muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/21706, Karar No: 2022/1776, Tarih: 09.02.2022

Dosya kapsamına göre, şüphelilerin yangın çıkarmak suretiyle müşteki vakfa ait arazilerde bulunan ağaçlara zarar verdiklerinin iddia edildiği olay nedeniyle yapılan soruşturma sonunda, bahsi geçen suçlardan şüpheliler haklarında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de;

Olay tarihinde şüphelilerin birlikte müşteki vakfın arazisinin bulunduğu alana gelmelerini müteakip, hiçbir sebep yok iken şüphelilerden ...'in elinde bulunan çakmak ile kurumuş otları tutuşturduğu, tutuşan otların büyüyerek yangına dönüşmesi üzerine, kimseye haber vermeksizin bulundukları yerden ayrıldıkları, bir müddet yol gittikten sonra tekrar durarak yol kenarında bulunan başka bir otluk alanı da adı geçen şüphelinin, diğer şüpheli ...’in talimatı üzerine çakmak ile tutuşturarak yakmasını takiben olay yerinden ayrıldıkları şeklindeki şüpheli ...'in ikrarlı beyanları nazara alındığında, şüphelilerin taksir ile hareket ettiklerinin kabulünün mümkün olmadığı, zira şüphelilerin iki farklı yeri ateşe verdikleri, yine çıkan yangın üzerine kimseye, özellikle de telefon ile dahi itfaiyeye haber vermeden olay yerinden uzaklaştıkları gözetildiğinde kasıtlı hareket ettiklerinin ortada olduğu, yangını gören çevre sakinleri ve müştekilerin haber vermeleri üzerine yangına müdahale edilerek yangının söndürüldüğü, çıkan yangın sonucunda müşteki vakfa ait arazide bulunan ağaçların zarar gördüğünün sabit olduğu, bu halde şüphelilerin eylemlerinin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 152/1-c ve 152/2-a maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerekmekle birlikte, şüpheliler hakkında mevcut delillerin nitelikli mala zarar verme suçundan kamu davasının açılmasını gerektirir nitelikte bulunduğu, bu delillere ve suçun unsurlarına yönelik takdir ve değerlendirmenin mahkemesince yapılması gerektiği cihetle, itirazların kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi nedeniyle kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden, (MARDİN) 1. Sulh Ceza Hakimliğinden kesin olarak verilen 22/03/2021 tarih ve 2021/493 Değişik İş ve (MARDİN) 1. Sulh Ceza Hakimliğinden kesin olarak verilen 22/03/2021 tarih ve 2021/462 Değişik İş sayılı kararlarının 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesinin 3. fıkrası uyarınca BOZULMASINA, aynı maddenin 4. fıkra (a) bendi uyarınca sonraki işlemlerin itiraz merciince yerine getirilmesine, 09/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19700, Karar No: 2015/4400, Tarih: 12.03.2015

**2. Hukuk Dairesi         2014/19700 E.  ,  2015/4400 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İzmir 4. Aile Mahkemesi

TARİHİ :10.06.2014

NUMARASI :Esas no:2014/206 Karar no:2014/410

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı-davalı erkek eş tarafından kusur belirlemesi, nafakalar, tazminatlar ve vekalet ücreti yönünden; davalı-davacı kadın eş tarafından ise tazminat miktarları ve vekalet ücreti yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre davalı-davacı kadın eş yararına takdir edilen yoksulluk nafakası çoktur. Mahkemece Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun miktarda nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

3-Davacı-davalı erkek eşin açtığı dava reddedildiğine göre, bu dava yönünden de davalı-davacı kadın eş lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, bu hususun gözetilmemesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. ve 3. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatıranlara geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 12.03.2015 (Prş.)
Yargıtay — Esas No: 2014/13525, Karar No: 2015/74, Tarih: 19.01.2015

**7. Hukuk Dairesi         2014/13525 E.  ,  2015/74 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Samsun 2. İş Mahkemesi

Tarihi : 05/06/2014

Numarası : 2013/138-2014/341

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, emeklilik için yaş dışında kalan sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısını doldurması nedeniyle iş akdini feshettiğini, ücret + prim usulüne göre çalıştığını, son ücretin net 3.640,00 TL olduğunu, primlerin altışar aylık periyotlar halinde yılda iki kez ödendiğini, ancak 2012 yılı son altı aylık prim alacağının ödenmediğini, normal çalışma saatlerinin hafta içi 09.00-18.00 saatleri arasında olduğunu, öğle arasının 1 saat olduğunu, ancak akşamları en erken çıkışlarının saat 20.00'ı bulduğunu, ayda iki ya da 3 cumartesi günü 10.00-17.00 saatleri arasında çalıştığını, fazla mesai ücretinin ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile fazla mesai ve prim alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı, davacının iş akdini tek taraflı olarak emeklilik nedeniyle feshetmesine rağmen fesihten sonra ... Bank A.Ş. bünyesinde çalışmaya başladığını, bu nedenle kıdem tazminatına hak kazanamayacağını, davacının fazla mesaiye muvafakat ettiğini, kendi isteğiyle işlerini yetiştirmek için yaptığı çalışmanın fazla çalışma olmadığını, davacının prim alacaklarının ödendiğini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının emeklilik için yaş dışında kalan şartları yerine getirerek iş akdini 20.02.2013 tarihinde feshettiği, SGK kayıtlarına göre 09.04.2013 tarihinde ... Bank A.Ş. ... Şubesinde çalışmaya başladığı, 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim ödeme şartını yerine getiren davacının yasal düzenleme ve tekrar işe girdiği tarih dikkate alındığında kıdem tazminatı almaya hak kazandığı, davacının fazla mesai ücretinin ücrete dahil olduğu, yıllık 270 saati aşan çalışması olmadığı, prim alacağının ödendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68'inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63'üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68'inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir.

İş Kanununa ilişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3'üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

İş Kanununa ilişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3'üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda, taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinde davacının fazla mesai ücretlerinin ücrete dahil olduğu belirlenmiş olup bu düzenleme nedeniyle davacının yaptığı yıllık 270 saatlik fazla çalışmanın ücreti ile ödendiğinin kabul edilmiş olması yerindedir. Ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla mesai hesabında davacının 11 saatlik çalışmasından 1 saat yerine 1,5 saat, 7 saatlik çalışmasından da yarım saat yerine 1 saat ara dinlenmesi düşüldüğü ve ara dinlenmelerinin fazla belirlenmesi nedeniyle davacının 270 saati aşan çalışması olmadığı kabul edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece bilirkişiden ek rapor alınarak ara dinlenmelerin belirtilen şekilde düşülmesi istenmeli varsa davacının yıllık 270 saatin üzerinde yaptığı fazla mesai ücreti hüküm altına alınmalıdır. Hatalı rapora itibarla hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, 19.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/15243, Karar No: 2025/3615, Tarih: 06.03.2025

**7. Ceza Dairesi         2023/15243 E.  ,  2025/3615 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/1117 E., 2022/2038 K.

SUÇLAR : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet, gümrük kaçağı eşyanın müsaderesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz isteminin esastan reddiyle hükmün onanması

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. İlk Derece

Niğde 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 02.02.2022 tarihli ve 2021/976 Esas, 2022/33 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar verilmiştir.

B. İstinaf

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin, 15.09.2022 tarihli ve 2022/1117 Esas, 2022/2038 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hüküm kaldırılarak sanığın 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan mahkûmiyetine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Sanık Müdafiin Temyiz İstemi;

Sanığın üzerine atılı suçlamada, suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmaması, sanığın cezalandırılmasını gerektirecek hukuka uygun bir delil bulunmaması nedeniyle mahkûmiyet kararının beraat kararı doğrultusunda bozulmasına, Mahkeme aksi kanaate ise ceza nisabında alt sınırdan başlanılması ve lehe olan hükümlerin uygulanması talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Sanık Müdafiin Temyiz İstemi;

Sanığın üzerine atılı suçlamada, suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmaması, sanığın cezalandırılmasını gerektirecek hukuka uygun bir delil bulunmaması nedeniyle mahkûmiyet kararının beraat kararı doğrultusunda bozulmasına, Mahkeme aksi kanaate ise ceza nisabında alt sınırdan başlanılması ve lehe olan hükümlerin uygulanması talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Olay tutanağı ve tüm dosya kapsamına göre, ülkemize yasa dışı yollarla getirilen cep telefonlarının satışını yapan şahıslara yönelik olarak yapılan çalışmalarda, sanık ...'in yurt dışından yasa dışı yollarla gelen cep telefonlarını sosyal medya satış platformları üzerinden sattığı yönünde bilgi edinilmesi üzerine sanığın ikamet adresi ve nakil aracının tespit edildiği, olay günü sanığın sevk ve idaresindeki aracın görülmesi üzerine durdurulduğu, sanığın kullandığı aracın ön yolcu koltuğu üzerinde açık vaziyette iki adet kargo poşetinden çıkarılmış 2 adet kaçak cep telefonu ele geçirilmesi üzerine gecikmesinde sakınca bulunduğundan bahisle Cumhuriyet savcısından alınan yazılı arama emrine istinaden sanığa ait ikamette yapılan aramada ise 6 adet kaçak cep telefonu ele geçirildiği olayda, sanığa ait ikamette yapılan aramanın gecikmesinde sakınca bulunan hal kapsamında Cumhuriyet savcısından alınan yazılı arama emrine istinaden yapılmış olması nedeniyle elde edilen delillerin hukuka uygun olduğu değerlendirilerek, yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiin temyiz istemi yerinde görülmemiş, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin kararında, sanık müdafi tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden, 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Niğde 1. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.03.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7263, Karar No: 2014/8597, Tarih: 05.05.2014

**11. Ceza Dairesi         2014/7263 E.  ,  2014/8597 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : Ortadan kaldırma

Katılan vekilinin 12.12.2011 havale tarihli temyiz dilekçesinin içeriğinden, sanık hakkında 2003 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan kurulan dava zamanaşımı nedeniyle kamu davasının ortadan kaldırılmasına dair kararı temyiz ettiği anlaşılmakla, anılan bu karara hasren yapılan incelemede:

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü uyarınca; sanığa yüklenen “2003 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK’nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiğinden kamu davasının vaki zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırıldığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 05.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3498, Karar No: 2020/6389, Tarih: 24.06.2020

**17. Ceza Dairesi         2020/3498 E.  ,  2020/6389 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

I-)Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Hükmolunan adli para cezasının tür ve miktarı 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesiyle 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi uyarınca kesin nitelikte bulunduğundan temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca isteme uygun olarak REDDİNE,

II-)Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedeni yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 24.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/19901, Karar No: 2017/6567, Tarih: 17.04.2017

**9. Hukuk Dairesi         2017/19901 E.  ,  2017/6567 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının iş akdine geçerli bir neden bulunmadan son verildiğini iddia ederek; feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı şirket davaya cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, 7. Hukuk Dairesi’nin 2016/7138 Esas, 2016/12883 Karar sayılı bozma ilamına uyulmak sureti ile yapılan yargılama sonunda; davalı işverenin işletmesel kararı hukuki hale getirecek tahkikata esas alınacak yeni bir durum yaratmadığı, işverence yapılan feshin geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanununun 20/2 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

İşverenin, dayandığı fesih sebebinin geçerli (veya haklı) olduğunu uygun delillerle inandırıcı bir biçimde ortaya koyması, kanıt yükünü yerine getirmiş sayılması bakımından yeterlidir. Ancak bu durum, uyuşmazlığın çözümlenmesine yetmemektedir. Çünkü yasa koyucu işçiye başka bir olanak daha sunmuştur. Eğer işçi, feshin, işverenin dayandığı ve uygun kanıtlarla inandırıcı bir biçimde ortaya koyduğu sebebe değil, başka bir sebebe dayandığını iddia ederse, bu başka sebebi kendisi kanıtlamakla yükümlüdür. İşçinin işverenin savunmasında belirttiği neden dışında, iş sözleşmesinin örneğin sendikal nedenle, eşitlik ilkesine aykırı olarak, keza keyfi olarak feshedildiğini iddia ettiğinde, işçi bu iddiasını kanıtlamak zorundadır.

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı(keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı(ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını, feshin geçerli nedeni olduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren, uygulamak için aldığı, geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı, sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İşveren işletme, işyeri ve işin gerekleri nedeni ile aldığı fesih kararında, işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve feshin kaçınılmazlığını kanıtlamak zorundadır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Bir bakıma feshin kaçınılmaz olup olmadığı yönünde, işletmesel kararın gerekliliği de denetlenmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken, keyfi davranmamalı, işletmesel kararı alırken dürüst olmalıdır. Keyfilik denetiminde işverenin keyfi davrandığını işçi iddia ettiğinden, genel ispat kuralı gereği, işçi bu durumu kanıtlamalıdır.

Dosya içeriğine göre, davacının, uzun bir süre davalı şirket bünyesinde çalıştığı, iş sözleşmesinin alınan şirket kararı doğrultusunda Trabzon Bölge Ofisi’nin kapatılacak olması nedeniyle feshedildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, davacının iş sözleşmesinin işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle işletmesel karar doğrultusunda feshedildiği somut uyuşmazlıkta dosya yeterli derecede aydınlatılmadan karar verilmesi hatalıdır.