muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/5870, Karar No: 2022/482, Tarih: 20.01.2022

**6. Ceza Dairesi         2021/5870 E.  ,  2022/482 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümlerin temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Suça sürüklenen çocuklar hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükümlerin incelenmesinde;

14/04/2011 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen ek 2. madde uyarınca doğrudan verilen 3.000. TL'ye kadar olan adli para cezalarından ibaret mahkumiyet hükümleri kesin olup, suça sürüklenen çocuklara mala zarar verme suçundan dolayı tayin edilen adli para cezalarına ilişkin hükümlerin cezaların türü ve miktarları itibariyle temyizleri mümkün bulunmadığından, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi gereğince suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazlarının tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

II-Suça sürüklenen çocuklar hakkında nitelikli hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesin de;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 20.01.2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6258, Karar No: 2020/8061, Tarih: 03.12.2020

**17. Hukuk Dairesi         2019/6258 E.  ,  2020/8061 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Bölge Adliye Mahkemesi 8.Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davasında Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen 24.10.2017 gün ve 2017/İHK-4208 sayılı karara karşı, davalı vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi'ne yapılan istinaf başvurusu üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nce verilen 07/11/2019 gün ve 2017/2433 Esas-2019/3816 Karar sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, dosyadaki kağıtlar okundu gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili; zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan aracın karıştığı 14/11/2015 günlü çift taraflı trafik kazasında, karşı araçta sürücü konumunda bulunan davacının yaralanarak en az %20,2 oranında sakat kaldığını, Güvence Hesabına yapılan başvurunun, ceza kovuşturması sırasında yapılan uzlaşmaya göre, davacının taleplerinin karşılandığı, bu nedenle de kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği gerekçesiyle reddedildiğini, oysa davacıya uzlaşma sonucunda yapılan ödemenin hiç bir şekilde gerçek zararı karşılamadığını, 2918 sayılı KTK'nın 111/2 maddesi uyarınca yetersiz olduğu anlaşılan anlaşmaların iki yıl içinde iptal edilebileceğinin düzenlendiğini ileri sürerek, fazlaya ilişen hakları saklı kalmak kaydıyla 40.050,00 TL sakatlık tazminatının temerrüt tarihinden işletilecek avans faizi ile birlikte Güvence Hesabından tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 10/07/2017 havale tarihli bedel arttırım dilekçesi ile de, talep miktarını 77.618,00 TL'ye çıkarttıklarını açıklamıştır.

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından başvurunun kabulü ile 77.618,01 TL bakiye maluliyet tazminatından 69.302,45 TL’nin 07.11.2016 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte Güvence Hesabından alınarak başvuru sahibine ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ... vekili tarafından yapılan itirazın İtiraz Hakem Heyeti’nce reddine dair karara karşı davalı ... vekilince istinaf yoluna başvurulmuş, ... Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, dair verilen karar davalı vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

1-Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 19/06/2020 tarih ve 2019/4 Esas - 2020/1 Karar sayılı kararı gereğince, Sigortacılık Kanununu 30. Maddesi ile kurulan Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete başladığı 20.07.2016 tarihinden sonra itiraz üzerine verdiği kararlarına karşı yasa yolu olarak Bölge Adliye Mahkemelerine gidilemeyeceği, doğrudan Yargıtaya temyiz kanun yoluna başvurulması gerektiğine içtihadı birleştirme yoluyla karar verilmiştir.

Bu durumda, söz konusu Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu Kararı gereğince; Bölge Adliye Mahkemelerince istinaf incelemesi yapılamayacağından ve yasa yolu incelemesi bakımından temyize ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği anlaşıldığından ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 03.10.2019 gün ve 2019/2927 Esas 2019/3577 Karar sayılı kararının kaldırılarak davalı vekilinin Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararına yönelik temyiz isteminin incelenmesi gerekmiştir.

2-Dava trafik kazası sonucunda oluşan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

14.11.2015 tarihinde çift taraflı trafik kazası gerçekleştiği, kazaya karışan araçlardan birinde sürücü konumunda olan davacının yaralandığı dosya kapsamıyla sabittir. Olaya ilişkin olarak açılan Sarayköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2015/1651 Soruşturma, 2016/79 sayılı Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair karar verildiği, Savcılık tarafından Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 253 üncü maddesi kapsamında, uzlaştırma faaliyetlerinde bulunulmuş, kazadaki yaralanma nedeniyle şüpheli Latif Yurtçu kazada yaralanan davacıya meydana gelen kazadan kaynaklı olarak maluliyeti nedeni ile uğramış olduğu zararın bir kısmı olan 3.000,00 TL’nin ödenmesi durumunda şikayetinden vazgeçebileceği konusunda tarafların uzlaştıklarına dair 20.01.201 tarihli uzlaştırma raporu düzenlenmiştir. Davacının uzlaştırma teklifini kabul etmek suretiyle raporun altını imzaladığı, Cumhuriyet Başsavcılığınca da uzlaşma nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.

5271 sayılı CMK'nun 253/17. bendinde; "Cumhuriyet savcısı, uzlaşmanın, tarafların özgür iradelerine dayandığını ve edimin hukuka uygun olduğunu belirlerse raporu veya belgeyi mühür ve imza altına alarak soruşturma dosyasında muhafaza eder. "CMK'nun 253/19. bendine göre ise "... Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi,9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır." hükmü yer almakta olup,anılan Kanun maddesinin 253/19. bendine göre uzlaşmanın sağlanması halinde soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz, açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Bu yasal düzenleme ışığında da uzlaşma raporunu düzenlenmekle davalının tazminat davası açma hakkı bulunmamaktadır. Uzlaşma raporu da ilam mahiyetinde olacağından aksinin aynı kuvvetteki belge ile ispatlanması gerekir. Tüm bu nedenlerle uzlaşma raporu ilam mahiyetinde olduğundan ve uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağından açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 07.11.2019 gün ve 2017/2433 Esas 2019/3816 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile itiraz hakem heyeti kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 03.12.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3285, Karar No: 2011/7008, Tarih: 08.06.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/3285 E.  ,  2011/7008 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... Köyü 159 ada 86 parsel 693,37 m² yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle Tarla niteliğiyle davalı gerçek kişi adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazın kayıp ve yitik kişilerden Hazineye kalan devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla ... Kadastro mahkemesine dava açmış ancak askı ilan süresi içinde dava açılmadığı gerekçesiyle ... kadastro mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine davacı yanın başvurusu ile dosya Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiş, Orman Yönetimi ise orman savı ile davaya katılmıştır. Mahkemece, davacı Hazinenin davasının reddine, katılan davacı ... Yönetiminin davasının kabulüne ve dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... köyü, 159 ada 86 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yer ve orman iddiasına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılarak 27/08/2008 ila 25/09/2008 tarihleri arasında sonuçları ilan edilerek kesinleşmiş ve çekişmeli parsel orman alanı dışında bırakılmıştır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve hazinenin dayandığı tapu kaydının keşfen yapılan uygulamada mahalline uymadığı belirlenerek yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Yasasının değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 08/06/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25127, Karar No: 2014/25381, Tarih: 08.09.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/25127 E.  ,  2014/25381 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı vekili, davacı işçinin feshe bağlı tazminatı ile ödenmeyen işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece bozma üzerine yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 05.05.2014 gün ve 2014/13383 Esas, 2014/14450 Karar sayılı kararı ile “Mahkemece ilk kararın fazla mesai ve tatil alacakları yönünden “davacı kamu kurumuna ait giriş ve çıkış kaydı tutulan işyerinde çalıştığına göre var ise mesai ve nöbet çizelgeleri getirtilerek, davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı, tatillerde çalışıp çalışmadığı belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği” gerekçesi ile bozulması üzerine bozmaya uyularak kayıtlar getirtilmiş ve getirtilen kayıtlara göre anılan alacakların hesaplanıp hüküm altına alındığı, ancak getirtilen kayıtların davacının tüm çalışma süresini kapsamayıp 15.02.2011-28.12.2011 tarihleri arası giriş ve çıkış kayıtları olup hüküm altına anılan fazla mesai ve tatil çalışmaları ücret alacağı bu kayıtlar esas alınarak hesaplandığı, davacı tüm çalışma süresine ait fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacağı istediğine göre tüm çalışma süresine ait kayıtların getirtilmesi ve alacakların hesaplanması” gerektiği gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama sonunda, “tüm süreye göre kayıtların davalıdan istendiği, ibraz edilmemesi üzerine kesin süre verildiği, ibraz edilmemesi nedeni ile de sunulan kayıtlara göre hesaplama yapıldığı” gerekçesi ile bozmaya karşı direnilmiştir.

Direnme kararının süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiş olup, Dairemizin 6352 sayılı kanunun 40. maddesi ile eklenen 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun geçici ikinci maddesi uyarınca öncelikle inceleme yetkisi olduğu anlaşılmakla dosya incelendi, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairemizin “Mahkemece ilk kararın fazla mesai ve tatil alacakları yönünden “davacı kamu kurumuna ait giriş ve çıkış kaydı tutulan işyerinde çalıştığına göre var ise mesai ve nöbet çizelgeleri getirtilerek, davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı, tatillerde çalışıp çalışmadığı belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği” gerekçesi ile bozulması üzerine bozmaya uyularak kayıtlar getirtilmiş ve getirtilen kayıtlara göre anılan alacakların hesaplanıp hüküm altına alındığı, ancak getirtilen kayıtların davacının tüm çalışma süresini kapsamayıp 15.02.2011-28.12.2011 tarihleri arası giriş ve çıkış kayıtları olup hüküm altına anılan fazla mesai ve tatil çalışmaları ücret alacağı bu kayıtlar esas alınarak hesaplandığı, davacı tüm çalışma süresine ait fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacağı

istediğine göre tüm çalışma süresine ait kayıtların getirtilmesi ve alacakların hesaplanması” gerekçesi ile verdiği bozma kararı usul ve yasaya uygun olup davalının fazla mesai ve tatil alacaklarına esas kayıtları ibraz etmemesinin davacı aleyhine yorumlanamayacağı, bu durumda 6100 sayılı HMK.’un 220 maddesi uyarınca işlem yapılması yanında çalışma düzeninin aynı olması prensibinden kayıtlı dönemin kayıt bulunmayan dönem için emsal olabileceği gibi mevcut delil durumuna göre karar verilmesi gerektiği, bu nedenle direnmenin yerinde olmadığı anlaşıldığından, temyiz incelemesinin yapılmak üzere dosyanın 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun geçici ek ikinci maddesi uyarınca yetkili ve görevli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na GÖNDERİLMESİNE, 08.09.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/11784, Karar No: 2008/2942, Tarih: 13.03.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/11784 E.  ,  2008/2942 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1) Belediye Başkanlığının 17.5.2006 günlü yazısında dava konusu taşınmazın imar planı içinde olduğu ve belediye hizmetlerinden yararlandığı belirtilmiş ise de verilen yanıt yeterli değildir.

Mahkemece müzakere yazılarak dava konusu taşınmazın imar planının tarihi, ölçeği ve türü ...-uygulama durumu, belediye ve diğer altyapı hizmetleriden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi) yararlanma hali,, etrafının meskun olup olmadığı, ... imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine mesafesi, beldenin gelişme istikametinde olup olmadığı hususların Belediye imar Müdürlüğünden,

2) İkinci bilirkişi kurulunca somut emsal kabul edilen 12 Ada 3 parsel sayılı taşınmazın alıcı ve satıcısı, satış tarihi ve değerini gösterir biçimde tapu kaydının ve satış akit tablosunun tapu sicil müdürlüğünden,

Sorularak, dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.03.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1571, Karar No: 2013/5131, Tarih: 02.04.2013

**14. Hukuk Dairesi         2013/1571 E.  ,  2013/5131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 30.04.2010 gününde verilen dilekçe ile yüklenicinin temlikine dayalı tapu iptali ve tescil ile tazminat istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; tapu iptali ve tescil isteminin kabulüne, tazminat isteminin kısmen kabulüne dair verilen 15.03.2012 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı şirket vekili ile duruşmasız temyizi davalı ... Kooperatif vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 18.12.2012 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı şirket vekili Av. ... ile davalı ... Kooperatifi vekili Av. ... geldiler. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Davacı, 25.04.2008 tarihli satış vaadi sözleşmesi uyarınca davalı yüklenici ... Limited Şirketi’nin temlikine dayalı olarak dava konusu 633 ada 12 parsel numaralı taşınmazda 9/A blok, 11.kat, 61 ve 63 nolu meskenlerin tapu kayıtlarının iptali ile adına tescili ayrıca davalı yüklenici ... Ltd. Şti.’den toplam 13.000 TL kira kaybı, 10.000 TL otopark bedeli, 10.000 TL eksik iş bedeli ve 5.000 TL manevi tazminatın tahsili istemlerinde bulunmuştur.

Mahkemece; 10.635,67 TL kira bedeli, 300 TL eksik iş bedeli, 4.100 TL otopark bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Limited Şirketin'den alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat talebinin reddine, 633 ada 12 parselde 61 ve 63 nolu meskenlerin tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... Limited Şirketi vekili ile davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi vekili temyiz etmiştir.

Davadaki istemin dayanağı, davalı yüklenici şirket ile davalı arsa sahibi S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve yüklenicinin davacıya şahsi hakkını devretmesine ilişkin “alacağın devri” (temlik) sözleşmesidir.

Arsa sahibi ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yüklenicinin şahsi hakkını üçüncü kişiye (davacıya) temlik etmesi halinde üçüncü kişinin ifa talep edip edemeyeceğinin saptanmasında öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Davaya konu olayın; temlik işleminin hukuki niteliği, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin borçlarının neler olduğu ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davaya konu olayın; temlik işleminin hukuki niteliği, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin borçlarının neler olduğu ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Alacağın temliki ve borcun nakli Borçlar Kanununun 162 ila 181. maddelerinde düzenlenmiştir. Temlik, alacağın ona bağlı bütün (yan ve öncelik) hakları ile birlikte devralana geçmesini sağlar ve bu işlem yapılırken borçlunun rızası alınması gerekmez. Temlik, hatta borçlunun muhalefetine rağmen geçerli olarak doğar. Borçlunun temlikten sonraki asıl muhatabı artık alacağı temellük eden (devralan) kişidir. Bu itibarla borçlunun borçtan kurtulabilmesi için temlik işleminden sonra borcunu devralan kimseye ifa etmesi gerekir. Kural budur. Şu hale göre temlik anına kadar borçlu temlikin dışında iken temlik anından itibaren evvelki alacaklı temlik işleminin dışına çıkmaktadır.

Temlikin; temlik edenle, borçlu (arsa sahibi) arasında bazı ilişkilerin doğmasına neden olduğu çok açıktır. Zira temlik alan evvelki alacaklının yerine geçmiş borçludan (arsa sahibinden) ifayı istemek, gerektiğinde de borçluyu ifaya zorlamak onun hakkı olmuştur.

Arsa sahibi ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yükleniciden sözleşmede ona bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü temlik alan üçüncü kişinin, arsa sahibini (borçluyu) ifaya zorlayabilmesi için öncelikle temlik işlemini ve işlemin sıhhatini kanıtlaması gerekir. Fakat temlik işlemi kanıtlanmış olunsa da yukarıda açıklandığı üzere ifa talebinin muhatabı olan arsa sahibi ifaya derhal uymak zorunda değildir.

Gerçekten Borçlar Kanununun 167. maddesi hükmüne göre “Borçlu, temlike vakıf olduğu zaman; temlik edene karşı haiz olduğu defileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir.” Buna göre temliki öğrenen borçlu temlik olmasaydı önceki alacaklıya karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan üçüncü kişiye) karşı da ileri sürebilir hale gelir. Temlikin konusu yüklenicinin arsa payı karşılığı arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden hak kazanmadığını üçüncü kişiye temlik etmesi arsa sahibi bakımından önemsizdir. Diğer taraftan yüklenici arsa sahibine karşı öncelikli edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye temlik etmişse, üçüncü kişi Borçlar Kanununun 81. maddesinden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Burada yüklenicinin eser sözleşmesinden kaynaklanan borçlarının neler olduğuna ilişkin bazı açıklamaların yapılması gerekmektedir. Genel olarak eser sözleşmelerinde yüklenici, belli bir sonucu meydana çıkararak onu iş sahibine teslim etmeyi taahhüt eder. Eser sözleşmelerinde yüklenicinin "eseri meydana getirme borcu" dayanağını Borçlar Kanununun 355. maddesinden alır. Anılan hükme göre; "İstisna bir akittir ki onunla bir taraf (müteahhit), diğer tarafın (iş sahibinin) vermeyi taahhüt eylediği semen mukabilinde bir şey imalini iltizam eder." Yasada “şey” olarak ifade edilen "eser"dir.

Bir iş görerek eseri meydana getirmek ve meydana getirilen eseri iş sahibine teslim etmek (arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde, binayı sözleşmeye, amacına ve fen ve sanat kurallarına uygun imal ederek arsa sahibine teslim etmek) yüklenicinin ana borcudur. Kural olarak da aslolan sözleşmenin kararlaştırıldığı şekilde eksiksiz ifasıdır. Aksi halde, sözleşmeden beklenen yararlar dengesi bir taraf aleyhine bozulur. Böyle bir durumda da bir taraf edimini yerine getirmiş kabul edilemez.

Yukarıda belirtilen ilkeler ve yapılan açıklamaların ışığında somut olayın arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesine gelince;

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden; davalı arsa sahibi S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi ile davalı yüklenici ... Limited Şirketi arasında 12.05.2006 tarihli adi yazılı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunduğu, yüklenicinin 633 adada yapacağı 7 ve 9 nolu bloklara karşılık, 9 nolu blokun tamamının yükleniciye, arsa sahibi tarafından bedel

olarak arsa payı karşılığı verilmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Yine davalı arsa sahibi ile davalı yüklenici arasında Kasım 2007 tarihli “Ek İkinci Protokol” ve 15.02.2010 tarihli “Ek Üçüncü Protokol”lerin ayrıca arsa sahibi kooperatif ile arsa sahibi kooperatifin üst birliği S.S. ... Konut Yapı Kooperatifler Birliği ve davalı yüklenici arasında 18.08.2008 tarihli adi yazılı “Üçlü Protokol” başlıklı sözleşmelerin bulunduğu görülmektedir.

Somut olayda; yapılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporuna göre yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediği anlaşılamamaktadır. Bu durumda mahkemece öncelikle yüklenicinin 12.05.2006 tarihli inşaat sözleşmesi ve ek protokoller gereğince edimlerini yerine getirip getirmediği açıklığa kavuşturulmalı, bundan sonra davacının talepleri hakkında bir karar verilmelidir.

Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.