muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/5855, Karar No: 2024/7090, Tarih: 18.04.2024

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; iddiaların mesnetsiz olduğunu, Konyaaltı AŞ ünvanlı Şirket hissesinin tamamının 06.02.2018 tarihli Olağanüstü Genel Kurul ile Konyaaltı Belediyesi adına tescil edildiğini, işverenliğin hisselerinin tamamının Konyaaltı Belediyesine ait olduğunu, iş müfettişlerince işkolu tespiti yapılırken Şirkete ait bütün işyerlerine ait işçi listelerinin incelendiğini, buna göre tespit yapıldığını, tespitin hatalı olmadığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... İş Sendikası vekili cevap dilekçesinde; işyerinin girdiği işkolunun işyerinde yürütülen asıl işe göre belirlendiğini, asıl işin, işyerinin teknik amacı, mal ve hizmet üretimi amacı ile yürütülen faaliyetleri olduğunu, o işyerinde yürütülen ve asıl iş dışında kalan bütün işlerin de yardımcı işler niteliğinde olduğunu, yardımcı işlerin yapılması hâlinde asıl işi sekteye uğratan, asıl işi tamamlayıcı işler olması gerekmeyeceğini, emsal Yargıtay kararlarından da görüleceği üzere, alt işveren tarafından yapılan bir işin asıl işin girdiği işkolunda sayılabilmesi ve asıl işveren dosyasına tescil ettirtilebilmesi için asıl işin tamamlayıcısı ve üretime yardımcı bir nitelik taşıması gerektiğini, aksi durumda alt işveren tarafından yapılan işin, asıl işin yapıldığı işkolunda sayılamayacağını ve asıl işverenin dosyasına tescil ettirilemeyeceğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

3. Davalı Türk Harb-İş Sendikası vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız olduğunu belirterek dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

4. Diğer davalılar cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Konyaaltı AŞ’nin belediye şirketi niteliğinde olduğu, kuruluş amacının belediye hizmetlerine personel temini olduğu, tespit konusu işyerlerinin bir bütün hâlinde belediye ve belediye şirketlerine personel temini amacını taşıdığı, bu kapsamda tespit konusu işyerlerinde yürütülen faaliyetin niteliği bakımından ağırlıklı işin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra numaralı genel işler işkoluna dâhil olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili ile davalı ... vekili; cevap dilekçelerinde belirttikleri sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvumuşlardır.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili ile davalı ... vekili; cevap dilekçelerinde belirttikleri sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvumuşlardır.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Konyaaltı AŞ’nin belediye şirketi niteliğinde olduğu, kuruluş amacının belediye hizmetlerine personel temini olduğu, tespit konusu işyerlerinin bir bütün hâlinde belediye ve belediye şirketlerine personel temini amacını taşıdığı, bu kapsamda tespit konusu işyerlerinde yürütülen faaliyetin niteliği bakımından ağırlıklı işin İşkolları Yönetmeliği’nin 20 sıra numaralı genel işler işkoluna dâhil olduğu gerekçesiyle başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili temyiz başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili ile davalı ... vekili; cevap ve istinaf dilekçelerinde belirttikleri sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun (6356 sayılı Kanun) 4 üncü ve 5 inci maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası.

2. 6356 sayılı Kanun’un "Kuruluş serbestisi" kenar başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

“Sendikalar kuruldukları işkolunda faaliyette bulunur.”

3. 6356 sayılı Kanun’un “İşkolları” kenar başlıklı 4 üncü maddesi şu şekildedir:

"(1) İşkolları bu Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde gösterilmiştir.

(2) Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır.

(3) Bir işkoluna giren işler, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü alınarak ve uluslararası normlar göz önünde bulundurularak Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir."

4. 6356 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:

"...Bir işyerinin girdiği işkolu bu işyerinde yürütülen asıl işe göre belirlenir. İşyerindeki yardımcı işler de asıl işin dâhil olduğu işkolundan sayılır. Bir işyerinde yürütülen yardımcı işin alt işveren tarafından üstlenilmesi halinde, bu iş artık asıl işveren yönünden yardımcı iş olarak kabul edilemez. Bu işler alt işveren bakımından asıl iş kabul edilir ve işkolu buna göre belirlenir. ...”

5. 6356 sayılı Kanun’un “İşkolunun tespiti” kenar başlıklı 5 inci maddesi ise şu şekildedir:

"...Bir işyerinin girdiği işkolu bu işyerinde yürütülen asıl işe göre belirlenir. İşyerindeki yardımcı işler de asıl işin dâhil olduğu işkolundan sayılır. Bir işyerinde yürütülen yardımcı işin alt işveren tarafından üstlenilmesi halinde, bu iş artık asıl işveren yönünden yardımcı iş olarak kabul edilemez. Bu işler alt işveren bakımından asıl iş kabul edilir ve işkolu buna göre belirlenir. ...”

5. 6356 sayılı Kanun’un “İşkolunun tespiti” kenar başlıklı 5 inci maddesi ise şu şekildedir:

“(1) Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, tespit ile ilgili kararını Resmî Gazete’de yayımlar. Bu tespite karşı ilgililer, kararın yayımından itibaren on beş gün içinde dava açabilir. Mahkeme iki ay içinde kararını verir. (Ek cümle: 12/10/2017-7036/29 md.) Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge adliye mahkemesi iki ay içinde kararını verir. (Değişik cümle: 12/10/2017-7036/29 md.) Bu karara karşı temyiz yoluna başvurulması hâlinde Yargıtay, uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.

(2) Yeni bir toplu iş sözleşmesi için yetki süreci başlamış ise işkolu değişikliği tespiti bir sonraki dönem için geçerli olur. İşkolu tespit talebi ve buna ilişkin açılan davalar, yetki işlemlerinde ve yetki tespit davalarında bekletici neden sayılmaz.

(3) İşkolu değişikliği yürürlükteki toplu iş sözleşmesini etkilemez."

6. 19.12.2012 tarihli ve 28502 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşkolları Yönetmeliği’nin 4 üncü maddesinin birinci fıkrası da şöyledir:

“Bir işyerinin hangi işkoluna girdiği konusunda anlaşmazlık çıkması halinde, ilgililerin başvurusu üzerine, işkolu, o işyerinde yürütülen işin niteliğine göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenir. Bakanlık tespit ile ilgili kararını Resmî Gazete’de yayımlar. Bu tespite karşı ilgililer, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 5 inci maddesine göre kararın yayımından itibaren onbeş gün içinde dava açabilir.”

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar ... ile davalı ... vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dairemiz içtihadına göre belediyelerin görev, sorumluluk ve imtiyazları kapsamında yer alan faaliyetlerin yürütülmesi ve yapılan işin niteliğine ilişkin ayrıksı bir düzenleme bulunmaması durumunda, gerek doğrudan belediyeye ait işyerleri gerekse belediye şirketlerine ait işyerlerinin kural olarak genel işler işkolunda yer aldığı kabul edilmektedir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 13.10.2022 tarihli ve 2022/12975 Esas, 2022/12276 Karar sayılı karar).

2. Dairemiz içtihadına göre belediyelerin görev, sorumluluk ve imtiyazları kapsamında yer alan faaliyetlerin yürütülmesi ve yapılan işin niteliğine ilişkin ayrıksı bir düzenleme bulunmaması durumunda, gerek doğrudan belediyeye ait işyerleri gerekse belediye şirketlerine ait işyerlerinin kural olarak genel işler işkolunda yer aldığı kabul edilmektedir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 13.10.2022 tarihli ve 2022/12975 Esas, 2022/12276 Karar sayılı karar).

3. Dosya kapsamında mevcut deliller ve iş müfettişi raporundaki tespitlere göre, dava konusu işyerinde sadece özel güvenlik görevlilerin çalıştığı, bununla birlikte özel güvenlik görevlilerin sadece Konyaaltı Belediyesine ait bina ve tesislerin güvenlik hizmetlerini yerine getirdikleri, Konyaaltı Belediyesi dışında başkaca bir işyerine hizmet verilmediği anlaşılmaktadır. Bu tespitlere göre tespit konusu işyerinde yürütülen faaliyetlerin niteliği itibarıyla asıl işe yardımcı iş olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. 6356 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında "Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır" düzenlemesi yer almaktadır. İşkolları Yönetmeliği’nin 3 üncü maddesi de aynı doğrultudadır. Bu itibarla Bölge Adliye Mahkemesince; açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik olmadığının belirtilmesi yerine yazılı gerekçe ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükmü gereğidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin Bölge Adliye Mahkemesince yapılan değerlendirmeye yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile sonucu itibarıyla doğru olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...-İş Sendikasına iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18143, Karar No: 2017/3005, Tarih: 30.05.2017

**1. Hukuk Dairesi         2016/18143 E.  ,  2017/3005 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen tapu iptali-tescil; tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla duruşma günü olarak saptanan 27.09.2016 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı ... ve vekili Avukat ... Avukat ... Asturoğlu ile temyiz edilen davacı ..., davacı ..., davacı ... ve vekili Avukat ... geldiler, davetiye tebliğine rağmen diğer temyiz eden davalı ... vekili Avukat gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil, olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir.

Muris...'ın 1893 doğumlu olup 01.04.1986 tarihinde ölünce, geride mirasçıları olarak 4. eşinden olma çocukları ...(1935 doğ.lu), ...(1945 doğ.lu), ... ve 2. eşinden olma kızı ... ile kendisinden sonra ölen çocuklarından olma 9 torununun kaldığı veraset ilamıyla sabittir.

Murisin kızı ... ile torunları ...(ölünce; mirasçıları...asıl ve birleşen davada, murisleri ...’ın mirastan mal kaçırmak amacıyla 9, 928 ve 1215 parsel sayılı taşınmazlarını son eşinden olma oğulları ...’a devrettiğini, onlardan da ... oğlu ...’a aktarıldığını ileri sürerek miras payları oranında tapu iptali-tescil, aksi takdirde tenkis isteğinde bulunmuşlardır.

Davalılar, murisin oğulları ... satışların gerçek olduğunu belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, temliklerin mirastan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı biçimde yapıldığı gerekçesiyle her üç taşınmaz yönünden de davanın kabulüne karar verilmiştir.

Getirtilen kayıt ve belgelerden:

1) Dava konusu parsellerden 928 sayılı parselin geldiği ana taşınmaz olan 243 sayılı parselde 12/72 payı olan murisin bu payını 23.11.1959 tarihinde oğlu ...'e satış yoluyla devrettiği; anılan taşınmazın ifrazından oluşan parsellerden 575 ve 576 sayılı parsellerin ... adına tescil edildiği ve ... tarafından 28.11.1968 tarihinde kardeşi ...'a satıldığı; bu parsellerin de ifraz edilmesiyle oluşan ve ... adına tescil edilen 928 ve 929 sayılı parsellerden eldeki davaya konu 928 sayılı parselin ... tarafından 15.02.2008 tarihinde oğlu ...'a satış suretiyle temlik edildiği,

2) Dava konusu parsellerden 9 sayılı parselin tamamı muris adına kayıtlı iken, murisin bu taşınmazını 09.11.1961 tarihinde oğlu ...'e satış yoluyla devrettiği; ...'in, önce taşınmazın yarı payını 26.10.1964 tarihinde, daha sonra da taşınmazın diğer yarı payını 18.09.1981 tarihinde olmak üzere kardeşi ...'a sattığı; böylece taşınmazın tamamının maliki olan ...'ın da taşınmazı 15.02.2008 tarihinde oğlu ...'a satış suretiyle temlik ettiği,

3) Dava konusu parsellerden 1215 sayılı parselin geldiği ana taşınmaz olan 58 sayılı parselde 1/4 payı olan murisin bu payını 13.05.1964 tarihinde yarı yarıya oğulları ... ve ...'a satış yoluyla devrettiği; diğer paydaşların paylarını da satın alan ... ve ...'ın taşınmazı ifraz ettirdikleri ve ifraz parsellerinden olan 1215 sayılı parselin ... adına, 1216 sayılı parselin ... adına tescil edildiği; ... tarafından da eldeki davaya konu 1215 sayılı parselin 15.02.2008 tarihinde oğlu ...'a satış suretiyle temlik edildiği,görülmektedir.

Diğer taraftan; 58 sayılı ana parselden davaya konu 1215 sayılı parselle birlikte ifrazen oluşan ve ... adına tescil edilen 1216 sayılı parsel hakkında davacılar tarafından ... aleyhine aynı hukuksal nedene dayanılarak ... 3. Asliye H.M.sinde 2010/105 esas sayı ile açılan tapu iptali-tescil, olmazsa tenkis davasının yargılaması sonunda, "gerek satışın gerçek olup muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı gerekse temlikten 46, murisin ölümünden 24 yıl geçtikten sonra dava açılmasının iyiniyet prensipleriyle bağdaşmadığı" gerekçesiyle iptal-tescil isteğinin esastan, tenkis isteğinin ise zamanaşımı yönünden reddine karar verildiği, kararın Dairemizce onandığı, karar düzeltme isteğinin de reddedildiği ve kararın 19.06.2014 tarihinde kesinleştiği anlaşılımaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında vurgulandığı gibi, görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706, Türk Borçlar Kanunu'nun 237. (Borçlar Kanunu'nun 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki, bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün, diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de, Ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı hususlarının araştırılmasında ve satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olayda, yukarıda değinilen olgular, açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde; muris ...r'ın, davalı oğulları ... ve ... lehine 1959, 1961 ve 1964 yıllarında yaptığı temliklerde mirastan mal kaçırma ya da saklı payı zedeleme kastıyla hareket ettiği konusunda yeterli delil bulunmadığı; kaldı ki, davaya konu 1215 sayılı parselle birlikte aynı ana parselden ifrazen oluşan ve ... adına tescil edilen 1216 sayılı parsel hakkındaki ... 3. Asliye H.M.nin 2010/105 esas sayılı davasının reddedilerek kesinleşmesi karşısında, 1215 sayılı parsel yönünden de murisin mal kaçırma iradesiyle hareket etmediği olgusunun davacılar için bağlayıcı hale geldiği; diğer taşınmazlar yönünden ise, dinlenen tanıkların yaşları itibariyle temlik tarihlerindeki olayları bilebilecek durumda olmadıkları, yaşı uygun olanların anlatımlarının da soyut beyanlardan öteye geçemediği; sonuç itibariyle, davaya konu temliklerin muvazaa ile illetli olduklarının ya da saklı payı zedeleme kastıyla yapıldıklarının kanıtlanamadığı kanaatine varılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile kabul edilmesi isabetsizdir.

Davalıların temyiz itirazı açıklanan nedenlerden ötürü yerindedir. Kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla) 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 21.12.2015 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 1.350.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 30.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/6213, Karar No: 2006/8341, Tarih: 24.05.2006

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2006/6213 E.  ,  2006/8341 K.**

**"İçtihat Metni"**

... vekili avukat ... ile Devlet Hastanesi Döner Sermaye Saymanlığı vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında ... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 29.12.2005 ... ve 20-269 sayılı hükmün davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

K A R A R

İncelemesine gerek görülen taraflar arasındaki sözleşmenin temini ile birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.5.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11152, Karar No: 2021/601, Tarih: 28.01.2021

**14. Ceza Dairesi         2020/11152 E.  ,  2021/601 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Irza geçme

HÜKÜM : Reşit olmayanla cinsel ilişki suçundan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Oluşa uygun kabule göre, sanığın eyleminin zamanaşımı süresi yönünden lehe sayılıp, 765 sayılı TCK’nın 416/3. maddesinde düzenlenen reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçunu oluşturup, öngörülen cezanın üst sınırı itibarıyla aynı Kanunun 102/4,104/2. maddelerinde belirtilen 7 yıl 6 aylık olağanüstü dava zamanaşımına tabi bulunduğu ve suç tarihi ile mahkemece kurulan mahkumiyet hükmü arasında bu sürenin geçtiği gözetilerek zamanaşımı nedeniyle kamu davasının düşmesine karar verilmesi yerine yazılı şekilde hüküm kurulması, kanuna aykırı, sanık müdafisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden,hükmün 5237 sayılı TCK'nın 7/2 ve 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddeleri gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, aynı Kanunun 322/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca sanık hakkında bu suçtan görülen kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 28.01.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10031, Karar No: 2015/22726, Tarih: 31.03.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/10031 E.  ,  2015/22726 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun Kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md. )Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin(AİHS), temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.