muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/21051, Karar No: 2014/775, Tarih: 23.01.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/21051 E.  ,  2014/775 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 26/09/2013

NUMARASI : 2013/371-2013/371(D.İş)

Taraflar arasındaki tahkim davası hakkında Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Kurulu tarafından verilen 05.09.2013 gün, 2013/1408-40 Esas, 2013/1527 Karar sayılı kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı başvuru dilekçesinde, müvekkilinin desteği Serdal'ın idaresindeki davalıya trafik sigortalı araç ile seyri sırasında meydana gelen kazada vefat ettiğini belirterek destekten yoksun kalma nedeni ile fazlaya dair haklarını saklı tutarak eş Namıka için 40.050,00.-TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Davalı E.. A... vekili, 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, müvekkiline sigortalı araç sürücüsünün kusuruyla meydana gelen kaza sonucu davacıların tazminat talep etme haklarının bulunmadığını, davacıların 3. kişi sayılamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Kurulu Kararınca, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; tek taraflı kazalarda 2918 sayılı KTK 109/II. fıkrasında belirtilen uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanamayacağı, 109/I. fıkrasında düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava trafik kazası nedeni ile Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı BK m. 53) gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Çekişmelerin bir an önce sonuçlandırılmayıp uzun süre askıda bırakılmasının toplumun barış ve huzurunu bozacağı düşünülerek yargı yoluyla hak aramaya konulan zaman sınırı olarak öngörülen zamanaşımı kurumu bir maddi hukuk kurumu değildir. Bir borcu doğuran, değiştiren, ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır.

Borçlar Kanunu'nun 41. maddesinde haksız fiil tanımlanmış, 60. maddesinde de haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini istemi ile açacağı davaların bağlı olduğu zamanaşımı süreleri özel olarak düzenlenmiştir. BK'nın 60. maddesinde üç türlü zamanaşımı süresi öngörülmüş olup bunlar, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıllık sübjektif ve nispi nitelikteki kısa zamanaşımı süresi, herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık objektif ve mutlak nitelikte uzun zamanışımı süresi ile olağan üstü nitelikteki ceza zamanaşımı süresidir (EREN Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, B. 9, İstanbul 2006, s. 794).

Buna karşılık, özel bir kanun hükmünün, özel olarak zamanaşımı süresi öngördüğü tehlike sorumluluklarında BK m. 60 uygulanmaz. 2918 sayılı KTK'nın 109/I. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmüne, yine aynı kanunun 109/II. maddesinde ise, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.

Aynı fiil bazen, hem sorumluluğu gerektiren hem de ceza kanunlarına göre cezayı gerektiren bir fiil olabilir. Bu fiile göre Ceza Kanununun daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörüldüğü hallerde, tazminat davasının daha önce zamanaşımına uğraması tutarlı bir çözüm oluşturmaz. Zira cezalandırma, müeyyide olarak tazminattan daha ağırdır. Bu sebeple, kanun koyucu uyum sağlamak amacıyla ceza davası için öngörülen zamanaşımı süresince tazminat davasının da devamını temin bakımından genel olarak BK 60/II (6098 sayılı TBK m. 72/I), özel olarak da KTK 109/II. maddesinde düzenleme yapmıştır.

Burada üzerinde durulması gereken, 2918 sayılı KTK'nın 109. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin, tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin, sadece fiilin Ceza Kanununa göre cezayı gerektiren bir fiil olmasının yeterli olması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece fiilin cezayı gerektiren bir eylem olmasını yeterli görmekte; bunun dışında, eylemi gerçekleştiren fail hakkında soruşturma yapılmasını, ceza davası açılmış olması veya mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı koşulu aranmamaktadır. Dahası, söz konusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlular (örneğin işleten veya Güvence Hesabı) arasında bir ayrım da yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu, hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörülmüştür (HGK'nın 10.10.2001 gün 2001/19-652-705 ve HGK'nın 16.04.2008 gün, 2008/4-326-325 sayılı kararları ile uzamış ceza zamanaşımı benimsenmiştir).

Ayrıca ceza zamanaşımının uygulanması yönünden hukuk hakiminin tazminat davasını görürken, ceza hukuku kurallarıyla ve özellikle ceza mahkemesinin fail hakkında vermiş olduğu beraat veya mahkumiyet kararıyla bağlı olup olmadığı BK 53. maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu maddede hukuk hakiminin ceza hukuku kurallarıyla bağlı olmadığı hükme bağlandığı gibi ceza mahkemesi kararlarıyla da bağlı olmadığı düzenlenmiştir. Bununla birlikte suçun işlendiğine veya işlenmediğine ilişkin ceza mahkemesinin kesin kararı varsa, hukuk hakimi bu kararla bağlıdır. Görüldüğü gibi ceza mahkemesince haksız eylemin suç niteliği saptanmamış ise hukuk hakimine bunu kendiliğinden ve özgürce araştırma ve sonucuna göre karar verme yetkisi tanınmıştır.

Açıklanan ilkeler ışığında somut olay incelenecek olursa; kaza 30.04.2011 tarihinde gerçekleşmiş, davaya konu trafik kazası sonucunda davacı desteği Serdal Yıldırım'ın vefat ettiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklandığı üzere KTK'nın 109/II. maddesinde öngörülen ceza zamanaşımı süresinin uygulanması için kamu davasının açılmış olması veya mahkumiyet kararı verilmiş bulunması aranmamakta olup cezayı gerektiren fiilin varlığı yeterlidir. Bir kişinin ölümü ile sonuçlanan söz konusu trafik kazası da bu anlamda cezayı gerektiren bir fiil niteliğindedir ve sürücü davacı desteğinin vefat etmiş olması sonuca etkili değildir. Yasa koyucunun amacı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca tehlike sorumluluğunu doğuran olaylarda sorumlulara karşı daha uzun zamanaşımı süresi içerisinde yönelmeyi sağlamaktır. KTK'nın 109. maddisinin 2. fıkrasındaki “cezayı gerektiren fiil” ifadesinin seçilmesi zamanaşımı yönünden yukarıda da açıklandığı gibi soruşturma veya kovuşturma yapılması koşullarının aranmadığı sonucunu doğurmaktadır. Buna göre eylem için kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK öngörülen ceza zamanaşımı süresi dikkate alındığında dava tarihinde zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmaktadır. Bu hale göre zamanaşımı süresinin dolmadığı dikkate alınmak suretiyle işin esasına girilip, tarafların delilleri toplanıp, sonucuna göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 23.1.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2994, Karar No: 2023/3712, Tarih: 07.11.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/2994 E.  ,  2023/3712 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2036 E., 2022/270 K.

DAVA TARİHİ : 16.06.2015

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Yalova 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/591 E., 2021/287 K.

Taraflar arasında açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat-tapu iptal tescil istemli terditli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalıların miras bırakanı ... ile 03/05/2010 tarihli sözleşme akdettiklerini, işbu sözleşmeye göre, Yalova ili, Altınova ilçesi, Tokmak Köyü, 705 no.lu parsel üzerinde yapılacak inşaatın kaba ve ince işlerinin müvekkili tarafından yapılıp iş sahibi ...'e teslim edileceğini, bunun karşılığı olarak da Yalova ili, Altınova ilçesi, Hürriyet Mah. Atatürk Bulvarı Yüksel Demirci İş Merkezi K:1 N:27-28-29 no.lu dükkanların tapuda devri yapılarak müvekkili adına tescil edileceğini, müvekkilinin Tokmak Köyü, 705 no.lu parseldeki taşınmazı 2011 Mayıs ayında bitirip oturmaya hazır vaziyette teslim ettiğini, sözleşme tarihinden dava tarihine kadar aradan çok uzun bir zaman geçmiş olmasına ve sözleşmenin tarafı ...'in 11/08/2014 tarihinde vefat etmiş olmasına rağmen dükkanların müvekkiline devredilmediğini, fakat bu aşamadan sonra dükkanların müvekkiline devrinin de müvekkilinin zararını telafi etmediğini, müvekkilinin inşaatı kaba ve ince işleri dahil olmak üzere yaptırdığını belirterek Yalova ili, Altınova ilçesi, Tokmak köyü, 705 no.lu parsel üzerinde yapılan inşaatın bedelinin sözleşme tarihinden itibaren bu uygun olmazsa inşaatın teslim tarihinden itibaren avans faiziyle müvekkiline ödenmesine, bu talebin uygun görülmemesi halinde 27, 28 ve 29 no.lu dükkanların müvekkiline tapuda devrinin yapılarak davacı adına tesciline ve dükkanların davacıya teslim edilmesi gereken tarihten itibaren avans faizi ve kira bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşme tarihinde murisin kısıtlandığını, vasinin de sözleşme yapma yetkisi bulunmadığını, 17.06.2013 tarihinde dükkânların devrine izin talebinde bulunulduğunu, muris vefat ettiğinden davanın konusuz kaldığını, davacının iş bedeli olarak kararlaştırılan dükkanların tapu devrinin yapılmamasında mirasçılar, muris ve vasiye izafe edilecek bir kusur bulunmadığı gibi temerrütlerinin de söz konusu olmadığını, kaldı ki iş bedeli olarak kararlaştırılan dükkanların fiilen davacıya teslim edildiği ve kira bedellerinin de davacının eşi adına yatırıldığını, davacının iş bu davayı açmakta iyi niyetli olmadığını, iş bedeli olarak kararlaştırılan dükkanların tapu devrini murisin ölümünden sonra davacıya sözlü olarak bildirmelerine rağmen davacının inşaattan zarar ettiğini belirterek tapuları almaktan kaçındığını, davacı ile yapılan 03.05.2010 tarihli sözleşmede murisin imzasının bulunmamasına rağmen davacının inşaatı süresinde bitirmediği, eksik ve ayıplı işler olduğunu, iş bedeli olarak kararlaştırılan dükkanlar dışında davacının zarar ettiğini söyleyerek mirasçılardan 30.000,00.-TL para aldığını, dükkanların tapularını devretmeye hazır olduklarını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki eser sözleşmesinin niteliği itibariyle davacının bina yapılması karşısında davalıların murisi tarafından yapılan binada üç adet dükkanın tapusunun davacıya devredilmesi gerektiği, davacının edimini yerine getirmediği hususunda bir iddia da söz konusu olmadığı, davacının açmış olduğu davada haklı olduğu, davalıların murisi ile yapılan sözleşme uyarınca edimini yerine getirdiği, davalıların murisinin ve davalıların sözleşmenin kendi üzerilerine düşen edimi yerine getirmediğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile Yalova İli, Altınova İlçesi, Altınova Mahallesi, 169 ada 13 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan Zemin Kat 27-28 ve 29 numaralı bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptaline, davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde; tapunun devri yapılacağının davacıya beyan edilmesine rağmen davacının bundan kaçındığını, dükkanların davacı tarafından kiraya verildiğini, müvekkillerin tapu devrinden imtina ettiklerinin ispatlanamadığı gibi temerrüte de düşürülmediklerini, davanın açılmasına sebep olan davacı aleyhine yargılama giderlerine karar verilmesi gerektiğini kararın kaldırılarak tapu iptal tescil kararı verilmesini ve müvekkilleri lehine avukatlık ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini gerektiğinden bahisle istinaf isteminde bulunmuşlardır.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalılar vekilinin davanın açılmasına sebep olmadıkları gerekçesi ile yargılama masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerektiği hususunu istinafa getirdiğini, tarafların düzenledikleri eser sözleşmesinde iş bedeli üç dükkanın devri olarak kararlaştırıldığını, inşaatın bitmesinden sonra dükkanların davacının zilyetliğine bırakıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmadığını, muris kısıtlı olduğundan tapuların devrine karar verilmesi için vesayet makamından izin talebinde bulunulduğunu ancak murisin vefatı nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, davacının kullanmakta olduğu dükkanların tapularını devir almak üzere bu davayı açtığını, terditli taleplerinden ilkini inşaat bedelinin tespiti olarak belirlediğini, davalılar dükkanları davacıya teslim etmelerine rağmen dava açılmadan önce tapu devrine hazır olduklarına ihtar ettiklerini iddia ve ispat edememiş olmaları nedeniyle davanın açılmasına sebep olmadıklarına dair istinaf sebebinin yerinde görülmediğini belirterek, bu nedenlerle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf sebepleri ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle davalılar aleyhine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat-tapu iptal tescil istemli terditli davadır.

2. İlgili Hukuk

HMK 326. maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2171, Karar No: 2017/22694, Tarih: 08.11.2017

**15. Ceza Dairesi         2017/2171 E.  ,  2017/22694 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından verilen beraat hükümleri katılan vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıkların ... Aletleri Ltd.şti isimli şirketin yetkilileri olan müştekilerle ticari faaliyetleri esnasında alacaklısı ... olan 11.000 TL bedelli 02/03/2011 tanzim 20/06/2011 vade tarihli olarak gönderilen bono üzerinde kefil kısmına müşteki ...'un adını da ekleyerek senedi takibe başladıkları, senedin düzenlenmesinde kefil kısmında müşteki ...’un isminin yazılı olmadığı, kefil kısmındaki ... yazılarının farklı bir mürekkepli kalemle yazıldığının tespit edildiği, sanıkların bu suretle belge üzerinde ekleme/oynama yaparak sahtecilik ve dolandırıcılık suçunu işlediklerinin iddia edildiği olayda; senette kefil olarak görünen ... adına herhangi bir imza atılmadığı, icra takibinin 11.000,00 TL bedelli bonoya dayanmasına rağmen asıl alacak miktarının, katılan ...'ın da ifade ettiği gibi 2.300,00 olarak belirlendiği ve takibin bu miktar üzerinden yapıldığı, sanıkların herhangi bir haksız menfaat temin etmedikleri gibi bu amaçla da hareket etmediklerinin anlaşıldığı gerekçelerine dayanan mahkemenin beraat yönünde kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suçların unsurlarının oluşmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin atılı suçun sübut bulduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, sanıklar hakkında verilen beraate ilişkin hükümlerin ONANMASINA,08/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/649, Karar No: 2015/2110, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/649 E.  ,  2015/2110 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mah. sıfatıyla)

TARİHİ : 02/01/2015

NUMARASI : 2014/1002-2015/90

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (İş Mahkemesi sıfatıyla) davanın kabulüne dair verilen 02.05.2014 gün ve 2014/233 E. 2014/336 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 30.09.2014 gün ve 2014/19193 E. 2014/26125 K. sayılı ilamı ile;

“…Davacı vekili, müvekkili işçinin aylık ücret alacaklarından spor aidatı adı altında yapılan haksız kesintiden kaynaklı ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca spor kesintisi adı altında yapılan kesintinin işçiye ödenmesi talebini içermektedir.

Somut olayda, işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca, işçilerin ücretlerinden 15.07.2004 tarihinden itibaren başlamak üzere, spor kesintisi adı altında kesinti yapıldığı, 01.03.2008 tarihinden itibaren ise spor kesintisi miktarına denk düşecek şekilde işçilere temizlik yardımı adı altında ödeme yapıldığı, son olarak 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle, temizlik yardımı ödemesi ve spor kesintisi yapılması uygulamalarının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Gerek Dairemizce gerekse de Yargıtay 9. Hukuk Dairesince temyiz incelemesi yapılan emsal nitelikli davalarda işçinin ücretinden spor kesintisi adı altında yapılan kesintiyi karşılamak üzere, işçiye temizlik yardımı adı altında ödeme yapılarak, belediyenin spor kulübüne, kaynak sağlandığı belirlenmiştir. Gerek emsal dava dosyaları gerekse eldeki dava dosyası içeriğinden anlaşıldığı üzere, temizlik yardımı adı altında yapılan ödemenin amacı, spor kesintisini karşılamak olduğundan, bu durumda işçi ücretinde gerçek anlamda bir kesintiden söz edilemez. Yıldan yıla artarak yüksek miktarlara ulaşan temizlik yardımı ile spor kesintisinin, 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle aynı tarihten itibaren birlikte uygulamadan kaldırılmış olması da, bu hususu doğrulamaktadır. Bu sebeplerle, davacının 01.03.2008 tarihinden sonraki döneme ilişkin spor kesintisinden kaynaklı ücret alacağı talebi haksız olup, kabul edilemez. Mahkemece, davacının sadece 01.03.2008 tarihinden önceki dönemde yapılan kesintileri talep etmekte haklı olduğu kabul edilerek, zamanaşımı savunması yeniden değerlendirilmeli ve zamanaşımına uğramamış alacak miktarı tespit edildiği takdirde hüküm altına alınmalıdır. Hatalı değerlendirmeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.…”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca işçi ücretlerinden dava dışı spor kulübü adına yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, toplu iş sözleşmelerinde işçi aleyhine hükümlere yer verilemeyeceği ve sendika üyelik aidatı dışında bir kesinti öngörülemeyeceği gerekçesiyle işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi uyarınca yapılan spor aidatı kesintisi miktarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, talebin zamanaşımına uğradığını, davacıya toplu iş sözleşmesi ile 2008 yılından itibaren temizlik yardımı ödemesinin yapıldığını, temizlik yardımı ile spor aidatının bir ilişkisi bulunmadığı belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, talebin davacı işçinin aylığından yapılan spor kesintisine yönelik olduğu, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesi gereği sendika üyelik aidatı kesilmesi dışında toplu iş sözleşmelerine işçilerin ücretlerinden kesinti yapılmasına dair hüküm konulamayacağı; işçi ücretinden spor aidatı kesilmesi yolundaki düzenlemenin geçerli olmadığı, sendikanın işçisine haklar sağlayabileceği onu borç altına sokamayacağı, ayrıca toplu iş sözleşmesinin 15/c maddesinde sportif kesintilerin ancak işçinin yazılı muvafakatına bağlı olduğunun düzenlendiği, somut olayda ise davacı işçinin kesintiye muvafakat ettiğine dair herhangi bir delilin de ibraz edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Özel Daire tarafından yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuş, mahkemece; toplu iş sözleşmesi işçilerin oylamasına sunulmadığından bu hakkın amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının ancak dava yoluyla denetlenebileceği; davaya konu hüküm hakkında davalı aleyhine açılan çok sayıda davanın işçilerin sendika tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinin ilgili hükümlerine muvafakatlerinin olmadığını gösterdiği, ayrıca toplu iş sözleşmelerine işçi aleyhine hüküm konulamayacağı, öte yandan; spor kulübüne gelir aktarmak için toplu iş sözleşmesine önce işçi lehine hüküm konulup, sonra aynı miktarda kesinti yapılmasının toplu iş sözleşmesinin taraflarının işçi ve işveren olduğu, spor kulübünün üçüncü kişi konumunda olduğu düşünüldüğünde hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ve emsal kabul kararlarının onandığı belirtilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, toplu iş sözleşmesi ile işçi ücretinden spor aidatı kesintisi yapılması yönündeki düzenlemelerin geçerli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.