muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1868, Karar No: 2023/2929, Tarih: 10.05.2023

Sanığın aşama beyanlarına da yansıdığı üzere örgütle iltisaklı Zaman isimli gazeteye bir süre aboneliği söz konusu olduğu gibi 21.07.2016 tarihinde feshedilen Nif Eğitim Gönüllüleri ve Kültür Derneğine üyeliğinin de bulunduğu belirlenmiş, ancak söz konusu derneğin örgütle irtibatına dair dosyaya yansımış bir bilgi gelmediği, her ne kadar anılan örgütün kendisiyle iltisaklı birçok derneğin talimatla 15 Temmuz 2016 tarihinde meydana gelen darbe eyleminden önceki süreçte feshettirdiği düşünüldüğünde bu derneğin de iltisaklı bir dernek olduğu ihtimal dahilinde ise de bu yönde bir dosyaya yansımış delil bulunmadığından bu hususun sanık aleyhine değerlendirilebilir nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır. Yine sanığın bankasya isimli örgütle iltisaklı bankada bir hesabının bulunduğu anlaşılmaktadır. Örgüt liderinin varınızı yoğunuzu satın Bank Asyaya yatırın şeklinde özetlenebilecek bankaya el konulmasını amaçla talimatının kamuoyuna yansıdığı döneme denk gelecek şekilde sanığın söz konusu bankadan 22.09.2014 tarihinde bir hesap açtırdığı anlaşılmaktadır. Aynı zamanda 05.12.2014 tarihinde bir katılım hesabı da açıldığı görülmüştür. Her ne kadar sanık bunu örgüte yardım amaçlı yapmadığını ileri sürmüş ise de gizli tanığın beyanlarına da yansıdığı üzere ve sanığın kendi aşama beyanlarında da dolaylı olarak ifade edildiği üzere anılan örgütle bir teması söz konusudur. Ancak bu temas ve iltisakın boyutu sanığın örgüt üyesi olduğunu ortaya koyacak nitelikte değildir. Ancak heyetimizde bir temas ve sempati bulunduğu,sanığın örgüt liderinin talimatını algılayabilecek nitelikte bir konumda olduğu yönünde heyetimizde kanaat oluşmuştur. Söz konusu ... Katılım Bankası AŞ de hesabın açılış tarihi ile müteakip yapılmış olan katılım hesabı açma vb. işlemlerin örgüt liderinin talimatı ile ve sanığın bunu bilerek ve algılayarak gerçekleştiği yönünde sonuca varılmıştır. Sanığın aksi yöndeki tüm savunmaları kendisini suçtan ve cezadan kurtarmaya yöneliktir. Bu durumun silahlı terör örgütü üyeliği suçunu oluşturmamakla birlikte yardım suçunu oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Yardımın şekli önemli değildir. Para yatırma, ayni destek sağlama vb.durumlar üyelik sıfatına götürecek başkaca deliller ile desteklenmiyorsa eylem yardım kapsamı içinde kalabilecektir. Sanığın bu nedenle yukarıda belirtildiği üzere ... Katılım Bankası A.Ş isimli bankaya örgüt liderinin talimat dönemine denk gelecek şekilde para yatırmak suretiyle katılım hesabı açtırmış olması dairemizce bu talimattan haberdar olduğu ve bunu bilerek anılan bankaya para yatırmak suretiyle destek olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle ... Katılım Bankası AŞ ye örgüt liderinin talimatı ile hesap açıp para yatırmak suretiyle banka yararına işlem yapan, gizli tanık beyanını da yansıdığı üzere örgütle iltisaklı faaliyeti bulunan sanığın 17/25 Aralık 2013 tarihi itibariyle kamuoyuna yansıyan örgütün gerçek yüzünü ve tavrını bilecek konumda bulunması da dikkate alındığında, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyesi olduğunu gösterir nitelikte kesin deliller elde edilememiş, ancak mevcut delillerin örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmamakla birlikte bilerek ve isteyerek örgüte yardım etme suçunu oluşturduğu sonuç ve kanaatine varılmış, Cumhuriyet savcısının aleyhe yönelen istinaf talebi bu nedenle yerinde görülmüş, açıklanan nedenlerle silahlı terör örgütüne üye olma suçundan sanık hakkında ilk derece mahkemesince verilen beraat hükmünün kaldırılmasına, sanığın üzerine atılı silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de; sanığın eyleminin silahlı terör örgütüne yardım etmek suçunu oluşturduğu sabit olduğundan değişen suç vasfına göre eylemine uyan TCK'nın 220/7 nci maddesi yollamasıyla TCK'nın 314/2 nci maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan inceleme sonunda;

Bölge adliye mahkemesi gerekçeli karar başlığında suç adının "silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek" yerine "silahlı terör örgütüne üye olma" olarak yazılması, "05.12.2014" olan suç tarihinin karar başlığında "03.04.2017" olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilmesi olanaklı görülmüştür.

a) Amacı, yapılanması ve faaliyet yöntemlerine ilişkin ayrıntıları, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.09.2017 tarih, 2017/16-956 Esas ve 2017/370 sayılı Kararı ile onanarak kesinleşen, Dairemizin iLk Derece Mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 Esas, 2017/3 sayılı Kararında açıklandığı üzere, FETÖ/PDY, cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmayı ve yerine başka bir düzen getirmeyi amaçlayan bir terör örgütüdür.

b) BDDK' nın 29.05.2015 tarihli kararı ile temüttü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen ve 22 Temmuz 2016 tarihli kararı ile de 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 107 nci maddesinin son fıkrası gereğince faaliyet izni kaldırılıncaya kadar yasal bankacılık faaliyetlerine devam eden, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisaklı ... Katılım Bankası AŞ' de gerçekleştirilen mutad bankacılık işlemlerinin örgütsel faaliyet ya da örgüte yardım etmek kapsamında değerlendirilemeyeceğinin kabul edilmesi gerekir. Ancak örgüt liderinin talimatı üzerine ve örgüte yardım kastıyla yapılan, örgütün amacına hizmet eden ödeme ve sair bankacılık işlemlerinin, örgüte üye olmak suçu bakımından örgütsel faaliyet, tek başına ise örgüte yardım etmek olarak değerlendirilmesi mümkündür.

c) Mahallinde hukuka uygun olarak ikame olunup usulünce tartışılan delillere ve dosya kapsamına göre, tanıklar ve gizli tanık anlatımlarından sanığın örgütsel toplantılara katıldığının anlaşılması ve örgütle iltisaklı Bank Asyaya örgüt liderinin talimatından sonra 22.09.2014 tarihinde 1.000 TL tutarında para yatıran, 05.12.2014 tarihinde 100 TL yatırıp daha önce bulunmamasına rağmen katılım hesabı açtıran ve 22.09.2015 tarihine kadar hesabını aktif tutan sanığın faaliyetlerinin, silahlı terör örgütünün hiyerarşik yapısına dahil olduğunu gösterir biçimde çeşitlilik, devamlılık ve yoğunluk içermemesi karşısında, eyleminin örgüte yardım etme suçunu oluşturacağı dair kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

d) Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen esasa müessir olabilecek savunmaların özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı anlaşılmakla, incelenen hükümde hukuka aykırılık saptanmamış; ancak sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte bilerek ve isteyerek yardım etmek suçundan temel ceza belirlenirken TCK'nun 220. maddesine atıf yapan 314/3. maddesinin gösterilmemesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanığın temyiz istemi yerinde görüldüğünden... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 03.12.2019 tarihli ve 2019/274 Esas, 2019/2002 sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmeden CMK'nın 303/1-c maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün birinci bendinden "5237 sayılı TCK'nun 220/7. maddesi delaleti ile TCK.nın 314/2. maddesi" ibaresinin çıkartılarak yerine "5237 sayılı TCK'nun 314/3 ve 220/7 maddeleri delaletiyle TCK'nın 314/2. maddesi" ibaresinin eklenmesi suretiyle Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca İzmir 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.05.2023 tarihinde karar verildi.

... ... ... ... ...
Yargıtay — Esas No: 2013/890, Karar No: 2014/2452, Tarih: 15.04.2014

**1. Ceza Dairesi         2013/890 E.  ,  2014/2452 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürme, suç işlemek için kurulan örgüte üye olmak ve 6136 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : 1- 5237 sayılı TCK.nun 81/1, 31/3, 62, 63 maddeleri uyarınca 9 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,

2- Suç işlemek için kurulan örgüte üye olmak ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından kamu davasının zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK.nun 102/4 ve 104/2 maddeleri uyarınca ortadan kaldırılmasına,

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık....'in maktule yönelik eylemi ile suç işlemek için kurulan örgüte üye olma ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç işlemek için kurulan örgüte üye olma ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarının niteliği tayin cezayı azaltıcı takdiri indirim sebebinin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, suç işlemek için kurulan örgüte üye olma ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçları yönünden lehe olan 765 sayılı Yasa uyarınca zamanaşımı süresinin ikmal ettiği takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma nedeni dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle;

A) Sanık hakkında suç işlemek için kurulan örgüte üye olma ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından kurulan hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA,

B) Oluşa ve dosya içeriğine göre, sanığın tefrikli sanık ile birlikte..... Örgütü adına eylem yapmaya karar verdikleri, olay günü vatandaşı maktulün işlettiği çin lokantası ve marketine geldikleri içeri girip bir şeyler sordukları, daha sonra alt katta bulunan marketten çay almak istedikleri marketin kasasında duran maktulün para üstü vermeye çalıştığı sırada, sanığın 'in önceden verdiği silah ile bir el ateş ederek maktulü başından vurup öldürdüğü olayda,

1- Sanığın suç ortağı ile birlikte eylemi önceden planlayıp, eylemde sebat ve ısrar ettikleri, ruhi dinginliğe ulaşmalarına rağmen suç işleme kararından vazgeçmedikleri dikkate alındığında sanığın öldürme suçunu tasarlayarak işlediği anlaşılmakla sanık hakkında tasarlayarak öldürme suçundan hüküm kurulması yerine kasten öldürme suçundan hüküm kurularak eksik ceza tayini,

2- Sanığın birlikte suç işlediği, .... hakkında .... 9. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 07/12/2010 tarihinde verilen ve Dairemizin 11/10/2011 tarihli kararı ile bozulan hükmün akıbetinin araştırılarak, halen derdest ise birleştirme olanağının araştırılması, karar verilmiş ise yargılama işlemlerinin ve karar örneklerinin dosya arasına alınıp incelenerek sanığın hukuki durumunun tayini yerine eksik inceleme ile hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık müdafiinin ve Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, 15.04.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12655, Karar No: 2013/323, Tarih: 21.01.2013

**17. Hukuk Dairesi         2011/12655 E.  ,  2013/323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin, yaya geçidinden karşıya geçtiği esnada ters istikamette seyreden davalıların işleteni, sürücüsü ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu otobüsün çarpması sonucu ağır şekilde yaralandığını, müvekkilinin doktor olması nedeniyle döner sermaye ve uzman doktorluğunun gecikmesi nedeniyle maddi kayıplarının meydana geldiğini belirterek ilaç, malzeme ve ulaşım gideri ....000 TL, davacı doktor olduğu için ... aylık döner sermaye kaybı bedeli ....600 TL, ... ay uzman doktorluğa geçişinin ertelenmesi nedeniyle kaybı olan ....000 TL, kırılan gözlük bedeli 600 TL, yırtılan elbise bedeli 700 TL, kırılan diş tedavi bedeli ....000 TL, çocuklar için ... aylık bakım gideri 500 TL olmak üzere toplam ....400 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline (davalı ... şirketinin poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere), ....600 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...... Şti. vekili, kazanın oluşumuna davacının yola atlamasının neden olduğunu, talep edilen zarar kalemlerinin ispat edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili, müvekkil şirketin sorumluluğunun, zorunlu trafik sigortası teminat limitinin üzerinde kalan zarar için sözkonusu olduğunu, oysa talep edilen zararın trafik sigortası teminatı içinde kaldığını bildirmiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulüne, ....194,94 TL maddi tazminatın (davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu olmak üzere) olay tarihi olan .../.../2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, ....000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan, olay tarihi olan .../.../2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

...-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranlarının hükme esas alınmasında ayrıca manevi tazminatın takdirinde B.K.nun 47.maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı ...'nun tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

...-Davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

........Şartları’nın .... maddesine göre, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Bu durumda mahkemece, tespit edilen gerçek zararın öncelikle zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi limiti içinde kalıp kalmadığının belirlenmesi, kalıyorsa davanın

reddine; gerçek zarar, zorunlu mali sorumluluk sigortası limitini aşıyorsa, o zaman ihtiyari mali sorumluluk sigortası poliçesi limitiyle sınırlı olarak davalı ...Ş.'nin sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (...) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (...) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı ....026,... TL kalan harcın temyiz eden davalı ...'ndan alınmasına, Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ...Ş'ye geri verilmesine ........2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15436, Karar No: 2015/9458, Tarih: 21.05.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/15436 E.  ,  2015/9458 K.**

**"İçtihat Metni"**

İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı .... ile dava dışı şirketler arasında imzalanan ihale sözleşmeleri uyarınca çalıştığını, iş müfettişliğince işyerinde yapılan incelemede davalı ile dava dışı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespit edildiğini, bu tespitin yargı kararı ile kesinleştiğini, bu nedenle davacının baştan beri davalı Üniversitenin işçisi haline geldiği halde 6772 sayılı Yasa gereği ödenmesi gereken ilave tediye alacağının ödenmediğini iddia ederek bu alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının kamu işçisi olma hakkını elde etmediğini, 6772 sayılı Yasa ile düzenlenen ilave tediye hakkının kamu işçilerine uygulanmakta olduğunu, davacının kamu işçisi olmadığından ilave tediye talep edemeyeceğini, davacının yüklenici firma elemanı olduğunu, bahsedilen iş müfettişi muvazaa raporunun temizlik işçilerini kapsamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece “...Davacının, ....nden celp edilen görev tanımı ile ilgili kayıtlardan temizlik personeli olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Zira temizlik personeli dışında görevlerde çalışan işçilerin görevleri farklı şekilde kayıtlarda yer almaktadır. Davacının, çalışmalarında aslolan temizliktir. Bu görevde olan bir kişinin nadiren temizlik işine yakın kısa süreli başka bir iş yapması farklı bir işte istihdam edileceği anlamına gelmeyecektir. Zira farklı görevlerin farklı çalışanlar tarafından ikame edildiği kayıtlarda görülmektedir. Ara sıra getir götür işi yapılması, evrakın bir yerden bir yere götürülmesi gibi işler davacının, farklı alanlarda istihdam edildiği anlamına gelemez. Davacının, ihale ve hizmet ilişkisine uygun şekilde çalıştırıldığı, dolayısıyla iş müfettişi tespitinde yer alan muvazaanın davacı lehine düşünülmesinin mümkün olmadığı belirlenmiş, davacının 6772 sayılı yasa kapsamında kalan davalı kurum işçisi olmadığı, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Başkanlığının 21.03.2014 tarih, 2014/10417 esas, 2014/15240 karar sayılı yine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Başkanlığının 15.05.2014 tarih, 2014/9203 esas, 2014/14029 karar sayılı içtihatlarının da aynı doğrultuda olduğu anlaşılmakla, ...” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının ilave tediye ücreti talep edip edemeyeceği ihtilaflıdır.

Davacının ilave tediye ücreti talep edip edemeyeceği ihtilaflıdır.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Kanun'un 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir.

Bilindiği üzere 24.07.2003 tarih ve 25178 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu'nun 11. maddesi gereğince 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin III. Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı başlıklı kısmına eklenen fıkra ile “Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine getirilmesi gereken hizmetler, lüzumu halinde bedeli döner sermaye gelirlerinden ödenmek kaydıyla bakanlıkça tespit edilecek esas ve usullere göre hizmet satın alınması yoluyla gördürülebilir.” hükmü getirilmiş; sağlık ve yardımcı sağlık personeli tarafından yürütülen sağlık hizmetlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda öngörülen istihdam şekillerinden farklı olarak, gerektiğinde hizmet satın alma yolu ile de gördürülebileceği ve anılan hizmetin satın alma işlemlerine ilişkin esas ve usullerin de bakanlıkça tespit edileceği hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede gerek Kanun'un tanzim şekli, gerekse satın alınacak olan sağlık hizmetinin diğer hizmet alanlarına nazaran haiz olduğu önem ve hususiyet göz önüne alındığında, bu kabil hizmetlerin satın alınması işlemlerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve bu kanuna dayanılarak hazırlanmış bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerinin bire bir uygulanma imkanının olmaması nedeniyle temel ilkeler ve kurallarda anılan kanun ve yönetmelik hükümlerine bağlı kalmak koşuluyla, salt sağlık hizmetlerinin satın alma yoluyla gördürülmesine yönelik olarak bu esas ve usullerin hazırlanması zarureti doğmuş ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Kamu İhale Kurumu ve Sayıştay Başkanlığı'nın da uygun görüşü alınmak suretiyle bakanlıkça hazırlanmış bulunan bu esas ve usuller 05.05.2004 tarih ve 25453 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir

Dosya içinde bulunan,muvazaa tespitine dair iş müfettişi raporlarının davalı ve .... arasında 1.1.2010 tarihinde başlanacak temizlik işleri ile ilgili imzalanan hizmet alım sözleşmesi, yine davalı ve .... ve .... adi ortaklığı arasında 1.11.2008 tarihinde başlanacak temizlik işleri ile ilgili imzalanan hizmet alım sözleşmesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettiş raporu, temizlik işçisi adı altında alınıp da temizlik işi dışındaki işlerde çalıştırılan işçiler bakımından muvazaa olgusu bulunduğuna ilişkindir.