muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/908, Karar No: 2021/3238, Tarih: 07.04.2021

Dava, miras taksim sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

1. Davalı ...’in 20.11.2015 tarihli ek karara ilişkin temyiz itirazlarına gelince; dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve ek kararla belirlenip dayanılan gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin Usul ve Kanuna uygun bulunan 20.11.2015 tarihli ve 2006/198 – 2015/569 sayılı ek karara yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dosya içeriği ve toplanan delillerden; tarafların murisi ...’in 27.01.1980 tarihinde ölümü ile ... ile eldeki davanın taraflarını mirasçı bıraktığı, ...’in de 07.06.2002 tarihinde öldüğü,tüm mirasçılar tarafından imzalanan Denizli 2. Noterliğinin 07.04.1981 tarih ve 17924 yevmiye numaralı düzenleme suretiyle miras taksim mukavelamesinin 6. bendi uyarınca Denizli ... Mahallesi 2310 Sokak no: 16 da dört daireli binanın doğu cephesindeki alt katındaki doğu dairesinin tamamının ...’a, alt katın batı dairesinin tamamının ...’e, ikinci katın doğu dairesinin ...’e, ikinci katın batı dairesinin ...’e bırakıldığı, taksime konu 2310 sokak 16 no’lu binanın keşfen 4631 ada 11 parsel üzerinde bulunduğunun, binanın dört daireli iki katlı yapı olduğunun saptandığı, 4631 ada 11 parsel sayılı taşınmazın kayden tarafların murisi ... ile ... arasında paylı mülkiyet üzere kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, miras taksim sözleşmesi 6. maddesi ile müvekkiline bırakılan dairenin arsa payı karşılığında tapusunun iptali ile adına tescilini talep etmiştir. Dava konusu 4631 ada 11 parsel sayılı taşınmaz ve üzerinde bulunan iki katlı binada dört dairenin bulunduğu mahallinde yapılan keşif ile belirlenmiştir. Dava konusu taşınmaz ve üzerindeki binanın kapsadığı alan itibariyle miras taksim sözleşmesi ile, dört dairenin dört kişiye bırakılmasından taşınmazın da 1/4 pay olarak taksim edildiği anlaşılmaktadır. Buna göre, davacı ...’a isabet eden bir daire bulunduğuna göre tapunun tüm paydaşlar yönünden 1/4 hissesinin iptali ile davacı adına kayıt ve tescili ile kalan diğer 3/4 hissede davacı ...’un payı kalmadığı belirtilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken bundan zuhul ile 4631 ada 11 parsel yönünden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) no.lu bentte açıklanan nedenlerle davalı ...’in temyiz itirazlarının reddi ile 20.11.2015 tarihli ek kararın ONANMASINA, (2) no’lu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının yerinde olduğundan kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/1 maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 59,30 TL onama harcının peşin harçtan mahsubu ile artan 847,85 TL'nin temyiz eden davalı ...'ye iadesine, peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 07.04.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8982, Karar No: 2016/5506, Tarih: 04.04.2016

**18. Hukuk Dairesi         2015/8982 E.  ,  2016/5506 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, arsa paylarının düzeltilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacılar, davaya konu ve kat irtifakına tabi anataşınmazda arsa paylarının hatalı tespit edildiğini belirterek arsa paylarının yeniden düzenlenmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava, bağımsız bölümlere özgülenen arsa paylarının yeniden düzenlenmesi istemine ilişkindir.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Yasasının 3.maddesi hükmüne göre; "kat mülkiyeti, bu mülkiyete konu olan anayapının bağımsız bölümlerinden her birine kat irtifakının kurulduğu tarihteki, doğrudan doğruya kat mülkiyetine geçilme halinde ise, bu tarihteki değeri ile oranlı olarak tahsis edilen arsa payının ortak mülkiyet esaslarına göre açıkça gösterilmesi suretiyle kurulur. Arsa paylarının bağımsız bölümlerin değeri ile oranlı olarak tahsis edilmediği hallerde, her kat maliki veya kat irtifakı sahibi, arsa payının düzenlenmesi için mahkemeye başvurabilir." Yasa gereğince; arsa payı düzenlemesinin yeniden yapılabilmesinin ilk şartı, arsa paylarının bağımsız bölümlerin değerleriyle oransız olarak belirlenmiş olmasıdır. Bu hususa dayalı istemlerde mahkeme tüm kanıtları değerlendirerek bağımsız bölümün değeri ile bölüme özgülenen arsa payını karşılaştırıp denklik sağlamaya çalışmalıdır. Söz konusu işlem yapılırken de bağımsız bölümlerin cinsi, bulunduğu kat, alanı, ısınma sistemi, aydınlanması, mimari kullanımı ve konumu, cephesi ve manzarası gibi hususlar değerlendirme için esas alınır. Değerlendirmeye esas alınacak tarihten sonraki imar durumu ile cins ve manzara değişiklikleri, bakım ve onarım çalışmaları nedenleriyle meydana gelen değer artış ve eksilmeleri dikkate alınmaz.

Somut olayda dava konusu taşınmazda kat irtifakının kurulduğu tarih olan 1994 yılında bağımsız bölümlerin değerinde ve dolayısıyla arsa paylarının tespitinde dikkate alınmayan bu nedenle arsa payları arasında orantısızlığa yol açan somut ve haklı nedenler ortaya konulmadığı gibi dava konusu taşınmazda 1994 yılında kat irtifakının kurulduğu dikkate alındığında aradan geçen süre zarfında taşınmazda arsa paylarına herhangi bir itiraz olmadığı, bağımsız bölümlerin, kat mülkiyetinin kurulduğu tarihteki değerlerinin yukarıda açıklanan unsurları ve bu belirlemeye göre tapu sicilinde kayıtlı arsa paylarında düzeltilmesi gereken bir yanlışlık olduğu bilirkişi kurulunca açıkca saptanmadığına göre, mahkemece davanın reddine karar vermek gerekirken, herhangi bir değerlendirme ve gerekçe içermeyen soyut ve genel ifadeli bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 04.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/9638, Karar No: 2024/14486, Tarih: 04.11.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/9638 E.  ,  2024/14486 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 2. İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince görevsizlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Bölge adliye mahkemelerinin, yargı çevresi içinde bulunan ilk derece mahkemelerinin görev ve yetkisi hakkında verdikleri kararlar ile yargı yeri belirlenmesine ilişkin kararları, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca temyiz edilemez.

Eskişehir asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle Eskişehir 2. İş Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu, Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiş olup her iki İlk Derece Mahkemesi de Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresine dâhildir.

Bu durumda, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4581, Karar No: 2015/23119, Tarih: 05.03.2015

**11. Ceza Dairesi         2013/4581 E.  ,  2015/23119 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

a)Dosyadaki fotokopiden ibaret suça konu belgenin incelenmesinde mühür ya da soğuk damgaya rastlanmaması karşısında;belgelerde sahtecilik suçlarında aldatma yeteneğinin bulunup bulunmadığının takdiri hakime ait olduğu cihetle, belgenin ilgili kurumdan (okulun kapatılması nedeniyle belgelerin teslim edildiği anlaşılan ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden) okul faaliyette iken tanzim edilmiş benzer örnekleri dosyaya getirtilerek suça konu sahte diploma örneğinin de duruşmada incelenmesi suretiyle, özelliklerinin duruşma tutanağına yazılması, ve ne şekilde aldatıcı nitelikte olduğu karar yerinde tartışılıp ve ilgili noterlikten onaylı suretinin temini ile denetime imkan verecek şekilde dosya içine konulması gerektiğinin gözetilmemesi,

b)5237 sayılı Yasanın 53. maddesinin 1. fıkrasının c bendinde yer alan hak yoksunluğunun, aynı maddenin 3. fıkrasına göre koşullu salıverilen hükümlünün kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından koşullu salıverilmeye kadar uygulanabileceğinin gözetilmemesi,

c)Suça konu belgenin akıbeti hakkında bir karar verilmemesi,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05.03.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/33143, Karar No: 2021/2080, Tarih: 10.02.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/33143 E.  ,  2021/2080 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2- Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin 8. fıkrasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve maddenin 11. fıkrasında, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mahkemece hükmün açıklanacağı düzenlenmiş olup, duran zamanaşımının, denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, dosya kapsamına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 19.03.2013 tarihi itibariyle duran zamanaşımının kesinleşen sonraki mahkûmiyete konu suçun işlendiği 09.04.2013 günü yeniden işlemeye başladığı belirlenerek yapılan incelemede;

Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun, temyiz dışı suça sürüklenen çocuklar ile birlikte gündüz vakti müştekinin briket duvar ile çevrili evi ve iş yeri olarak kullandığı iki katlı müstakil binanın bahçesinden iki adet demir levyeyi çalması şeklindeki eyleminin suç tarihi itibariyle 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b ve 31/2. maddelerinde tanımlanan hırsızlık suçunu oluşturduğu bu suç için öngörülen cezanın üst sınırı itibariyle tabi olduğu aynı Kanun'un 66/1-e, 66/2 ve 67/4. maddeleri uyarınca hesaplanan 6 yıllık dava zamanaşımının suçun işlendiği 13.12.2011 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK’nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE, 10/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4253, Karar No: 2017/6221, Tarih: 08.11.2017

**1. Hukuk Dairesi         2015/4253 E.  ,  2017/6221 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan ...’in maliki olduğu 242 parsel sayılı taşınmazı muvazaalı olarak davalıya temlik ettiğini, devir tarihinde 80 yaşında olduğu halde ehliyetli olduğunu gösterir sağlık raporu alınmadığını, davalının mirasbırakanı kandırarak diğer mirasçılaradan mal kaçırmak amacıyla hareket ettiğini ileri sürerek davalı adına olan tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tescile karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, taşınmazın değeri olan 1300,00 TL’nin 300,00 TL’lik taksitlerle ödendiğini, bu durumu köy halkının ve kardeşlerinin bildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, temlikin muvazaalı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, dava konusu 242 parsel sayılı 650m2 miktarlı, arsa nitelikli taşınmaz mirasbırakan ... adına kayıtlı iken, 29.05.2009 tarihinde 8.000TL bedelle davalıya satış suretiyle temlik edildiği, mirasbırakanın 24.06.2012 tarihinde öldüğü geriye mirasçı olarak dava dışı kızı ..., davalı oğlu ... ile davacı kızlarının kaldığı, ... Sulh Hukuk Mahkemesi 01.07.2011 tarih 2011/139E-175K sayılı kararı ile mirasbırakanın kısıtlanmasına karar verildiği, vasi olarak davacı kızı Sevgi’nin atandığı, bahse konu kararda 16.06.2011 tarihli ... Devlet Hastanesi raporunda vesayet altına alınmasının uygun görüldüğü anlaşılmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 11.4.1990 gün ve 1990/1–152, 1990/236 sayılı kararında vurgulandığı gibi, davada dayanılan maddi olaylar bakımından birkaç hukuki nedenin bir arada gösterilmesinde ilke olarak usul ve yasaya aykırı bir yön yoktur. Hukuki sebeplerden bir tanesinin diğer hukuki sebebin incelenmesine olanak verir niteliği bulunduğu sürece önem ve lüzum derecesine göre birden fazla hukuki sebep aynı davada inceleme ve araştırma konusu yapılabilir.

Ne var ki; dayanılan nedenlerden birinin ehliyetsizlik olması halinde kamu düzeniyle ilgili bulunması ve ehliyetsizliğin saptanması halinde öteki nedenlerin incelenme gereğinin ortadan kalkacağı hususları dikkate alındığında öncelikle bu neden üzerinde durulması gerektiği kuşkusuzdur.

Ne var ki; dayanılan nedenlerden birinin ehliyetsizlik olması halinde kamu düzeniyle ilgili bulunması ve ehliyetsizliğin saptanması halinde öteki nedenlerin incelenme gereğinin ortadan kalkacağı hususları dikkate alındığında öncelikle bu neden üzerinde durulması gerektiği kuşkusuzdur.

Bilindiği üzere; davranışlarının, eylem ve işlemlerinin sebep ve sonuçlarını anlayabilme, değerlendirebilme ve ayırt edebilme kudreti (gücü) bulunmayan bir kimsenin kendi iradesi ile hak kurabilme, borç (yükümlülük) altına girebilme ehliyetinden söz edilemez. Nitekim 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) “fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir” biçimindeki 9. Maddesi, şahsın hak elde edebilmesini, borç (yükümlülük) altına girebilmesini, fiil ehliyetine bağlanmış, 10. maddesi de, fiil ehliyetinin başlıca koşulu olarak ayırtım gücü ile ergin (reşit) olmayı kabul ederek “ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan bir ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.” hükmünü getirmiştir. “Ayırtım gücü” eylem ve işlev ehliyeti olarak da tarif edilerek, aynı yasanın 13. maddesinde “yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk yada bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes bu kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.” denmek suretiyle açıklanmış, ayrıca ayırtım gücünü ortadan kaldıran önemli nedenlerden bazılarına değinilmiştir. Önemlerinden dolayı bu ilkeler, söz konusu yasa ile öteki yasaların çeşitli hükümlerinde de yer almışlardır.

TMK'nin 15. maddesinde de ifade edildiği üzere, ayırtım gücü bulunmayan kimsenin geçerli bir iradesinin bulunmaması nedeniyle, kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, yapacağı işlemlere sonuç bağlanamayacağından, karşı tarafın iyiniyetli olması o işlemi geçerli kılmaz. Bu ilke 11.6.1941 tarih 4/21 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da aynen benimsenmiştir.

Yukarıda sözü edilen ilkelerin ve yasa maddelerinin ışığı altında olaya yaklaşıldığında; bir kimsenin ehliyetinin tespitinin şahıs ve malvarlığı hukuku bakımından doğurduğu sonuçlar itibariyle ne kadar büyük önem taşıdığı kendiliğinden ortaya çıkar.

Yukarıda sözü edilen ilkelerin ve yasa maddelerinin ışığı altında olaya yaklaşıldığında; bir kimsenin ehliyetinin tespitinin şahıs ve malvarlığı hukuku bakımından doğurduğu sonuçlar itibariyle ne kadar büyük önem taşıdığı kendiliğinden ortaya çıkar.

Bu durumda, tarafların gösterdikleri, tüm delillerin toplanılması tanıklardan bu yönde açıklayıcı, doyurucu somut bilgiler alınması, varsa ehliyetsiz olduğu iddia edilen kişiye ait doktor raporları, hasta gözlem (müşahede) kağıtları, film grafilerinin eksiksiz getirtilmesi zorunludur. Bunun yanında, her ne kadar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 282. maddesinde belirtildiği gibi bilirkişinin “oy ve görüşü” hakimi bağlamaz ise de, temyiz kudretinin yokluğu, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk gibi salt biyolojik nedenlere değil, aynı zamanda bilinç, idrak, irade gibi psikolojik unsurlara da bağlı olduğundan, akıl hastalığı, akıl zayıflığı gibi biyolojik ve buna bağlı psikolojik nedenlerin belirlenmesi, çok zaman hakimlik mesleğinin dışında özel ve teknik bilgi gerektirmektedir.

Hele ayırt etme gücünün nispi bir kavram olması kişiye, eylem ve işleme göre değişmesi nedeniyle bu yönde en yetkili sağlık kurulundan, özellikle Adli Tıp Kurumu Dördüncü İhtisas Kurulundan rapor alınmasını da gerekli kılmaktadır. Esasen TMK'nin 409/2. maddesi akıl hastalığı veya akıl zayıflığının bilirkişi raporu ile belirleneceğini öngörmüştür.

Ne var ki, mahkemece ehliyetsizlik iddiası bakımından yukarıda değinilen ilkeler uyarınca bir araştırma yapılmış değildir.

Şöyle ki, ehliyetsizlik gibi ciddi bir iddia karşısında murisin temlik tarihlerinde ehliyetli olup olmadığı hususunda Adli Tıp Kurumu Dördüncü İhtisas Kurulundan rapor alınması gerekirken bu husus dikkate alınmaksızın karar verilmesi doğru değildir.

Öte yandan, murisin temlik tarihinde ehliyetli olduğunun saptanması halinde, dayanılan diğer hukuki neden muris muvazaasının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Hâl böyle olunca, hukuki ehliyetsizliğin kamu düzeni ile ilgili olduğu gözetilerek önemine binaen öncelikle incelenmesi, yukarıda değinilen ilkeler çerçevesinde gerekli araştırma ve incelemenin yapılması, temlik (29.05.2009) tarihinde miras bırakanın ehliyetli olup olmadığı yönünde Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Dairesi'nden rapor alınması, murisin ehliyetli olmadığının anlaşılması halinde; davalının mirasçı olduğu gözetilerek, davacıların miras payı oranında iptal ve tescile karar verilmesi, murisin ehliyetli olduğunun anlaşılması halinde ise muris muvazaası hukuksal nedeni üzerinde durulması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

Davacıların temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 08/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.