muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/31703, Karar No: 2013/20016, Tarih: 12.12.2013

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse ...aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına...saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanıklar resmi nikahlı evli iken, sanık ...'in vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 25/06/2004 tarihinde muvazaalı olarak boşandıkları, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA,12/12/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/7370, Karar No: 2008/9478, Tarih: 26.06.2008

**2. Hukuk Dairesi         2008/7370 E.  ,  2008/9478 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İzmir 11. Aile Mahkemesi

TARİHİ :12.2.2008
Yargıtay — Esas No: 2020/3651, Karar No: 2020/5392, Tarih: 05.10.2020

**3. Hukuk Dairesi         2020/3651 E.  ,  2020/5392 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen istirdat ve itirazın iptali davalarının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, her iki davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılar - birleşen dosya davacıları tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı-birleşen dava davalısı, asıl dava dilekçesinde özetle; davalılara ait gayrimenkulü 01/11/2012 tarihli kira sözleşmesine istinaden aylık 4.000,00 TL bedelle anaokulu olarak kullanılmak üzere kiraladığını, kat maliklerinin mecurda işyeri açılmasına muvafakat etmemeleri nedeniyle gerekli izin ve ruhsatların alınamadığını, 14/05/2013 keşide, 29/05/2013 tebliğ tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, 24/06/2013 tarihinde ise mecurun anahtarının davalılara teslim edildiğini, kira paralarını düzenli olarak ödediklerini, davalıların en son ... 1. İcra Müdürlüğünün 2013/9977 icra takip sayılı dosyası ile 2013 yılı Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık ayları kira bedellerinin tahsili için icra takibinde bulunduklarını, takibin kesinleştiğini, banka hesaplarına haciz konulması nedeni ile ödeme yapmak zorunda kaldığını, bu nedenle hiç bir borcu olmadığı halde tarafından ... 1. İcra Müdürlüğünün 2013/9977 esas sayılı dosyasında ödediği 25.218 TL’nin ödeme tarihinde itibaren yasal ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, asıl davanın reddini istemiştir.

Davalılar - birleşen dava davacıları, birleşen dava dilekçesinde özetle ; 2013 yılı Haziran ve Temmuz aylarına ait ödenmeyen toplam kira bedelinin tahsili amacı ile ... 4. İcra Müdürlüğünün 2013/5033 esas sayılı dava dosyası ile davalı borçlu aleyhine ilamsız takip başlattıklarını, borçlu tarafından ödeme emrine ve borca karşı yapılan itiraz üzerine icra takibinin durduğunu, borçlunun itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek borçlunun itirazının iptaline ve takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, asıl davanın kısmen kabulü ile davacının ... 1. İcra Müdürlüğünün 2013/9977 esas sayılı takip dosyasında davalılara fazladan ödediği 16.129,88TL'nin ödeme tarihi olan 07/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine; birleşen davanın kabulü ile davalının ... 4. İcra Müdürlüğünün 2013/5033 esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalılar tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 03/10/2016 tarihli, 2015/10253 E 2016/5590 K sayılı ilamı ile “..Asıl ve birleşen dava ayrı ayrı icra takiplerine ilişkin olup her bir dava dosyası kendi içerisinde değerlendirilerek infazda tereddüt yaratmayacak şekilde açık hüküm kurulmalıdır. Kiracının kira süresinin bitmesini beklemeden taşınmazı erken tahliye ettiği sabittir. Mahkemece öncelikle kiracının 24/06/2013 anahtar teslim tarihine kadar ödenmeyen kira bedeli ,anahtar teslim tarihinden sonra ise makul süre kira bedelinden kiracının sorumlu olduğu kabul edilerek asıl ve birleşen dava için ayrı ayrı değerlendirme yapılıp hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde her iki icra takibinin toplam alacak tutarı üzerinden hesaplama yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.” gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda bilirkişi raporu doğrultusunda kiralananın yeniden kiraya verilme süresinin 3 ay olduğu, kiracının 24/06/2013 tarihinde anahtarı teslim ettiği, tahliye tarihi konusunda ihtilafın bulunmadığı, kiraya verenlerin asıl dava konusu icra dosyası ile 2013 yılı Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık aylarına ait kira alacağının tahsilini talep ettiği, kiracının 3 aylık yeniden kiraya verilme süresi dahilindeki Ağustos ayı kira bedeli olan 4.000 TL ve Eylül ayı kira bedeli olan 4.000 TL olmak üzere toplam 8.000 TL'den sorumlu olduğu, 25.218 TL'nin istirdatı için davanın açıldığı, 8000 TL’nin mahsubu ile 17.218 TL fazla ödeme yaptığı gerekçesiyle; asıl davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2013/9977 esas sayılı takip dosyasında davalılara fazla ödenen 17.218,00TL'nin ödeme tarihi olan 07/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine; taşınmaz 24/06/2013 tarihinde tahliye edildiğinden aylık kira bedeli 4.000 TL üzerinden tahliye tarihine kadar sorumlu bulunduğu 24 günlük kira bedelinin 3.200 TL olduğu ve üç aylık makul süre kira bedelinden Temmuz ayı kira bedeli olan 4.000 TL ile toplam 7.200 TL'den kiracının sorumlu olduğu gerekçesiyle, birleşen davanın kısmen kabulü ile davalının ... 4. İcra Müdürlüğünün 2013/5033 esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 7.200,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazla ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar-birleşen dosya davacıları tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar- birleşen dosya davacılarının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Asıl dava bakımından; her ne kadar mahkemece ... 1. İcra Müdürlüğünün 2013/9977 esas sayılı icra dosyasında davacının yaptığı 25.218 TL ödemeden makul süre tazminatı kapsamında sorumlu olduğu 2013 yılı Ağustos ve Eylül ayları kira bedelleri toplamı 8000 TL düşülerek 17.218 TL fazla ödemenin iadesine karar verilmiş ise de icra dosyasına ödenen 25.218 TL nin kapsamında icra harç ve giderleri de bulunmaktadır. Kiraya verenler tarafından, toplamda 5 aylık kira bedeli olan 20000 TL alacağın tahsili için takip başlatılmış ve yargılama sonucunda 2013 yılı Ağustos ve Eylül kira bedellerinin tahsili taleplerinin haklı olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece, davalıların iki aylık kira bedeli alacağının tahsilinin yerinde olduğu ve bu tutarlar bakımından icra harç ve giderlerinden davacı kiracının sorumlu olduğu gözetilmeksizin, davacı tarafça ödenen icra harç ve giderlerinin tamamının iadesine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte belirtilen nedenlerle davalı-birleşen dosya davacısının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK.nın 428. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz eden davalıya iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 05/10/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/18920, Karar No: 2022/15738, Tarih: 10.11.2022

**6. Ceza Dairesi         2021/18920 E.  ,  2022/15738 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇLAR : Nitelikli hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Sanık hakkında konut dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Hükmolunan cezaların miktarı ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı CMK'nın 286/2-b maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarını arttırmayan bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmadığından, temyiz istemlerinin 5271 sayılı CMK'nın 298. maddesi uyarınca tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

II-Sanık hakkında nitelikli hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesine gelince;

5271 sayılı CMK'nın 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'', aynı Kanunun 294. maddesinin ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' ve aynı Kanunun 301. maddesinin ''Yargıtay, yalnız temyiz başvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usule ilişkin noksanlardan kaynaklanmışsa, temyiz başvurusunda bunu belirten olaylar hakkında incelemeler yapar.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek sanık müdafiinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğü sebeplere yönelik incelemede,

Oluş ve dosya içeriğine göre, olay yerini gösterir kameralardan sanığın müştekinin ikametine girdiğine ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı, tanık Erdal Erdal Özyılmaz’ın sanığın müştekinin ikametinin önünde gördüğünü belirtmesi ve sanığın yargılamanın tüm aşamalarında değişmeyen beyanları karşısında, mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmayan sanık hakkında beraati yerine, ... şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz istemi bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenle 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca yeniden incelenmek ve hüküm verilmek üzere dosyanın ... 4. Asliye Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesine gönderilmesine, 10.11.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/4083, Karar No: 2006/5958, Tarih: 13.07.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/4083 E.  ,  2006/5958 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere kanuni gerektirici sebeblere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Bilirkişi kurulu raporunda somut emsal olarak alınan Cumhuriyet Mah. 1634 A/4 parsel sayılı taşınmaz, nitelik, yüzölçümü ve değeri itibariyle dava konusu taşınmaz ile aynı özelliklere sahip olmadığı gibi, dava konusu taşınmazın bu emsale göre 40 kat değersiz olduğu belirtilerek değerlendirme yapılmıştır.

Kamulaştırma Kanununun 11. maddesinin (g) bendi hükmüne göre arsalarda değerlendirme kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre yapılır. Somut olayda dava konusu taşınmazla aralarında bu denli özellik ve değer farkı bulunması nedeniyle bu emsaller uygun emsal olarak kabul edilemez. Zira böyle emsallerle yapılacak karşılaştırma ile sağlıklı ve gerçek bir sonuca ulaşılması mümkün değildir. “Emsal” değer ve nitelik itibariyle dava konusu taşınmazla daha fazla benzerlik arz eden taşınmazlar arasından seçilmelidir. ... ilinin gelişmiş ilçelerinden biri olan Nazilli’de emsal taşınmazlara ait satış kaydı bulmanın güçlüğünden bahsetmek mümkün değildir.

Bu itibarla mahkemece, resen ve tarafların bildireceği, yasada belirtilen niteliklere uygun, değerlendirme gününe yakın tarihlerde satış gören emsaller araştırılıp bunların değerlendirmeye esas alınan satışlarını gösteren tapu kayıtları da dosyaya getirtilerek bilirkişi kurullarından bu emsallere göre değerlendirme yapan ek raporlar alınması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Arsa niteliğinde olduğu kabul edilen dava konusu taşınmazın, Kamulaştırma Kanununun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlarda dikkate alınarak ikinci fıkra gereğince her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir.

Bu saptama yapılırken dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın cadde veya sokak üzerinde oluşları, bu cadde veya sokakların konut veya ticaret alanında olmaları, her ikisi de ticaret alanında ise hangisinde daha yoğun bir ticaret hacmi bulunduğu, konut alanında iseler hangisindeki konutların daha yüksek fiyatla alıcı bulabildiği, her iki halde de imar durumuna göre inşaat yapılabilme durumları ve yapılabilecek kat adedi, bitişik veya ayrık nizamda yapılaşma alanlarından hangisinde bulundukları gibi ve benzeri tüm değere etkili nitelik ve unsurlar ayrı ayrı ve tek tek açıklandıktan sonra bunlardan her birinin değere olan etki oranı da ayrı ayrı ve tek tek belirlenmelidir.

Bu saptamanın yapılmasında dikkate alınması gereken diğer bir unsur dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın vergi beyan değerleri arasındaki orandır.

2942 Sayılı Yasanın 11.maddesinin (d) bendinde vergi beyanı kıymet takdirinde gözönünde tutulması gereken esaslar arasında sayılmıştır. Bu nedenle dava konusu taşınmazın ve emsalin değerlendirme tarihindeki, bağlı bulundukları cadde veya sokak için belediyelerce emlak vergisine esas olmak üzere belirlenen m2 fiatları ilgili belediyeden getirtilerek bu değerlere göre verilen m2 fiyatının mukayese edilmesi gerekir.

Emsalin ve dava konusu taşınmazın emlak vergisine esas değerlerinin birbirine oranı ile bilirkişi raporlarında emsal karşılaştırması sonucu değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı ise, mahkemece bu farklılık ve çelişki bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak mutlaka giderilmelidir.

Bu hususlar yerine getirilmeden değerlendirme yapan bilirkişi raporlarına göre hüküm kurulması,

3-Taşınmazın karşılaştırma sonucu bulunan değerinden İmar Kanununun 18.maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereği düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerekip gerekmediğinin belirlenmesi bakımından emsal ve dava konusu taşınmazın imar uygulaması sonucu meydana gelen parseller olup olmadığının Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Sicil Müdürlüğünden sorulmaması,

4-Davanın niteliği gereği maktu karar ve ilam harcına tabii olduğu halde karardan harç alınmasına yer olmadığına karar verilmiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 13.7.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/420, Karar No: 2020/942, Tarih: 09.03.2020

**15. Hukuk Dairesi         2020/420 E.  ,  2020/942 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki asıl dosya davalısı ... tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl ve birleşen dava, yüklenicinin temliki nedeniyle kazanılan şahsi hakka dayalı tapu iptâli ve tescil, mümkün olmadığı takdirde tazminat talebine ilişkin olup, mahkemece her iki davanın kabulüne dair verilen karar, davalı arsa sahibi ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı arsa sahibi ...’in aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı ... asıl dava dosyasında açtığı davasında; davalı yüklenici ...Yapı İnş. Taah. Nakl. Pvc. Mob. İml. Tic. Ltd. Şti.’den 20.03.2012 tarihli yazılı sözleşme ile 7 nolu bağımsız bölümü satın aldığını, inşaatın yüklenici tarafından tamamlanmasına rağmen davalı arsa sahipleri tarafından satın aldığı bağımsız bölümün tapusunun verilmediğini belirterek davalı arsa sahipleri adına kayıtlı olan tapu kaydının iptâli ile adına tesciline, mümkün olmaması halinde ise ödediği 75.000,00 TL'nin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiş, birleşen dosyada ise davacı ... Kaya yine davalı şirketten satın aldığı 1 nolu bağımsız bölümün davalı arsa sahipleri adına kayıtlı olan tapu kaydının iptâli ile adına tesciline, mümkün olmaması halinde ise ödediği 70.000,00 TL'nin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davalı arsa sahiplerinin yüklenici ile aralarında yaptıkları sözleşme gereğince kendilerine düşen 5 ve 6 nolu daireleri yükleniciden teslim aldıkları ve bu daireleri dava dışı üçüncü kişilere sattıkları, bu dairelerin yapı kullanma izinlerinin alındığı, davalı arsa sahipleri tarafından kendilerine düşen dairelerde sözleşmeye aykırılık olduğuna ilişkin dava açılmayıp herhangi bir tespit de yaptırılmadığı, arsa sahiplerinin dava konusu bağımsız bölümler dışında adlarına başkaca bağımsız bölüm bulunmadığından ortak alanlarındaki eksik imalât bedellerini isteyemeyecekleri gerekçesiyle asıl ve birleşen davada tapu iptâli ve tescil davalarının kabulüne karar verilmiştir.

Arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alınmasına dayalı olarak açılan tapu iptâli ve tescil davalarında mahkemece öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki iskân koşulu (oturma izni) v.s. diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Bunun için de davaya konu temlik işleminin geçerli olup olmadığı, arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklenicinin borçlarının neler olduğunun sözleşme hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde arsa sahibi kendisine ait bağımsız bölümleri üçüncü kişilere devretmiş olsa dahi sözleşmeden doğan haklarını temlik etmedikçe eksik ve kusurlu iş bedelini talep hakkına sahiptir.

Somut olayda davalı arsa sahiplerinin sözleşmeden doğan haklarını temlik ettiğine ilişkin bir kanıt olmadığına göre ortak alanlardaki eksik kusurlu imalât bedellerinin bilirkişilerden alınacak ek rapor ile belirlenip bulunacak bedelin depo ettirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken yanılgılı hukuki yorum ve eksik inceleme ile tapu iptâl ve tescile karar verilmesi doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı arsa sahibi ...’in diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle kararın temyiz eden davalı arsa sahibi ... yararına BOZULMASINA, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 143,50 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan temyiz harcının temyiz eden asıl dosya davalısı ...'e iadesine,

karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 09.03.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.