muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/8074, Karar No: 2023/97, Tarih: 11.01.2023

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri;

1. Sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 25 ve 27 inci maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine,

2. Sanık hakkında kurulan hükümde haksız tahrik indiriminin üst sınırdan uygulanması gerektiğine,

3. Sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Sanık ... ile katılanın daha önceden birbirlerini tanıdıkları, olay günü yanlarında tanık ... olduğu hâlde parkta alkol almaya başladıkları, alkolün bitmesi üzerine aralarında para toplayıp birlikte tekel bayisine gittikleri, bu sırada toplanan para konusunda tartıştıkları, tekrar alkol alıp parkta içmeye devam ettikleri, bir süre sonra sanığın önceki tartışma nedeniyle katılandan gitmesini istediği, katılanın ayrılmasından sonra sanığın alkolün etkisiyle sızdığı, katılanın sanığın telefonunu arayıp tanık ...'den nerede olduklarını sorup olay yerine döndüğü, uyumakta olan sanığı bacağından bıçakla dürterek basit şekilde yaraladığı, acıyla uyanan sanığın üzerinde taşıdığı bıçağı çıkartarak elinde bıçak olan katılana hamle yaptığı, katılanın sol meme altından 15 cm uzunluğunda derin kesi ile yaralanıp düştükten sonra sanığın bir süre daha kendinden geçmiş şekilde yerde olan katılan tekme ve yumrukla darbederek olay yerinden tanık ... ile birlikte ayrıldığı anlaşılmıştır.

Sanığın elinde bıçakla, katılanın hayatî önem arz eden göğüs bölgesini hedef alarak bıçağı saplaması, akabinde yere düşen katılana defalarca tekme, tokat ve yumruklarla vurması, eyleme bir iki dakika ara verip geri dönüp tekrar vurması ve suçta kullanılan aletin öldürmeye elverişli olması hususları birlikte değerlendirildiğinde sanığın kastının öldürmeye yönelik olduğunun tespitiyle, buna göre uygulama yapıldığı belirlenmiştir.

Sanığın katılanı bıçaklaması eylemi öncesinde katılanın sanığı bıçakla dürterek uyandırmaya çalışması nedeniyle...'ın da basit tıbbî müdahale ile giderilebilir şekilde yaralandığı, dolayısıyla sanığın eylemini haksız tahrik altında işlediği anlaşılmakla 5237 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesi uyarınca tahrikin türü ve derecesi gözetilerek sanık lehine (1/3) oranında tahrik indirimi yapılmıştır.

2. Sanığın üzerine atılı suçlamaları tevil yoluyla ikrar etmiştir.

3. Olayın tek görgü tanığı olan tanık ...'in alınan beyanı dava dosyasında mevcuttur.

4. Manisa Şehir Hastanesince tanzim edilen 20.07.2021 tarihli geçici adlî muayene raporuna göre, katılanın sol meme altında 15 cm uzunluğunda toraksa nafiz düzgün kenarlı derin kesi mevcut olduğu, hayatî tehlikesinin bulunduğu; Manisa Şehir Hastanesi Adli Tıp Polikliniğince tanzim edilen 24.08.2021 tarihli kesin adlî muayene raporunda; kesici delici alet ile meydana geldiği belirtilen yaralanmanın sol akciğerde hemopnömotoraks oluşturması nedeniyle kişinin yaşamını tehlikeye soktuğu, basit tıbbî müdahale ile giderilemeyecek nitelikte olduğu, vücutta kemik kırığına neden olmadığı belirtilmiştir.

5. Sanık hakkında, düzenlenen Manisa Şehir Hastanesince tanzim edilen 20.07.2021 tarihli geçici adlî muayene raporunda; şahısta sağ femur orta hat anterio lateral bölgede 3 cm cilt ciltaltı kesisi mevcut olduğu, hayatî tehlikesinin bulunmadığı, Manisa Şehir Hastanesi Adlî Tıp Polikliniğince tanzim edilen 08.08.2021 tarihli kesin adlî muayene raporunda da yaralanmanın kişinin yaşamını tehlikeye sokmadığı, basit tıbbî müdahale ile giderilebilecek nitelikte olduğu, vücutta kemik kırığına neden olmadığı belirtilmiştir.

6. Sanığın savunmalarında epilepsi hastası olduğunu belirtmesi nedeniyle olay tarihinde işlediği eylemin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayıp algılamadığı, davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişip gelişmediği hususunda oluşan şüphe nedeniyle sanığın sevk edildiği Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi tarafından tanzim edilen, 24.01.2022 tarihli raporda sanığın silahla kasten basit yaralama suçuna karşı cezaî ehliyetinin tam olduğu belirtilmiştir.

7. Olay yerini gösteren KGYS kayıtları ile tanık ...'in cep telefonunudan elde edilen görüntüler ve bu görüntülerin Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı Adlî Bilişim İhtisas Dairesi Ses ve Görüntü İnceleme Şubesince netleştirilen hâlleri, dava dosyasında mevcuttur.

8. Sanığın güncel adlî sicil kaydı, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden temin olunarak dava dosyasına eklenmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından eleştiri nedeni dışında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Meşru Savunma ve Meşru Savunmada Sınırın Aşılması

1. Sanık müdafiinin meşru savunmaya yönelen temyiz sebepleri yönünden öncelikle, 5237 sayılı Kanun’un 25 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yer verilen meşru savunma müessesesinin sınırlarının belirlenmesi gerekmektedir.

2. Meşru savunma, 5237 sayılı Kanun’un 25 inci maddesinin birinci fıkrasında;

“Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.”

Şeklinde bir hukuka uygunluk nedeni olarak düzenlenmiştir.

3. Bahse konu hüküm gereği meşru savunma kurumunun uygulanabilirliği için saldırının, korunmaya değer nitelikteki herhangi bir hakka yönelmiş olması yeterlidir.

4. Olayın meşru savunma içerisinde gerçekleşip gerçekleşmediğini anlamak için saldırıya ilişkin şartların yanında savunmaya ilişkin de şartların oluşması gerekmektedir. Savunmada zorunluluk bulunsa da savunmanın saldın ile orantılı olması gerekir. Bu orantılılık belirlenirken saldınnın yer ve zamanı, saldıran kişinin o anki durumu savunmada bulunan buna uygun bir tepki verip vermediği değerlendirilmelidir.

4. Olayın meşru savunma içerisinde gerçekleşip gerçekleşmediğini anlamak için saldırıya ilişkin şartların yanında savunmaya ilişkin de şartların oluşması gerekmektedir. Savunmada zorunluluk bulunsa da savunmanın saldın ile orantılı olması gerekir. Bu orantılılık belirlenirken saldınnın yer ve zamanı, saldıran kişinin o anki durumu savunmada bulunan buna uygun bir tepki verip vermediği değerlendirilmelidir.

5. Bu açıklamalar kapsamında somut olay irdelendiğinde; sanığın almış olduğu alkolün etkisi ile olay esnasında parkta sızıp uyuyakaldığı, katılanın önceki tartışma konusu olan para meselesini konuşmak için yanına geldiği, elindeki bıçak ile katılanın bacağını basit tıbbî müdahale ile giderilebilecek şekilde yaraladığı, sanığın bu acı ile uyanarak katılanın kendisine zarar vereceğinden korkarak bıçaklama eylemini gerçekleştirdiğini belirtip eylemin meşru savunma kapsamında kaldığını savunduğu olayda, meşru savunmanın, yukarıda anlatıldığı üzere savunmada zorunluluk olsa da bu savunmanın saldırıyla orantılı olması durumunda söz konusu olacağı, sanığın, bacağındaki basit tıbbî müdahale ile giderilebilecek yaraya karşılık, katılanı, sol meme altından 15 cm uzunluğunda toraksa nafiz düzgün kenarlı derin kesi ve hayatî tehlike oluşturacak şekilde yaraladığı anlaşıldığından, sanık lehine meşru savunma koşullarının mevcut olmadığı belirlenmekle, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Haksız Tahrik

Tarafların öncesinde birbirlerini tanıdıkları, olay günü alkol alma amacıyla bir parkta toplandıkları, alkol alınması sırasında para yüzünden tartıştıkları, daha sonrasında katılanın buradan ayrıldığı, sanığın ise parkta sızıp kaldığı, katılanın arkadaşlarının yanına geri döndüğü ve elindeki bıçakla uyumakta olan sanığı bacağından dürterek basit tıbbî müdahale ile giderilebilecek nitelikte yaraladığı, sanığın da acı içinde uyanmasını müteakip elindeki bıçak ile katılana saldırdığı ve hayatî tehlike geçirecek şekilde yaraladığı gözetildiğinde haksız tahrik teşkil eden eylemin niteliği ve geçen süre de gözetilerek 5237 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca sanık lehine (1/3) oranında haksız tahrik indirimi uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

C. Tekerrür

C. Tekerrür

Sanık ...'ın adli sicil kaydında bulunan ve temyize konu hükümde tekerrüre esas alınan Manisa 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/82 Esas 2017/211 Karar sayılı ilamı ile yaralama suçundan 2 ay 15 gün hapis cezası ile mahkumiyetine karar verildiği, tekerrüre esas bu ilamda da sanığın Manisa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/833 Esas, 2016/319 Karar sayılı ilamı ile hırsızlık suçundan aldığı 5 yıl 2 ay 15 gün hapis cezasının 28.04.2016 tarihinde kesinleştiğinden bahisle 5237 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği, iş bu temyiz incelemesine konu olan tekerrüre esas ilamın 19.09.2017 tarihinde kesinleştiği, bu cezanın henüz infaz edilmediği, 20.07.2021 tarihinde de temyize konu suçu işlediği anlaşılmakla, 5237 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca cezasının ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği anlaşıldığından Mahkemenin sanık hakkında yapmış olduğu uygulamada bir isabetsizlik bulunmadığından hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 13.05.2022 tarihli 2022/1471 Esas, 2022/1686 Karar sayılı kararında öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.01.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4484, Karar No: 2018/5147, Tarih: 02.07.2018

**20. Hukuk Dairesi         2017/4484 E.  ,  2018/5147 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde, davacılardan ...'ın ... ili, ... ilçesi, ... mah. 332 ada ... sayılı parselde bulunan 224,62 m² miktarlı alanda bulunan apartmanın ..., ..., 6 ve 8 nolu bağımsız bölümlerin ... ise ... nolu bağımsız bölümün maliki olduklarını, davalının ise aynı yerdeki ..., ..., ..., 7 ve ... nolu bağımsız bölümlerin maliki olduğunu, yapıda kat mülkiyetinin kurulmuş olduğunu, tapu kayıtlarında davacılara ait dairelerin arsa paylarının .../224 iken davalının arsa payının 38/224, davacıya ait dükkanın arsa payının .../224 iken davalının arsa payının ise 44/... olduğunu, davacılara ait bağımsız bölümler ile davalıya ait bağımsız bölümler arasında fark olmamasına rağmen, kat mülkiyeti tesisi sırasında payların yanlış olarak hesaplanıp tapuya tescil edildiğini, kentsel dönüşüm yasası olarak bilinen 6306 sayılı Kanunun çıkması ile binanın yıkılarak yerine yenisinin yapılmasının hız kazandığını, davacılardan arsa paylarında açık bir yanlışlık ve orantısızlık bulunduğundan davacıların arsa paylarının düzeltilmesine karar verilmesi istenilmiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, arsa payının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun .... maddesinde; kat mülkiyeti veya kat irtifakının, bu mülkiyete konu olan anayapının bağımsız bölümlerinden her birine kat irtifakının kurulduğu tarihteki, doğrudan doğruya kat mülkiyetine geçilme halinde ise, bu tarihteki değeri ile oranlı olarak tahsis edilen arsa payının ortak mülkiyet esaslarına göre açıkça gösterilmesi suretiyle kurulacağı, arsa paylarının bağımsız bölümlerin değeri ile oranlı olarak tahsis edilmediği hallerde, her kat maliki veya kat irtifakı sahibinin arsa payının düzenlenmesi için mahkemeye başvurabileceği hükme bağlanmıştır. Arsa payı düzenlemesinin yeniden yapılabilmesinin ilk şartı, arsa paylarının bağımsız bölümlerin değerleriyle oransız olarak belirlenmiş olmasıdır. Bu hususa dayalı istemlerde mahkeme tüm kanıtları değerlendirerek bağımsız bölümün değeri ile bölüme özgülenen arsa payını karşılaştırıp denklik sağlamaya çalışmalıdır. Söz konusu işlem yapılırken de, bağımsız bölümlerin cinsi, bulunduğu kat, alanı, ısınma sistemi, aydınlanması, mimari kullanımı ve konumu, cephesi ve manzarası gibi hususlar değerlendirme için esas alınır; değerlendirmeye esas alınacak tarihten sonraki imar durumu ile cins ve manzara değişiklikleri, bakım ve onarım çalışmaları sebebiyle meydana gelen değer artış ve eksilmeleri dikkate alınmaz.

Somut olayda, mahkemece dava konusu taşınmazda kat irtifakı ya da kat mülkiyetinin kurulduğu tarih belirlenmiştir. Davacıların arsa paylarındaki yanlışlığı somut delillerle ortaya koyması durumunda dava konusu anataşınmazda tüm bağımsız bölümlerde arsa paylarında orantısızlık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. Dosyada mevcut bilirkişi raporunda bağımsız bölümlerin sadece yüzölçümleri üzerinden hesaplamalar yapılmış her bir bağımsız

bölümün kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulduğu tarihteki değerlerine etkili olabilecek diğer unsurlar tek tek yazılıp açıklanmamış ve bu bağımsız bölümlerin değerleri ayrı ayrı hesaplanmamış, soyut bir biçimde değerlendirme yapılarak arsa payları yeniden belirlenmiştir. Ayrıca, bu değerlendirme kat irtifakı tesisi tarihi esas alınarak yapılmamıştır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda arsa paylarının belirlenmesinde esas alınacak olan bağımsız bölümlerin kat irtifakı ya da kat mülkiyeti kurulduğu tarih itibari ile değerlerini olumlu veya olumsuz etkileyen tüm unsurların incelenip irdelenmesi için bilirkişi kurulundan yeniden ek rapor alınması,arsa paylarının düzenlenmesini gerektirecek bir hususun olup olmadığının araştırılıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 02/07/2018 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4418, Karar No: 2020/8342, Tarih: 07.10.2020

**5. Hukuk Dairesi         2019/4418 E.  ,  2020/8342 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMES:... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı ile birlikte ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/632 E. - 2017/390 K. sayılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacılar ve ... Belediye Başkanlığı vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

K A R A R -

... Belediye Başkanlığının 10.10.2016 tarihli yazısında dava konusu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 1645 ada 7 parsel sayılı taşımazın 12 ve 15 metrelik taşıt yolunda kaldığı ve üzerinden geçen ... Caddesinin ana arter niteliğinde olmayıp yapım, bakım ve onarımından ... Belediyesi’nin sorumlu olduğu belirtildiği halde, Dairemizce onanan ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/695-2016/261E-K sayılı paydaş dosyasında fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen ve ... Caddesi olarak el atılan 1.244,70 m2'lik kısımdan ...’nın sorumlu olduğuna karar verildiği ve henüz derdest olan ... 8. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2018/121 Esas sayılı paydaş dosyasına sunulan ... Belediye Başkanlığı yazısında dava konusu taşınmazın üzerinden geçen ... Caddesinin ana arter niteliğinde olduğunun belirtildiği anlaşılmakla ;Dava konusu taşınmaz üzerinden geçen ve fen bilirkişi raporunda (A)harfi ile gösterilen 1.244,70 m2'lik ... Caddesinin, dava tarihi itibariyle ana arter olup olmadığına ilişkin çelişkinin giderilmesi için bu husus, ... Belediye Başkanlığı ile... Büyükşehir Belediye Başkanlığından sorulduktan,Sonra alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 07/10/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/16972, Karar No: 2010/653, Tarih: 25.01.2010

**10. Hukuk Dairesi         2009/16972 E.  ,  2010/653 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Davacı, 01.01.2000 – 31.05.2002 tarihleri arasında ....... artış oranlarının her ayın 1. gününden itibaren yaşlılık aylıklarına yansıtılması gerektiğinin tespitine ve eksik yapılan ödemelere ilişkin olarak fazla hakkını saklı tutarak 50,00 TL.’nin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, bozma ilamına uyarak davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, tarafların avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:

1-)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, temyizde hukuki yararı olmayan davalı Kurum avukatının temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-)Davacı avukatının temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece uyma kararı verilen Dairemizin bozma kararında ayrıntıları açıklandığı üzere; davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Yasanın 98. maddesi hükmüyle, sigortalı veya hak sahiplerine bağlanacak gelir ve aylıkların ödeme tarihlerini belirlemeye yetkili kılınan....... bu yetkiye dayanarak çıkardığı ve 05.03.1999 gün ve 23630 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, 19.02.1999 gün ve 99/12473 sayılı kararname eki kararda; ..... ödeme döneminden başlayarak, gelir ve aylıkların tahsis numarasının son rakamına göre her ayın 19, 21, 22, 23. gününde birer aylık dönemlerde ve peşin ödeneceği hükme bağlanmış olmasına karşın; 506 sayılı Yasanın aylığın başlangıcını belirleyen 62.

./..

maddesindeki .. "ay başından başlayarak yaşlılık aylığı bağlanır" hükmündeki "aybaşı" kavramının ödemelerde kolaylık sağlaması için idari nedenlerle belirlenen "aylık ödeme tarihi"ni değil, takvim ayı başını ifade ettiği ve normlar hiyerarşisi göz önünde tutulduğunda, aynı yasanın Ek-38. maddesinde belirtilen, .......tarafından açıklanan bir önceki aya ait ...... artış oranı gözetilerek aylıkların tespitinde de, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen ödeme tarihleri yerine, ayın birinci takvim gününün esas alınması, yasa ve konuya ilişkin yerleşik içtihatların gereğidir.

4447 sayılı Yasa uyarınca 01.01.2000 tarihinde yürürlüğe giren Ek-38.maddedeki düzenlemenin 4759 sayılı Yasanın 2. maddesi ile değişikliğe uğrayarak, bağlanan gelir ve aylıklar ile geçici 76. maddeye göre yapılan telafi edici ödemelere, "her ay ödeme tarihlerinde" bir önceki aya göre ........artış oranının yansıtılacağının belirlenmiş olması karşısında, davacının aylıklarına 01.02.2000 - 31.05.2002 tarihleri arasındaki dönemde, takvim ayının birinci günü yani aybaşı yerine, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen ödeme gününe göre ....... oranlarının yansıtılmasından kaynaklanan hak kaybının hesabında, söz konusu dönemde davacıya fiilen yapılan aylık ödemelerine ilişkin Kurum'un sunduğu bilgilerin yanında, anılan dönem için takvim ayının ilk günü esas alınarak yapılacak bilirkişi hesaplaması uyarınca belirlenecek tutarın karşılaştırılması sonucunda belirlenecek farkın hüküm altına alınması gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 25.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.......
Yargıtay — Esas No: 2015/5899, Karar No: 2015/11259, Tarih: 19.03.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/5899 E.  ,  2015/11259 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş akdinin haklı veya geçerli bir neden olmaksızın feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, emsal davalardaki bilirkişi raporlarına itibarla; davalı şirkette bir çok ürün tanıtım elemanının işten çıkarıldığı, işverenin keyfi uygulama yapmadığı, tutarlılık ve ölçülülük ilkesine uygun davrandığı, feshin geçerli nedene dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verildiği halde, işletmesel karar kavramından sözedilmemiştir. İşveren amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar, yönetim hakkı kapsamında alabilir. Geniş anlamda, işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda, bu kapsamda işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin aldığı her türlü kararlar, işletmesel karardır.

İşverenin, mevcut olan iş sayısını fiilen mevcut olan iş ihtiyacına uyumlaştırmak için açıkça ifade etmediği kararları, “gizli, örtülü” işletmesel karar olarak nitelendirmektedir. Bu tür durumlarda, işletmesel kararın mevcudiyeti, iş sözleşmesinin feshi için gösterilen sebepten çıkarılır. Bir başka anlatımla, böyle hallerde, İş Kanunu’nun 18’nci maddesi uyarınca işletmesel gereklere dayalı feshin söz konusu olabilmesi için varlığı şart olan açıkça işletmesel kararın mevcudiyetinin yerine, bir nevi işverence açıklanan işletme dışı sebep ikame edilmektedir.

İşverenin işyerinde işçi sayısını azaltma yönünde kendini zorunlu görmesine yol açan durumun, onun tarafından daha önce alınan hatalı bir karara dayanması, iş sözleşmesinin feshini İş Kanunu’nun 18’nci maddesi anlamında geçersiz kılmaz. İş sözleşmesinin feshine yol açan işletmesel kararın yargı denetimine tabi olmaması, hatalı olarak alınan işletme kararları açısından da söz konusudur. Bir başka anlatımla, yargıç, işletmesel kararı denetleyemeyeceğinden onun hatalı olup olmadığını da denetleyemeyecek; dolayısıyla işletme kararının hatalı olduğu gerekçesi ile feshin geçersizliğine kararı veremeyecektir