muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/12645, Karar No: 2015/406, Tarih: 15.01.2015

**18. Hukuk Dairesi         2014/12645 E.  ,  2015/406 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu taşınmazın 26.11.2012 olan değerlendirme tarihi itibariyle imar planı içinde olup olmadığının, imar planı içinde ise ilk olarak imara alınış tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber tüm belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd. gibi) yararlanıp yararlanmadığı, özellikle etrafının meskûn olup olmadığı, taşınmaz belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca (nazım imar planı içinde bulunan ancak, belediye hizmetlerinden yararlanmayan ve meskûn yerler arasında yer almayan bir taşınmazın arsa olarak değerlendirilebilmesi için) bu plan içine alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezlerine uzaklığı, sınırları ve mücavir alan içinde yer aldığı belediyenin nüfus ve yapılaşma yoğunluğu, genişleme hızı, taşınmazın altyapı hizmetlerine yakınlığı, ulaşım olanakları, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma imkanları, bu verilere göre taşınmazın nazım planının hazırlanma amacı olan uygulama imar planı kapsamına alınmasının yakın bir olasılık olması vs. hususlarının belediye başkanlığından,

2-Dava konusu 125 ada 109 parsel sayılı taşınmaz ile emsal alınarak incelenen 1101 ada 136 parsel sayılı taşınmazın ilk tesisinden itibaren tedavüllü tapu kayıtlarının tapu müdürlüğünden,

3-Dava konusu 125 ada 109 parsel sayılı taşınmazın 26.11.2012 olan değerlendirme ve somut emsal alınarak incelenen 1101 ada 136 parsel sayılı taşınmazın ise değerlendirmeye esas alınan 10.08.2007 olan satış tarihi itibariyle imar düzenlemesi sonucu meydana gelen imar parselleri olup olmadıklarının, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğinin, düşülmüş ise oranının belediye imar ve tapu müdürlüklerinden,

4-Dava konusu 125 ada 109 parsel sayılı taşınmaz ile somut emsal alınarak incelenen 1101 ada 136 parsel sayılı taşınmazın bulundukları cadde veya sokak itibariyle belediyece belirlenen 2012 yılı emlak vergisine esas asgari m² değerlerinin belediye başkanlığından,

5-Dava konusu taşınmaza emsal alınarak incelenen 1101 ada 136 parsel sayılı taşınmazın değerlendirmeye esas alınan 10.08.2007 tarihli satışına ilişkin (alıcısını, satıcısını ve satış bedelini gösteren) tapu kaydı ve resmi satış akit tablosunun onaylı örneğinin tapu müdürlüğünden,

5-Dava konusu taşınmaza emsal alınarak incelenen 1101 ada 136 parsel sayılı taşınmazın değerlendirmeye esas alınan 10.08.2007 tarihli satışına ilişkin (alıcısını, satıcısını ve satış bedelini gösteren) tapu kaydı ve resmi satış akit tablosunun onaylı örneğinin tapu müdürlüğünden,

Getirtilip dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 15.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1559, Karar No: 2024/2338, Tarih: 14.05.2024

**12. Ceza Dairesi         2022/1559 E.  ,  2024/2338 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/612 E., 2021/899 K.

DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

DAVATARİHİ: 01.08.2017

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 20.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 200,00 TL maddi ve 300,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri; davacının gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği sürenin başka bir mahkumiyetinden mahsup edilmesinin gözaltı ve tutuklama kararının haksızlığını ortadan kaldırmadığına, hükmedilen tazminat miktarının eksik olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Elmalı Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/76 Esas – 2017/33 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 26.10.2011-20.06.2012 tarihleri arasında 238 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 16.03.2017 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat hükmünün davacı asile tebliğ edilmediği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve davacının gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği sürenin tamamının Sorgun Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2005/22 Esas- 2006/369 Karar sayılı dosyasında hükmedilen hapis cezasının infazında mahsuba konu yapıldığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Dosya kapsamında yapılan incelemede, dava dilekçesi ve ekindeki belgeler ile duruşma gün ve saatinin davalı kuruma tebliğ 14.05.2018 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, 02.07.2018 tarihli duruşmada usulüne uygun tebligata rağmen davalı tarafın hazır bulunmadığı, davacı tarafın ise mazeret dilekçesi sunarak duruşma günü UYAP'tan öğrenmesine karar verilmesini talep ettiği, 12.11.2018 tarihli duruşmada yine tarafların hazır bulunmadığı ancak davacı vekilinin mazeret dilekçesi sunarak yoklukta karar verilmesini talep ettiği ve duruşmalarda Cumhuriyet savcısının bulunduğu anlaşıldığından tebliğnamedeki 5271 sayılı CMK'nın 188/1. maddesine muhalefet edildiği gerekçesiyle bozma isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, tazminat şartlarının oluştuğunun saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, tazminat miktarının doğru biçimde belirlendiği anlaşılmakla, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesinin kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden CMK'nın 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca Yozgat Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

14.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/19314, Karar No: 2013/16353, Tarih: 14.06.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/19314 E.  ,  2013/16353 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle Öldürme

Hüküm : 5237 sayılı TCK'nın 85/2, 62/1, 53/6. maddeleri gereğince mahkmiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın minibüs ile kendi beyanına göre 100 km hızla giderken seyri sırasında, aracının sağ arka tekerinin patlaması sonucu direksiyon hakimiyetini kaybederek sağ şeritten sola yönelen 25 metre lastik izi, akabinde 25 metre fren ve kazıntı izi ile yoldan çıkıp orta refüjde takla atarak karşı yol bölümüne geçtiği, karşı yol bölümünde takla atmaya devam edip karşı yolun sağ şeridinde 70 metre sürüklenme ve takla izleri ile karşı yol bölümündeki banketin devamındaki kanalete takla atarak ters dönmüş vaziyette devrildiği olayda;... üzerinde yapılan tespit sonucu düzenlenen teknik raporda; lastiğin dişlerinin silindiği, dişlerin bu derece aşınmasının ve kullanımının sakıncalı olduğu, aşırı sürat ve yükte kullanıldığı takdirde seyir sırasında ne zaman ne yapacağı belli olmayıp her an tehlike arz ettiği, nitekim aracın devrilmesinin de kabak lastik kullanımından kaynaklı olduğunun belirtildiği, bu tespit karşısında her ne kadar bilirkişi raporlarında, minibüsün lastiğinin patlamış olmasının direksiyon hakimiyetini etkileyen bir faktör olduğu belirtilerek sanığın tali kusurlu olduğu görüşü belirtilmiş ve mahkemece de sanık tali kusurlu kabul edilmiş ise de; uygun olmayan lastikle yola çıkan ve olayın oluş şekline göre aşırı hızla seyretmesi sebebiyle tam kusurlu olduğu kabul ve tespit edilen sanık hakkında; iki sınır arasında temel ceza belirlenirken suçun işleniş biçimi, failin taksire dayalı kusurunun yoğunluğu,meydana gelen zararın ağırlığı, maddede öngörülen cezanın alt sınırı da nazara alınmak suretiyle, uygun bir cezaya hükmedilmesi gerektiği nazara alınmadan, tam kusurlu olarak meydana getirdiği kaza sonucu bir kişinin ölümüne şikayeti bulunan 3 kişinin de yaralanmasına neden olan sanık hakkında adalet ve hakkaniyet kuralları uyarınca alt sınırdan daha fazla uzaklaşmak suretiyle ceza tayini gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin kusur durumuna, ceza miktarına, paraya çevirme hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 14.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/27059, Karar No: 2016/21488, Tarih: 05.12.2016

**9. Hukuk Dairesi         2016/27059 E.  ,  2016/21488 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, davalı Bakanlığa ait hastanede doktor sekreteri olarak çalıştığını, baştan beri hastane işçisi olmasına rağmen muvazaalı olarak alt işveren işçisi gösterildiğini ve muvazaa olduğunu iddia ederek, baştan beri davalı Bakanlığın işçisi olduğunun tespitine ve ilave tediye alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı ...'na bağlı ... ... Devlet Hastanesi'nde daimi olarak fakat farklı taşeronlarda sigortalı olarak bugüne kadar tıbbi sekreter olarak çalıştığını, Müvekkilinin çalıştığı dönem boyunca hasta giriş kaydı, hekimin vermiş olduğu tetkiklerin barkodunu yazdırma, hasta dosyası oluşturma düzenleme , reçete yazma, ilaç isteme, sarf düşme , ameliyat malzemesi isteme, epikriz yazma, istirahat raporları düzenleme, ameliyat listesi hazırlama, ameliyat kodlarını yazma, evrak takibi, veri kaydı, sağlık ve ilaç raporlarının düzenlenmesi, hizmet malzemelerinin bilgisayara girilmesi ve hasta çıkış işlemleri gibi işler yaparak doktor ile hasta arasında köprü görevi gördüğünü, davalı sayılan işleri sürekli taşeron aracılığıyla yaptırmış olsa da söz konusu işler hastanenin asli ve sürekli işlerden olduğunu, 4857 sayılı İş Yasası’nın 2. Maddesinde alt-üst işveren ilişkisi tanımlanmış ve işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemeyeceği aksi durumda asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçilerinin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılarak işlem görecekleri hükme bağladığını, ... ... Devlet Hastanesinde sunulan hizmet sağlık hizmeti olup söz konusu hizmet hasta kayıt ile başlar tanı-teşhiş-tedavi ve hasta çıkış işlemleri ile son bulur. Müvekkilinin yaptığı hasta giriş kaydı, hekimin vermiş olduğu tetkiklerin barkodunu yazdırma, hasta dosyası oluşturma düzenleme , reçete yazma, ilaç isteme, sarf düşme , ameliyat malzemesi isteme, epikriz yazma, istirahat raporları düzenleme, ameliyat listesi hazırlama, ameliyat kodlarını yazma, evrak takibi, veri kaydı, sağlık ve ilaç raporlarının düzenlenmesi, hizmet malzemelerinin bilgisayara girilmesi ve hasta çıkış işlemleri alt işverene devredilebilecek yardımcı işlerden değil, davalı Bakanlık bünyesindeki hastanenin vermiş olduğu sağlık hizmetinin yürüyebilmesi için zorunlu işlerden olduğunu, asıl iş olduğunu, müvekkilinin yaptığı iş teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirecek bir iş olmayıp bilgisayar kullanımı uzmanlık gerektirmeyecek düzeyde olduğunu, tüm bu sebeplerle; öncelikle dava dışı taşeronlar ile ...Bakanlığı arasındaki sözleşmelerin muvazaalı olduğunun ve müvekkilin ... ... Devlet Hastanesi'nde işe başlama tarihinden itibaren ... Bakanlığı’nın işçisi sayıldığının tespitine karar verilmesine ... Bakanlığı’nın asli ve sürekli işçisi olup Bakanlık bir kamu kurumu olduğunu, kamu kurumlarında çalışan işçilere 6772 sayılı yasaya göre, ilave tediye ödendiğini, davacı müvekkile bugüne kadar ilave tediye alacakları ödenmediğini belirterek, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, 663 sayılı KHK çerçevesinde ... Bakanlığına bağlı kuruluşlar olarak, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun (1) sayılı cetvelinde Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu ve Türkiye Halk Sağlığı Kurumu ile (2) sayılı cetvelinde yer alan Türkiye Hudut ve Sahiller ... Genel Müdürlüğü ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu kurulmuştur. Anılan KHK uyarınca bağlı kuruluşlara kendi davalarında taraf ehliyeti sağlanmış ve Geçici 3 üncü maddesinin birinci fıkrası ile de, “Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yeniden yapılandırılan Bakanlık, kaldırılan Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı ve Hudut ve Sahiller ... Genel Müdürlüğünün üçüncü kişilerle yapmış olduğu veya taraf olduğu her türlü taahhüt, sözleşme, hak, alacak ve borçları ile dava ve icra tâkipleri, teşkilatlarını bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine uygun hale getirdikten sonra Bakanlık ve ilgisine göre bağlı kuruluşlara devredilmiş sayılır.” hükmü öngörüldüğünü, bu sebeple, husumetin ... Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yöneticiliğinin bağlı olduğu “TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU”na yöneltilmesi gerektiğini, davanın açıldığı tarihe göre, davacının ilave tediye alacağı zamanaşımına uğradığını, davacı ilave tediye alacak talebinde bulunmakta olup; bu talebin zamanaşımına uğradığı açık olduğunu, davacının, veri giriş işine ait hukuki ilişkinin muvazaalı olduğu yönündeki ... Bölge Müdürlüğü’nün 27/09/2011 tarihli ve 26754-41 sayılı yazısı ve ekindeki Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişliği’nin 22/08/2011 tarihli ve 81 sayılı muvazaa tespitine yönelik İnceleme Raporuna karşı; Bakanlığımız tarafından ... 5. İş Mahkemesinin E.2011/674 esasına kayden itiraz yoluna gidilmiş olup; mezkûr mahkemenin 07/03/2013 tarihli ve K.2013/82 sayılı kararı ile, “ VERİ GİRİŞ HİZMET İŞİNE DAİR YAPILAN MUVAZAA TESPİTİNİN İPTALİNE” karar verildiğini, bu nedenle; muvazaanın olmadığına dair mahkemece verilen hüküm bulunmadığını, Dolayısıyla adı geçen davacının dava konusu talebi hukuki dayanaktan yoksun olup; davanın reddine karar verilmesi hukuki zorunluluk olduğunu, İlave tediye alacağının kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanını düzenleyen 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 sayılı Kanunla 6212 sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinde, “Umumi, mülhak ve hususi bütçeli dairelerle mütedavil sermayeli müesseseler, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlarla belediyeler ve bunlara bağlı teşekküler, 3460 ve 3659 sayılı kanunların şümulüne giren İktisadi Devlet Teşekkülleri ve diğer bilcümle kurum, banka, ortaklık ve müesseselerinde müstahdem olanlardan İş Kanununun şümulüne giren veya girmiyen yerlerde çalışmakta olan ve İş Kanununun muaddel birinci maddesindeki tarife göre işçi vasfında olan kimselere, ücret sistemleri ne olursa olsun, her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılır

.” hükmü öngörüldüğünü, anılan hüküm ile;sadece Devlet ve ona bağlı kurumlarda çalışmakta olan ve 4857 sayılı İş Kanununa göre işçi vasfında olan kimselere her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılacağı öngörülmüş olup; belirtilen statüde olmayan davacıya ilave tediye ödenmesi mümkün olmadığını, davacının tıbbi sekreter olarak çalışmadığını, veri giriş personeli olarak çalıştığını, davacının tıbbi sekreterlik eğitimi olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalı Bakanlığa bağlı hastanelerin bilgi işlem/veri girişi/ tıbbi sekreterlik gibi işleri ihale yolu ile alt işverene verebileceği, 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli ... Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu'nun 11. maddesi gereğince 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. Maddesinin

III. ... Hizmetleri ve Yardımcı ... Hizmetleri Sınıfı başlıklı kısmına eklenen fıkra hükümlerine göre de yasal mevzuatın buna cevaz verdiği, davacının yapılan ihale kapsamında değişen alt işverenler nezdinde veri giriş elemanı/tıbbi sekreter olarak çalıştığı, davalı kurum ile dava dışı alt işveren şirketler arasındaki ihale sözleşmelerinin de veri giriş hizmeti alımına ilişkin olduğu, dinlenen davacı tanıklarının beyanlarından davacının veri giriş elemanı/tıbbi sekreter olarak çalıştığı, yaptığı işte değişiklik olmadığı, başka bir işte çalıştırılmadığı, böyle bir iddianın da bulunmadığı, davalı kurumda davacı ile aynı işi yapan kadrolu çalışanların olması, emir ve talimatların davalı hastane yetkilileri tarafından verilmesi ise tek başına muvazaa olgusunun tespiti için yeterli olmayıp kadrolu çalışanlar ile alt işveren işçilerinin işe alımları, mesleğe kabulleri ve nitelikleri arasında da fark olduğu gerekçesi ile muvazaa olgusunun tespiti ve davacının dava dışı alt işveren işçisi olması sebebi ile şartları oluşmayan ilave tediye alacağı yönündeki taleplerinindavanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etkileri noktasında toplanmaktadır.

D) Temyiz:

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etkileri noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” Keza aynı maddenin 7. fıkrasına göre, “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.”

Alt işverene verilen iş, işyerinde mal veya hizmet üretiminin yardımcı işlerinden olmalıdır. Asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi durumunda ise, verilen iş işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olmalıdır.

Asıl alt işveren ilişkisinin gerçekleşmesi için, asıl işverenin mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işi yada asıl işin bir bölümünü alt işverene vermesi gerekir. Verilen iş, mal veya hizmet üretimine ilişkin olmayan bir iş ise, bu tür bir ilişki doğmaz.

Alt işveren işçilerinin bir kısmının, üstlenilen hizmet dışında asıl veya yardımcı başka işte çalıştırılmaları, asıl-alt işveren arasındaki sözleşmeyi muvazaalı hale getirmez. Sadece başka işte çalıştırılan işçi açısında asıl alt işveren ilişkisinin unsurlarının bulmadığı kabul edilmelidir.

Alt-asıl işveren arasındaki ilişki, niteliğine göre, eser, taşıma, kira gibi sözleşmelere dayanır. Alt işveren üstlendiği işi sözleşme koşulları doğrultusunda, ama kendi adına ve bağımsız bir biçimde yürütür. Çalıştırdığı işçilerle kendi adına iş sözleşmesi yapar; gerekli talimatları verir; işçilere ücretlerini kendisi öder; ücret bordrolarını düzenler; ... primlerini yatırır.