muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/3829, Karar No: 2012/5330, Tarih: 06.06.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/3829 E.  ,  2012/5330 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

Hazine ile ....ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair Edremit 1. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 14.05.2009 gün ve 507/325 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine vekili, mülkiyeti davalılara ait olan 278 parsel sayılı taşınmazın 26 m2 kısmının 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre, kıyı kenar çizgisi kapsamında kalan yerlerden olduğunu, tapu kaydının kısmen iptalini ve tescil dışı bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalılar Emine Seniha Özçakır ve arkadaşları vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı Hazine vekili, tarafından temyiz edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, mahkemenin kararı 5841 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiş olup; bu Kanunun 2. ve 3. maddeleri ile getirilen yeni düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur.

14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2. maddesi ile 3402 sayılı Kanunun 12. maddesinin 3. Fıkrasına eklenen cümlede: “bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3. maddesi ile aynı Kanuna eklenen geçici 10. maddesinde ise; “Bu Kanunun 12. maddesinin 3. fıkrası hükmü Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır” şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu yasanın yürürlük tarihinden sonra Hazinenin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.

Ne var ki, yerel mahkeme kararının temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 gün ve 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararıyla; “25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 2. maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3. maddesiyle 3402 sayılı Yasaya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline” karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. Maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. Maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibarıyla doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasanın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümez ise de 10.3.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Bu durumda davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kurulan kararın Anayasa Mahkemesi’nin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira, kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.

Hal böyle olunca, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanması zorunlu olup, kamu malları ile ilgili davalar aynı zamanda kamu düzeni ilkesini de içermektedirler. Bu nedenle Mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni yasal durum dikkate alınarak, inceleme yapılıp sonuca ulaşılması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

Somut olayda; işin esasının ve dava konusu taşınmaz bölümünün, 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre değerlendirilmesi ve ayrıca 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasanın 36. maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususunun da gözetilmesi, mahkemece bu konudaki görüşünün ortaya konulması ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Hazine vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunabileceğine 06.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8099, Karar No: 2014/5601, Tarih: 06.03.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/8099 E.  ,  2014/5601 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : Sanıklar hakkında TCK'nın 85/1, 62, 52/1, 54/2. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanıkların mahkumiyetlerine ilişkin hükümler, sanıklar müdafiileri tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- Sanıklar ... ve ...'nın mahkumiyetlerine ilişkin hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya toplanıp karar yerinde gösterilen delillere mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine incelenen dosya kapsamına göre sanıklar müdafilerinin kusura, eksik incelemeye ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

a) Sanıklar hakkında hükmedilen 1 yıl 8 ay hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi sırasında TCK'nın 50/1-a madde ve fıkrası ile adli para cezasının miktarının belirlenmesinde TCK'nın 52/2. maddesinin gösterilmemesi suretiyle CMK'nın 232/6. maddesine aykırı davranılması,

b) Sanıklar hakkında hükmedilen adli para cezasının taksitlendirilmesi sırasında TCK'nın 52/4. maddesi yerine TCK'nın 54/2. maddesinin yazılması

Kanuna aykırı olup, sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak, yeniden yargılanmayı gerektirmeyen bu hususların aynı Kanunun 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün 4. paragrafına ''TCK'nın 50/1-a, 52/2. maddeleri gereğince'' ibaresi eklenip hükmün 5. fıkrasında yeralan ''TCK'nın 54/2. maddesi ibaresinin çıkarılıp yerine ''TCK'nın 52/4. maddesine göre'' ibaresi yazılmak suretiyle, hükmün isteme uygun olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2 -Sanık ...'nun mahkumiyetine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Ölenin ... ... isimli iş yerinde yaklaşık 6 aydır kaynakçı olarak çalıştığı, olay günü diğer kaynak işçisi ... ile birlikte ... ... ... isimli limited şirketine ait iş yerinin saçtan yapılmış yan duvarına havalandırma penceresi açtıkları sırada kaynaktan çıkan kıvılcım ile fabrikanın bitişiğinde bulunan ... ... ait trafonun bulunduğu alandaki çimlerin tutuştuğu ve ölen tarafından otların söndürüldüğü ancak, çalışmanın devamı sırasında kıvılcım sıçraması ile

Ölenin ... ... isimli iş yerinde yaklaşık 6 aydır kaynakçı olarak çalıştığı, olay günü diğer kaynak işçisi ... ile birlikte ... ... ... isimli limited şirketine ait iş yerinin saçtan yapılmış yan duvarına havalandırma penceresi açtıkları sırada kaynaktan çıkan kıvılcım ile fabrikanın bitişiğinde bulunan ... ... ait trafonun bulunduğu alandaki çimlerin tutuştuğu ve ölen tarafından otların söndürüldüğü ancak, çalışmanın devamı sırasında kıvılcım sıçraması ile

çimlerin birkaç kez daha tutuşması üzerine ölenin 39-40 bin voltluk trafo binasının bulunduğu tel örgülerle çevrili alan ile duvar arasında kalan boşluğa girdiği, su dökmek suretiyle otları söndürmeye çalışırken elektrik akımına kapılarak öldüğü olayda, ... ... işletmesine ait tesisin etrafının tamamen tel örgü ile çevrili ve kilitli olduğu gibi trafonun da ayrıca tel örgü ile çevrilmiş olduğu ayrıca tesiste ölüm tehlikesi olduğuna dair gerekli uyarı levhalarının da bulunduğu, ölenin tel örgüyü aşarak bu alana girdiği bu olayda ... ... İşletme Müdürü olan sanığa yüklenecek kusur bulunmadığı ve beraatine karar verilmesi gerekirken, sanık hakkında yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 06.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/512, Karar No: 2012/1849, Tarih: 14.02.2012

**20. Hukuk Dairesi         2012/512 E.  ,  2012/1849 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... köyü, 159 ada 55 ve 92 parsel sayılı sırasıyla 4962,17 m² ve 1415,39 m² yüzölçümündeki taşınmazlar, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla niteliğiyle davalı gerçek kişi adına tesbit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmakla birlikte mütegayip eşhastan kalan yani kayıp ve yitik kişilerden Hazineye intikal eden tapulu yer olduğu iddiasıyla kadastro mahkemesinde tespite itiraz davası açmıştır. Askı ilan süresi içerisinde dava açılmadığı gerekçesiyle Kadastro mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine davacı yanın başvurusu ile dosya Sulh hukuk mahkemesine intikal ettirilmiştir. Katılan davacı ... Yönetimi ise 10/05/2010 tarihli harçlı dilekçesiyle taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla davaya katılmıştır. Mahkemece, davacı Hazinenin davasının reddine, katılan davacı ... Yönetiminin açtığı davanın ise kabulüne ve dava konusu ... köyü, 159 ada 55 ve 59 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile taşınmazların orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yer ve orman iddiasına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde orman kadastrosu 5304 sayılı Yasa ile değişik 3402 sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parseller orman alanı dışında bırakılmıştır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve Hazinenin dayandığı tapu kaydının keşfen yapılan uygulamada mahalline uymadığı belirlenerek yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı Hazinenin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Yasasının değişik 13/j maddesi uyarınca harç alınmasına yer olmadığına14/02/2012 günü oybirliği ile karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2008/21358, Karar No: 2012/1118, Tarih: 24.01.2012

**6. Ceza Dairesi         2008/21358 E.  ,  2012/1118 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Olay günü omuz çantası fermuarı açılıp içerisinden para cüzdanının alındığını gören ve kimliği tespit edilemeyen bir kişinin bağırıp uyarması üzerine, yakınanın arkasını dönüp baktığında, hemen orada duran sanık ...'ı kolundan yakalayıp çalınan cüzdanı geri vermesini belirtmesi üzerine, sanık ...'ın cüzdanın kendisinde olmadığını ifade edip yakınanın elinden kurtulmaya çalıştığı, bu sırada olay yerinde bulunan açık kimliği belli olmayan 50 yaşlarında bir kadının sanık ...’ın bu mücadelesine katılması ile taraflar arasında bir arbedenin çıktığı sırada sanık ...’ın yakınanın elinden kurtulup koşmaya başlaması üzerine olay yerinde bulunan tanık İlhan'ın adı geçenin peşinden koştuğu, yakınan Sevinç'in ise açık kimliği belli olmayan 50 yaşlarındaki kadını takiple ara sokakta yakaladığı, kadının elindeki çantayı açıp içinden kendine ait olan cüzdanını aldığı sırada, kadının olay mahallini terkederken kaçması şeklinde gelişen olayda, sanığın eyleminin suç tarihinde yürürlükteki 765 sayılı TCK nun 495/2 maddesinde anlamını bulan dolaylı yağma suçunu; 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Yasada dolaylı yağma suçuna yer verilmemesi nedeniyle anılan yasanın 142/2-b maddesinde düzenlenen hırsızlığa kalkışma suçunu oluşturduğu dikkate alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, O yer C.Savcısının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 24.01.2012 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8683, Karar No: 2021/9591, Tarih: 15.12.2021

**2. Hukuk Dairesi         2021/8683 E.  ,  2021/9591 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından, kusur belirlemesi, hükmedilen tazminatlar ve nafaka yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı erkeğin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı kadın yararına takdir edilen maddî ve manevî tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4 üncü maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51 inci maddesi hükmü nazara alınarak, daha uygun miktarda maddî (TMK m. 174/1) ve manevî (TMK m. 174/2) tazminat takdiri gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple bölge adliye mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, ilk derece mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerin yukarıda l. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oy birliğiyle karar verildi.15.12.2021 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2017/16419, Karar No: 2020/10610, Tarih: 06.10.2020

**9. Hukuk Dairesi         2017/16419 E.  ,  2020/10610 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin ING Bank Alanya Şubesinde 03/02/1997 tarihinden 10/11/2014 tarihine kadar aralıksız çalıştığını, 07/11/2014 tarihinde 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme gün sayısını doldurması nedeniyle iş akdini Alanya 5.Noterliğinin 07/11/2014 tarihli ve 37873 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile haklı nedenle feshettiğini, günde 12 saatten fazla çalışmış olmasına rağmen kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları haklarının kendisine ödenmediğini, en son brüt 4.457,00 TL ücret aldığını, görevi nedeniyle banka anahtarının kendisinde bulunması nedeniyle saat 08.30 da işe başladığını ve akşam 20:00-22:00 bazı günler ise 23:00 e kadar öğle tatili kullanmadan çalıştığını, zaman zaman Cumartesi ve Pazar günleri de çalıştığını, yılda en az 3 kere hafta sonları Antalya ve İstanbul'da eğitim programlarına katıldığını, ek ücret ödenmediğini iddia ederek kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, zamanaşımı defi ileri sürdüklerini, davacının ... Bank AŞ de çalışma için işten ayrıldığını, halen ... Bank AŞ de çalıştığını, gerçek iradesinin emeklilik olmadığını, davacı ile banka arasında imzalanan hizmet sözleşmesinin 2. maddesinde göre davacının ücretinin hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve fazla mesai ücretlerini de kapsadığını, ayrıca davacıya başarı primi ödemeleri yapıldığını, fazla mesai alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davacının hizmet döküm cetveli incelendiğinde 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartını taşıdığının anlaşıldığı, bu nedenle iş akdini emeklilik nedeniyle haklı sebeple feshettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

2-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (on bir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün 2007/35281 E, 2008/30985 K.).

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının günlük 08.30-20.30 saatleri arasında 1,5 saat ara dinlenmesi ile çalıştığı kabul edilip fazla çalışma süresi hesaplanmıştır.

Mevcut delil durumuna ve bilhassa davalı tanık beyanlarına göre; davacının ara dinlenmesini son bir yıl içinde 1 saat, önceki yıllarda ise 30 dakika kullandığının kabulü dosya içeriğine uygundur.

Buna göre, fazla çalışma süresinin 1,5 saatlik ara dinlenmesi esas alınarak tespiti hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacı işçinin hafta tatili ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu da ayrı bir ihtilaf konusudur.

Mahkemece taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesindeki hafta tatilinin ücrete dahil olduğu yönündeki düzenlemeye istinad edilerek bu alacağın reddine karar verilmiştir.

Mer’i iş mevzuatımız bu yöndeki düzenlemeye cevaz vermediği gibi Dairemizin müstekâr uygulaması da aynı yöndedir.

Netice itibariyle; Mahkemece hukukî mesnedden yoksun olarak hafta tatili alacağının reddi, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 06.10.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.