muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/3493, Karar No: 2021/11422, Tarih: 07.06.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/3493 E.  ,  2021/11422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma, mühür bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- Mühür bozma suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

5237 sayılı TCK’nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarihinde yürürlüğe giren 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının, 15.04.2020 tarihli ve 31100 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile TCK’nın 53. maddesinde yapılan değişiklikle birlikte infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2-Karşılıksız yararlanma suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

6352 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 05.07.2012 tarihi sonrasında işlenen karşılıksız yararlanma suçlarında 5237 sayılı TCK’nın 163/3. ve 168/5. maddelerine göre soruşturma aşamasında Cumhuriyet Başsavcılığınca katılan kurumun cezasız ve vergili gerçek zararı bilirkişiye hesaplattırılıp, sanığa miktar da belirtilip usulüne uygun süre verilmek suretiyle “bilirkişinin hesapladığı kurumun cezasız ve vergili gerçek zararını soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin etmesi durumunda hakkında kamu davası açılmayacağına” dair bildirimde bulunulması gerektiği ve bildirim sonrası verilen sürede kurumun gerçek zararının soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin edilmesi halinde bu bir dava şartı olduğundan TCK’nın 168/5. maddesine göre kamu davasının açılamayacağı ve eğer soruşturma aşamasında bu ihtar işlemi yapılmamış olmasına rağmen sanık tarafından kovuşturma aşamasında katılan kurumun zararının tamamen karşılanması halinde bu ödemenin soruşturma aşamasında yapılmış gibi kabul edilerek sanık hakkında 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi uyarınca kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden düşme kararı verilmesi gerekeceği; bu açıklamalar ışığında somut olayda değerlendirildiğinde, sanığa soruşturma aşamasında ödeme ihtarı yapılmadığı ancak dosya içerisinde bulunan 19/12/2013 tarihli alındı belgesine göre, sanığın kovuşturma aşamasında bilirkişi tarafından hesaplanan zararı giderdiğinin anlaşıldığı; böylece soruşturma aşamasında kendisine ödeme ihtarı yapılmayan ancak kovuşturma aşamasında zararı gideren sanık hakkında kamu davası açılamayacağından 5237 sayılı TCK’nın 168/5. maddesine istinaden 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi uyarınca kovuşturma şartının gerçekleşmemesi nedeniyle açılan kamu davasının düşürülmesine karar verilmesi gerekirken kovuşturmaya devamla yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları ile bu bakımdan yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılığın aynı Kanun’un 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK’nın 168/5. ve 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddesi gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE, karardan bir suretin Adli Sicil Kanunu’nun 6/2. maddesi uyarınca mahsus siciline kaydı için Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne mahkemesi tarafından gönderilmesine, 07/06/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9764, Karar No: 2023/3443, Tarih: 08.06.2023

**2. Ceza Dairesi         2021/9764 E.  ,  2023/3443 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/742 E., 2016/79 K.

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi uyarınca temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi uyarınca temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Hüküm tarihinde Marmara 5 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olduğu anlaşılan sanığa, duruşmadan bağışık tutulmak isteyip istemediği sorulmadan ve bu hususta bir karar alınmadan, hükmün açıklandığı 20.01.2016 tarihli duruşmada hazır edilmeyerek hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı Kanun'un 196. maddesine aykırı olarak savunma hakkının kısıtlanması hukuka aykırı görülmüştür.

Başkaca yönleri incelenmeyen Çatalca 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.01.2016 tarihli ve 2015/742 Esas, 2016/79 Karar sayılı kararının açıklanan nedenle 1412 sayılı Kanun’un 321. maddesi gereği Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4631, Karar No: 2020/5370, Tarih: 22.10.2020

**1. Hukuk Dairesi         2018/4631 E.  ,  2020/5370 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL-TENKİS

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın HUMK'nun 409/5. maddesi gereğince asıl ve birleştirilen davanın açılmamış sayılmasına ilişkin olarak verilen karar asıl ve birleştirilen davada davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

KARAR-

Asıl ve birleştirilen dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil, olmadığı takdirde tenkis isteklerine ilişkindir.Davacı ..., mirasbırakan eşi ... ’in ilk evliliğinden olma oğlu Şemsi’yi vekil tayin ettiğini, vekil ... ’nin murisin maliki bulunduğu 9769 parsel sayılı taşınmazı davalı ...’a satış suretiyle devrettiğini, davalı ...’ın da çekişmeli taşınmazın tamamını davalı ...’e satış yoluyla aktardığını, ... ’in ise; taşınmazdaki 2/5 payını uhdesinde bırakıp geri kalan 3/5 payını davalı ...’e taşınmaz üzerine inşaa edilecek kat karşılığı mukabilinde temlik ettiğini, yapılan işlemlerin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, asıl ve birleştirilen davada tapu iptali-tescile; olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemiştir.Davalı ..., mirasbırakan ... ile akraba olduğunu ve çekişme konusu taşınmazı yatırım amacı ile satın aldığını belirtip asıl davanın reddini savunmuştur.Davalı ..., satışın gerçek olup; taşınmaz bedelini ödediğini bildirerek birleştirilen davanın reddi isteğinde bulunmuş, davalı ... de taşınmazdaki 3/5 payı kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davalı ...’den devraldığını ve iyiniyetli 3. kişi olduğunu belirterek birleştirilen davanın reddini savunmuştur.Mahkemece, HUMK'nun 409/5. maddesi gereğince asıl ve birleştirilen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.Gerçekten de, asıl davada, taraf vekillerinin 27.01.2009 ile 26.05.2009 tarihli oturumlara gelmedikleri ve mazeretlerinin de mahkemece reddedilip dosyanın iki defa işlemden kaldırılmasına karar verildiği, ikinci yenilemeden sonra ise; davacı vekilinin 28.04.2011 tarihli oturuma mazeretsiz katılmadığı ve davalı vekilinin de davayı takip etmeyeceğini bildirdiği, böylece, davanın üçüncü kez takipsiz bırakıldığı belirlenmek suretiyle HUMK'nun 409/5. maddesi gereğince asıl davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacı ... vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddine. Davacı ... vekilinin birleştirilen davaya yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; birleştirilen davanın 25.11.2009 tarihinde açılıp 04.12.2009 tarihli kararla asıl dava ile birleştirilmesine karar verildiği, davacı vekili ile davalılar ... ve ... ’in 28.04.2011 tarihli oturuma gelmedikleri ve mazeret de bildirmedikleri anlaşılmaktadır.Bilindiği üzere, davanın açılmamış sayılması kararının verildiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nun 409/1. fıkrasında (6100 sayılı HMK’nın 150. maddesi) “Oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği...takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.” hükmüne yer verilmiş, anılan maddenin 3. fıkrasında ise; “...dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebilir...” düzenlemesi yer almış, 5. fıkrada da “İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.” hükmü öngörülmüş ve sözkonusu maddenin 6. fıkrasında “...işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde beşinci fıkra hükmü uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda, birleştirilen davanın, ilk defa 28.04.2011 tarihli oturumda takipsiz bırakıldığı açık olup; bu durumda, HUMK’nun 409/5. maddesinin uygulanmasının mümkün bulunmadığı ve birleştirilen dava yönünden HUMK’nun 409/1. maddesi uyarınca 28.04.2011 tarihi itibariyle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kuşkusuzdur. Hal böyle olunca, mahkemece, öncelikle, 6100 sayılı HMK’nın 150. (HUMK’nun 409.) maddesi uyarınca dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılması, değinilen maddede öngörülen usuli işlemlerin gerçekleştirilmesi ve şartlar oluştuğu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, anılan madde doğrultusunda işlem yapılmaksızın doğrudan birleştirilen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olması isabetsizdir. Birleştirilen davada davacının yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 22.10.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5627, Karar No: 2007/5521, Tarih: 31.12.2007

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2007/5627 E.  ,  2007/5521 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında 117 ada 56 ve 119 ada 45 parsel sayılı 4558.63 ve 3975.36 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar malikinin kim olduğunun bilinememesi nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., yasal süresi içinde irsen intikal, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; çekişme konusu 117 ada 56 sayılı parselin davacı ... adına tesciline; 119 ada 45 sayılı parselin teknik bilirkişi rapor ve krokisinde kırmızı kalem ile boyalı 3452.15 metrekarelik kısmının davacı ... adına tesciline, (A) harfi ile gösterilen 523.15 metrekarelik kısmının ham toprak vasfı ile ayrı parsel altında Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından 117 ada 56 parsel ve 119 ada 45 parselin (A) kısmı dışındaki bölümü hakkında temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 31.12.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2024/2783, Karar No: 2024/4518, Tarih: 19.12.2024

**3. Hukuk Dairesi         2024/2783 E.  ,  2024/4518 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/284 E., 2022/520 K.

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşmalı temyiz edilmekle; Dairece verilen 27.02.2024 tarihli ve 2023/1893 E., 2024/809 K. sayılı ilamıyla Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili ile davalılardan ... vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda, bu Kanun'un temyize ilişkin hükümlerinin uygulanması sonucunda verilen Yargıtay kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.

Bu durumda davacı vekili ile davalılardan ... vekilinin karar düzeltme dilekçelerinin ayrı ayrı reddine karar vermek gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekili ile davalılardan ... vekilinin karar düzeltme dilekçelerinin ayrı ayrı REDDİNE,

Peşin alınan karar düzeltme harcının istek halinde düzeltme isteyenlere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

19.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/26610, Karar No: 2012/12647, Tarih: 17.04.2012

**12. Hukuk Dairesi         2011/26610 E.  ,  2012/12647 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ordu İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 13/07/2011

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :Borçlunun almakta olduğu döner sermaye ücretinin maaştan sayılacağına dair 209 Sayılı Yasada bir düzenleme bulunmadığından tamamının haczedilmesinin yasaya aykırı olmadığına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK.'nun 366. ve HUMK.'nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 18,40 TL onama harcı alındığından mahsubuna bakiye, 2,75 TL harcın temyiz edenden alınmasına, 17/04/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6746, Karar No: 2019/16960, Tarih: 30.09.2019

**9. Hukuk Dairesi         2016/6746 E.  ,  2019/16960 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı şirkete ait işyerinde 06/08/2009- 30/10/2010 tarihleri arası uçak teknisyeni olarak çalıştığı, son ücretinin net 2.200,00 € olduğunu, işyerinde uygulanan 2 gün 20:00-08:00 saatleri arası çalışma 1 gün izin, 2 gün 08:00-20:00 saatleri arası çalışma 2 gün izin şeklindeki vardiya sistemine göre davacının fazla çalışma yapmasına, bayram ve genel tatil günlerinde çalışmasına karşın fazla mesai ve ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek, fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, huzurda görülen davanın belirsiz alacak davası şeklinde ikame edilemeyeceğini, davacının işverenliği ibra ettiğini, fazla çalışma yapmadığını, iş sözleşmesi hükmü gereği fazla mesai ücretlerinin aylık ücrete dahil olduğu, işin ve işyerinin gereklerinden kaynaklanan çok yoğun dönemlerde istisnai olarak yapılan ulusal bayram ve genel tatil günü çalışmalarının karşılığının serbest zaman olarak kullandırıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, bilirkişi tarafından hesaplanan davacının haftada 3,33 saat fazla çalışmasına nazaran 1 yıla isabet eden fazla çalışma süresi iş sözleşmesi gereği ücrete dahil olan yılda 270 saatin üzerinde bir fazla çalışması olmadığı, davacının dosyada bulunan işçinin ihtirazi kayıtsız imzasına havi ibranamede işverenden hiçbir alacağının kalmadığını bayram ve genel tatil ücretlerinin de ödendiği belirtilmek suretiyle talep konusu işçilik alacakları bakımından işverenliğin miktar belirtilmeksizin ibra edildiğinin görüldüğü gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Türk Hukukunda ibra sözleşmesi 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olup, kabul edilen Yasanın 132 inci maddesinde “Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir” şeklinde kurala yer verilmiştir.

2-Taraflar arasında düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Türk Hukukunda ibra sözleşmesi 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olup, kabul edilen Yasanın 132 inci maddesinde “Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir” şeklinde kurala yer verilmiştir.

İş ilişkisinde borcun ibra yoluyla sona ermesi ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 420 inci maddesinde öngörülmüştür. Sözü edilen hükme göre, işçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır. Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini ihtiva etmeyen ibra sözleşmeleri veya ibra beyanını muhtevi diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir. Bu hâlde dahi, ödemelerin banka aracılığıyla yapılmış olması gerekir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 420 inci maddesinde, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir ay içinde yapılan ibra sözleşmelerine geçerlilik tanınmayacağı bildirilmiştir. Aynı maddede, alacağın bir kısmının ödenmesi şartına bağlı ibra sözleşmelerinin (ivazlı ibra), ancak ödemenin banka kanalıyla yapılmış olması halinde geçerli olacağı öngörülmüştür. 4857 sayılı İş Kanununun 19 uncu maddesinde, feshe itiraz bakımından bir aylık hak düşürücü süre öngörülmüş olmakla, feshi izleyen bir ay içinde işçinin işe iade davası açma hakkı bulunmaktadır. Bu noktada feshi izleyen bir aylık süre, işçinin eski işine dönüp dönmeyeceğinin tespiti bakımından önemlidir. O halde feshi izleyen bir aylık sürede işverenin olası baskılarını azaltmak, iş güvencesinin sağlanması için de gereklidir. Geçerli ve haklı neden iddialarına dayanan fesihlerde dahi ibraname düzenlenmesi için feshi izleyen bir aylık sürenin beklenmesi gerekir. Bir aylık bekleme süresi kısmi ibra açısından işçinin bir kısım işçilik alacaklarının ödenmesinin bir ay süreyle gecikmesi anlamına gelse de temelde işçi yararına bir durumdur. Hemen belirtelim ki bir aylık bekleme süresi ibra sözleşmelerinin düzenlenme zamanı ile ilgili olup ifayı ilgilendiren bir durum değildir. Başka bir anlatımla işçinin fesih ile muaccel hale gelen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve izin ücreti gibi haklarının ödeme tarihi bir ay süreyle ertelenmiş değildir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun değinilen maddesinde, işverence yapılacak olan ödemelerin banka yoluyla yapılması zorunluluğunun getirilmesi, ibranamenin geçerliliği noktasında sonuca etkilidir. Ancak banka dışı yollarla yapılan ödemelerde de borç ibra yerine tamamen veya kısmen ifa yoluyla sona ermiş olur.

Sözü edilen yasal düzenleme, sadece işçinin alacaklı olduğu durumlar için işçi yararına kısıtlamalar öngörmektedir. İşverenin cezai şart ve eğitim gideri talep ettiği yine işçinin vermiş olduğu zararın tazminine dair uygulamalarda ve hatta sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde işçinin işverene borçlu olduğu durumlarda, taraflar, herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın işçinin borçlarını ibra yoluyla sona erdirebilirler.

Değinilen maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri, destekten yoksun kalanlar ile işçinin diğer yakınlarının isteyebilecekleri tazminat ve alacaklar dâhil, hizmet sözleşmesinden doğan bütün haklar yönünden uygulanır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra düzenlenen ibra sözleşmeleri için yasal koşulların varlığı aranmalıdır. Ancak 6098 sayılı Borçlar Kanununun yürürlükte olmadığı dönemde imzalanan ibranamenin geçerliliği sorunu, Dairemizin konuyla ilgili ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. İbranamenin feshi izleyen bir aylık süre içinde düzenlenmesi ve ödemelerin banka kanalıyla yapılmamış oluşu 01.07.2012 tarihinden önce düzenlenen ibra sözleşmeleri için geçersizlik sonucu doğurmaz.

İşçi ve işveren arasında işverenin borçlarının sona erdirilmesine yönelik olarak Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğü öncesinde yapılan ibra sözleşmeleri yönünden geçersizlik sorunu aşağıdaki ilkeler dahilinde değerlendirilmelidir:

a)-Dairemizin kökleşmiş içtihatları çerçevesinde, iş ilişkisi devam ederken düzenlenen ibra sözleşmeleri geçersizdir. İşçi bu dönemde tamamen işverene bağımlı durumdadır ve iş güvencesi hükümlerine rağmen iş ilişkisinin devamını sağlamak veya bir kısım işçilik alacaklarına bir an önce kavuşabilmek için iradesi dışında ibra sözleşmesi imzalamaya yönelmesi mümkün olup, Dairemizin kararlılık kazanmış uygulaması bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 15.10.2010 gün, 2008/41165 E, 2010/29240 K.).

b)-İbranamenin tarih içermemesi ve içeriğinden de fesih tarihinden sonra düzenlendiğinin açıkça anlaşılamaması durumunda ibranameye değer verilemez (Yargıtay 9.HD. 5.11.2010 gün, 2008/37441 E, 2010/31943 K).

c)-İbranamenin geçerli olup olmadığı 01.07.2012 tarihine kadar yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanununun irade fesadını düzenleyen 23-31. maddeleri yönünden de değerlendirilmelidir. İbra sözleşmesi yapılırken taraflardan birinin esaslı hataya düşmesi, diğer tarafın veya üçüncü şahsın hile ya da korkutmasıyla karşılaşması halinde, ibra iradesinden söz edilemez.

Öte yandan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 21. maddesinde sözü edilen aşırı yararlanma (gabin) ölçütünün de ibra sözleşmelerinin geçerliliği noktasında değerlendirilmesi gerekir.