muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/17815, Karar No: 2016/5918, Tarih: 11.05.2016

**1. Hukuk Dairesi         2014/17815 E.  ,  2016/5918 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ELATMANIN ÖNLENMESİ

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, mirasbırakan ...'den intikali ile kayden paydaşı oldukları 5004 parsel sayılı taşınmazı davalıların ikamet etmek suretiyle haksız işgal ettiğini, ihtara rağmen taşınmazı boşaltmadıklarını ileri sürerek elatmanın önlenmesine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, davalı ...'in eşi ve davalı ...'nın babası ... ile davacıların mirasbırakanı ... arasında düzenlenen protokol uyarınca taşınmazda ikamet ettiklerini belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, “protokol” başlıklı belge gereğince davalıların davaya konu taşınmazda ikâmetlerinin kararlaştırıldığı ve davalıların taşınmazı kullanımlarının haksız olmadığı gerekçesi ile davanın reddine ilişkin olarak verilen karar Dairece "... anılan protokolün davacıların murisi ... ile davalı ...'in eşi ve diğer davalının babası ... tarafından imzalandığı, protokolün 2. maddesinde; davaya konu taşınmazı 10 yıl süreyle ...'nın kullanacağının ancak 5. maddesinde ise sözleşmenin tarafı olan davacıların murisi ...'in ölümü halinde davaya konu ev için sigortanın ödemiş olduğu miktar kadar paranın ... tarafından ... varislerine ödenmek şartıyla meskenin ...'ya devredileceğinin düzenlendiği görülmektedir. Kredinin 06.05.2009 tarihinde... Bankası A.Ş. ... şubesinden ... tarafından çekildiği, ...'in 12.09.2009 tarihinde öldüğü, sigorta tarafından 19.08.2010 tarihinde 62.798,22 TL'nin ödendiği ayrıca 02.09.2010 tarihinde de ... adına 4.000,00 TL'nin yatırılarak kredi borcunun kapatıldığı anlaşılmaktadır. Öyle ise sözleşmenin 5. maddesine göre kredi borcunun ... sigortası tarafından ödendiği, sözleşmenin tarafı olan ...'nın sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirmediğinden, sözleşmeden doğan kullanma hakkının da bulunmadığı ve davalıların taşınmazı kullanımlarının haksız olduğunun kabulü gerekir. Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir." gereğine değinilerek bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, tetkik hakimi ...'ün raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi, Gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Hükmüne uyulan bozma kararında gösterildiği şekilde işlem yapılarak karar verilmiştir. Davalılar vekilinin temyiz itirazı yerinde değildir. Reddi ile usul ve yasaya ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 4.993,12-TL. bakiye onama harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, 11.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7530, Karar No: 2024/1041, Tarih: 25.01.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/7530 E.  ,  2024/1041 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1159 Esas, 2023/469 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/300 Esas, 2022/170 Karar (Birleştirilen dosya Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/435 Esas, 2021/453 Karar)

Taraflar arasındaki tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacılar vekili Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/118 Esas sayılı dosyasında dava konusu Van ili, İpekyolu ilçesi, ... Mahallesi 582 ada 52 parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi sınırları içerisinde kalması nedeni ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından tapu malikleri aleyhine açılan tapu iptali davasında karşı dava dilekçesi ile 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığından tescil harici bırakılması nedeni ile uğranılan zararın davalı ..., Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece tefrik kararı verilerek eldeki dosyada yargılamaya devam edilmiştir. Yargılama devam ederken bir kısım tapu maliklerince açılan 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan taşınmazın ile tescil harici bırakılması nedeni ile uğranılan zararın tazmini davasıyla birleştirme kararı verilmiştir.

2. Davacılar vekili 09.09.2021 tarihli dilekçesi ile dava etmek istedikleri kurumun ... olduğunu, Bakanlık da Hazine vekili tarafından temsil edilmekte olduğundan temsilde yanılma hâli söz konusu olduğunu, davanın Maliye Hazinesine yönlendirilmesine karar verilmesini talep etmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 124 üncü maddesi uyarınca Hazine davalı olarak dosyaya eklenmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın kabulü ile taşınmaz bedelinin asıl ve birleştirilen dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişsiz ve yetersiz olduğunu, husumet nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kalan alanının özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edilerek, emsal karşılaştırılması yoluyla değerinin tespit edilmesi ve tespit edilen bedelin değerlendirme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden tahsiline karar verilmesi usul ve kanuna uygun olup istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4721 sayılı Kanun'un “Sorumluluk” başlıklı 1007 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.”

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2009 tarihli ve 2009/4 - 383 Esas, 2009/517 Karar sayılı kararında tapu işlemlerinin kadastro tespit işlemlerinden başlayarak birbirini takip eden işlemler olduğu, tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan bu kayıtlarda yapılan hatalardan 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi anlamında Devletin sorumlu olduğunun kabulünün gerektiği, Devletin sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olduğu, bu işlemler nedeniyle zarar görenlerin 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi gereğince zararlarının tazmini için Hazine aleyhine adlî yargıda dava açabilecekleri belirtilmiştir.

4. 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca kabul edilen Devletin sorumluluğu, tapu sicilinin önemi ve kişilerin bu sicile olan ... duygularını sağlamak bakımından aynî hakkının saptanması, herkese açık tutulmasında tekel hakkı sağlayan bir sicil olması esasına dayanmaktadır. Bu sorumluluk, asıl ve nesnel (objektif) bir sorumluluk olduğundan zarara uğrayan zararının ödetilmesini doğrudan Devletten isteyebilir.

5. 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi gereğince açılan davalarda, tapu kaydının iptali nedeniyle tapu sahibinin oluşan gerçek zararı neyse tazminatın miktarı da o kadar olmalıdır. Gerçek zarar, tapu kaydının iptali nedeniyle tapu malikinin mal varlığında meydana gelen azalmadır. Tazminat miktarı zarar verici eylem gerçekleşmemiş olsaydı zarar görenin mal varlığı ne durumda olacak idiyse aynı durumun tesis edilebileceği miktarda olmalıdır. Zarara uğrayan kişinin gerçek zararı ise tazminat miktarının belirlenmesinde esas alınacak değerlendirme tarihine göre belirlenecek olup bu tarihe göre tapusu iptal edilen taşınmazın niteliği ve değeri belirlenmelidir. Taşınmazın niteliği arazi ise net gelir metodu yöntemi ile arsa vasfında ise değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması suretiyle gerçek değer belirlenmelidir.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu Van ili, İpekyolu ilçesi, ... Mahallesi, 582 ada52 parsel sayılı taşınmazın 1988 yılında yapılan hükmen ifraz ile davacıların murisleri adına tescil edilmesinden sonra davacıların intikalen malik olduğu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından açılan tapu iptal ve tescil davası sonucunda Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/118 Esas, 2021/220 Karar sayılı kararı ile taşınmazın tapu kaydının iptali ile kıyı olarak terkinine karar verildiği, kararın kanun yolu incelemesinden geçmeksizin 09.09.2021 tarihinde kesinleştiği, eldeki asıl davanın 25.06.2020 ve birleştirilen davanın ise 29.09.2021 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre arsa niteliğindeki Van ili, İpekyolu ilçesi, Eskişehir Mahallesi 582 ada 52 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine ve taşınmazın gerçek bedelinin 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi gereğince davalı Hazineden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/30690, Karar No: 2021/8870, Tarih: 22.04.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/30690 E.  ,  2021/8870 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Muhafaza görevini kötüye kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarihinde yürürlüğe giren 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının, 15.04.2020 gün ve 31100 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile TCK’nın 53. maddesinde yapılan değişiklikle birlikte infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.” dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Kaçakçılık suçundan yürütülen soruşturma kapsamında suç konusu 1 adet büyükbaş hayvan kolluk görevlilerince yediemin olarak sanığa teslim edilmiştir.

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 11. maddesinde el konulan eşyanın muhafazası, 16. maddesinde tasfiye hususları düzenlenmiş, ilgili yönetmeliğin 5, 6 ve 11. maddelerinde ise suç konusu eşyaların kimlere teslim edileceği, nasıl muhafaza edileceği gibi hususlara yer verilmiştir.

Yasa ve yönetmelik hükümlerine göre kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşya veya hayvanların sahiplerine teslim edilemeyeceği, muhafaza için gerekli masrafların Bakanlık Döner Sermaye İşletmesince karşılanarak, canlı hayvanların, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili birimlerine teslim edileceği ve adet başına yem, tedavi ve ilaç giderlerinin karşılanacağı belirtilmiştir.

Somut olayda, 5607 sayılı Yasaya aykırılık suçundan yürütülen soruşturma kapsamında ele geçirilen (1) adet büyükbaş hayvanın, yasa ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak ilgili kamu birimlerine değil sanığa teslim edildiği, ayrıca hayvanlarla ilgili olarak yem, ilaç ve tedavi giderlerinin de ödenmediği, 2012’de teslim olunan koyunların yaklaşık 2 yıl sonra tesliminin istenildiği görülmüştür.

Suçun konusunu oluşturan hayvanın yasa ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak sanığa teslim edilmesinin yanı sıra uzun sayılabilecek süre içinde hiçbir giderinin karşılanmaması karşısında kişileri külfet altına sokacak şekilde muhafaza görevinin söz konusu olamayacağı gözetildiğinde teslim olunan eşya üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunduğu ileri sürülemeyeceğinden unsurları oluşmayan suçtan sanığın beraati yerine yazılı gerekçelerle mahkumiyetine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 22.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13963, Karar No: 2013/7495, Tarih: 29.04.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2012/13963 E.  ,  2013/7495 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Eşya alacağı

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı eşya alacağı davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, ziynet eşyaları ve çeyiz senedinde yazılı eşyaların aynen iadesi, mümkün olmadığı takdirde bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine hüküm davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, bozma gereklerine uygun şekilde karar verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davanın esasına yönelik davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı vekilinin mahkemece kabulüne karar verilen ev eşyalarının değerine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Davacı tarafından çeyiz senedinde yazılı ev eşyalarının aynen iadesi, mümkün olmaması halinde değerinin ödenmesi talep edilmiştir. Mahkemece yargılama neticesinde, kararda belirtilen ev eşyalarının çeyiz senedinde, davacıya verilmesi taahhüt edilen eşyalar olduğundan istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Sözkonusu eşyalar çeyiz senedinde belirtilmesine rağmen alınmamış, kullanılmamıştır. Karara esas alınan 30.04.2010 tarihli raporda eşyaların değeri tespit edilirken, bilirkişi “yıpranma payları, değer kayıpları ve kullanım amaçları itibariyle” dava tarihindeki değerlerini tespit ettiğini belirtmiştir. Davacıya verilmesi taahhüt edilen ve mahkemece aynen iadesi mümkün olmaması halinde bedelinin ödenmesine karar verilen ev eşyaları hiç alınmadığına göre yıpranması nedeniyle değer kaybı söz konusu olmayacağından, talep edilen eşyaların yıpranma nedeniyle değerinden düşülmeksizin, dava tarihindeki değerleri tespit edilerek, belirlenecek miktar üzerinden hüküm kurulması gerekirken, eşyaların değeri yönünden yeterli olmayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda (2) No'lu bentte yazılı nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı ve davalının vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 29/04/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/35596, Karar No: 2017/15706, Tarih: 03.07.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/35596 E.  ,  2017/15706 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalının iş yerinde çalışmakta iken iş sözleşmesinin, istihdam fazlası olduğu gerekçesiyle 25.11.2014 tarihinde feshedildiğini, fakat gerçek fesih nedeninin sendikal sebebe dayandığını ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine, boşta geçen süre ücreti ile 1 yıllık ücreti tutarı sendikal tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, üretimin ve satışın düşmesi nedeniyle istihdam fazlası oluştuğunu, bu nedenle müvekkili şirketin iflasın eşiğine gelmemek adına fabrikanın bütün bölümlerinden işçiler çıkarmak zorunda kaldığını, feshin geçerli sebebe dayandığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın süresinde açılmadığı gerekçesi ile reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince temyizi üzerine; mahkemece verilen red kararı Dairemizce onanmış ise de, aynı şekilde işten çıkarılan işçiler ile ilgili yazılı fesih bildirimlerinde tebliğ tarihinin geriye dönük olduğu, tarih kısmında davacı imzası bulunmadığı ve Dairemizce incelenen emsal 2015/24827 esas ve 2015/30556 karar sayılı bozma ilamı dikkate alındığında Dairemiz kararının maddi hataya dayandığı anlaşılarak, Dairemizce verilen Onama kararının ORTADAN KALDIRILMASINA karar verilerek, iş sözleşmesinin 25.11.2014 tarihinde feshedileceğinin davacıya 24.10.2014 tarihinde tebliğ edildiği savunulmuş ise de; davacıya yapılan yazılı fesih bildiriminin tarih kısmında davacının imzası olmadığı için tebliğ işleminin, evrakın alt kısmında belirtilen tarihte yapıldığının işveren tarafından ispatlanamadığı, bu haliyle davanın süresinde açıldığı ve mahkemece işin esasına girilip taraf delilleri toplanarak iddia ve delillerin incelenmesi gerektiği gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

Mahkemece, Dairemizin 10.03.2016 tarihli 2016/4246 esas ve 2016/7535 karar sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile feshin geçersizliğine ve feshin sendikal nedene dayandığı gerekçesiyle bir yıllık brüt ücret tutarında sendikal tazminata karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını, feshin geçerli nedeni olduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren, uygulamak için aldığı, geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı, sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İşveren işletme, işyeri ve işin gerekleri nedeni ile aldığı fesih kararında, işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve feshin kaçınılmazlığını kanıtlamak zorundadır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Bir bakıma feshin kaçınılmaz olup olmadığı yönünde, işletmesel kararın gerekliliği de denetlenmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

Dosya içeriğine göre; işveren, üretimlerinin %40 lık kısmını satın alan firmanın bulunduğu ülkede yaşanan iç savaş nedeni ile şirketlerinden ürün almayı durdurması ve bu nedenle şirketlerine ait fabrikanın üretiminin büyük oranda durması sebebi ile bir kısım şirket çalışanlarının istihdam fazlası haline geldiği gerekçesiyle iş sözleşmelerinin feshedilmesine karar vermiştir.

Aynı işletmesel nedene dayanılarak yapılan fesihlerle ilgili olarak işçiler ... tarafından açılan işe iade davalarında mahkemece "Davacı yan sözleşmenin sendikal nedenlerle sona erdirildiğini iddia etmiş ise de işçi çıkartılması sırasında sendikaya bağlı olduğu değerlendirilen işçiler çıkartıldığı gibi herhangi bir sendikayla ve özellikle davacı yanın iddia ettiği sendikayla ilişkisi olmayan işçilerin de işten çıkartıldığı, davalının sendikal nedenlerle hareket etmediği kanaatine ulaşılmıştır.