muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/616, Karar No: 2023/157, Tarih: 15.03.2023

Sanık ..., soruşturma evresinde kollukta alınan 28.04.2018 tarihli ifadesinde; maktul ve diğer sanıklar eve geldikten sonra hatırladığı kadarıyla 30 dakika birlikte oturduklarını, bu sırada kardeşi olan inceleme dışı sanık ...’in müsaade isteyerek köylüleri olan tanık ...'in traktörünün battığını ve yardım etmeye gideceğini söylediğini, bu sırada sanık ...’ın kendisine ... Nehri kenarında esrar içebilecekleri sessiz sakin bir yer olup olmadığını sorduğunu, kendisinin de ... Nehri kenarına gidebileceklerini söylediğini, maktulün sanık ...’a hitaben sürekli “Abi” şeklinde hitap ettiğini, birlikteyken hiçbir tartışmalarının olmadığını ve anormal bir durumun yaşanmadığını, nehrin kenarına gittiklerinde maktulün neşeli bir şekilde nehirdeki su üzerinde taş sektirmeye çalıştığını, kendisinin de bu sırada sigara sardığını, yaklaşık üç dakika sonra birden 3-4 el silah sesi duyduğunu, kafasını kaldırdığında maktulün “Abiii!” diyerek yere yığıldığını gördüğünü, aralarında hatırladığı kadarıyla on metre civarında bir mesafe olduğunu, hemen sanık ...’ın yanına gittiğini ve “Neden adamı vurdun?” diyerek kendisine çıkıştığını, sanık ...’in “Abi ne yaptın, adamı neden vurdun?” diye bağırarak kendisini yere attığını ve şoka girdiğini, olay sırasında ne yapacağını bilemediğini ve elinin ayağının titrediğini, sanık ...’a bir kez daha neden yaptığını sorduğunu, O’nun da “Benim kız kardeşime küfür etti!” şeklinde cevap verdiğini ve sanık ...'e de dönerek “Dün akşam yemekte senin önüne tabakla kemik bıraktı, ben de cezasını verdim, senin için vurdum!” dediğini, tartıştıkları sırada maktulün öldüğünü anladıklarını, sanık ...’ın çok sakin olduğunu ve “Ceset ortada durmasın!” dediğini, bunun üzerine sanıklar ... ve ...’ün birlikte cesedi tutarak hemen yan taraflarında bulunan çalılıkların içerisine sakladıklarını, sanık ...’ın cesedin üzerinden telefonunu aldığını ve hep birlikte yola çıktıklarını, bir gün sonra buluştuklarında inceleme dışı sanık ...'a, sanık ...’ı kastederek “Bizim başımızı belaya sokacak bu adam! Suçsuz yere bir insanı neden öldürdü?” diye serzenişte bulunduğunu, sanık ...’ın suçu üstlenmesi için inceleme dışı sanık ...’a vaatlerde bulunduğunu, inceleme dışı sanık ...’ın da bu teklifi kabul ettiğini,

Soruşturma evresinde Sulh Ceza Hâkimliğinde alınan 30.04.2018 tarihli ifadesinde susma hakkını kullandıktan yargılama evresinde alınan 11.01.2019 tarihli ifadesinde; taşın üstünde uyuşturucu sararken sanık ... ile maktulün kendisinden yaklaşık yirmi metre uzaklıkta konuşmakta olduklarını, sanık ...’ın bağırdığını, önce bir bağırtı sonra da 2-3 el silah sesi duyduğunu, koşarak maktulün yanına gittiğini, maktulün yerde kanlar içinde yattığını, sanık ...'a “Ne yaptın?” diye bağırdığını, bir dakika boyunca kimsenin hiçbir harekette bulunmadığını, sanık ...’ın kendisini olay yerinden götürdüğünü, ertesi gün sonra DAP Yapı isimli inşaat firmasında buluştuklarını, ne olduğunu sorduğu sanık ...'ın inceleme dışı sanık ...'ın olayı üstleneceğini ve teslim olacağını söylediğini, bunun üzerine sanık ...’a olayda kullanılan silahın kendisinin taşıma ruhsatlı silahı olduğunu ve inceleme dışı sanık ...’ın nasıl teslim olacağını sorduğunu, inceleme dışı sanık ...’ın yanına giderek kendisine durumu izah ettiğini, “Sen nasıl adamın ruhsatlı silahı ile teslim olacaksın?” diye sorduğunu, O’nun da; silahın arabanın içinde bulunduğunu ve kendisinin de sanık ...'ın şoförü olduğunu, aracın içinden silahı alarak eylemi gerçekleştirdiğini söyleyeceğini belirttiğini, ertesi gün inceleme dışı sanık ...’ın 59 plakalı Renault marka beyaz renkli bir araçla ... yerine geldiğini, kendisinden cesedin yerini göstermesini istediğini, inceleme dışı sanık ...’a eylemin sanık ... tarafından işlenmesi nedeniyle cesedin yerini gösteremeyeceğimi söylediğini, inceleme dışı sanık ...’ın; “Ben olayı üstleneceğim, senlik hiçbir şey yok!” dediğini, ayrı araçlarla olayın olduğu yere gittiklerini, 40-50 metre uzaklıktan olayın gerçekleştiği yeri inceleme dışı sanık ...'a gösterdiğini, inceleme dışı sanık ...’ın cesedin yanına doğru gittiğini, O’nu beklemeden olay yerinden ayrıldığını, olaydan bir ay sonra söz konusu yere gittiğinde cesedin yerinde olmadığını, sanık ...’ın evine ilk gittiğinde inceleme dışı sanık ...’in evde olduğunu, tanık ...’e yardım için çıktığını, inceleme dışı sanık ...'a maktulü gösterirken yanında traktör ön çeki demiri görmediğini, kendi evlerinde de traktör ön çeki demiri olmadığını, soruşturma evresinde baskı altında olduğunu, soruşturma evresinde sanık ...'ın sanık ...'e dönerek “Dün akşam yemekte tabakla önüne kemik bıraktı, ben senin için onu vurdum!” dediği ve ceset ortada bulunmasın diye sanıklar ... ve ...'ün cesedi alarak yan tarafa attıkları yönündeki beyanlarının doğru olmadığını,

Soruşturma evresinde kollukta, Cumhuriyet Başsavcılığında ve Sulh Ceza Hâkimliğinde alınan 27.04.2018 ve 30.04.2018 tarihli ifadelerinde susma hakkını kullanan sanık ... yargılama evresinde alınan 11.01.2019 tarihli ifadesinde; sanık ...'ın teklifi üzerine maktulün ...’ya getirdiği aracı denemek ve gezmek için dışarı çıktıklarını, kendi araçlarına binip hareket edecekleri sırada sanık ...'ın “Köy yollarında arabanızı vurmayın, yazık, gelin ...marka araçla gezelim.” dediğini, araca bindikten sonra birilerinin uyuşturucu kullanmak manasıyla sigara içilebilecek yer olup olmadığını sanık ...'a sorduğunu, bunun üzerine sanık ...’ın kendilerini araçla nehir kenarına götürdüğünü, nehir kenarında bir yerde araçtan indikten sonra sanık ... ile maktulün konuştuklarını, sanık ...’ın sigara sarmakta olduğunu, kendisinin de sanık ...'le konuştuğunu, bu sırada da maktulle sanık ...’ın konuşmalarını duyduğunu, sanık ...’ın maktule “Neden sıkıntılısın, neyin var?” diye sorduğunu, maktulün sesini yükseltip “Bir şey yok!” diyerek el hareketi yaptığını, bunun üzerine sanık ...’ın “Sana verdiğim para yetmiyor muydu, neden başkalarından alıyorsun?” dediğini, O’nun da sert bir şekilde “Kimden almışım?” diye sorduğunu, bu konuşmalar sırasında maktulün el kol hareketleri de yaptığını, daha sonra maktulün şu anda utancından dile getiremediği küfürleri sanık ...’a ettiğini, müdahale etmesine vakit kalmadan bu küfürler nedeniyle sanık ...’ın üzerindeki silahı kurması ve ateş etmesinin bir olduğunu, sanık ...’ın “Bu adam sana ne yaptı ki böyle yaptın?” diye sanık ...’a sorduğunu, herkes bir süre bekledikten sonra sanık ...’ın “Benim bacıma küfür etti!” dediğini, sanık ...’ın bir anlık öfkesine yenik düştüğünü, kendisinin bu sırada ellerinin arasına başını koyduğunu, “Ne yaptın ağabey?” diyerek serzenişte bulunduğunu ve yere çömeldiğini, daha sonra geldikleri araca binip sanık ...'ın evine döndüklerini,

Sanık ..., soruşturma evresinde kollukta alınan 28.04.2018 tarihli ifadesinde; 2017 yılının Aralık ayında Ertan İleri'nin vefatı üzerine maktul, inceleme dışı sanıklar ...ve Süleyman ile sanıklar ... ve ... ile birlikte cenazeye gittiklerini, 27.12.2017 tarihinde de inceleme dışı sanık ... ve sanıklar ... ve ... ile birlikte farklı araçlarla ...'ya geldiklerini, maktulün ise inceleme dışı sanık ...’dan ödünç aldığı araçla kendilerinden bağımsız olarak aynı geldiğini, satılık bir aracın teslimi ve ödemesi gerçekleştikten sonra maktulün kendilerinden ayrıldığını, maktulün öldürüldüğünü ablası olan inceleme dışı sanık ...’den öğrendiğini, kaybolmasından bir iki gün sonra maktulün erkek kardeşi olan mağdur ... buluştuklarını, mağdur ...'ın, maktulün kendisinden ya da ailesinden almış olduğu toplu bir para olup olmadığını sorduğunu, kendisinin de ilgililerine sorduktan sonra borç miktarını sonradan bildirdiğini, mağdur “Ben bu borçları ödeyeceğim!” deyince kendisinin de “Erkan sen istedin diye yazıyorum. Ben alacak verecek peşinde değilim. Hayırlısıyla kardeşini bulun da sıkıntınız çözülsün, para önemli değil. Anneme olan emeği nedeniyle bir bu kadar daha versek helalleşemeyiz!” dediğini,

Soruşturma evresinde Cumhuriyet Başsavcılığında ve Sulh Ceza Hâkimliğinde alınan 30.04.2018 tarihli ifadelerinde susma hakkını kullandıktan sonra yargılama evresinde alınan 11.01.2019 tarihli ifadesinde ise; olay tarihinden öncesindeki bir hususu anlatmak istediğini, yılbaşının yaklaşmasından dolayı 26.12.2017 tarihinin gecesinde Ataşehir’de bulunan ... Restoran isimli yerde bir yemek düzenlediğini, ... yeri çalışanlarını da çağırdığını, gecenin ilerleyen saatlerinde alkolün de verdiği etki ile sanık ... ile maktul arasında bir tartışma yaşandığını, sanık ...’ten maktule 100 TL vererek kendisini göndermesini istediğini, sondasında telefonda görüştüğü sanık ...’ın “Bugün işlerim az, istersen buraya gel, burada görüşelim, konuşalım.” demesi nedeniyle yanındakilere ...'ya gideceğini söylediğini, sanıklar ... ve ...’ün de gelmek istediklerini belirtmeleri üzerine kendilerine karşı gelmediğini, ertesi gün...’ye sanık ...’ın evine geldikten yaklaşık 15-20 dakika sonra sanık ...’ın taziye dolayısıyla eve gelen gidenlerin olduğunu, ağızlarının alkol koktuğunu söyleyerek gezip dolaşmayı önerdiğini, bunun üzerine maktulün gelmiş olduğu ...marka araca bindiklerini, ... Nehri kenarında bir yerde durduklarını, araçtan indiklerinde maktulün yüzünün donuk olduğunu, maddi sıkıntılarının olduğunu bildiği için yanına gidip maktule ne olduğunu sorduğunu, maktulün kendisine üst perdeden “Bir şey yok!” dediğini ve arkasını dönüp gittiğini, bunun üzerine kendisinin de “Neden kıçını dönüp gidiyorsun? Etrafındaki birçok kişiden borç almışsın!” diye çıkıştığını, maktulün “Kimden borç almışım?” diye sorması üzerine “Ablamdan dahi borç almışsın!” şeklinde karşılık verdiğini, ancak maktulün kendisine ve ablasına küfür ettiğini, ablasını kastederek “A… koyduğumun o…su sana mı söyledi?” demesi üzerine sinirlenip kendinden geçtiğini, üzerinde bulunan silahı kurduğunu anımsadığını, maktulü vurup vurmadığını hatırlamadığını, olaydan bir iki dakika sonra kendine geldiğinde etrafın kan olduğunu gördüğünü, aslında maktul ile ilk aşamada bitişik olduklarını, ancak kendisi arkasını dönüp gidince aralarının bir iki adım açıldığını, sonra maktulün bir adım dönüp geldiğini, bir adım da kendisinin yaklaştığını, maktule bitişik mesafeden ateş ettiğini, bu sırada sanıklar ..., ... ve ...’ün kendisine yakın olduklarını, sanık ...’ün “Yapma!” diye söylendiğini, diğer sanıklara da bir şey olduğunu zannettiğini, sanık ...’in baygın gibi yerde uzanmış hâlde olduğunu, sanık ...’ın da kendisine bir şeyler anlatmaya çalıştığını, “Sen ne yaptın?” der gibi bir hâli olduğunu, sanık ...’ın “Niye vurdun adamı? Bu sana ne dedi de çıldırdın?” diye kendisine sorduğunu, önce bir iki dakika duraksadığını, sonra maktulün kendisine ve ablasına küfür ettiğini söylediğini, maktulü olay yerinde o şekilde bırakıp araçla dönerek sanık ...’ın ... yerine geldiklerini, buraya geldikten sonra inceleme dışı sanık ..

...’in baygın gibi yerde uzanmış hâlde olduğunu, sanık ...’ın da kendisine bir şeyler anlatmaya çalıştığını, “Sen ne yaptın?” der gibi bir hâli olduğunu, sanık ...’ın “Niye vurdun adamı? Bu sana ne dedi de çıldırdın?” diye kendisine sorduğunu, önce bir iki dakika duraksadığını, sonra maktulün kendisine ve ablasına küfür ettiğini söylediğini, maktulü olay yerinde o şekilde bırakıp araçla dönerek sanık ...’ın ... yerine geldiklerini, buraya geldikten sonra inceleme dışı sanık ...'ın sürekli soru sormasından sıkıldığı için kendisine üst perdeden “Ne kadar çok soru soruyorsun?” dediğini ve maktule ait cep telefonunu inceleme dışı sanık ...'a verdiğini, telefonu arayan olduğunda açmamasını söylediğini, olaydan bir gün sonra 28.12.2017 tarihinde DAP Yapı inşaat firmasına gittiğini, buraya giderken inceleme dışı sanık ...'ın sürekli “Abi ne oldu? Dünden beri tatsızsın. Telefonu kırdım, attım ama telefonu arayan kişiler zannedersem ...ın yakınıydı. Kötü bir şeyler mi oldu?” gibi sorular sorduğunu, kendisinin de öfke probleminden dolayı maktulü öldürdüğünü ve maktulün öldürdüğü yerde kaldığını söylediğini, inceleme dışı sanık ...’ın da “Bu işe bir çözüm bulmamız lazım. Sen yüz kişiye bakabilirsin ancak yüz kişi bir ...’a bakamaz. Bu ... bana yakışır.” dediğini, bir süre sonra sanık ...’ın geldiğini, sanık ...'a inceleme dışı sanık ...'ın bu olayı üstleneceğini söylediğini, sanık ...’ın ise böyle bir olayı kimsenin üstlenmeyeceğini belirttiğini, bir de kendisinin inceleme dışı sanık ... ile konuşacağını ifade ederek yanından ayrıldığını ve sonradan gelip inceleme dışı sanık ...’ın olayı üstleneceğini ancak korktuğunu söylediğini, suçu üstlenmesi karşılığındaki taleplerinden bahsettiğini, ilerleyen zamanlarda vicdan azabı çektiği için sanık ...'a teslim olacağını söylediğini, sanık ...’ın ise “O işi hâllettiler. Ne teslim olması?” dediğini, ... yerindeyken inceleme dışı sanık ...’ın kapıyı kapatıp yanına geldiğini, olaylardan haberdar olduğunu ve yardımcı olmak istediğini ifade ettiğini, “Sen ne biliyorsun ki yardımcı olacaksın?” diye sorduğu inceleme dışı sanık ...’ın ise maktulü vurmasından itibaren inceleme dışı sanık ...’ın bunu üstlenmek istediğini, ancak cesedi gördükten sonra vazgeçtiğini ayrıntıları ile anlattığını, inceleme dışı sanık ...’ın anlattığından inceleme dışı sanık ...’ın, cesedi olay yerinden alıp nehre attıktan sonra bu durumdan etkilenerek olayı üstlenmekten vazgeçtiğini öğrendiğini, suçlamayı bu hâliyle kabul ettiğini, sorulması üzerine; ...'nda sanık ... ile görüştüğünü, kendisine teslim olacağını söylediğinde “Ben cesedin yerini ...'a gösterdim. O işi hâllettiler. Ne teslim olması?” dediğini ve konuyu kapattığını, kendisinin bu konuşmadan çıkardığına göre cesedin inceleme dışı sanık ... tarafından ... Nehri’ne atıldığını,

Savunmuşlardır.

V. GEREKÇE

Uyuşmazlık konularının ayrı ayrı değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

A. Sanıklar ..., ... ve ...'nin, sanık ... tarafından gerçekleştirilen kasten öldürme suçuna iştirak edip etmedikleri

1. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

Bir kişi tarafından işlenmesi mümkün olan bir suç birden fazla kişi tarafından işlenmesi halinde sorumluluk statüleri suça iştirak hükümlerine göre belirlenecektir. 765 sayılı TCK'da suça asli ve fer'i iştirak ayrımı yapılmakta iken 5237 sayılı TCK'da suça iştirak şekilleri faillik ve şeriklik olarak düzenlenmiştir. 765 sayılı TCK'nın 64/1. maddesinde suça asli iştiraki düzenlerken "fiili irtikap etmek" ve "doğrudan doğruya beraber işlemek" ifadelerine yer verilmiştir. "Fiili irtikap etmek ancak suçun kanuni tarifine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi, yani, icrai hareketlerin yapılması halinde söz konusudur." (Dönmezer/Erman 2. Cilt, s. 1287; Önder, Genel Hükümler 2 s. 503) "Fiili doğrudan doğruya beraber işleyen ifadesinden fiili icra eden kişi ile diğer şahsın bir işbirliği söz konusudur. Ve onun fiiliyle suçu meydana getiren icrai hareketlerinin aynı zamanda olması gerekmektedir." (Dönmezer/Erman, s. 1288; Önder, s. 504).

Yeni TCK'ya ilişkin Hükumet Tasarısı'nda fiili irtikap edenler ve doğrudan doğruya beraber işlemiş olanlar ayrımı terk edilmişti. Bu ayrımın yerine genel olarak fiili birlikte icra edenler ifadesi kullanılmıştı (Özgenç, TCK, Gazi Şehri. 3. Baskı, s. 489).

Müşterek faillik yeni TCK'nın 37. maddesinin 1. fıkrasında; "Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur." şeklinde düzenlenmiştir. Müşterek faillikte birlikte suç işleme kararının yanı sıra, fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulduğu için her bir suç ortağı fail statüsündedir. Müşterek faillik, suçun icrai hareketlerinin birlikte gerçekleştirilmesidir.

Madde gerekçesinde; "...Asli iştirak feri iştirak ayrımının en önemli sakıncası, kişinin suçun işlenişine katkısının gerçekleştirilen suçun bütünlüğü içerisinde değil, ondan bağımsız olarak ele alınmasıdır. Örneğin bir ... yerinde işlenen silahlı yağma suçunda, dışarıda gözcülük yapan kişinin fiilinin yağma suçunun bütününden bağımsız olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle gözcülük yapan uygulamada bazen asli fail bazen de fer'i fail olarak sorumlu tutulmaktadır. Bu sistemde suçun işlenişine iştirak eden kişilerin çoğu zaman asli fail olarak mı, yoksa fer'i fail olarak mı sorumluluğu gerektiği duraksamaya yer vermeyecek bir biçimde saptanamamaktadır. Halbuki örnek olayda gözcülük yapma fiilinin diğer kişilerle birlikte işlenen yağma suçunun gerçekleşmesine olan etkisi bir bütün olarak değerlendirildiğinde diğer suç ortaklarıyla suçun işlenişi üzerinde ortak hakimiyet kurulduğu sonucuna ulaşılırsa fail olarak sorumlu tutulması gereklidir...

Hükumet Tasarısında da benimsenen 'asli iştirak', 'fer’i iştirak' ayırımının adil ve eşit olmayan bir cezalandırmayı sonuçlaması ve uygulamada zorluk ve duraksamalara neden olması dolayısıyla, bu ayrımı esas alan düzenleme tasarıdan çıkarılmıştır. Yeni yapılan düzenlemeyle, iştirak şekilleri, fiilin işlenişi üzerinde kurulan hakimiyet ölçü alınarak belirlenecektir. Bu sistemde birer sorumluk statüsü olarak öngörülen iştirak şekilleri ise, faillik, azmettirme ve yardım etmeden ibarettir.

Yeniden düzenlenen maddenin birinci fıkrasına göre suçun kanuni tanımında öngörülen fiili gerçekleştirilen kişi fail olup; suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi durumunda, bu kişilerin her biri müşterek fail olarak sorumlu tutulacaklardır.

Müşterek faillikte, birlikte suç işleme kararının yanı sıra, fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurulduğu için, her bir suç ortağı fail statüsündedir. Ortak hakimiyetin kurulup kurulmadığının saptanmasında suç ortaklarının suçun icrasındaki rolleri ve katkılarının taşıdığı önem göz önünde bulundurulur. Bu durumda, fiilin icrası veya sonuçsuz kalması ortak faillerden her birinin elinde bulunmaktadır. Örneğin suç ortaklarından birinin cebir veya tehdit kullanarak mağduru etkisiz hâle getirdiği, diğerinin de üzerindeki para ve sair kıymetli eşyayı aldığı yağma suçunda her iki suç ortağının suçun işlenişine yaptıkları katkı, suçun icrası açısından birbirini tamamlayıcı niteliktedir. Dolayısıyla, her iki suç ortağı, suçun işlenişi üzerinde ortak bir hakimiyet kurmaktadır.

Suç ortaklarının iştirak katkılarının karşılıklı olarak birbirlerini tamamlamadığı durumlarda da müşterek faillik mümkündür. Bazı hallerde failler, her biri suçun kanuni tanımındaki bütün unsurları tek başına gerçekleştirmek üzere, bir anlaşmaya varabilir. Örneğin bir kişiyi öldürmek için aralarında anlaşmış olan beş kişi, amacın gerçekleşme ihtimalini daha da yükseltmek için, aynı anda mağdurun üzerine ateş ederler. Ateşlenen mermilerden bir kısmı mağdura isabet eder, bir kısmı ise etmez. Bu örnek olayda bütün suç ortakları ortak bir suç işleme kararına dayanarak birlikte hareket etmektedirler. Bu beş suç ortağının ateşlediği mermilerden sadece bir tanesinin mağdura isabet edip ölümüne neden olması halinde dahi, tamamlanmış kasten adam öldürme suçundan dolayı bu kişilerden her biri müşterek fail olarak sorumlu tutulacaktır.

Müşterek faillik bakımından zorunlu diğer bir koşul, failler arasında birlikte suç işleme kararının varlığıdır. Belli bir hareketin icrasına ve neticenin meydana gelmesine ilişkin olan birlikte suç işleme kararı, kast kapsamında düşünülmelidir. Suç ortaklarının suçun işlenişine ilişkin kastlarının doğrudan veya olası kast gibi farklılık göstermesinin, müşterek fail olarak sorumlulukları üzerinde bir etkisi yoktur." şeklinde failliğin temel unsurları belirlenmiştir.

Suça iştirak bakımından uygulama ve öğretideki görüşler incelendiğinde;

Suça iştirak bakımından uygulama ve öğretideki görüşler incelendiğinde;

Birlikte suç işleme kararına bağlı olarak, suçun icrai hareketlerinin birlikte gerçekleştirilmesi ve dolayısıyla, haksızlık teşkil eden fiilin icrası üzerinde müşterek hakimiyet kurulması halinde söz konusu olan iştirak şekline müşterek faillik demekteyiz. Müşterek faillikte birlikte suç işleme kararının yanı sıra, fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulduğu için, her bir suç ortağı fail statüsündedir (Özgenç, s. 489).

Müşterek hakimiyetin kurulup kurulmadığının tayininde suç ortaklarının suçun icrasındaki rol dağılımları ve suçun işlenişine bulunulan katkının arz ettiği önem, zaruret göz önünde bulundurulacaktır. Öyle ki fiilin icrası veya akim kalması müşterek faillerden her birinin elinde bulunmaktadır (Maurach/Gössel/Zıpf II, s. 294/295; Roxin, Taterschaft, 280, atfen Özgenç, s. 491).

Müşterek failin suçun icrasındaki bulunduğu katkının bu zaruret nedeniyle; burada fonksiyonel, müessir fiil hakimiyeti bir başka ifadeyle icrai faaliyette bulunmayı gerekli kılan fiil hakimiyeti kavramı kullanılmaktadır (Kavramı ilk ihdas eden Roxin olmuştur. Ancak, bilahare doktrinde büyük ölçüde kabul görmüştür: Jescheck, Lb, 616; Stratenwerth, Allgemeiner Teil, kn. 823; Samson, sk(4), 25, kn. 43; Rudolphı, Bockelmann-F, 374; Bloy, 376; fonksiyonel fiil hakimiyeti kavramını eleştirmekle birlikte, muhtevada hemfikir olan, Herzberg,Taterschaft, s. 61).

Böylece, belli bir neticenin oluşumuna illi etkide bulunan herkes değil ancak kanunda tarif edilen muayyen haksızlığı gerçekleştiren suç ortağı, ortaklığı fail olabilecektir. Kanunda tarif edilen haksızlık birden fazla suç ortağı tarafından müştereken gerçekleştiriliyorsa, müşterek faillik bahis konusudur. Müşterek faillik için iki koşul zorunludur. Bunlar birlikte suç işleme kararının yanı sıra fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulduğu için her bir suç ortağı fail statüsündedir. Müşterek faillik, suçun icrai hareketlerinin birlikte gerçekleştirilmesini ifade etmektedir. Birlikte suç işleme kararına bağlı olarak suçun icrasına ... bölümü çerçevesinde gerçekleştirmeye müşterek hakimiyeti gerekli kılmaktadır. Her müşterek fail suçun icrasına ilişkin müessir, fonksiyonel katkıda bulunmaktadır. Öyle ki; bu katkı suç planının başarıya ulaşması açısından önem arz etmektedir. Bu itibarla fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulmasının esasını teşkil etmektedir. Fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurulup kurulmadığı tayininde suç ortaklarının suçun icrasındaki rol dağılımları ve suçun işlenişine bulunan katkının arz ettiği önem ve zaruret göz önünde bulundurulacaktır. Öyle ki fiilin icrası veya akim kalmasımüşterek faillerden her birinin elinde bulunmaktadır (Maurach/Gössel/zıpf II, s. 294-295; Roxin, Taterschaft, s. 280.).

Müşterek failin suçun icrasında bulunduğu katkının arz ettiği bu zaruret nedeniyle burada fonksiyonel müessir bir hakimiyeti, bir başka ifadeyle icrai faaliyette bulunmayı gerekli kılan fiili hakimiyet kavramı kullanılmaktadır.