muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/1111, Karar No: 2021/331, Tarih: 23.03.2021

Direnme Kararı:

14. Erzurum 2. İş Mahkemesinin 14.02.2018 tarihli ve 2017/317 E., 2018/103 K. sayılı kararı ile; dava konusu taleplerin birbirinden bağımsız nitelik taşıdığı, her bir talebin ayrı ayrı incelendiği ve her biri için ayrı hüküm kurulduğu, bozma kararında ihbar tazminatları dışındaki alacaklar bakımından temyiz itirazlarının reddine karar verildiğinden bu alacaklara dair hükümlerin kesinleştiği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

15. Direnme kararı süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

16. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olayda, Özel Dairece davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddedildiği gözetildiğinde bozma nedeni yapılmayan alacak kalemleri hakkında mahkemece hüküm kurulmasının gerekli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

III. ÖN SORUN

17. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında öncelikle; davacı vekilinin 19.03.2018 tarihli dilekçesinin katılma yoluyla temyiz dilekçesi niteliğinde olup olmadığı, temyiz dilekçesi olduğunun kabulü hâlinde ise; temyiz harç ve giderlerinin yatırılması için mahkemesine geri çevrilmesinin gerekip gerekmediği hususu ön sorun olarak tartışılmıştır.

18. Davacı vekilinin 19.03.2018 tarihli dilekçesinde; katılma yoluyla davalının istinaf taleplerinin reddi ile dava ve ıslah dilekçelerinde belirtilen şekilde davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği, davacının temyiz harç ve giderlerini de yatırmadığı, bölge adliye mahkemesi tarafından istinaf incelemesi sonunda; öncelikle ilk derece mahkemesi kararını kaldırılmasına, ardında da kendisinin davanın niteliğine göre yeni bir karar verebileceği, dolayısıyla bölge adliye mahkemesinin aynı zamanda bir hüküm mahkemesi olduğu, bu itibarla davacı vekilinin 19.03.2018 tarihli dilekçesinde yer alan taleplerin, bölge adliye mahkemesinin istinaf incelemesi kapsamının mahiyetinden kaynaklandığı, davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararı kaldırıldığı takdirde dava konusu tüm alacak taleplerinin kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesini istediği anlaşıldığından temyiz iradesi bulunmayan davacı vekilinin 19.03.2018 tarihli dilekçesinin, temyiz dilekçesi niteliğinde olmadığı, bu nedenle ön sorun bulunmadığı oy birliği ile kabul edilerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

IV. GEREKÇE

19. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun/HMK) “Hükmün Kapsamı” başlıklı 297. maddesi; “(1) Hüküm "Türk Milleti Adına" verilir ve bu ibareden sonra aşağıdaki hususları kapsar:

a) Hükmü veren mahkeme ile hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları ile sicil numaraları, mahkeme çeşitli sıfatlarla görev yapıyorsa hükmün hangi sıfatla verildiğini,

b) Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini,

a) Hükmü veren mahkeme ile hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları ile sicil numaraları, mahkeme çeşitli sıfatlarla görev yapıyorsa hükmün hangi sıfatla verildiğini,

b) Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini,

c) Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri,

ç) Hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yolları ve süresini,

d) Hükmün verildiği tarih ve hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin imzalarını,

e) Gerekçeli kararın yazıldığı tarihi,

(2) Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenlenmiştir.

20. Aynı Kanun’un “Hükmün Yazılması” başlıklı 298. maddesi ise:

“(1) Hüküm, hükmü veren hâkim, toplu mahkemelerde başkan veya hükme katılmış olan hâkimlerden başkanın seçeceği bir üye tarafından yazılır.

(2) Gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.

(3) Hükümde gerekçesi ile birlikte karşı oya da yer verilir.

(4) Hüküm, hükmü veren hâkim veya hâkimler ile zabıt kâtibi tarafından imzalanır.” düzenlemesini içermektedir.

21. Açıklanan hükümlerin ortaya koyduğu bu biçim yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hâl, yeni tereddüt ve ihtilaflar yaratır. Hatta giderek denilebilir ki, dava içinden davalar doğar ve hükmün hedefine ulaşması engellenir. Kamu düzeni ve barışı oluşturulamaz.

22. Bu aşamada usuli kazanılmış hak kavramını açıklamakta yarar bulunmaktadır.

23. Usuli kazanılmış hak kurumu, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri hâline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir. Örneğin hâkimin bir tarafa kesin süre vermesi ile karşı taraf lehine kazanılmış hak doğar.

24. Nitekim Hukuk Genel Kurulu’nun 23.10.1981 tarihli ve 1981/15-2296 E., 1981/687 K. sayılı kararında "...mesalâ; bir Yargıtay bozma ilamına uyulmasına, ispat yükü kendisine düşen, takdiri delil iddiasını gerçeğe yakın bir şekilde ispat etmiş ve fakat hâkime bir kanaat vermemiş olan tarafa Usulün 365. maddesi hükmünce hâkim tarafından resen and yöneltilmesine; taraflardan birine kesin süre verilmesine (Usul 164) ilişkin ara kararları bu nitelikte olup bunlardan dönme (rücu) caiz değildir. Çünkü, usule ait kazanılmış hak müessesi, Usul Yasasının dayandığı ana esaslardandır ve kamu düzeni ile de ilgilidir. (9/5/1960 gün 21 E., 9 K. ve 4.2.1959 gün, 13 E. 5 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararları gerekçelerinden)..." denilmek suretiyle ara kararı ile oluşan kazanılmış hak çeşitlerinden bahsedilmiştir.

25. Hemen belirtelim ki, gerek 1086 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nda, gerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Konu, yargı içtihadı ile gelişmiştir.

26. Öte yandan kanun yolunda oluşan kazanılmış haklar da söz konusudur. Şöyle ki, bir mahkemenin Yargıtay dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK).

27. Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (4.2.1959 tarihli ve 13/5 sayılı YİBK).

28. Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır.

29. Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı çıkması durumunda Yargıtay bozma kararı ile oluşan usuli kazanılmış hak değer taşımayacaktır. 09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı ile (YİBK) "...Sonradan çıkan içtihadı birleştirme kararının Temyiz Mahkemesinin bozma kararına uyulmakla meydana gelen usule ait müktesep hak esasının istisnası olarak, henüz mahkemede veya Temyiz Mahkemesinde bulunan bütün işlere tatbikinin gerekli olduğuna..." şeklinde karar verilmiştir.

30. Bunun gibi bozmaya uyulmasından sonra o konuda yürürlüğe giren yeni bir kanun karşısında bozma ilamına uyulmakla oluşan usuli kazanılmış hakkın da bir değeri kalmayacaktır.

31. Benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hâlinde usuli kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir. Hukuk Genel Kurulunun 23.06.2020 tarihli ve 2016/22-702 E., 2020/443 K. sayılı kararında da bu hususa vurgu yapılmıştır.

32. Görev konusu da usuli kazanılmış hakkın istisnasıdır. Bu husus 04.02.1959 tarihli ve 1957/13 E., 1959/5 K. sayılı YİBK'da "...Kaide olarak usuli müktesep hak hükmünün vazife konusunda tatbik yeri olmayacağına ve duruşmanın bittiği bildirilinceye kadar vazifesizlik kararı verebileceğine,..." şeklinde ifade edilmiştir.

33. Bu sayılanların dışında hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı ve harç gibi kamu düzenine ilişkin konularda da usuli kazanılmış haktan söz edilemez.

34. Ayrıca maddi hataya dayanan bozma kararına uyulması ile de usuli kazanılmış hak doğmaz.

35. Somut olayda; Özel Dairece birinci bozma kararı ile davalı Üniversitenin sair temyiz itirazlarının reddiyle ihbar tazminatından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği yönünde bozma kararı verilmiştir. Mahkeme tarafından bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda “Davacının ihbar tazminatına yönelik talebinin kabulü ile; brüt 1.906,08TL ihbar tazminatının davalılardan... Tıp Merkezi şirketi yönünden 27.12.2013 tarihinden, diğer davalı ... yönünden ise 16/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,” şeklinde verilen kararın davalı ... vekili tarafından temyizi üzerine Özel Dairece ikinci bozma kararı ile bozma nedeni yapılmayan alacak kalemleri hakkında hüküm oluşturulmamasının hatalı olduğu gerekçesiyle bozma kararı verilmesi sonrasında mahkeme tarafından direnme kararı verilerek aynı şekilde hüküm kurulmuştur.

36. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda Özel Daire bozma kararı kapsamı dışında kalan kısımlar kesinleştiğinden bozma kararına uyan mahkeme tarafından kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yapılarak karar verilemeyeceği açıktır. Nitekim bozma kararı kapsamı dışında kalan kısımlar bakımından taraflar açısından usuli kazanılmış hak oluşacaktır.

37. Bu durumda kesinleşen kısımlar hakkında yeniden karar vermesi gerekli olmadığından mahkemece bu kısımların kesinleştiği belirtilerek “karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde hüküm kurulması yeterlidir.

38. Zira, mahkeme kararının kesinleşen bölümlerinin infazı mümkün olduğundan kesinleşen hususta yeniden hüküm kurulması hukuki bir sonuç da doğurmayacaktır.

37. Bu durumda kesinleşen kısımlar hakkında yeniden karar vermesi gerekli olmadığından mahkemece bu kısımların kesinleştiği belirtilerek “karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde hüküm kurulması yeterlidir.

38. Zira, mahkeme kararının kesinleşen bölümlerinin infazı mümkün olduğundan kesinleşen hususta yeniden hüküm kurulması hukuki bir sonuç da doğurmayacaktır.

39. Bu itibarla mahkemece, 17.02.2015 tarihli ve 2013/704 E., 2015/128 K. sayılı mahkemenin birinci kararına atıf yapılarak Özel Dairenin birinci bozma kararı olan 23.05.2016 tarihli ve 2015/10402 E., 2016/14802 K. sayılı kararı ile davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verilen kısımlarla ilgili “karar verilmesine yer olmadığına” dair karar verilmesi gerekirken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesi gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

40. Mahkemenin 17.02.2015 tarihli ve 2013/704 E., 2015/128 K. sayılı ilk kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesine rağmen Özel Dairenin 23.05.2016 tarihli ve 2015/10402 E., 2016/14802 K. sayılı birinci bozma kararında yer alan “Kararı davalı ... vekili temyiz etmiştir.” şeklindeki ifadenin maddi hataya dayalı olarak yazıldığı anlaşılmıştır.

41. Özel Dairenin 25.05.2017 tarihli ve 2017/33622 E., 2017/12187 K. sayılı ikinci bozma kararındaki “Somut olayda, bozma sonrası Mahkemece “Davanın UBGT alacağı ve fazla çalışma ücreti yönünden reddine,” şeklinde hüküm oluşturulmuştur.” İfadesinin dosya kapsamına uygun olmadığı, dolayısıyla maddi hataya dayalı olduğu tespit edilmiştir.

42. Diğer taraftan gerekçeli direnme kararının başlık kısmında davalı adı olarak “Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü” yerine “...” olarak gösterilmiş ise de, bu yanlışlık mahallinde düzeltilebilir bir maddi hata olarak kabul edilmiştir.

43. Ayrıca mahkemenin 20.01.2017 tarihli ve 2016/578 E., 2017/43 K. karar sayılı ikinci kararının hüküm kısmında yer alan beşinci bendinde “5-Ancak önceki hükümde davalılardan... Tıp Merkezi şirketi lehine avukatlık ücretine hükmedilmiş ise de; ihbar tazminatından da sorumlu olduğundan davalı... Tıp Merkezi lehine avukatlık ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,” şeklinde hüküm kurulmuşken, 14.02.2018 tarihli ve 2017/317 E., 2018/103 K. sayılı direnme kararının hüküm kısmında yer alan sekizinci ve dokuzuncu bentlerinde “8- AAÜT gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 1.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı... Tıp Merkezi şirketine verilmesine, 9- davalılardan... Tıp Merkezi Şirketinin ihbar tazminatından da sorumlu olduğundan davalı... Tıp Merkezi lehine avukatlık ücretine hükmedilmesine yer olmadığına” şeklinde hüküm kurulmuş olup, bu hususta açık temyiz itirazları bulunmamakla birlikte belirtilen durumun da maddi hataya dayandığı açıktır.

44. Hâl böyle olunca direnme kararının usule ilişkin bu değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı bozulması gerekmiştir.

V. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

44. Hâl böyle olunca direnme kararının usule ilişkin bu değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı bozulması gerekmiştir.

V. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi gereğince usulden BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 23.03.2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5807, Karar No: 2022/16566, Tarih: 19.10.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/5807 E.  ,  2022/16566 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

...

...

Katılan vekilinin temyizinin sanıklar ..., ... ve ... hakkında kurulan beraat hükümlerine yönelik olduğu gözetilerek yapılan incelemede:

A) 1) Sanıklar ... ve ... hakkında 2009, 2010, 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından açılan kamu davasında; dosya arasında bulunan 30.05.2014 tarih ve 2014-A-1772/24 sayılı vergi tekniği raporuna göre, sanık ... adına 09.06.2009 tarihinde tesis edilen mükellefiyete ilişkin 2010/12 ila 2011/6 dönem beyan ve bildirimlerin, 2010 takvim yılında vermiş oldukları Bs bildirim formları ile mükellefe mal veya hizmet sattığını beyan eden firmalardan 2 tanesinin beyanlarının sanık ... tarafından verildiği, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Şube Müdürlüğü ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı görevlilerince başlatılan hayali ihracat ve sahte belge tanzimi suretiyle KDV iadesi teminine yönelik soruşturma kapsamında Büyükçekmece Cumhuriyet Savcılığının kararına istinaden ...’ın adresinde yapılan aramada mükellef adına bastırılan 3 cilt boş faturanın ele geçtiğinin anlaşılması, sanık ...’un savunmasında yüklenen suçlar ilgisinin olmadığını, diğer sanık ...’ı tanımadığını beyan etmesi karşısında; maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi bakımından;

a) 2010, 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte olarak düzenlendiği iddia olunan suça konu faturaların asıllarının, bu faturaları kullanan mükelleflerin veya sanık ...’un bağlı bulunduğu vergisi dairesinden sorulup getirtilmesi, temin edilecek faturalar ile dosya arasında bulunan 2009 takvim yılına ilişkin faturaların asıllarının sanıklara gösterilerek yazı ve imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulması, kendilerine ait olmadığını söylemeleri halinde; temin edilecek yazı ve imza örnekleri ile faturalardaki yazı ve imzaların sanıklara aidiyeti konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

b) Faturalardaki yazı ve imzaların sanıklara ait olmadığının anlaşılması halinde ise;

aa) Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorulması, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

bb) Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava açılmış ise dosyalarının getirtilip incelenerek ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

cc) Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanıkları tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanıkların bir iştirakleri bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile hükümler kurulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile hükümler kurulması,

2) Kabule göre de;

a) Sahte fatura düzenleme suçunun maddi konusunun fatura, suç tarihinin en son düzenlenen fatura tarihi olduğu dikkate alınarak; vergi dairesinden suça konu faturaların hangi tarihler veya dönemlerde düzenlendiği sorulup, her takvim yılı için suç tarihinin belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

b) 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

c) Sanıklar ... ve ...’a yüklenen suçun sübutu hâlinde; hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanıkların hukuki durumlarının yeniden değerlendirilmesi gerekliliği,

B) UYAP aracılığıyla MERNİS üzerinden ulaşılan nüfus kayıtlarına göre sanık ...’in 21.08.2016 tarihinde, sanık ...’ın 09.02.2021 tarihinde öldüğü belirlendiğinden, bu durumun kesin olarak tespiti halinde bu sanıklar yönünden 5237 sayılı TCK’nin 64/1 ve 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddeleri uyarınca kamu davasının düşmesine karar verilmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekili ve sanık ...’un temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, (sanıklar ... ve ... yönünden diğer yönleri incelenmeksizin) hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 19.10.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Yz.İşl.Md. Y. ...
Yargıtay — Esas No: 2010/4253, Karar No: 2011/15512, Tarih: 21.11.2011

**11. Hukuk Dairesi         2010/4253 E.  ,  2011/15512 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01.10.2009 tarih ve 2006/594 - 2009/398 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilince “inşaat all risk” sigorta poliçesiyle sigortalanan şantiye alanındaki davalıya ait isale hattının patlaması sonucu meydana gelen hasarın sigortalıya ödendiğini ve zararın oluşumundan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek, 88.934,00 TL’nın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, zararın oluşumunda müvekkilinin kusurunun olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, hasara neden olan su basmasından davalının sorumlu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, TTK’nun 1301. maddesi uyarınca rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre BK’nun 58. madde hükmü uyarınca, bir bina veya imal olunan herhangi bir şeyin maliki, o şeyin fena yapılmasından yahut muhafazasındaki kusurdan dolayı sorumludur. Bu maddedeki sorumluluk, objektif özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan “ağırlaştırılmış” bir kusursuz sorumluluk halidir. Bu sorumluluk kusura dayanmadığı gibi, malikin kurtuluş beyyinesi getirmesi de mümkün değildir. Ancak illiyet bağını kesen zarar görenin ağır kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru veya mücbir sebep var ise bunları kanıtlayarak sorumluluktan kurtulabilir.

Somut olayda, mahkemece davalının “kusur” sorumluluğu yönünden değerlendirme yapılarak kusursuz olduğu yargısına ulaşılarak hüküm kurulmuştur. Oysa yukarıda açıklanan ilke doğrultusunda uyuşmazlığın çözümünün gerektiği açıktır.

Bu durumda mahkemece, inşaat ve sigorta hukuku alanlarından seçilecek uzmanların bulunduğu bilirkişi kurulundan denetime elverişli rapor alınması, davaya konu hasarın hangi

nedenden kaynaklandığının tespit edilerek yukarıda açıklanan BK’nun 58. maddesi hükümlerine dayalı davalı sorumluluğunun somut olay bakımından tartışılması ve riziko tarihinden önce ihtarların yapıldığı ileri sürülen dava dışı şirket olan Ferah İnşaat Ltd.Şti. ile sigortalı şirket arasındaki ilişki belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 21.11.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.