muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/2423, Karar No: 2011/3449, Tarih: 24.03.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/2423 E.  ,  2011/3449 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : FATİH 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/11/2010

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, B. M.E.Vakıfından icareli 2881 ada 8 parsel sayılı taşınmazın tamamının M. oğlu D. Ş.adına kayıtlı olduğunu, vakıf taşınmazının mutasarrıfının uzun yıllardır  kayıp olması ve taşınmazın  sahipsiz kalması nedeniyle  İstanbul Defterdarının kayyım olarak tayin edildiğini, taşınmazın 5717 Sayılı Yasanın 17.maddesi gereğince vakfına intikal edeceğini ileri sürüp, gaiplik  kararı verilmek suretiyle  taşınmaz üzerindeki şerhlerin  kaldırılarak mahlulen vakfı adına tescil isteğinde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddini  savunmuştur.

Mahkemece, dava  konusu vakıf  taşınmazın mutasarrıfının, gaipliği sübut bulduğundan, taşınmazın mahlulen  vakfı adına tescili gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar  verilmiştir.

Karar,  davalı (kayyım) vekili  tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, gaiplik kararı verilmek suretiyle tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, harca tabi nitelik taşıyan bir davanın açıldığının kabul edilebilmesi için, başvurma ve nispi harcın alınması gerekeceği tartışmasızdır.

Davacı, Vakıflar Bölge Müdürlüğü olup, harca tabi olduğunda da kuşku yoktur.

Her nekadar  5737 Sayılı Vakıflar Kanununun 77.maddesinde “… tüm iş ve işlemleri, her türlü vergi, resim, harç ve katılım payından istisnadır” hükmüne yer verilmiş ise de, anılan hükmün yargı harçlarını kapsamadığı Hukuk Genel Kurulunun 24.12.2008 tarih ve 2008/18-777 esas, 2008/788 sayılı kararı ile sabittir.

Oysa somut olayda, dava açan davacı idareden gerek başvuru, gerekse nispi harç tahsil edilmemiştir. Harç ikmali sağlanmaksızın davanın devamına ve yargılamanın sürdürülmesine 492 Sayılı Harçlar Yasasının 30.ve 32.maddeleri hükmü gereğince yasal olanak yoktur.

Hal böyle olunca, gerek başvurma harcı gerekse nispi harcın tahsil edilmesi ve bu gerek ifa olunduğu takdirde davaya devam edilmesi gerekirken bu husus gözardı edilerek işin esası bakımından hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davalının, temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, şimdilik sair hususların incelenmesine yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,   24.03.2011  tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3766, Karar No: 2022/14315, Tarih: 19.10.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/3766 E.  ,  2022/14315 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı idare ve dahili davalı vekillerince verilen dilekçelerle istenilmiş; davalı ... vekili de temyiz dilekçesinde duruşma isteminde bulunmuş olmakla, duruşma için belirlenen 14/12/2021 günü temyiz eden davalı ... vekili ve aleyhine temyiz olunan davacılar vekilinin yüzlerine karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediğinden diğer davalı idare vekilinin yokluğunda duruşmaya başlanarak sözlü açıklamalar dinlenip verilen geri çevirme kararı üzerine gelen dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Davacılar vekili dava dilekçesinde, ...Apartmanının belediye arazisi üzerine müteahhit tarafından A Blok ve B Blok olarak iki adet bina inşa edildiğini, A Blok'un tamamen Belediyeye bırakıldğını, B Blok'un müteahhit tarafından ...Apartmanı olarak adlandırıldığını ve her iki blok için de kat irtifakı tesisinin aynı zamanda gerçekleştirildiğini, müvekkillerine ait bağımsız bölümlere düşen arsa paylarının müteahhit tarafından haksız olarak azaltıldığını, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 3 üncü maddesinin müvekkillerinin arsa paylarının bağımsız bölümleri ile orantılı hale getirmeleri için mahkemeye müracaat hakkı tanıdığını, ...Apartmanında yer alan bağımsız bölümlerin arsa paylarının, taşınmazların yer aldığı arsanın yüzölçümü ve binadaki ortak alanlar değerlendirilmek sureti ile yeniden belirlenmesinin ve hesaplanmasının gerektiğini belirterek ...Apartmanı kat maliklerinin arsa paylarının gerçek oranını yansıtmayan kat irtifakının terkini ile, arsa paylarının apartman projesi, taşınmazın bulunduğu arsa ile bağımsız bölüm metre karesi değerlendirilmek sureti ile bağımsız bölümler ile orantılı olarak belirlenmesi ve belirlenen arsa paylarının tapuya bildirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekili ve dahili davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacı tarafça B Blok'taki bağımsız bölümlere ayrılan arsa paylarının değerleri ile orantılı olmaması sebebiyle düzeltilerek tescilinin istenildiği anlaşılmakla, mahkemece her ne kadar davanın kabulüne karar verilmiş ise de aynı parsel üzerinde bağımsız bölümlere farklı paydalar üzerinden arsa paylarına hükmedilmesi hatalıdır. Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca açıkta arsa payı bırakılamayacağından ve hükmün bu yönüyle infaza elverişli bulunmaması nedeniyle kabul kararı yerinde görülmemiştir.

Mahkemece tüm kat maliklerinin davaya dahilinin sağlanarak arsa paylarındaki orantısızlığın somut olarak ortaya konulmasından sonra arsa paylarının düzeltilmesine kanaat getirildiği takdirde ana taşınmazda kat irtifakı kurulduğu tarihe göre değerlendirme yapılarak bu tarihe göre bağımsız bölümlere değerleri ile uygun arsa paylarının takdiri gerekir.

Kabule göre de, davacının kat irtifakının terkini talebi yönünden feragat nedeniyle bu talebin reddine karar verilmesine rağmen yargılama gideri ve vekalet ücretinin bu hususa göre takdir edilmemesi de bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, davalı idare ve dahili davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, temyiz eden ... yararına yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 3.050,00 TL vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, 19.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18626, Karar No: 2017/892, Tarih: 27.02.2017

**1. Hukuk Dairesi         2016/18626 E.  ,  2017/892 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU KAYDINDA DÜZELTİM

Taraflar arasında görülen tapu kaydında düzeltim davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekilinin temyizi sonucu, Dairenin 15.12.2015 gün, 2015/17441 Esas, 2015/14657 Karar sayılı ilamı ile bozulması üzerine, verilen direnme kararına ilişkin dava dosyası 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Yasa'nın geçici 4/1. maddesi uyarınca temyiz incelemesi yapılmak üzere Daireye gönderilmekle, dosyadaki kağıtlar okundu gereği görüşülüp, düşünüldü:

-KARAR-

Dava; tapu kaydında düzeltim isteğine ilişkindir.

Davacı; dava konusu 1695,1707,839,1425 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarında kayıt maliki olarak görünen murisi ...’nin soyadının yer almadığını, soyadının “...” yazılmak suretiyle tapu kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; kolluk araştırması ve tanık beyanlarına göre taşınmaz malikinin ..., soyisminin ... olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, ... Köy civarı mevkiinde bulunan 839-1695 köy içi mevkii 1707 parsel ve Hurma deresi mevkii 1425 parsel sayılı taşınmazlarda malik olarak görünen ...’nin soy isminin tapuya yazılarak ... ... olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

Kararının, davalı vekili tarafından temyizi üzerine, Dairece; "Tapu Sicili Tüzüğü uyarınca öncelikle tapu müdürlüğüne başvurma zorunluluğu getiren yasal prosedür izlenmeden doğrudan dava açıldığından,davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde kabulüne karar verilmesi doğru olmadığı” gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece; dava açılmadan önce davacının 2011 yılında tapu müdürlüğüne başvurduğu kimlik bilgilerinin tespit edilemediğinden bahisle başvurunun reddedildiği, karar tarihinden önce 30/12/2014 havale tarihi itibariyle tapuya başvuru belgelerinin dosyaya girmiş olduğu gerekçesiyle önceki kararda direnilmesine karar verilmiş, direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

./..

Dosya kapsamındaki başvuru istem belgesine göre davacının dava konusu taşınmazlarla ilgili dava açmadan önce 24/09/2013 tarihinde 2011/7845 başvuru numarasıyla tapu müdürlüğüne başvuru yaptığı, kimlik bilgileri tespit edilmediğinden bahisle başvurunun reddine karar verildiği, sözkonusu başvuru belgesinin dosyaya sunulması için 17/12/2014 tarihli duruşmada davacıya süre verildiği ve 30/12/2014 havale tarihi itibariyle başvuru istem belgesinin dosyaya girdiği ,dolayısıyla 17/08/2013 tarihinde yürürlüğe giren yeni Tapu Sicili Tüzüğü’nden sonra açılan eldeki davada idari başvuru şartının sağlandığı , direnme üzerine yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından, Dairenin 15.12.2015 gün, 2015/17441 Esas, 2015/ 14657 Karar sayılı BOZMA KARARININ KALDIRILMASINA karar verilerek yapılan inceleme sonucunda;

Bilindiği üzere tapu kaydında düzeltim davalarında taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet hakkı sahibinin adı, soyadı, baba adı gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme taleplerinin kaynağını oluşturur. Bu tür işlerde kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.

Bu tür işlerde mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı ve kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir:

1-Kimlik bilgilerinde düzeltme yapılması veya tespiti istenen talep konusu taşınmazların tapu kayıtları (ilk tesis ve tedavülleriyle) ve kadastro tutanakları (tespit ve tescile esas alınan tüm dayanak belgeleriyle) ayrıca taşınmazlar kadastrodan sonra edinilmişse buna ilişkin tüm belgeler ile birlikte getirtilmelidir.

2-Nüfus müdürlüğünden, talep konusu taşınmazların tapu kayıtlarında malik olarak görünen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfus kayıtlarında bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mevcut ise bu kişi veya kişiler duruşmaya çağrılarak telep konusu taşınmazlarda mülkiyet hakkı iddiaları bulunup bulunmadığı kendilerinden sorulmalı, kaydı düzeltilecek kişilerin nüfus kayıtları, tapu kayıtları ve dayanakları ile bağlantı kurulacak şekilde incelenmelidir.

3-Taşınmazın bulunduğu yerleşim yerinde zabıta aracılığı ile kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi veya kişilerin bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır.

4-İstem konusunda tanıklar dinlenmelidir.

5-Tüm bu araştırmalar sonucu hâlâ kesin bir kanaat oluşmamış ise mahallinde keşif yapılarak; tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri taşınmaz başında dinlenmelidir.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde yapılacak inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında talebin kabulü yoluna gidilmelidir.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hükme elverişli ve yeterli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur.

Şöyle ki; mahkemece dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının tüm dayanak tapu kayıtları, kadastro tutanakları getirtilmediği gibi davacının murisi ... ...’ın nüfus kayıtları da getirtilmemiş, kaydı düzeltilmek istenilen taşınmazların tapu kaydına göre nüfus araştırması yapılmamış olup davacının murisi ile kayıt malikinin aynı kişi olup olmadığı yeterli şekilde araştırılmamıştır.

../...

Şöyle ki; mahkemece dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının tüm dayanak tapu kayıtları, kadastro tutanakları getirtilmediği gibi davacının murisi ... ...’ın nüfus kayıtları da getirtilmemiş, kaydı düzeltilmek istenilen taşınmazların tapu kaydına göre nüfus araştırması yapılmamış olup davacının murisi ile kayıt malikinin aynı kişi olup olmadığı yeterli şekilde araştırılmamıştır.

../...

Hâl böyle olunca; dava konusu 1695 ve 839 parsel sayılı taşınmazların dayanak kayıtları olan T.Evvel 1339 tarih ve 14 sıra no’lu tapu kaydı ile 27/04/1976 tarih 91 sıra no’lu tapu kaydının yine dava konusu 1707 ve 1425 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespit tutanakları ve varsa bunların dayanak tapu kayıtlarının getirtilmesi, davacının mirasbırakanı ... ...’ın nüfus kayıt örneğinin istenilmesi, tapu kaydına göre nüfus kayıtlarında araştırma yapılması, gelen kayıtlarla tanık beyanlarının karşılaştırılarak toplanan ve toplanacak delillere göre yukarıdaki ilkeler uyarınca kayıt maliki ile davacının murisinin aynı kişi olup olmadıklarının duraksamaya yer olmayacak şekilde saptanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması isabetsizdir.

Davalının temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 27.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/405, Karar No: 2019/4021, Tarih: 01.07.2019

**6. Ceza Dairesi         2019/405 E.  ,  2019/4021 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm sanıklar ... ve ... savunmanları tarafından duruşmalı olarak da temyiz edilmekle;

Sanıklar ... savunmanı Av. ... ve sanık ... savunmanı Av. ...'in, duruşma gününden usulen haberdar edildikleri halde duruşmalı gelmedikleri ve bir mazeret de bildirmedikleri anlaşılmakla, adı geçen sanıklar yönünden duruşmasız olarak yapılan inceleme sonunda; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında mağdurlar ... Mercen ve ...’a yönelik yağma suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesinde;

Sanık ...’ın bozma öncesi zorunlu savunmanı Av....'a 31.05.2018 tarihli duruşma gününü bildirir tebligatın, iş yerinde çalışanına 15.03.2018 tarihinde tebliğ edildiği, savunmanın duruşmalara mazeretsiz katılmadığı, sanık ...’ın karar oturumuna başka suçtan bulunduğu cezaevinden SEGBİS ile katıldığı, sanık savunmanı Av....’ın ise hükmün verildiği 18.09.2018 günü saat 14.01.46'da UYAP üzerinden oluşturduğu dilekçesinde, dava dosyasının UYAP sorgusunda sanık savunmanı olarak göründüğünü, 2013 yılında Milli Eğitim Bakanlığında kadrolu avukat olarak atandığını bu nedenle dosyadaki UYAP kaydının silinmesi gerektiğini talep ettiği dikkate alındığında; 18.09.2018 günlü oturumda herhangi bir savunmanı olmadığı anlaşılan sanık ...’a savunman atanması gerektiği gözetilmeden karar verildiğinin anlaşılması karşısında; sanık ...'a yüklenen yağma suçu için öngörülen cezanın alt sınırına göre, hükmün açıklandığı oturumda 5271 sayılı CMK'nin 150/3, 188/1, 289/1-e maddeleri uyarınca sanık savunmanı hazır bulundurulmadan karar verilmek suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ile sanıklar ..., ... ve ... savunmanlarının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK’un 326/son (5271 sayılı CMK'nin 307) maddesi uyarınca sanıkların kazanılmış hakkının korunmasına, 01.07.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/36640, Karar No: 2014/15237, Tarih: 02.06.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/36640 E.  ,  2014/15237 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 10. İş Mahkemesi

TARİHİ : 24/09/2013

NUMARASI : 2013/1277-2013/987

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin, davalı şirketin Ankaraki işyerinde çalıştığını, davalı işveren tarafından iş sözleşmesinin usul ve yasaya aykırı bir şekilde feshedildiğini iddia ederek feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine karar verilerek işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının iş sözleşmesinin işletmesel kararla geçerli nedenle ve feshin son çare olması ilkesine uygun olarak feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve tanık beyanlarına dayanılarak, davacının iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğinin ve feshe sona çare olarak başvurulduğunun davalı işverence ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlık iş sözleşmesinin işveren tarafından geçerli nedenle feshedilip feshedilmediği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verilmiş, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren yönetim hakkı kapsamında amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar alabilir. Geniş anlamda işletmesel karar işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda bu kapsamda aldığı her türlü karardır.

İşverenin mevcut olan işçi sayısını fiilen mevcut olan iş ihtiyacına uyumlaştırmak için açıkça ifade etmediği kararları, “gizli, örtülü” işletmesel karar olarak nitelendirmektedir. Bu tür durumlarda işletmesel kararın varlığı iş sözleşmesinin feshi için gösterilen sebepten çıkarılır. İş Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca işletmesel gereklere dayalı feshin söz konusu olabilmesi için varlığı şart olan açıkça işletmesel kararın varlığı yerine bir anlamda işverence fesih bildiriminde açıklanan sebep geçmektedir.

İşletmenin işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. İş sözleşmesinin iş, işyeri veya işletme gereklerine dayalı olarak feshi işletmesel kararın sonucu olarak gerçekleşir. işletmesel karar çerçevesinde fesih işlemi değişen durumlara karşı işverenin tepkisidir. Bu kararlar işyeri ve işletme içi veya dışından doğabilir. Bu nedenler işçinin işyerinde çalışmaya devam etmesi gerekliliğini doğrudan veya dolaylı olarak ortadan kaldırıyorsa dikkate alınmalıdır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda kararın yararlı veya amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararı yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 2. fıkrasında feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken feshin biçimsel koşullarına uyduğunu içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli veya haklı nedene dayandığını kanıtlamalıdır. Bu kapsamda işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

Feshin işletme işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan nedenlerle yapıldığı ileri sürüldüğünde bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

işletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını ve feshin geçerli nedenini oluşturduğunu kanıtlamalıdır. işletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığı değerlendirilmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil teknik denetim kapsamında bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken keyfi davranmamalı, işletmesel karar dürüstlük kuralarına uygun olarak alınmalı ve bu hak kötüye kullanılmamalıdır. İşverenin keyfi davrandığını ispat yükü işçiye aittir.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken keyfi davranmamalı, işletmesel karar dürüstlük kuralarına uygun olarak alınmalı ve bu hak kötüye kullanılmamalıdır. İşverenin keyfi davrandığını ispat yükü işçiye aittir.

Dosya içeriğine göre, davacının iş sözleşmesinin işletmesel karar uyarınca şirketin Ankara Lokasyonunu kapatması ve İstanbul’a taşınması bu arada organizasyon değişikliği yaparak faaliyet gösterdiği üç birim olan yazılım, AR-GE ve destek operasyonel hizmetlerden destek operasyonel hizmetlerde artık faaliyette bulunmaması, buna bağlı olarak da bir kısım birimlerin kapatılması ve bir kısmının ise birleştirilmesi neticesinde davacıya ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle feshedildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

İşverenin aldığı işletmesel kararın yerindelik denetimi yapılamamakla beraber söz konusu karar uyarınca istihdam fazlalığının ortaya çıkıp çıkmadığı, işverenin işletmesel kararı tutarlı uygulayıp uygulamadığı, feshin keyfi olup olmadığı ve feshin kaçınılmaz olup olmadığı ile feshe son çare olarak başvurulup başvurulmadığı hususlarında yargısal denetim mümkündür.

O halde öncelikle davalı işyerine ait fesihten önceki ve sonraki altışar aylık dönem bordrolarının dosyaya getirtilmeli, sonra aralarında insan kaynakları ile işletme alanlarında uzman olan bilirkişilerin de bulunduğu bilirkişi heyetiyle birlikte davalı işyerinde keşif yapılıp ya da bilirkişilerce yerinde inceleme imkanı sağlanıp konuyla ilgili bütün kayıt ile belgeler incelenmeli ve işletmesel karar uyarınca istihdam fazlalığının ortaya çıkıp çıkmadığı, işverenin işletmesel kararı tutarlı uygulayıp uygulamadığı, feshin keyfi olup olmadığı ve feshin kaçınılmaz olup olmadığı ile feshe son çare olarak başvurulup başvurulmadığı hususlarında denetime elverişli açık ve ayrıntılı rapor alınmalıdır. Bu yapılırken de özellikle işletmesel kararın davacının iş gücüne ihtiyacı ortadan kaldırıp kaldırmadığı, davacının mevcut veya makul süreli bir eğitimle kazanabileceği özellikleri itibariyle istihdam edilebileceği açık başka pozisyon ya da pozisyonların bulunup bulunmadığı, varsa bu konuda işverence işçiye teklif yapılıp yapılmadığı hususları açıklığa kavuşturulmalıdır.

Belirtilen esaslara aykırı olarak eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 02.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.