muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/13178, Karar No: 2011/13356, Tarih: 30.12.2011

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/13178 E.  ,  2011/13356 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

KISITLI ADAYI : Onur Acer

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ... 14. Sulh Hukuk ve ... 4. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, kısıtlı adayının vesayet altına alınması istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir. “Aynı Yasanın 19. maddesinde de; “Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyetiyle oturduğu yerdir...” hükümlerine yer verilmiştir.

... 14. Sulh Hukuk Mahkemesince, kısıtlı adayının adrese dayalı nüfus kayıt sistemine göre yerleşim yerinin "... Mahallesi, 6538. Sokak, NO:33 .../ ..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 4.Sulh Hukuk Mahkemesince ise, adres araştırmasına göre, kısıtlı adayının yerleşim yerinin "... mahallesi, 616/1. Sokak, NO: 30/9 .../ ..." olduğu gerekçesiyle, yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

Dosya kapsamından,... İlçe Emniyet Müdürlüğünün 23.08.20011 tarihli, ... İlçe Emniyet Müdürlüğünün 11.11.2011 tarihli adres araştırma tutanağına göre, Kısıtlı adayının "... mahallesi, 616/1. Sokak, NO: 30/9 .../ ..." adresinde ikamet ettiği anlaşılmıştır. Bu durumda uyuşmazlığın, ... 14.Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK.'nun 21 ve 22.(1086 sayılı HUMK.’nun 25 ve 26.) maddeleri gereğince ... 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 30.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8420, Karar No: 2014/35, Tarih: 06.01.2014

**20. Hukuk Dairesi         2013/8420 E.  ,  2014/35 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Dava konusu Kurudere Köyü 177 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı ile dayanak belgelerinin,

2) Davalı taşınmazın bulunduğu yere ait 1988 yılında düzenlenen orman tahdit haritasının ilgili yerlerden getirtildikten sonra;

3) Dava dosyasının, raporları hükme dayanak yapılan orman ve fen bilirkişilerine verilerek; kesinleşmiş orman kadastrosu, varsa aplikasyon ve 2/B madde haritaları ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde dava konusu taşınmazın ve komşu taşınmazların orman kadastrosu ve aplikasyon hattına göre konumu, orman kadastro haritasındaki sınır noktaları ile varsa aplikasyon haritasındaki sınır noktaları kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle kendilerinden müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp,

bu dosya arasına konulması; ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.U.M.K.'nun 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 06/01/2014 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2724, Karar No: 2013/19527, Tarih: 31.10.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/2724 E.  ,  2013/19527 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalılar avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1990 – 31.12.1994 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında bulunan ...İlkokulu Koruma Derneği adına tescilli işyerinde 01.10.1992 günü çalışmaya başladığı yönünde hakkında düzenlenen işe giriş bildirgesi 28.10.1992 tarihinde davalı Kuruma verilen davacının 01.10.1994 – 31.12.1994 döneminde tam gün üzerinden eksiksiz bildiriminin gerçekleştiği anlaşılmakta olup 01.10.1992 – 01.10.1994 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak geçmesine karşın bildirimi yapılmayan çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu davada, uyuşmazlık konusu dönemi içerir tüm sigorta primleri bordroları ile bu bordrolarda bildirimleri yapılan sigortalıların hizmet cetvelleri Kurumdan getirtilerek anılan kişilerin veya yöntemince belirlenecek, aynı okulda 657 sayılı Kanun hükümleri gereğince görev yapmış kamu görevlilerinin bilgi ve görgülerine başvurulmalı, aramalara karşın bu kişilere ulaşılamadığı takdirde aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak dinlenilmeli, özellikle okulların kapalı olduğu tatil dönemlerinde de çalışmanın gerçekleşip gerçekleşmediği ortaya konulmalı, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, toplanan kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu, yukarıda belirtilen niteliklere sahip olmayan tanıkların anlatımlarına dayanılarak davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilmen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 31.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4119, Karar No: 2015/3407, Tarih: 07.05.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/4119 E.  ,  2015/3407 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi, tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı arsa sahipleri ... ve ..., yüklenici .... ile 24.11.2011 tarihli arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi imzaladıklarını, arsa sahiplerinden ...'ün sözleşmeye katılmadığını, ne zaman imzalayacağının da bilinmediğini, Noterlik Kanunu ve TMK'nın 634. maddesine göre sözleşmenin resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olduğunu, ayrıca tarafların satış iradesi bulunmadığını, sözleşmenin imzasından kısa süre sonra sözleşmenin feshine dair ihtar çekerek davalıya iptal iradesini bildirdiklerini, bu nedenle tapunun devredilmesinin şekil eksikliğini gideremeyeceğini, davalının davacıların tecrübesizlik ve bilgisizliğinden yararlanarak 1.743 m² arsa karşılığında bodrum + 4 kat inşaat yapacak olmasına rağmen zemin katta 120 m² birer bağımsız bölüm vermeyi taahhüt ettiğini, sözleşmede arsaya kaç bina, kaç m² lik hangi sayıda daire yapacağının belirtilmediğini, tek bina yapılacakmış gibi bilgi verdiğini, bu durumda arsa sahiplerine %13-15 arası pay verileceğini, tecrübesizliklerinden yararlanılarak edimler arası aşırı dengesizlik yaratıldığını belirterek taraflar arasındaki 24.11.2011 tarihli adi yazılı ve geçersiz arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine, tapu kaydının iptali ile davacıların payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemiş, 22.05.2012 tarihli dilekçe ile de, öncelikle muvazaa, gabin, kötüniyetle şekil ve irade yönünden batıl sözleşmenin iptaline, mahkeme aksi kanaatte ise davalı yüklenicinin tecrübesizlikten faydalanarak fahiş menfaat sağladığı sözleşmenin hakkaniyete uygun hale getirilmesini istemiştir.

Davalı yüklenici şirket ise, sözleşmenin tarafların özgür iradesi ile düzenlendiğini ve aynı tarihte davacıların hisselerini tapudan yükleniciye devrettiğini, ancak davacıların 4 gün sonra sözleşmenin batıl olduğunu iddia ederek ihtar gönderdiğini, sözleşmenin geçersiz olmadığını, geçersiz olsa dahi tapudaki payların geçirilmesiyle sözleşmenin bağlayıcı hale geldiğini ve akdin geçersizliği iddiasının dinlenemeyeceğini, sözleşme özel şartında belirtilen diğer hissedar ...'ün de payını makul süre içinde yüklenici şirkete devrettiğini, yüklenici şirketin temerrüdü ve geçersizlik nedeni bulunmadığını, sırf sözleşmenin şekil koşullarına dayanarak geçersizliğinin ileri sürülmesinin TMK 2 ve 3. maddesine göre iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığını, ancak bu davada mahkemece konulan tedbir nedeniyle yüklenici şirketin inşaatı yapmak için gereken işlemleri ilgili yerlerde yapamadığını ve hisseli taşınmazı kat irtifakına çeviremediğini, dava dilekçesinde ve cevaba cevap dilekçesinde ileri sürülmeyen muvazaa, gabin, tecrübesizlik iddialarının iddianın genişletilmesi olup, buna muvafakat etmediklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporlarına göre; tapuda pay devri yapıldığından, artık adi şekilde yapılan sözleşmenin geçersizliğini ileri sürmenin hakkın kötüye kullanılması olacağını, dava konusu taşınmaz üzerine kaç katlı ve her bir katı kaç daireden oluşacak şekilde bina tesis edileceği hususuna yer verilmediğini, davacıların işin ehli olmamalarının tek başına fesih ileri sürme hakkı vermeyeceğini, sözleşmenin geçerliliğinin 3. kişinin edimine bağlandığını, inşaata başlama tarihinin somut ve infaz kabiliyetinin bulunmadığını, 3. kişinin dava açıldıktan sonra payını devrettiğini, ancak bu tarih sonrasında hüküm tarihine kadar arsa üzerinde inşaat yapılmamış olduğunu, davacının talebinin gabine dayandığını, şekle aykırılık iddialarının kabul görmediğini, sözleşmede blok ve daire sayısının belirsiz olması ve buna göre davacılara isabet edecek kısımları gabin veya aşırı yararlanma iddiaları yönünden davacılar aleyhine sonuç doğurup doğurmayacağı hususlarını da etkiler mahiyette bulunacağından, bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde şekle aykırılığı ileri sürmenin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunun kabulü gerekse de, davacı tarafın sözleşmenin feshini talep ve taşınmazın yeniden tescilini istemelerinde hukuki menfaatlerinin olduğunun kabulü gerektiği, inşaat için bir girişimde bulunulmadığından uyarlama istemine mahal olmadığı anlaşılarak sözleşmenin başlangıçtan bu yana feshedilmek suretiyle ve davanın bu nedenle kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, Davanın kabulü ile, dava konusu ... ilçesi, 1394 ada 2 no'lu parseldeki taşınmazın 2/3 lük kısmına yönelik tapu kaydının iptali ile 1/3'ünün davalı ... üzerinde bırakılmasına, kalan 1/3'ünün ..., 1/3'ünün de ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Karar davalı yüklenici şirket vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi, tapu kaydının iptali ve davacıların payları oranında adlarına tescili istemine ilişkindir.

Davacı arsa sahipleri ... ve ... ile yüklenici ... arasında düzenlenen 24.11.2011 tarihli adi yazılı “Kat Karşılığı İnşaat Yapım Sözleşmesi” başlıklı sözleşme ile arsa sahiplerine ait Yarenler Mahallesi 1394 ada 2 parselde kayıtlı taşınmaz üzerine yüklenici tarafından bina yapılması, inşaatın üçüncü hissedar ...'ün hissesini devretmesinden sonra yapı ruhsatının alınmasından itibaren 24 ay içinde bitirilmesi, yapılacak bodrum + 4 katlı binadan zemin kattaki 3 adet dairenin aralarında paylaşılmak üzere arsa sahipleri ..., ... ve ...'e verilmesi hükme bağlanmıştır. Dosya kapsamındaki tapu kayıtlarından davacı arsa sahiplerinin sözleşmenin yapıldığı 24.11.2011 tarihinde hisselerini yüklenici şirkete tapuda devrettikleri anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davanın tarafları arasında imzalanan 24.11.2011 tarihli adi yazılı arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin 2. maddesine göre, sözleşmenin geçerliliği sözleşme dışı tapu maliklerinden ..'ün hissesini yükleniciye devretmesi taliki şartına bağlanmıştır. Dava ve sözleşme dışı hissedar ...'ün taşınmazdaki 1/3 hissesini dava açılmasından bir gün sonra 11.04.2012 tarihinde yükleniciye devrettiği sabittir. Bu durumda, öncelikle sözleşmede imzası bulunmadığından dava dışı tapu maliki ...'ün davaya katılımı sağlanarak taraf teşkilinin gerçekleştirilmesi ve bu hissedarın taşınmazdaki hissesini sözleşme kapsamında mı, yoksa başka bir nedene dayalı olarak mı yüklenici şirkete devrettiği konusu araştırılarak, sözleşme hükümleri de gözetilmek kaydı ile sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir. Bu yönler üzerinde durulmayıp, taraf teşkili sağlanmadan davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de, her ne kadar yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, ...'ün sözleşmeye onay vermesi nedeniyle hissesini yüklenici şirkete devrettiğinin anlaşılması halinde, taraflar sözleşmeyi benimsemiş olacaklarından sözleşmenin geriye etkili feshi değil, davada ileri sürülen diğer iddialar da incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği halde bu hususlar göz ardı edilerek eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması da doğru olmamıştır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, hükmün temyiz eden davalı ... yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3501, Karar No: 2020/1655, Tarih: 10.06.2020

**16. Hukuk Dairesi         2016/3501 E.  ,  2020/1655 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

KANUN YOLU : TEMYİZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "yapılan soruşturma ve uygulamanın hüküm için yeterli olmadığı belirtilerek; davalının dayandığı tapu kaydının sınırları içinde kaldığı bildirilen parseller ile komşu parsellerin tespit tutanakları ve varsa dayanak kayıtları getirtildikten sonra mahallinde yaşlı ve yansız 3 yerel bilirkişi eşliğinde yöntemine uygun şekilde keşif yapılması, uzman bilirkişilerden keşfi izlemeye, infazı sağlamaya yeterli rapor ve kroki alınması, bundan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın tespitine esas alınan tapu kaydının dava konusu taşınmaza aynen uyduğu, tapu kaydının sınırlarının sabit hudut niteliğinde olup, hukuki geçerliliğini koruduğu, diğer taraftan taşınmazın mütegayyip şahıslardan intikal ettiği iddiasının da kanıtlanamadığı gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davalı tarafın dayandığı ve taşınmazın tespitine esas olan tapu kayıtları tesislerinden itibaren tüm tedavüllleri ile getirtilmemiş, tespite esas bu tapu kayıtlarından davalıların murisi ...’nın payını ihtiva eden K.sani 1937 tarih 5 sıra numaralı tapu kaydının geldi kayıtlarından T. evvel 1329 tarih 47 sıra numaralı tapu kaydı “1200 dönüm” yüzölçümlü olmakla beraber, bu kaydın geldisi olarak gösterilen K.sani 1313 tarih 15 sıra numaralı tapu kaydının “500 dönüm” miktarında olduğu, diğer taraftan K.sani 1313 tarih 15 sıra numaralı kaydın tedavülü olarak T. evvel 1329 tarih 47 sıra numaralı kaydın gösterilmediği, ayrıca sınırları itibari ile de farklılık arzettikleri halde bu çelişkiler üzerinde durulmamış, tapu kayıtlarının tesislerinden itibaren tedavüllerinin ne olduğu, miktar ve sınır değişikliklerinin hangi nedenlerden ileri geldiği somut olarak ortaya konulmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca, doğru sonucu varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, davalı tarafın dayandığı ve çekişmeli taşınmazın tespitine esas alınan tapu kayıtları tesislerinden itibaren tüm tedavülleri, varsa haritaları ve tüm oluşum belgeleri ile getirtilmeli; dosya tapu işlerinden anlayan kadastro bilirkişisine tevdi edilerek ve tapu sicilleri üzerinde araştırma da yaptırılmak suretiyle yöntemince ve denetime uygun olarak tapu kayıtlarının tedavül durumu, miktar ve sınır değişiklikleri ve bu değişikliklerin hangi nedenden kaynaklandığı ile ilgili olarak ayrıntılı rapor alınmalı; tapu kayıtlarındaki yüzölçüm ve sınır değişikliklerinin yasal bir dayanağı bulunmaması halinde kök kayıttaki sınır yerlerine ve kök kaydın miktarına itibar edilmesi gerektiği düşünülmeli, bundan sonra, mahallinde, yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişisi ve teknik bilirkişi eşliğinde yeniden keşif yapılmalı; yapılacak keşifte, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20

. maddesi hükmü uyarınca davalı tarafın dayandığı tapu kayıtlarının dayanağı harita mevcut ise, yerel bilirkişi yardımı ve uzman teknik bilirkişi eliyle yöntemince yerine uygulanmalı, uygulama yapılırken haritası bulunan kayıtlarının kapsamlarının öncelikle haritasına göre belirleneceği gözetilmeli, haritası bulunmayan kayıtlardaki sınırların tespiti bakımından mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarına başvurulmalı; kayıtlarda yazılı hudutlar mahalli bilirkişilere tek tek okunmak sureti ile zeminde gösterilmeleri istenilmeli, kayıtlarda yazılı olup yerel bilirkişilerce zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların kayıtların uygulanması hususundaki beyanları, komşu parsel tutanakları ve dayanakları kayıtlarla denetlenmeli; teknik bilirkişiden, tapu kayıtlarının revizyon gördüğü parsellerin de dikkate alındığı, komşu parsellerin dayanağı kayıtların dava konusu taşınmaz yönünü ne okuduğunun belirlendiği ve kroki üzerinde işaretlenmek suretiyle tapu kayıtlarının sınır denetiminin yapıldığı ve kayıtların kapsamlarının kesin olarak gösterildiği keşfi izlemeye imkan veren, ayrıntılı ve gerekçeli rapor ve kroki alınmalı; tapu kayıtlarının değişebilir sınırlı olduğunun belirlenmesi halinde, miktarı ile geçerli olacağı düşünülerek, taşınmazın tapu kaydının miktarı itibari ile; tapu kaydının sabit sınırlı olduğunun belirlenmesi halinde ise sınırları itibariyle taşınmazı kapsayıp kapsamadığı kesin olarak belirlenmeli; ayrıca yerel bilirkişiler ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, kayıp ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı, ilk zilyedinin kim olduğu, kimden kime kaldığı, taşınmazın ne zamandan beri, kim tarafından ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında somut olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; ziraat mühendisi bilirkişisinden taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, zilyetlikle edinilebilecek kültür arazisi olup olmadığını açıklayan, toprak yapısı ile komşu taşınmazların toprak yapısını mukayese eden ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, uygulanan tapu kaydının varsa haritası ve ölçeğini kadastro paftasının ölçeği ile eşitleyerek zemine uygulaması suretiyle kaydın kapsamını belirlemesi ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlemesi istenilmeli; tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uymadığının ya da dava konusu taşınmazın tapu kaydının miktarı itibariyle kapsamının dışında kaldığının anlaşılması halinde, davalı taraf lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığı tartışılıp değerlendirilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir

. Mahkemece, bu yönler göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4902, Karar No: 2010/5603, Tarih: 13.05.2010

**14. Hukuk Dairesi         2010/4902 E.  ,  2010/5603 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 31.08.2007 gününde verilen dilekçe ile ve birleşen davada tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın birleşen dava davalısı bakımından kabulüne dair verilen 25.12.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar ... ve ... ... vekili ile birleşen dava davalısı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, yüklenicinin temliki işlemi nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı arsa sahipleri yüklenicinin edimlerini yerine getirmediğini, açılan davanın reddini savunmuştur.

Davalı yükleniciler savunmada bulunmamıştır.

Birleşen davanın davalısı ... iyiniyetli kayıt maliki olduğunu davanın reddi gerekeceğini belirtmiştir.

Mahkemece kayıt maliki davalı mülkiyeti kötü niyetle kazandığından bahisle dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalı arsa sahipleri ve birleşen davanın davalısı ... temyiz etmiştir.

Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri yükleniciye kişisel hak sağlar. Yüklenici inşaat yapımı sebebi ile kazanacağı kişisel hakkını arsa sahibinden doğrudan isteyebileceği gibi bu hakkı işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça veya sözleşmeyle yasaklanmadıkça Borçlar Kanununun 162. maddesinden yararlanarak üçüncü kişilere devredebilir. Gerek yüklenici veya yüklenicinin kazandığı kişisel hak temlik edilmişse üçüncü kişi şahsi hakkın sonuçlarından yararlanabilmek için arsa sahiplerine karşı öncelikli edimi olan inşaat yapım işini yerine getirmelidir. Zira, Borçlar Kanununun 81. maddesine göre öncelikli edim yerine getirilmemişse arsa sahiplerinin karşı edimi olan arsa payının devri onlardan istenemez. Kaldı ki arsa sahipleri temlik işleminden haberdar olduğu zaman Borçlar Kanununun 167. maddesinden yararlanarak yükleniciye karşı ileri sürebilecekleri def’i ve itirazları temellük eden kişiye karşı da ileri sürer hale gelir.

Bu genel anlatımlardan sonra somut olaya gelince;

Davalılar arasındaki 27.03.2001 tarihli arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin 08.08.2007 tarihinde feshedildiği ve feshin geriye etkili yapıldığı görülmektedir. Gerçekten, fesih sonuçlarını ileriye etkili yapılmamışsa kural olarak geriye etkili meydana getirir. Geriye etkili fesihte taraflar sözleşme hiç yapılmamış gibi sözleşmenin yapıldığı tarihteki mal varlığı durumuna geleceklerinden ne yüklenici ne de onun temlik işleminde bulunduğu üçüncü kişi feshedilen sözleşmeye dayanarak bir bakıma sözleşmenin bedeli olan arsa payının devrini arsa sahiplerinden talep edemez. Bu gibi durumlarda ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak arsa sahiplerinin malvarlıklarında yaratılan artı değerlerin para olarak iadesi istenebilir.