muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/22073, Karar No: 2015/25271, Tarih: 10.09.2015

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını, feshin geçerli nedeni olduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren, uygulamak için aldığı, geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı, sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İşveren işletme, işyeri ve işin gerekleri nedeni ile aldığı fesih kararında, işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve feshin kaçınılmazlığını kanıtlamak zorundadır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Bir bakıma feshin kaçınılmaz olup olmadığı yönünde, işletmesel kararın gerekliliği de denetlenmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken, keyfi davranmamalı, işletmesel kararı alırken dürüst olmalıdır. Keyfilik denetiminde işverenin keyfi davrandığını işçi iddia ettiğinden, genel ispat kuralı gereği, işçi bu durumu kanıtlamalıdır.

Somut uyuşmazlıkta; işveren feshi Ülke’deki ilaç piyasasında gerçekleşen düzenlemelerin Şirketi olumsuz yönde etkilemesi sebebiyle alınan yeniden yapılanma kararına dayalı gerçekleştirilmiştir. Yeniden yapılanma işletmesel karardır.

Buna bağlı olarak, yazılı fesih bildiriminde Akdeniz Saha Müdürlüğü pozisyonunda çalışan davacıya Sahasının Ankara ve Güneydoğu Sahaları ile birleştirilmesi nedeniyle çalıştığı pozisyonun kaldırıldığı ve pozisyonuna eşdeğer bir pozisyonun bulunmadığı belirtilmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu işletme gerekleri ile yukarda belirtilen yargısal denetim ilkeleri yönünden yeterli değildir.

Buna bağlı olarak, yazılı fesih bildiriminde Akdeniz Saha Müdürlüğü pozisyonunda çalışan davacıya Sahasının Ankara ve Güneydoğu Sahaları ile birleştirilmesi nedeniyle çalıştığı pozisyonun kaldırıldığı ve pozisyonuna eşdeğer bir pozisyonun bulunmadığı belirtilmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu işletme gerekleri ile yukarda belirtilen yargısal denetim ilkeleri yönünden yeterli değildir.

İşveren feshi işletmesel gerekliliğe dayandığından fesih öncesi ve sonrası organizasyon şemaları temin edilmeli, fesih bildiriminde belirtilen bazı bölgelerin/sahaların birleştirilip birleştirilmediği, pozisyonların kapatılıp kapatılmadığı, işyerinde daralma olup olmadığı, buna bağlı olarak istihdam fazlalığının oluşup oluşmadığı tespit edilmeli, daha sonra fesih öncesi ve sonrası altışar aylık davalıya ait tüm işyerlerinin sigorta bildirgeleri dosya kapsamına getirtilmelidir. İşe alınan ve çıkarılanların görev tanımları, işe alınan varsa hangi pozisyonda ve hangi birime alındığı konusunda gerekli belgeler toplanmalı ve buna göre fesihte son çareye uyulup uyulmadığı konusu irdelenmelidir. Bunun için davalı işverenin faaliyet alanında bir uzman (eczacı) ile mali müşavir ve insan kaynakları/işletme yönetimi uzmanından oluşan heyete yerinde inceleme yetkisi verilerek yahut gerekli görülürse keşif icra edilerek alınacak raporun sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 10.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/13196, Karar No: 2018/11260, Tarih: 09.05.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/13196 E.  ,  2018/11260 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin 15.07.2010- 23.03.2011 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, Şubat-Mart ayları ücretlerinin ödenmediğini, fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil günleri çalışma karşılıklarının verilmediğini, izinlerini kullanmadığını ileri sürerek ücret, fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil ve yıllık izin ücretleri alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davaya cevap vermemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresinde davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davacı işçinin hafta tatili ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı İş Kanununun 46 ncı maddesinde, işçinin tatil gününden önce aynı Yasanın 63 üncü maddesine göre belirlenmiş olan iş günlerinde çalışmış olması koşuluyla, yedi günlük zaman dilimi içinde yirmidört saat dinlenme hakkının bulunduğu belirtilmiş, işçinin hafta tatili gününde çalışma karşılığı olmaksızın bir günlük ücrete hak kazanacağı da 46 ncı maddenin ikinci fıkrasında hüküm altına alınmıştır.

Hafta tatili izni kesintisiz en az yirmidört saattir. Bunun altında bir süre haftalık izin verilmesi durumunda, usulüne uygun şekilde hafta tatili izni kullandığından söz edilemez. Hafta tatili bölünerek kullandırılamaz. Buna göre hafta tatilinin yirmidört saatten az olarak kullandırılması halinde hafta tatili hiç kullandırılmamış sayılır.

İspat yükü üzerinde bulunan davacı, hafta tatillerinde çalıştığı iddiasını ispat için takdiri delil niteliğindeki tanık beyanlarına dayanmıştır.

Somut olayda; hem davacı dava dilekçesinde haftanın 6 günü çalıştığını beyan etmiş, hem de dinlettiği tanıkları davacının haftanın 6 günü çalıştığını, pazar günü çalışma olmadığını ifade etmişlerdir.

Yukarıda ayrıntılı bir biçimde belirtildiği üzere hafta tatili 7 günlük zaman dilimi içerisindeki 24 saatlik dinlenme hakkı olup, 6 gün çalışma yapılması halinde hafta tatilinde çalışmadan bahsedilemeyeceği gibi hafta tatili ücretine de hak kazanılamayacaktır.

Davacı beyanı ile davacı tanıklarının ifadeleri dikkate alındığında, davacının hafta tatillerinde çalıştığı iddiasını ispatlayamadığı anlaşıldığından talebin reddi yerine kabulü hatalıdır.

Yukarıda ayrıntılı bir biçimde belirtildiği üzere hafta tatili 7 günlük zaman dilimi içerisindeki 24 saatlik dinlenme hakkı olup, 6 gün çalışma yapılması halinde hafta tatilinde çalışmadan bahsedilemeyeceği gibi hafta tatili ücretine de hak kazanılamayacaktır.

Davacı beyanı ile davacı tanıklarının ifadeleri dikkate alındığında, davacının hafta tatillerinde çalıştığı iddiasını ispatlayamadığı anlaşıldığından talebin reddi yerine kabulü hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 09/05/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/487, Karar No: 2021/640, Tarih: 04.03.2021

**15. Hukuk Dairesi         2021/487 E.  ,  2021/640 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hüküm süresi içinde davalılar ... Temizlik Teksitil Gıda ve Day. Tük. San. Tic. Ltd. Şti., ... Tem.Gıda Yem. Üretimi San. ve Ltd. Şti. ile davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R -

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme kapsamında davalı tarafından çalıştırılan dava dışı işçinin müvekkili aleyhine açtığı işçilik alacakları ile ilgili davanın işçi lehine sonuçlandığını ve bu kapsamda müvekkili tarafından dava dışı işçiye icra takibi sonucunda ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemeden sözleşme hükümlerine göre davalıların sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından ödenen bedelin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar vekilleri işçinin ücretlerinden davacının sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davalı ile yapılan sözleşme kapsamında SGK kayıtlarına göre davalı bünyesinde çalışan işçiye yapılan ödemeyi aralarında imzalanan sözleşme hükümlerine göre davalılardan talep edebileceği gerekçesiyle davalıların sorumluluklarını belirleyen bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Kararı, davacı vekili ve davalılar ...Ltd. Şirketi ile Vurallar Temizlik Ltd. Şirketi vekili temyiz etmiştir.

1-Davalı Vurallar Temizlik Şirketi vekili temyiz istemi yönünden;

5219 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonucu Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (HUMK) 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, 5236 Sayılı Kanun'un 19. maddesiyle HUMK'a eklenen ek madde 4’te öngörülen yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında 2016 yılı için 2.190,00 TL.dir.

Temyize konu edilen miktarın 980,75 TL olması nedeniyle karar kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi 01.06.1990 gün ve 1989/3 Esas, 1990/4 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden davalı ... Temizlik Şirketi vekilinin temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... Ltd. Şirketi vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... Ltd. Şirketi vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3- Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.HMK 297/2 maddesi uyarınca mahkemece davacının her bir talebi konusunda ayrı ayrı karar verilmelidir. Davacı tarafından ...İnşaat Ltd. Şirketi aleyhine dava açıldığı halde bu davalı konumunda herhangi bir karar verilmediği anlaşılmaktadır. Davacı hizmet alım sözleşmesini ... Ltd. Şirketi ile ...İnşaat Ltd. Şti.'nin adi ortaklık yapısı içinde imzaladıklarını iddia etmesine rağmen bu konuda araştırma yapılmamış az yukarıda belirtildiği gibi davalı Seven İnşaat Ltd. Şirketi aleyhine açılan dava konusunda hüküm kurulmamıştır. Bu durumda mahkemece, rücu istemi sözleşmeye dayalı olduğundan taraflar arasındaki sözleşmeler getirtilerek davalılar ... Ltd. Şirketi ile ... İnşaat Ltd. Şirketi adi ortaklık şeklinde sözleşmeyi imzalamış ise, tazminattan müteselsil sorumlu olacakları dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, dava dışı işçinin taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı olarak çalıştırıldığı gözardı edilerek sadece SGK kayıtlarında işveren olarak gözüken şirketin sorumlu tutulması doğru olmamıştır.SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Temizlik Şirket vekili temyiz isteminin mahkeme hükmünün kesin olması nedeniyle REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Şirket vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Temizlik Teksitil Gıda ve Day. Tük. San. Tic. Ltd. Şti.'ye iadesine, aşağıda yazılı onama harcının davalı ... Tem. Gıda Yem. Üretimi San. ve Ltd. Şti.'den alınmasına,

karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 04.03.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2414, Karar No: 2008/4494, Tarih: 15.04.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2008/2414 E.  ,  2008/4494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, eğitim ve öğretim giderinden kaynaklanan 28.316,10 YTL borcun 10.663,10 YTL'sinden, ıslahla da 12.066,57 YTL'sinden sorumlu olmadıklarının tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Dosya içerisine getirtilen masraf çizelgesinde yer alan 1.403.080.000 TL. tutarındaki öğretim üyesi ek ders ücretinin Ankara 7. Noterliğince 27.09.2001 tarihinde 14236 yevmiye numarasıyla düzenlenmiş yüklenme senedinde belirtilen "benzeri eğitim ve öğretim" masrafları içerisinde değerlendirilerek bu kalem masrafdan da davacıların sorumlu olacağı dikkate alınmadan davacıların borçlu olduğu ve olmadığı miktarı belirleyen bilirkişi ek raporuna göre hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 15.04.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/4429, Karar No: 2010/2452, Tarih: 11.03.2010

**6. Ceza Dairesi         2008/4429 E.  ,  2010/2452 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Gerçek suç tarihihinin 28.11.2005 olarak ve yakınanın adının ... olarak yerinde düzeltilmesi olanaklı görülmüştür.

Adli sicil kaydından, Kocaeli 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2005/682-1009 sayılı hırsızlık suçundan 09.11.2005 tarihinde kesinleşen, henüz infaz edilemeyen kararı ile mükerrir olduğu anlaşılan sanık hakkında 5237 sayılı TCY.nın 58/6-7 fıkralarının uygulanmaması, 5237 sayılı TCY’nın 145. maddesinin 2. fıkrasındaki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCY’nın 522. maddesindeki hafif ve pek hafif ölçütleriyle, her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlanmak dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığı” nın 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasakoyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken, yalnızca gereksinmesi kadar değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği , somut olayda uygulanma koşulları da bulunmadığı halde, bu maddeye düzenleniş amacının dışında yorumlar getirilerek cezadan indirim yapılması, karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre, sanık ... savunmanının temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle adı geçen sanık hakkındaki eleştiri dışında usul ve yasaya uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 11.03.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/3328, Karar No: 2009/2293, Tarih: 20.04.2009

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2008/3328 E.  ,  2009/2293 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalılar vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekilleri avukat ... ve avukat ... ile davalılar vekili avukat ... .... Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, tapu iptâli ve tescil istemiyle açılmış, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı arsa sahipleri vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasındaki 30.01.2005 tarihli düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat sözleşmesinde ... İlçesi ... Nahiyesi 1912, 4180, 1773, 1905, 1898 ve 1858 parsellere villaların yapılması, yapılacak konutların toplam inşaat metrekaresinin %32’sine tekabül edecek konutların arsa sahiplerine verilmesi, konutların oturma ruhsatı alınacak şekilde arsa sahiplerine teslim edilmesi, inşaat süresinin inşaat ruhsatının alınmasından itibaren 36 ay olması kararlaştırılmıştır. Taraflar arasındaki 29.12.1995 tarihli düzenleme şeklindeki ek sözleşmede yapılacak konut adedinin 75 olacağı, bunlardan 24 adedinin arsa sahiplerine verileceği, arsa sahiplerine verilecek konutların 1773 ve 1859 parseller üzerine yapılacaklardan olacağı belirtilmiştir. Ayrıca bu ek sözleşmede davalı arsa sahiplerine ait konutların anahtar teslimi olarak teslim edileceği düzenlemesine yer verilmiştir. Taraflar arasındaki 24.05.1999 tarihli düzenleme şeklindeki ek sözleşmede, 30.01.1995 ve 29.12.1995 tarihli sözleşmeler hükümlerinin aynen geçerli olacağı arsa sahiplerine ait konutların 31.12.2001 tarihinde teslim edileceği belirtilmiş, ayrıca arsa sahiplerine ait iken bedeli karşılığı yüklenici kooperatife satılan konutlar ve satış bedelleri belirlenmiştir. Davacı yüklenici kooperatif yetkilileri arsa sahiplerine gönderdikleri 05.12.2001 tarihli ihtarnamede arsa sahiplerine ait 20 adet konutun bitme aşamasında olduğunu, sözleşmede kararlaştırıldığı gibi 31.12.2001 tarihinde konutları bitireceklerini, konutları teslim almak için 08.01.2002 tarihinde inşaat mahallinde hazır olmalarını bildirmişler, 08.01.2002 tarihinde düzenledikleri tutanakta ise arsa sahiplerinin kendilerine ait konutları teslim almaya gelmediklerini açıklamışlardır.

Davalı arsa sahipleri vekili davacı yüklenici kooperatifin edimini tam olarak yerine getirmediğini, kooperatife satılan konutlar nedeniyle satış bedelinden alacakları olduğunu, oturma ruhsatlarının alınmadığını, konutların zamanında teslim edilmemesi nedeniyle gecikme tazminatı isteme haklarının olduğunu, 1859 parsele kooperatif tarafından inşaat yapılmadığını belirterek, tescil şartları oluşmadığından davanın reddini istemiştir. Ek sözleşmede yazılı olan 1859 parselin 30.01.1995 tarihli asıl sözleşmede yer almadığı, arsa sahipleriyle ilgisinin olmadığı belirlenmiştir.

Yapılan konutların imar durumuna projelerine uygun yapılması zorunludur. İmara uygun olup olmama konusu kamu düzenini ilgilendirdiğinden mahkemelerce resen araştırılması gerekir. Taraflar arasındaki 29.12.1995 tarihli ek sözleşmede arsa sahiplerinin konutlarının anahtar teslimi olarak teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Dairemizin yerleşmiş uygulamasına göre, sözleşmelerdeki “anahtar teslimi” ibaresi oturma ruhsatının alınmasını da kapsar. Yapılan konutlara oturma ruhsatı verilmesi de, konutların imar durumuna ve projesine uygun şekilde yapılmaları ile mümkündür. Konutların oturma ruhsatlarının alındığına ilişkin dosyada herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Mahkemece de yapılan konutların imar durumuna ve projesine uygun olup olmadıkları, oturma ruhsatlarının alınıp alınmadıkları, oturma ruhsatlarının alınmasına ilişkin yasal engel bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır. Ayrıca davacı yüklenici kooperatifin tüm tescil istemi kabul edilirken arsa sahiplerinin kooperatife satılan konutlar nedeniyle olan alacak iddiaları, gecikme tazminatı iddiaları üzerinde durulmamış, eksik ve ayıplı yapılmış imalât bulunup bulunmadığı yeterince araştırılmamıştır.

Mahkemelerce verilen kararların infazlarının tereddüde yol açmayacak şekilde mümkün olmaları gerekir. Dava konusu üzerine konutların yapıldığı parsellerde kat irtifakı oluşturulmamıştır. Bu durumda mahkemenin kararının infazda tereddüt yaratacağı açıktır. İnşaat yapılan parseller üzerinde kat irtifakı oluşturulmadığına göre, tescil kararı verilirken her bağımsız bölümün arsa payının uzman bilirkişiye ileride oluşturulacak kat irtifakına esas olacak şekilde hesaplattırılması, mahkemece parseller üzerindeki bağımsız bölümler ve arsa payları dikkate alınarak ve bağlantı sağlayacak şekilde tescil kararı verilmesi gerekir.

Mahkemece yapılan konutların imar durumuna ve projesine uygun olup olmadıkları, oturma ruhsatı alınıp alınmadığı, alınmamışsa alınmasına yasal engel olup olmadığı araştırılmadan, arsa sahiplerinin cevap dilekçesinde belirtilen alacak ve tazminat istemleri hakkında herhangi bir araştırma yapılmadan ve verilen kararın infazının tereddüt yaratmayacak şekilde mümkün olması temin edilmeden yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılan konutların imar durumuna ve projesine uygun olup olmadıkları, oturma ruhsatı alınıp alınmadığı, alınmamışsa alınmasına yasal engel olup olmadığı araştırılmadan, arsa sahiplerinin cevap dilekçesinde belirtilen alacak ve tazminat istemleri hakkında herhangi bir araştırma yapılmadan ve verilen kararın infazının tereddüt yaratmayacak şekilde mümkün olması temin edilmeden yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yapılacak iş, ilgili belediyeden dava konusu parsellerin işlem dosyası getirtilip, oturma ruhsatlarının verilip verilmediğinin araştırılmasından, konutların imar durumuna ve projesine aykırılıkları tespit edildiği takdirde bunların giderilmesinin mümkün olup olmadığının ilgili belediyeden sorulmasından, bilirkişilerden bu konuda görüş alınmasından, gerekirse bunların giderilmesi ve oturma ruhsatlarının alınması için yüklenici kooperatife süre tanınmasından, arsa sahiplerinin satım bedelleri, gecikme tazminatları varsa eksik ve kusurlu işlerin giderilme bedelleri konusundaki alacak ve tazminat istemleri üzerinde durularak yüklenici kooperatife bu bedellerin depo ettirilmesi, bu şekilde birlikte ifa kuralı uyarınca tescil kararı verilmesinden, aksi takdirde bu alacak ve tazminatları karşılayacak miktardaki bağımsız bölümün tescil isteminin reddedilmesinden, imara aykırılık bulunması ve giderilememesi oturma ruhsatının alınmasının mümkün olmaması durumunda tescil isteminin reddedilmesinden bu şekilde bir engel bulunmayıp tescil kararı verilmesi durumunda, yukarıda açıklandığı şekilde tüm parsellerdeki bağımsız bölüm ve arsa paylarının kat irtifakına esas olacak şekilde uzman bilirkişiye hesap ettirilerek, bağımsız bölümlerle irtibat sağlanarak infazı mümkün nitelikte karar verilmesinden ibarettir.

Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1. bendde yazılı nedenlerle arsa sahiplerinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kararın davalı arsa sahipleri yararına BOZULMASINA, bozma nedenlerine göre davacı yüklenici kooperatifin temyiz itirazının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 625,00 TL vekâlet ücretinin davacı kooperatiften alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalı arsa sahiplerine verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, 20.04.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.