muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/11060, Karar No: 2023/3492, Tarih: 18.05.2023

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; takip dayanağının Elbistan 2. Noterliğinin 20.03.2020 tarihli Rehin Sözleşmesi ve eklerinin olduğu ve bu sözleşmenin İİK'nın 147. maddesi göndermesiyle aynı Kanun'un 68/1. maddesinde yer alan belgelerden olduğu gibi borçlunun bu sözleşme içeriğinde borçlunun vadeli satış nedeniyle 300.000,00 borcunun olduğunu kabul ettiği ve alacaklının bunun ile rehin hakkını ve alacağını ıspatlanmış olduğu, borçlunun aksini anılan nitelikteki belgelerle ıspat etmesi gerektiği, borçlu tarafından icra takibine yapılan itirazda rehin hakkına açıkça itirazının da söz konusu olmadığı, bu halde anılan nitelikte belge sunamayan borçlunun itirazında haksız olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile itirazın kaldırılmasına, takibin kaldığı yerden devamına ve takipteki asıl alacak miktarının %'20'si oranında alacak miktarının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Borçlu istinaf başvuru dilekçesinde; eşi ve çocuklarının pancar çiftçisi olup davalı-alacaklı şirket ile aralarında pancar üretim sözleşmesi bulunduğunu,eşinin ve diğer çiftçilerin davacıdan almak istediği avanslara karşılık olarak traktörü üzerine davacı lehine rehin tesis ettirdiğini, fakat davacıdan avans alamadığı gibi vermiş oldukları ürünlerin parasını dahi tahsil edemediklerini, kötüniyetli olarak takip başlatıldığını, alacaklı tarafın belge olarak sadece araç rehin sözleşmesini sunduğunu, rehin sözleşmelerinin tek başına 68 anlamında belge olmadığını, rehin konusu ve alacak miktarının belirgin olmadı gerektiğini, rehin akdinde teminat olarak alınan alacak belirlenebilir özellikte değil ise rehin akdinde ki temel unsurlardan birinin bulunmaması sebebiyle akdin geçersizliğinin söz konusu olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararındaki gerekçeler tekrar edilerek borçlunun istinaf başvurusunun esastan reddine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesini tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takipte itirazın kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

İİK'nın 147/1. maddesi, 68. maddesi, Yargıtay 12. HD'nin 19.04.2018 tarihli, 2016/30394 E, 2018/3406 K. sayılı içtihadı.

3. Değerlendirme

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesini tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takipte itirazın kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

İİK'nın 147/1. maddesi, 68. maddesi, Yargıtay 12. HD'nin 19.04.2018 tarihli, 2016/30394 E, 2018/3406 K. sayılı içtihadı.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup borçlunun temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.05.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17811, Karar No: 2016/1530, Tarih: 11.02.2016

**1. Hukuk Dairesi         2015/17811 E.  ,  2016/1530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 06.10.2015 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz edenler vekili Avukat ... ile temyiz edilenler vekili Avukat ...geldiler, davetiye tebliğine rağmen diğer temyiz edilen davalı ... gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Asıl ve birleşen davalar, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis ve alacak isteklerine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan babaları ...'nin annelerinin ölümünden sonraki üzüntüsünden, yaşlı ve yalnız olmasından yararlanan davalı damadı ...’in, murise bakacağını vaadederek muris adına kayıtlı 13 parça taşınmazın önce yakın arkadaşı olan davalı ...’a, ondan da adına bedelsiz temlikini sağladığını, temlikin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, hâlen davalı ... adına kayıtlı onbir taşınmaz yönünden miras payları oranında tapu iptali ve tescile, olmazsa tenkise, davalı ... tarafından üçüncü kişilere temlik edilen 81 ve 22 parsel sayılı taşınmazlar yönünden ise bedele karar verilmesini istemişler, birleştirilen davada ise davaya konu 120, 244 ve 156 parsel sayılı taşınmazların üçüncü kişiye devredildiğini ve bu taşınmazlara karşılık 98 ada 136 parsel sayılı taşınmazdaki 14 nolu bağımsız bölümün davalı ... adına tescilinin sağlandığını ileri sürerek, davalı ... adına kayıtlı 14 nolu bağımsız bölümün de tapusunun iptali ile yasal miras payları oranında adlarına tesciline olmadığı takdirde tenkisine bu da olmazsa alacağa karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı ..., muris tarafından açılan...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/45 E., 2006/208 K., sayılı kararın eldeki dava açısından kesin hüküm teşkil ettiğini belirterek, davalı ..., kendisine husumet yöneltilemeyeceği, birleşen davanın davalısı ... ise davaya konu 14 nolu bağımsız bölümü bedeli karşılığında üçüncü kişiden temellük ettiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, muris tarafından açılan ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/45 E., 2006/208 K., sayılı davanın eldeki dava için kesin hüküm teşkil ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, muris tarafından açılan ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/45 E., 2006/208 K., sayılı davanın eldeki dava için kesin hüküm teşkil ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, mirasbırakan Niyazi İnce'nin 11, 20, 22, 58, 81, 120, 122, 156, 244, 792, 794, 796, 799, parsel sayılı taşınmazların 05.11.2001 tarihinde davalı ...'a,...'nın da aynı taşınmazları 13.12.2002 tarihinde murisin damadı olan davalı ...'e satış suretiyle temlik ettikleri, ...'in davaya konu 22, 82, 120, 156 ve 244 parsel sayılı taşınmazları üçüncü kişilere devrettiği, mirasbırakanın 17.06.2008 tarihinde ölümüyle geride mirasçı olarak davacı kızları ... ile birleşen davanın davalısı kızı olan ...'nin kaldıkları, ...'nin ise davalı ... ile evli olduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; maddi anlamda kesin hüküm, yargısal (kazai) kararlara tanınan yasal gerçeklik (hakikat) vasfıdır. Bu vasıf yargısal (kazai) kararların gerçeğe (hakikata) uygun olarak verildiğinin kabul edilmesini zorunlu kılar. Kesin hüküm kuralı, haklı ve adil kararların korunması yanında, kişiler arasındaki çekişmelerin sonsuza dek davam etmesini önlemek, toplumun istikrar ve düzenini sağlamak, hukukun ve yargının güvenilirliğini korumak amacıyla da kabul edilmiştir. Bütün yasal yollar kapandıktan ve verilen hüküm kesinleştikten sonra, aynı davanın tekrar yargı önüne getirilmesi, toplumda sonu gelmeyen çekişmelere, huzursuzluklara, istikrarsızlıklara, kazanılmış hakların her zaman ortadan kaldırılabileceği endişesine neden olur. Çelişkili kararların çıkmasına sebebiyet verir. Bu itibarla, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan Devletin iştiraki, hakimin tarafsız araştırması ve iradesi ile kurulan, tüm yasal yollardan geçmek suretiyle; diğer bir anlatımla şekli yönüyle de kesinleşen önceki hükmün korunmasında kamunun büyük yararı bulunmaktadır.

Hukukumuzda kamu düzeninden sayılan ve 6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 303. maddesinde düzenlenen kesin hüküm tarafların anlaşmaları ile ortadan kaldırılamadığı gibi, mahkemece kendiliğinden (resen) göz önünde tutulur. Düzenlediği hak ve çıkar ilişkileri yönünden yasal gerçeklik (hakikat) sayıldığından taraflarını bağlar.

Yukarıda açıklanan ilke ve yasal düzenlemeler çerçevesinde somut olay irdelendiğinde; mahkemece kesin hüküm olarak nitelendirilen mirasbırakan ... İnce tarafından ...ve... aleyhine ... Asliye Hukuk Mahkemesinde (AHM) açılan 2005/45 Esas 2005/208 Karar sayılı davada dayanılan hukuki sebebin iradenin fesada uğratılmasına yönelik olduğu, eldeki davada ise dayanılan hukuki sebebin muris muvazaası olduğu, öte yandan eldeki davanın mirasçılar ... ve ... tarafından davalı ... ... ve ... aleyhine açıldığı dolayısıyla taraflarının da faklı olduğu bu nedenlerle ... AHM.'nin 2005/45 E. sayılı davanın eldeki dava bakımından kesin hüküm oluşturmayacağı açıktır.

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Hâl böyle olunca; yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca işin esasına girilerek iddia ve savunma doğrultusunda tarafların ileri sürdükleri delillerin toplanması, gerekli değerlendirmenin yapılması ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere davanın kesin hüküm nedeni ile reddine karar verilmiş olması doğru değildir.

Davacıların, temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 31.12.2014 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz edenler vekili için 1.100.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenlerden alınmasına, 11.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/187, Karar No: 2006/189, Tarih: 12.04.2006

**Hukuk Genel Kurulu         2006/9-187 E.  ,  2006/189 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 11.İş Mahkemesi

TARİHİ : 23/11/2005

Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 11.İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 05.05.2005 gün ve 2004/626-2005/210 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin 16.06.2005 gün ve 2005/17521-21559 sayılı ilamı ile; (...Davacı işçi, davalıya ait işyerinde vardiyalı olarak çalıştığını, işyerinin konumu nedeniyle iş mahallinden ayrılmasının mümkün olmadığını, toplu iş sözleşmesinin 61.maddesinde vardiyalı işlerde çalıştırılan işçilerin yarım saatlik ara dinlenmelerini iş mahallinde geçirdiklerini, iş mahallinde geçirilen yarım saatlik ara dinlenme süreleri için bir saatlik normal çalışma ücretinin %50 arttırılmak suretiyle ödenmesi gerektiği belirtilmesine rağmen ödenmediğini belirterek ara dinlenme alacağının hüküm altına alınması isteğinde bulunmuştur.

Davalı işveren, bu konuda öncelikle toplu iş sözleşmesinin tarafı sendikaca yorum davası açılması gerektiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, toplu iş sözleşmesinin anılan hükmünün 2822 sayılı Kanunun 5 ve Borçlar Kanunun 19.maddesi uyarınca geçersiz olduğunu, vardiyalı çalışan işçilerden ara dinlenmesi sırasında zorunlu olarak işbaşında işe amade bulunması gereken işçilere ara dinlenmesi ücretinin verildiğini, ara dinlenmelerini işyeri mahallinde veya dışında serbestçe kullanabilme imkanına sahip işçilerin ise salt toplu iş sözleşmesindeki düzenlemeden hareketle zamlı ara dinlenme ücretine hak kazanamayacağını, davacının haftalık çalışma süresinin 45 saati geçmediğini, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık toplu iş sözleşmelerindeki düzenlemeler uyarınca vardiyalı çalıştırılan davacı işçiye işyerindeki vardiyalı ve fiili çalışma şekline göre zamlı ara dinlenme ücretinin ödenip ödenmeyeceği noktasında toplanmaktadır. Davalı işveren vardiyalı çalışan işçilerden ara dinlenmesi sırasında zorunlu olarak işbaşında bulunması gereken işçilere ara dinlenmesi ücretinin verildiğini, ara dinlenmelerini işyeri mahallinde veya dışında serbestçe kullanabilme imkanına sahip işçilerin ise salt toplu iş sözleşmesindeki düzenlemeden hareketle zamlı ara dinlenme ücretine hak kazanamayacağını savunmaktadır. Davacı tanıkları davacının ara dinlenme sırasında işyerinde bulunduğunu belirtmişlerdir.

Toplu iş sözleşmesinin anılan hükmü, vardiyalı işçi çalıştırılan işyerlerinde ve işçinin ara dinlenmesini işin niteliği gereği fiilen çalışarak geçirmesi halinde uygulanma olanağına sahiptir. İşçinin salt ara dinleme sırasında işyerinde bulunması önemli olmayıp, bu süre içinde ara dinlenme yokmuş gibi çalışıyor olması da gerekir. İşçinin ara dinlenme sırasında kendi isteği ile veya başka bir yere gitme imkanının o sırada fiziken mümkün olmaması nedeniyle işyerinde bulunması halinde söz konusu alacağa hak kazanması mümkün değildir. Bu nedenle öncelikle işçinin vardiyalı çalışıp çalışmadığı, ara dinlenmesini işyerinde işin niteliği gereği fiilen çalışarak geçirip geçirmediği belirlenmelidir. Davacı tanıkları davacının ara dinlenme sırasında işyerinde bulunduğunu belirtmiş ise de işyerinde bulunmanın nedenini ve işyerinde bulunmanın gerekli olup olmadığı konusunda her hangi bir açıklamada bulunmamışlardır. Mevcut delillerle bir sonuca varma olanağı görülmemektedir. Bu nedenle, gerekirse işyerinde keşif yapılmak ve tanık anlatımları ile birlikte değerlendirme yapılmak suretiyle davacının yaptığı işin niteliği gereği ara dinlenme sırasında fiilen çalışarak işyerinde bulunmasının gerekip gerekmediği belirlenmeli sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, 12.04.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20751, Karar No: 2015/8036, Tarih: 17.06.2015

**16. Hukuk Dairesi         2014/20751 E.  ,  2015/8036 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dairemizin önceki günlü geri çevirme kararı ile davacının dayandığı 25.02.1961 tarihli 28 ve 49 sıra nolu tapu kayıtlarının onaylı örneklerinin ilk tesisten itibaren tüm (geldi-gitti kayıtlarıyla) tedavülleriyle gönderilmesi istenilmesine rağmen geri çevirme kararı gereklerinin kısmen yerine getirildiği, tapu kayıtlarının tedavüllerinde malik hanesi ve iktisap sebebi sütunlarının bu dahi (önceki kayıt gibi) olarak yer aldığı veya okunamadığı, önceki kayıtlar getirtilmediğinden iktisap sebebinin bilinemediği ve yine bu kayıtların geldisi olan Teşrinsani 341 tarihli ve 27 ile 35 nolu tapu kayıtlarının gönderilmediği anlaşıldığından;

1- Davacının dayandığı 25.02.1961 tarihli 28 ve 49 sıra nolu tapu kayıtlarının geldisi olan Teşrinsani 341 tarihli ve 27 ile 35 nolu tapu kayıtlarının,

2- Davacının dayandığı 25.02.1961 tarihli 28 ve 49 sıra nolu tapu kayıtlarının onaylı örneklerinin tarih, malik ve iktisap sebebi sütunlarının açıkça ve (bilgisayar veya daktilo ile yazılı şekilde) okunaklı olarak gösterir şekilde, tesisinden itibaren tüm tedavüllerinin, birbirini takip eder şekilde getirtilerek dosyaya konulması, gelen cevapların ilgili hakim tarafından titizlikle incelenerek yeniden geri çevirmeye sebebiyet verilmeksizin temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 17.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1041, Karar No: 2014/6767, Tarih: 24.11.2014

**15. Hukuk Dairesi         2014/1041 E.  ,  2014/6767 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kuşadası 2. Asliye Hukuk Hakimliği

Tarihi : 25.09.2013

Numarası : 2009/122-2013/447

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan 17.000,00 TL tutarlı çekden dolayı açılan menfi tespit davasıdır. Davalı vekili davanın reddini dilemiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı, eşi Hülya'nın dava dışı kooperatife üyeliğinin bulunduğunu, Kooperatif Yönetim Kurulu Başkanı olan davalı M.. E..'ün aynı zamanda yüklenici de olduğunu, dairelere yapılacak bir kısım işler için 2008 yılı Aralık ayında masraf isteminde bulunduğunu, bu amaçla nakit ödemeler de yaptığını, ancak bakiye 17.000,00 TL miktar için çek vermek istediğini, eşi P.. E.. adına düzenlenmesini istediğinden bahse konu çeki güven ilişkisine dayalı olarak Pembe adına düzenlediğini, ancak işlerin yapılmadığını, ileri sürerek 17.000,00 TL'lik çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemiş, 20.7.2011 tarihli celsede ise, davaya istirdat davası olarak devam ettiklerini bildirmiştir. Davacı taraf delil listesinde 03.09.2008 tarihli imzalı belgeye de dayanmıştır. Mahkemece, ibraz edilen sözleşmedeki imzaya davalı yanca itiraz edilmesi üzerine, bu kez 12.09.2012 tarihli ara kararıyla 300,00 TL avans yatırmak üzere davalı tarafa iki haftalık kesin süre verilmiş, avansın yatırılmaması üzerine bu kez, 29.05.2013 tarihli celsede toplam 230,00 TL avans yatırmak üzere iki haftalık süre verilmiş, verilen süre içerisinde avansın yatırılmadığından bahisle davanın kısmen kabulü ile, 16.350,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmiştir. Oysa, dosya içerisinde bulunan 19.06.2013 tarihli makbuz ile delil avansının süresinde yatırıldığı anlaşıldığından, öncelikle, sözleşmedeki imzanın davalı M.. E..'e ait olup olmadığı konusunda rapor alınmalı, sözleşmedeki imzanın adı geçen davalıya ait olduğunun anlaşılması halinde götürü bedel üzerinden tarafların anlaştığı gözetilerek (BK'nın 365), gerçekleşen fiziki oranı saptanarak götürü bedele uygulanmak suretiyle davalı alacağı bulunmalı, aksi halde, BK'nın 366. maddesi uyarınca, yapılan imalatın yapıldığı tarihteki piyasa fiyatlarıyla bedeli hesaplattırılarak fazla ödeme varsa davalılardan birlikte tahsil kararı verilmelidir. Eksik incelemeyle ve bilirkişi masrafının süresinde yatırılmadığından bahisle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz olunan kararın davalılar yararına BOZULMASINA, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalılara geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 24.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.