muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/49995, Karar No: 2013/34908, Tarih: 25.12.2013

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün 2007/35281 E, 2008/30985 K.).

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmi dört saat içinde kesintisiz ... iki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının 01.01.2009-01.11.2009 tarihleri arasında 12 saatlik çalışmada 1 saat ara dinlenmesi düşülerek günlük 11 saat, haftalık 66 saat çalıştığı kabulü ile haftalık fazla mesai 21 saat üzerinden hesaplama yapılmıştır.

Yukarıdaki ilke kararımızda da değinildiği üzere, ... bir saate kadar olan (... bir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, ... bir saatten fazla çalışmalarda ise en az bir buçuk saat olarak dikkate alınması gerekirken, hatalı hesaplama yapan bilirkişi raporuna itibarla yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

F)Sonuç:

Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.12.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12475, Karar No: 2023/10076, Tarih: 18.10.2023

**5. Ceza Dairesi         2021/12475 E.  ,  2023/10076 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/1597 Esas, 2020/1281 Karar

SUÇ : İhmali davranışla görevi kötüye kullanma

HÜKÜMLER : 1)Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.10.2018 tarihli ve 2018/298 Esas, 2018/563 sayılı Kararı ile; atılı suçtan mahkumiyet

2)Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 08.10.2020 tarihli ve 2019/1597 Esas, 2020/1281 sayılı Kararı ile; düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin reddi

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 08.10.2020 tarihli ve 2019/1597 Esas, 2020/1281 sayılı Kararının, sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön incelemede;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın (2709 sayılı Kanun) 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrası, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 34 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 231 nci maddesinin ikinci fıkrası, 232 nci maddesinin altıncı fıkrası ve 291 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca karar ve hükümlerde, başvurulabilecek kanun yolu, süresi, sürenin ne zaman başlayacağı, mercii, başvuru şekli ve kanun yollarına başvurulmadığı takdirde hükmün kesinleşeceğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesinin zorunlu olduğunun belirtilmesi ve 5271 sayılı Kanun'un 294 üncü maddesinin birinci fıkrasında ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır'', aynı Kanun'un "Temyiz gerekçesi" başlığını taşıyan 295 inci maddesinin birinci fıkrasında ise "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir'' şeklindeki düzenlemeler karşısında; sanığa 16.10.2020 tarihinde tebliğ olunan hükümde 5271 sayılı Kanun'un 295 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçenin tebliğden itibaren (7) gün içerisinde verilmesi gerektiğinin bildirilmediği gibi bu hususun meşruhatlı tebligat ile de ihtar edilmediği anlaşıldığından, sanığın 03.04.2023 havale tarihli dilekçesinin öğrenme üzerine ve süresinde olduğu ayrıca temyiz sebeplerini de içerdiği kabul edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun (1136 sayılı Kanun) 59 uncu maddesinin beşinci fıkrası ve 5271 sayılı Kanun'un 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin verilen kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrasınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrasına istinaden temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.05.2018 tarihli ve 2018/6572 Soruşturma, 2018/1654 Esas, 2018/207 numaralı İddianamesiyle sanık hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan 1136 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi uyarınca son soruşturmanın açılması ya da açılmaması kararı verilmesi talep edilmiştir.

2.Tarsus 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.06.2018 tarihli ve 2018/186 Esas, 2018/265 sayılı Kararı ile sanık hakkında iddianamede belirtilen suçtan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 257 nci maddesinin ikinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca yargılamasının yapılması ve delillerin takdiri için 1136 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesine göre son soruşturmanın Adana Ağır Ceza Mahkemesinde açılıp yapılmasına karar verilmiştir.

3.Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.10.2018 tarihli ve 2018/298 Esas, 2018/563 sayılı Kararı ile; sanık hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 257 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 53 üncü maddesinin birinci ve beşinci fıkraları uyarınca hak yoksunluklarına, 58 inci maddesi uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanmasına hükmedilmiştir.

4.Sanığın istinaf talebi üzerine Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 08.10.2020 tarihli ve 2019/1597 Esas, 2020/1281 sayılı Kararı ile; suç tarihi yönünden düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık, hükme esas alınan delillerin yasaya ve hukuka aykırı olduğu, basit yargılama usûlünün uygulanması gerektiği, tekerrür hükümlerinin hatalı uygulandığı sebepleriyle hükmü temyiz etmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin Kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık, hükme esas alınan delillerin yasaya ve hukuka aykırı olduğu, basit yargılama usûlünün uygulanması gerektiği, tekerrür hükümlerinin hatalı uygulandığı sebepleriyle hükmü temyiz etmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin Kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Suç tarihinde Adana Barosuna kayıtlı avukat olarak görev yapan sanığın, katılanın satın aldığı vasıtanın çalıntı olması nedeniyle gerekli davayı açmak üzere Adana 7. Noterliğince düzenlenen 23.08.2016 tarihli ve 16848 yevmiye sayılı vekaletname ile katılanın vekilliğini üstlenip masraflara mahsuben katılandan 700 Türk lirası aldığı halde, azledildiği 30.06.2017 tarihine kadar gereğine tevessül etmediği ayrıca davayı açtığını, icra işlemlerini başlattığını söyleyerek katılanı oyaladığı iddiasıyla açılan kamu davasında sanığın atılı suçtan cezalandırılmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Hükmün sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümde suç tarihinin hatalı gösterilmesi dışında usûl ve yasaya aykırılık bulunmadığından bahisle bu yönden anılan hükme yönelik olarak düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Katılan tarafından dosyaya ibraz edilen ve sanıkla katılan arasındaki konuşmaları içerdiği iddia olunan kayıtlar ve bu kayıtlara ilişkin bilirkişi raporu hukuka aykırı delil olarak kabul edilip dışlandığında dahi, katılanın aşamalardaki tutarlı beyanları, sanığın kaçamaklı ikrar içeren savunması ve tüm dosya kapsamına göre atılı suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olduğu, 5271 sayılı Kanun'un 251 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca atılı suçun basit yargılama usulüne tâbi bir suç olmadığı, sanığın tekerrüre esas sabıkalarının bulunduğu, yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince verilen mahkumiyet hükmüne karşı istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine ilişkin kararın usul ve kanuna uygun olması karşısında sanığın temyiz itirazları yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 08.10.2020 tarihli ve 2019/1597 Esas, 2020/1281 sayılı Kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7757, Karar No: 2022/8635, Tarih: 05.12.2022

**11. Hukuk Dairesi         2021/7757 E.  ,  2022/8635 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 12.01.2021 tarih ve 2019/341 E. - 2021/5 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; davalıların, müvekkilin murisi...nın "İslam ve Türk İllerinde Fütüvvet Teşkilatı ve Kaynakları" adlı eserini müvekkilden izin almadan ve habersiz olarak "İslam Ve Türk İllerinde Fütüvvet Teşkilatı" ismiyle tıpkı basım olacak şekilde yayınlandığını, eserin İTO tarafından basılıp çoğaltılarak piyasaya sürüldüğünü ileri sürerek piyasada bulunan dava konusu eserin satışının durdurularak toplatılmasına, yeniden basımının engellenmesine, maddi manevi zararın tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı İTO vekili; dava konusu eserin telif hakkını diğer davalı ... Üniversitesi ile arasında imzalanan “telif hakkı devir sözleşmesi” ile devraldıklarını, üniversitenin eserin yayın hakkına sahip olduğunu kendilerine bildirdiklerini, eser üzerinde bir hak iddia edildiğinde sorumluluğun İstanbul Üniversite’nde olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Üniversitesi vekili; dava konusu eserin ilk defa İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nin resmi yayını olan İktisat Fakültesi Mecmuası’nda merhum yazarın izin ve rızasıyla yayınlandığını, eserin tekrar gün yüzüne çıkartılmasında kamu yararı olduğu düşüncesiyle İstanbul Ticaret Odası’nın eseri tekrar basma taleplerinin kabul edildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Üniversitesi vekili; dava konusu eserin ilk defa İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nin resmi yayını olan İktisat Fakültesi Mecmuası’nda merhum yazarın izin ve rızasıyla yayınlandığını, eserin tekrar gün yüzüne çıkartılmasında kamu yararı olduğu düşüncesiyle İstanbul Ticaret Odası’nın eseri tekrar basma taleplerinin kabul edildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak, bozma ilamında da gerekçesi açıklandığı üzere, bozma öncesi bilirkişi heyeti tarafından "dava konusu eserin neşri eylemi nedeniyle eser sahibinin şeref ve itibarını veya eserin mahiyet ve hususiyetini bozan bir değişiklik yapılmadığı" şeklindeki tespit ve değerlendirme sonucunda FSEK 19/2 maddesi kapsamında aynı kanunun 14, 15 ve 16/3 maddelerinde belirtilen bir ihlalin bulunmadığı (HGK 28.05.2008 tarih ve 368/393 sayılı karar) gerekçesi ile manevi tazminat şartlarının oluşmadığı, yine bozma öncesinde alınan bilirkişi raporunda "dava konusu eserin izinsiz olarak neşredilmesine karşın, eserin yayınlanma tarzı ve biçimi itibariyle kültür hayatına katkısı olduğuna dair" görüş ve değerlendirmeler bir arada değerlendirildiğinde, Fsek 78. maddesi uyarınca kararın ilan edilmesine ilişkin şartların da oluşmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının murisine ait dava konusu eserin izinsiz olarak yayınlanması suretiyle davacının mali haklarının ihlali nedeniyle FSEK m.68 gereğince belirlenen rayiç bedelin takdiren iki katı olan 18.000,00 TL'nin 2011 Aralık tarihinden itibaren yürütülecek değişik oranlardaki avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminata yönelik istemin reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı ... vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 922,19 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı ...'ndan alınmasına, davalı ...'nden harç alınmasına yer olmadığına, 05/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9943, Karar No: 2015/10245, Tarih: 07.10.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/9943 E.  ,  2015/10245 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ceyhan 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 03/03/2015

NUMARASI : 2014/427-2015/53

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacılar vekili, muris E.. K..'in 20/12/2007 tarihinde olay tarihini kapsar sigortası olmayan K. E. sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın çarpması sonucu hayatını kaybettiğini, murisin kazada bir kusurunun bulunmadığını, kaza sebebi ile Ceyhan 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2008/11 Esas sayılı dosyası üzerinden ceza takibatının yapıldığını, talep edilen tazminatın destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin olduğunu, fazla üst ve sair hakları saklı kalmak kaydı ile 3.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı G.. H.. vekili, davanın iki yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığından bahisle davanın zamanaşımı yönünden reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; uzamış ceza zaman aşımından kastedilen amacın, ceza yargılaması yada ilgili zamanaşımı süresi içerisinde yapılacak yargılamada fiilin ve failin tespitinin sağlanması ve geçecek bu süre içerisinde zarar görenin mağdur olmaması, yada dava hakkının kaybedilmemesi olması gerektiğinden bahisle uzamış ceza zamanaşımının uygulanamayacağı, iki yıllık zamanaşımı süresinin ise dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Çekişmelerin bir an önce sonuçlandırılmayıp uzun süre askıda bırakılmasının toplumun barış ve huzurunu bozacağı düşünülerek yargı yoluyla hak aramaya konulan zaman sınırı olarak öngörülen zamanaşımı kurumu bir maddi hukuk kurumu değildir. Bir borcu doğuran, değiştiren, ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır.

Borçlar Kanunu'nun 41. maddesinde haksız fiil tanımlanmış, 60. maddesinde de haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini istemi ile açacağı davaların bağlı olduğu zamanaşımı süreleri özel olarak düzenlenmiştir. BK'nın 60. maddesinde üç türlü zamanaşımı süresi öngörülmüş olup bunlar, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıllık sübjektif ve nispi nitelikteki kısa zamanaşımı süresi, herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık objektif ve mutlak nitelikte uzun zamanışımı süresi ile olağan üstü nitelikteki ceza zamanaşımı süresidir (EREN Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, B. 9, İstanbul 2006, s. 794).

Buna karşılık, özel bir kanun hükmünün, özel olarak zamanaşımı süresi öngördüğü tehlike sorumluluklarında BK m. 60 uygulanmaz. 2918 sayılı KTK'nın 109/I. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmüne, yine aynı kanunun 109/II. maddesinde ise, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.

Aynı fiil bazen, hem sorumluluğu gerektiren hem de ceza kanunlarına göre cezayı gerektiren bir fiil olabilir. Bu fiile göre Ceza Kanununun daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörüldüğü hallerde, tazminat davasının daha önce zamanaşımına uğraması tutarlı bir çözüm oluşturmaz. Zira cezalandırma, müeyyide olarak tazminattan daha ağırdır. Bu sebeple, kanun koyucu uyum sağlamak amacıyla ceza davası için öngörülen zamanaşımı süresince tazminat davasının da devamını temin bakımından genel olarak BK 60/II (6098 sayılı TBK m. 72/I), özel olarak da KTK 109/II. maddesinde düzenleme yapmıştır.

Burada üzerinde durulması gereken, 2918 sayılı KTK'nın 109. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin, tazminat talebi ile

açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin, sadece fiilin Ceza Kanununa göre cezayı gerektiren bir fiil olmasının yeterli olması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece fiilin cezayı gerektiren bir eylem olmasını yeterli görmekte; bunun dışında, eylemi gerçekleştiren fail hakkında soruşturma yapılmasını, ceza davası açılmış olması veya mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı koşulu aranmamaktadır. Dahası, söz konusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlular (örneğin işleten veya G.. H..) arasında bir ayrım da yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu, hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörülmüştür (HGK'nın 10.10.2001 gün 2001/19-652-705, HGK'nın 16.04.2008 gün 2008/4-326-325 ve HGK'nın 05.06.2015 gün 2014/17-2198 E. 2015-1495 K. sayılı kararları ile uzamış ceza zamanaşımı benimsenmiştir).

Ayrıca ceza zamanaşımının uygulanması yönünden hukuk hakiminin tazminat davasını görürken, ceza hukuku kurallarıyla ve özellikle ceza mahkemesinin fail hakkında vermiş olduğu beraat veya mahkumiyet kararıyla bağlı olup olmadığı BK 53. maddesinde düzenlenmiştir. Sözkonusu maddede hukuk hakiminin ceza hukuku kurallarıyla bağlı olmadığı hükme bağlandığı gibi ceza mahkemesi kararlarıyla da bağlı olmadığı düzenlenmiştir. Bununla birlikte suçun işlendiğine veya işlenmediğine ilişkin ceza mahkemesinin kesin kararı varsa, hukuk hakimi bu kararla bağlıdır. Görüldüğü gibi ceza mahkemesince haksız eylemin suç niteliği saptanmamış ise hukuk hakimine bunu kendiliğinden ve özgürce araştırma ve sonucuna göre karar verme yetkisi tanınmıştır.

Açıklanan ilkeler ışığında somut olay incelenecek olursa; kaza 20/12/2007 tarihinde gerçekleşmiş, davaya konu trafik kazası sonucunda davacılar desteği E.. K.. vefat etmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere, KTK'nın 109/II. maddesinde öngörülen ceza zamanaşımı süresinin uygulanması için kamu davasının açılmış olması veya mahkumiyet kararı verilmiş bulunması aranmamakta olup cezayı gerektiren fiilin varlığı yeterlidir. Bir kişinin ölümüyle sonuçlanan söz konusu trafik kazası da bu anlamda cezayı gerektiren bir fiil niteliğindedir ve sürücü davacı desteğinin vefat etmiş olması sonuca etkili değildir. Yasa koyucunun amacı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca tehlike sorumluluğunu doğuran olaylarda sorumlulara karşı daha uzun zamanaşımı süresi içerisinde yönelmeyi sağlamaktır. KTK'nın 109. maddisinin 2. fıkrasındaki “cezayı gerektiren fiil” ifadesinin seçilmesi

zamanaşımı yönünden yukarıda da açıklandığı gibi soruşturma veya kovuşturma yapılması koşullarının aranmadığı sonucunu doğurmaktadır. Buna göre eylem için kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK öngörülen ceza zamanaşımı süresi dikkate alındığında dava tarihinde zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmaktadır. Bu hale göre zamanaşımı süresinin dolmadığı dikkate alınmak suretiyle işin esasına girilip, tarafların delilleri toplanıp, sonucuna göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine 07/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.