muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/15486, Karar No: 2014/18775, Tarih: 14.10.2014

Asıl işveren alt işveren ilişkisi ve muvazaa konuları, 5763 sayılı Yasayla iş kanununda yapılan değişiklikler ve buna bağlı olarak çıkarılan Alt İşveren Yönetmeliğinin ardından farklı bir anlam kazanmıştır. Yönetmelikte “yazılı alt işverenlik sözleşmesi”nden söz edilmiş ve çeşitli tanımlara yer verilmiştir.

Alt İşveren Yönetmeliğinde;

1)İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2)Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3)Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4)Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibitarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri, ihtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır.

Somut olayda davacı, elektronik teknisyeni olarak davalı C.. A.. işçisi olarak diğer davalı idare bünyesinde çalışmıştır.

Davalılar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi incelendiğinde "otoyol, kavşaklar, otoyol bakım işletme şefliği tesisleri ve ücret toplama istasyonlarındaki aydınlatma, elektrik kameralı izleme ve bilgisayarlı yol bilgilendirme sistemlerinin bakım onarımı" işi olduğu görülmüştür.

K.. M..nün, 6001 sayılı K.. M..nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanununun 4/ç bendi uyarınca " otoyollar ve bunların üzerinde bulunan bakım ve işletme tesisleri ile hizmet tesislerinin, diğer mal ve hizmet üretim birimleri ile varlıklarının yapımını ve/veya bakım ve onarımını ve/veya işletmesini yapmak veya yaptırmak ve denetlemek", 4/d bendi uyarınca " Karayollarının kullanılmasına, teknik emniyet ve korunmasına yönelik kurallar ile tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını uluslararası uygulamaları da dikkate alarak tespit etmek, yayımlamak ve kontrol etmek", 4/e bendi uyarınca, " görev alanına giren karayollarında, uygun göreceği yol işaretlerini belirlemek, uygun yerlere koymak ve bu kapsama giren işleri yapmak veya yaptırmak" gibi görevleri bulunmaktadır.

Dolayısıyla söz konusu hükümler incelendiğinde davalı idarenin, belli bir teknoloji ve uzmanlık gerektiren aydınlatma, elektrik kameralı izleme ve bilgisayarlı yol bilgilendirme sistemlerinin bakım onarım işini yükleniciye ihale ile verdiği anlaşılmıştır.

Kaldı ki ihale edilen işin, ihaleyi alan şirket tarafından belirli süre içerisinde yerine getirilmesi zorunlu ise de söz konusu iş niteliği gereği sürekli bir iştir. Sadece belli bir zaman dilimi ile sınırlı olamaz. Bu hali ile de anahtar teslimi bir iş olarak kabulünün de mümkün bulunmadığı açıktır. Bu nedenle mahkemece davalılar arasındaki ilişkinin anahtar teslimi iş olduğu ve dolayısıyla davalı idarenin ihale makamı olarak sorumluluğunun bulunduğunun kabulü ile sonuca gidilmesi hatalıdır.

Kaldı ki ihale edilen işin, ihaleyi alan şirket tarafından belirli süre içerisinde yerine getirilmesi zorunlu ise de söz konusu iş niteliği gereği sürekli bir iştir. Sadece belli bir zaman dilimi ile sınırlı olamaz. Bu hali ile de anahtar teslimi bir iş olarak kabulünün de mümkün bulunmadığı açıktır. Bu nedenle mahkemece davalılar arasındaki ilişkinin anahtar teslimi iş olduğu ve dolayısıyla davalı idarenin ihale makamı olarak sorumluluğunun bulunduğunun kabulü ile sonuca gidilmesi hatalıdır.

Davacı, yargılama süresince muvazaa iddiasında bulunmamış, bu yönde dosyaya delil sunulmamıştır. Davacı vekilinin yargılama sırasında belirttiği Ankara 10.İş Mahkemesinin 30.12.2011 tarihli ve 2010/919 E-2011/1613 K sayılı kararı ve bu kararın onandığı Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin 12.06.2012 tarih ve 2012/20560 E-2012/21826 K sayılı kararı incelendiğinde, muvazaa tespiti yapılan taşeron şirketler arasında davacının çalıştığı davalı şirket ile bu şirketten önce ihaleyi üstlenen diğer dava dışı şirketlerin bulunmadığı da anlaşılmıştır.

O halde tüm bu düzenleme ve deliller ışığında davalı idare ile diğer davalı arasındaki ilişkinin asıl-alt işveren ilişkisi olduğu açıktır. Dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçe ile davalı idarenin ihale makamı olduğunun kabulü ve bir kısım işçilik alacakları için davalı idare yönünden husumetten ret kararı verilmesi hatalıdır.

Mahkemece yapılması gereken iş, davalılar arasındaki ilişkinin asıl-alt işveren ilişkisi olarak kabulü ve buna göre dava konusu alacaklardan birlikte sorumlu olacakları şekilde hüküm kurmak olmalıdır.

3-Davacının fazla çalışma alacağı hüküm altına alınmış ise de; dosyaya sunulan bir kısım bordrolarda fazla çalışma tahakkuku bulunduğu, dosyada bulunan banka dekontlarından da, tahakkuk eden bu bordro ücretlerinin eksiksiz bankaya yatırılmış olduğu görülmüştür.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu ayların hesaplama dışında bırakılıp bırakılmadığı anlaşılamamaktadır.

Dolayısıyla mahkemece, resen hesaplama yapılarak ya da yeniden bilirkişi raporu aldırılarak fazla çalışma ücreti tahakkuku bulunan aylar hesaplama dışında bırakılıp, buna göre fazla çalışma alacağı belirlenip hüküm altına alınmalıdır. Eksik inceleme ile mevcut şekilde karar verilmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde davacı ve davalı C.. A..'a iadesine, davalı K.. M.. harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 14.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5124, Karar No: 2016/8763, Tarih: 28.04.2016

**2. Hukuk Dairesi         2016/5124 E.  ,  2016/8763 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tedbir Nafakası-Tasarruf Yetkisinin Sınırlandırılması

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı kadın tarafından; nafakaların miktarları yönünden, davalı erkek tarafından ise; tedbir nafakası davasının kabulü yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı kadının tüm, davalı erkeğin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre davacı kadın ve 26.10.2001 müşterek çocuk ... yararına takdir edilen tedbir nafakası çoktur. Mahkemece Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun miktarda nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın davacıya yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 136.00 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatıran davalıya geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.28.04.2016(Prş.)
Yargıtay — Esas No: 2014/36171, Karar No: 2015/7189, Tarih: 18.02.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/36171 E.  ,  2015/7189 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : . İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işveren ... nezdinde belirsiz süreli iş sözleşmesi ile 04/08/2008 tarihinde tıbbi mümessil olarak çalışmaya başladığını, davacı işçinin davalı işveren bünyesindeki çalışmasının iş akdinin davalı işverence geçersiz nedenle feshedildiğini 13/12/2013 tarihine kadar çalışmasının aralıksız sürdüğünü, fesih ihbarının 13/12/2013 tarihinde davacı işçi tarafından ıttıla olunduğunu, davalı şirket bünyesinde 30 dan fazla işçi çalışmakta olup belirsiz süreli iş sözleşmesine istinaden yaklaşık 5,5 yıldan beri işveren bünyesinde çalışmalarını tıbbi mümessil olarak sürdüren davacı işçinin işveren vekili veya işverenin yetkili temsilcisi olmadığını, esasa dair olarak da davacının iş akdinin haksız olarak feshedildiğini, davacı işçinin bölge müdürü tarafından 13/12/2013 tarihinde herhangi bir sebep bildirmeksizin davacı işçiyi davalı şirketin merkez adresine çağırdığını, iş akdinin feshedileceğinin şifahen bildirildiğini, davalı işverenin davacı işçi üzerinde kurmuş olduğu ekonomik ve psikolojik baskı ile fesih gerekçesi ve şekli yönünden davacı işçinin iradesini sakatladığını, davalı işverenin yapacağı fesih işlemini ikale sözleşmesi gibi göstermeye çalışarak fesih işlemi sonrasında davacı işçinin işe iade davası açmasının önüne geçmeye işe iade davasının maddi külfetinden kurtulmayı amaçladığını iddia ederek davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 04/08/2008 tarihli iş sözleşmesi gereğince müvekkil şirketin ... tıbbi mümessil olarak çalışmakta iken görev yerinden ayrılıp şirket merkezine gelerek ... İnsan kaynakları müdürlüğüne verdiği 13/12/2013 tarihli ve imzalı dilekçesinde kişisel nedenlerle işten istifa ettiğini, şirkette geçen hizmet süresi gözetilerek yasal haklarının verilmek suretiyle iş sözleşmesinin karşılıklı olarak feshedilmesi hususunda gereğinin yapılmasını talep ettiğini, davacının iş akdinin sözleşme ile sona erdirilmesi ( ikale sözleşmesi ) yapmakta anlaştığını ve özgür iradeleri ile ... Noterliğinde 13/12/2013 tarihli iş akdinin sona erdirilmesi sözleşmesi imzalandığını ve davacının banka hesabına talep ettiği kıdem tazminatı tutarı 13.580,00 TL ve ihbar tazminatı tutarı 3.780,00 TL nakden ve defaten ödeme yapılarak talep ettiğinin makul menfaat sağladığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedildiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, iş sözleşmesinin davacı çalışanın müvekkil şirkete 13/12/2013 tarihli dilekçesi ile yaptığı yazılı icap ve işverenin kabulü ile akdedilen noterde yapılan iş akdinin sona erdirilmesi sözleşmesi ile sona erdirilmiş olup iş akdinin işveren tarafından tek taraflı sona erdirilmediğinden davacının iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacağı için ise iade davası açamayacağını , Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre de iş sözleşmesinin tarafların karşılıklı anlaşması ile sona ermiş olması halinde davacının işe iade isteğinin reddi gerektiğinin kabul edildiğini, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarının da bu yönde olduğunu, noterde yapılan sona erdirme ( ikale ) sözleşmesinin geçerli olup geçersizliğini ispat külfetinin davacıya ait olduğunu, davacının yazılı icabı üzerine taraflar İş akdinin sona erdirilmesi sözleşmesi yaptığını, sona erdirme sözleşmesinin noterde yapıldığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemece, taraflar arasında ikale (bozma sözleşmesi) olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de davacı tanık beyanlarına göre davacının işveren tarafından işten çıkartıldığı, personel müdürü olduğunu beyan eden davalı tanık beyanına göre de davacıya tazminatlarının ödenmesi için bir takım belgelerin imzalatıldığı, bu durumda davacının iradesiyle imzaladığı bir ikalenin varlığından bahsedilemeyeceği anlaşılmakla hatalı değerlendirme ile davanın kabulü yerine yazılı şekilde reddi bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen sebeplerle;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE, davacının İŞE İADESİNE,

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen sebeplerle;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE, davacının İŞE İADESİNE,

3-Davacının kanunî sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin 5 aylık ücreti olarak belirlenmesine,

4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,

5-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 1.500 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan ( 230.20 ) TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,

Kesin olarak 18.02.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1799, Karar No: 2023/4199, Tarih: 22.03.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/1799 E.  ,  2023/4199 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

SAYISI : 2022/701 E., 2022/1019 K.

DAVA TARİHİ : 25.04.2016

KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum başmüfettişi tarafından ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yapılan inceleme sonucu Hastanedeki temizlik işine ait alt işveren ve asıl işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu, alt işveren işçilerinin başlangıçtan beri asıl işverenin işçileri olduğu ve idari para cezasının uygulanması gerektiğine dair rapor düzenlendiğini, bu işlemin kanuna, hukuka ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, muvazaanın üçüncü kişileri aldatmak amacı ile gerçek iradelerine uymayan bir anlaşma olarak tanımlandığını, buna ilişkin bir kanıtın bulunmadığını, İdarece temizlik işinin ihaleye çıkarıldığını, ...-Emin Ltd. Şti. ... Ortaklığının ihaleyi kazandığını, hizmetin bu ortaklık tarafından yürütüldüğünü, alt işveren şirkete ... sağlığı ve güvenliği eğitiminin verilmesinin muvazaa ile ilgisinin bulunmadığını, raporda ihalenin koşullarının muvazaaya delil olarak gösterildiğini belirterek davalı İdarenin 22.03.2016 tarihli ve 95558539-667-2635 sayılı işleminin geçersizliğine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın süre yönünden reddi gerektiğini, Hastanenin asıl işe bağlı ve ... sürdükçe devamlılık gösterecek olan temizlik işini yapan Karaban-Emin Temizlik ... Ortaklığı yönünden işin idaresinin asıl işverende olduğunu, 4857 sayılı ... Kanunu'nda (4857 sayılı Kanun) belirtilen kurallara uygun olmadığı için muvazaa tespit edildiğini, çalışan 255 işçiyle yapılan işin 4857 sayılı Kanun'a göre çıkarılan Alt İşverenlik Yönetmeliği ve Kanun'un 2 nci maddesi gereğince muvazaalı olduğu ve sözleşmenin başlangıcından beri çalışan işçilerin ... Kamu Hastaneleri Birliğinin işçisi olarak işlem görmesi gerektiğinden muvazaa tespit edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.03.2021 tarihli ve 2019/472 Esas, 2021/145 Karar sayılı ilâmıyla; Hastanede dinlenen personelin beyanlarına göre alt işveren personelinin morga ex taşımaları, yanlarında sağlık personeli eşlik etse de hasta bakımı (alt-üst değiştirme vs.) yaptıkları anlaşıldığından yapılan bu işlerin asıl işin bir parçası olduğu ve alt işverenin kullandığı demirbaşların alt işveren tarafından sağlanıp asıl işverenin demirbaşına kaydedildiği, temizlik malzemelerinin asıl işverence temin edildiği, bu hâliyle alt işverenin bağımsız ... organizasyonuna sahip olmadığı ve taraflar arasındaki ilişkinin muvazaya dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 23.03.2022 tarihli ve 2021/1469 Esas, 2022/619 Karar sayılı kararıyla; davacı Kurum ile dava dışı Şirket arasında yapılan ihalenin temizlik işine ilişkin olduğu, dava dışı şirket işçilerinin ihale konusu temizlik işi dışında hasta bakımı, hastaların taşınması ve ölülerin morga taşınması gibi işlerde çalıştırıldıkları, işe alma ve işten çıkarma yetkisinin davacı Kurum yetkililerince kullanıldığı, dava dışı Şirketin işyerinde ayrı bir ... organizasyonunun bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 30.05.2022 tarihli ve 2022/5770 Esas, 2022/6683 Karar sayılı ilâmı ile davacı Kurumda çalışan temizlik personelinin ağırlıklı olarak sağlık hizmeti işinde çalıştırıldıklarına yönelik muvazaalı çalışmayı ortaya koyan bir veri bulunmadığı, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile hüküm bozulmuş ve dava dosyasının kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmı doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece karara esas alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, Hastanenin asıl işe bağlı ve ... sürdükçe devamlılık gösterecek olan temizlik işini yapan Karaban-Emin Temizlik ... Ortaklığı yönünden işin idaresinin asıl işverende olduğunu, 4857 sayılı Kanun'da belirtilen kurallara uygun olmadığı için muvazaa tespit edildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece karara esas alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, Hastanenin asıl işe bağlı ve ... sürdükçe devamlılık gösterecek olan temizlik işini yapan Karaban-Emin Temizlik ... Ortaklığı yönünden işin idaresinin asıl işverende olduğunu, 4857 sayılı Kanun'da belirtilen kurallara uygun olmadığı için muvazaa tespit edildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olup olmadığına ve davalı Kurum tarafından düzenlenen muvazaa tespitine ilişkin raporun iptalinin gerekip gerekmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı Kanun'un 2 nci, 91 inci ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 19 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

22.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9730, Karar No: 2010/11017, Tarih: 25.10.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/9730 E.  ,  2010/11017 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : AKÇAABAT 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/03/2010

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı Hazine, davalının kayden malik olduğu çekişmeli 467 parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün kıyı kenar çizgisi içinde kaldığını, devletin hüküm ve tasarrufu altında kalan yerlerin özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek kıyı kenar çizgisi içinde kalan kısmın tapu kaydının iptali ile terkinine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar, Dairece “….14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasa ile değişik 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 12. maddesine eklenen 3. fıkra 2 ve 3. cümle ve geçici 10. maddedeki düzenlemeler karşısında 10 yıllık hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmesi “ gereğine değinilerek bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti bakımından davacı hazinenin sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

Karar, davacı Hazine tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi   raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, 3621 Sayılı Yasadan kaynaklanan tapu iptali, taşınmazın sicil kaydının kütükten terkini, elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkin olup, mahkemece, hükmüne uyulan bozma ilamı uyarınca hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Hazinenin bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Ancak, her dava açıldığı tarihteki koşullara tabidir. Dava tarihinde davasında haklı olan tarafın yargılamanın devamı sırasında yürürlüğe giren yasal düzenleme veya yeni bir  İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca (09.5.1960 tarih 21/9 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı) haksız duruma düşmesi halinde yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ve harçla sorumlu tutulamayacağı, aksine dava tarihi itibariyle davada haksız olanın sorumlu tutulması gerektiği tartışmasızdır. Buna göre, mahkemece bu hususta yanılgılı değerlendirmeyle yazılı olduğu üzere karar  verilmesi doğru değildir.

Davacının,  temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün açıklanan nedenden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 25.10.2010  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.