muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/17496, Karar No: 2015/1676, Tarih: 17.02.2015

Yukarıda belirtilen ilkeler ve yapılan açıklamaların ışığında somut olaya gelince;

Tapu iptali ve tescil talebinin reddine, tazminat isteminin kabulüne karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma ve inclemeler hüküm kurmaya yeterli değildir.

Bu nedenle mahkemece öncelikle mahallinde inşaat mühendisi bilirkişi vasıtasıyla keşif yapılmalı, yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümlerine göre edimini eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği tespit edilmeli, binanın tamamı yönünden getirildiği genel fiziki seviyeye göre davalı arsa sahibinin ifaya zorlanıp zorlanamayacağı, yapı tamamlanmış ise yapı kullanma izin belgesi alınıp alınmadığı da tespit edilmeli, eksik işler var ise belirlenmeli, bunların bedelinin davalı arsa sahibine ödenmesi koşuluyla arsa sahibinin ifaya zorlanıp zorlanamayacağı saptanarak, mülkiyet aktarımı istemi hakkında bir karar verilmelidir. Mülkiyet aktarımı isteminin kabulüne karar verilemeyeceği sonucuna varılır ise şimdi olduğu gibi tazminata hükmedilmesi gerekir.

Mahkemece arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince binanın (inşaatın) sözleşmeye uygun şekilde tamamlanıp tamamlanmadığı konusunda herhangi bir araştırma yapılmaksızın aynı mahkemenin kesinleşen 2007/288 Esas sayılı dosyasındaki bilirkişi raporuna atıfta bulunularak inşaatın tamamlanmadığından söz edilerek tapu iptali ve tescil talebinin reddine, tazminat isteğinin kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.02.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/33978, Karar No: 2015/8131, Tarih: 31.03.2015

**12. Hukuk Dairesi         2014/33978 E.  ,  2015/8131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki taraflarca istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Alacaklının temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Alacaklının ek rapor alınmasına ilişkin talebi olup bu hususun göz ardı edilerek olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi yasaya aykırı bulunmuştur.

2- Borçlunun temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Borçlunun, takip dosyasında haczedilen taşınmazın, İİK'nın 82/12. maddesi kapsamında haline münasip evi olduğunu ileri sürerek haczin kaldırılması için şikayet yoluyla icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, şikayetin kabulüne karar verildiği görülmektedir.

İİK'nın 82. maddesinin 1. fıkrasının 12. bendi gereğince, borçlunun "haline münasip" evi haczedilemez. Bir meskenin borçlunun haline uygun olup olmadığı adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki "aile" terimi, geniş anlamda olup, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar. İcra mahkemesince, borçlunun sözü edilenlerle birlikte barınması için zorunlu olan haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tespit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise İİK'nın 82/3. maddesine göre satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarıda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı alacaklıya ödenmelidir.

Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu unsurları içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.

Borçlunun şikayete konu taşınmazın bulunduğu yerde oturması zorunlu olmadığından sosyal ve ekonomik durumuna uygun daha mütevazi semtlerde meskenin değerinin bilirkişi marifeti ile tespit edilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olayda, Denizli 1. İcra Mahkemesi'ne yazılan talimat üzerine mahallinde yapılan keşif neticesinde bilirkişi raporu alınmış ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda, taşınmazın değerinin 105.000 TL olduğu ve davacının sosyal ve ekonomik durumunun incelenmesine göre; davacının eşi ve çocukları ile birlikte ikamet edebileceği haline münasip bir daireyi 110.000 TL'ye satın alabileceğini belirtir şekilde rapor tanzim edilmiştir.

Somut olayda, Denizli 1. İcra Mahkemesi'ne yazılan talimat üzerine mahallinde yapılan keşif neticesinde bilirkişi raporu alınmış ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda, taşınmazın değerinin 105.000 TL olduğu ve davacının sosyal ve ekonomik durumunun incelenmesine göre; davacının eşi ve çocukları ile birlikte ikamet edebileceği haline münasip bir daireyi 110.000 TL'ye satın alabileceğini belirtir şekilde rapor tanzim edilmiştir.

Rapor bu hali ile hüküm kurmaya elverişli değildir. Asıl olan borcun ödenmesi olup, borçlunun mutlaka meskeniyet şikayetinde bulunduğu semtte veya o yere yakın semtte meskeninin bulunması zorunlu değildir. Bu nedenle borçlunun Denizli ilinin daha mütevazi semtlerinde haline münasip edinebileceği meskenin değerinin belirlenmesi gerekir.

O halde mahkemece, bilirkişilerden ek rapor alınarak, borçlunun, şikayete konu taşınmazının haciz tarihi itibari ile değeri ile Denizli ilinin daha mütevazi semtlerinde alabileceği haline münasip evin yine haciz tarihi itibari ile değeri, İİK'nın 82/12.maddesi gereğince belirlenerek, bu tespitlerden sonra borçlunun haline münasip evi alabileceği miktar, mahcuzun değerinden az ise mahcuzun satılarak, borçlunun haline münasip ev alması için gerekli bedelin kendisine, artanın alacaklıya ödenmesine, satışın borçlunun haline münasip ev alabileceği miktardan az olmamak üzere yapılmasına; şayet borçlunun haline münasip evi alabileceği miktar mahcuzun değerinden fazla ise haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yetersiz rapora dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ :Tarafların temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda (1) ve (2) nolu bentlerde yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 31.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4918, Karar No: 2014/7543, Tarih: 22.04.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2014/4918 E.  ,  2014/7543 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, enerji nakil hattı geçirmek suretiyle kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak taşınmaz bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu taşınmaza el atma tarihinin (gün-ay-yıl olarak) taraflardan,

2-Fiili el atma tarihi tespit edildikten sonra dava konusu fiili el atma tarihi itibariyle imar planı içinde kalıp kalmadığı, imar planı içinde ise ilk olarak imara alınış tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), dava konusu taşınmazın belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber tüm belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi) yararlanma durumu, etrafının meskûn bulunup bulunmadığı, nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine uzaklığı ile belediye sınırları içinde bulunup bulunmadığı, beldenin gelişme yönünde olup olmadığı hususlarının ilgili belediye başkanlığından,

3-Dava konusu ... Kasabası 173 ada 1, 173 ada 4, 174 ada 37, 175 ada 1 parsel numaralı taşınmazların 17.01.2011 olan değerlendirme, somut emsal alınarak incelenen ... Kasabası 247 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ise değerlendirmeye esas alınan 17.03.2009 olan satış tarihleri itibariyle imar düzenlemesi sonucu meydana gelen imar parselleri olup olmadıklarının, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğinin, düşülmüş ise oranının belediye imar ve tapu müdürlüklerinden,

Sorularak, alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 22.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15079, Karar No: 2013/17003, Tarih: 02.12.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/15079 E.  ,  2013/17003 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı duruşmalı olarak tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

5219 ve 5236 sayılı yasalar ile HUMK. nun 428.maddesinde öngörülen duruşma sınırı 01.01.2011 tarihinden itibaren 15.620 TL. ye çıkarılmıştır.

Temyize konu edilen kararda dava değeri, duruşma sınırının altındadır.

Bu nedenle duruşma isteğinin miktar yönünden reddiyle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz isteğinin incelemesinin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde davalının.... müdürü olarak atandığını, atama işleminin İdare Mahkemesi tarafından iptal edildiğini, davalının alamadığı döner sermaye ek ödemesi için İdare Mahkemesine dava açtığını, bu karar uyarınca davalıya 21/07/2011 tarihinde 24.371.21.-TL ödendiğini, anılan dava dosyasının temyiz aşamasında ve .... olduğunu, davalının fazla ve yersiz olarak maliye ek tazminatını da aldığını, kamu zararı tespit tutanağının düzenlendiğini belirterek 11.257.14.-TL 21/07/2011 tarihinden yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davalardan biri hakkında verilecek kararın, diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde iki dava arasında bağlantı varsayılır ve biri diğeri için bekletici mesele yapılır.

Somut olayda; davalı hakkındaki atama işleminin iptaline ilişkin olarak ve davalıya yapılmayan döner sermaye ek ödemesi için davalı tarafından ....Mahkemesine iki ayrı dava açıldığı, bu davalarda verilen kararların temyiz edildiği ve henüz kesinleşmedikleri anlaşılmaktadır.

....

Mahkemece, davaya konu edilen ödemenin kaynaklandığı idari işlemler ile ilgili olan iki İdare Mahkemesi davasının bekletici mesele yapılarak orada verilip kesinleşecek olan kararlar doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile idare mahkemesindeki davaların sonucu beklenilmeksizin, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

Bozma nedenine göre, diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir .

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 02.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

....
Yargıtay — Esas No: 2015/14586, Karar No: 2015/18401, Tarih: 26.05.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/14586 E.  ,  2015/18401 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haklı bir sebep olmaksızın sendikal sebeple feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken sendikal tazminat ile boşta geçen süreye ilişkin ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne ve sendikal tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında feshin geçerli sebeple yapılıp yapılamadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verilmiş, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren yönetim hakkı kapsamında amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar alabilir. Geniş anlamda işletmesel karar işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda bu kapsamda aldığı her türlü karardır.

İşverenin mevcut olan işçi sayısını fiilen mevcut olan iş ihtiyacına uyumlaştırmak için açıkça ifade etmediği kararları, “gizli, örtülü” işletmesel karar olarak nitelendirmektedir. Bu tür durumlarda işletmesel kararın varlığı iş sözleşmesinin feshi için gösterilen sebepten çıkarılır. 4857 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca işletmesel gereklere dayalı feshin söz konusu olabilmesi için varlığı şart olan açıkça işletmesel kararın varlığı yerine bir anlamda işverence fesih bildiriminde açıklanan sebep geçmektedir.

İşletmenin işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. İş sözleşmesinin iş, işyeri veya işletme gereklerine dayalı olarak feshi işletmesel kararın sonucu olarak gerçekleşir. İşletmesel karar çerçevesinde fesih işlemi değişen durumlara karşı işverenin tepkisidir. Bu kararlar işyeri ve işletme içi veya dışından doğabilir. Bu sebepler işçinin işyerinde çalışmaya devam etmesi gerekliliğini doğrudan veya dolaylı olarak ortadan kaldırıyorsa dikkate alınmalıdır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda kararın yararlı veya amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 2. fıkrasında feshin geçerli sebeplere dayandığının ispat yükü işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken feshin biçimsel şartlarına uyduğunu içerik yönünden fesih sebeplerinin geçerli veya haklı sebebe dayandığını ispatlamalıdır. Bu kapsamda işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

Feshin işletme işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle yapıldığı ileri sürüldüğünde bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını ve feshin geçerli sebebini oluşturduğunu ispatlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren geçerli sebep teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığı değerlendirilmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil teknik denetim kapsamında bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken keyfi davranmamalı, işletmesel karar dürüstlük kuralarına uygun olarak alınmalı ve bu hak kötüye kullanılmamalıdır. İşverenin keyfi davrandığını ispat yükü işçiye aittir.

Dosya içeriğine göre, davacının iş sözleşmesinin şirketin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntılardan dolayı Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından tedbir kararı verildiği, bu karar ile uygulanacak olan proje neticesinde tasarruf tedbirleri ile ilgili kadro daraltılmasına gidileceği gerekçesiyle feshedildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Dosya içeriğine göre, davacının iş sözleşmesinin şirketin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntılardan dolayı Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından tedbir kararı verildiği, bu karar ile uygulanacak olan proje neticesinde tasarruf tedbirleri ile ilgili kadro daraltılmasına gidileceği gerekçesiyle feshedildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

İşverenin aldığı işletmesel kararın yerindelik denetimi yapılamamakla beraber söz konusu karar uyarınca istihdam fazlalığının ortaya çıkıp çıkmadığı, işverenin işletmesel kararı tutarlı uygulayıp uygulamadığı, feshin keyfi olup olmadığı ve feshin kaçınılmaz olup olmadığı ile feshe son çare olarak başvurulup başvurulmadığı hususlarında yargısal denetim mümkündür.

Somut olayda hükme esas alınana bilirkişi raporunda işe alınan ve çıkan personelin sayısı tespit edilmiş ise de işe alınan personelin ve davacının görev tanımlarına ilişkin belgeler dosya içersinde bulunmamaktadır. Bilirkişilere gerekirse davalı işyerinde yerinde inceleme yapma yetkisi verilerek konuyla ilgili bütün kayıt ile belgeler incelenmeli işe alınan ve çıkan personelin görev tanımları ve davacının görev tanımı nazara alınarak davacının değerlendirilebileceği bu pozisyonlarda alım yapılıp yapılmadığı, bu konuda işverence işçiye teklif yapılıp yapılmadığı hususları açıklığa kavuşturulmalıdır.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 26.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2298, Karar No: 2020/5256, Tarih: 10.06.2020

**13. Ceza Dairesi         2020/2298 E.  ,  2020/5256 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Konut dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuk hakkında 12.12.2013 tarih 2013/349-838 karar sayılı karar ile konut dokunulmazlığını bozma suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilerek, anılan kararın suça sürüklenen çocuk müdafiinin itirazı üzerine Konya 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 16.03.2015 tarih 2015/223 D. iş sayılı kararı ile reddedilerek aynı tarihte kesinleştiği, Konya 3. Çocuk Mahkemesi'nin 2014/489-546 Karar sayılı dosyası ile suça sürüklenen çocuğun 22.05.2014 tarihinde işlediği mala zarar verme suçundan ihbarda bulunulduğu, Konya 3. Çocuk Mahkemesi'nin ihbar üzerine suça sürüklenen çocuk hakkında 10.02.2015 tarih 2014/595 Esas 2015/92 Karar sayılı hüküm ile 5237 sayılı TCK'nın 116/1, 119/1-c, 31/2, 62, 52. maddeleri ile 3000 TL adli para cezasına hükmettiği, anılan hükmün suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından 11.02.2015 tarihli dilekçe ile temyiz edildiği, ancak dosya arasında, Konya 3. Çocuk Mahkemesi'nin 10.02.2015 tarih 2014/595 Esas 2015/92 Karar sayılı kararına karşı suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz talebi hakkında tebliğname düzenlenmediği görülmekle;

Suça sürüklenen çocuk müdafiinin talebi ile ilgili olarak tebliğname düzenlendikten sonra incelenmek üzere İADESİ için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.06.2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6514, Karar No: 2019/1735, Tarih: 11.03.2019

**1. Hukuk Dairesi         2016/6514 E.  ,  2019/1735 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakan eşi ...’nın 26 parsel sayılı taşınmazının ½ payını oğlu olan davalıya satış suretiyle devrettiğini, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, davalı adına olan tapu kaydının iptali ile terekeye iadesine veya miras payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, taşınmazı 18.000 TL bedel karşılığı satın aldığını, davacının mirasbırakanın ikinci eşi olup, temlik tarihinde mirasbırakan ile evli olmadığından miras hakkının da olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının temlik tarihinde mirasçı olmadığı, temlikin de mirasçılardan mal kaçırma amaçlı yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

1949 doğumlu mirasbırakan ...’nın 22.09.2014 tarihinde ölümü ile geride mirasçı olarak davacı ikinci eşi ... ile ilk eşi ...’ten olma davalı oğlu ... ve ...ten olma dava dışı çocukları ..., ... ve...’nın kaldıkları, mirasbırakanın davacı ikinci eşi ile 21.06.2010 tarihinde evlendiği, dava konusu 26 parsel sayılı(1.206 m2’lik Avlulu İki Katlı ... Ev ) taşınmazın ½ payını üzerinde bırakarak kalan ½ payını 14.06.2010 tarihinde davalı oğlu Ramazan’a satış suretiyle temlik ettiği kayden sabittir.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun 706., Türk Borçlar Kanunun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.