muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/2648, Karar No: 2011/2346, Tarih: 07.03.2011

Dava konusu eserin niteliği ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde davacı yararına takdir edilen 5.000,00 YTL manevi tazminat fazladır. Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek davacı yararına daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmemiş olması;

b)Taraflar tacir olmadığı gibi aralarındaki ilişki de ticari iş niteliğinde değildir. Tazminat konusu uyuşmazlık haksız eylemden doğduğundan, kabul edilecek tazminata yürütülecek olan faiz ölçüsü reeskont faizi olmayıp yasal faizdir. Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilmeyerek, kabul edilen tazminata reeskont faizi yürütülmüş olması;

Usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/7. maddesi gereğince, davacı yararına 2.000,00 YTL manevi tazminat takdir olunmak ve faiz ölçüsündeki yanlışlık giderilmek suretiyle, kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2/a ve b) sayılı bentlerde gösterilen nedenlerle hüküm fıkrasının maddi tazminat tutarına ilişkin 2 nolu bendinde yer alan “...reeskont faiziyle...” biçimindeki sözcüklerden sonra gelmek üzere “...davalılardan ... (Aşan) yönünden yasal faizi ile...” sözcük dizisinin eklenmesine; manevi tazminat takdirine ilişkin 3 nolu bendinin sonuna “...davalılardan ... (Aşan)’ın 2.000,00 YTL manevi tazminattan yasal faiz ile sorumlu tutulmasına,” biçimindeki sayı ve sözcük dizisinin eklenmesine; davacının tüm, davalının öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, peşin alınan harcın bundan mahsubuna ve temyiz eden davalı ...'dan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 07/03/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2885, Karar No: 2015/26, Tarih: 12.01.2015

**4. Hukuk Dairesi         2014/2885 E.  ,  2015/26 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 19/11/2013

NUMARASI : 2010/510-2013/614

Davacı N.. K.. vekili Avukat Gülşah tarafından, davalılar Bahri vd aleyhine 09/04/2010 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 19/11/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Davalı Ufuk temyiz itirazları yönünden;

Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin bir bölümü kabul edilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, Halka ve O. T. Gazetesi'nin 03 Nisan 2010 Cumartesi ve 04 Nisan 2010 Pazar tarihli sayılarında "B.", "M.", A.", 06 Nisan 2010 Salı günlü sayısında ise "b." başlığı ile yapılan haberlerde sarfedilen sözlerin kişilik haklarına saldırı içerdiğini iddia ederek uğradığı manevi zararın ödetilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalılar, dava konusu haberde davacı yanın kişilik haklarına saldırı amacı güdülmediğini ayrıca davalı Ufuk Büyükçelebi'ye husumet yöneltilemeyeceğini beyanla, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, haber içeriğinin davacının kişilik haklarına saldırı olduğu, her ne kadar 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca yapılan haber ve yazılan yazıdan genel yayın yönetmenin sorumluluğu bulunmamakta ise de, duruşmada dinlenen tanıklar O.. Ö.. ve O.. B..oğlu'nun beyanları, ceza dosyası içerisindeki müşteki mağdur sıfatı ile O.. B..oğlu'nun alınan beyanı ve telefon mesaj tespit tutanağı içeriğine göre davalı Ufuk bazı maddi taleplerinin karşılanmaması üzerine bu haberlerin yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile bu davalının da tazminattan sorumlu olmasına karar verilmiştir.

5187 sayılı Basın Kanunu'nun 13. maddesinde süreli ve süresiz yayınlarda hukuki sorumlular düzenlenmiştir. Buna göre süreli yayınlarda eser sahibi ile yayın sahibi ve varsa temsilcisi, yayın sahibi tüzel kişi şirketse, anonim şirketlerde yönetim kurulu başkanı, diğer şirketlerde en üst yönetici, şirket ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davalı Ufuk Büyükçelebi'nin 5187 sayılı Yasa'nın 13. maddesine göre hukuken sorumluluğu bulunmadığı görülmektedir. Yerel mahkemenin davalının sorumlu olmasına dair gerekçesi ise dosya içeriğine uygun değildir, davalı tarafından O.. B..oğlu'na gönderilen mesajlar isteme konu yayınlardan sonra gönderilmiş olup, bu davalı yönünden davanın reddi gerekirken tazminattan sorumlu kabul edilmesi doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

2-Diğer davalı Bahri Kayaoğlu'nun temyiz itirazları yönünden;

2-Diğer davalı Bahri Kayaoğlu'nun temyiz itirazları yönünden;

Basın özgürlüğü, Anayasa'nın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Yasası'nın 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır.

Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler Bölümü ile Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır.

Gerek Dairemizin gerekse Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin istikrar kazanmış uygulamalarıyla, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre; siyasetçilere yönelik eleştirinin sınırı özel kişiler için olandan daha geniştir ve bu durum günümüzde yerleşik bir ilke haline gelmiştir. Bu bağlamda siyasetle uğraşan kişilerin kendilerine yönelik sert, ağır ve hatta incitici eleştirilere de katlanması gerekir. Çünkü siyasetçi zorunlu ve bilinçli olarak eylem ve davranışlarının gazetecilerin ve vatandaşların dikkatli bir kontrolüne açık bırakmaktadır. Siyasetçilere ve uyguladıkları politikalara yönelik eleştirilerin izin verilen sınırlarının özel kişilere nazaran daha geniş olduğu tüm hukuk sistemlerinde yerleşmiş bir ilkedir. Bu ilkenin gerekçesi, siyasetçilerin, özel kişilerden farklı olarak diğer siyasetçilerin, gazetecilerin ve halkın yakın denetimine açık olan, kamuoyuna mal olmuş kişiler haline gelmeyi bilerek tercih etmeleridir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin istikrar kazanmış uygulamalarında da siyasetle uğraşan kişilerin kendilerine yönelik sert, ağır, hatta incitici eleştirilere dahi katlanması gerektiği vurgulanmıştır.

Bu açıklamalar ışığında somut olayda; davalının kullandığı ifadeler bir bütün olarak incelendiğinde, davacının Belediye Başkanı olarak siyasi kimliği de göz önüne alındığında, bu gibi ağır eleştirilere katlanması davacıdan beklenmelidir. Mahkemece; davaya konu beyanların eleştiri niteliğinde olup, ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı gözetilerek; istemin tümden reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulü doğru görülmemiş ve bu yön bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle davalı Bahri Kayaoğlu yararına, (1) sayılı bentte gösterilen nedenle davalı Ufuk Büyükçelebi yararına BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 12/01/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11784, Karar No: 2012/70, Tarih: 16.01.2012

**6. Hukuk Dairesi         2011/11784 E.  ,  2012/70 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Ortaklığın giderilmesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı ortaklığın giderilmesi davasına dair karar, bir kısım davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, bir adet taşınmazdaki ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiş, Hüküm, Davalılar ..., ... ve ... vekili tarafından, müvekkillerine usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmeksizin, taraf teşkili sağlanmadan yokluklarında yargılama yapılarak karar verildiğinden bahisle temyiz edilmiştir.

Tebligat Kanunu'nun 16 ve Tebligat Tüzüğünün 22. maddesine göre; tebligat yapılacak kişi ile aynı adreste oturan kişilere veya hizmetçilere yapılan tebligatın geçerli olabilmesi için, tebligat çıkartılan adresin tebligat yapılacak şahın en son adresi olması, şahsın tebligat yapılan adresten geçici olarak ayrıldığının veya o anda, orada bulunmadığının tebliğ memuru tarafından tespit edilmesi gerekir.

Olayımıza gelince; temyiz eden ..., ... ve ... dahil on dokuz davalının “... Köyü ...” adresinde ikamet ettiğinden bahisle çıkartılan dava dilekçesi ve duruşma gününü içeren tebligatlar aynı adreste ikamet ettiğinden bahisle “yeğeni” sıfatı ile ...'a tebliğ edilmiştir. Davalıların adreste bulunmama sebebi tebligat parçasında belirtilmemiş olması nedeni usulsüzdür. Davalılar ..., ... ve ... vekilinin de müvekkillerinin dava dilekçesinde belirtilen adreste oturmadıklarını ve davadan haberdar olmadığını beyan etmesi karşısında, usulünce taraf teşkili sağlandığı söylenemez. Bu nedenle usulünce taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, usulünce taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Öte yandan, davaya konu taşımaza ilişkin dosya içerisinde mevcut tapu kaydında paydaşlara ait paylar toplamı, taşınmazdaki pay sayısına eşit değildir. (tapu kaydında hisse oranı %100 olması gerekirken %101,14 olarak gösterilmiştir.) Bu durumda mahkemece yanlışlığın nereden kaynaklandığı tespit edilerek, gerektiğinde ilgililere tapuda kayıt tashihi için dava açması için süre verilerek, neticesine göre karar verilmesi gerekirken, bu husus üzerinde durulmadan karar verilmesi de doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerlea hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 16.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5999, Karar No: 2014/3625, Tarih: 19.03.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/5999 E.  ,  2014/3625 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sanık ... için beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, diğer sanıklar için suçu bildirmeme

HÜKÜM : Sanık ... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçunda eylemin reşit olmayanla cinsel ilişki suçu kabul edilerek şikâyetin süresinde olmaması nedeniyle kamu davasının düşmesine, sanık ...'in kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan ve diğer sanıkların atılı suçtan beraat

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat ve kamu davasının düşmesine dair hükümler usul ve kanuna uygun olduğundan, katılan mağdure vekili ve katılan SHÇEK vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 19.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/15596, Karar No: 2020/1022, Tarih: 06.02.2020

**8. Hukuk Dairesi         2017/15596 E.  ,  2020/1022 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Kıyı Kenar Çizgisi Hukuksal Nedenine Dayalı Tapu İptali Ve Terkin

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup, hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 3402 Sayılı Kanunun 36/A maddesi gereğince harç alınmasına mahal olmadığına 06.02.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/665, Karar No: 2009/1753, Tarih: 13.02.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/665 E.  ,  2009/1753 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 07.05.2007 gününde verilen dilekçe ile bayilik sözleşmesinden kaynaklanan muarazanın giderilmesi, elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14.05.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ...Ş. Tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan elatmanın önlenmesi, kal ve muarazanın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, davacı şirketin 251 ada 241 parsel sayılı taşınmazda intifa hakkı sahibi olduğunu ve bu yerde davalı ... Petrol'e verdiği bayilik yoluyla intifa hakkını kullandığını, bu arada müvekkilinin ... A.Ş. ile yaptığı sözleşme nedeniyle bayisine otogaz satış sözleşmesi süresi sonuna kadar otogaz satışına izin verdiğini, ancak sözleşme süresinin dolduğunu, buna rağmen ... A.Ş.nin ve diğer davalının otogaz tesislerini kaldırmadığını ve tabelaları da bulundurmaya devam ettiğini ileri sürerek elatmanın önlenmesine, otogaz tesisinin kal’ine ve taraflar arasında muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının sözleşme uyarınca süre dolduktan sonra da gaz satışları sebebiyle kar payı almaya devam ettiğini, hatta dava sırasında dahi hesaplarına yatan ve bu satışlardan kendisine düşen kar payını aldığını, bunun da zımni kabul anlamına geldiğini, ayrıca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna göre, davacının bir yerde sadece kendi ürünlerinin satılmasına yönelik olarak

yapacağı bir sözleşmenin hükümsüz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ...Ş. temyiz etmiştir.

Davacı yan, intifa hakkı sahibi oldukları taşınmazda bu hakka dayanarak elatmanın önlenmesi isteğinde bulunduğunu ileri sürmekte ise de dayanılan vakıalar doğrultusunda uyuşmazlığın temelini intifa hakkını davacı adına kullanan bayi ve bu bayi ile diğer davalı ...Ş’nin yaptığı otogaz satış sözleşmesi ve bu sözleşmeye onay veren çerçeve sözleşmede tanınan sürenin sona erdiği iddiası oluşturmaktadır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ...Ş. temyiz etmiştir.

Davacı yan, intifa hakkı sahibi oldukları taşınmazda bu hakka dayanarak elatmanın önlenmesi isteğinde bulunduğunu ileri sürmekte ise de dayanılan vakıalar doğrultusunda uyuşmazlığın temelini intifa hakkını davacı adına kullanan bayi ve bu bayi ile diğer davalı ...Ş’nin yaptığı otogaz satış sözleşmesi ve bu sözleşmeye onay veren çerçeve sözleşmede tanınan sürenin sona erdiği iddiası oluşturmaktadır.

Dosya içeriğine göre, davacı ... Ofisi A.Ş.nin 251 ada 241 parsel sayılı taşınmazda intifa hakkı sahibi olduğu ve bu yerde davalı ... Petrol'e bayilik verdiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket, ... Petrol'in de içinde bulunduğu çok sayıda bayisine bu tip tesislerde belli bir süre için otogaz satışı izni vermiştir. Bu arada davacı, davalılardan ... A.Ş. ile otogaz tesisi kurulması ve satış yapılmasına onay verme anlamında bir çerçeve sözleşme imzalamıştır. Bu çerçeve sözleşme 02.01.2001 tarihli olup buna göre, bu sözleşmenin ekindeki bayi listesinde bulunan tesislerde net kardan %15 pay almak şartıyla otogaz satışına izin verilmiştir. Ekli listede yer alan tesislerden birinin de davalılardan ... Petrol'e ait olduğu anlaşılmaktadır. ... Petrol ile ... A.Ş. arasındaki otogaz satış sözleşmesinin 01.06.2000 tarihli ve 5 yıllık olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Çerçeve sözleşmede otogaz satışının süresi sözleşmenin 3-a maddesinde belirlenmiştir. Bu maddeye göre davacı ..., sözleşme ekindeki listede belirtilen istasyonlarında ... A.Ş.nin "otoaygaz" markası ile satış yapmasını ... A.Ş. ile ... arasında imzalanmış olan otogaz satış sözleşmesi sürelerinin sona ermesine kadar izin vermiştir. Süresi sona eren sözleşmelerle ilgili olarak taraflar sona erecek ilk sözleşmenin bitim tarihinden 3 ay önce bir araya gelerek durumu değerlendireceklerdir. Dosya incelendiğinde, davacının davalı ...’a sözleşme süresi dolmadan önce 01.10.2004 tarihinde bu sözleşmeyi yenilemeyi düşünmediklerini belirten yazı gönderdiği görülmektedir. Ayrıca Beyoğlu 41. Noterliğinden gönderilen 26.03.2007 tarihli ihtarname ile davaya konu istasyondaki otogaz faaliyetlerinin durdurulması ve tesislerin kaldırılmasını ihtar ettiği anlaşılmaktadır. Son olarak da davacı 07.05.2007 tarihinde işbu davayı açmıştır.

Çerçeve sözleşme dikkate alındığında sözleşmenin süreli olduğu ve yenilenmesinin tarafların anlaşmasına bağlı bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı ./..

... ile davalılardan ... A.Ş. arasında böyle bir mutabakatın sağlanamadığı, tam aksine davacının söz konusu sözleşmeyi yenilememe konusundaki iradesini karşı tarafa bildirdiği görülmektedir. Davacı şirket, bununla birlikte ihtarlardan ve davanın açılmasından sonra da çerçeve sözleşmeye göre kendisine düşen kar payını almaya devam etmiştir. Ayrıca davalı ... AŞ'ye 29.11.2006 tarihli yazılı bildirimde bulunmuş, bu bildirimde otogaz satışı yaptığı istasyonlara kendi amblemlerinin konulmasını istemiştir.

Somut olay, bu şekilde ortaya koyduktan sonra taraflar arasındaki bayilik sözleşme ilişkisinin devam edip etmediği olgusunun saptanması gerekmektedir.

Bayilik sözleşmeleri kanunda düzenlenmemiştir. Bu nedenle bayilik sözleşmelerine ilişkin uyuşmazlıkların çözümünde Borçlar Kanununun sözleşmeye ilişkin genel hükümlerinden yararlanılmaktadır. Bilindiği gibi sözleşme “iki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun surette rızalarını beyan etmeleridir” şeklinde tanımlanmaktadır. Borçlar Kanununun 1. maddesinde tanımını bulan sözleşmenin tamamlanabilmesi için rıza beyanı açık olabileceği gibi zımni (örtülü) de olabilir.

Taraflar arasındaki 02.01.2001 tarihli sözleşme ile davalılar arasındaki otogaz satış sözleşmesinin süresi sonuna kadar davacının intifa hakkı sahibi olduğu taşınmazda bu hakkını kullandırttığı bayisinin otogaz satışına oluru vardır. Otogaz satışı sözleşmesi sona ermeden önce de değinilen çerçeve sözleşmesinin 3-a maddesi gereği sözleşmenin süresinin uzatılmayacağı da davalılara bildirilmiştir. Ne var ki, davalılar faaliyetlerini sona erdirilen sözleşme hükümleri çerçevesinde sürdürmeye devam ettirmişlerdir. Davacı da bu duruma 26.03.2007 tarihli ihtarına kadar ses çıkarmamıştır. Bu nedenle taraflar arasında bayilik sözleşmesinin aynı koşullarda devam ettiği savunulmaktadır.

Gerçekten de, sözleşme süre bitmesine rağmen aynı koşullarda fiilen devam ettirilmiştir. Sözleşmenin kurulmasında olduğu gibi devamında da tarafların rızasının açık ya da örtülü olabileceği kuşkusuzdur. Davacı yanın sözleşme ilişkisinin sürdürülmesine dair açık bir beyanı yoktur. Susma (olumlu ya da olumsuz) bir beyanda bulunma olarak kabul edilemez. Ancak bazı durumlarda, Borçlar Kanunu 1/2 maddesi anlamında örtülü bir irade beyanı sayılabilir. Bu örtülü beyanın karşı taraf açısından olumlu yönde bir irade beyanı kabul edilip edilmeyeceği Türk Medeni Kanununun 2. maddesi uyarınca değerlendirilerek saptanmalıdır. Ayrıca karşı tarafın susmanın kendisine örtülü bir irade beyanı olarak bağlanmasına yol açan olguları bilmesi ya da bilebilecek durumda olması gerekir.

Somut olayda taraflar tacirdir. Eylemli olarak iki yılı aşan otogaz satışına ses çıkartılmaması, kar payı almaya devam edilmesi ve 29.11.2006 tarihli bildirim ile ... A.Ş’nin otogaz tesislerinde kendi amblem ve logolarını kullanmasının istenmesi olgularının karşı tarafça sözleşmenin aynı koşullarda devam ettiğinin kabulü anlamına geleceğini davacı yanın basiretli bir tacir olarak öngörmesi gerekir. Ayrıca dosya içeriğinden davacının otogaz satışı lisansı aldıktan ve kendisinin de otogaz satışı yapabilme koşullarının oluşmasından sonra tesislerin boşaltılması ihtarında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan tüm bu açıklamalar karşısında taraflar arasındaki otogaz satışına dair çerçeve sözleşmenin sona erdiğinin ileri sürülmesi Türk Medeni Kanununun 2. maddesi kapsamında dürüst davranma kurallarıyla bağdaşmayacaktır. Zira anılan madde hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi esnasında kişilerin dürüstçe ve güven kurallarına uygun bir şekilde davranması gereğini öngörmektedir. Davacı taraf örtülü irade beyanı ile çerçeve sözleşme hükümlerine göre otogaz satışına izin verdiğine göre çerçeve sözleşmenin yıldan yıla uzaması olgusu karşısında, davalılar arasındaki otogaz satış sözleşmesi 01.06.2005 tarihinde sona ereceğine dair ihtar da 26.03.2007 tarihinde çekildiğine göre davanın açıldığı 07.05.2007 tarih itibariyle sözleşme ilişkisinin ayakta olması karşısında davanın reddi gerekirken kabulü doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde yatırana iadesine, 13.02.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.