muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/2773, Karar No: 2019/580, Tarih: 16.05.2019

Taraf sıfatı (husumet) ise maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usuli hukuki ilişkinin sujesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usuli bir kavramdır. Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. HMK'nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, taraf ehliyetine de sahiptir. Buna göre tüm insanlar, hak ehliyetine ve dolayısıyla taraf ehliyetine sahiptir. Dava ehliyeti ise, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir (HMK m. 51). Fiil ehliyetine sahip olan kişi, dava ehliyetine de sahiptir ve davayı yürütebilir, usul işlemlerini yapabilir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu hâlde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat dava şartı olmayıp, itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa, dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır. Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece resen göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir. Bir kişinin belli bir davada davacı ya da davalı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin, ileri sürülme zamanı Kanun ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi, davalı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir defi de değildir. Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde resen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.

Tüzel kişiler gerekli organlara sahip olmakla fiil ehliyetini kazanırlar (Türk Medeni Kanunu m. 49/1). Tüzel kişinin iradesi organı aracılığıyla açıklanır (TMK m. 50/1). Tüzel kişinin organı aracılığıyla hukuki işlemler yapabilmesi için kanuna uygun biçimde kurulmuş olması yanında hukuki varlığını da sürdürüyor olması gerekir. Varlığı sona eren tüzel kişinin organı bulunduğundan söz edilemeyeceği gibi hukuki işlemlerin tarafı olarak adına işlemler yapılabileceğinden ve bu kapsamda bir davada taraf ehliyeti bulunduğundan da söz edilemez. Tıpkı ölü kişinin taraf ehliyeti bulunmadığı gibi tüzel kişiliği sona eren ticaret şirketinin de taraf ehliyeti bulunmamaktadır.

Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca kurulmuş bir şirketin tasfiyesi, faaliyete son verme ve şirketin her türlü hesaplarının kapanması neticesini doğuran bir süreçtir. Şirketin fesih veya infisah edilmesi ile başlayan tasfiye süreci, tasfiye işlemlerinin tamamlanması sonrasında şirketin ticaret sicil kaydının silinmesi ile son bulur. Bu sürecin tamamlanması ile şirketin tüzel kişiliği de ortadan kalkar. Ancak, bir şirketin ticaret sicil kayıtlarının terkin edilmesinden sonraki bir tarihte de borcu ortaya çıkabilir veya şirkete ait bir hakkın varlığı terkinden sonra öğrenilebilir. Bu gibi durumların ortaya çıkması hâlinde, şirketin ihyası davası açılması gerekmektedir. İhya süreci, bir anlamda şirketin geçici olarak canlandırılması anlamına gelmektedir.

Somut olayda, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 224851 numarasında kayıtlı Centron Yüksek Teknoloji ve Basın Hizm. A.Ş. firmasının, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 134/9. maddesi ve 02.09.2006 tarih ve 26277 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun Kontrolündeki Şirketlerin Tasfiyesine Dair Yönetmelik" hükümleri uyarınca Fon Kurulunun 26.03.2009 tarih ve 105 sayılı karan ile tasfiyesine ve sicilden terkin olunmasına karar verilerek sicilden terkin ve terkin sonrası sıra cetveli ve pay cetveli düzenlenmesi işlemlerinin yerine getirilmesini teminen Tasfiye Komisyonu atandığı, karar gereğince İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 18.08.2009 tarih ve 104022/61178 sayılı yazısı ile ticaret sicilinden terkin edildiği bildirilen Şirketin anılan yönetmelik gereği düzenlenen sıra cetvelinin 18.03.2011 tarihli 7775 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü noktasında 5411 sayılı Kanun hükümleri ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun Kontrolündeki Şirketlerin Tasfiyesine Dair Yönetmelik hükümlerine değinmekte fayda bulunmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü noktasında 5411 sayılı Kanun hükümleri ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun Kontrolündeki Şirketlerin Tasfiyesine Dair Yönetmelik hükümlerine değinmekte fayda bulunmaktadır.

5411 sayılı Kanun’un 134/9. maddesinde, “...Fon Kurulu tarafından tasfiyesine karar verilen şirketlerin iflas ve ihyası istenemez...” hükmü bulunmakta olup, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun Kontrolündeki Şirketlerin Tasfiyesine Dair Yönetmelik’in 7/4. maddesinde de, “Kurul tarafından tasfiyesine karar verilen şirketlerin iflas ve ihyası istenemez.” denilmek suretiyle benzer şekilde bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Söz konusu hükümler dikkate alındığında, davalı Centron Yüksek Teknoloji ve Basın Hizm. A.Ş.’nin ihya edilmesi mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, söz konusu şirket adına husumetin kime yöneltilmesi gerektiği sorunu ortaya çıkmaktadır.

Yukarıda yer alan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, davalı şirket adına davaya cevap veren tasfiye komisyonu TMSF bünyesinde kurulan bir birim olup TMSF adına hareket ettiğinden ve davalı şirketin ortaklık hakkı ve yönetimi TMSF'ye geçtiğinden husumetin TMSF'ye yöneltilmesi gerekmektedir.

Hâl böyle olunca, direnme kararının yukarıda açıklanan bu değişik gerekçe ve nedenlerle bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ : Davalı ... Başkanlığı vekili ile davalı Centron Yüksek Teknoloji ve Basın Hizm. A.Ş.’nin tasfiye komisyonu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda açıklanan bu değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek hâlinde temyiz peşin harcın yatırana geri verilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 16.05.2019 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21455, Karar No: 2014/5447, Tarih: 12.03.2014

**1. Hukuk Dairesi         2013/21455 E.  ,  2014/5447 K.**

**"İçtihat Metni"**

ESAS NO : 2013/21455

KARAR NO : 2014/5447

MAHKEMESİ : HATAY 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 26/12/2012

NUMARASI : 2012/432-2012/614

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacı belediye vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi .. ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı Belediye vekili, Belediye'ye ait iş yerini, davalının haksız olarak kullanması nedeniyle 2009 yılının Haziran ve Ekim dönemi ile 2010 yılının Şubat ve Haziran dönemi için belirlenen 6.114,79 TL.lik ecrimisilin ödenmesi için davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, davalının kısmi ödeme yapmasına rağmen takibe yaptığı itiraz üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, davalı Vecih'in Hatay 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/5906 E. sayılı takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının %40'tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davaya konu taşınmazda kiracı olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, taraflar arasında kira sözleşmesinin olduğu, akitler arasında uygulanması gereken 6570 sayılı Yasanın 7. maddesine uygun tahliye talebinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; davacı Belediye'nin maliki olduğu dava konusu 4591 parsel sayılı taşınmazdaki 274 nolu dükkan için taraflar arasında 01/01/2003 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli yazılı kira sözleşmesi düzenlendiği, Antakya Belediye Gelirler Müdürlüğü'nün, eski otogar etrafında bulunan 274 nolu dükkanı ecrimisil ödemek suretiyle kullandığı, bu yerdeki mevcut otogar binasının yıkılarak imar projesine uygun şekilde yeniden inşaat yapılacağı belirtilerek, işgali altındaki dükkanı tebliğden itibaren 1 ay içerisinde boşaltması için gönderilen 5.10.2007 tarih ve 3020 sayılı yazının davalıya 11.10.2007 tarihinde tebliği edildiği, daha sonra, Antakya Belediye Encümeninin 7.1.2010 tarih 11 sayılı kararıyla mülkiyeti belediyeye ait eski otobüs garajı etrafında bulunan dükkanların, davalı Vecih'inde yeraldığı ekli listede isimleri bulunan kiracıların kira sürelerinin 31.12.2008 tarihinde sona erdiği, ancak, dükkanların kullanımına otogarın yıkımına kadar müsade edildiği açıklanarak 2009 yılı için; 20.1.2011 tarih 35 sayılı encümen kararıyla da 2010 yılı için ecrimisil takdiri yapıldığı, belirlenen ecrimisilin ödenmesi için davalıya ecrimisil ihtarnamesi gönderildiği, akabinde, davacı Belediye tarafından davalı aleyhine ecrimisilin tahsili için başlatılan Hatay 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/5906 Esasında kayıtlı icra takibinin, davalının itirazı üzerine durdurulduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/p-3 hükmü ile belediye taşınmazları hakkında da 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. madde hükmünün uygulanacağı öngörülmüş olup süre bitiminden itibaren 2886 sayılı yasanın 1. maddesi uyarınca usulüne uygun yeni bir sözleşme yapılmadıkça kiracının fuzuli şagil olarak kabul edileceği kuşkusuzdur.

Somut olayda, taraflar arasında düzenlenen 1.1.2003 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin hususi şartlar başlıklı bölümünün 5. maddesine göre kira süresi taraflarca kararlaştırılmıştır. Kira parasının kiracı tarafından ödenmiş olması taraflar arasında kira sözleşmesinin yenilendiği anlamına gelmemektedir. Sözleşmenin sona erdiği tarih itibariyle taraflar arasındaki kira ilişkisi sona erdiğinden davalı 31.12.2008 tarihinden itibaren haksız işgalci durumundadır.

Hal böyle olunca, dava konusu edilen döneme ilişkin çekişme konusu taşınmazın niteliği de gözetilerek oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla ecrimisil alacağı ve bu döneme ilişkin davalının ödediğini bildirdiği bedellerin de tespiti ile davacının ecrimisil alacağının belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Davacı vekilinin temyiz itirazı yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 12.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/26139, Karar No: 2015/36414, Tarih: 23.12.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/26139 E.  ,  2015/36414 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti, ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, iş akdini İş Kanununun 24/II-e bendi gereğince feshettiğini iddia ederek kıdem tazminatı, fazla çalışma, genel tatil ve ücret alacağının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 01.11.2009 - 08.04.2013 tarihleri arasında, en son net 1.009,00 TL ücret ile güvenlik elemanı olarak davalıya ait işyerinde çalıştığını, davacının kötü niyetli olduğunu kıdem tazminatına hak kazanamayacağını, davacının fazla mesai taleplerinin yerinde olmadığını, fazla mesai ve genel tatil günlerine ilişkin çalışmaların bordrolar ile tahakkuk ettirildiğini, davacının 2013 yılı Mart maaşının yatırıldığını, açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, kıdem tazminatı ve fazla mesai ücreti alacaklarının tahsiline, ücret alacağı dava tarihinden sonra ödendiğinden karar verilmesine yer olmadığına, resmi tatil ve fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Karar gerekçesinde fazla çalışma ücretinin ödenmemesinin “haklı” neden yerine “geçerli” neden olarak nitelendirilmesi sonuca etkili görülmemiştir.

2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

3-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az on beş dakika, dört saatten fazla ve yedi buçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedi buçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedi buçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi on bir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedi buçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok on bir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde on bir saate kadar olan (on bir saat dâhil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, on bir saatten fazla çalışmalarda ise en az bir buçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dâhilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün 2007/35281 E, 2008/30985 K.).

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmi dört saat içinde kesintisiz on iki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta;

Fazla çalışma ücreti alacağında, günlük 12 saatlik çalışmadan 1,5 saat yerine, yarım saat ara dinlenmesi düşülerek yapılan hesaplamaya itibarla sonuca gidilmesi hatalıdır.

3-Davanın kısmi dava olarak açıldığı gözden kaçırılarak, fazla çalışma ücreti alacağına dava ve ıslah tarihi ayrımı yapılarak faiz yürütülmesi gerekirken, fazla çalışma ücreti alacağının tamamına dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 23.12.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3406, Karar No: 2020/6118, Tarih: 17.12.2020

**16. Hukuk Dairesi         2017/3406 E.  ,  2020/6118 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “davacı tarafın sunduğu tapu kayıtlarının ilk tesislerinden itibaren bütün tedavülleri ve varsa haritaları ile birlikte getirtilmesi, kadastro sırasında revizyon görüp görmediklerinin araştırılması, revizyon gördüğü parseller varsa bunlara ait kadastro tutanak örneklerinin istenmesi, davacıya, tapu kayıtlarıyla akti ya da irsi irtibatını kanıtlaması için olanak tanınması, bundan sonra mahallinde, davada yararı bulunmayan yaşlı ve ehil kişiler arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, üç kişilik uzman fen bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve tespit bilirkişilerinin katılımı ile keşif yapılması; yapılacak keşifte yerel bilirkişilerden tapu kayıtlarında yazılı köy, mevki ve sınırlar hususunda tek tek ve ayrıntılı bilgi alınması, tapu kayıtlarının kapsamınıs 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca ve sınırlarının gayrı sabit sınırlı ya da sabit sınırlı olup olmadıkları dikkate alınarak belirlenmeli, fen bilirkişi kurulundan yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilen noktaları, tapu kayıtlarının kapsamlarını gösterir ve keşfi izlemeye olanak tanır şekilde rapor ve harita düzenlemelerinin istenmesi, çekişmeli taşınmazların tapu kayıtlarının kapsamında kalması halinde tapu kayıtlarının davalı taraf yönünden hukuki kıymetini kaybedip kaybetmediği hususu, davalı tarafın zilyetliğinin niteliği de değerlendirilerek tartışılması, tapu kayıtlarının hukuki kıymetini kaybetmediğinin ve çekişmeli taşınmazların tapu kaydı kapsamında kaldığının saptanması halinde tapulu taşınmazlarda sürdürülen zilyetliğin değer taşımayacağının düşünülmesi, çekişmeli taşınmazların tapu kayıtları kapsamında kalmadığının anlaşılması halinde davalı tarafın sürdürdüğü zilyetliğin malik sıfatıyla olup olmadığı hususu üzerinde durulması” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli taşınmazların tespit gibi tescillerine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davacının dayandığı tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazlara ait olduğu kanıtlanamadığı gibi, bir an için tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazlardan herhangi birine uyduğu kabul edilse bile, tespit tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 13/B-c maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmiş olması nedeniyle tapu kayıtlarının davalı taraf lehine hukuki değerlerini yitirdiğinin anlaşılmış olmasına göre, yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edenden alınmasına, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.12.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15230, Karar No: 2013/8215, Tarih: 30.05.2013

**14. Hukuk Dairesi         2012/15230 E.  ,  2013/8215 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 03.03.2009 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 19.10.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine vekili, mera niteliğindeki 43 parsel sayılı taşınmazın ifrazı ile oluşan 295 ada 209 ve 210 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece,davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden 07.10.1970 tarihinde yapılan tapulama sırasında 7.878.398 metrekare yüzölçümündeki 295 ada 43 parsel sayılı taşınmazın mera vasfı ile ... Belediyesi adına tescil edildiği, ... Valiliğinin 08.01.1986 tarihli oluruna istinaden ifraz edildiği ve 6600 metrekare kısmının ağıl niteliği ile davalı adına tapuya kayıt edildiği, ifrazen oluşan 295 ada 194 parselin yeniden ifrazı ile 295 ada 209 ve 210 parsel sayılı taşınmazların oluştuğu ve bunların da Belediye adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Görülüyor ki taşınmaz 43 sayılı mera parselinden gelmektedir. İmar planı içindeki meralar planın onayıyla birlikte hukuki bakımdan mera vasfını yitireceğinden, bu yerlerden genel hizmete ayrılanların (yol, park, yeşil saha, gibi) belediye veya özel idareye bedelsiz terkini gerekir. İmar planında genel

hizmetler dışında özel mülkiyete konu olabilecek konut, sanayi ve ticaret alanı olarak belirlenmiş alanlarda kalan meralar bu vasıflarını yitirmeleri halinde Hazine adına tescili gerekir. (Danıştay 1. Dairesinin 1988/328 E, 1989/19 K. sayılı mütalaası) Belediye adına tescili gerekmeyen yerler belediye veya gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş ise "yolsuz tescil" olacağından Hazine her zaman bu iddia ile dava açabilir. Ne var ki, başlangıçtaki tescil işlemi yolsuz tescil olsa da 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddesinde belirtilen koşulların oluşması halinde tescilin belediye veya gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına devam etmesi olanağı doğacağından artık burada 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddesi şartları üzerinde durulması gerekir.

Anılan madde uyarıca işlem yapabilmesi için;

a)Mera, 4342 sayılı kanunun geçici 3. maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 03.05.2005 tarihi itibariyle Belediye ve mücavir alan sınırları içersinde bulunmalıdır. Zira bu tarih itibariyle köy sınırları içerisinde bulunan veya bu tarihten sonra Belediye ve mücavir alan sınırları içersine alınan meralarda bu madde hükümlerinin uygulanma olanağı yoktur.