muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/15440, Karar No: 2024/13865, Tarih: 03.10.2024

**2. Ceza Dairesi         2022/15440 E.  ,  2024/13865 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/2504 E., 2021/1111 K.

ŞİKÂYETÇİ : ...

SUÇA SÜRÜKLENEN

ÇOCUKLAR : ..., ...

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli

HÜKÜMLER : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine

TEMYİZ EDENLER : Suça sürüklenen çocuk ... müdafii,

suça sürüklenen çocuk ... ve müdafii

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama

I. Suça sürüklenen çocuk ... hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçundan kurulan hüküm yönünden suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin incelenmesinde;

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 15.04.2021 tarihli ve 2020/2504 Esas, 2021/1111 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/2-a maddesinde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, 5271 sayılı Kanun’un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında,suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin, aynı Kanun’un 298/1. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak REDDİNE,

II. Suça sürüklenen çocuklar hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümler yönünden suça sürüklenen çocuk ... müdafii, suça sürüklenen çocuk ... ve müdafiinin temyiz istemlerinin incelenmesinde;

İlk Derece Mahkemesince suça sürüklenen çocuklar hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Kanun’un 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi uyarınca temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı CMK'nın 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz isteminin, suça sürüklenen çocuk hakkında diğer suça sürüklenen çocukların atfı cürum niteliğindeki beyanları dışında atılı suçu işlediğine yönelik delil olmadığı, lehe hükümlerin uygulanmadığı ve kararın bozulması gerektiğine, suça sürüklenen çocuk ...'ın temyiz isteminin, atılı suçu işlediğine ilişkin delil olmadığına ve suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz isteminin ise; suçu kabul etmemekle birlikte şikâyetçinin herhangi bir zararının olmadığı, suça sürüklenen çocuk hakkında mahkûmiyet hükmü kurulacaksa şikâyetçinin zararı somutlaştırılarak zarar giderimi için süre verilmesi gerektiğinden kararın bozulması taleplerine ilişkin olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Suça sürüklenen çocuklar hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümlerde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine dair kararlar hukuka uygun bulunduğundan, suça sürüklenen çocuk ... müdafii, suça sürüklenen çocuk ... ve müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, 5271 sayılı CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca, usul ve yasaya uygun olan Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin kararına yönelik TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ ile HÜKÜMLERİN ONANMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Düzce 5. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2294, Karar No: 2012/14627, Tarih: 26.06.2012

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/2294 E.  ,  2012/14627 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

İş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili, işletmenin ve işyerinin gereklerinden kaynaklanan nedenle davacının iş akdinin feshedildiğini belirterek bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, işverence feshin geçerli bir nedene dayandığının ispatlanamaması nedeniyle davanın kabulü ile feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Kararı davalı temyiz etmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verildiği halde, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar, yönetim hakkı kapsamında alabilir. Geniş anlamda, işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda, bu kapsamda işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin aldığı her türlü kararlar, işletmesel karardır. İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte, yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. İş sözleşmesinin iş, işyeri veya işletme gereklerine dayalı olarak feshi, işletmesel kararın sonucu olarak gerçekleşmekte, fesih işlemi de işletmesel karar çerçevesinde değişen durumlara karşı işverene tepkisini oluşturmaktadır. Bu kararlar işletme ve işyeri içinden kaynaklanan nedenlerden dolayı alınabileceği gibi, işyeri dışından kaynaklanan nedenlerden dolayı da alınabilir.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda, kararın yararlı ya da amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz; kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak Yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı Kanun'un 20/2 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken,

öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle

ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

4857 sayılı Kanun'un 20/2 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken,

öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle

ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

İşverenin, dayandığı fesih sebebinin geçerli veya haklı olduğunu uygun kanıtlarla inandırıcı bir biçimde ortaya koyması, kanıt yükünü yerine getirmiş sayılması bakımından yeterlidir. Ancak bu durum, uyuşmazlığın çözümlenmesine yetmemektedir. Çünkü yasa koyucu işçiye başka bir olanak daha sunmuştur. Eğer işçi, feshin, işverenin dayandığı ve uygun kanıtlarla inandırıcı bir biçimde ortaya koyduğu sebebe değil, başka bir sebebe dayandığını iddia ederse, bu başka sebebi kendisi kanıtlamakla yükümlüdür. İşçinin işverenin savunmasında belirttiği neden dışında, iş sözleşmesinin örneğin sendikal nedenle, eşitlik ilkesine aykırı olarak, keza keyfi olarak feshedildiğini iddia ettiğinde, işçi bu iddiasını kanıtlamak zorundadır.

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ... sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı(keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını, feshin geçerli nedeni olduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren, uygulamak için aldığı, geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı, sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İşveren işletme, işyeri ve işin gerekleri nedeni ile aldığı fesih kararında, işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve feshin kaçınılmazlığını kanıtlamak zorundadır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Bir bakıma feshin kaçınılmaz olup olmadığı yönünde, işletmesel kararın gerekliliği de denetlenmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, Medeni Kanun’un 2. Maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken, keyfi davranmamalı, işletmesel kararı alırken dürüst olmalıdır.Keyfilik denetiminde işverenin keyfi davrandığını işçi iddia ettiğinden, genel ispat kuralı gereği, işçi bu durumu kanıtlamalıdır.

Somut olayda işverence organizasyon yapısında bir kısım değişiklikler nedeniyle davacının iş akdi feshedilmiştir.Yapılacak iş işverenin organizasyon yapısındaki değişikliğe ilişkin işletmesel karar somutlaştırılarak sonucunda tesislerdeki bakım işinin başka firmaya verilip verilmediği,bunun sonucu olarak işçi çıkartılmasının gerekli bulunup bulunmadığı, davalı işverence fesihten önce ve sonra aynı birime yeni işçi alınıp alınmadığı,başka ... ve işyerlerinde istihdam imkanının olup olmadığı feshin son çare olması ilkesinin göz önünde bulundurulup bulundurulmadığı hususlarını kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturularak sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 26.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3689, Karar No: 2022/8185, Tarih: 31.05.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/3689 E.  ,  2022/8185 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince verilen bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde hükümde belirtilen gerekçelerle asıl davanın kısmen kabul ve reddine, birleşen davanın ise kabulüne dair verilen karara karşı, davalılardan Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili ile ...Turizm Nakliye Gıda Temizlik Tarımcılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti vekilleri tarafından süresi içerisinde temyize başvurulduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplerle temyiz edenlerin sıfatlarına, temyiz kapsam ve nedenleriyle, kanunun emredici hükmüne aykırı görülen hususlar dikkate alınarak davalı ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili ile ...Turizm Nak Gıda Tem. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK’nun 297.Maddesinde düzenlenen Hükmün Kapsamı içerisinde “1/b” bendinde “Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerinin” hükümde yer alması gerektiği belirtilmiştir.

Öte yandan 6100 sayılı HMK`nun yargılama giderlerinden sorumluluk başlıklı 326. maddesi uyarınca yargılama giderleri aleyhinde hüküm verilen taraftan alınır. Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. Düzenlemesi yer almaktadır.

Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın karar başlığında davalılardan “Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü” nün temsile yetkili olduğu gözetilerek bu unvanının davalı olarak gösterilmesi gerekirken, bu genel müdürlüğe bağlı olduğu anlaşılan “...”nün gösterilmesi, aynı zamanda “...Turizm Nak Gıda Tem. Tar. San ve Tic Ltd. Şti” unvanı ile davalı “......Tur. Taş. Gıda İnş. Teks.San. Tic. Ltd. Şti” unvanının birden fazla kere karar başlığında yazılarak infazda tereddütlere mahal bırakacak şekilde karar tesisi hatalı olmuştur.

Öte yandan asıl davada davacıların, davalı Güneş Sigorta A.Ş. haricindeki davalılardan manevi tazminat talebinde bulunmaları nedeniyle, anılan davalı ... şirketinin manevi tazminat alacaklarından sorumlu tutulmamasına dair karar verilmesi yerinde olmuş ise de, manevi tazminatın reddedilen kısmı nedeniyle kendisinden manevi tazminat talebinde bulunulmadığı halde bu davalı ... lehine vekalet ücreti takdir edilmesi, kendisinden maddi ve manevi tazminat talep edilip kısmen reddolan ve yargılamada kendisini vekille temsil ettiren davalı ...Turizm Nakliye Gıda Temizlik Tarımcılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti lehine de vekalet ücreti takdir edilmemesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ... vekili ile ...Turizm Nakliye Gıda Temizlik Tarımcılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları ile kanunun açık hükmüne aykırı görülen hususlar re’sen gözetilerek ilk derece mahkemesi kararı bozulmalıdır.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Kanunun Geçici 3. maddesi dikkate alınarak 1086 sayılı Kanunun 438. maddesi gereğince düzelterek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Ceylanpınar Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi’nin 11.12.2020 tarih ve 2020/142 E- 2020/432 K sayılı ilamının

A) Karar başlığında yer alan (1) nolu“ ...” unvanının silinerek yerine “Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü” unvanının yazılmasına, mükerrer nitelikteki davalı unvanlarından (5) nolu “...Turizm Nakliye Gıda Temizlik ve Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.” unvanı ile (6) nolu “......Turizm Taşımacılık Gıda İnş. Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.” unvanlarının silinmesine, devam eden unvanların 5. numaradan başlamak üzere teselsül ettirilmesine,

B) Hüküm Fıkrasının (3) Nolu Fıkrasının (A) bendinin:

(e) alt bendinin silinerek yerine: “e-Maddi tazminat yönünden karar tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince reddedilen miktar üzerinden hesap edilen 348,23 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendilerini vekille temsil ettiren davalılar Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM), ..., ...Turizm Nakliye Gıda Temizlik Tarımcılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti ve Güneş Sigorta AŞ'ye ödenmesine,” rakam ve sözcükleri yazılmak,

B) Hüküm Fıkrasının (3) Nolu Fıkrasının (A) bendinin:

(e) alt bendinin silinerek yerine: “e-Maddi tazminat yönünden karar tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince reddedilen miktar üzerinden hesap edilen 348,23 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendilerini vekille temsil ettiren davalılar Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM), ..., ...Turizm Nakliye Gıda Temizlik Tarımcılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti ve Güneş Sigorta AŞ'ye ödenmesine,” rakam ve sözcükleri yazılmak,

(g) alt bendinin silinerek yerine “g-Manevi tazminat yönünden karar tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince reddedilen miktar üzerinden hesap edilen 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendilerini vekille temsil ettiren davalılar Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM), ... ve ...Turizm Nakliye Gıda Temizlik Tarımcılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ne ödenmesine,” rakam ve sözcükleri yazılmak, suretiyle, kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, temyiz harçlarının istek halinde temyiz eden davalı TİGEM ve ...Turizm Nakliye Gıda Temizlik Tarımcılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ne iadesine, 31.05.2022 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7663, Karar No: 2015/18885, Tarih: 25.05.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/7663 E.  ,  2015/18885 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, iş riski tazminatı, vardiya tazminatı farkı, bakım tazminatı farkı ile ikramiye alacağı farkı, ilave tediye alacağı, yevmiye farkı alacağı, ücret farkı alacağı, fazla mesai ücreti farkı alacağı, hafta tatili ücreti farkı ve genel tatil ücreti farkı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, davalı Kurumda “teknisyen” olarak çalıştığını, ...na üye olduğunu ve bu tarihten itibaren sendikalı olarak çalıştığını, günlük yevmiyelerinin yaklaşık 29,00.-TL iken ... ile Tedaş Genel Müdürlüğü arasında imzalanan protokol gereğince davalı kurum tarafından bu Toplu İş Sözleşmesinin imzalanması ile birlikte 25,00.-TL’ye indirilerek yaklaşık 4,00.-TL civarında indirim yapıldığını, davacının almış olduğu maaşların yanında yevmiyeleri baz alınarak ödenen diğer ücretlerin de kendisine sendika üyesi olmadan önceki ücretlerine kıyasla eksik ödendiğini belirterek, iş riski tazminatı, vardiya tazminatı farkı, bakım tazminatı farkı ile ikramiye alacağı farkı, ilave tediye alacağı, yevmiye farkı alacağı, ücret farkı alacağı, fazla mesai ücreti farkı, hafta tatili ücreti farkı ve genel tatil ücreti farkı alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, yevmiye değişikliğinin İş Yasası'nın 22. Maddesi uyarınca davacıya bildirilmesinin gerekmediğini, davacının sendikaya üye olması ile birlikte sendikanın imzaladığı toplu iş sözleşmesine tabi olacağını bildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, sendika üyeliği tarihinden sonra davacıya yapılan aylık toplam ödemelerde ciddi artışlar meydana geldiği, davacının yevmiyesindeki düşüşün davalı işverenin tek taraflı tasarrufuna dayanmadığı, davacının sendika üyesi olduktan sonra yevmiyesinin 29,00-TL’den 25,41 -TL'ye düşmesinin davacının üyesi olduğu ... ile davalı işveren arasında akdedilmiş olan TİS’e bağlı olarak imzalanan protokole dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı, davalı Bedaş’ da 2004 yılında çalışmaya başladığını, 2005 yılında sendikaya üye olduğunu ve TİS'den yararlanmaya başlaması üzerine yevmiyesinin iş sözleşmesinde kararlaştırılan miktarın altına düşürüldüğünü belirterek ücret farkından kaynaklı işçilik alacakları taleplerinde bulunmaktadır.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı, davalı Bedaş’ da 2004 yılında çalışmaya başladığını, 2005 yılında sendikaya üye olduğunu ve TİS'den yararlanmaya başlaması üzerine yevmiyesinin iş sözleşmesinde kararlaştırılan miktarın altına düşürüldüğünü belirterek ücret farkından kaynaklı işçilik alacakları taleplerinde bulunmaktadır.

Öncelikle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 62. Maddesi uyarınca “Her türlü işte uygulanmakta olan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya da bu Kanun hükümlerinden herhangi birinin uygulanması sonucuna dayanılarak işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz”. Bu emredici bir düzenlemedir. Dolayısı ile işçi ile işveren arasında iş sözleşmesi yapılırken, işverenin belirlenen ücrette ilerde tek taraflı olarak indirim yapma hakkının saklı tutulması kaydı geçersizdir. Böyle bir kayıt aynı zamanda ilerde doğacak alacağının bir bölümünden işçinin vazgeçtiği anlamına gelir ki doğmamış haktan vazgeçilemez kuralı gereği de geçersizdir.

Diğer taraftan İş Kanunu’nun 22. Maddesi uyarınca da “İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz”. Ücretten indirim yapılması, iş şartlarında esaslı değişikliktir.

Keza dava tarihinde yürürlükte bulunan 2822 sayılı TİSGLK’un 6. Maddesinde, “Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe hizmet akitleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. Hizmet akitlerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Hizmet akdinde düzenlenmeyen hususlarda toplu iş sözleşmesindeki hükümler uygulanır. Toplu iş sözleşmesinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir…” düzenlemesi yer almaktadır. Dolayısı ile ücretten indirimin işçinin ilerde sendika üyeliğine bağlanması yönündeki sözleşme kaydı da anılan bu hükümlere aykırı olacaktır.

Yukarıdaki hüküm “işçi lehine şart ilkesi” olarak adlandırılan kuralın Türk İş Hukukundaki pozitif yansımasını oluşturmaktadır. Söz konusu hüküm gereğince normlar hiyerarşisinde iş sözleşmesine nazaran daha üstte bulunan toplu iş sözleşmeleri hükümleri yerine iş sözleşmeleri hükümleri ancak işçi lehine olmak koşuluyla uygulanma kabiliyetine sahiptir. Bir başka ifadeyle iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesi karşı karşıya geldiğinde yani aynı konuda iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesinde farklı düzenlemeler yer aldığında iş sözleşmesi hükmü daha işçi lehine olmak koşuluyla somut olaya tatbik edilebilir.