muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/12953, Karar No: 2015/21757, Tarih: 23.06.2015

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İhbar tazminatı yönünden taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir sebebi olmaksızın ve usulüne uygun bildirim süresi tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır. Buna göre, öncelikle iş sözleşmesinin Kanunun 24. ve 25. madde yazılı olan sebeplere dayanmaksızın feshedilmiş olması ve Kanunun 17. maddesinde belirtilen şekilde usulüne uygun olarak ihbar süresi tanınmamış olması halinde ihbar tazminatı ödenmelidir. Yine haklı fesih sebebine rağmen işçi ya da işverenin 26. maddede öngörülen hak düşürücü süre içinde fesih yoluna gitmemeleri halinde sonraki fesihlerde karşı tarafa ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar.

4857 sayılı İş Kanunu 25/I bendi uyarınca işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin iş yerindeki çalışma süresine göre 17. maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74. maddedeki sürenin bitiminde başlar. Ancak işçinin iş sözleşmesinin askıda kalması sebebiyle işine gidemediği süreler için ücret işlemez.

İşverenin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin I. bendi yönünden işveren yürürlükte olan iş kanunu hükümlerine göre kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Kanun, işverene derhal fesih hakkı tanımakla bu hak, işverenin bildirim sürelerine uyma ve ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırır.

Somut olayda; davalı tarafın davacının çalışırken trafik kazası geçirdiğini, o tarihten itibaren iş göremez hale geldi yönündeki savunması doğrultusunda davacının 28.09.2011-07.10.2011 tarihleri arasındaki dönem ile 07.10.2011-04.01.2012 tarihleri arasındaki sürede doksandokuz gün raporlu olduğu tespit edilmiştir. Davacının çalışma süresi 01.01.2010-31.12.2011 tarihleri arasında iki yıl olduğu anlaşılmakla 17. madde uyarınca kanuni bidirim süresi altı haftadır. Bu halde fesih tarihi itibariyle davacının raporlu olduğu gün sayının altı haftalık kanuni bildirim süresini altı hafta aştığı anlaşılmaktadır. Yukarıdaki esaslar çerçevesinde ihbar tazminatı talebinin reddi gerekirken kabulü hatalıdır.

3-Taraflar arasında fazla çalışma yapılıp yapılmadığı uyuşmazlık konusudur.

3-Taraflar arasında fazla çalışma yapılıp yapılmadığı uyuşmazlık konusudur.

Davacının fen işlerinde çalıştığı dönemin tamamı için fazla mesai hesabının aynı şekilde yapıldığı anlaşılmaktadır. Halbuki davacı tarafından dava dilekçesinde bu bölümde sabah 8:00-17:00 saatleri arasında çalıştığını, 1,5 ay boyunca da saat 17:00 den sonra çalışmasının 24:00 e kadar sürdüğü iddia olunmuştur. Bu husus nazara alınmadan tamamının aynı çalışma düzenine göre hesaplanması hatalıdır.

4-Dosya içeriğine göre davacı işçi ile davalı işveren arasında ilave tediye alacağı uyuşmazlık konusudur.

İlave tediye alacağının kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması hakkındaki kanun ile düzenlenmiştir. Kanun 1. maddesinde devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkça belirtilmiştir.

Buna göre;

A.İşveren kapsamı yönünden devlete ve ona bağlı olmak üzere,

1-Genel, Katma ve Özel bütçeli daireler,

2-Sermayesi değişen kurumlar,

3-Sermayesinin yarısından fazlası devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlar,

4-Belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar,

5-3460 ve 3659 sayılı kanun kapsamına giren, sermayesinin tamamı devlete ait olan veya bu sermeye ile kurulan iktisadi devlet kuruluşları,

6-Yukarda belirtilenlerden olmayan diğer kurum, banka ve ortaklıklar olarak kanunda açıkça belirtilmiştir.

3460 sayılı kanun bugün itibari ile yürürlükte olan bir kanun değildir. 3659 sayılı kanun ise, banka ve devlet kurumlarında çalışan memurların aylıkları ile ilgili düzenleme getirmiş ve halen yürürlüktedir. Bu kanunun 1. maddesinde, kapsama giren kurumlar daha ayrıntılı açıklanmıştır.

Bu kapsamda yukarda belirtilen kurumlarca, sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurulan kuruluşlar ve bunların aynı nispette iştirakleriyle vücut bulan kurumlar, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya satın alınıp belediyelere bağlanan müesseseler de kanun kapsamına alınmıştır.

Keza 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ekli cetvellerde sayılmıştır. Bu cetvellerde Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu idareleri, Özel Bütçeli İdareler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar ve ... çalışanların kanun kapsamında olduğunun kabulü gerekir.

Sonuç itibari ile kapsam bakımından, devlet tarafından kanun ve kanunun verdiği yetki ile idari işlemle kurulan ve kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişilikleri ve bunlara bağlı kuruşlarda iş sözleşmesi ile çalışanlara uygulanacağı görülmektedir.

Somut olayda davacının alt işveren işçisi olduğu gözetilmeden kanuni ilave tediye ücretine hükmedilmesi hatalıdır.

Sonuç itibari ile kapsam bakımından, devlet tarafından kanun ve kanunun verdiği yetki ile idari işlemle kurulan ve kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişilikleri ve bunlara bağlı kuruşlarda iş sözleşmesi ile çalışanlara uygulanacağı görülmektedir.

Somut olayda davacının alt işveren işçisi olduğu gözetilmeden kanuni ilave tediye ücretine hükmedilmesi hatalıdır.

Sonuç : Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 23.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

T
Yargıtay — Esas No: 2009/5719, Karar No: 2012/7132, Tarih: 03.10.2012

**1. Ceza Dairesi         2009/5719 E.  ,  2012/7132 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

MAĞDURLAR : ..., ...

SUÇ : Kasten öldürmeye kalkışma

HÜKÜM : a)Her üç sanığın mağdur ...'i kasten öldürmeye kalkışmak suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 81/1, 35/1-2, 29/1, 62/1, 53/1, 63. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası.

b)Her üç sanığın mağdur çocuk ... 'i kasten öldürmeye kalkışmak suçundan TCK.nun 37/1. maddesi yollamasıyla 82/1-e, 29/1, 62/1, 53/1, 63. maddeleri uyarınca 3 yıl 7 ay hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

I-Oluş ve dosya içeriğine göre;

Mağdur ... ve sanık ...'in kardeş oldukları, olay öncesinde, sanık ...'in oğlu sanık ... ile evlendirmek için mağdur ...'ten kızını istemesi ve mağdurun bu teklifi reddetmesi üzerine aralarının açık olduğu, olay günü sanık ...'in aksi kanıtlanmayan savunmasına göre, kendilerine ait tarlaya önceden biçilmiş otları toplamak için gittiğinde, sınır komşusu tarlanın sahibi olan mağdur ... ve onun oğlu yaşı küçük mağdur ...'in, sanık ...'e, "Bu otları götürmeyeceksin." diyerek tartışma başlattıkları, sanık ...'in ise mağdurlara "Bu otlar bizim, götüreceğim." şeklinde karşılık vermesi üzerine, mağdurların sanık ...'i dirgen, taş ve sopalarla saldırarak yaraladıkları, bu sırada olayı öğrenip olay yerine gelen ...'in kardeşi sanık ... ve babası ...'in de ellerine aldıkları dirgen ve sopalarla, kavgaya sanık ...'in yanında dahil oldukları, mağdurlar ve sanıkların karşılıklı olarak birbirlerini darp ettikleri, sanıklar ... 'nin yaşı küçük mağdur ... ve mağdur ...'in baş bölgesine dirgen ve sopalarla vurmak

.../...

suretiyle yaralamaları sonucunda, sırasıyla mağdur ...'de yaşamsal tehlikeye yol açacak ve yaşamsal fonksiyonları ağır (4.) derecede etkileyen sol frontalde çökme kırığı ile buna bağlı olarak kontüzya serebre ve epidural hematomun; mağdur ...'de ise yaşamsal tehlikeye yol açacak ve yaşamsal fonksiyonları ağır (4.) derecede etkileyen sağ oksipitalde sepere fraktür ile buna bağlı olarak otoraji, rinore, organ- fonksiyon zaafı veya tatiline neden olmayan kısmi işitme kaybı ve geçici fasiyal paralizi geliştiği; sanıkların ise mağdurlar tarafından sopa, taş ve dirgenlerle darp edilmek suretiyle özellikle baş bölgesinden aldıkları darbelerle basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaralandıkları olayda;

Sanıkların, mağdur ... ve yaşı küçük mağdur ...'e karşı öldürmeye teşebbüs suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

a-Sanıklar hakkında mağdur ...'e karşı eylemleri yönünden 9 yıl ile 15 yıl arasında; yaşı küçük mağdur ...'e karşı eylemleri yönünden 13 yıl ile 20 yıl arasında hapis cezası öngören 5237 sayılı TCK.nun 35. maddesi uyarınca, tehlike ve zararın ağırlığı birlikte gözönüne alınarak, üst sınıra yakın ceza tayini yerine; hiç isabet olmaması durumunda uygulanması mümkün olan alt sınırdan uygulama yapılarak sırasıyla 9 yıl ve 13 yıl olarak eksik ceza tayin edilmesi, aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

b-Mağdurlardan kaynaklanan ve sanıklara yönelen basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek şekilde silahla kasten yaralama niteliğindeki haksız tahrik oluşturan eylemler nedeniyle sanıklar hakkında belirlenen temel ceza üzerinden 1/4'ten 3/4'e kadar indirim öngören TCK.nun 29. maddesi uyarınca aşağı hadden uzaklaşılarak 2/3 oranında haksız tahrik indirimi uygulanmasında bir isabetsizlik görülmemiş, tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

2-Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıklar ...,...,...'nin ayrı ayrı mağdur ... ve yaşı küçük mağdur ...'e karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçlarının sübutu kabul, oluşa ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde suç nitelikleri tayin, takdire ve tahrike ilişen cezayı azaltıcı nedenlerin niteliği ve derecesi takdir kılınmış, sanıkların savunmaları inandıncı gerekçelerle kısmen reddedilmiş; incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde eleştiri ve düzeltme nedenleri dışında herhangi bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanıklar müdafiinin usule, eksik incelemeye, sübuta, vasfa vesair nedenlere yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile;

Hak yoksunlukların uygulanmasına ilişkin hüküm fıkralarında, sanıkların TCK.nun 53/1-c bendinde yer alan kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık haklarından şartlı salıverilme tarihine kadar, aynı maddenin 1-a,b,c,d ve e

.../...

bendindeki diğer haklardan cezalarının infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmalarına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı olup, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, CMUK.nun 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak,

Hak yoksunluklarının uygulanmasına ilişkin "B-5" ve "C-5" sayılı bentlerin hükümden çıkarılarak, yerlerine, "Sanıklar hakkında kasten işledikleri suçtan ötürü hapis cezasına hükmedildiğinden, TCK.nun 53/1-a,b,c,d,e bentlerindeki haklardan cezalarının infazı tamamlanıncaya kadar, aynı fıkranın c bendinde yer alan kendi alt soyları üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık haklarından koşullu salıverilme tarihine kadar yoksun bırakılmalarına," ibaresi eklenmek suretiyle DÜZELTİLEN hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 03/10/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2020/187, Karar No: 2020/7571, Tarih: 16.11.2020

**10. Ceza Dairesi         2020/187 E.  ,  2020/7571 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : MANİSA 5. Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Sanığın bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında İzmir 3. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 09.07.2009 tarihinde kesinleşen, 20.05.2009 gün-2008/1225 esas ve 2009/749 karar sayılı ilamıyla hükmolunan tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlediğinin anlaşılması karşısında; 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine” karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA, 16.11.2020 oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8208, Karar No: 2013/10834, Tarih: 24.06.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/8208 E.  ,  2013/10834 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :AİLE MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Her ne kadar davacı vekili hükmü murafaa istemli temyiz etmiş ise de; davanın niteliği gereği duruşma isteğinin reddiyle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz isteğinin incelenmesinin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların 1995 yılında anlaşmalı boşandıklarını, boşanma ilamında protokol gereğince davalının davacı için aylık 600 DM (Alman Markı) ödenmesine ve intifa hakkı davalıya ait....'da bulunan evde ikamet etmesine, davacının adı geçen evde davalıdan kaynaklanan nedenlerle oturamaması halinde, davalının davacıya aylık 1.000 ABD dolarına kadar kira ödemesine karar verildiğini, davalının 2007 yılında davacıyı evden çıkardığını, bunun üzerine tarafların nafakanın aylık 4.400 ABD Doları olarak ödenmesi hususunda anlaşmaya vardıklarını, 2010 yılı Mayıs ayından başlayarak Aralık ayına kadar müvekkilinin banka hesabına 4.400 ABD doları ödendiğini, Aralık ayından sonra ilk belirlenen nafaka miktarlarının ödenmesi üzerine, 08.12.2010 tarihinde nafaka miktarının tam olarak ödenmesi için davalıya ihtar gönderildiğini, davalının ihtarnameye cevaben; nafaka miktarının 4.400 ABD doları olarak belirlenmesi konusunda hiç bir anlaşma olmadığını, protokolün halen geçerli olduğunu bildirdiğini iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile nafaka miktarının 4.400 ABD doları olarak belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının protokolde belirtilen evden 2006 yılında kendi isteği ile ayrıldığını, 2008 yılında müvekkilinin annesi tarafından davacı için alınan eve taşındığını, müvekkili ve annesinin davacıya belli zamanlarda maddi yardımlar yaptıklarını, nafakanın artırılmasına yönelik taraflar arasında yazılı ya da sözlü her hangi bir anlaşma bulunmadığını, protokol de belirtilen nafakanın iştirak nafakası niteliğinde bulunduğunu, davacının şahsi malvarlığının olduğunu, müvekkilinin boşanma ile birlikte davacıya 75.000 ABD doları tazminat ödendiğini iddia ederek; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; "...protokole göre yapılması kararlaştırılan ödemelerin davacı ve müşterek çocuğun kirada oturmaları halinde davalı babanın aylık 1000 ABD dolarına kadar kira bedeli ödeyeceği ve buna ilaveten davacı ... ....a her ay 600 DM ödemede bulunacağı şeklinde olup, ödemenin "nafaka" olduğuna ilişkin herhangi bir ibare bulunmadığı, sözleşmenin yoksulluk nafakasını düzenleyen bir madde olarak yorumlanamayacağı, bu durumda olsa olsa alacak konusu yapılabileceği, yoksulluk nafakasına ilişkin dava ve taleplerin boşanmadan itibaren 1 yıl içerisinde açılabileceği, dava tarihi düşünüldüğünde davanın bir yıllık süresi içinde açılmadığı, taraflar arasında yoksulluk nafakası ve bunun artırılmasını gerektirecek yazılı bir belge ve kanıtın da bulunmadığı" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından mürafaa istemli temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; anlaşmalı boşanma protokolünde aylık 600 DM (Alman Markı) olarak ödenmesi kararlaştırılan davaya konu alacağın, yoksulluk nafakası olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

TMK'nın 175. maddesi geregince; boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında nafaka isteyebilir. Yoksulluk nafakası boşanma davası içerisinde istenebileceği gibi, o dava devam ederken ya da sonuçlandıktan sonra ayrı bir dava ile de istenilebilir. Aynı yasanın 176. maddesine göre ise; tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir.

Somut olayda dosyadaki belgelerden; tarafların 17.11.1995 tarihli ilam ile boşandıkları, 1987 doğumlu müşterek çocuğunun velayetinin anneye verilerek, 11.09.1995 tarihli protokolün aynen tasdikine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda dosyadaki belgelerden; tarafların 17.11.1995 tarihli ilam ile boşandıkları, 1987 doğumlu müşterek çocuğunun velayetinin anneye verilerek, 11.09.1995 tarihli protokolün aynen tasdikine karar verildiği anlaşılmaktadır.

11.09.1995 tarihli protokolün 5. maddesinde; "Anne ve küçük....birlikte halen oturdukları ve kuru mülkiyeti ....'ın annesi ...'a ait ve intifa hakkı baba ...'a ait ...bağımsız bölümde ikamet etmeğe devam edeceklerdir, bunun için ... ve annesi ... hiç bir surette kira bedeli talep etmeyecekler, apartmanın tüm yönetim giderleri baba tarafından üstlenilecektir. Babanın bu konut üzerindeki intifa hakkı herhangi bir nedenle sakıt olduğu takdirde babadan kaynaklanan başka nedenler ile anne ve küçük ...'ın bu konutta oturmaları mümkün olmadığı takdirde, baba aylık 1000 ABD dolarına kadar kira bedeli ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Söz konusu maddenin taraflar arasında geçerli olabilmesi için adı geçen konutta müstahdem dışında sadece ... ile küçük ...... ikamet edebilecekler, onların dışında hangi sıfatla olursa olsun herhangi başka bir kişi oturur ise iş bu madde hükümsüz kalır." denilmiş, 7. madde de ise;"... yukarıda belirtilen maddelerdeki haklara ilaveten, ...'a her ay 600 DM (Alman markı) ödeme yapacaktır. .....'ın evlenmesi ve de o tarihte küçük ... ...ın reşit olmaması halinde bu ödeme küçük ... ....'ın adına açılacak bir hesaba yapılacaktır." denilmiştir. 8. madde de ise; "İş bu protokolün 5. maddesinde belirtilen dairede oturma, 6. maddesinde ki eşyaları kullanma ve 7. maddesinde aylık 600 DM ödeme ile ilgili haklar annenin başka bir evlilik yapması halinde son bulacaktır" şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Kural olarak taraflar; bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler. (TBK m.26) Sözleşmede açık olmayan ve duraksamaya sebep olan noktalar, düzenleyen aleyhine yorumlanır.

Bu bağlamda her ne kadar protokolün 7. maddesinde davalı tarafından davacıya her ay ödenmesi kararlaştırılan 600 DM (Alman Markı) için açıkca "nafaka" ibaresi kullanılmamış ise de; protokol hükümleri bütün olarak değerlendirildiğinde; tarafların bu ödemeyi öncelikle yoksulluk nafakası olarak kararlaştırdıkları, kadının evlenmesi halinde müşterek çocuğun reşit olması olasılığında ise iştirak nafakası olarak belirledikleri anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; olayları anlatmak taraflara, hukuki tavsif mahkemeye ait ilkesi doğrultusunda mahkemece; protokolün 7. maddesinde kararlaştırılan aylık ödemenin davacı lehine düzenlenmiş yoksulluk nafakası olduğu kabul edilerek; TMK'nın 176. maddesindeki yoksulluk nafakası artırım koşulların gerçekleşip, gerçekleşmediğinin araştırılıp, hasıl olacak sonuç dairesinde hüküm tesis edilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davanın reddi, usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 24.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/26012, Karar No: 2013/19431, Tarih: 09.12.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/26012 E.  ,  2013/19431 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak ya da bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının

zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi’ne başvurulamaz (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md). Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan uluslararası sözleşmeler; yasalar üstü bir konumda olduğundan iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) temel amacı; insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özğürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.