muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/761, Karar No: 2021/1130, Tarih: 30.09.2021

27. Öte yandan davacı dava dilekçesinde tam tarih belirtmeksizin 2009 yılında iş sözleşmesine son verildiğini belirtirken, beyan dilekçesinde 06.12.2009 tarihinde işten çıkartıldığını ileri sürmüştür. Davacının dava dilekçesinde somut olarak belirtmediği iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini ileri sürdüğü tarihin beyan dilekçesinde ise tutulan tutanaklar ve ihtarname dikkate alındığında hatalı belirtilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

28. Öte yandan, dosyada davacının 06.11.2008 tarihinden 10.11.2008 tarihine kadar işe gelmediğine ilişkin ayrı ayrı düzenlenmiş devamsızlık tutanakları bulunmaktadır. Ayrıca yine bu tutanaklarda belirtilen 06-07-08.11.2008 tarihlerinde davacının işe gelmediği belirtilerek işe devamsızlığına ilişkin mazereti var ise bunu belgeleyen resmî evrakı işyerine ibraz etmesi, aksi takdirde iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanun’un 25. maddesinin 2. fıkrasının (g) bendine göre feshedileceğini içeren ihtarname gönderilmiş, ihtarname davacının komşusu Mehmet Yamiş tarafından davacının çarşıda olduğunun beyan edilmesi üzerine muhtara teslim edilip kapısına (2) nolu örnek yapıştırılarak komşusu Mehmet Yamiş’e haber verilerek 13.11.2008 tarihinde 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 21. maddesindeki; “Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.” şeklindeki hüküm çerçevesinde usulüne uygun tebliğ edilmiştir. Usulüne uygun şekilde gönderilen tebligata rağmen davacı mazeret bildirmemiştir.

29. Bununla birlikte davacının delil listesinde bildirdiği tanıkları da dinlenmiş olup her ne kadar davacı tanığı ... davacının 2008 yılında işverenle çalışma koşulları sebebiyle yaşadığı tartışma sonrası işten çıkartıldığını belirtmişse de, mahkemece yapılan araştırma sonucunda Yakutiye Askerlik Şube Başkanlığının cevabı yazısından tanığın davacının işten çıkartıldığı tarihte askerde olduğu görülmüştür. Bu durumda tanığın feshe ilişkin görgüye dayalı bilgisinin olduğunu söylemek mümkün olmayıp beyanlarına itibar edilmesine olanak bulunmamaktadır.

30. Dinlenen diğer davacı tanığı ... ise, davacının işe gelmediğini doğrular yönde beyanda bulunmuş ve şirket yetkililerince davacının neden gelmediğinin öğrenilmesi için araştırma yapmasının kendisinden istendiğini, davacının evine gittiğinde evde olmaması sebebiyle davacının işe gitmeme gerekçesini öğrenemediğini belirtmiştir. Tanık davacının işten çıkartıldığı iddiasının aksine davacının kendisinin işe gelmediğini doğrular şekilde beyan vermiştir.

31. Davalı tanıkları ise davacının devamsızlık yaptığına ve tutulan devamsızlık tutanaklarının doğruluğuna yönelik davalı tarafın savunmalarını destekler nitelikte beyanda bulunmuşlardır.

32. Sonuç itibariyle her ne kadar davacı, işveren tarafından iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini iddia etmiş ise de, bunu ispatlar mahiyette dosya kapsamına delil sunmadığı gibi, işverence ileri sürülen devamsızlığa yönelik olarak da devamsızlığını haklı kılacak bir mazeret veya rapor sunmamıştır. Bu nedenlerle devamsızlık sebebiyle iş sözleşmesinin feshi haklı nedene dayanmakta olup, kıdem tazminatı talebinin reddi gerekmektedir.

33. Hâl böyle olunca, mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, yanılgılı gerekçe ile önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

34. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

IV. SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

Davalı ... San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Geçici 3. madde atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 30.09.2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2512, Karar No: 2020/12377, Tarih: 07.10.2020

**19. Ceza Dairesi         2020/2512 E.  ,  2020/12377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : 5941 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : İstinaf İsteminin Düzeltilerek Esastan Reddi,

Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince CMK'nin 296/1. maddesi gereği verilen "temyiz isteminin reddi" (ek) kararın sanık müdafi tarafından temyiz edilmesi üzerine, CMK'nin 296/2. maddesi gereği bu hususta bir karar verilmek üzere; dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

5271 sayılı CMK'nin, temyiz edilemeyecek kararları düzenleyen, 286/2-d maddesinin Anayasa Mahkemesinin 27/12/2018 tarihli ve 2018/71 E. 2018/118 K. sayılı kararıyla iptal edilmeden önceki hali;

"...d) (Değişik : 6545 - 18.6.2014 / m.78) İlk derece mahkemelerinin görevine giren ve kanunda üst sınırı iki yıla kadar (iki yıl dâhil) hapis cezasını gerektiren suçlar ve bunlara bağlı adli para cezalarına ilişkin her türlü bölge adliye mahkemesi kararları,...

Temyiz edilemez." şeklinde iken,

15.02.2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 27/12/2018 tarihli ve 2018/71 E. 2018/118 K. sayılı kararıyla; CMK'nin 286/2-d maddesi; Bölge Adliye Mahkemelerince sanık hakkında ilk defa verilecek mahkumiyet kararlarına karşı üst derece yargı denetimi (temyiz) yolunun kapatılmasının, AİHS'ye ek 7. nolu protokole ve Anayasa'nın 36. maddesine aykırı olması gerekçesiyle iptal edilmiştir.

İptal kararı üzerine, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle yeniden düzenlenen CMK'nin 286/2-d maddesinin son hali;

"...d) İlk defa bölge adliye mahkemesince verilen ve 272 nci maddenin üçüncü fıkrası kapsamı dışında kalan mahkûmiyet kararları hariç olmak üzere, ilk derece mahkemelerinin görevine giren ve kanunda üst sınırı iki yıla kadar (iki yıl dâhil) hapis cezasını gerektiren suçlar ve bunlara bağlı adlî para cezalarına ilişkin her türlü bölge adliye mahkemesi kararları,

...Temyiz edilemez." şeklinde düzenlenmiştir.

5271 sayılı CMK'nin 286/2-a maddesi;

"...a) İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları,... Temyiz edilemez.",

5271 sayılı CMK'nin 286/2-e maddesi ise;

"...e) Adlî para cezasını gerektiren suçlarda ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlere ilişkin her türlü bölge adliye mahkemesi kararları,

Temyiz edilemez." hükmünü içermektedir.

Buna göre; 7165 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrasında,

5271 sayılı CMK'nin 286/2-e maddesi ise;

"...e) Adlî para cezasını gerektiren suçlarda ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlere ilişkin her türlü bölge adliye mahkemesi kararları,

Temyiz edilemez." hükmünü içermektedir.

Buna göre; 7165 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrasında,

5271 sayılı CMK'nin 286/2-a maddesinde yer alan; ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına karşı, istinaf başvurusunun "esastan reddine" dair Bölge Adliye Mahkemesi kararlarına karşı temyiz yolunun kapalı olmasına ilişkin düzenleme; ilk derece mahkemelerince verilen mahkumiyet hükümlerine karşı istinaf yoluna başvurması sonucu, Bölge Adliye Mahkemelerince sanığın mahkumiyetine dair hükme karşı istinaf isteminin esastan reddedilmesi halinde uygulanma kabiliyeti olan bir hükümdür.

5271 sayılı CMK'nin 286/2-e maddesinde yer alan; adlî para cezasını gerektiren suçlarda ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlere ilişkin her türlü bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı temyiz yolunun kapalı olduğuna ilişkin düzenleme; kanunlarda sadece adli para cezası gerektiren suçlarla ilgili olarak ilk derece mahkemelerince kurulan her türlü hükme karşı istinaf yoluna başvurulması sonucu; Bölge Adliye Mahkemelerince sanık hakkında ilk kez mahkumiyet hükmü kurulmaksızın verilecek diğer kararlar (esastan reddi, düzeltilerek esastan reddi vb.) için uygulanma kabiliyeti olan bir hükümdür.

7165 sayılı kanunla yeniden düzenlenen CMK'nin 286/2-d maddesinde yer alan; sanık hakkında ilk kez Bölge Adliye Mahkemelerince kurulacak mahkumiyet hükümlerinin, CMK'nin 272/3. maddesi kapsamı dışında kalması kaydıyla, temyiz yoluna dair istisnalardan hariç tutulmasına dair hüküm, CMK'nin 286/2. maddesinde yer alan tüm temyiz istisnalarına yönelik maddeye yeni ve farklı bir ölçüt getiren, sonradan yürürlüğe giren ve özel bir hüküm niteliğinde "istisnanın istisnası" olarak yorumlanması gereken bir hükümdür. Dolayısıyla, 7165 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen CMK'nin 286/2-d maddesinin yürürlüğe girdiği 28.02.2019 tarihi ve sonrasında; temyiz yolu açık olan kararlar içerisine; ilk defa Bölge Adliye Mahkemesince verilen ve CMK'nin 272/3. maddesi kapsamı dışında kalan mahkumiyet kararları da eklenmiştir.

Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesi ve Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerinin de ancak yürürlüğe girdikten sonra uygulanabileceği birlikte gözetildiğinde, bu hükmün ortaya çıkardığı bu yeni istisnai durumun, ancak 7165 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 28.02.2019 ve sonrasında sanık hakkında ilk kez Bölge Adliye Mahkemelerince verilen mahkumiyet hükümlerine karşı yapılacak temyiz istemlerinde uygulanabilmesi mümkündür.

Sonuç olarak 7165 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen CMK'nin 286/2-d maddesinin uygulanabilmesi için;

- 7165 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 28.02.2019 ve sonrasında, sanık hakkında ilk defa Bölge Adliye Mahkemesince bir "mahkumiyet" kararı verilmiş olması,

Sonuç olarak 7165 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen CMK'nin 286/2-d maddesinin uygulanabilmesi için;

- 7165 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 28.02.2019 ve sonrasında, sanık hakkında ilk defa Bölge Adliye Mahkemesince bir "mahkumiyet" kararı verilmiş olması,

- Verilen bu mahkumiyet kararının, CMK'nin 272/3. maddesi kapsamı (3000 TL'ye kadar (3000 TL dahil) adli para cezaları) dışında kalması gerekecektir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut uyuşmazlıkta;

İlk derece mahkemesi tarafından, sanığın 4936 gün karşılığı olmak üzere neticeten 98.720,00 TL adli para cezasına mahkumiyetine karar verilmiş, sanık müdafi tarafından istinaf yoluna başvurulması sonucu; Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince istinaf incelemesi dosya üzerinden yapılarak, 13.02.2019 tarihinde, ilk derece mahkemesince kurulan hükmümdeki gün adli para cezasını 1000 güne, adli para cezası miktarını 98.710,00 TL 'ye düşürerek istinaf isteminin düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir. Karar sanık müdafi tarafından temyiz edilmiş, temyizin reddine dair karar verilmesi ve bu kararın da temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay'a gönderilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı üzerine 7165 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen CMK'nin 286/2-d maddesindeki şartlar, somut uyuşmazlık bakımından oluşmamıştır. Dolayısıyla, iki dereceli yargılanma hakkı, Bölge Adliye Mahkemesince tesis edilen hükümle sağlanan sanık hakkında kurulan hükmün temyize tabi olmadığı anlaşılmakla,

Temyiz edilen hükmün, CMK'nin 286/2-a ve 286/2-e maddeleri gereği temyiz edilemez olduğu ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen ek kararın yerinde olduğu saptandığından, TEMYİZ İSTEMİNİN, tebliğnameye uygun olarak, 5271 sayılı CMK'nin 298/1. maddesi gereği REDDİNE,07/10/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21233, Karar No: 2014/5851, Tarih: 04.03.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/21233 E.  ,  2014/5851 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Solhan Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/04/2013

NUMARASI : 2013/31-2013/56

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Davaya konu teşkil eden arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1)2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/son maddesi uyarınca irtifak hakkı karşılıkları bu hak nedeniyle taşınmazın tamamında meydana gelecek değer kaybıdır. Bu itibarla dava konusu taşınmazın irtifak hakkı kurulmasından önceki tüm değeri tespit edilerek irtifak hakkı tesis edildikten sonra meydana gelen değer düşüklüğü oranına göre yine taşınmazın tamamının değeri belirlenip arasındaki farka hükmedilmesi gerekir.

Bu yönteme uyulmadan irtifak geçen alana ve kalan kısma ayrı ayrı değer kayıp oranı belirleyen reçersiz rapora göre hüküm kurulması, doğru olmadığı gibi,

2) 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinde değişiklik yapan ve 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile "kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davalarında mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespit davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir. ... açılan ve kesinleşmeyen davalarda da uygulanır." hükmünün getirilmiş olduğu gözetildiğinde, harcın maktu olarak hüküm altına alınması gerektiğinden;

Mahkeme kararının açıklanan nedenlerle davalı idare vekilinin temyiz itirazları doğrultusunda BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 04.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19554, Karar No: 2016/7911, Tarih: 14.04.2016

**5. Hukuk Dairesi         2015/19554 E.  ,  2016/7911 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sarıkamış Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idareler vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idareler vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Çayır niteliğindeki taşınmaza ot geliri esas alınarak değer biçilmesi yöntem itibariyle doğru ise de, alınan raporlar hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1-Bilirkişi raporunda münavebeye esas alınan kuru tarımda çayır otunun İlçe Tarım Gıda ve Hayvancılık Müdürlüğünden gelen resmi verilere göre; dekar başına verimi 300 kg olduğu halde, üst sınır da aşılmak suretiyle 600 kg alan bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle fazla bedel tespiti,

2-İrtifak bedelinin taşınmazın tümünde meydana gelen değer düşüklüğüne göre hesaplanması gerekirken, taşınmazın net gelirinden, enerji nakil hattı altında kalan kısımlarında %30'luk verim kaybı olacağı belirtilerek hesaplanan bedelin indirilmesi suretiyle usule uygun olmayan şekilde hesaplama yapılması,

3-Davalı Aras Edaş tarafından dava konusu taşınmaza 2 adet direk dikilmek suretiyle 13,54 m² ve hat geçirilmek suretiyle 5031,37 m² el atıldığını bildirilmesine rağmen, elektrik bilirkişisi raporunda 34 m² pilon alanı ve 2007,96 m² irtifak alanı hesaplandığından, bu husustaki çelişki giderilmeden, eksik inceleme ile karar verilmesi,

4-Fen bilirkişisi raporunda pilon yeri ve irtifak alanının açıkça yazılmaması,

5-Gerekçeli kararda pilon yeri ile irtifak alanının ayrı ayrı gösterilerek, pilon yerinin tapusunun iptaline dair hüküm kurmak gerekirken, fen raporuna atıf yapılarak Tedaş lehine irtifak hakkı tesis edilmesine karar verilmesi,

6-Kamulaştırmasız el atma bedelinin hangi idareden tahsil edileceğinin kararda gösterilmemesi,

7-Davanın reddedilen miktarı yönünden, davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idareler vekilleri temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 14/04/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/8764, Karar No: 2008/10461, Tarih: 18.09.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/8764 E.  ,  2008/10461 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 13.12.2005 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 05.03.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma talebinin dosyada pul bulunmaması nedeniyle reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı yüklenici, davayı kabul etmiştir.

Davalı arsa sahipleri, yüklenici aleyhine Ankara 15.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/359 esasında kayıtlı nama ifaya izin ve kira alacağı davası açtıklarını, bu davada yapıdaki 8 ve 16 numaralı bağımsız bölümlerin satışını da talep ettiklerini, davanın halen derdest olduğunu, açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, yapıda halen yükleniciye bırakılması kararlaştırılan 8 ve 16 numaralı bağımsız bölüm tapularının arsa sahipleri üzerinde kaldığı, bunlardan bir tanesinin iskan koşuluna bağlı olarak arsa sahiplerinde kalmasının yeterli olacağı, iskan koşuluna bağlanmayan 16 numaralı bağımsız bölüme ait arsa sahipleri üzerinde kaydın iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, dava dilekçesinde davalı gösterilen ..., ..., ... ile davalılar ..., ... ve ... temyiz etmiştir.

1-HUMK.nun 427.maddesi hükmünce, mahkemelerden verilen nihai kararlara karşı ancak davanın tarafları temyiz yoluna başvurabilir. Temyize cevap dilekçesi ile birlikte hükmü temyiz ettiklerini bildirenlerden ..., ... ve ... davanın tarafı değildir. Dolayısı ile, mahkeme karar başlığında isimleri yazılmış olsalar da hükmün sonuçlarından etkilenmeyeceklerinden adı geçen kişilerin temyiz dilekçelerinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Diğer davalılar ..., ... ve ...’nın temyiz itirazlarına gelince;

Arsa sahibi davalılar ile davalı yüklenici şirket arasında 18.03.2002 tarihli biçimine uygun düzenlenen arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi bulunmaktadır bu sözleşmeye göre, davalı yüklenici şirket 36628 ada 1 parsel üzerinde bir bina yapım işini yüklenmiş, sözleşmede çekişme konusu 16 numaralı mesken niteliğindeki bağımsız bölümün yükleniciye bırakılması kararlaştırılmıştır. Davacı, 16 numaralı bağımsız bölümü 02.03.2004 günlü taşınmaz satış vaadi sözleşmesiyle yükleniciden temlik alan kişidir. Davadaki istemin dayanağı 18.03.2002 günlü arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi ile 02.03.2004 tarihli temlik işlemidir.

Kural, borç ilişkisinin sonucu olan edimin alacaklıya ifasıdır. Alacağın temliki ise, hayatın ihtiyaçlarından ortaya çıkan bir hukuk kurumudur. Belirtmek gerekir ki, aslında arsa sahibinin kural olarak Borçlar Kanununun 364.maddesi uyarınca, eserin tesliminde verilmesi gereken arsa payının daha inşaat aşamasında yükleniciye devretmesi veya tapuda devir olmasa bile yüklenicinin bu bağımsız bölüme ait tapu kaydını üçüncü kişilere satışını vaad etmesi bir bakıma arsa sahibinin yükleniciye kredi kullandırması demektir. Gerçekten, Borçlar Kanununun 162 ve 163.maddeleri hükmünce işin niteliğinin uygun olması veya asıl sözleşmede yasaklanmaması halinde, borçlunun rızası gerekmeden yazılı olmak koşuluyla şahsi hakkın temliki yapılabilir. Yüklenici, kazandığı şahsi hakkı üçüncü bir kişiye alacağın temliki işlemiyle devretmişse artık edimin yerine getirilmesini (ifayı) istemek yeni alacaklıya aittir. Ne var ki, somut olayda olduğu gibi üçüncü kişinin temlik işleminin tarafı olmayan borçludan (arsa sahibinden) ifanın talep edilmesi halinde borçlunun (arsa sahibin) bu talebi derhal yerine getirmesi düşünülemez. Zira, Borçlar Kanununun 167.maddesi hükmüne göre, “borçlu, temlike vakıf olduğu zaman temlik edene karşı haiz olduğu defileri temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir” buradaki defi sözcüğü uygulamada ve doktrinde kabul edildiği üzere borçlunun ifa talebine karşı itiraz haklarını da karşılar. Buna göre temliki ifanın kendisinden istenmesi üzerine öğrenen borçlu, temlik olmasaydı önceki alacaklıya karşı ne tür itiraz ve defiler ileri sürebilecekse aynı itiraz ve

defileri yeni alacaklıya (temlik alan üçüncü kişiye=davacıya) karşı da ileri sürebilir hale gelir. Temlikin konusu, yüklenicinin arsa payı devri karşılığı arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden hak kazanmadığının üçüncü kişiye temlik etmiş olması arsa sahibi bakımından önemsizdir. Diğer taraftan, az önce de sözü edildiği üzere, yüklenici arsa sahibine öncelikli edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü bir kişiye temlik etmişse üçüncü kişi (davacı) Borçlar Kanununun 81.maddesinden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz. O yüzden bu gibi çekişmelerde temlik işleminin konusu olan bağımsız bölüm tapusunun üçüncü kişi tarafından sözleşmesine ve sözleşmesinde hüküm yoksa yasanın genel hükümlerine göre istenilip istenilemeyeceğinin hiçbir kuşkuya yer bırakmadan saptanması gerekir. Bundan dolayı da, yüklenicinin arsa sahibi ile olan eser sözleşmesinden kaynaklanan borçlarının neler olduğu hususu üzerinde durulması zorunludur.