muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/1661, Karar No: 2016/423, Tarih: 30.03.2016

6110 sayılı Kanunla getirilen sistemde, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 573. maddesinde tahdidi olarak sıralanan sorumluluk sebepleri yönünden her hangi bir değişiklik cihetine gidilmemekle birlikte, hâkimin sorumluluğundan kaynaklanan davalarda, görevli merciler ile dava dilekçesinin düzeni ve eklenecek belgeler için özel bir yöntem öngören 575. maddesinde yer alan düzenlemeye yer verilmemiştir.

Nihayet, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nu ek ve değişiklikleri ile birlikte tümüyle yürürlükten kaldıran, 12.01.2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 01 Ekim 2011 tarihinde yürürlüğe girmiş ve “Hakimin Hukuki Sorumluluğu” başlığı altında yer verilen düzenlemeyle, 46 ila 49. maddelerinde sorumluluk sebepleri, yargılamada görevli merci, dava dilekçesine dair özel yöntem ve davanın reddi halinde verilecek cezaya dair özel hükümler getirilmiştir. Bu cümleden olarak, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46. maddesinde yer alan sorumluluk sebepleri, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 573/7 maddesindeki: “Memuriyet vazifesini yapmakta ihmal ve terahi gösterilmesi veya kanuna göre verilen emirlerin makbul bir sebep olmaksızın yapılmaması” şeklinde yer alan düzenleme hariç, tahdidi olarak sayılan sorumluluk sebeplerine paraleldir.

Madde gerekçesinde, “Hükümde, hâkimlerin sorumluluğunu gerektiren sebeplerin, genel olarak belirtilmediği, daha önce 1086 sayılı Kanunun 573. maddesinde olduğu gibi tahdidi olarak sayma yoluna gidildiği, böylece hâkimlerin daha ağır bir sorumluluk rejimiyle karşılaşmalarının engellenmek istenildiği” ifade edilmiştir.

Görüldüğü üzere; hakimlerin sorumluluğundan kaynaklanan tazminat davası, normal bir eda davası görünümünde olmakla birlikte, az yukarıda açıklanan mülahazalarla taraflarına ve sorumluluk sebeplerine dair özel düzenlemelerin yanı sıra, görevli yargı mercii yönünden de özel yasal düzenlemelere tabi tutulmuştur.

Dava tarihinden önce yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun, “Hakimin Sorumluğu”nu düzenleyen İkinci Ayırımın “Dava Dilekçesi ve Davanın İhbarı” başlığı altında düzenlenen 48. maddesinde; “Tazminat davası dilekçesinde hangi sorumluluk sebebine dayanıldığı ve delilleri açıkça belirtilir; varsa belgeler de eklenir” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda da vurgulandığı üzere, hâkimlerin hukuki sorumluluğunda yargı yetkisinin özellikleri, öteden beri özel bir yargılama düzeninin uygulanmasını zorunlu kılmıştır. Zira, yargı görevinin bağımsızlık ve tarafsızlık içinde aksatılmadan yerine getirilmesi esastır.

Yukarıda da vurgulandığı üzere, hâkimlerin hukuki sorumluluğunda yargı yetkisinin özellikleri, öteden beri özel bir yargılama düzeninin uygulanmasını zorunlu kılmıştır. Zira, yargı görevinin bağımsızlık ve tarafsızlık içinde aksatılmadan yerine getirilmesi esastır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde işin esasına bakıldığında Üsküdar 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/321 Esas 2006/345 Karar sayılı ilamının davacı tarafça süresinde temyiz edildiği ve bu kararın Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2007/15496 Esas 2008/5034 Karar sayılı kararı ile 09.04.2008 tarihinde onadığı ve yine bu karara karşı davacı tarafça karar düzeltme yoluna başvurulduğu bunun üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 200/10070 Esas 2008/12374 Karar sayılı ilamı ile 27.10.2008 tarihinde karar düzeltme talebinin red edildiği görülmüştür.

Bu nedenle ihbar edilen hakimin somut olaya özgü hususları değerlendirerek karar verdiği, bu durumda da hukuki bir değerlendirme söz konusu olduğu gözetildiğinde HMK’nun 46/c maddesinde ki sorumluluk halinin gerçekleştiğini kabul etmek mümkün değildir.

Kaldı ki adı geçen ve tazminata konu Yerel Mahkeme kararı tüm Yargısal denetimlerden geçerek kesinleşmiştir. Bu nedenle olayımızda Hakimin hukuki sorumluluğunu gerektirecek hiçbir neden bulunmadığı açıktır.

Durum böyle olunca 6100 sayılı HMK 46/(c) bendine dayalı olarak açılan sorumluluk davasının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1- Açılan davanın REDDİNE,

2-6100 sayılı HMK 333 maddesi uyarınca, hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın davacıya iadesine,

3-Davanın reddedildiği dikkate alındığında, alınması gereken 25,20.-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 135,00.-TL harçtan mahsup edilerek, bakiye 109,80.-TL'nin harcın isteği halinde davacıya iadesine,

4-6100 sayılı HMK 49. maddesi gereğince 600,00.-TL disiplin para cezasının davacıdan tahsiline,

5-A.A.Ü.T gereğince takdiren 1.500,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,”

Dair oybirliği ile verilen 25.02.2014 gün ve 2013/E 2014/2K. sayılı kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Davacı tarafın temyiz isteminin süresinde olduğunun anlaşılmasından ve dosyadaki tüm kağıtların okunmasından sonra gereği düşünüldü:

Dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46.maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

5-A.A.Ü.T gereğince takdiren 1.500,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,”

Dair oybirliği ile verilen 25.02.2014 gün ve 2013/E 2014/2K. sayılı kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Davacı tarafın temyiz isteminin süresinde olduğunun anlaşılmasından ve dosyadaki tüm kağıtların okunmasından sonra gereği düşünüldü:

Dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46.maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı ... vekili 17.09.2009 harç tarihli dava dilekçesiyle; “ihbar edilen hakim kabili tevil ve izah olmayacak derecede vazıh ve sarahati katiyei kanuniyeye –tevhidi içtihat kararına mugayir olarak haklı davamı reddetti. Mahkemenin verdiği kararla 16.11.1948 gün ve 1942/5 Esas ve 1948/8 karar sayılı İBK aykırı davrandığını, İBK aykırı karar verilmesi nedeni ile zararın oluştuğunu, İBK kararı gereğince avukat olmayan müvekkilime vekil sıfatı ile yapmış olduğu hizmet ve masrafları vekil edenlerin kendisine vermesi gerektiğini, bunun aksine hüküm kuran mahkeme hakiminin İBK kararına aykırı davrandığını iddia ederek 12602 TL maddi ve 3215 TL manevi tazminatın davalıdan tahsil edilmesine karar verilmesini” talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Hazinesi vekili ise HMK'nun 46. maddesindeki koşullar oluşmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece yukarıda başlık bölümüne alınan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Kararı davacı vekili temyiz etmiş; incelemenin duruşmalı yapılmasını istemiştir.

İlkin, davacı vekilinin temyiz incelemesinin duruşmalı yapılması istemi ön sorun olarak görüşülüp oylanmış, ardından temyiz dilekçesi içeriğinin değerlendirilmesine geçilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu’nun çalışma düzeni gereği ağırlıklı işini oluşturan direnme kararlarının temyizinin duruşmalı yapılması önceleri olanaklı iken, Mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 438/2 maddesinde 16.07.1981 gün ve 2494 Sayılı Kanunun 30. maddesi ile değişiklik yapılarak en az 47 kişi ile toplanabilen ve karar verebilen Kurulun çalışma düzenine duruşmanın uygun olmaması ve işlerin sürüncemede kalmaması amacıyla, direnme kararlarının temyiz incelemesinde duruşma yapılamayacağı hükmü getirilmiştir.

Hakimlerin sorumluluğunu düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46 ve devamı maddeleri gereği dairelerin ilk derece mahkemesi sıfatıyla karar verdiği ve temyiz incelemesini Hukuk Genel Kurulunun yaptığı bu işlerde duruşma yapılabileceği konusunda açık bir düzenleme yer almamaktadır. İlgili bölümünde temyiz incelemelerinin duruşmalı yapılacağı konusunda bir düzenleme yer almadığı gibi Yargıtay Kanunu’nda da bu işlerin duruşmalı yapılacağı konusunda açık bir hükme yer verilmemiştir.

Şu durumda, Hukuk Genel Kurulunun ağırlıklı işini oluşturan direnme kararlarının dahi temyiz incelemelerinin açıklanan nedenlerle duruşmalı yapılamayacağı öngörülmüşken, diğer işlerinin duruşmalı yapılacağını kabule olanak verecek yasal bir düzenleme ve gereklilik bulunmadığı açıktır. Bu nedenle Hukuk Genel Kurulunun incelemesine tabi işlerde ayrık ve açık bir düzenleme olmadığı sürece duruşmalı inceleme yapılması olanaklı görülmemektedir. Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulu’nun 24.01.2007 gün ve 2007/9-22, 2007/18 sayılı kararında da benimsenmiştir.

Bu nedenle davacı tarafın duruşma isteğinin reddine oybirliği ile karar verildikten sonra temyiz dilekçesi içeriğinin değerlendirilmesine geçilmiştir.

İşin esasına gelince:

Dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın onanması gerekir.

SONUÇ: Davacının vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile 13. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, gerekli temyiz ilamı harcı peşin alındığından başka harç alınmasına mahal olmadığına, 30.03.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10748, Karar No: 2019/4746, Tarih: 15.04.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/10748 E.  ,  2019/4746 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki ölüm nedeniyle açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacılar vekili; davalı ... şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olan, müvekkillerinin ortak murisi ...’ın sevk ve idaresindeki aracın, 18/05/2008 tarihinde şerit ihlali yaparak yan yola girip karşı istikametten gelen ... sevk ve idaresindeki çekicinin arkasına takılı römorkun sol yan kısmına çarpması sonrası aracın devrilerek yoldan çıkması şeklinde meydana gelen trafik kazasında, ...’ın vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde müteveffa sürücü ...'ın tam kusurlu olduğunu, müvekkillerinden ...’in murisin eşi, ... ve ...’in ise çocukları olduğunu, müvekkillerinin murisin desteğinden yoksun kaldıklarından, fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak müvekkilleri lehine hesaplanacak destek tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; murisin kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun sabit olduğunu, dava konusu talebin trafik poliçesi teminatına girmediğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacıların davasının ıslah uyarınca kabulü ile tazminat hesap bilirkişisi Av. ...tarafından düzenlenen 20/10/2015 tarihli rapor uyarınca, davacı ...

...için 87.042,86 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatı, davacı ... için 9.556,76 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatı, davacı ... için 3.400,38 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatı olmak üzere toplam 100.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinin olay tarihinde geçerli kişi başı sakatlık ve ölüm teminat limiti ile sınırlı olarak davalı ... şirketinden tahsili ile davacılara ödenmesine, dair verilen karar davalı vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün onanmasına, karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 5.122,95 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 15/04/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7430, Karar No: 2012/8992, Tarih: 14.06.2012

**6. Hukuk Dairesi         2012/7430 E.  ,  2012/8992 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Ortaklığın giderilmesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı ortaklığın giderilmesi davasına dair karar, davalılardan ...tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, bir adet taşınmazın paydaşlığının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkeme satış suretiyle paydaşlığın giderilmesine karar vermiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına, taşınmazın cinsi, yüzölçümü, pay oranları, paydaş sayısı, imar yasası ve mevzuatı uyarınca aynen taksim edilemeyeceğinin anlaşılmasına, göre temyiz eden davalı vekilinin hükmün esasına ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak her ne kadar, 492 Sayılı Harçlar Yasası’nın mükerrer 138. maddesinin sonuna eklenen fıkra gereğince 31.12.2009 günlü resmi gazetede yayınlanan Harçlar Yasası’nın Genel Tebliğinin 1 sayılı tarifesinin karar ve ilam harcı bölümünde belirtildiği gibi taşınmazın satış bedeli üzerinden %09,9(binde 9,9) harç alınması gerekeceği göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde binde 9 harç alınmasına karar verilmesi doğru değil ise de bu yanlışlığın düzeltilmesi için yeniden yargılama yapılmasında fayda görülmediğinden hüküm fıkrasından harçla ilgili kısmı çıkarılarak yerine “satış bedeli üzerinden %09,9 (binde 9,9) oranında harcın hazine dışındaki paydaşlardan payları oranında alınmasına" ibaresinin eklenmek suretiyle hükmün 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nun 438.maddesi uyarınca düzeltilmesine ve bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 14.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12802, Karar No: 2017/8452, Tarih: 28.11.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/12802 E.  ,  2017/8452 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, zamanaşımı nedeniyle ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki belgeler okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, dava dışı Limited Şirketin Kuruma olan borçları nedeniyle, 6183 sayılı Yasanın 35’inci maddesi kapsamında kendi adına düzenlenen ödeme emrinin zamanaşımı nedeniyle iptalini talep etmiştir.

506 sayılı Kanunun 80. maddesinde 3917 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik uyarınca, Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu durumda zamanaşımı süresi bakımından, 3917 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 08.12.1993 tarihinden önceye ilişkin prim ve gecikme zamları yönünden Kurumun alacak hakkı, Borçlar Kanununun 125. maddesinde öngörülen on yıllık zamanaşımı süresine tabi olup, zamanaşımının başlangıç tarihi, anılan Kanunun 128. maddesi hükmü gereğince alacağın muaccel olduğu tarihtir ve zamanaşımının kesilmesi ile durmasına ilişkin 132. ve ardından gelen maddelerindeki düzenlemeler de burada uygulama alanı bulmaktadır. 08.12.1993 tarihi ve sonrasına ilişkin prim ve gecikme zammı borcu yönünden ise, 6183 sayılı Kanunun “Tahsil zamanaşımı” başlığını taşıyan 102. ve ardından gelen maddeleri uygulanacaktır. Anılan madde hükmüne göre, zamanaşımı süresi beş yıl olup, zamanaşımı süresinin başlangıcı da, alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını izleyen yılbaşı olarak belirlenmiştir. 06.07.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5198 sayılı Kanun ile bu konuda yeniden bir düzenleme yapılarak 506 sayılı Kanunun 80. maddesinin beşinci fıkrasında değişiklik yapılıp, Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanunun 51. maddesiyle birlikte 102. maddesinin de uygulanmayacağı hükme bağlanarak 3917 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki duruma dönülmüştür.

Diğer taraftan taraftan; 6183 sayılı Yasa'nın 103. maddesi ile tahsil zamanaşımını kesen sebepler düzenlenmiş olup; anılan düzenlemede; '' 1. Ödeme, 2. Haciz tatbiki, 3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat, 4. Ödeme emri tebliği, 5. Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi, 6. Yukarıdaki 5 sırada gösterilen muamelelerden her hangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması, 7. İhtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi, 8. Amme alacağının teminata bağlanması, 9. kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi, 10. İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi, 11. (Ek bent: 25/12/2003 - 5035 S.K./1. md.) Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması.

Kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımının bir bozma kararı ile kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcı, yeni vade gününün rasladığı; amme alacağının teminata bağlanması veya icranın, kaza mercilerince durdurulması hallerinde, zamanaşımı başlangıcı teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği tarihin rastladığı; takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günüdür.'' hükmü öngörülmektedir.

Eldeki davada ise, davaya konu prim borcu miktarı dikkate alınarak, mahkemece davacı hakkında 6183 sayılı Kanunun 103. maddesi kapsamında zamanaşımını kesen sebeplerin bulunup bulunmadığının ayrıntılı şekilde bir kez daha Kurumdan sorulmak suretiyle araştırılması veya yapılandırma yapılıp yapılmadığı hususu ile dava konusu ödeme emrinin Kurumca tanzimi anında davacının hisse oranının dikkate alınıp alınmadığı belirlendikten sonra, 06.07.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5198 sayılı Kanun ile zamanaşımı sürelerinin yeniden belirlenerek, 10 yıla çıkması karşısında, 06.07.2004 tarihine göre 2004 yılı 7.ay bakımından da davacının sorumluluğuna hükmetmek gerekirken, yazılı şekilde eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 28.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/247, Karar No: 2013/2403, Tarih: 07.03.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/247 E.  ,  2013/2403 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanıklar ..., ..., ... ve suça sürüklenen çocuk ...'ın yapılan yargılamaları sonunda; beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçu ve atılı diğer suçtan mahkûmiyetlerine dair Kozan Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 01.04.2011 gün ve 2010/10 Esas, 2011/38 Karar sayılı sanık ... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hüküm yönünden re'sen de temyize tâbi olan hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanıklar müdafileri ve suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklar hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan verilen hükümlerin temyiz incelenmesinde;

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan yerinde görülmeyen sanıklar müdafileri ve suça sürüklenen çocuk müdafiin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanıklar hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan verilen hükümlerin temyiz incelenmesinde ise;

Mağdurenin 15 yaşını tamamladığı bu sebeple TCK.nın 103/1-b bendinde belirtilen çocuk grubuna girdiği ve sanıklar hakkında TCK.nın 103/4. maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı gözetilmeden ceza tayini,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafileri ve suça sürüklenen çocuk müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, kısmen re'sen de temyize tâbi hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 07.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4293, Karar No: 2014/7125, Tarih: 07.04.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/4293 E.  ,  2014/7125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya İş Mahkemesi

TARİHİ : 18/11/2013

NUMARASI : 2013/369-2013/890

Davacı, kurumca düzenlenen ödeme emrinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi M. O. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, ödeme emri tebligatının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, dosyanın işlemsiz bırakılmasının üzerinden üç ayılk yasal sürenin geçtiği ve dosyanın yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir.

Bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir. Hukukî dinlenilme hakkı, sadece belli bir yargılama için ya da yargılamanın belli bir aşaması için geçerli olan bir ilke değil, tüm yargılamalar için ve yargılamanın her aşamasında uyulması gereken bir ilkedir. Bu çerçevede gerek çekişmeli ve çekişmesiz yargı işlerinde gerekse bu yargılamalarla bağlantılı geçici hukukî korumalarda, icra takiplerinde, tahkim yargılamasında, hatta hukukî uyuşmazlıklarla ilgili yargılama dışında ortaya çıkan çözüm yollarında, her bir yargılama, çözüm yolu ve uyuşmazlığın niteliğiyle bağlantılı şekilde hukukî dinlenilme hakkına uygun davranılmalıdır.