muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/664, Karar No: 2015/2125, Tarih: 30.09.2015

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca işçi ücretlerinden dava dışı spor kulübü adına yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, toplu iş sözleşmelerinde işçi aleyhine hükümlere yer verilemeyeceği ve sendika üyelik aidatı dışında bir kesinti öngörülemeyeceği gerekçesiyle işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi uyarınca yapılan spor aidatı kesintisi miktarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili,talebin zamanaşımına uğradığını, davacıya toplu iş sözleşmesi ile 2008 yılından itibaren temizlik yardımı ödemesinin yapıldığını, temizlik yardımı ile spor aidatının bir ilişkisi bulunmadığı belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, talebin davacı işçinin aylığından yapılan spor kesintisine yönelik olduğu, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesi gereği sendika üyelik aidatı kesilmesi dışında toplu iş sözleşmelerine işçilerin ücretlerinden kesinti yapılmasına dair hüküm konulamayacağı; işçi ücretinden spor aidatı kesilmesi yolundaki düzenlemenin geçerli olmadığı, sendikanın işçisine haklar sağlayabileceği onu borç altına sokamayacağı, ayrıca toplu iş sözleşmesinin 15/c maddesinde sportif kesintilerin ancak işçinin yazılı muvafakatına bağlı olduğunun düzenlendiği, somut olayda ise davacı işçinin kesintiye muvafakat ettiğine dair herhangi bir delilin de ibraz edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Özel Daire tarafından yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuş, mahkemece; toplu iş sözleşmesi işçilerin oylamasına sunulmadığından bu hakkın amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının ancak dava yoluyla denetlenebileceği; davaya konu hüküm hakkında davalı aleyhine açılan çok sayıda davanın işçilerin sendika tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinin ilgili hükümlerine muvafakatlerinin olmadığını gösterdiği, ayrıca toplu iş sözleşmelerine işçi aleyhine hüküm konulamayacağı, öte yandan; spor kulübüne gelir aktarmak için toplu iş sözleşmesine önce işçi lehine hüküm konulup, sonra aynı miktarda kesinti yapılmasının toplu iş sözleşmesinin taraflarının işçi ve işveren olduğu, spor kulübünün üçüncü kişi konumunda olduğu düşünüldüğünde hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ve emsal kabul kararlarının onandığı belirtilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, toplu iş sözleşmesi ile işçi ücretinden spor aidatı kesintisi yapılması yönündeki düzenlemelerin geçerli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, toplu iş sözleşmesi ile işçi ücretinden spor aidatı kesintisi yapılması yönündeki düzenlemelerin geçerli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, 30.09.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11914, Karar No: 2011/13149, Tarih: 27.09.2011

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2011/11914 E.  ,  2011/13149 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, kendisine ait aracı kullanan davalının 6.9.2005 tarihinde seyir halinde iken önündeki araca çarptığını, araçta 11.122 TL hasar oluştuğunu, aracın çekilmesi için 800 TL nakliyat ücreti ödediğini, aracı 1 ay kullanamadığı içinde 1000 TL zararının oluştuğunu ileri sürerek toplam 12.922 TL maddi tazminatın faiziyle birlikte tahsilini istemiştir.

Davalı, olay günü, davacıya ait araçla ...'dan ...'ya dönerlerken, davacının aracı kendisinin kullanmasını istediğini, olayın bu aşamada meydana geldiğini, kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, kaza anında aracı kullanan davalının tam kusurlu olduğu, araçta meydana gelen hasar bedelinden sorumlu bulunduğu gerekçesiyle 11.586 TL'nın tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davalı davaya verdiği cevapta ve aşamalarda davacının aracı kendisinin kullanmasını istemesi nedeniyle araç kullanırken kaza meydana geldiğini savunmuş ve davalının bu savunmasına davacı taraf itiraz etmemiştir. Bu itibarla, 2011/11914-13149

davacıya ait aracın davacının talebi ve muvafakati ile davalı tarafından davacıya yardım amaçlı olarak kullanılırken olayın vuku bulduğunun kabulü gerekir. Hal böyle oluncada davcıya yardım amaçlı olarak aracı kullanan davalı lehine zarar miktarından hakkaniyet oranında bir indirim yapılması gerekir. Mahkemece değinilen bu yön gözetilerek belirlenen tazminat miktarından takdir ve tayin edilecek bir oran ve miktarda indirim yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 17,15 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 27.9.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8664, Karar No: 2021/1192, Tarih: 18.01.2021

**9. Hukuk Dairesi         2020/8664 E.  ,  2021/1192 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.YARGITAY9. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanunun 49. maddesinde 28/04/2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 7139 Sayılı Kanunun 6. maddesi ile yapılan değişiklikle; "Genel Müdürlük, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınan harçlardan, bu Kanunda belirtilen görevleri kapsamında düzenlenen kâğıtlar sebebiyle damga vergisinden ve tapu ve kadastro işlemlerinden kaynaklanan döner sermaye hizmet bedellerinden muaftır." düzenlemesi getirilmiştir.

Bu düzenlemeye göre, davalı Devlet Su İşleri'nin 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/J maddesi hükmünden kaynaklanan yargı harçlarından muaf olduğu anlaşıldığından, davalıya harç yükletilmesi bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 maddesi yollamasıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

SONUÇ; Temyiz olunan kararın 3 numaralı bendinin hükümden çıkarılarak yerine "Davalı harçtan muaf olduğundan aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına, davacının yatırdığı, başvurma harcı, peşin harç ve tamamlama harcı olmak üzere toplam 568,45 TL harç giderinin karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacıya iadesine," paragraflarının yazılmasına, hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı tarafa iadesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin davacı tarafa yükletilmesine, 18/01/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2825, Karar No: 2012/10000, Tarih: 13.06.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2012/2825 E.  ,  2012/10000 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı yetkilisi davalıdan satın alınan araçta üretim hatası bulunduğunu, aracın 10 iş günüden fazla kullanılamadığını belirterek aracın yenisi ile değiştirilmesine, bu ticari ilişki sonundaki şimdilik 4000 TL kayıplarının nesafet farkı şeklinde karşılanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama aşamasında da 4000 TL iş kaybı tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; araçta imalattan kaynaklanan bir ayıp bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil vekili davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın garanti süreci içerisinde açıldığı, bilirkişi raporu ile araçta üretim hatası olduğunun tespit edildiği, davacının aracın misli ile değiştirilmesini isteyebileceği, iş kaybı talebinin iddianın genişletilmesi niteliğinde olduğu ve davalının buna mavafakat etmediği, ıslah yoluyla bu talebin ilave edilemeyeceği, dava dilekçesi bir bütün halinde incelendiğinde 4.000 TL'nin araçtaki üretim hatasına dayalı ayıplar nedeni ile nesafet farkı olarak istendiği, davacının hem misli ile değiştirme hem de semenin tenzilini içeren nesafet farkını isteyemeyeceği, asıl isteğin değiştirme olduğu gerekçesiyle iş kaybı ile ilgili usulüne uygun bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına, aracın misli ile değiştirilmesi talebinin kabulü ile aracın davalı tarafça misli ile değiştirilmesine, ayıp nesafeti olarak istenen 4.000 TL hakkındaki davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı, davalı, feri müdahil vekillerince temyiz edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporu yeterli incelemeyi içermediği gibi, Yargıtay denetimine de elverişli görülmemiştir. Bu durumda mahkemece davalı vekilinin ve fer'i müdahil vekilinin rapora yönelik itirazları da değerlendirilmek suretiyle konusunda uzman kişilerden oluşturulacak yeni bir bilirkişi kurulundan Yargıtay denetimine elverişli ve ayrıntılı rapor alınıp tüm deliller birlikte değerlendirilerek uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 13.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27424, Karar No: 2016/446, Tarih: 12.01.2016

**9. Hukuk Dairesi         2014/27424 E.  ,  2016/446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile ücret alacağı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davalının prim ödemekten kaçınmak için SGK'na eksik ücret bildirdiğini, davacının ücretlerinin Kanun'a ve sözleşmeye göre hesaplanarak ödenmediğini, fazla mesai ücretlerinin, resmi çalışmalarının, bir kısım maaşlarının ödenmediğini, iş aktinin davacı tarafından 26/01/2012 tarihinde haklı feshedildiğini, davacının 20/12/2008-01/01/2010 tarihleri arasında haftada 6 gün 08:00-23:00/24:00 saatleri arasında çalıştığını, ayda 2 pazar günü 08:00-16:00 saatleri arasında çalıştığını, 01/01/2010-01/05/2011 tarihleri arasında ise hafta içi 08:00-17:00 saatleri arasında çalıştığını, ayda en az 2 cumartesi ve pazar günü 08:00-17:00 saatleri arasında çalıştığını, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı ... vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin ihale makamı olduğunu, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... ŞİRKETİ vekili, davacının 24/01/2012 tarihinde kendi rızası ile verdiği istifa dilekçesi ile iş aktini sona erdirdiğini, ücretinin bordroda tam gösterildiğini, 45 saati aşan çalışma yapmadığından fazla mesaisinin söz konusu olmadığını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Davalı ... ŞİRKETİ vekili, davacının 24/01/2012 tarihinde kendi rızası ile verdiği istifa dilekçesi ile iş aktini sona erdirdiğini, ücretinin bordroda tam gösterildiğini, 45 saati aşan çalışma yapmadığından fazla mesaisinin söz konusu olmadığını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalı tarafından ibraz edilen el yazısı ve imzası inkar edilmeyen dilekçede "24/01/2012 tarihinde işyerinizden kendi isteğim ve arzumla hiçbir baskı altında kalmadan ayrılıyorum." ifadelerine yer verildiği, bu istifa dilekçesinin işçiye irade fesadı altında imzalatıldığını gösterir beyan bulunmadığını, sadece dinlenen davacı tanığı ...'in, davacının fazla mesailerinin ödenmemesi, SGK primlerinin eksik ödenmesi nedeni ile işten ayrıldığını beyan ettiği, dava dilekçesinde belirtilen, ancak istifa dilekçesinde fesih sebebi olarak gösterilmeyen fazla mesai ücretlerinin ödenmemesinin, sigorta primlerinin gerçeğe uygun şekilde yatırılmamasının 4857 sayılı yasanın 24/II-e maddesine göre işçi açısından haklı fesih nedeni olmakla birlikte istifa dilekçesi içeriğinde belirtilmemesi karşısında artık işçinin işten ayrıldığı tarihteki gerçek iradesinin dilekçesinde belirttiği nedenlerle sınırlı olduğunun kabulü gerektiği, daha sonradan dava dilekçesi ile ileri sürülen hususların işten ayrılış sırasında neden gösterilmemiş olması karşısında işten ayrılırken davacının iradesinin istifaya yönelik olduğu, istifaen işten ayrılan davacının ise kıdem ve ihbar tazminatı talep edemeyeceği, ödenmeyen ücret ve yıllık izin ücreti talebi açısından, ücret hesap pusulalarının tamamının davacı tarafından ihtirazi kayıtsız imzalandığı ve buna göre bakiye maaş alacağının bulunmadığı, tüm çalışma süresine göre hak kazandığı yıllık izin süresinin 42 gün olmasına rağmen davacıya toplam 43 gün izin kullandırıldığı, tanıkların beyanları ile davacının haftalık 45 saatlik yasal çalışma süresini aşacak şekilde fazla mesai yaptığı, bayram ve genel tatillerde de çalıştığı, hesaplanan fazla mesai, bayram ve genel tatil ücretlerinden takdiren % 30 indirim yapıldığı, davalıların alt işveren ve asıl işveren olarak belirlenen fazla mesai, bayram ve genel tatil ücretinden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları gerekçesi ile fazla mesai ücreti ve genel tatil ücreti taleplerinin kabulüne, sair taleplerinin reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Türk Hukukunda ibra sözleşmesi 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olup, kabul edilen Yasanın 132 inci maddesinde “Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir” şeklinde kurala yer verilmiştir.

İş ilişkisinde borcun ibra yoluyla sona ermesi ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 420 inci maddesinde öngörülmüştür. Sözü edilen hükme göre, işçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır. Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini ihtiva etmeyen ibra sözleşmeleri veya ibra beyanını muhtevi diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir. Bu hâlde dahi, ödemelerin banka aracılığıyla yapılmış olması gerekir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 420 inci maddesinde, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir ay içinde yapılan ibra sözleşmelerine geçerlilik tanınmayacağı bildirilmiştir. Aynı maddede, alacağın bir kısmının ödenmesi şartına bağlı ibra sözleşmelerinin (ivazlı ibra), ancak ödemenin banka kanalıyla yapılmış olması halinde geçerli olacağı öngörülmüştür. 4857 sayılı İş Kanununun 19 uncu maddesinde, feshe itiraz bakımından bir aylık hak düşürücü süre öngörülmüş olmakla, feshi izleyen bir ay içinde işçinin işe iade davası açma hakkı bulunmaktadır. Bu noktada feshi izleyen bir aylık süre, işçinin eski işine dönüp dönmeyeceğinin tespiti bakımından önemlidir. O halde feshi izleyen bir aylık sürede işverenin olası baskılarını azaltmak, iş güvencesinin sağlanması için de gereklidir. Geçerli ve haklı neden iddialarına dayanan fesihlerde dahi ibraname düzenlenmesi için feshi izleyen bir aylık sürenin beklenmesi gerekir. Bir aylık bekleme süresi kısmi ibra açısından işçinin bir kısım işçilik alacaklarının ödenmesinin bir ay süreyle gecikmesi anlamına gelse de temelde işçi yararına bir durumdur. Hemen belirtelim ki bir aylık bekleme süresi ibra sözleşmelerinin düzenlenme zamanı ile ilgili olup ifayı ilgilendiren bir durum değildir. Başka bir anlatımla işçinin fesih ile muaccel hale gelen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve izin ücreti gibi haklarının ödeme tarihi bir ay süreyle ertelenmiş değildir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun değinilen maddesinde, işverence yapılacak olan ödemelerin banka yoluyla yapılması zorunluluğunun getirilmesi, ibranamenin geçerliliği noktasında sonuca etkilidir. Ancak banka dışı yollarla yapılan ödemelerde de borç ibra yerine tamamen veya kısmen ifa yoluyla sona ermiş olur.

Sözü edilen yasal düzenleme, sadece işçinin alacaklı olduğu durumlar için işçi yararına kısıtlamalar öngörmektedir. İşverenin cezai şart ve eğitim gideri talep ettiği yine işçinin vermiş olduğu zararın tazminine dair uygulamalarda ve hatta sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde işçinin işverene borçlu olduğu durumlarda, taraflar, herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın işçinin borçlarını ibra yoluyla sona erdirebilirler.

Değinilen maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri, destekten yoksun kalanlar ile işçinin diğer yakınlarının isteyebilecekleri tazminat ve alacaklar dâhil, hizmet sözleşmesinden doğan bütün haklar yönünden uygulanır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra düzenlenen ibra sözleşmeleri için yasal koşulların varlığı aranmalıdır. Ancak 6098 sayılı Borçlar Kanununun yürürlükte olmadığı dönemde imzalanan ibranamenin geçerliliği sorunu, Dairemizin konuyla ilgili ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. İbranamenin feshi izleyen bir aylık süre içinde düzenlenmesi ve ödemelerin banka kanalıyla yapılmamış oluşu 01.07.2012 tarihinden önce düzenlenen ibra sözleşmeleri için geçersizlik sonucu doğurmaz.

İşçi ve işveren arasında işverenin borçlarının sona erdirilmesine yönelik olarak Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlülüğü öncesinde yapılan ibra sözleşmeleri yönünden geçersizlik sorunu aşağıdaki ilkeler dahilinde değerlendirilmelidir:

a)-Dairemizin kökleşmiş içtihatları çerçevesinde, iş ilişkisi devam ederken düzenlenen ibra sözleşmeleri geçersizdir. İşçi bu dönemde tamamen işverene bağımlı durumdadır ve iş güvencesi hükümlerine rağmen iş ilişkisinin devamını sağlamak veya bir kısım işçilik alacaklarına bir an önce kavuşabilmek için iradesi dışında ibra sözleşmesi imzalamaya yönelmesi mümkün olup, Dairemizin kararlılık kazanmış uygulaması bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 15.10.2010 gün, 2008/41165 E, 2010/29240 K.).

b)-İbranamenin tarih içermemesi ve içeriğinden de fesih tarihinden sonra düzenlendiğinin açıkça anlaşılamaması durumunda ibranameye değer verilemez (Yargıtay 9.HD. 5.11.2010 gün, 2008/37441 E, 2010/31943 K).

c)-İbranamenin geçerli olup olmadığı 01.07.2012 tarihine kadar yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanununun irade fesadını düzenleyen 23-31. maddeleri yönünden de değerlendirilmelidir. İbra sözleşmesi yapılırken taraflardan birinin esaslı hataya düşmesi, diğer tarafın veya üçüncü şahsın hile ya da korkutmasıyla karşılaşması halinde, ibra iradesinden söz edilemez.

Öte yandan 818 sayılı Borçlar Kanununun 21 inci maddesinde sözü edilen aşırı yararlanma (gabin) ölçütünün de ibra sözleşmelerinin geçerliliği noktasında değerlendirilmesi gerekir.