketlerin çalıştırmış oldukları işçilerden Metin Karakaya’nın kıdem, ihbar tazminatı ve benzeri işçilik alacakları nedeniyle, iş mahkemelerinde açmış olduğu davaların Belediye aleyhine sonuçlandığını, başlatılan icra takipleri üzerine de toplam 7.727,45 TL ödeme yapmak zorunda kaldıklarını ileri sürerek, dava dışı işçiye yapılan ödemenin, davalıların kendi dönemleri ile sorumlu oldukları miktarlar üzerinden faiziyle birlikte rücuen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 4.10.2012 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak, ilamda her bir davalı yönünden ayrı ayrı belirtilen miktarların, 8.4.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, asıl işveren davacı Belediyenin, davalı şirketler tarafından çalıştırılan işçinin açmış olduğu dava sonrasında ödemek zorunda kaldığı miktarın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Her ne kadar mahkemece, Belediye tarafından ödenen işçi alacaklarından, asıl işveren davacı Belediye ile davalıların yarı yarıya sorumlu olduklarının kabulü ile hüküm kurulmuş ise de, bir kısım davalılar ile Belediye arasında imzalanan hizmet sözleşmeleri ve eki olan şartnamelerde, “yüklenicinin sözleşme ile ilgili kıdem tazminatı gibi işçilik haklarından ve işçi ile arasındaki ihtilaflardan kendisinin sorumlu olacağı” açıkça belirtilmiştir. Buna göre, sözleşme ve eki olan şartnamelerde bu şekilde açık hüküm bulunan davalılar yönünden, davacı Belediye ve davalıların yarı yarıya sorumlu olduklarının kabulüne olanak yoktur. Tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümleri tarafları bağlayacağından, hizmet sözleşmelerinde yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin bu şekilde açık hüküm olan hallerde, davacı Belediyenin asıl işveren olarak ödemiş olduğu miktarın tamamını ilgili davalıdan rücuen tahsilini talep edebileceğini kabul etmek gereklidir.

O halde mahkemece taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri ve eki olan şartnamelerde, dava konusu işçi alacakları nedeniyle yüklenicinin sorumlu olduğunun düzenlendiği davalılar yönünden, davacı Belediyenin asıl işveren olarak ödemiş olduğu miktarın tamamını davalılardan rücuen tahsilini talep edebileceğinin, bu hususta sözleşme ve eki şartnamelerde hüküm bulunmayan davalılar yönünden ise, davacı Belediye ve davalı yüklenicinin, kararda olduğu gibi yarı yarıya sorumlu olacaklarının kabulü ile, sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, açıklanan hususlar göz ardı edilerek, tüm davalılar yönünden yarı oranda sorumluluğun kabul edilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: 1.bentte açıklanan nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2.bent gereğince temyiz edilen hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 24.30 TL harcın istek halinde iadesine, 4.3.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.