muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4798, Karar No: 2015/13700, Tarih: 06.10.2015

4-Dava konusu taşınmaz ile somut emsal alınarak incelenen ..... Mahallesi 5979 parsel sayılı taşınmazın bulundukları cadde veya sokak itibariyle belediyece belirlenen 2013 yılı emlak vergisine esas asgari m² değerlerinin belediye başkanlığından,

5-Dava konusu taşınmaza emsal alınarak incelenen ..... Mahallesi 5979 parsel sayılı taşınmazın 20.06.2007 tarihli satışına ilişkin (alıcısını, satıcısını ve satış bedelini gösteren) tapu kaydı ve resmi satış akit tablosunun onaylı örneğinin ve tapu kayıt örneğinin tapu müdürlüğünden,

6-Dava konusu taşınmazların ve emsal alınarak incelenen taşınmazın tüm tedavülleriyle birlikte tapu kayıtlarının ilgili tapu müdürlüğünden,

Getirtilip dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1182, Karar No: 2013/10302, Tarih: 27.03.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/1182 E.  ,  2013/10302 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacağı, fazla mesai

ücreti ile genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait işyerinde iş sözleşmesine dayalı olarak en son 540,00 TL net ücretle çalıştığını, 10.02.2009 günü sabah saatlerinde kaçırılıp alıkoyulduğunu, öğleye doğru kurtulduğunu, ancak akşama kadar karakoldan çıkamaması nedeniyle 10.02.2009 tarihinde işe gidemediğini, ertesi gün işe gittiğinde bu olay nedeniyle işe gidemediği için bu durumun bahane edilerek 11.02.2009 günü iş akdinin sona erdirildiğinin kendisine bildirildiğini iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacağı, fazla çalışma ücreti ve genel tatil alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 01.07.2005-16.02.2009 tarihleri arasında davalı işyerinde iş sözleşmesiyle çalıştığını, birçok kez işyerinin huzurunu kaçıran olaylara karıştığını, iddia edilen kaçırılma olayından sonra davacının işe gelmediğini, davacının 10-11-12-13/02/2009 tarihlerinde izinsiz ve mazaretsiz olarak işe gelmemesi nedeniyle sözleşmesinin haklı nedenlerle feshedildiğini savunarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, dosyaya davalı tarafından sunulan devamsızlığa ilişkin tutanaklarda davacının 10-11-12-13.02.2009 tarihlerinde izinsiz ve mazaretsiz olarak işe gelmediği, daha önceleri de davacının işyerinde huzursuzluk yarattığına ilişkin tutanakların tutulduğu, bu nedenle sözleşmesinin haklı nedenle davalı tarafından feshedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

2- İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün 2007/35281 E, 2008/30985 K.).

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda, davacının günlük çalışma saatlerinin 08.00-18.00 arası olduğu, haftada 3-4 gün saat 21.00/22.00'ya kadar çalışıldığı kabul edildiğine göre günlük çalışma süresinden 1 saat ara dinlenme düşülerek hesaplama yapılması isabetsizdir. Saat 18.00'den sonra çalışma yapılan günlerde 1,5 saat ara dinlenme düşülerek ve buna göre hesap yapılıp hüküm kurulması gerekirken bu hususun dikkate alınmaması hatalıdır.

3- Davacının fazla çalışma ücreti hesabında 01.01.2009-10.02.2009 arasında 5 haftalık çalışması olmasına karşılık 26 hafta üzerinden hesaplama yapılması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 27.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3773, Karar No: 2013/914, Tarih: 11.02.2013

**15. Hukuk Dairesi         2012/3773 E.  ,  2013/914 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar...... ile davalı ... arasındaki davadan dolayı.... Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 18.01.2011 gün ve 2008/213-2011/23 sayılı hükmü bozan Dairemizin 06.02.2012 gün ve 2011/3309-2012/626 sayılı ilâmı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Yargıtay ilâmında belirtilen gerektirici nedenler karşısında HUMK’nın 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE ve HUMK’nın 442. maddesi hükmünce 219,00 TL para cezası ile bakiye 6,55 TL red harcının karar düzeltme isteyen davacıya yükletilmesine, 11.02.2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

-KARŞI OY YAZISI-

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmenin feshi, kira ve maddi giderim istemine ilişkindir.

Yerel mahkemede görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda davanın kısmen kabulü ile 385.800,34 TL kira alacağı ve 30.896,21 TL vergi borcu alacağı olmak üzere toplam 416.696,55 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara payları oranında ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, sözleşmenin feshine dair talebin atiye bırakılmasına karar verilmiş, hüküm davalı yanın temyizi üzerine Dairemizin 06.02.2012 tarih ve 2011/3309 Esas 2012/626 Karar sayılı ilâmı ile bozulmuş,

bozma kararına karşı davalı vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur. Bozma kararı gerekçesinde 21.12.1995 tarihli sözleşmede maktu 50,00 TL aylık gecikme tazminatı ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmedeki bu miktarın bir yıl süreyle bağlayıcı olacağı, bundan sonraki dönem için yerel piyasa rayiç fiyatlarına göre kira bedelinin hesaplanması gerektiği ifade edilmiştir. Bozma kararındaki kira alacağına yönelik bu gerekçenin usul, yasaya ve yönteme uygun olmadığı kanati ile iştirak edilmemiştir. Şöyle ki; arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde yüklenici bina yapım işini üstlenmekte, yüklenicinin finansını sağlayarak yapacağı bu binaya karşılık arsa sahibi de ona arsa payı mülkiyeti geçirmektedir. Bu niteliği itibariyle arsa payı inşaat sözleşmeleri iki tipli karma bir sözleşmedir. Burada eser sözleşmesinin konusu olan inşaat yapma edimi ile taşınmaz satım sözleşmesindeki mülkiyet nakli edimi bir araya gelmiştir.

Borçlar Yasası'nın 106. maddesi uyarınca karşılıklı taahhütleri havi olan bir akitte iki taraftan biri temerrüde düştüğü takdirde, diğeri borcunu ifa etmesi için alacaklıya uygun bir mehil tayin etmeye veya yetkili makama (hakime) böyle bir mehil tayin ettirmeye yetkilidir. Bu mehil zarfında borç ifa edilmez ise alacaklı her zaman gecikme sebebiyle tazminatla beraber borcun ifasını isteyebileceği gibi bunun yerine gecikmeden (derhal) beyanda bulunarak sonraki edimden vazgeçip ifa edilmemesinden doğan zararların tazminini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir.

Sözleşme hukukunda egemen olan ve Türk Hukukunda kabul edilen kural sözleşmeye bağlılık (ahde vefa) kuralıdır. Sözleşme serbestliği ilkesi tarafların birbirleri karşısında eşit hak sahibi olarak bulunmalarını gerektirir. Koşullar yanlardan biri için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeni ile değişmiş olsa bile borçlu borcunu yerine getirmelidir.

Karşılıklı sözleşmelerde edimler arasındaki dengenin olağanüstü değişmeler yönünden altüst olması, borcun ifasının güçlenmesi durumunda işlem temelinin çökmesi gündeme gelir. İşte bu bağlamda yargıç somut olayın verilerine göre alacaklı yararına borçlunun edimini yükseltmeye veya borçlu yararına onun tamamen veya kısmen edim yükümlülüğünden kurtulmasına karar verebilir ve müdahale ederek sözleşmeyi değişen koşullara uyarlar. Ancak her istemle sözleşmeyi değişen hâl ve koşullara uydurmak olanağı yoktur. Aksi halde özel hukuk sistemimizde geçerli olan irade özgürlüğü sözleşme serbestisi ve sözleşmeye bağlılık ilkelerinden sapma tehlikesi ortaya çıkar. Sözleşmeye müdahale kurumu istisnai ikinci derecede yardımcı niteliktedir. Sözleşme kurulduktan sonra onun ifadesi sırasında ortaya çıkan olaylar olağanüstü ve objektif nitelikte olmalıdır. Ayrıca uyarlama isteyen yanın olağanüstü hâl ve koşulların çıkmasına kendi kusuru ile neden olmamalıdır. Değişen hâl ve koşullar yanlarca önceden öngörülebilir olağan ve hesaba katılabilen nitelikte olmamalı ya da olaylar öngörülebilir olmakla beraber bunların sözleşmeye etkileri kapsam ve biçim bakımından bu derece tahmin edilmemelidir. Uyarlama daima yardımcı bir çözüm olarak düşünülmelidir. Sözleşmeye yazılan özel hükümler yorumlanıp taraflara sağladığı hak ve yararlar değerlendirilmeli, ekonomik değişikliklerin etkileri, somut olayın özelliği ile belirlenecek tüm objektif ve subjektif hâl ve koşullar hak ve nefaset, doğruluk, dürüstlük kuralları (MK md. 2/1) ışığında dikkate alınmalıdır.

Dava konusu somut olayda davacılar kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince kendilerine verilmesi gereken bağımsız bölümlerin süresinde teslim edilmediğinden bahisle kira alacağı isteminde bulunmuşlar, mahkemece de bilirkişi incelemesi yaptırılarak 385.800,34 TL olarak belirlenen rayiç bedele hükmedilmiştir.

Dava konusu somut olayda davacılar kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince kendilerine verilmesi gereken bağımsız bölümlerin süresinde teslim edilmediğinden bahisle kira alacağı isteminde bulunmuşlar, mahkemece de bilirkişi incelemesi yaptırılarak 385.800,34 TL olarak belirlenen rayiç bedele hükmedilmiştir.

Mahkeme kararı kira ile ilgili sözleşme hükmünün uyarlanması niteliğindedir. Oysa davacılar dava dilekçelerinde uyarlama olgusundan söz etmemişlerdir. Bu yönde herhangi bir istem yoktur. Bozma kararında sözü edilen ilk bir yıl için sözleşme hükmünün, bundan sonraki döneme serbest piyasa rayiç kira bedelinin uygulanması yönündeki gerekçenin yasal dayanağı bulunmamaktadır. Diğer yandan dosya içeriği belgeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde uyarlama için gerekli yasal koşulların oluşmadığı anlaşılmaktadır. Yerel mahkemece davanın kısmen kabulü ile dava tarihinden önceki dönemleri de kapsar şekilde uyarlama niteliğinde verilen hükümle keza bozma kararıyla sözleşme hükmü ortadan kaldırılmıştır. Oysa istem halinde ve koşulları oluştuğunda sözleşmenin ileriye doğru sonuç doğuracak şekilde uyarlanmasına karar verilebilir.

Açıklanan nedenlerle sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2016/2761, Karar No: 2018/1136, Tarih: 13.02.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/2761 E.  ,  2018/1136 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- Sanık haklarında 2005, 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından kamu davası açıldığı, sahte fatura düzenleme suçlarında her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu, ancak aynı takvim yılı içerisinde farklı zamanlarda düzenlenen sahte fatura eylemlerinin bir bütün halinde zincirleme biçimde sahte fatura düzenleme suçunu oluşturacağı gözetilmeden yazılı şekilde tek hüküm kurulması,

2- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141 md, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 34, 230, 232 ve 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 308/7. maddeleri uyarınca; mahkeme kararlarının Yargıtay denetimine olanak sağlayacak biçimde açık olması ve Yargıtay’ın bu işlevini yerine getirebilmesi için, kararın dayandığı tüm kanıtların, bu kanıtlara göre mahkemenin ulaştığı sonuçların, iddia, savunma ve dosyadaki diğer belgelere ilişkin değerlendirmeler ile eylemlerin ve yüklenen suçun unsurlarının nelerden ibaret olduğunun, açık olarak gerekçeye yansıtılması gerektiği cihetle; 08.03.2004 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanan 14.01.2004 tarihli ortaklar kurulu kararıyla ... Gıda Taş. Ltd. Şti’nin hissedarı olan ve yirmi yıl süreyle şirket müdürlüğüne seçilen sanığın, 02.09.2005 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan, 24.08.2005 tarihli ortaklar kurulu kararıyla şirket hisselerinin tamamını ...’a devrederek ortaklıktan ayrıldığının ve ...’ın beş yıl süreyle şirket müdürlüğüne atanmasına, münferit imza ile şirketi temsil ve ilzama yetkili kılınmasına karar verildiğinin anlaşılması karşısında, sanığın hangi eylemi nedeni ile sorumlu tutulduğu tartışılmadan, gerekçeden yoksun karar verilmesi, yasaya aykırı,

2-Kabule göre;

5237 sayılı TCK’nun 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6635, Karar No: 2016/2651, Tarih: 17.02.2016

**18. Hukuk Dairesi         2015/6635 E.  ,  2016/2651 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli ... Köyü 783 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairenin geri çevirme kararı üzerine gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden mahkemeye gönderilen zeytin verilerinin sulu tarlaya mı kuru tarlaya mı ait olduğunun belirtilmediği, üretim maliyetleri içerisinde sulama giderlerinin yer aldığı, bu haliyle veri cetvellerinin sulu tarlaya göre hazırlandığı izlenimi uyandığı, yine gönderilen zeytin verilerinde 2012 yılına ait veri listesinin 2011 yılının tıpatıp aynısı olduğu, oysa farklı yıllarda ürün satış fiyatı ile üretim masraflarının aynı olamayacağı gözönüne alındığında geri çevirme kararının gereğinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle; bilirkişi kurulu tarafından değerlendirmeye alınan dane zeytinin 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ait kuru tarlada dekar başına asgari ve azami verimi, kilogram başına ortalama satış fiyatı ve dekar başına ayrıntılı üretim giderlerini (masrafları oluşturan kalemler ayrı ayrı yazılmak suretiyle) gösteren veri listelerinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilerek dosya içerisine konulmasından ve geri çevirme gereğinin yerine getirildiğinin mahkeme hakimince bizzat denetlenmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine yeniden GERİ ÇEVRİLMESİNE, 17.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/23698, Karar No: 2013/18806, Tarih: 02.12.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/23698 E.  ,  2013/18806 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu kurumu zararına dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir. Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.)Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır. Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır. İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AiHS'nin 1. maddesine göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse ... aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına ... saygı gösterilmesi hakkına sahiptir. AiHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.