muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/7671, Karar No: 2025/15, Tarih: 06.01.2025

**9. Ceza Dairesi         2024/7671 E.  ,  2025/15 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/2168 E., 2023/1972 K.

SUÇLAR : Çocuğun cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan ve düzeltilerek esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararlar temyiz edilmekle dosya incelendi.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında çocuğun nitelikli cinsel istismarı ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, sanık ... hakkında çocuğun cinsel istismarı ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarını işledikleri iddiası ile açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda, İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesince mevcut delillerin değerlendirilmesi neticesinde sanık ... hakkında mağdur ...'e yönelik çocuğun nitelikli cinsel istismarı ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan mahkumiyet, diğer sanıklar hakkında atılı suçlardan beraatlerine dair verilen kararın istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile istinaf başvurusunun 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 280/1-a maddesi uyarınca sanık ... hakkında mağdur ...'e yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan beraatine karar verilmesi suretiyle düzeltilerek esastan reddine, diğer suçlar yönünden ise esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Katılan Mağdur ... Vekilinin Temyiz İstemi

Beraat kararının yerinde olmadığına, eksik inceleme sonucunda karar verildiğine ilişkindir.

B. Katılan Mağdur ... Vekilinin Temyiz İstemi

Eksik inceleme sonucunda karar verildiğine, mahkumiyet kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.

C. Katılan Bakanlık Vekilinin Temyiz İstemi

Sanık ... hakkında alt sınırdan ayrılarak ceza verilmesine, beraat kararlarının yerinde olmadığına ilişkindir.

D. Sanık ... Müdafiinin Temyiz İstemi

Kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, tanık ...’ın beyanları gerçeği yansıtmadığına, mağdurların zihinsel engelli olup beyanlarına itibar edilmemesine, DNA raporunun sanık aleyhine yorumlanmamasına, beraat kararı verilmesine ilişkindir.

III. GEREKÇE

A. Sanık ... Hakkında Mağdur ...'e Yönelik Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçundan Kurulan Hüküm ve Sanıklar ..., ... ve ... Hakkında Kurulan Hükümler Yönünden

5271 sayılı Kanun'un 288 ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler nazara alınıp, aynı Kanun'un 289. maddesinde sayılı kesin hukuka aykırılık halleri ve temyiz dilekçesinde belirtilen nedenler de gözetilerek yapılan değerlendirmede, yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı anlaşılmakla, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Sanık ... Hakkında Kurulan Hükümler Yönünden

5271 sayılı Kanun'un 288 ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler nazara alınıp, aynı Kanun'un 289. maddesinde sayılı kesin hukuka aykırılık halleri ve temyiz dilekçesinde belirtilen nedenler de gözetilerek yapılan değerlendirmede, yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı anlaşılmakla, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Sanık ... Hakkında Kurulan Hükümler Yönünden

Sanığın, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'nden temin edilen güncel nüfus kayıt örneğine göre hüküm tarihinden sonra 03.10.2023 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 64/1 ve 5271 sayılı Kanunu'nun 223/8. maddeleri uyarınca sanık hakkında açılan kamu davasının düşürülmesine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

C. Sanık ... Hakkında Mağdur ...'e Yönelik Çocuğun Nitelikli Cinsel İstismarı Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Olayın intikal şekli ve zamanı, mağdurun yargılama aşamasında dinlenememesi ve soruşturma aşamasındaki beyanının ise detay içermemesi ve soyut olması, tanık beyanları, savunma ile tüm dosya kapsamı nazara alındığında İstanbul Adli Tıp Kurumu Biyolojik İhtisas Dairesinden alınan raporda her ne kadar mağdurdan alınan külot üzerinde sanığın DNA'sı çıkmış olsa da sanık ile mağdurun içinde bulundukları yaşam koşulları gereği birbirlerinin eşyalarını kullanmalarının mümkün olduğu, sanığın da bu yönde savunmada bulunduğu, ilk derece mahkemesinin kabulünde yer alan sübuta ilişkin delillerin dosya içeriğiyle çelişmesi nedeniyle mahkumiyet kararının yerinde olmadığının anlaşılması karşısında anılan hükme yönelik istinaf başvurusunun kabulü yerine esastan reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

A. Sanık ... Hakkında Mağdur ...'e Yönelik Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçundan Kurulan Hüküm ve sanıklar ...,...,...,Hakkında Kurulan Hükümler Yönünden

Gerekçenin (A) bölümünde açıklanan nedenle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Ceza Dairesinin kararında katılan mağdurlar ... ve ... vekilleri ile katılan Bakanlık vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesiyle sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

B. Sanık ... Hakkında Kurulan Hükümler Yönünden

B. Sanık ... Hakkında Kurulan Hükümler Yönünden

Gerekçenin (B) bölümünde açıklanan nedenle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Ceza Dairesinin kararına yönelik katılan mağdurlar ... ve ... vekilleri ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 32/1. maddesinin (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Kanun’un 223/8. maddesi gereği gerçekleşen ölüm nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,

C. Sanık ... Hakkında Mağdur ...'e Yönelik Çocuğun Nitelikli Cinsel İstismarı Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçenin (C) bölümünde açıklanan nedenle sanık ... müdafii ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, üye ...'ın karşı oyu ile oy çokluğuyla BOZULMASINA, bozma nedenine göre atılı suçtan tutuklu bulunan sanıkların TAHLİYESİNE, başka suçtan tutuklu veya hükümlü bulunmadığı takdirde derhal salıverilmesinin temini hususunun ivedi şekilde mahalline bildirilmesi için ilgili yerlere müzekkere yazılmasına,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-a maddesi uyarınca İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.01.2025 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Dairemiz Sayın ... çoğunluk görüşü olan sanık ...’in mağdur ...’e karşı “çocuğun nitelikli cinsel istismarı” suçundan ilk derece Mahkemesi’nin mahkumiyet kararının Bölge Adliye mahkemesince esastan ret kararına karşı Dairemizce verilen beraate yönelik bozma kararına katılmıyorum.

Dairemiz çoğunluk görüşü ile aramızdaki görüş ayrılığı sanık ...’in mağdur ...’e karşı işlediği iddia edilen “çocuğun cinsel istismarı” suçunun sübutuna yöneliktir.

KARŞI OY

Dairemiz Sayın ... çoğunluk görüşü olan sanık ...’in mağdur ...’e karşı “çocuğun nitelikli cinsel istismarı” suçundan ilk derece Mahkemesi’nin mahkumiyet kararının Bölge Adliye mahkemesince esastan ret kararına karşı Dairemizce verilen beraate yönelik bozma kararına katılmıyorum.

Dairemiz çoğunluk görüşü ile aramızdaki görüş ayrılığı sanık ...’in mağdur ...’e karşı işlediği iddia edilen “çocuğun cinsel istismarı” suçunun sübutuna yöneliktir.

Sanık ...’in mağdur ...’in babası olduğu, mağdur çocuğun sağlık kurulu raporuyla sabit olduğu üzere %50 zihinsel engelli olduğu, çocuklarının halası olan tanık ...’ın mağdur ...’a banyo yaptırdığı sırada popo kısmında kızarıklık gördüğü, mağdur çocuklara sorduğunda babaları olan sanık ...’in yaptığını söyledikleri iddiası ile sanık hakkında ihbarda bulunduğu, mağdur çocuk ... soruşturma aşamasında ÇİM.’deki beyanında özetle, babası sanık ...’in özel bölgelerine dokunduğunu, kendi özel bölgesi ile poposuna girdiğini, bunu kardeşi ...’a da yaptığını beyan ettiği, sanığın suçlamaları kabul etmediği, kardeşi tanık ...’ın zihinsel engelli çocuklarına bakarak bakım parası almak için kendisine iftira attığını savunmuş ise de, mahkemede dinlenen sanığın kardeşleri olan tanıklar ... ve ...’nın tanık ...’ın beyanlarını desteklemeleri, üçü de zihinsel engelli ve özel bakıma ihtiyacı olan mağdur çocukların tüm bakımıyla tanık ...’ın ilgilendiği, kendi evine yakın bir yerde ev tuttuğu ve onlarla birlikte kaldığı, çocukları özel eğitim okulları ve özel pedegoglara götürdüğü, tanık ...’a 1010,00TL. bakım parası bağlanmış ise de çocukların bu paradan çok daha fazla gideri olduğunun aşikar olduğu, kaldı ki tanık ...’ın, bakımı ve sorumluluğu da oldukça zor olan zihinsel engelli mağdur çocukların 1010,00 TL. bakım parasını almak için öz abisine iftira atmasının da makul ve mantıklı olmadığı, diğer sanıklara iftira atmasını gerektirir de bir husumeti bulunmadığı anlaşıldığından sanık ...’in suçtan kurtulmaya yönelik olduğu anlaşılan savunmalarına itibar edilmemiş,

Adli Tıp Kurumu Merkez Adli Tıp Şube Müdürlüğü’nün 05.11.2021 tarihli raporun 7 nolu bendinde, mağdur ...’e ait olduğu bildirilen külottan alınan leke örneklerinden elde edilen karışık DNA profillerinin ... ve ...’ün DNA profilini içerdiği tespitinin yapılması, Adli Tıp Biyolojik İhtisas Dairesi’nin 30.09.2021 tarihli raporunda da, mağdur ...’den alınan külot, 5 adet sürüntü örneği ile ...’ten alınan kan örneği mukayesesinden mağdur ...’e ait külotta sperm hücresinin görüldüğünün, külottan alınan DNA profillerinin ... ve ...’ün DNA profilini içeren karışık DNA profilleri elde edilmesi, sanık ...’e raporlardaki sonuç sorulduğunda, mağdur çocuk ...’in banyosunu yaptırırken olmuş olabileceğini savunması, bu hususta makul ve mantıklı bir açıklama getirememiş olması dikkate alındığında,

Sanık ...’in olay tarihinde 15 yaşını tamamlamış olmakla fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş zihinsel engelli oğlu ...’e karşı cinsel istismar suçunu işlediği kanaatine varılmış, mağdur çocuğun muayenesinde anal bölgede herhangi bir lezyon veya deformasyon tespit edilmediğinden sanığın eylemini organ sokmak sureti ile gerçekleştirdiği sabit olmadığından sanığın TCK.’nın 103/1-1.c. gereğince cezalandırılması gerektiği vicdani kanaati ile Dairemiz Sayın ... çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/24256, Karar No: 2014/23288, Tarih: 19.11.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/24256 E.  ,  2014/23288 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı tarafından; tazminat ve nafaka miktarları yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı kocanın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 52. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK.md.174/1) ve manevi (TMK .md. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.19.11.2014 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2014/13384, Karar No: 2014/17665, Tarih: 30.10.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/13384 E.  ,  2014/17665 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak ya da bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7.5.2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve

özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır. Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır. İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin(AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse ... aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına ... saygı gösterilmesi hakkına sahiptir. AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanık ...'ın resmi nikahlı evli iken vefat eden babasının ölümünden dolayı, dul ve yetim maaşı alabilmek için, eşi ... ile 05.11.2001 tarihinde anlaşmalı olarak boşandığı, ancak boşandıktan sonra fiilen hiç ayrılmayıp, birlikte yaşamaya devam ederek SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmişse de, mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun’un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai bir düzenlemenin bulunmadığı, sanığın eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler çerçevesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 30.10.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12806, Karar No: 2015/8151, Tarih: 25.02.2015

**9. Hukuk Dairesi         2013/12806 E.  ,  2015/8151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatil ücreti, genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş akdinin haksız ve bildirimsiz olarak işveren tarafından feshedildiği iddiasıyla, kıdem ve ihbar tazminatları, yıllık ücretli izin, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının kendi isteğiyle işten ayrıldığını ve ibralaştıklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayanılarak isteği kısmen hüküm altına almıştır.

D) Temyiz:

Kararı davalı avukatı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı hizmetin kesintisiz geçtiğini iddia etmiş ve Mahkemece bu şekilde kabul edilmiş ise de, dosyadaki yazılı belgeler ve özellikle davacı tanığının “birkaç kez işten çıkmıştır” beyanı karşısında davacının kesintisiz çalıştığının kabulü mümkün değildir.

Dosyadaki belgelere göre davacının 01.01.2008-01.03.2010 arası çalışmadığı kabul edilerek hizmet süresinin ve talep konusu alacakların buna göre değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hatalıdır.

3- İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

3- İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dâhil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması hâlinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dâhilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün 2007/35281 E, 2008/30985 K.).

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.