muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/1356, Karar No: 2013/325, Tarih: 06.03.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2012/21-1356 E.  ,  2013/325 K.**

* EMEKLİ AYLIĞINDAN YAPILAN SOSYAL GÜVENLİK PRİMİ KESİNTİSİNİN İPTALİ VE KESİLENLERİN İADESİ(EMEKLİ HAKİMİN SERBEST AVUKATLIK MESLEĞİNE BAŞLAMASI NEDENİYLE)

* SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU (5510) Madde 30

* SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU (5510) Geçici Madde 14

* SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU (5510) Madde 4

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki “kurum işleminin iptali ve tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Trabzon İş Mahkemesi’nce davanın kabulüne dair verilen 10.06.2010 gün ve 2010/132 E. 2010/529 K. sayılı kararın incelenmesi davalı SGK vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’nin 30.01.2012 gün ve 2010/8884 E. 2012/573 K. sayılı ilamı ile;

“…1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-Dava, davacının yaşlılık aylığı maaşından Sosyal Güvenlik Destek Primi kesilmemesi, kesilen 1.800.00 TL'nin yasal faiziyle ödetilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 07/01/2009 tarihinde Hakimlik mesleğinden yaş haddinin dolması ile emekli olduğu, 7620109981 vergi sicil numarası ile 07/07/2009 tarihinden itibaren Avukatlık mesleğine başlaması dolayısıyla vergi kaydına dayanılarak davalı Kurumca Aralık 2009 aylığından 253.43 TL ve Aralık 2009 aylığından geriye dönük 866.55 TL, Ocak 2010 aylığından 253.43 TL, ve Ocak 2010 aylığından geriye dönük olarak 147.17 TL Sosyal Güvenlik Destek Primi kesildiği görülmektedir.

5510 sayılı Kanunun 30. maddesi ile Kanunun 4. maddesinin a, b, ve c bendi kapsamında sigortalı olup da yaşlılık aylığı alanlardan Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlardan yaşlılık aylıklarından (4-b kapsamında yani vergi mükellefiyetinden dolayı) %15 oranında Sosyal Güvenlik Destek Primi kesileceği amir hükmü gereği davasının 5510 sayılı Yasanın yürürlük tarihi olan 01/10/2008 tarihinden sonra 07/01/2009 tarihinde yaş haddinden emekliye ayrılmış olmasına, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra 4-b kapsamında vergi mükellefiyetinden dolayı Sosyal Güvenlik Destek Primi kesildiğinden, davalı Kurumun işleminde herhangi bir hata bulunmadığından mahkemece davanın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır…”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Yargıtay — Esas No: 2009/6294, Karar No: 2010/2965, Tarih: 17.03.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/6294 E.  ,  2010/2965 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 14/11/2006 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27/11/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazına gelince; dava, haksız eylem nedeniyle kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun (hak ve nasfetle) karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Dava konusu olayda, davalının avukat olarak katıldığı bir davanın duruşması sırasında diğer tarafın avukatı olan davacıya yönelik olarak söylediği “…bıdı bıdı yapma terbiyesiz…” biçimindeki sözlerin niteliği, olayın gelişim biçimi ve olay günündeki paranın alım gücü ile yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına takdir edilen 7.500,00 YTL manevi tazminat fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/son maddesi gereğince, davacı yararına 5.000,00 YTL manevi tazminat takdir olunmak suretiyle, kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle hüküm fıkrasının manevi tazminat tutarına ilişkin ikinci paragrafında yer alan “…7.500,00…” biçimindeki sayı dizisinin silinerek yerine “…5.000,00…” sayı dizisinin yazılmasına; harç alınmasına ilişkin üçüncü paragrafında yer alan “…303,70…” biçimindeki sayı dizisinin silinerek yerine “…168,70…” sayı dizisinin yazılmasına; yargılama giderine ilişkin dördüncü paragrafında yer alan “…109,30 YTL yargılama giderinin…” sayı ve sözcük dizisinden sonra gelmek üzere “…kabul ve ret oranına göre takdiren 75,00 YTL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” biçimindeki sözcük dizisinin eklenmesine; davacı yararına vekalet ücreti takdirine ilişkin beşinci paragrafının tümden silinerek yerine beşinci paragraf olarak “Kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden karar gününde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 10/1. maddesi gereğince hesap ve takdir olunan 500,00 YTL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine; reddedilen manevi tazminat tutarı gözetilerek karar gününde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 10/son maddesi gereğince hesap ve takdir olunan 500,00 YTL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,” biçimindeki tümcenin yazılmasına; davalının öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 17/03/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9939, Karar No: 2015/4384, Tarih: 25.05.2015

**20. Hukuk Dairesi         2014/9939 E.  ,  2015/4384 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Dava konusu taşınmazların ilk oluşumundan itibaren tedavüllü tapu kaydının,

2) ... köyü 269 sayılı parsel ve komşu parselleri bir arada gösterir birleşik kadastro paftasının,

3) Dava konusu taşımazların içinde bulunduğu imar paftası getirtilerek, imar planının hangi tarihte kesinleştiğinin ...ndan sorularak alınacak cevabî yazının,

4) Yukarıdaki bentlerde belirtilen eksiklikler giderildikten sonra dava dosyasının, raporu hükme dayanak yapılan fen bilirkişisine tevdi edilerek; 269 sayılı parsele ilişkin tapulama paftası ve imar uygulaması sonucu oluşan imar paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek dava konusu taşınmazların 269 sayılı parselin kadastro çapına göre konumunun 269 sayılı parsel ve imar parsellerinin kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle gösterildiği krokili imzalı açıklamalı ek raporun,

dosyasına konulması; ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK'nın 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 25/05/2015 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4558, Karar No: 2016/141, Tarih: 12.01.2016

**23. Ceza Dairesi         2015/4558 E.  ,  2016/141 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 15 - 2012/86973

MAHKEMESİ : İstanbul 3. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 29/02/2012

NUMARASI : 2011/421 (E) ve 2012/65 (K)

SUÇ : Dolandırıcılık

SUÇ TARİHİ : 26/02/2010-08/03/2010

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın katılana ait altın ve mücevher üzerine iş yapan V. K.isimli işyerine gelerek, çalışmış olduğu O. M. isimli işyeri adına altın ve takı malzemeleri almak istediğini söylediği, katılanın tanınan bir firma olması ve sanığın abisinin de kuyumcu olması nedeniyle güvenerek teklifi kabul ettiği, sanığın ilk zamanlar aldığı altınların borcunu düzenli ödeyerek güven kazandığı, ancak suç tarihlerinde 6-7 seferde aldığı toplam 657 gram kadar yarı mamul altının yaklaşık değeri olan 37.000 TL'yi ödemeyip kayıplara karıştığı, bu suretle sanığın dolandırıcılık suçunu işlediği anlaşıldığından mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin ve sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine,

Ancak ;

Sanığın, bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda katılana karşı aynı suçu birden fazla kez işlemesi nedeniyle TCK'nın 43. maddesi uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

Kabule göre de;

a- TCK’nın 53/4. maddesi gereğince, kısa süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında aynı maddenin birinci fıkrasında gösterilen hak yoksunluklarına hükmedilemeyeceğinin gözetilmemesi,

b- Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.06.2007 tarih ve 2007/10-108 E.,2007/152 K. sayılı ilamında da belirtildiği gibi yasa koyucunun ayrıca adli para cezası öngördüğü suçlarda, hapis cezasının alt sınırdan tayini halinde mutlak surette adli para cezasının da alt sınırdan tayini gerektiği yönünde bir zorunluluk bulunmamakta ise de, yeterli ve yasal gerekçe gösterilmeksizin adli para cezasının alt sınırın üzerinde 60 gün olarak tayin edilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin ve sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12/01/2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10, Karar No: 2012/7469, Tarih: 11.04.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/10 E.  ,  2012/7469 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacılar murisinin payı nedeniyle muris lehine tesis edilen ipotek karşılığının arttırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacılar murisinin payı nedeniyle muris lehine tesis edilen ipotek karşılığının arttırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

1)Dava konusu taşınmaza komşu 32239 ada 13 parsele ilişkin dava sonucu, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/174 esas, 2011/273 karar sayılı kararı ile taşınmazın metrekaresine aynı dava tarihi itibarıyla 620,00 TL değer biçildiği anlaşılmıştır. Bu karar gözönünde tutularak, her iki taşınmazın aynı sokağa cepheli olduğu ve aralarında sadece bir parsel bulunduğu dikkate alınarak değerlendirme yapılması ve bu değerden ayrılma sebeplerinin belirlenmesi için bilirkişi kurulundan ek rapor alınması, gerektiğinde yeniden keşif yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 11.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6022, Karar No: 2016/17818, Tarih: 19.12.2016

**5. Hukuk Dairesi         2016/6022 E.  ,  2016/17818 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Çayır niteliğindeki taşınmaza ot geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, idare harçtan bağışık olduğundan harç alınmamasına, 19/12/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8407, Karar No: 2017/11527, Tarih: 18.05.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/8407 E.  ,  2017/11527 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı işyerinde aşçı olarak çalışan davacının son aylık ücretinin net 905,00 TL olduğunu, günde iki öğün yemek yardımının işverence sağlandığını, davacının çalıştığı süre boyunca fazla mesai ve genel tatil çalışmalarına ait ücretlerinin ödenmemesi, ... primlerinin düşük ücretten yatırılması ve yıllık izinlerinin kullandırılmaması üzerine iş sözleşmesini 30.01.2014 tarihinde eylemli olarak feshettiğini, davacının davalı işyerinde müşteri ve personele yemek hazırlaması nedeniyle haftanın 6 günü 08:00-20:00 saatleri arasında iki kez 15'er dakika yemek molası kullanarak çalıştığını, ayda en az 3-4 kez grup toplantılarına yemek yapması sebebiyle işten çıkışının 22:30-23:00 olduğunu, tüm ulusal ve genel tatil günlerinde çalışan davacıya karşılığı ücretinin ödenmediğini belirterek kıdem tazminatı ve bir kısım işçilik alacaklarını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının bulaşıkçı olarak çalıştığını, aldığı maaşın 1.101,00 TL olduğunu, davacının hafta sonu tatilini takip eden 03.02.2014, 04.02.2014, 05.02.2014 ve 06.02.2014 günleri olmak üzere 4 iş günü üst üste işe mazeretsiz olarak gelmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davalı Temyizi yönünden; İşçiye işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

2-Davalı Temyizi yönünden; İşçiye işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenmesi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesi hükmüne göre günlük çalışma süresi 11 saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok 11 saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde 11 saate kadar olan çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saat ve daha fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi halinde bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun kullandırılması gerekir.

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3. maddesinin 2. fıkrasında, ara dinlenmelerinin ilkim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Adı geçen yönetmeliğin 3. maddesinin 1. fıkrasında da ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3. maddesinin 2. fıkrasında, ara dinlenmelerinin ilkim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Adı geçen yönetmeliğin 3. maddesinin 1. fıkrasında da ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda, Mahkemece, tanık beyanları doğrultusunda, davacının haftanın 6 günü 08:00-19:00 saatleri arasında yemek, çay, sigara vb. ihtiyaçlar için 4857 sayılı Kanunun 68.maddesi gereği en az 1 saat ara dinlenmesi kullandığı kabul edilerek haftada 60 saat çalışmak suretiyle yasal çalışma süresi olan haftalık 45 saatin 15 saat üzerinde fazla çalışma yaptığı değerlendirilmiştir. Ancak yukarıda belirtilen ilke kararı doğrultusunda günlük 1,5 saat ara dinlenmesi yaptığının kabulü gerekirken 1 saat ara dinlenmesi yapıldığının kabulü ile fazla çalışma süresinin hesaplanması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasında fazla çalışma ve ulusal bayram gene tatil ücreti üzerinden yapılan hakkaniyet indirimi konusunda itilaf mevcuttur.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtayca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Somut olayda davacı taraf davalı iş yerinde fazla mesai yaptığını ve ulusall bayram genel tatil günlerinde çalıştığını iddia ederek fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücreti talebinde bulunmuş, mahkemece talepler %50 takdiri indirim yapılarak kabul edilmiştir.

Her ne kadar mahkemece takdiri delil niteliğindeki tanık beyanlarına dayanılarak hesaplanan fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücretinden % 50 oranında takdiri indirim yapılmışsa da, takdiri indirim yapılması yerinde olmakla birlikte yapılan %50 oranındaki indirim hakkın özünü etkileyecek oranda fahiş miktardadır. Mahkemece daha makul bir oranda indirim yapılmalıdır.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.