muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/4339, Karar No: 2011/5602, Tarih: 26.04.2011

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2011/4339 E.  ,  2011/5602 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 26.03.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, karşı dava elatmanın önlenmesi ve ecrimisil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen 13.03.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı-davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümün temlik alınması nedeniyle kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükler. Öncelikle üzerine inşaat yapılacak arsayı yükleniciye teslim etmesi gereken arsa sahibi, yüklenicinin karşı edimini yerine getirmesinden sonra da yükleniciye sözleşmeye uygun arsa veya kurulmuşsa kat irtifak tapusunu devretmekle yükümlüdür. Yüklenicinin temel borcu ise eseri (binayı) meydana getirmektir. Bir bina inşasından maksat, o yapının sözleşmeye, fen kurallarına ve amacına uygun imal edilmesidir. İşte, yüklenici bu nitelikleri taşıyan bir bina meydana getirmişse, sözleşmede aksine hüküm bulunmayan hallerde yapının arsa sahibine tesliminde, sözleşmede ayrık hüküm varsa teslimden önce ve ancak sözleşme koşullarına uygun oranda arsa payı veya bağımsız bölümün tescilini isteyebilir. Kuşkusuz yüklenicinin teslimden sonraki borcu ayıba karşı tekeffül borcu olarak devam edeceğinden, yüklenici eserdeki ayıp ve eksikliklerden ve koşulları yerinde ise arsa sahibinin ceza-i şart alacağı ile sözleşmedeki diğer alacaklarından ve ayrıca kanundan kaynaklanan alacaklarından da sorumludur.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan yüklenici edimlerini yerine getirdiğinde arsa sahibine karşı kazandığı kişisel hak sebebiyle arsa payı veya bağımsız bölüm tapusunun devrini ondan isteyebileceği gibi Borçlar Kanununun 162 ve devamı maddelerine dayanarak kişisel hakkını arsa sahibinin onayı gerekmeksizin üçüncü kişilere yazılı olmak koşuluyla devir ve temlik edebilir. Yüklenicinin kişisel hakkını temellük eden üçüncü kişi de bu hakkı yüklenicinin halefi olarak arsa sahibine karşı ileri sürme olanağına sahiptir.

Yükleniciden temellük edilen kişisel hakkın dava edilerek arsa sahibine karşı ileri sürülmesi halinde mahkemece, tüm bu yönler üzerinde durulmalı, yüklenici, üçüncü kişi davacıya ancak hak kazandığını devir ve temlik edebileceğinden bu husus duraksamaksızın saptanmalıdır. Bütün bu araştırmalar sonunda eserin (binanın) arsa sahibinin reddedemeyeceği bir seviyeye getirildiği, ne var ki, yüklenicinin arsa sahibine gerek ayıp ve eksik işlerden, gerekse sözleşmede yer alan bazı hükümler sebebiyle sözleşme veya kanundan kaynaklanan nedenlerden dolayı borçlu bulunduğu ortaya çıkarsa yüklenicinin halefi olarak davacıya bunları yerine getirmek üzere uygun süre tanınmalı yada olanaklı bulunursa karşılıkları para olarak depo ettirilerek depo edilecek tutar arsa sahibine ödenmek üzere (birlikte ifa kuralı) kişisel hakkın sonuçlarını meydana getirdiği düşünülüp istem kabul edilerek tescil hükmü kurulmalıdır.

Açıklanan ilkeler ışığında somut olaya dönüldüğünde;

Davacı, davalılar arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yükleniciye bırakılan 9.Blok 14 numaralı bağımsız bölümü yükleniciden satın aldığını, bedelini ödediğini, halen kullanımında olduğunu belirterek tapu kaydının iptali ile adına tescilini istemiştir.

Arsa maliki olan davalı kooperatif, yüklenicinin edimlerini tam olarak yerine getirmediğinden tescil isteğinin kabul edilemeyeceğini belirterek açmış olduğu karşı davası ile elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteğinde bulunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davalı-karşı davacı S.S. Haziran konut yapı Kooperatifi tarafından temyiz edilmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2-Davalılar arasında imzalanan 04.12.1998 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yüklenici Sözer İnşaat Ltd.Şti’ ne inşaat yapım bedeli olarak verilen 10 adet bağımsız bölümden 9. Blok 14 numaralı bağımsız

bölümün yüklenici tarafından davacıya satılması nedeni ile tapu iptali ve tescil isteğinde bulunulmuştur.

İnşaat sözleşmesinin özel şartlar bölümünün 1. maddesi uyarınca davaya konu 14 numaralı daire yükleniciye verilecektir. Ancak yüklenicinin adına tescil isteyebilmesi için; anahtar teslimi olmak kaydıyla yükümlendiği inşaatı yine sözleşmenin 12. maddesince SSK ve diğer tüm borçlarını ödeyip oturma raporunu alarak arsa sahibi kooperatife teslimi zorunludur. Oysa mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde, inşaatın tamamlandığı ve eksiklik bulunmadığı belirtilmiş ise de; SSK’dan ilişiksizlik belgesi de sunulmamıştır. Yükleniciden daire satın almak suretiyle alacağın temliki hükümlerine dayanarak arsa sahibinden tapu payı isteyen davacı, yüklenicinin halefi sıfatıyla onun edimlerini tümüyle ifa etmelidir. Aksi durumda tescil istemi dinlenemez.

O halde, mahkemece yapılması gereken iş, yüklenicinin inşaat sözleşmesi hükümleri gereğince tescile hak kazanıp kazanmadığı araştırılmalı, SSK’dan ilişiksizlik belgesi ve oturma izni ibrazıyla eksik borç kalmadığı anlaşıldığında şimdiki gibi tescil kararı verilmeli, bunların yerine getirilmemiş olması durumunda davacıya yüklenici namına ifası için yetki ve makul süre verilmeli, eksiklikler giderilmez ise dava reddedilmelidir. Bu hususlar üzerinde durulmadan tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğinden bahisle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Davalının temyiz itirazlarının yukarıda 1.bentte sayılan nedenlerle reddine 2. bentte sayılan nedenlerle kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının geri verilmesine, 26.04.2011 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13419, Karar No: 2013/12380, Tarih: 13.06.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/13419 E.  ,  2013/12380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28/03/2012 tarih ve 2009/364-2012/171 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketine dava dışı şirket tarafından sigortalatılan emtianın uluslararası taşıma işini davalının üstlendiğini, emtianın araca tam ve sağlam olarak yüklendiğini, sefer sırasında 11/03/2008 günü Sırbistan Cumhuriyeti sınırları içinde kaza sonucu hasar oluştuğunu, hasar tespiti yapıldığını, 21/04/2008 günü sigortalısına 90.670,50TL ödendiğini, halef olduklarını, bu nedenlerle 90.670,50 TL'nin ödeme gününden itibaren faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin taşıyan sıfatını taşıdığı, dava konusu taşımanın uluslararası nitelikte olması nedeni ile CMR konvansiyonu birinci madde uyarınca konvansiyon hükümlerinin uygulanması gerektiği, bu sözleşme uyarınca taşıyanın, yükü teslim aldığı tarihten teslim edinceye kadar geçecek süre içinde oluşan kayıplardan sorumlu olacağı, malın teslim alındığı sırada herhangi bir ihtirazi kayıt konulmaması halinde taşıyana iyi durumda teslim edildiği karinesine göre, taşıyan böyle bir ihtirazi kayıt koymadığından bu karinenin aksini ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 43.950,00 TL'nin davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2.349,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 13/06/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4466, Karar No: 2019/6583, Tarih: 22.10.2019

**16. Hukuk Dairesi         2019/4466 E.  ,  2019/6583 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Davacı Hazinenin dayandığı ...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1985/84 Esas ve 2001/166 Karar sayılı dava dosyasının,

2- Dava konusu taşınmazların, dosya arasında bulunan fen bilirkişi raporuna göre, ... Köyü Tüzel Kişiliği adına tespit ve tescil edilen 101 ada 1 ve 2 parsel, 102 ada 1 parsel, 103 ada 1 parsel, 104 ada 1 parsel, 105 ada 1 parsel, 106 ada 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 18, 20, 21 parsel, ...ada 1 parsel, 108 ada 1 parsel, 109 ada ... parsel ve 110 ada 1 parsel numaralı kadastro parsellerinden geldikleri, bu taşınmazların Mahmudiye Köyü İhtiyar Meclisi'nin 03.07.2006 tarih ve 2 kararı ve ... Tapu Müdürlüğü'nün 03.07.2006 tarih ve ... yevmiye numarası ile S.S. Mahmudiye Konut Yapı Kooperatifine satışının yapıldığı, sonrasında ise Ordu İl Genel Meclisi’nin 07.09.2007 tarih ve 2007/134 sayılı kararı ile onanıp kesinleşen imar planı kapsamında imar parsellerinin oluşması sonucunda iş bu davaya konu taşınmazların oluştuğu anlaşılmakla; Dava dosyasının denetlenebilmesi için, Mesudiye İlçesi Mahmudiye Köyü’nde yapılan tesis kadastrosu sırasında 101 ada 1, 2; 102 ada 1; ... ada 1; 104 ada 1; 105 ada 1; 106 ada 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 18, 20, 21; 107 ada 1; 108 ada 1; 109 ada 1 ve 110 ada ... sayıları ile tespitleri yapılan taşınmazlara ait tesis kadastro tutanaklarının onaylı örnekleri ile varsa dayanakları olan kayıt ve belgelerin (tapu kaydı, vergi kaydı, Mahkeme ilamı vs.) ve tesis kadastro sonucu oluşan ilk tapu kayıtlarının ve bunların tüm tedavüllerinin (imar, ifraz, satış vs.) ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına konulması; yine anılan raporda taşınmazların Köy Tüzel Kişiliği tarafından S.S. Mahmudiye Konut Yapı Kooperatifine satıldıkları belirtilmekle, anılan kadastro parsellerinin satışına ait akit tablolarının ve yine Kooperatif tarafından yapılan satışlara ilişkin akit tablolarının tümünün Tapu Müdürlüğünden istenerek dosya arasına konulması; yine teknik bilirkişi raporlarında kadastro parsellerinin imar planına tabi tutuldukları belirtildiğinden, imar planını gösterir pafta ile imar ve parselasyon plan örneklerinin,

3- Dava konusu taşınmazların bulunduğu yörede orman kadastrosu yapılıp yapılmadığının Orman İdaresinden sorularak, yapılmış ise orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazların bulunduğu yerleri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneğinin getirtilerek dosya içine konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 22.10.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5764, Karar No: 2019/14438, Tarih: 15.10.2019

**13. Ceza Dairesi         2019/5764 E.  ,  2019/14438 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, mala zarar verme, iş yeri dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Doğrudan hükmolunan adli para cezasının miktar ve türüne göre; 14/04/2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31/03/2011 tarih ve 6217 sayılı Yasa'nın 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin CMUK'nun 317. maddesi gereğince REDDİNE,

II-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Eskişehir H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başka suçtan hükümlü bulunduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuğun duruşmalardan vareste tutulma hakkının hatırlatılmadığı ve vareste tutulma konusunda bir beyanının olmaması karşısında, 5271 sayılı CMK'nın 193/1 ve 196/5. maddelerine aykırı olarak, son oturumda hazır bulundurulmadan yokluğunda yargılamaya devam edilip mahkumiyetine karar verilmesi suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 15/10/2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7122, Karar No: 2021/13060, Tarih: 15.12.2021

**3. Hukuk Dairesi         2021/7122 E.  ,  2021/13060 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı ile simsarlık sözleşmesi imzaladığını, davalıya ait konutun 450.000 TL'ye satılması hususunda anlaştıklarını, konutun satışı için gayret sarf edip alıcı bulunmasına rağmen davalının devir aşamasında satıştan vazgeçtiğini, bu nedenle taraflar arasında geçerli simsarlık sözleşmesinde yazılı cezai şart yönünden davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek; takibe vaki itirazın iptalini, takibin devamını ve davalının icra inkâr tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

Davalı; taşınmazı 500.000 TL'ye satmak istediğini; davacının taşınmazın değerinin 450.000 TL olacağını söylemesi üzerine satış değerini düşürdüğünü, ancak daha sonra internet ilanında satış fiyatını 500.000 TL olarak gösterdiğini, üçüncü şahısla yapılan satış protokolünde imzasının bulunmadığını ve bu nedenle protokolle bağlı olamayacağını, konutun satışından davacının güven vermeyen davranışları nedeniyle vazgeçtiğini, nitekim konutun hâlâ kendi üzerine kayıtlı olduğunu ve henüz satmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, 3.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin ve icra inkâr tazminatı talebinin reddine dair verilen karar davacı tarafın temyizi üzerine, Yargıtay (kapatılan) 13. Hukuk Dairesince verilen 15/01/2019 tarihli ve 2016/13122 E. 2019/95 K. sayılı kararla hükmün infaz kabiliyeti bulunmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulü ile icra takibine yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20'si oranında icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde de bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, simsarlık sözleşmesinden doğan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde de bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, simsarlık sözleşmesinden doğan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 520/1. maddesinde simsarlık sözleşmesi; "...simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir" şeklinde tanımlanmıştır. Buna göre; simsarlık, simsarın bir ücret karşılığında, ya diğer tarafa bir sözleşmenin kurulması fırsatını göstermeyi ya da ona bir sözleşme görüşmesi için aracılık etmeyi borçlandığı bir sözleşmedir.

Simsarlık sözleşmesinin unsurları şu şekildedir: a) Simsarlık ilişkisinin tarafları simsar ile iş sahibidir ve simsar, iş sahibi için, konusu özel olarak belirlenmiş bir vekâlet edimi üstlenmiştir. O (simsar), iş sahibi için yerine getireceği faaliyetin karşılığında ücret alacaktır. b) Simsarlık faaliyetinin konusu, çeşitli işlere ilişkin sözleşmelerin kurulması hususunda aracılık etmektir. Bu aracılık faaliyeti, bir sözleşme kurma fırsatı vermek şeklinde olabileceği gibi bir sözleşme görüşmesi için aracılık etmek şeklinde de olabilir. Simsarın kural olarak iş sahibini temsil yetkisi yoktur; fakat sözleşme ile kendisine bu yetki verilebilir.

c) Simsarlık ilişkisi, simsar ile iş sahibi arasında yapılan bir sözleşme ile kurulur. Simsar ile iş sahibi arasında sürekli bir hukuki bağlantı yoktur. Simsarlık sözleşmesinin geçerliliği bir şekle bağlı değildir; ne var ki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 520/3. maddesi (mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu m. 404/3) taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi için bir geçerlilik şekli kabul etmiştir. Buna göre, "taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz". Simsarlık faaliyeti sonucu kurulacak sözleşme herhangi bir nitelikte sözleşme olabilir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15/03/2017 tarihli ve 2017/13-644 Esas 2017/460 Karar sayılı kararında da aynı ilkelere işaret edilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davada dayanılan davacı emlakçı ile davalı arasında imzalanmış olan 24/02/2014 tarihli "Satıcı/Kiraya Veren Sözleşmesi " başlıklı sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 520. maddesindeki şartlara uygun, geçerli bir simsarlık sözleşmesidir. Sözleşmenin A-10. maddesinde hizmetin gerçekleşmesi halinde satış fiyatından %3 +KDV oranının emlakçıya ait olacağı belirtilmiş; C-3 maddesinde ise sözleşme ve uzama süresince, söz konusu taşınmaza alıcı bulunmasına rağmen müşterinin herhangi bir sebepten dolayı satışı engellemesi, koşulları değiştirmesi halinde yazılı satış bedelinden %6+KDV oranında ücretin emlakçıya ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Tarafların özgür iradesiyle imzalamış oldukları simsarlık sözleşmesinin bu hükümleri geçerli olup %6+KDV oranı tarafları bağlar. Bunun yanında; taraflar arasında düzenlenen sözleşmedeki %6+KDV oranındaki ceza miktarının içinde bulunan %3, davalı tarafından ödenmesi gereken komisyon ücreti olup, diğer %3 ise cezai şart niteliğindedir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 182. maddesi hükmünce hâkim fahiş gördüğü cezaları tenkis ile mükelleftir. Bu hükmü hâkimin resen gözetmesi gerekir. Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı tarafların ekonomik durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat, borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranışının ağırlığı ölçü olarak alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tespit edilmelidi

Buna göre; mahkemece, sözleşmede belirtilen ve yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde inceleme yapılarak sözleşmeye göre %6 oranı içerisinde belirlenen %3 oranındaki cezai şarttan indirim yapılması gerekip gerekmediği hususu değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nın 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15/12/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15400, Karar No: 2018/5048, Tarih: 10.05.2018

**3. Hukuk Dairesi         2016/15400 E.  ,  2018/5048 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK (TİCARET)MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki adi ortaklığın feshi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; taraflar arasında yapılan 12/09/2013 tarihli sözleşme ile kiracısı olduğu taşınmazda içkili ve içkisiz her türlü restaurant cafe işletmesi yapmak, yemekli organizasyonlar yapmak ve her türlü tabldot yemek hizmetleri verilmesi amacıyla davalı ile adi ortaklık kurulduğunu, sözleşme gereğince üzerine düşen bütün sorumlulukları yerine getirmiş olmasına rağmen davalı tarafından üzerine düşen edimlerin yerine getirilmediğini, adi ortaklık adına kayıtlı menkul ya da gayrimenkul bulunmadığını, adi ortaklık adına açılmış hesapta nakit para bulunmadığını, ortak malvarlığı olmayan adi ortaklığın tasfiyesiz olarak feshi için gereken şartların oluştuğunu, bu nedenlerle taraflar arasında yapılan 12/09/2013 tarihli adi ortaklık sözleşmesinin haklı nedenlere dayalı olarak feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı davaya cevap vermemiş, yargılama sırasında davanın reddini istemiştir.Mahkemece; adi ortaklığa ait defterler olmadığı için safi kar hesabının yapılamadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Taraflar arasında adi ortaklık ilişkisinin kurulduğu ve davacının yönetici ortak olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.Adi ortaklık sözleşmesi, iki yada daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir. (TBK. 620/1 md.) Adi ortaklık ilişkisi, TBK'nun 639.maddesinde sayılan sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmesi ile sona erer. Bu şekilde ortaklığın sona ermesinin başlıca iki sonucu ortaya çıkar. Bunlardan ilki, yöneticilerin görevlerinin sona ermesi, diğeri de ortaklığın tasfiyesidir.Tasfiye, ortaklığın bütün malvarlığının belirlenip, ortakların birbirleri ile alacak verecek ve ortaklıktan doğan tüm ilişkilerinin kesilmesi yoluyla ortaklığın sonlandırılması, malların paylaşılması ya da satış yoluyla elden çıkarılmasıdır. Diğer bir anlatımla tasfiye memuru tarafından yapılacak bir arıtma işlemi olup; hesap ve işlemlerin incelenip, bir bilanço düzenlenerek, ortaklığın aktif ve pasifi arasındaki farkı ortaya koymaktır.

Bir ortak tarafından adi ortaklığın feshinin istenmesi, aynı zamanda tasfiyeyi de kapsar. Uyuşmazlık, bu bağlamda değerlendirilip çözüme kavuşturulmalıdır.