muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/14632, Karar No: 2023/3058, Tarih: 11.05.2023

4. Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.06.2022 Tarihli ve 2021/115 Esas, 2022/349 Karar Sayılı Kararı İle Suça Sürüklenen Çocuk Hakkında

a)Katılan mağdure ...'e karşı çocuğun cinsel istismarı suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası, 31 inci maddesinin üçüncü fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 5 yıl 6 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına,

b)Katılan mağdur ...'ya karşı çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

Karar verilmiştir.

5.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 02.11.2022 tarihli ve 9-2022/122378 sayılı temyiz ret, temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükümlerin onanması görüşlü Tebliğname ile Dairemize tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılanlar Vekilinin Temyiz İstemi

Suçun unsurlarının oluşmasına ve sübuta ermesine rağmen verilen beraat hükmü ile cezanın yetersiz olması nedeniyle haksız, usul ve kanuna aykırı olan kararın bozulması istemine ilişkindir.

Katılan Bakanlık Vekilinin Temyiz İstemi

Eksik incelemeyle karar verildiğine, alt sınırdan yeterince uzaklaşılmadığına, üst sınırdan ceza verilmediğine, vekalet ücreti verilmediğine ilişkindir.

Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyiz İstemi

Mağdurların beyanlarını çelişkili ve samimi olmadığına, beyanlarına itibar konusunda rapor aldırılmadığına, olayı doğrudan gören tanık olmadığına, zincirleme suç hükümlerinin uygulanmaması gerektiğine, eylemin sarkıntılık kapsamında kalıp kalmadığının tartışılmadığına, kararın bozulması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

''Mahkememizin 2018/467 esas sayılı dosyasında SSÇ ... \*\*\*\* katılan mağdurlara karşı işlediği cinsel istismar suçu nedeniyle cezalandırılmasına karar verilmiştir. Mahkememizin bu kararı istinaf ve temyiz edilmiştir. Yargıtay 14. Ceza dairesinin 2020/767 . 2021/1110 K. Nolu kararıyla; SSÇnin mağdure ...'e karşı eyleminin TCK 103/1-1 maddesine uyduğundan bahisle ve SSÇnin mağdur ...'ya yönelik eylemi nedeniyle mahkememizce verilen mahkumiyet kararı yerinde olmadığından bahisle mahkememiz kararı bozulmuştur. Usul ve yasaya uygun yargıtay ilamına uyulmuştur.

Mağdurlar ile SSÇ nin amca çocukları oldukları ve aynı binada yaşadıkları, ilk olarak mağdur ...'in henüz okula başlamadığı tam olarak belirlenemeyen tarihte evlerinde iken gelen SSÇ nin mağdur ...'i yatağa yatırıp kıyafetleri üzerinden özel bölgesine dokunduğu, ikinci sınıfa gittiği dönemde SSÇ nin apartmanda karşılaştığı mağdur ...'i merdiven altına götürüp kucaklayarak poposunu cinsel organına doğru bastırdığı, üçüncü sınıfa gittiği zamanda aileleri ile birlikte seyahat ettikleri araçta arka koltukta kardeşi ve ağabeyi ile oturduğu, uyuya kaldığı, uyandığında kendileri ile birlikte oturan SSÇ nin elini kıyafetleri içerisinden sokup cinsel bölgesini sıktığını gördüğü, dördüncü sınıfta iken ağabeyinin ödevi için annesinin kendilerini SSÇ nin yanına gönderdiği, SSÇ nin kendisini odaya götürüp pipisini göstererek bunu öpersen sana şeker veririm dediği, mağdur ...'in kabul etmemesi üzerine mağdurun elini pipisine götürdüğü, kabul edilen olayda,

SSÇ suçlamayı kabul etmemiş ise de, mağdurun aşamalarda değişmeyen samimi ve tutarlı beyanları ve bu beyanları doğrulayan mahiyetteki tanık beyanları karşısında SSÇ nin suçtan kaynaklanan ceza sorumluluğundan kurtulmaya yönelik savunmalarına itibar edilmemiş, mağdurun beyanlarına itibar edilmiştir.

Gerek SSÇ savunması, gerek mağdure Zepnep 29/12/2017 günü ifadesinde; o tarihte 5. Sınıfa gittiğini, SSÇ nin kendisine son olarak kendisini 4 sınıfa gittiği sırada dokunmuş olduğunu söylemesi nedeniyle en son suç tarihinin mağdurun 4.sınıfa gittiği 2016-2017 eğitim öğretim dönemi içerisinde olduğu ancak net tarihin belirlenemediği, 24/11/2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı yasa ile değişiklikten önce mi sonra mı olduğunun belli olmadığı, bu durumun SSÇ lehine değerlendirilmesi gerektiği kabul edilerek SSÇ hakkında mağdur ...'e yönelik eyleminden dolayı 6763 sayılı yasa ile değişiklikten önceki TCK'nun 103/1-1.cümlesi gereğince cezalandırılmasına karar verilmiştir.

SSÇ Mağdure ...'e karşı eylemini cebir tehdit kullanarak işlediğini gösterir dosyada somut inandırıcı kesin net delil yer almadığından SSÇ hakkında TCK'nun 103/4 maddesi uygulanmamıştır.

SSÇ'nin katılanlardan Yahya \*\*\* karşı eylemi sebebiyle cezalandırılması için kamu davası açılmış ise de;

Mağdur ...'nın aşamalardaki çelişkili beyanları ile kardeşi mağdureye yönelik eylemler nedeniyle soruşturmaya başlanmasından sonra ilk defa annesine suça sürüklenen çocuğun kendisine yönelik eylemi olduğundan bahsetmesi üzerine ailesinin ayrıca şikayetçi olunması şeklindeki olayın intikal tarzı ve zamanı, SSÇ nin inkara yönelik savunma içeriği de dikkate alındığında SSÇnin işlediği sabit olmadığından SSÇ nin mağdur ... \*\*\* karşı çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçunundan beraatına karar verilmiştir. ''

Şeklindedir.

IV. GEREKÇE

Şeklindedir.

IV. GEREKÇE

1.Suça sürüklenen çocuğun kabul edilen eylemlerinin kısa süreli, ani ve kesintili gerçekleşmemesi, doğrudan cinsel bölgelere temas içermesi nedeniyle sarkıntılık düzeyini aştığı gözetilerek hüküm bu yönüyle hukuka uygun bulunmuştur.

2.Mahkemece 5237 sayılı Kanun'un Cezanın belirlenmesi başlıklı 61 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kriterler ile aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında ifade edilen cezada orantılılık ilkesi göz önünde bulundurulmak suretiyle suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükümde, temel cezanın belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3.Bakanlığın davaya katılması doğrudan Anayasa ve kanundan kaynaklanan koruma görevine ilişkin olup, Bakanlığa yüklenen bir kamu görevidir. Bu kapsamda değerlendirme yapıldığında 5271 sayılı Kanun'un 237 ve devamı maddelerindeki katılma hakkına ilişkin suçtan zarar görme şartı katılan Bakanlık için söz konusu olmadığı ve vekili lehine koşulları sağlanmadığından vekalet ücretine hükmedilmemesi, hukuka aykırı bulunmamıştır.

4.Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, katılan mağdure ...'e yönelik eylemlerin suça sürüklenen çocuk tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlere uyan suç vasıfı ile yaptırımın doğru biçimde belirlendiği gibi katılan mağdur ...' ya karşı eylemi nedeniyle verilen beraat hükmünün de dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından, katılanlar vekilleri, katılan Bakanlık vekili ile suça sürüklenen çocuk müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

5.Katılanlar vekilinin dilekçesinde temyiz sebepleri bulunduğundan tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir.

6.Suç tarihinin 2014-2017 olarak mahalinde düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.06.2022 Tarihli ve 2021/115 Esas, 2022/349 Karar sayılı kararında katılanlar vekilleri, katılan Bakanlık vekili ile suça sürüklenen çocuk müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Bakırköy 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21856, Karar No: 2018/17263, Tarih: 02.10.2018

**9. Hukuk Dairesi         2015/21856 E.  ,  2018/17263 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 25.01.2007-21.07.2008 tarihleri arasında davalı işyerinde börek poaça ustası olarak çalıştığını, iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, genel tatil ve hafta tatili alacağı ve ücretli izin alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 07.02.2007 tarihinde davalı ... Unlu Mamülleri ve Gıda Mad. İmalat ve Paz. Dış Tic. Ltd. Şti.de deneme süreli işçi olarak çalışmaya başladığını ve 05.03.2007 tarihinde haber vermeden işe gelmediğini ve deneme süresi bitmeden işten ayrıldığını,davacının iş yerinde aralıksız olarak çalıştığı iddiasının doğru olmadığını,çalıştığı sürenin 1 yıldan az olması sebebi ile kıdem tazminatına ve 6 aydan az olması sebebi ile ihbar tazminatına hak kazanamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece özetle; ... kayıtları,toplanan delillerin değerlendirilmesinde; mahkemenin 2008/608 esas sayılı dosyası ile açılan sigortalı hizmetin tespiti davasının yargılaması sonunda 2012/79 karar 07.03.2012 tarihli karar ile davacının davalı ... Unlu Mamülleri ve Gıda Mad. İmalat ve Paz. Dış Tic. Ltd. Şti.de işyerinde 05.03.2007-30.06.2007 tarihleri arasında 115 gün süre ile, 01.07.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 180 gün süre ile, 01.01.2008-30.06.2008 tarihleri arasında 180 gün süre ile, 01.07.2008-21.07.2008 tarihleri arasında 21 gün süre ile çalıştığının ve çalıştığı sürenin sigorta kapsamında kaldığının tespitine karar verildiği ve bu kararın Yargıtay incelemesinden geçerek onanmak sureti ile kesinleştiği,bu duruma göre davacının sigortalı hizmetinin başladığı tarihin 07.02.2007 tarihi olup davacının bu tarihten 21.07.2008 tarihine kadar olan süre içinde 1 yıl 5 ay 14 gün sigortalı çalışması olduğu anlaşıldığı,davalı taraf her ne kadar davacının 05.03.2007 tarihinden sonra iş yerine gelmediğini ve deneme süresi sona ermeden işten ayrıldığını savunmuş ise de kesinleşmiş mahkeme kararı ile davacının davalı işyerinde 21.07.2008 tarihine kadar çalıştığı anlaşılmış olup davalının böylece davacının iş aktinin kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanmayacak şekilde sona erdiğini ispat edemediği anlaşıldığından, davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddine,davacının davalı iş yerinde çalıştığı süre itibarı ile 14 gün yıllık izne hak kazandığı ve davalı tarafın davacının 14 günlük yıllık iznini kullandığını iş yerinde tutulan yıllık izin defteri ya da eşdeğer belge ile ispat edemediğinden yıllık izin ücreti alacağının davalıdan alınmasına, tanık anlatımlarından davacının davalı işyerinde 1 haftada 18 saat fazla mesai yaptığının anlaşıldığından fazla mesai ücretinin kabulüne, genel tatil ücreti alacağının kabulüne ve ispatlanamayan hafta tatili ücreti alacağının reddine karar verilerek hüküm kurulmuştur.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dava kısmi dava olarak açılmış olup, 21.01.2014 tarihinde ıslah edilmiştir. Islaha karşı davalı süresinde zamanaşımı defi ileri sürmüştür. Süresinde ileri sürülen zamanaşımı defi nedeni ile davacının 20.01.2009 tarihinden önceki fazla mesai alacağı zamanaşımına uğramış olup,iş akdi 21.07.2008 tarihinde sona erdiğinden fazla mesai ücreti alacağı bakımından dava dilekçesi istenen 1000 TL dışındaki alacaklar zamanaşımına uğramıştır.

Açıklanan nedenle davacının fazla mesai ücreti alacak talebinin 1000 TL olarak hüküm altına alınması gerekirken zamanaşımı defi gözetilmeden 5.979,46 TL olarak hüküm altına alınması hatalıdır.

Açıklanan nedenle davacının fazla mesai ücreti alacak talebinin 1000 TL olarak hüküm altına alınması gerekirken zamanaşımı defi gözetilmeden 5.979,46 TL olarak hüküm altına alınması hatalıdır.

3-Davacının ıslah etmediği genel tatil alacağı talebinin dava dilekçesindeki talep gözetilerek 300 TL olarak hüküm altına alınması doğru olmakla birlikte buna ilişkin hüküm fıkrasında “BK tarafından net 937,20 TL olarak hesap edilen genel tatil ... ücreti alacağından 1/3 oranında hakkaniyet indirimi yapılarak net 624,8 TL olarak belirlenmesine ve taleple bağlı kalınarak net 300 TL genel tatil ... ücret alacağının dava tarihi olan 31.10.2008 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine ”yazılması gerekirken infazda tereddüde yol açacak şekilde “BK tarafından net 920,37 TL olarak hesap edilen genel tatil ... ücreti alacağından 1/3 oranında hakkaniyet indirimi yapılarak net 613,58 TL olarak kabulü ile net 300 TL genel tatil ... ücreti alacağının dava tarihi olan 31.10.2008 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine ” yazılması hatalı olup bozma sebebi ise de, bu yanlışlıkların düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK. nun geçici 3/2. maddesi yollaması ile HUMK. nun 438/7. Maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

F) Sonuç:

Hüküm fıkrasının 4 ve 5 numaralı bentlerinin çıkartılarak, yerine;

4-Net 1000 TL fazla ... ücreti alacağının dava tarihi olan 31/10/2008 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine,

5-Bilirkişi tarafından net 937,20 TL olarak hesap edilen genel tatil ... ücreti alacağından 1/3 oranında taktiri indirim yapılarak net 624,80 TL olarak belirlenmesine ve taleple bağlı kalınarak ve zamanaşımı def'i dikkate alınarak net 300 TL genel tatil ... ücret alacağının dava tarihi olan 31.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine”bentlerinin yazılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu' nun 28.09.2018 tarih ve 2018/2 E. 2018/8 K. Sayılı İBK. uyarınca onama harcı alınmasına yer olmadığına, nispi temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 02.10.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16652, Karar No: 2015/20188, Tarih: 22.10.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/16652 E.  ,  2015/20188 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Hani Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Tarihi : 26/01/2015

Numarası : 2014/68-2015/56

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı vekili, davacının davalının Hani İlçesindeki mermer ocaklarında çalışmak üzere işe girdiğini, bu işin yılın bazı aylarında çalışılmayan bir iş niteliğinde olduğunu, müvekkilinin işe girdiği yıldan itibaren her yılın Mart ayının ilk gününden yılın son gününe kadar çalıştığını, aradaki bir kaç ay ise işin durması nedeniyle çalışmadığını, müvekkilinin işine 12.12.2013 tarihinde son verildiğini, davalı işverence 12.12.2013 tarihinde iş akdi feshedilirken haklı hiçbir nedenin gösterilmediğini, kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma ücreti, hafta tatili ve milli bayram çalışma ücretlerinin ödenmediğini, müvekkilinin 2013 yılında aylık 2.150,00 TL net ücret aldığını, bu paranın bir kısmının aylık maaş olarak bir kısmının ise fazla mesai ücreti olarak ödendiğini, ancak işverenin beyan ettiği resmi ücretin bu tutarın altında olduğunu, davacının çalışma dönemleri boyunca haftanın her günü 12 saat çalıştığını, haftanın 7 günü çalışıp hafta tatili iznini kullanmadığını, tüm çalışma süresi boyunca sadece dini bayramlarda izin kullandığını öne sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının mermer ocağında çalışmasının kesintisiz ve aralıksız olmadığını, davacının SGK kayıtlarında geçen süreler dışında herhangi bir çalışmasının olmadığını, baskı ile ibraname imzalattırıldığı iddiasını kabul etmediklerini, davacı ile müvekkili şirket arasında imzalanan sözleşme hükümleri gereğince davacı ile 2013 yılı için 1.300,00 TL maaş için anlaştıklarını, muhtemel fazla mesai alacaklarının da aylık ücretin içerisinde olduğunun taraflarca kabul edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacıya ödenen ücretin miktarı ve davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı konularında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32'nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacıya ödenen ücretin miktarı ve davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı konularında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32'nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323'ncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

4857 sayılı Yasanın 8'nci maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma koşullarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 37'nci maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece resen araştırılmalıdır.

Çalışma belgesinde yer alan bilgilerin gerçek dışı olmasının da yaptırıma bağlanmış olması, belgenin ispat gücünü arttıran bir durumdur. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı Kanunun 8'inci ve 37'nci maddelerinin, bu konuda işveren açısından bazı yükümlülükler getirdiği de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, iş sözleşmesinin taraflarının ispat yükümlülüğüne yardımcı olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. Çalışma belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmesi, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında delillerin değerlendirilmesi sırasında, işverence bu konuda belge düzenlenmiş olup olmamasının da araştırılması gerekir.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.