muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4628, Karar No: 2024/675, Tarih: 05.02.2024

2. Dairemizin 20.12.2022 tarih, 2021/3913 E. ve 2022/9259 K. sayılı kararıyla davanın zamanaşımından reddi gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın zamanaşımı süresinde açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalılar kötüniyetli olduğundan zamanaşımını ileri süremeyeceklerini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 41 ..., 55 ... ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 321 ... ve 336 ncı maddeleri.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 22.04.2022 tarih, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararı.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20516, Karar No: 2015/11682, Tarih: 01.07.2015

**18. Hukuk Dairesi         2014/20516 E.  ,  2015/11682 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak... parsel sayılı taşınmaz bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu taşınmaza, hangi kurum tarafından hangi tarihte (gün, ay, yıl olarak) el atıldığının taraflardan,

2-El atma tarihi tespit edildikten sonra, el atma tarihinin 09.10.1956-04.11.1983 tarihleri arasında olduğunun belirlenmesi halinde o tarih itibariyle, 04.11.1983 tarihinden sonra el atıldığının anlaşılması halinde ise, dava tarihi itibariyle imar planı içinde olup olmadığının, imar planı içinde ise ilk olarak imara alınış tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), dava konusu taşınmazın belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber tüm belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi) yararlanma durumu, etrafının meskûn bulunup bulunmadığı, nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine uzaklığı ile belediye sınırları içinde bulunup bulunmadığı, beldenin gelişme yönünde olup olmadığı hususlarının ilgili belediye başkanlığından,

3-Dava konusu Bahçe Mahallesi 248 ada 1 parsel 477 ada 13 parsel ve 474 ada 16 parsel sayılı taşınmazların 20.01.2012 olan değerlendirme, somut emsal alınarak incelenen Yeşilyurt Mahallesi 285 ada 66 parsel sayılı taşınmazın ise değerlendirmeye esas alınan 01.10.2009 olan satış tarihleri itibariyle imar düzenlemesi sonucu meydana gelen imar parselleri olup olmadıklarının, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğinin, düşülmüş ise oranının belediye imar ve tapu müdürlüklerinden,

4-Dava konusu taşınmaza emsal alınarak incelenen Yeşilyurt Mahallesi 285 ada 66 parsel sayılı taşınmazın değerlendirmeye esas alınan 20.01.2012 tarihli (alıcısını, satıcısını ve satış bedelini gösteren) tapu kaydı ve resmi satış akit tablosunun ve ihalesine ilişkin belgelerin onaylı örneğinin tapu müdürlüğünden,

./..

2014/20516-11682 -2-

5-Dava konusu ... parsel sayılı taşınmazlar ile somut emsal alınan ... parsel sayılı taşınmazın bulundukları cadde, sokak itibariyle belediyece belirlenen 2012 yılındaki emlak vergisine esas asgari m² değerlerinin belediye başkanlığından,

6-Dava konusu ... parsel sayılı taşınmaz ile somut emsal alınarak incelenen Yeşilyurt Mahallesi 285 ada 66 parsel sayılı taşınmazın ilk tesis tarihinden itibaren tedavüllü tapu kayıt örneklerinin tapu müdürlüğünden,

7-Dava konusu ...parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kamulaştırma bedel tespit tescil davası açılıp açılmadığı, açılmışsa dosyanın onaylı örneğinin mahkemesinden,

6-Dava konusu ... parsel sayılı taşınmaz ile somut emsal alınarak incelenen Yeşilyurt Mahallesi 285 ada 66 parsel sayılı taşınmazın ilk tesis tarihinden itibaren tedavüllü tapu kayıt örneklerinin tapu müdürlüğünden,

7-Dava konusu ...parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kamulaştırma bedel tespit tescil davası açılıp açılmadığı, açılmışsa dosyanın onaylı örneğinin mahkemesinden,

8-Maliklerin başvurusu üzerine taşınmazda yapıldığı bildirilen imar uygulamasına esas tüm bilgi ve belgeler ile başvuru dilekçelerinin örneklerinin davalı belediye başkanlığından,

Getirtilerek alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine, GERİ ÇEVRİLMESİNE, 01.07.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1573, Karar No: 2011/6455, Tarih: 17.05.2011

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2011/1573 E.  ,  2011/6455 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 07.01.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.07.2010 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalılar ... ve ... vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 03.05.2011 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılar vekili Av.... ile karşı taraftan davacı vekili Av.... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı arsa sahipleri, yüklenicinin edimlerini yerine getirmediğini, sözleşmenin feshedildiğini, davacının temlik işlemine dayanamayacağını, açılan davanın reddini savunmuştur.

Davalı yüklenici ... Ltd.Şti., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece dava kabul edilmiş, davalı arsa sahipleri adına kayıtlı 17 ve 24 numaralı bağımsız bölümlerin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davalı arsa sahipleri temyiz etmiştir.

Davalılar arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiği, davalı şirketin 114 ada 2 sayılı parsel üzerine sözleşmesine fen ve amacına uygun bir bina yapımı işini yüklendiği, ilk yapılan tespit tarihine göre inşaatın ancak %38, yargılama aşamasında yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporuna göre ise %70 fiziki seviyeye getirildiği, sözleşmenin 18.01.2008 tarihinde feshedildiği, yüklenicinin gönderdiği 24.03.2008 tarihli fesih ihbarının arsa sahipleri tarafından kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri, iki tarafa borç yükleyen karma nitelikteki sözleşmelerdendir. Bu sözleşmede, yapılışı hiçbir şekle bağlı olmayan inşaat yapım işi ile inşaat yapım işine karşılık yükleniciye binadaki belirli bir arsa payının devri kararlaştırılır. Borçlar Kanununun 364.maddesine göre de yüklenici, kural olarak eseri teslim ettiği anda arsa sahibinden karşı edim olan arsa payının devrini talep edebilir. Ne var ki, uygulamada, yüklenicilerin inşaat yapımına finans sağlamak için eserin tesliminden önce alacağın temliki yoluyla kazanacakları kişisel hakkını üçüncü kişilere temlik ettiği görülmektedir. Bu durum, arsa sahibinin yükleniciye kredi kullandırması anlamına gelir. Hiç kuşkusuz, kendi edimini yerine getirmeyen yüklenicinin önceden yaptığı temlik işlemi şekli bir anlam taşır ve gerçek bir alacak temlik edilmediğinden, arsa sahiplerine karşı hüküm ve sonuç meydana getirmez. Borçlar Kanununun 167.maddesi uyarınca da arsa sahibi temlik işlemine vakıf olduğu zaman, temlik yapılmamış olsaydı yükleniciye karşı ne gibi def’iler ileri sürebilecekse, şahsi hakkı temellük eden üçüncü kişilere de bu def’ileri ileri sürebilir.

Somut olaya gelince;

Davada dayanılan 22.02.2007 tarihli satış vaadi sözleşmesi, yüklenicinin davacıya yaptığı bir temlik işlemidir. Davalı arsa sahipleri ise, edimlerin yerine getirilmediğini belirterek Borçlar Kanununun 81.maddesine dayanıp ödemezlik def’inde bulunmuştur. Gerçekten, davacının tescile hak kazanması kendisine temlik işleminde bulunan arsa sahibinin edimlerini yerine getirmesine bağlıdır. Sözleşmenin şarta bağlı olarak yapılmış olması ve bu şartın fesih tarihinden önce yerine getirilmesi, davacıya temlik işleminde bulunan yüklenici kendi borçlarını ifa etmediğinden, temlik hüküm ve sonuç meydana getirmez. Çünkü, eserin getirildiği fiziki seviye olan %70 oranı Dairemizin uygulamasına göre temlik sebebiyle davacıya mülkiyeti talep yetkisi vermez.

Bu saptamalar doğrultusunda mahkemece davanın reddi gerekirken, yasaya uygun düşmeyen bazı gerekçelerle hüküm altına alınması doğru olmadığından, karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 825,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı arsa sahiplerine verilmesine, 17.05.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4168, Karar No: 2017/1558, Tarih: 24.05.2017

**23. Hukuk Dairesi         2015/4168 E.  ,  2017/1558 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen alacak davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 18.12.2014 gün ve 2174 Esas, 8263 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin alacağının iflas idaresince yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle reddedildiğini ileri sürerek, 144.868,47 TL alacağının masaya kayıt ve kabulüne, tüm toplantılara katılmalarına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, yargılamaya katılmamıştır.

Mahkemece, iddia, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının 2797 ve 2840 kayıt no'lu alacaklarının iflas masasınca kabul edildiği, 2811 ve 2812 kayıt no'lu başvurularına ilişkin taleplerinin güvence hesabından ödendiği, 2798, 2810, 2814, 2815 no'lu başvuruları yönünden ise bilirkişi raporundaki hesaplama doğrultusunda davanın kısmen kabulü gerektiği belirtilerek, davanın kısmen kabulü ile davacının 2797, 2840, 2811 ve 2812 kayıt no'lu başvurularına ilişkin talepleri konusuz olmakla karar verilmesine yer olmadığına, 2798 kayıt no'lu talebi bakımından 3.360,59 TL, 2810 kayıt no'lu talebi bakımından 1.964,55 TL, 2814 kayıt no'lu talebi bakımından 1.293,54 TL, 2815 kayıt no'lu talebi bakımından 1.771,43 TL olmak üzere toplam 8.390,11 TL davacı alacağının müflis masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine dair verilen karar Dairemizin 18.12.2014 tarihli ilamı ile onanmıştır.

Davacı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, 275,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 24.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8770, Karar No: 2014/10006, Tarih: 01.12.2014

**20. Hukuk Dairesi         2014/8770 E.  ,  2014/10006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Orman bilirkişileri tarafından keşifte uygulanan 1957 tarihli memleket haritasının yapımında kullanılan 1954 tarihli hava fotoğrafı bulunduğu yerden getirtilerek dosya içine konulduktan sonra, dava dosyası hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek getirtilen 1954 tarihli hava fotoğrafı ile bundan elde edilen memleket haritasının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunun çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafı üzerinde gösterilmesi, hava fotoğrafının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve kullanım şeklinin detaylı olarak incelendiği ek rapor düzenlettirilerek bu dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.U.M.K.'nun 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 01/12/2014 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/552, Karar No: 2023/7281, Tarih: 08.11.2023

**12. Hukuk Dairesi         2023/552 E.  ,  2023/7281 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

...

...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nin 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi:

Asıl dava, memur işlemini şikayete, birleşen davalar ise 6.12.2016 ve 13.12.2016 tarihli hacizlere ilişkin olarak üçüncü kişinin İİK' nın 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

Mahkemece, hacizlerin borçlunun adresinde yapıldığı, İİK'nin 97/a maddesi gereğince ispat külfetinin davacıda olduğu, davacının haczedilen derilerin fason olarak işlenmek üzere borçluya teslim edildiğini iddia ederek ispat vasıtası olarak ticari defterlerine dayanmış ise de,haczedilen deriler ile ticari defterlerde kayıtlı deriler arasında bağ kurulamadığı gerekçesi ile asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, haczedilen menkullerin misli eşya niteliğinde olduğu ve ayırt edici özelliklerinin bulunmadığı, davacı 3.kişinin İİK 97/a maddesindeki mülkiyet karinesinin aksini güçlü ve inandırıcı delillerle ispatlayamadığı, tazminata ilişkin yasal koşullar oluşmuş olduğundan, tazminata hükmedilmesi yerinde olduğu gerekçesi ile başvurunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriği ve UYAP kayıtlarına göre, ... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 15.03.2018 tarihli, 2018/395 Esas, 2018/362 Karar sayılı kararıyla, borçlu şirketin iflasına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesinin kararında da vurgulandığı üzere karar temyiz edilmeksizin 14.05.2018 tarihinde kesinleşmiştir.

İflas davasının sonucunda verilecek iflas kararı kesinleştiğinde, borçlu hakkındaki icra takipleri düşeceği için dava konusu haciz de ortadan kalkacaktır. (İİK'nin 193/2. maddesi)

Bu durumda, Mahkemece, adı geçen borçlu şirket yönünden, İİK'nin 193/2. maddesi uyarınca takibin düştüğü ve hacizlerin kalktığı, dolayısıyla dava konusuz kaldığından, istihkak davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, yargılama giderleri ile maktu karar ve ilam harcının ve nispi vekalet ücretinin davanın açılmasına neden olan tarafa yükletilmesi gerekirken istihkak davasının esasının incelenerek karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Açıklanan sebeplerle;

Bu durumda, Mahkemece, adı geçen borçlu şirket yönünden, İİK'nin 193/2. maddesi uyarınca takibin düştüğü ve hacizlerin kalktığı, dolayısıyla dava konusuz kaldığından, istihkak davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, yargılama giderleri ile maktu karar ve ilam harcının ve nispi vekalet ücretinin davanın açılmasına neden olan tarafa yükletilmesi gerekirken istihkak davasının esasının incelenerek karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2020/5372, Karar No: 2020/7262, Tarih: 14.09.2020

**9. Hukuk Dairesi         2020/5372 E.  ,  2020/7262 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili ile davalılardan ... ve Sağnak Temizlik Hizmetleri Sos. Hiz. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin davalı ... ile Sağnak Temizlik Hizmetleri Sos. Hiz. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye yükletilmesine, 14/09/2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4335, Karar No: 2023/4231, Tarih: 13.04.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/4335 E.  ,  2023/4231 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI :

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 30.03.1987 tarihinde ölen eşinden dolayı ölüm aylığı almakta iken 18.10.1995 tarihinde ölen babasından da ölüm aylığı bağlanması için Kuruma başvurduğunu, Kurum 18.02.2016 tarihli yazısı ile taleplerini hali hazırda eşi üzerinden ölüm aylığı aldığı ve iki aylığında 1479 sayılı Kanuna göre bağlandığı gerekçesiyle reddettiğini beyanla Kurum işleminin iptali ile müvekkiline 18.10.1995 tarihinde ölen babasından dolayı yetim aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; davanın kabulü ile, davacının 18.10.1995 tarihinde ölen babasından yetim aylığı almaya hak kazandığının tespitine, aksine kurum işleminin iptaline, dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; davanın kabulü ile, davacının 18.10.1995 tarihinde ölen babasından yetim aylığı almaya hak kazandığının tespitine, aksine kurum işleminin iptaline, dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece özetle “... Yaşamını yitiren sigortalının eş, çocuk, anne, babasına ölüm sigortasından aylık tahsisi yapılabilmesi için öncelikle hak sahipliği sıfatının kazanılması gerekmekte, bunun için hak sahiplerine ilişkin aylık bağlama koşullarının sağlanıp sağlanmadığına bakılmakta, başka anlatımla bu koşulları tümüyle yerine getiren kişi hak sahipliği sıfatını kazanmakta, anılan sıfata sahip kişilere, sigortalıya ait tahsis şartları da gerçekleşmişse aylık bağlanabilmektedir. Şu durumda yukarıda sıralanan maddeler ve sosyal güvenlik hukuku ilkeleri dikkate alındığında yasal mevzuat ve aylık bağlama koşulları kendi içerisinde ayrıştırılmalı, sigortalıya ait şartlar sigortalının ölüm günü itibarıyla yürürlükte olan yasal mevzuat kapsamında değerlendirilmeli, hak sahiplerine ilişkin koşullar ise hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte yürürlükte olan yasal düzenlemeler çerçevesinde irdelemeye tabi tutulmalıdır. Anılan açıklama ve yasal düzenlemeler ışığında dava dosyasına dönüldüğünde, evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olanının ödeneceğine ilişkin hüküm karşısında, eşi üzerinden tahsis edilen ölüm aylığı daha fazla olan davacıya ayrıca babası üzerinden de aylık bağlanamayacağı belirgindir, gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; ... eşi üzerinden tahsis edilen ölüm aylığı daha fazla olan davacıya ayrıca babası üzerinden de aylık bağlanamayacağı belirgin olup, davanın reddine karar vermek gerekmiştir, gerekçesiyle davanın reddine dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili dilekçesinde özetle, mahkemece verilen ret kararının hatalı olduğunu belirtip, kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 34 ve 54 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.