muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/884, Karar No: 2017/1523, Tarih: 06.12.2017

Mahkemece bozma kararının ihbar dilekçelerinin tebliğine ilişkin kısmına yönelik olarak ihbar isteminin sosyal haklar ve ödemeler nedeniyle yapılması talebi dikkate alındığında bu dilekçelerin tebliği ile yetinilmesi gerektiği, davalı tarafından ihbar talep edilen firmalara ait adreslerin doğru sunulmaması nedeniyle bir kısmının tebliğ edilemediği belirtilmiş olup, gerçekten de söz konusu adreslerin davalı tarafından mahkemeye bildirildiği, mahkemece ihbar dilekçelerinin belirtilen adresler gözetilerek tebliğe çıkarıldığı, bir kısmının tebliğ edildiği buna karşılık bir kısmının ise tebliğ edilemediği görülmüştür.

Hâl böyle olunca, davanın ihbarı talep edilen şirket adreslerine ihbar dilekçesinin tebliği ile yetinilmesi gerekeceğinden mahkemece, bozma kararının bu yönüne ilişkin direnme gerekçesi yerindedir.

Ne var ki mahkemenin belge saklama yükümlülüğü yönünden oluşturulan gerekçesi isabetli değildir. Şöyle ki; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 86’ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, “işveren, işyeri sahipleri; iş yeri defter, kayıt ve belgelerini ilgili olduğu yılı takip eden yıl başından başlamak üzere on yıl süreyle, kamu idareleri otuz yıl süreyle, tasfiye ve iflas idaresi memurları ise görevleri süresince, saklamak ve Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilen memurlarınca istenilmesi hâlinde on beş gün içinde ibraz etmek zorundadır.”

Bu düzenleme ile belge saklama yükümlülüğünün, işçiyi çalıştıran gerçek ve hukuki işverene ait bulunduğu, asıl işverenin işçiye yapılan ödemelere (ücret, fazla çalışma, genel tatil, hafta tatili vs) ilişkin bordro, ücret pusulası ya da banka kayıtlarını tutmakla yükümlü olmayacağı açıktır. Dolayısıyla somut olayda davacı, davalı şirket işçisi olmayıp davalı şirketten ihale ile iş üstlenen dava dışı ihbar olunan şirketler işçisi olarak davalı iş yerinde çalıştığı, davalı şirketin asıl işveren sıfatıyla sorumluluğu bulunduğundan bahisle davanın açıldığı görülmekle asıl işveren sıfatına sahip davalı şirketin, davacının özlük dosyası ile yapılan ödemelere ilişkin bordro, banka kaydı gibi belgeleri tutma ve saklama yükümlülüğünün bulunmadığı açıktır.

Mahkemece, davalı şirket tarafından cevap dilekçesinde ve yargılamanın devam eden aşamalarında davacıya ait özlük dosyası ile bordro gibi ödeme belgeleri ve hizmet alım sözleşmelerinin dava dışı ihbar olunan firmalardan istenilmesine dair talebi dikkate alınarak bu belgelerin dava dışı ihbar olunan şirketlerden istenilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla mahkemece, davalı şirketin savunmasının dayanağını oluşturan işin esasına ilişkin davacı işçinin şahsi dosyası, bordro gibi ödeme belgeleri ile hizmet alım sözleşmelerinin ihbar olunan dava dışı şirketlerden istenilmemiş olması davalı yönünden hukuki dinlenilme hakkının da ihlali niteliğindedir.

Dolayısıyla mahkemece, davalı şirketin savunmasının dayanağını oluşturan işin esasına ilişkin davacı işçinin şahsi dosyası, bordro gibi ödeme belgeleri ile hizmet alım sözleşmelerinin ihbar olunan dava dışı şirketlerden istenilmemiş olması davalı yönünden hukuki dinlenilme hakkının da ihlali niteliğindedir.

O hâlde mahkemece yapılması gereken davalının talebi dikkate alınarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 221’inci maddesi uyarınca üçüncü kişi durumunda bulunan ihbar olunan firmalardan söz konusu belgeleri müzekkere ile isteyerek dosya arasına almak ve sonucuna göre karar vermek olmalıdır.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen gerekçelerle bozulması gerektiği belirtilmiş ise de bu görüş yukarıda belirtilen nedenlerle çoğunlukça benimsenmemiştir.

Sonuç olarak yukarıda belirtilen bu değişik gerekçe ile direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda belirtilen değişik gerekçe ile BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 06.12.2017 gününde oy çokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/24728, Karar No: 2012/12400, Tarih: 12.06.2012

**6. Ceza Dairesi         2008/24728 E.  ,  2012/12400 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Sanık hakkında 5237 sayılı TCK.nun 145 maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına.

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1) 5237 sayılı TCY.nın 145. maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının 765 sayılı Yasanın 522/1. maddesindeki hafif ve pek hafif ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliğinin bulunmadığı, “değerin azlığı”nın 5237 sayılı Yasaya özgü, ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, bu maddeye düzenleniş amacı dışında yorumlar getirilerek, ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi,

2) Kabul ve uygulamaya göre de;

Sanık hakkında 5237 sayılı TCY’nın 61. maddesi uyarınca temel ceza belirlendikten ve ilgili maddeler uygulandıktan sonra değer azlığı nedeniyle aynı yasanın 145. maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, Üst Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 12.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4392, Karar No: 2023/5920, Tarih: 04.12.2023

**7. Hukuk Dairesi         2023/4392 E.  ,  2023/5920 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tük.Mah.Sıfatıyla)

SAYISI : 2022/216 E., 2023/180 K.

KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, 236 ada 17 parsel sayılı taşınmazda davalı tarafından inşa edilecek olan binanın zemin katında yer alacak 1 numaralı dairenin kendisine satışı için davalı şirket ile sözleşme yaptıklarını, bu daireye karşılık davalıya bedel olarak kendisine ait olan toplam 37.000,00 m2 yüz ölçümlü iki adet tarlanın devrinin yapıldığını, inşaatın bitmesine rağmen davalının sözleşme konusu daireyi kendisine devre yanaşmadığını belirterek, sözleşme ile kendisine satılması kararlaştırılan 1 numaralı dairenin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile adına tesciline, bu talebin kabul edilmemesi halinde satış bedeli olarak davalıya devrettiği tarlalarının tapusunun iptali ile adına yeniden tesciline, bu talebinin de kabul görmemesi halinde ise taşınmaz değerinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, müvekkilinin sözleşme ile ilgisinin bulunmadığını, davacı ile yapılan sözleşmede taraf olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 25.09.2019 tarihli, 2016/14065 Esas, 2019/5763 Karar sayılı ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda 13.01.2021 tarihli ve 2020/7 Esas, 2021/9 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 25.09.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı ... mirasçıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 25.09.2019 tarihli, 2016/14065 Esas, 2019/5763 Karar sayılı ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda 13.01.2021 tarihli ve 2020/7 Esas, 2021/9 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 25.09.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı ... mirasçıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 03.01.2022 tarihli ve 2021/5952 Esas, 2022/24 sayılı Kararıyla "...Dosyada mevcut tebligat parçalarından, davalı ... Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ne dava dilekçesi tebliği sözleşmedeki adresini terk ettiğinden TK m. 35’e göre yapılmış şirketin Ticaret Sicilindeki adresi araştırılmamıştır. Mahkemece davalı şirkete 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde dava dilekçesinin tebliği yapılmadığından taraf teşkilinin usulüne uygun olarak sağlandığından söz edilemez. Mahkemece, dosyada taraf teşkili usulune uygun olarak sağlandıktan sonra davacının edimlerini yerine getirip getirmediği, davacının talepleri, davalının savunmaları ve tarafların delilleri değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmelidir..." şeklindeki gerekçeyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...taraflar arasında akdedilen gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin noter huzurunda resmi bir şekilde yapılmadığı, geçersiz sözleşmeye dayalı olarak ferağa icbar davasının açılamayacağı ve tapu iptali ve tescil istenemeyeceği, ancak geçersiz sözleşmeye dayalı olarak taraflarca yapılan bir edim var ise bu edimin sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda karşı taraftan istenebileceği, ...davacının ikinci talebinin incelenmesinde sözleşme gereği edim olarak verilen taşınmazın dava dışı ... tarafından taşınmazın dava dışı 3. bir kişiye devredildiği, bahse konu devirlerde davalı ve dahili davalıların olmadığı, müteveffa davacı ve mirasçı davacılar tarafından taşınmazın devredildiği kişi ile davalı ve dahili davalılar arasında bağ olup olmadığı hususunda bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulamadığı..." gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacıların murisleri tarafından iki adet taşınmazın davalı şirkete devredildiği hususunun yargılama aşamasında dinlenen tanıklar tarafından açıkça ortaya konulduğunu, sözleşmenin bir eser sözleşmesi niteliğinde olduğunu ve bu anlamda sözleşmenin şekil şartlarının yerine getirildiğini, satılan tarla bedellerini şirket yetkilisinin aldığını ve kötü niyetli olduğunu, tazminat talebinin mahkemece değerlendirilmediğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, resmi şekilde yapılmayan gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede sözleşme gereği davalıya devredilen taşınmazların iadesi ve tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 237 nci, 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 26 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7498, Karar No: 2015/1178, Tarih: 25.02.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/7498 E.  ,  2015/1178 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

1)Davalılardan ...'nın ...'da ikamet ettiği anlaşılmaktadır.

Hükmü duruşmalı temyiz eden davalı ... vekilinin 2015 yılı için belirlenecek yurtdışı tebligat ücretinin ... 'ye yatırılması sağlanarak makbuzunun dosya arasına konulduktan,

2)Davalılardan ... vekiline gerekçeli kararın tebliğ edilmediği anlaşılmıştır. Bu davalı vekiline gerekçeli karar tebliğ edilip, temyiz süresi beklendikten sonra dosyanın Dairemize gönderilmesi için yerel mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3949, Karar No: 2013/6208, Tarih: 29.03.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/3949 E.  ,  2013/6208 K.**

**"İçtihat Metni"**

.......

Dava, hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalının işyerinde 08/09/2001-25/01/2002 tarihinden itibaren kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tespitini istemiş; Mahkemece; davacının 08/09/2001-24/01/2002 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesidir. Anılan Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu gözetilmelidir. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabilir.

Davanın esasına ilişkin inceleme ve araştırma sonucu toplanan kanıtlar ışığında, Mahkemenin kabul edilen hizmet süresi yönünden yargılama sürecinde yapılan araştırmalara rağmen davacının çalışmasına ilişkin herhangi bir yazılı delil

./..

-2-

bulunmadığı, işyerinin ve davacının iddia ettiği çalışmasının niteliği, kapsam durumu, tanık anlatımları, davacının müfettiş raporundaki beyanı, dosya kapsamında bulunan mevcut deliller birlikte değerlendirildiğinde talebin reddi gerekirken hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan .....'ye iadesine, 29/03/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

......
Yargıtay — Esas No: 2013/9944, Karar No: 2014/2916, Tarih: 06.03.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/9944 E.  ,  2014/2916 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (iki kez)

HÜKÜM : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve atılı diğer suçlardan mahkûmiyetine

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükümlerin ONANMASINA, 06.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/19844, Karar No: 2018/13958, Tarih: 27.09.2018

**3. Ceza Dairesi         2017/19844 E.  ,  2018/13958 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın eylemi neticesinde katılandaki yaralanmanın, yaşamını tehlikeye sokan bir duruma neden olduğu ayrıca hayat fonksiyonlarını ağır (4.) derecede etkileyen kemik kırığının meydana geldiği olayda, birden fazla nitelikli hal ihlaline neden olan sanık hakkında TCK'nin 61. maddesi uyarınca, TCK'nin 3. maddesindeki yazılı orantılılık ilkesi de gözetilerek, TCK'nin 86/1 maddesi gereği temel cezaya hükmedilirken meydana gelen zararın ağırlığı ve kastının yoğunluğu da dikkate alınarak alt sınırdan uzaklaşılmaması suretiyle eksik ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından; Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas - 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibareler iptal edilmiş ise de, bu husus infaz aşamasında dikkate alınabileceğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 27.09.2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/710, Karar No: 2008/721, Tarih: 03.12.2008

**Hukuk Genel Kurulu         2008/4-710 E.  ,  2008/721 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mersin 3.Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 19.06.2008

Taraflar arasındaki “rücuan tazminat“ davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Mersin 3.Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 12.10.2000 gün ve 1998/871 E- 2000/801 K.sayılı kararın incelenmesi davacı vekili ve davalı Nusret Zorlu vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 17.9.2001 gün ve 2001/3765-8076 sayılı ilamı ile; (...Dava, haksız eylemden doğan rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davalılardan Nusret Zorlu yönünden dava kabul edilirken diğer davalılar yönünden reddedilmiştir. Karar davacı ve davalılardan N. Z. vasisi tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davalılardan N.Z.’nun temyizine gelince; davanın taraflarının dava ehliyetine sahip olmaları gerekir. Dava ehliyeti dava şartlarından olduğu için mahkemece re’sen gözetilmelidir. Davalı N. Z. bu dava açılmadan önce 12.1.1997 tarihinde hacir altına alınarak kendisine vasi atanmıştır. Bu gibi şahıslar aleyhine açılan davaların yasal temsilcileri tarafından takip edilmesi gerekir.

Ne var ki eldeki davada, dava vesayeten açılmamış, yargılamanın tüm aşamalarında N. Z. muhatap alınmıştır. Mahkemece, bu davalı yönünden usulüne uygun taraf teşkilinin yapılarak yargılamanın yürütülmemiş olması nedeniyle kararın bozulması gerekmiştir.

2-Davacının temyiz itirazlarına gelince; davalı N.Z.öğretmen olarak görev yaptığı okulda üç öğretmeni tabanca ile vurarak öldürmüştür. Ölen kişilerin idare aleyhine açtıkları tazminat davası sonucu ödemede bulunan davacı idare, bu miktarın olayda sorumlulukları olan davalılardan rücu’an tahsilini istemektedir.

Davalılardan F. B.olayın meydana geldiği okulun müdürü, A. K.ise İl Milli Eğitim Müdürüdür. Davalı N. Z. rahatsızlığını belirterek okuldan hastahaneye sevk işlemini yapmış, hastahanenin psikiyatri kliniğinde bir süre tedavi gördükten sonra 5.11.1993 tarihinde kendisine (60) günlük bir rapor verilerek taburcu edilmiştir. Davalı N. Z., rapor gereği, 5.11.1993-5.1.1994 tarihleri arasında okula gelmeyerek izinli sayılmıştır. Anılan raporun sonuç kısmında “sonunda muayene kaydıyla izin verildiği” yazılıdır. Buna rağmen davalı N. Z. rapor süresi bitiminde hemen 5.1.1994 tarihinde göreve başlatılmış ve bir süre sonrada olay meydana gelmiştir.

Raporda davalı N.Z.’nun psikolojik tedavi gördüğü, iyileşmesi için ve istirahat dönemi sonunda tekrar muayene edilmesi şartı ile (60) gün istirahat verildiği yazılıdır. Basiretli bir yöneticinin psikolojik bir rahatsızlığı olan kişinin gerek öğrenciler, gerekse okuldaki diğer görevliler yönünden tehlike oluşturabileceğini, tamamen iyileştiği anlaşılmadan göreve başlatılmamasını bilmesi ve buna göre davranması gerekir. Davalı yöneticiler raporda yazıldığı halde N.Z.nun gerekli kontrollerini yaptırmadan ve iyileştiğinden emin olmadan göreve başlatmakla kusurludurlar. Bu nedenle idarenin, davalıların kusurlu davranışlarının sonucu olarak ödediği miktardan sorumlu tutulmaları gerekirken yazılı gerekçe ile bu davalılar yönünden davanın reddedilmiş olması bozmayı gerektirmiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davacı vekili ve davalı N.Z.vekili;

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve öte yandan dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle görülmekte olan davanın rücuan tazminat davası olmasına, rücu davalarında teselsülen söz konusu olmamasına, göre her bir davalının bu olaydaki kusur durumunun alınacak bilir kişi raporu ile belirlenmesi gerekir.

Ölen kişinin yakınları tarafından Gaziantep İdare Mahkemesinde açılan maddi ve manevi tazminat davasında mahkemece, 20.3.1997 gün ve 1995/208 E, 1997/319 K. sayılı ilamda "rapor sonunda muayene kaydı" bulunmasına rağmen bu raporun gereği yapılmadan davalı Nusret'in göreve başlatılmasında kurum idarecilerinin basiretli bir yöneticiden beklenen davranışı yerine getirmeyerek mevzuata ve hizmet gereklerine aykırı davranmak suretiyle ağır hizmet kusuru işlediği hususunun saptandığı ve kesinleştiği, bu belirlemenin eldeki dosya açısından güçlü delil oluşturduğu anlaşılmıştır. Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davacı ve davalı N. Z.vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda ve Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının davalıya geri verilmesine, 03.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.