muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/424, Karar No: 2018/399, Tarih: 04.10.2018

Şüpheden sanık yararlanır ilkesi, ceza yargılaması hukukunda geçerli olan ve mevzuatımızda yazılı olarak hükme bağlanmamış bulunan bir ispat kuralıdır. Buna göre, bir suç işlediği iddiasıyla yargılanan kimse hakkında mahkûmiyet kararının verilebilmesi için, o kimsenin o suçu işlediğinin yüzde yüz oranında kesin olması, ispatlanmış bulunması gerekir. Bu noktadaki yüzde birlik şüphe dahi, sanığın beraat etmesine yol açar.

Böylece masum bir kimsenin cezalandırılmasındansa, suçlu bir kimsenin serbest bırakılması daha üstün tutulmaktadır. Nitekim jüri sisteminin bulunduğu Amerika Birleşik Devletleri'nde jürinin tek görevi, sanığın suçu işleyip işlemediği konusunda, yani ispat hususunda karar vermektir. Jüri 11 üyeden oluşmaktadır ve bir kimsenin suçu işlediğine karar verilebilmesi için 11 üyeden, 11'inin de sanığın suçu işlediğine kanaat getirmesi gerekir. 10 üye sanığın suçu işlediği; ancak bir üye işlemediği yönünde oy kullandığı takdirde, sanığın beraatına karar verilir. Bu örnek, şüphenin yüzde yüz oranında yenilmemesi dolayısıyla, sanığın beraatına karar verilmesi gerektiğini göstermektedir.

Yargıtayın da benzer olaylardaki pek çok kararlarında bu ilkeye gerekli önemi verdiği açıkça görülmektedir. Çeşitli kararlarda bu husus şöyle ifade edilmiştir:

Ceza yargılamalarında amaç, gerçeğin hiçbir şüpheye yer bırakılmaksızın ortaya çıkarılmasıdır; şüphenin bulunması hâlinde, mahkûmiyet kararı verilmesi ceza yargılaması hukukunun genel ilkelerine aykırıdır; şüpheden sanığın yararlanacağı evrensel bir ceza yargılaması hukuku ilkesidir ve varsayımlara dayanılarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz.

Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 22.05.1996 tarih, 1996/3748 esas-1996/4759 karar sayılı içtihadında;

'Mahkeme kararının dayandığı tüm verilerin, bu verilere ait mahkemenin ulaştığı sonuçların, iddianın savunma ve varsa tanık anlatımlarına ilişkin değerlendirmelerin açık olarak gerekçeye yansıtılması, Anayasa'nın 141. ve CYUY'nın 32, 260 ve 308/7. maddeleri uyarınca sanıkları, mağdurları, Cumhuriyet savcısını ve de herkesi inandıracak ve Yargıtay denetimine olanak verecek biçimde olması gerekir.

Şüpheden sanık yararlanır ilkesi; özenle yapılmış bir hazırlık soruşturmasına, her türlü araştırma soruşturma sonucu toplanmış ve değerlendirilmiş bütün delillere rağmen sanığın suçluluğu veya aleyhe durum konusunda var olan makul şüphenin giderilmemesi hâlinde uygulanmalıdır. Bu durumun aksi, bu kez de mağdur tarafın, adaletin ve toplumun zarar görmesine sebep olacaktır. Uygulama alanı çok geniş ve hukukumuzda da vazgeçilmez bir yere sahip olan şüpheden sanık yararlanır ilkesi doğru uygulandığı ve doğru anlaşıldığı takdirde adalet sistemine ve hukuka hizmet edebilir.' denilerek şüpheden sanık yararlanır kuralından ne anlaşılması gerektiği ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır.

Ceza muhakemesinin en temel ilkelerinden birisi olan 'şüpheden sanık yararlanır' kuralı gereğince; somut olayımızda sanığın savunmasının, olaydan hemen sonra inceleme yapan görevliler tarafından düzenlenen tutanak ve doktor raporu ile doğrulandığı gibi savunmanın aksini ispatlayacak hiçbir delilin elde olunamadığı dosya içeriğinden net bir şekilde anlaşılmıştır.

Aksi ispatlanamadığı gibi ayrıca maddi delillerle de desteklenen sanığın savunmasının doğru olduğunun kabul edilmesi hâlinde bu aşamada meşru savunma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gerekmektedir.

5237 sayılı TCY.nın 25/1. maddesinde; 'Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hâl ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez' biçiminde 765 sayılı TCK'nın 49/2. maddesinden daha geniş bir düzenlemeye yer verilmiştir. Düzenlemeye göre, meşru müdafaanın kabulü için saldırının 'herhangi bir hakka yönelmiş olması' yeterli görülmüştür.

Öteden beri öğretide ve uygulamada kabul edilegeldiği üzere; 765 sayılı TCY.nın 49/2. ve 5237 sayılı TCY.nın 25/1. maddelerinde düzenlenen ve hukuka uygunluk nedenlerinden birini oluşturan meşru müdafaa, hukuka aykırılığı ortadan kaldırmakta, dolayısıyla eylemi suç olmaktan çıkarmaktadır. Meşru müdafaanın kabul edilebilmesi için saldırıya ve savunmaya ilişkin koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

A- Saldırıya ilişkin koşullar;

a) Bir saldırı bulunmalıdır; burada somut bir saldırının varlığı gerekmekte ise de, başlayacağı muhakkak olan ve başladığı takdirde savunmayı olanaksız kılacak veya güç hâle getirecek bir saldırıyı başlamış, keza bitmiş olmasına rağmen tekrarından korkulan bir saldırıyı da henüz sona ermemiş saymak zorunludur.

b) Saldırı haksız olmalıdır.

c) Saldırı 765 sayılı Yasa'ya göre, nefis ya da ırza; 5237 sayılı Yasa'ya göre ise herhangi bir hakka yönelik olmalıdır.

d) Saldırı ile savunma eş zamanlı bulunmalıdır.

B- Savunmaya ilişkin koşullar;

a) Savunma zorunlu olmalıdır,

b) Saldırı ile savunma arasında oran bulunmalıdır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.02.2008 gün, 2008/ 37 K sayılı ilamında;

b) Saldırı haksız olmalıdır.

c) Saldırı 765 sayılı Yasa'ya göre, nefis ya da ırza; 5237 sayılı Yasa'ya göre ise herhangi bir hakka yönelik olmalıdır.

d) Saldırı ile savunma eş zamanlı bulunmalıdır.

B- Savunmaya ilişkin koşullar;

a) Savunma zorunlu olmalıdır,

b) Saldırı ile savunma arasında oran bulunmalıdır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.02.2008 gün, 2008/ 37 K sayılı ilamında;

Bu nedenle; gece saat 24.00 sıralarında, kadınlardan ve küçük çocuklardan başka kimsenin bulunmadığı eve tahtadan yapılmış olan tuvalet penceresini kullanarak girecek kadar gözünü karartmış ve makul hareket edemeyecek ölçüde sarhoş olan maktulün, evin içerisinde sanık Aliye Yılmaz’a, sanığın annesi Hatice Arıoğlu’na ve yengesi Satı Arıoğlu’na yönelik olarak cinsel ilişkiye girmek istediğini de açıkça ortaya koyan saldırgan hareketlerde bulunup bahsedilen üç kadının tüm uğraşlarına rağmen saldırılarına son vermeyerek onları zor durumda bırakması, olayın nasıl bir gelişim göstereceğinin belirsizliği ve kadınların güç kullanarak da saldırılara son vermeye muktedir olamamaları karşısında; tamamen ırza yönelik muhtemel saldırıdan kurtulma gayesine matuf biçimde, eline aldığı tüfeğe bir fişek koyup, maktule rastgele ateş ederek ölümüne neden olan sanığın, meşru savunmanın sınırını olay sırasında kapıldığı mazur görülebilir korku, panik ve şaşkınlıkla aştığını kabul etmek gerekir.

Bu anlamda, evin içerisindeki cesedi gömleğin etekleri pantolonun dışına çıkmış vaziyette bulunan ve bu hâliyle belinde silah olup olmadığı net olarak anlaşılamayan maktulün, olay sırasında gerçekten silahlı olup olmaması, sanığın içinde bulunduğu heyecan ve korku göz önünde bulundurulduğunda çok da önemli değildir. Dolayısıyla sanık 5237 sayılı Yasa'nın 27/2. maddesine uyan eylemi nedeniyle kusursuz sayılmalı ve kendisine ceza verilmemelidir.

Yukarıda ayrıntılı bir şekilde açıklanan bilgi ve belgeler ile benzer olaylarda benimsenen içtihatlar ışığında somut olayımıza baktığımızda;

Meşru savunma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenebilmesi için sanığın olay öncesinde, olay sırasında ve olaydan sonraki davranışlarının bir bütün içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Olay öncesi;

Yukarıda ayrıntılı bir şekilde açıklanan bilgi ve belgeler ile benzer olaylarda benimsenen içtihatlar ışığında somut olayımıza baktığımızda;

Meşru savunma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenebilmesi için sanığın olay öncesinde, olay sırasında ve olaydan sonraki davranışlarının bir bütün içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Olay öncesi;

Yaklaşık 26 yıldır maktul ile evliliğini çaresizlik içerisinde sürdürmek zorunda kalan sanığın, evlilik süresi içerisinde maruz kaldığı şiddetin artarak kronik bir hâl aldığı, eşine yönelik şiddeti alışkanlık haline getiren maktulün kendi çocukları ile birlikte öz babasına dahi şiddet uygulamaktan çekinmediği, sanığın gördüğü şiddetin yanında kendisini toplum içerisinde son derecede küçük düşürecek ve kendisine olan saygısını kaybettirecek şekilde başka erkeklere satılmak istendiği, sanığın gördüğü şiddete ve düşürülmek istendiği onur kırıcı duruma isyan ederek bu durumdan kurtulmak için resmi mercilere de müracaat ettiği, bir süre tedbir amaçlı olarak mahkemece evden uzaklaştırılmasına karar verilen maktulün şiddet içeren davranışlarının engellenemediği gibi tedbir kararına da aykırı davrandığı için hakkında mahkûmiyet kararı verildiği, bu durumdan kurtulmak için çırpınan sanığın başka bir işte çalışan oğlunun çalıştığı iş yerine sığınmasına karşın, gördüğü şiddete ve kötü davranışlara çare bulamadığı, uzun yıllar çocuklarıyla birlikte katlandığı şiddetin işkence boyutuna ulaşmasına karşın, aşırı derecede alkol kullanan maktulü öldürebilmek için çok daha uygun fırsatlar bulma ihtimalinin mevcut olmasına karşın, saldırı bir yana kendisini etkili bir şekilde korumak için hiçbir hazırlık yapmadığı, olay sırasında maktul tarafından alınan kendisine ait başörtüyü vasıta olarak kullanmasından çok net bir şekilde anlaşılmıştır.

Olay sırası;

Eşinin eve gelerek alkol almasına ve porno film seyretmesine ses çıkarmayan sanığın, sabaha kadar alkol almaya devam eden maktulün almış olduğu alkolün de etkisiyle önce birlikte porno film seyretme sonra da cinsel ilişki teklifinin reddedilmesi üzerine saldırıya geçerek zorla cinsel saldırıda bulunmak isterken, saldırıdan kurtulmak isteyen sanığın, eşi olan maktulün aşırı alkolün de etkisiyle yere düşmesinden yararlanarak, maktul tarafından kendi başından alınan başörtüsünü maktulün elinden alarak yerdeki maktulün boynuna bağlayıp sıkması sonucunda ölüm olayının gerçekleştiği, olay sırasında hemen yanı başında bıçağı dahi kullanmadığı, yıllarca işkence gören ve fiziki olarak kendisinden çok daha güçlü olan maktulün tekliflerinin kabul edilmemesi ve yere düşmesinin meydana getireceği öfke içerisinde neler yapabileceğini çok iyi kestiren sanığın soğukkanlı bir şekilde hareket etmesi beklenemeyeceğinden; hem mevcut saldırıyı defetmek hem de tekrarı muhakkak olan saldırıdan korunmak için orantılı güç kullandığının kabul edilmesi gerekmektedir.

Olay sonrası;

Olay sonrası;

Olayın şaşkınlığını üzerinden attıktan sonra; delillerde hiçbir değişiklik yapmadan maktulün babasını arayarak haber veren sanığın son derece samimi bir şekilde ikrarda bulunduğu, maktulün etkisiz hâle gelmesinden sonra öfkesini yansıtacak herhangi bir davranışının tespit edilmediği, dosya içeriğinden anlaşılmıştır.

Çocukları ile birlikte ailece gördüğü şiddetten kurtulmak için çaresizlik içerisinde kıvranan sanığın, evrensel bütün hukuk sistemlerinin dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez olarak gördükleri, farklı bütün inançların da kutsal olarak kabul ettikleri yaşam hakkının kendi öz çocukları ile babasına dahi şiddet uygulamaktan çekinmeyen ve ne zaman nerede ne yapacağı belli olmayan birisinin insafına terk edilmesine çağdaş bütün hukuk sistemleri gibi bizim hukuk sistemimizin de seyirci kalması beklenemez. Kendi yaşam hakkını 27 sene boyunca riske atarak sabreden, olay gecesi de maktulün aşırı derecede sarhoş olmasından yararlanarak kendisinin ırz ve iffetine ve yaşam hakkına yönelen saldırıyı önlemek isterken maktulü tesadüfen öldüren sanık hakkında ağır tahrik hükümleri uygulansa dahi verilebilecek en az cezanın 15 yıl hapis cezası olacağı dikkate alındığında; verilecek ceza ile eylem arasında açık bir orantısızlık olacağı, böyle bir durumunda Türk Ceza Kanunu'nun 3. maddesindeki orantılılık ilkesini ihlal edebileceği gibi kamuoyu vicdanını da yaralayacağı açıktır.

Sonuç itibarıyla yukarıda ayrıntılı bir şekilde açıklandığı üzere; meşru müdafaanın bütün koşullarının gerçekleşmiş olması nedeniyle sanık ... hakkında TCK'nın 82/1-d, 29 ve 62. maddeleri uyarınca uygulama yapılması gerekirken, TCK'nın 25/1. maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına dair yerel mahkemece verilen kararın kazanılmış hakkında gözetilmesi suretiyle bozulmasına karar veren Yargıtay Yüksek 1. Ceza Dairesinin 18.02.2015 tarihli kararına, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan itirazının kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine dair Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun sayın çoğunluğunun görüşüne iştirak edilmemiştir." düşüncesiyle;

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...;

"Yasal savunma hâlinde gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırı olması gerekir.

Yasal savunma, bir kimsenin ağır ve haksız bir tecavüzü kendisinden veya başkasından uzaklaştırmak amacı ile gösterdiği zorunlu tepkidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...;

"Yasal savunma hâlinde gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırı olması gerekir.

Yasal savunma, bir kimsenin ağır ve haksız bir tecavüzü kendisinden veya başkasından uzaklaştırmak amacı ile gösterdiği zorunlu tepkidir.

Yasal savunma hâlinde fiil, hukuka uygundur. Bunun sebebi de hukuk düzeninin bir hakkın tecavüze uğramasına izin vermeyeceği esasında aramak gerekir. Hukuk, esasen haksızlığı yenmek, adaletsizliği, saldırıları yasaklamak amacını güder. Hukukun yaşaması için haksızlılıklarla, saldırılarla savaşılması gerekir. Hukuku korumak, haksızlığı yenmek için savaşan kimsenin hareketini hiçbir hukuk düzeni hukuka aykırı olarak kabul edemez. Bu sebepledir ki, savunmanın meşruluğu, olayın özelliğine mağdur olan kişinin durumuna, acizliğine, içinde yaşadığı toplumun özelliğine, korunması gereken hakka göre tespit edilmeli, hukukun kendi görev kavramlarından doğmaktadır. Kaldı ki, savunmada bulunmak, her varlığın ve insanın kendisini ve saklanmasını istediği hakkını korumak tepkisinin sonucudur. Bu tepki toplumun yararına da uygunsa meşru savunmadır. Kuvvet kullanmak suretiyle haksız bir saldırıyı uzaklaştıran kişi, ahlak kurallarına uygun davrandığı gibi, hukuk içinde mücadele etmiş, topluma da hizmet etmiş olacağından sosyal savunmaya da katılmış olacaktır.

Aile, kan bağı, evlilik ve diğer yasal yollardan aralarında akrabalık ilişkisi bulunan ve çoğunlukla aynı evde yaşayan bireylerden oluşan ve bu bireylerin cinsel, psikolojik, sosyal ve ekonomik gereksinimlerinin karşılandığı temel bir toplumsal birimdir.

Aile içi şiddet aile üyelerinden biri tarafından aynı ailedeki bir diğer üyenin yaşamını fiziki veya psikolojik bütünlüğü veya bağımsızlığını tehlikeye sokan, kişiliğini veya kişilik gelişimini ciddi boyutlarda zarar veren eylem veya ihmaldir. Özellikle erkeğin kadından üstün görüldüğü ve kadın ve erkek rollerinin katı çizgilerle birbirinden ayrıldığı toplumlarda kadınların daha çok istismara maruz kaldıklarına tanık oluruz. Tüm bunlar sadece geçmişi çok uzuna dayanan trajedilere örnek teşkil etmez. Ne acı ki şimdilerde yaşanan ve gelecekte yaşanacak olan trajedilere de örnek teşkil ederler. Diğer bir değişle şiddet babadan oğla, mağduriyet de anneden kıza, aile içi şiddet de nesilden nesile geçer.

Dosya kapsamına dönünce görülecektir ki maktulün bulunduğu yer ailenin ortak kullanım alanı oturma odasıdır. Maktul çıplaktır. Yanında ekmek bıçağı, TV, DVD’de porno film vardır. Kısaca ailenin ortak kullanım alanı oturması odasının olay yeri olması evde yaşı küçük çocukların bulunması, TV’de porno film ve baba çırılçıplak ve yanında büyük bir boş rakı şişesi ve bira şişeleri ile birlikte olması yanında evin içinde sanık savunmasını doğrulayacak şekilde arbedeyi gösteren dağınıklık da mevcuttur. Sanığın raporuna göre savunmasını doğrulayan şekilde vücutta, boyunda ve bacak arkasında ekimozlar vardır. Olayda 20 yıla yakın bir süre kadının çaresizliği nedeniyle süren bir evlilik mevcuttur. Erkek eş maktul öyle biridir ki hakkında daha önce aile efradına darp suçundan mahkûmiyet kararları verilmiş ve evden uzaklaştırma kararları almıştır. Babasının daha önce gözünü kör edecek kadar döven, çocuklarını eskiden beri darp eden eşi sanığı uzun yıllardır çeşitli sebeplerle döven olay günü de darp eden, boğazını sıkan, cinsel zorlamaya yönelen hareketleri olan, eşini fuhşa zorlayan ve hatta aksi sabit olmayan savunmadaki tabirle 'satan' ve olay gecesi de 'borcum var ödeyemiyorum, seni satacağım' diyen biridir. Ceza hukukunun temel ilkelerinden olan 'şüpheden sanık yararlanır' kuralı karşısında olay akşamı görgü tanığının olmadığı olayda aşamalarda değişiklik göstermeyen ve aksi ispatlanamayan sanık -kadının- savunmalarına göre kendisini darp edip boğazını sıkan eşinin elinden tülbendini alıp boğarak öldürdüğü savunmasına itibar etmek gerekir. Adamın yapısını gözetip kadın bunu boğamazdı diyerek faraziye dayalı savunmayı bertaraf eden bakış açısı doğru değildir. Zira maktul aşırı alkollü olup sanığın boğazında ekimotik alan mevcuttur. Bu açıklamalar karşısında sanığın durumu aksi ispatlanamayan sanık savunmasına itibar edilerek meşru savunma kapsamında mevcut olup kesildiğinde de tekrarı muhakkak olan haksız saldırı karşısında olan sanık hakkında TCK.nın 25/1, CMK.nın 223/2-d maddesi uyarınca beraatine dair karar verilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan itirazın kabulü gerektiği düşüncesi ile sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum." düşüncesiyle;

Çoğunluk görüşüne katılmayan beş Ceza Genel Kurulu Üyesi ise; benzer düşüncelerle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 18.09.2018 tarihinde yapılan ilk müzakerede yeterli çoğunluk sağlanamadığından 04.10.2018 tarihinde yapılan ikinci müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21286, Karar No: 2014/17608, Tarih: 16.09.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/21286 E.  ,  2014/17608 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 12/09/2013

NUMARASI : 2011/458-2013/394

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava; davacının davalı işyerinde 01.02.2009 – 11.02.2010 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının 11.04.2009 – 11.02.2010 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işyerinde aşçı ve yemek servisi elemanı olarak çalıştığını beyan eden davacı adına davalı işyerince düzenlenen 11.02.2010 tarihli işe giriş bildirgesi ve davalı Kurum'a 11.02.2010 – 10.07.2011 tarihleri arasında bildirilen çalışma bulunduğu, davacının 21.03.2009 – 13.04.2009 tarihleri arasında dava dışı İ.. Özel Eğitim Kurumları işyerinde çalışmasının bulunduğu, davalı işyerinin 15.10.2005 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, davacının 18.04.2009 tarihinde davalı şirkete ait araç ile yemek dağıtımına giderken büyük kazanlardan birinin üzerine düştüğünü ve yaralandığını iddia ettiği, bu olay ile ilgili davalı Kurum'da iş kazası kaydı bulunmadığı ve davacının Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunduğu, soruşturma aşamasında alınan ifadesinde işyeri sahibinin oğlunun kazayı doğruladığı, davacının bir haftalık deneme süresi içerisindeyken kazanın olduğunu beyan ettiği, ancak ifadesinde kaza tarihine ilişkin beyan bulunmadığı, davacının dava dışı İ.. Özel Eğitim Kurumundaki son işten çıkışının 13.04.2009 tarihi olduğu, kaza sırasında araçta şoför olan kişinin de 11.11.2009 tarihli ifadesinde kazanın 2-3 ay önce olduğunu beyan ettiği, ancak dosya içerisinde söz konusu kazaya ilişkin hastane raporlarının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık; somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlık; somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda; davacının dava dışı işyerindeki çalışmaları 13.04.2009 tarihinde bitmesine rağmen davacının davalı işyerindeki çalışmalarının 11.04.2009 tarihinden başlatılması hatalıdır. Bunun yanısıra; davacının geçirmiş olduğu kazaya ilişkin hastane dosyasının incelenmemesi, her ne kadar dinlenilen tanıklar davacının 2009 yılında çalışmaya başladığını beyan etmişlerse de diğer bordro tanıkları dinlenilmeden ve davacının çalışmaya başladığı tarih net olarak ortaya konulmadan, ayrıca davacı tanıklarının beyanlarında davacının 1 ay kadar çalışmadığını beyan etmelerine rağmen bu husus araştırılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davacıdan, 18.04.2009 tarihinde geçirmiş olduğu kaza sonrası gittiği hastane sorularak bu hastaneden kazaya ve davacının tedavisine ilişkin belgeleri istemek, dosyada mevcut bordrolarda isimleri bulunan kişiler arasından re'sen seçilecek diğer bordro tanıklarını dinlemek ve davacının davalı yanında geçen çalışma süresini hiç bir tereddüte mahal bırakmayacak derecede ortaya koyarak sonuca gitmekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan A.. T..'ne iadesine, 16.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.