muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/7101, Karar No: 2010/4707, Tarih: 21.04.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/7101 E.  ,  2010/4707 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğerleri aleyhine 16/11/2005 gününde verilen dilekçe ile basın yolu ile kişilik haklarına saldırıdan doğan manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 17/06/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer temyiz itirazına gelince; dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem kabul edilmiş; karar, davalılar tarafından temyiz olunmuştur.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun (hak ve nasfetle) karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Dava konusu haberin yerel gazetede yayımlanmış olması, olayın gelişim biçimi ve günü ile yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına takdir edilen 15.000,00 YTL manevi tazminat fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/son maddesi gereğince, davacı yararına 5.000,00 YTL manevi tazminat takdir olunmak suretiyle, kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle hüküm fıkrasının manevi tazminat takdirine ilişkin 1 nolu bendinde yer alan "…15.000…" biçimindeki sayı dizisinin silinerek yerine "…5.000,00…" sayı dizisinin yazılmasına; harç alınmasına ilişkin 2 nolu bendinde yer alan "…810,00…" ve "…607,50-…" biçimindeki sayı dizilerinin ayrı ayrı silinerek yerlerine sırası ile "…270,00…" ve "…67,50…" sayı dizilerinin yazılmasına; davacı yararına vekalet ücreti takdirine ilişkin 3 nolu bendinde yer alan "…1.800,00-…" biçimindeki sayı dizisinin silinerek yerine "…600,00…" sayı dizisinin yazılmasına; yargılama giderlerine ilişkin 4 ve 5 nolu bentlerinde yer alan "…giderinin…" biçimindeki sözcüklerden sonra gelmek üzere ayrı ayrı ve sırası ile "…kabul ve ret oranına göre 8,07 YTL'nin…" ve "…kabul ve ret oranına göre 6,94 YTL'nin…" sözcük ve sayı dizilerinin eklenmesine; davalıların öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 21/04/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8487, Karar No: 2014/6348, Tarih: 16.04.2014

**4. Hukuk Dairesi         2013/8487 E.  ,  2014/6348 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar . ... vd aleyhine 24/03/2011 gününde verilen dilekçe ile basın yoluyla kişilik haklarının ihlaline dayalı manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13/12/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekillerince süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı (hukuksal konudaki bilirkişi düşüncesi dışında kalan) kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, belirtilen kanıtların yerel mahkemece varılan sonucu doğrulamaya elverişli bulunmasına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-HUMK'nun 275. maddesi uyarınca “mahkeme, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişi dinlenemez”.

Somut olay, hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümlenebilir niteliktedir. O nedenle, bilirkişi düşüncesine başvurulması maddeye açık aykırılık oluşturur. Ne var ki, ilk bentteki nedenlerle sonuca ulaşılması olanaklı bulunduğundan, bu biçimdeki usul hatası sonucu etkiler düzeyde değildir. Bu bakımdan, düşülen yanılgı, HUMK'nun 428/son maddesi uyarınca bozma nedeni sayılmamıştır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, gösterilen nedenlerle ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 16/04/2014 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(M) (M)

-/-

-2-

2013/8487 -2014/6348

KARŞI OY YAZISI

Dava basın yoluyla kişilik hakkına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, Dairemiz çoğunluğu tarafından onanmıştır.

Uyuşmazlık, ... Gazetesi'nin 25.12.2010 tarihli nüshasının 21.sayfasında “... CIA projesidir” başlığı ile yer alan haberin davacının kişilik haklarına saldırı oluşturup oluşturmadığı noktasında toplanmaktadır.

...'de düzenlenen Şehit ...'ı anma töreninin ardından ... Düşünce Derneği ...Şubesi tarafından gerçekleştirilen “Demokrasi ve ...” adlı etkinlikte söz alan ... Genel Sekreteri davalı ...'un Parti Meclis Üyesi Dr. ...'ın davacı ... ile ilgili ulusal bir gazeteye verdiği röportajdaki tespitlerine dair soruya verdiği cevaptaki “... bana göre fenomen değil bir CIA projesidir” cümlesi dava konusu yapılmıştır.

...'de düzenlenen Şehit ...'ı anma töreninin ardından ... Düşünce Derneği ...Şubesi tarafından gerçekleştirilen “Demokrasi ve ...” adlı etkinlikte söz alan ... Genel Sekreteri davalı ...'un Parti Meclis Üyesi Dr. ...'ın davacı ... ile ilgili ulusal bir gazeteye verdiği röportajdaki tespitlerine dair soruya verdiği cevaptaki “... bana göre fenomen değil bir CIA projesidir” cümlesi dava konusu yapılmıştır.

Bilindiği üzere; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 25. maddesi düşünce ve kanaat hürriyetini, 26. maddesi düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetini, 28. maddesi basın hürriyetini düzenlemiştir. Keza 5187 sayılı Basın Yasası'nın 1. ve 3.maddelerinde de benzer hükümler yer almıştır. Diğer yandan; Özgür medyayı "halkın gözcüsü", "halkın bekçisi" olarak kabul eden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında da, ifade hürriyeti açısından basın hürriyetine sağlanan güvencelere özel bir önem verilmiş, medyanın kamu yararı ile ilgili bilgileri bildirme ve yaymanın yanında halkın da bu bilgi ve düşünceleri alma hakkının bulunduğu vurgulanmıştır. Anayasamızın 90. maddesi, usulüne göre yürürlüğe konmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümlerinin esas alınacağına amirdir.

İfade özgürlüğü; tüm insan hak ve özgürlükleri içinde, yaşam hakkıyla birlikte en önemli olanıdır. Tüm unsurlarıyla beraber ifade özgürlüğü, kişilerin bilgi ve kanaatlere serbestçe ulaşarak bilgi edinmesi, edindiği bu bilgi ve kanaatleri kendi iç aleminde değerlendirerek bir kanaate ulaşması ve ulaştığı bu kanaatini herhangi bir iletişim vasıtasından yararlanarak yalnız veya toplu bir şekilde dış dünya ile paylaşması, ya da edindiği kanaatini paylaşmaktan kaçınabilmesi olarak tarif edilebilir.

AİHM, Lingens/Avusturya kararında basının politik alanda ve demokrasinin işleyişindeki önemine değinmiştir. Basın özgürlüğünün halk içinde, siyasi liderler hakkındaki düşüncenin şekillenmesini sağladığını ve siyasi tartışma ortamının demokrasinin temel taşı olduğunu vurgulamıştır. Buna göre, bir politikacı hakkında yapılan eleştirinin sınırı sıradan vatandaşlara nazaran daha geniş olmalıdır. Sadece toplum tarafından kabul gören zararsız veya ilgisiz kabul edilen bilgi ve fikirler için değil incitici, şok edici yahut endişelendirici bilgi ve düşünceler için de geçerlidir. Dolayısıyla politikacı daha büyük bir hoşgörü göstermelidir. Bu ilke, yalnızca bir politikacının bulunduğu durumlarda uygulanmamaktadır. Kamuya mal olmuş şekilde nitelendirilebilecek, yani kamuoyunda eylemleriyle veya konumu dolayısıyla tanınmış herkes için uygulanmaktadır. (AİHM'nin (Krone Verlag GmbH&Co.KG?Avusturya No.34315/96 p.37 26 Şubat 2002 ve News Verlags GmbH&Co.KG?Avusturya No.31457/96, p.54, AİHM 2000-I), (Verlagsgruppe News GmbH/Avusturya No.2, No.10520/02. p. 36, 14 Aralık 2006 sayılı) kararları.)

-/-

-3-

2013/8487 -2014/6348

-/-

-3-

2013/8487 -2014/6348

Somut olaya geldiğimizde; Davacı, politikacı olmamakla beraber, ülkemiz siyasetini etkileyen bir kişiliktir. Kendisine bağlı olan, seven ve sempati duyan geniş bir halk kitlesi mevcuttur. Davalılardan ... ise, ... Genel Sekreteridir. ... Parti Meclisi Üyesi Dr. ...'ın davacı hakkındaki sözleri, yukarıda belirtilen etkinlikte tarafına sorulduğunda, cevaben düşüncesini dava konusu olan cümlesiyle açıklamıştır.

Bilindiği üzere; yurt dışında açılan özel öğretim kurumları davacının adıyla tanınmakta ve bilinmektedir. Gerek bu okullarda ABD'li öğretmenlerin çalışması, gerekse davacının uzun yıllardır ...'nin ... Eyaletinde yaşamını ve faaliyetini sürdürmesi kamuoyunda çeşitli platformlarda, basın ve yayın organlarında yoğun bir biçimde tartışılmaktadır. Davalı ... kanaatini ve düşüncesini açıklamıştır. Davalı basın organı açısından ise, davacının ülkemizdeki konumu, kişiliği ve yukarıda bildirilen etkiler dikkate alındığında haber niteliği taşıdığı açıktır.

Şu durumda; gerek iç hukukumuza gerekse İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesine ve AİHM kararlarına göre, eleştiri, kanaat ve düşünce açıklama niteliğindeki dava konusu sözler davacının kişilik hakkına saldırı oluşturmaz. Hal böyle olunca, davanın tümden reddi gerekirken davayı kabul eden yerel mahkeme kararını onayan Dairemiz çoğunluğunun kararına katılmıyoruz. 16/04/2014
Yargıtay — Esas No: 2015/2714, Karar No: 2015/3961, Tarih: 05.03.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/2714 E.  ,  2015/3961 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın yetkisizlik nedeniyle reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davalının trafik sigortacısı olduğu aracın neden olduğun çift taraflı trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını, yaralanma sebebiyle müvekkilinin vücut fonksiyonlarında kalıcı olarak kayıp oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL maddi tazminat kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, kusur ve zararın ispatlanmasının gerektiğini, davadan önce başvuru olmadığından dava tarihinden itibaren yasal faiz istenebileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; ... Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7. Maddesinde, motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği düzenlenmiştir. Somut olayda, kaza ... ilinde vuku bulmuş, sigorta poliçesi de Hatay ilinde tanzim edilmiştir. Yine davacının adresi de ... ilindedir. Davalı sigorta şirketinin ... ilinde Bölge Müdürlüğü bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı vekilinin davayı, sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan ... Bölge Müdürlüğünün bulunduğu ...'da açtığı gözetilerek (HGK'nun 30.4.2013 gün ve 2013/17-2099 esas, 2014/572 karar sayılı ilamı uyarınca) yetki itirazının reddi ile işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 05.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/29231, Karar No: 2013/12397, Tarih: 28.05.2013

**7. Ceza Dairesi         2012/29231 E.  ,  2013/12397 K.**

**"İçtihat Metni"**

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5. maddesine aykırılıktan ... Kum Tic. Mad. San. A.Ş. hakkında Antalya İl Özel İdaresinin 26/08/2005 tarihli ve 917 sayılı Valilik Olur'u ile uygulanan 2.413.800,00 Türk lirası idari para cezasına yönelik başvurunun reddine dair Antalya 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 15/03/2011 tarihli ve 2011/8 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Antalya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 08/04/2011 tarihli ve 2011/663 değik iş sayılı karar ile Antalya 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 25/03/2011 tarihli ve 2011/1 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın keza reddine ilişkin Antalya 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/04/2011 tarihli ve 2011/34 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 30.10.2012 gün ve 60824 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 19.11.2012 gün ve KYB. 2012-282362 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

3213 sayılı Maden Kanun'un 12/5. maddesinin 2. cümlesinde yer alan "... ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır" şeklindeki ifade, 24/06/2010 tarihinde yürürlüğe giren 5995 sayılı Maden Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 6. maddesi ile, "... ocak başı satış bedelinin üç katı tutarında idari para cezası uygulanır." şeklinde değiştirilmiş ise de, 5995 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile aynı zamanda 3213 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 3. fıkrası da değiştirilerek, anılan fıkranın 1 ve 2. cümlelerinde yer alan "Sevk fişi olmaksızın maden sevk edildiğinin, mülkî idare amirlikleri veya il özel idareleri tarafından tespit edilmesi halinde, sevk edilen madene el konulur. Söz konusu madenin ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası verilir." şeklindeki düzenleme nazara alındığında, somut olayda muteriz firmanın ruhsatsız olarak hem üretim yaptığı, hem de sevk ettiği düşünüldüğünde, idari para cezasının 5 katı uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığından, yargılamanın yenilenmesi talebi üzerine verilen ret kararları kanun yararına bozma konusu yapılmamıştır. Ancak;

Fiilin işlendiği 30/09/2004 tarihinde yürürlükte bulunan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5. maddesi uyarınca, anılan Kanun'un 2 .maddesi 1-a grubuna giren tüvenan malzemenin ocak başındaki satış bedelinin Antalya İl Özel İdaresince, Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesine tespiti yaptırılarak, bilirkişi raporu doğrultusunda 89.400 m3 \* 5,40 \* 5 = 2.413.800,00 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına karar verilmiş ise de, Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesine ait 2004/128 değişik iş sayılı tespit dosyasındaki bilirkişi raporuna göre, tüvenan malzemenin ocak başı birim fiyatı olan 5.40 Türk lirasının ne şekilde hesaplandığına dair bir açıklık bulunmadığı, keza Antalya İI Özel idaresi tarafından da bu durumun fark edilmesi nedeniyle, avukatları aracılığıyla bilirkişiden ek rapor istendiği, ancak ek raporda da birim fiyatın ne şekilde hesaplandığına dair denetime elverişli bir izahat bulunmadığı, ancak bilirkişi raporuna ekli bir başka firmaya ait maliyet analizi raporuna göre, 1 m3 tüvenan malzemenin hammadde fiyatının 2,00 Türk lirası olduğunun, bu fiyata iş makinası, eleme tesisi, elektrik, akaryakıt, işçilik, ssk, vergi,

harçlar, amortisman, vs. dahil edilmesiyle birim fiyatın 5,25 Türk lirası olacağının bildirildiği ve bilirkişi tarafından bu rakamın dikkate alındığının anlaşıldığı, muteriz firma tarafından dosyaya ibraz edilen, yine Antalya İI Özel idaresi tarafından eylem tarihine yakın tarihlerde, aynı firmaya veya başka firmalara uygulanan idari para cezalarının hesaplanmasında, ocak başı birim fiyatının 0,60 Türk lirası, 0,75 Türk lirası veya 0,80 Türk lirası gibi rakamlar baz alınarak hesaplandığı, keza 3213 sayılı Kanun'un 14/2. maddesinde, "Üretilen madenin hammadde olarak kullanılması veya satılması halinde, aynı pazar ortamında madenin işletmelerdeki tüvenan olarak ocak başı satışında uygulanan fiyat, ocak başı satış fiyatıdır. Bu fiyat emsallerinden az olamaz. Emsal fiyatının tespitinde bu maddenin üçüncü fıkrası esas alınır." şeklinde, aynı maddenin 3. fıkrasında ise, "Tüvenan madenin, herhangi bir zenginleştirme işlemine tabi tutulduktan veya bir prosesten geçirildikten sonra satış fiyatının oluştuğu durumlarda, ocak başı satış fiyatı, madenin ocakta üretiminden ilk satışının yapıldığı aşamaya kadar oluşan nakliye, zenginleştirme ve varsa farklı prosese ait kullanılan tesis ve ekipmanın amortismanı dahil giderler çıkarılarak oluşan fiyattır." biçiminde düzenlemeye yer verildiği dikkate alındığında, hesaplamanın maddede öngörüldüğü şekilde denetime olanak verecek biçimde açıkça yapılması gerektiği, Antalya 1. Sulh Ceza Mahkemesince bu hususta muteriz firmanın itirazları göz önüne alınarak bilirkişi incelemesi yaptırılabileceği, idare tarafından Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesine yaptırılan tespit sonucu oluşan birim fiyatın, sulh ceza mahkemesi açısından bağlayıcılığının bulunmadığı gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

26.10.1932 gün ve 29/12 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtildiği üzere kanun yararına bozmaya konu olabilecek yasaya aykırılık halleri uygulamadaki esaslı yanlışlıklar ile esasa etkili usul hatalarıdır. Buna göre, maddi ceza yasaları ile yargılama yasası kurallarına aykırılık hallerinde bu yola başvurulması mümkün olmakla birlikte hakimin takdir, tercih ve değerlendirmesine ilişkin sorunlar bakımından anılan yola gitme olanaksızdır.

Mahkeme tarafından delil takdiri yapılarak verilen karar aleyhine kanun yararına bozma yoluna gidilemeyeceği cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin REDDİNE 28.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12117, Karar No: 2014/12627, Tarih: 24.06.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/12117 E.  ,  2014/12627 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır.Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek,kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir.Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır.Dolandırıcılık suçunun Kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.)Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla,kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre,iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin(AİHS), temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup,insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar,hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.