muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/6339, Karar No: 2023/1813, Tarih: 28.03.2023

**7. Hukuk Dairesi         2022/6339 E.  ,  2023/1813 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil, ikinci kademede maddi ve manevi tazminat; birleştirilen dosyada haksız işgal tazminatı (ecrimisil) davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince tapu iptali ve tescil talebinin reddine, tazminat talebi yönünden mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı-birleştirilen davada davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 28.03.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davacı asil ... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Davacı vekili Av. ...'ın 27.03.2023 tarihli ve davalı ... vekili Av. ...'nin 28.03.2023 tarihli mazeret dilekçelerinin reddine karar verildi. Gelenin sözlü açıklamaları ile Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; davalı ... tarafından, davacı ... aleyhine ecrimisil istemiyle açılan ve temyize konu dava dosyasıyla birleştirilmesine karar verilen İstanbul 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/317 Esas sayılı dava dosyasının, dosya içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda bulunmadığı belirlenmiştir.

Bu itibarla, birleştirilen İstanbul 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/317 Esas sayılı dava dosyasının, dosya içerisine eklendikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren İlk Derece Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

28.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19929, Karar No: 2014/14228, Tarih: 01.12.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/19929 E.  ,  2014/14228 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GÖLE KADASTRO MAHKEMESİ

TARİHİ : 19/03/2013

NUMARASI : 2007/152-2013/62

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ...... Köyü çalışma alanında bulunan 102 ada 737 parsel sayılı 234.407.51 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı H.. P.. irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın bir bölümü hakkında dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine; çekişmeli 102 ada 737 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı H.. P.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastro tespitine itiraza ilişkindir. Çekişmeli 102 ada 737 parsel sayılı taşınmaz “ham toprak” vasfı ile davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı H.. P..; çekişmeli taşınmazın bir bölümünün atalarından kendisine taksimen intikal ettiği ve kendisinin kullanımında olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece; dava konusu bölümünün öncesinde davacının babası ve sonrasında ise davacı tarafından otları biçilmek suretiyle kullanıldığı, bu kullanımın ekonomik amaca uygun bir kullanım olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme yetersiz, değerlendirme ise hatalıdır. Mahkemece davacının iddiasının değerlendirilmesi bakımından taşınmaz başında üç kez keşif yapılmış beyanına başvurulan mahalli bilirkişi, tespit bilirkişisi ve tanıklar ağırlıklı olarak; dava konusu bölümün öncesinde davacının babası, ölümüyle de davacı tarafından otu biçilmek suretiyle kullanıldığını söylemişlerdir. Yapılan ilk keşfe iştirak eden ziraatçi bilirkişi S. E. 08.01.2009 havale tarihli raporda; taşınmazın çayır vasfında olduğunu, ikinci keşfe iştirak eden ziraatçı bilirkişi Y. Ö. 25.07.2009 tarihli raporda; taşınmazın bitki örtüsü ve toprak yapısından uzun yıllar önce işlenmek suretiyle kullanıldığını, son beş yıldır nadasa terk edildiğini bildirmişlerdir. Kadastro Mahkemesi'nde yapılan üçüncü keşfe iştirak eden ziraatçi bilirkişi A. B. ise 14.03.2013 tarihli raporda; taşınmazda 20 yılı aşkın süredir tarımsal faaliyet yapılmadığını, imar-ihya edilmediğini ancak otunun biçilmesi suretiyle kullanıldığını açıklamıştır. Toplanan delillere göre uyuşmazlık; dava konusu bölümün kamu malı niteliğinde bir yer mi yoksa özel çayır vasfında mı olduğu noktasında toplanmaktadır. 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 3/c maddesinde; “Çayır: Taban suyunun yüksek bulunduğu veya sulanabilen yerlerde biçilmeye elverişli, yem üretilen ve genellikle kuru ot üretimi için kullanılan yer” olarak tanımlanmıştır. Çayır niteliğindeki taşınmazlar özel mülkiyete konu olabilecek nitelikteki yerlerdendir. Zilyedin uzun süre taşınmazın otlarını biçip bunları hayvan yetiştiriciliğinde kullanarak ekonomik yarar sağlayacak biçimde değerlendirmesi zilyedin bu yer de malik sıfatıyla zilyet olduğu sonucunu doğurur. Mahkemenin, davacının taşınmazın otunu biçmek suretiyle kullandığı ancak bu kullanımın ekonomik amaca uygun olmadığı yönündeki değerlendirmesi belirtilen nedenlerle doğru değildir. Sağlıklı sonuca varılabilmesi için mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan yerel bilirkişilerle, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ile teknik fen bilirkişisi huzuruyla keşif icra edilmelidir

. Mahkemenin, davacının taşınmazın otunu biçmek suretiyle kullandığı ancak bu kullanımın ekonomik amaca uygun olmadığı yönündeki değerlendirmesi belirtilen nedenlerle doğru değildir. Sağlıklı sonuca varılabilmesi için mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan yerel bilirkişilerle, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ile teknik fen bilirkişisi huzuruyla keşif icra edilmelidir. Keşif sırasında mahalli bilirkişi ve tanıklardan dava konusu bölümün öncesinin ne olduğu, kimden kime intikal ettiği, kim tarafından hangi tarihten beri ne şekilde kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli, tespite aykırı bir sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişileri dinlenerek bu çelişki de giderilmeli, teknik fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesini, mevcut niteliğini ve taşınmazın farklı yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da ihtiva eden ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Belirtilen ilkelere aykırı şekilde yetersiz araştırma, inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verilmesi isabetsiz olup, davacı H.. P.. vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine, 01.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8462, Karar No: 2012/10736, Tarih: 19.11.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/8462 E.  ,  2012/10736 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

KARAR

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davasında 23.03.2011 tarihinde verilen kabul kararı yasal hasım olan Hazine vekiline tebliğe çıkarılmış olup, dosyada mevcut örnek no: 25 numaralı tebliğat parçasında herhangi bir tebliğ tarihi yazılı olmadığından bu durumun kayıtlara dayanılarak tebliğ tarihinin açıklanması ve noksanlığın ikmali için dairenin 29.06.2012 tarih, 2011/8013 Esas, 2012/6580 Karar sayılı geri çevirme kararına göre işlem yapılması istenmesine karşın sözü edilen örnek no: 25 tebligat evrakı üzerine " 14.06.2011" yazılarak gönderildiği belirlenmiştir.

Yargıtay ilgili dairesinin söz konusu evrak üzerinde herhangi bir tarih bulunmadığının yukarıda belirtilen ilamla belirlenmesine karşın bu evrak üzerine böyle bir tarih yazılması suç teşkil eder. Mahkemece bu hususun ilgililerin (kalemde bulunan personelin veya tebligat yapılan yerdeki mal müdürlüğünün evrak memurunun ve alakalı kişilerin) beyanları alındıktan sonra PTT vasıtasıyla tebligata çıkarılmış ise ilgili kurumlardan da sorularak toplanacak yazılı belgelerin eklendikten sonra inceleme yapmak ve karar vermek üzere geri çevrilmesi gerekirken böyle bir araştırma yapılmadan sadece evrak üzerine tarih yazılarak gönderilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenlerle yukarda açıklandığı üzere işlem yapılması, bu tarihi yasal kişinin hangi verilere uygun olarak yazdığının açıklığa kavuşturulması ve belgeler eklendikten sonra gönderilmesi için mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3527, Karar No: 2021/2218, Tarih: 13.04.2021

**1. Hukuk Dairesi         2019/3527 E.  ,  2021/2218 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen alacak davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulü ile toplam 130.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davalı vekilinin istinaf başvurusu da İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince 6100 sayılı HMK’nin 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 13.04.2021 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacılar vekili Avukat ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı alacak istemine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakanları ...’in maliki olduğu 4268 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki B-1 blok 5 no’lu bağımsız bölümünü 23.05.1997 tarihinde davalı oğlu ...’a satış göstererek temlik ettiğini, yapılan temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı, bedelsiz ve muvazaalı olduğunu, davalının anılan bağımsız bölümü iyiniyetli üçüncü kişiye sattığını ileri sürerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla çekişmeli taşınmazın dava tarihindeki değeri üzerinden miras paylarına isabet eden şimdilik 10.000,00 TL’nin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemişler, yargılama sırasında isteklerini 130.000,00 TL’ye arttırmışlardır.

Davalı, çekişmeli taşınmazın evlendiği için düğün hediyesi olarak kendisine verildiğini, mirasbırakanın mal kaçırma amacı bulunmadığını, bu hususu da en başından itibaren davacıların bildiğini, mirasbırakan tarafından davacılara yapılan farklı kazandırmalar nedeniyle davacılar aleyhine açtığı davalardan sonra eldeki davanın kötü niyetli olarak açıldığını bildirip, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, yapılan işlemin aslında bağış olduğu, ancak satış gösterildiği, satış bedelini ödediğini davalı tarafın ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulü ile toplam 130.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davalı vekilinin istinaf başvurusu da İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince 6100 sayılı HMK’nin 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddedilmiştir.

Mahkemece, yapılan işlemin aslında bağış olduğu, ancak satış gösterildiği, satış bedelini ödediğini davalı tarafın ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulü ile toplam 130.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davalı vekilinin istinaf başvurusu da İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince 6100 sayılı HMK’nin 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddedilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...’in 25.08.2013 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak davacı kızları ... ve... ile davalı oğlu ... ve dava dışı oğulları Lütfü, Salih ve Ednan’ı bıraktığı, mirasbırakanın maliki olduğu dava konusu 5 no’lu bağımsız bölümü 23.05.1997 tarihinde davalıya satış göstererek temlik ettiği, davalı ...’ın da anılan bağımsız bölümü 20.02.2012 tarihinde üçüncü kişiye satıp devrettiği kayden sabittir.

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 190. maddesinde, "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir."; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 6. maddesinde, "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." şeklinde yer alan hükümlerle, açılmış bir davada ispat sorumluluğunun kural olarak davacıya yüklendiği tartışmasızdır.

Somut olayda, dinlenen davacı tanıklarının çekişmeli temlikin mal kaçırma amaçlı yapıldığını kanıtlayabilecek beyanlarda bulunmadıkları, sadece mirasbırakanın davalı ...’a bir daire satın aldığını söyledikleri, ne var ki üçüncü kişiden satın alınan bir dairenin bulunmadığı, mirasbırakan tarafından devredilen dava konusu bağımsız bölümün mevcut olduğu, dinlenen davalı tanığının ise tüm kardeşlere zamanında daire verildiğini, dava konusu dairenin de davalıya bedelsiz verildiğini beyan ettiği, ancak bedelsizliğin tek başına muris muvazaası olgusunu kanıtlamayacağı, mirastan mal kaçırma amacının davacı tarafından ispat edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Mirasbırakanın ölümü ile geriye azımsanmayacak miktarda taşınmaz ile para ve araç bıraktığı, yine mirasbırakan tarafından davacılar... ve ...’e İstanbul ili Şile ilçesindeki 577 ada 3 sayılı parselin 07.02.2013 tarihinde devredildiği, bu devir ile ilgili eldeki davanın davalısının da aralarında bulunduğu diğer mirasçıların Şile Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/197 esas sayılı dosyası üzerinden dava açtığı, davanın kabul ile sonuçlanarak kesinleştiği, mirasbırakanın kendilerinden mal kaçırmak istediği mirasçılarına devir yapmasının ve yine geriye de taşınmaz bırakmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı saptanmıştır.

Öte yandan, eldeki davada ispat yükü davacı tarafta olup, davalının satış bedelini ödediğini ispat edemediğinden bahisle neticeye gidilmesi de doğru değildir.

Hal böyle olunca, davacı tarafın iddialarını kanıtlayamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, delillerin takdirinde hataya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Davalı vekilinin yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 373/1. maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı nedenlerden dolayı 6100 sayılı HMK’nın 371/1-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İstanbul Anadolu 24. Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 24.11.2020 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 3.050.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenlerden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 13/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3492, Karar No: 2012/44, Tarih: 16.01.2012

**9. Hukuk Dairesi         2011/3492 E.  ,  2012/44 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı vekili, davacı işçinin davalılardan ... şirketinin asıl işveren olduğu AVM işyerinde diğer davalı işçisi olarak güvenlik hizmetinde çalıştığını, güvenlik hizmetinin bitimi iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatının davalı işverenlerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava açıldıktan sonra davacının kıdem ve ihbar tazminatının davacının işvereni ...şirketi tarafından ödendiği, bu davalının dava açılmasına neden olduğu, diğer davalı ...şirketi ile güvenlik şirketi arasındaki güvenlik hizmetinin eser sözleşmesine dayandığı, davacının sözleşme bitimi, başka işyerinde görevlendirilmesinin söz konusu olduğu, davacının tüm çalışmasını ... şirketine hasretmediği, davanın konusu kaldığı gerekçesi ile tazminatlar konusunda karar verilmesine yer olmadığına, davalı güvenlik şirketinin dava açılmasına neden olması nedeni ile davacı lehine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesine karar verilmiş, diğer davalı ... şirketi yönünden husumetten ret bulunmadığı halde bu davalı yararına vekalet ücretine gerekçeli kararda yer verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacı işçinin davalılardan ... şirketinin asıl işveren olduğu AVM işyerinde diğer davalı işçisi olarak güvenlik hizmetinde çalıştığını, güvenlik hizmetinin bitimi iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatının davalı işverenlerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... şirket vekili husumet itirazında bulunarak, davacını diğer şirketin işçisi olduğunu, aralarında asıl alt işveren ilişkisi bulunmadığını, savunurken, diğer davalı şirket vekili davacıya tazminatlarının ödendiğini belirtmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, dava açıldıktan sonra davacının kıdem ve ihbar tazminatının davacının işvereni ...şirketi tarafından ödendiği, bu davalının dava açılmasına neden olduğu, diğer davalı ...şirketi ile güvenlik şirketi arasındaki güvenlik hizmetinin eser sözleşmesine dayandığı, davacının sözleşme bitimi, başka işyerinde görevlendirilmesinin söz konusu olduğu, davacının tüm çalışmasını ... şirketine hasretmediği, davanın konusu kaldığı gerekçesi ile tazminatlar konusunda karar verilmesine yer olmadığına, davalı

güvenlik şirketinin dava açılmasına neden olması nedeni ile davacı lehine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesine karar verilmiş, diğer davalı ... şirketi yönünden husumetten ret bulunmadığı halde bu davalı yararına vekalet ücretine gerekçeli kararda yer verilmiştir.

D) Temyiz:

güvenlik şirketinin dava açılmasına neden olması nedeni ile davacı lehine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesine karar verilmiş, diğer davalı ... şirketi yönünden husumetten ret bulunmadığı halde bu davalı yararına vekalet ücretine gerekçeli kararda yer verilmiştir.

D) Temyiz:

Hüküm süresi içinde davacı vekili tarafında davalı ... şirketinin asıl işveren olduğu, husumetten ret kararı bulunmamasına rağmen, asıl işveren lehine vekalet ücretine karar verilmesinin, kendi lehlerine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden birlikte sorumlu tutulmamasının hatalı olduğu gerekçesi ile temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.”

Bu maddeye göre, “bir işverenden, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan, bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar alt işveren olarak belirtilmektedir. Alt işverene verilen iş, işyerinde mal veya hizmet üretiminin yardımcı işlerinden olmalıdır. Asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi durumunda ise, verilen iş işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olmalıdır.

Alt işveren, üstlendiği iş için görevlendirdiği işçilerini sadece o işyerinde aldığı işte çalıştırmalıdır. İşçiler sadece asıl işverene ait işyerinde değil de, farklı işverenlere ait çeş­itli işyerlerinde çalışıyorlarsa, o işçilere açısından asıl işveren-alt işveren ilişkisinden söz edile­mez.

Alt-asıl işveren arasındaki ilişki, niteliğine göre, eser, taşıma, kira gibi sözleşmelere dayanır. Alt işveren üstlendiği işi sözleşme koşulları doğrultusunda, ama kendi adına ve bağımsız bir biçimde yürütür. Çalıştırdığı işçilerle kendi adına iş sözleşmesi yapar; gerekli talimatları verir; işçilere ücretlerini kendisi öder; ücret bordrolarını düzenler; ... primlerini yatırır.