muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/1993, Karar No: 2018/8312, Tarih: 18.09.2018

**12. Ceza Dairesi         2018/1993 E.  ,  2018/8312 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma

Hüküm : TCK'nın 179/3-2, 62, 50/1-a, 52/2. maddeleri

gereğince mahkumiyet

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kasıtlı suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK’nın 61/1. maddesinde yer alan ölçütlerden olan failin kastı, suçun işleniş biçimi ile meydana gelen tehlikenin ağırlığı nazara alınmak suretiyle TCK’nın 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerekirken, 164 promil alkollü olarak araç kullanan sanığın kastının yoğunluğu ve meydana gelen tehlikenin ağırlığı gözetilerek, alt sınırdan uzaklaşılarak hak ve nesafete uygun bir ceza yerine, alt sınırdan ceza tayini, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın kazanın alkolün etkisi ile olmadığına ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 18.09.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/22976, Karar No: 2012/35637, Tarih: 01.11.2012

**9. Hukuk Dairesi         2010/22976 E.  ,  2012/35637 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı, izin ücreti alacağı, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ile asgari geçim indirimi ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin, davalı şirkete ait çiftlik evinde işverene ait küçükbaş hayvanların otlatılması, bakımı, hayvanların sütlerinin sağılması, hayvan ahırlarının temizlenmesi ve sair işlerde çalıştığını, müvekkili ile beraber diğer çiftlik çalışanlarının çok ağır şartlarda çalıştığını, ancak fazla çalışma ücretlerinin müvekkiline ödenmediğini, fazla mesai ücretlerinin ödenmesini talep etmesi üzerine müvekkilinin iş akdinin haksız olarak işveren tarafından fesih edildiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile diğer bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde davacının 25/03/2009 tarihinde mesai saati içerisinde izin almadan ve hiç kimseye haber vermeden işyerini mesaisi bitmeden terk ettiğini, 26 – 27/03/2009 tarihlerinde de yine izin almadan ve hiç kimseye haber vermeden işe gelmediğini, bu nedenle davacının iş akdinin devamsızlık nedeniyle haklı olarak tazminatsız ve bildirimsiz fesih edildiğini, müvekkili şirkete ait işyerinde üçlü vardiya sistemi uygulandığını, bu nedenle işyerinde fazla mesai yapılmadığını, işyerinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan personellerin takip eden hafta içerisinde ya izinlerini kullandıklarını yada ücretlerini aldıklarını, davacının hafta tatili iznini kullandığını, kullanamadığı günlerin ücretinin de kendisine ödendiğini, davacının hak ettiği senelik izinlerini kullandığını ve asgari geçim indiriminin kendisine ödendiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiği gerekçesi ile kıdem tazminatı ve ile bilirkişi raporu doğrultusunda diğer alacaklar bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir

E)Gerekçe:

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir

E)Gerekçe:

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir.

İş Mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde iş davalarına bakmak üzere bir asliye hukuk mahkemesi görevlendirilir. İş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesine açılan dava "iş mahkemesi sıfatıyla" açılmamış ise, mahkeme görevsizlik kararı veremez. Bu durumda asliye hukuk mahkemesi tarafından, verilecek bir ara kararı ile davaya "iş mahkemesi sıfatıyla " bakmaya devam olunur.

Davanın, İş Kanunu kapsamı dışında kalması halinde, Mahkemenin göresizliğine ve dosyanın görevli hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir. Davanın esastan reddi usule aykırıdır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1 inci maddesi uyarınca, İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında, iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir.

İş Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, 50'den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde bu Kanun hükümleri uygulanmaz. İşçi tarım ve orman işlerinin yapıldığı bir işyerinde çalışıyor ise, bu işçi ile işveren ararındaki uyuşmazlığın iş mahkemesi yerine görevli hukuk mahkemesine çözümlenmesi gerekir (Yargıtay 9.HD. 25.3.2008 gün 2007/ 9975 E, 2008/ 6368 K.).

Ancak, tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerinde 50 dahil daha az işçi bulunmasına rağmen, işyerinde sendika örgütlenmesi sonucu Toplu İş Sözleşmesi bağıtlanmış ise, üye sendika üyesi işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlığın 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 66 ncı maddesi uyarınca iş mahkemesinde görülmesi gerekir.

Bunun dışında 4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesinde tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde çalışanların kanun kapsamına girmeyeceği açıklandıktan sonra aynı madde de ayrık durumlara yer verilmiştir.

Buna göre;

1.Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işlerde,

2.Tarım işlerinde yapılan yapı işlerinde,

3.Halkın faydalanmasına açık park ve bahçelerde

4.Bir işyerinin eklentisi durumundaki bahçe işlerinde,

çalışanların, İş Kanunu kapsamında olacakları belirtilmiştir.

Sonuç olarak tarım ve orman işletmelerindeki bitki ve hayvan üretimi, bakım ve yetiştirmesi dışında kalan işler İş Kanununa tabidir.

Buna göre;

1.Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işlerde,

2.Tarım işlerinde yapılan yapı işlerinde,

3.Halkın faydalanmasına açık park ve bahçelerde

4.Bir işyerinin eklentisi durumundaki bahçe işlerinde,

çalışanların, İş Kanunu kapsamında olacakları belirtilmiştir.

Sonuç olarak tarım ve orman işletmelerindeki bitki ve hayvan üretimi, bakım ve yetiştirmesi dışında kalan işler İş Kanununa tabidir.

Diğer taraftan işçi tarım işinde çalışırken, bu iş dışında tarım işi sayılmayan ek bir görevde çalışabilir (bekçilik, şoförlük vb.). Bu durumda, yaptığı işler arasında hangisinin baskın olduğu açıklığa kavuşturulmalı ve sonucuna göre görevli mahkeme belirlenmelidir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 23.05.1960 gün ve 11-10 ile 10.05.1974 gün ve 3-44 sayılı kararları uyarınca, özellikle iş hukukunda istisnaî hükmün genişletilerek değil, dar yorumlanması gerekir. İşçiler yararına getirilen düzenlemelerin yine işçiler yararına yorumlanması asıldır.

Görev kamu düzenine ilişkin olup mahkemece resen gözetilmesi gereken bir husustur.

Mahkemece yukarıdaki ilkeler ve yasa hükümleri çerçevesinde araştırma ve değerlendirme yapılıp işin tarım işi olup olmadığı ve buna bağlı olarak davanın 4857 sayılı Yasanın 4.maddesi kapsamında iş mahkemesinin görev alanında kalıp kalmadığı araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu yönde bir değerlendirme yapılmadan doğrudan davanın esası hakkında hüküm tesisi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 01.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10259, Karar No: 2017/4369, Tarih: 22.06.2017

**4. Hukuk Dairesi         2015/10259 E.  ,  2017/4369 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı .... vekili tarafından, davalı ... aleyhine 27/09/2013 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13/06/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı ... davalı vekilleri tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

Davacı, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye istinaden elektrik üretimi ile iştigal eden bir kamu iktisadi teşekkülü olduğunu, Milli Prodüktivite Merkezinin kuruluşunu düzenleyen 580 sayılı Kanunun merkezin gelirlerini düzenleyen 13/c maddesi gereğince her yıl ödemelerin yapıldığını, buna karşın 580 sayılı Kanunun, 649 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 41. maddesi gereğince yürürlükten kaldırıldığını, aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi gereğince Bakanlığının bir hizmet birimi olarak kurulduğunu ve 635 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 6. maddesi gereğince ait her türlü taşınır, taşıt, araç-gereç... ve benzerinin devredilmiş sayılacağını, kurumlarının denetimine tabi olduğunu ve 2012 yılı faaliyetleriyle ilgili olarak yapılan denetimde Mülga 580 sayılı Kanunun 13/c maddesinde sayılan kuruluşların 2011 yılı karları üzerinden aidat ödememesi gerektiği bu kapsamda ödenen aidatların geri alınması hususunun tespit edildiğini, yapmış oldukları başvurudan sonuç alamadıklarını belirterek, davalı Bakanlıktan maddi tazminat isteminde bulunmuştur.

Davalı davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; bilirkişi raporunda belirtildiği üzere 580 sayı 649 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 41.maddesi gereğince yürürlükten kaldırıldığı, yerine , 580 sayılı Milli Prodüktivite Kanununun yürürlükten kalktığı 17.08.2011 tarihinden itibaren davacı tarafın 580 sayılı Milli 13/c maddesi gereğince herhangi bir aidat ödemesinin gerekmediği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstemin ileri sürülüş biçimine göre davacı; açıkça, davalı idarenin hizmet kusuruna dayanmıştır. Davalı ... kamusal kurallar çerçevesinde faaliyet göstermekte olup eylem ve işlemleri de kamusal niteliktedir ve kamu hizmeti kavramı çerçevesindedir. Kamu kurumları aleyhine istihdam eden olarak ancak idari yargı

./..

-2-

yerinde dava açılabilir. Uyuşmazlık sözleşmeden ya da özel hukuk hükümlerinden kaynaklanmamaktadır. Kanun hükmünde kararnameye istinaden yapılan işleme dayanılmıştır. Bu nedenle de davanın görüm ve çözüm yeri idari yargı yeridir.

./..

-2-

yerinde dava açılabilir. Uyuşmazlık sözleşmeden ya da özel hukuk hükümlerinden kaynaklanmamaktadır. Kanun hükmünde kararnameye istinaden yapılan işleme dayanılmıştır. Bu nedenle de davanın görüm ve çözüm yeri idari yargı yeridir.

Görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir. Açıklanan nedenle; mahkemece, yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi gerekirken bu yön üzerinde durulmadan işin esası incelenerek yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın, yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına ve davacıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 22/06/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2423, Karar No: 2014/17171, Tarih: 15.12.2014

**4. Hukuk Dairesi         2014/2423 E.  ,  2014/17171 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/10/2013

NUMARASI : 2012/240-2013/532

Davacı M.. K.. vekili Avukat A.M. A. tarafından, davalı S.. İ.. aleyhine 31/08/2012 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 08/10/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince; dava, haksız eylem nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun (hak ve nasfetle) karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Dava konusu olayda; kullanılan sözlerin niteliği ve muhatabı üzerinde bıraktığı etki, olay tarihi ve yukarıda gösterilen ilkeler göz önünde tutulduğunda, takdir edilen manevi tazminat miktarı azdır. Mahkemece, daha uygun bir miktar takdir edilmesi gerekir. Karar, bu bakımdan yerinde görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

Dava konusu olayda; kullanılan sözlerin niteliği ve muhatabı üzerinde bıraktığı etki, olay tarihi ve yukarıda gösterilen ilkeler göz önünde tutulduğunda, takdir edilen manevi tazminat miktarı azdır. Mahkemece, daha uygun bir miktar takdir edilmesi gerekir. Karar, bu bakımdan yerinde görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

3-Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince; davacının şikayeti üzerine, davalının sanık olarak yargılandığı ve davacının da ceza yargılamasında katılan sıfatı ile yer aldığı; bu nedenle avukatlık ücreti ödenmek durumunda kalındığı ileri sürülerek maddi tazminat isteminde bulunulmuş; mahkemece, ceza yargılaması sırasında katılan sıfatıyla yer alan davacı yararına takdir edilen avukatlık ücreti, davacı ile avukatı arasındaki sözleşmede ön görülen ücretten düşülmek suretiyle kısmen kabul kararı verilmiştir.

Yargılama giderleri ve bu anlamda karşı tarafa yükletilmesi gereken avukatlık ücreti, asıl davanın ayrıntısı (eki) niteliğinde olup; asıl davada hükme bağlanır. Asıl davanın kesinleşmesinden sonra, o davaya ilişkin yargılama giderleri ayrı bir dava konusu yapılamaz. Şu durumda, maddi tazminat isteminin reddi gerekir. Mahkemece, kısmen kabul kararı verilmesi yerinde görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle davacı, (3) sayılı bentte gösterilen nedenle davalı yararına BOZULMASINA; tarafların öteki temyiz itirazlarının ise (1) sayılı bentte açıklanan nedenlerle reddine ve taraflardan peşin alınan harçların istek halinde geri verilmesine 15/12/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6478, Karar No: 2010/8435, Tarih: 15.07.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/6478 E.  ,  2010/8435 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 28.12.2005 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 10.02.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne duruşma isteminin duruşma gideri verilmediğinden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, 20.000YTL dava değeri göstererek açtığı davasında, kadimden bu yana köy halkının mer’a olarak kullandığı taşınmazlardan kum almak yoluyla tahrip edildiğini, 4 yıldır mer’aları kullanamadıklarını, eski hale getirilmesi için 1.000.000TL aşkın masraf gerektiğini, köy halkının hayvanlarını otlatamadığı için 300.000.000TL zararı bulunduğunu ileri sürerek, mer’alara elatmanın önlenmesini ve fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak suretiyle zararlarının tazminini; 07.07.2006 günü harcı yatırılan ıslah dilekçesi ile de, 20.000TL tazminatın 460.678TL olarak davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, baraj inşaatının kum ihtiyacının karşılanması için Selim Kaymakamlığı’nca ruhsat verildiğini, ruhsat sınırları içerisinde taşınmazın kullanıldığını ve davacının iddia ettiği bir kısım yerlerin kullanılmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, elatmanın önlenmesine ve 460.678TL tazminatın davalıdan alınmasına karar verilmiştir.

Hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve dosya içeriğine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Dava, mer’aya elatmanın önlenmesi ve tazminat istemlerine ilişkindir.

Mer’a, bir veya birden fazla köy halkına bağımsız yada birlikte kullanmak üzere tahsis edilmiş olan veya böyle bir tahsis kararı olmamasına rağmen kadimden bu yana hayvan otlatmak amacıyla kullanılan, hak sahiplerinin, mevcut intifa hakları dışında üzerinde fiili ve hukuki tasarruf hakları bulunmayan taşınmazlardır. Devletin hüküm ve tasarrufu altında, kamu malı niteliğindeki mera yaylak ve kışlaklar, özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zamanaşımı uygulanmaz, sınırları daraltılamaz. (Mera Kanunu 3 ve 4.madde) Meralar, Devletin sadece nezaret ve muhafaza yetkisi bulunup, tahsis şekli keyfi bir şekilde değiştirilemez. Mer’aların tahsis amacının nasıl ve hangi yol izlenerek değiştirileceği 4342 sayılı Mera Kanunu’nun 14 ve 15. maddelerinde düzenlenmiştir.

Mer’aların kuru mülkiyeti Hazineye, yararlanma hakkı köy ve belediyelere ait bulunduğundan, yararlanma hakkı olan köy ve belediyeler yoksun kaldıkları yararlanma nedeniyle haksız elatmanın kaldırılmasını, hayvanlarının yararlanamaması sebebiyle ot bedelini isteyebilirler. Mülkiyet hakkı sahibi olan Hazine ise, haksız elatmanın giderilmesi ve bunun dışında 4342 sayılı Mera Kanununun 4/4 maddesine dayanarak meralarda meydana gelen tahribat sebebiyle eski hale getirme masraflarını haksız eylem sahibinden alabilirler. Başka bir ifade ile köy ve belediyelerin eski hale getirme masraflarını, Hazinenin de ot bedelinin tahsilini talep etmesine olanak yoktur.

Somut olayda, dava konusu 22, 32, 252 ve 261 parsel sayılı taşınmazların mer’a niteliği ile mer’a yaylak, kışlak sicilinde kayıtlı oldukları anlaşılmaktadır. Kars Valiliği tarafından 48 sıra numaralı kum ocağının küşadına mahsus ruhsatnamenin verildiği görülmüştür. Dava konusu taşınmazların tahsis amacının değişikliğine ilişkin karar, Erzurum 2. İdare Mahkemesi’nin 2006/2582 Esas ve 2008/386 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiş, dava konusu taşınmazların tahsis amacının mer’a olduğu belirtilmiştir. Hükme esas alınan 06.06.2006 tarihli fen bilirkişi raporu ve ekindeki krokide kazılarak kum alınmak yoluyla tahrip edilen mer’a alanları işaretlenmiştir. Bu nedenle, mahkemenin dava konusu mer’alara elatmanın önlenmesine karar vermesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. Ancak, 16.06.2006 tarihli ziraat bilirkişi raporunda mer’aların eski hale getirilmesi için yapılması gerekli harcamalar ve kuru ot bedeli toplamı belirlenmiş, belirlenen bu bedel mahkemece hüküm altına alınmıştır. Mer’aların kuru mülkiyeti Hazineye, yararlanma hakkı köy ve belediyelere ait bulunduğundan, yararlanma hakkı olan köy ve belediyeler yoksun kaldıkları yararlanma nedeniyle haksız elatmanın kaldırılmasını, hayvanlarının yararlanamaması sebebiyle ot bedelini isteyebilirler. Mahkemece açıklanan yön gözetilmeksizin davacı köy yararına eski hale getirme bedeline de hükmedilmiş olması doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1.) bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine (2.) bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana geri verilmesine, 15.07.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.