muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2409, Karar No: 2024/636, Tarih: 08.02.2024

Davacı ... dava dilekçesinde; kadastro sırasında kendi kullanımındaki ... ili Sultanbeyli ilçesi Mimarsinan Mahallesi 8839 ada 10 parsel ... taşınmazın eksik ölçüldüğünü, kullanımındaki yerin bir bölümünün davalı 8839 ada 9 parsel ... taşınmaza dahil edildiğini ileri sürerek, bu bölümde adına kullanıcı şerhi verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davacının, davalı ... Müdürlüğüne yönelik davasının husumet yokluğundan reddine, diğer davalılara yönelik davasının ise kısmen kabulüne, çekişmeli 8839 ada 9 parselin sınırlarının 06.04.2021 tarihli fen bilirkişi raporunda B harfi ile gösterilen şekilde 329,86 m2 olarak belirlenmesine, beyanlar hanesindeki şerhin ve TEİAŞ lehine irtifak hakkının korunarak, 7143 ... Kanun'un Geçici 1 inci maddesi uyarınca tapuya kayıt ve tesciline; 8839 ada 10 parselin sınırlarının aynı raporda A harfi ile gösterilen şekilde 457,15 m2 olarak belirlenmesine, beyanlar hanesindeki şerhin ve TEİAŞ lehine irtifak hakkının korunarak, 7143 ... Kanun'un Geçici 1 inci maddesi uyarınca tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; bu karara karşı, davalı ... vekili tarafından vekalet ücretine yönelik olarak istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " Davalı ...'ne yönelik davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olmasına rağmen Kadastro Müdürlüğü lehine vekalet ücret takdir edilmemiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu " belirtilerek istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle, davacının Kadastro Müdürlüğüne yönelik davasının husumet yokluğundan reddine, diğer davalılara yönelik davasının kısmen kabulüne, çekişmeli 8839 ada 9 parselin sınırlarının 06.04.2021 tarihli fen bilirkişi raporunda B harfi ile gösterilen şekilde 329,86 m2 olarak belirlenmesine, beyanlar hanesindeki şerhin ve TEİAŞ lehine irtifak hakkının korunarak, 7143 ... Kanun'un Geçici 1 inci maddesi uyarınca tapuya kayıt ve tesciline; 8839 ada 10 parselin sınırlarının aynı raporda A harfi ile gösterilen şekilde 457,15 m2 olarak belirlenmesine, beyanlar hanesindeki şerhin ve TEİAŞ lehine irtifak hakkının korunarak, 7143 ... Kanun'un Geçici 1 inci maddesi uyarınca tapuya kayıt ve tesciline, davalı ... lehine takdiren 400,00 TL vekalet ücreti takdirine karar verilmiş ve iş bu karar, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı, davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmamış olup, davalı ... Müdürlüğünün istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince kabul edilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle diğer yönler aynen tekrar edilerek davalı ... lehine vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı, davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmamış olup, davalı ... Müdürlüğünün istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince kabul edilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle diğer yönler aynen tekrar edilerek davalı ... lehine vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.

Kural olarak; İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz hakkı bulunmamaktadır. Zira, Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz yoluna başvurmada hukuki yararın bulunması gerekmektedir (HMK mad. 361/2) İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmayan taraf yönünden, verilen karar kesinleşeceği için artık bu tarafın temyiz yoluna başvurmasında hukuki yararı bulunduğundan söz edilemez.

Ancak, davanın taraflarından birisinin istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden karar verilmesi ve bu yeni kararla aleyhine hukuki bir durum yaratılması durumunda, İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan taraf, bu yeni kararı temyiz edebilecektir.

Somut uyuşmazlıkta; davalı ..., İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmadığından ve Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle esasa ilişkin yeni bir karar verilmek suretiyle aleyhine yeni bir hukuki durum yaratılmadığından, davalı ...' nün Bölge Adliye Mahkemesi kararını müstakilen ya da katılma yoluyla temyiz hakkı bulunmamaktadır.

Aksi düşüncede istinaf başvurusunda bulunmayan tarafa İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf kanun yolunu atlayarak temyiz etme hakkı tanınmış olur ki, bu durum 6100 ... HMK ile hayata geçirilen üç kademeli yargılama sistemini iki kademeli yargılama sistemine dönüştürür ve istinafın devre dışı bırakılmasına yol açar.

Bu itibarla; İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen davalı ...' nün, Bölge Adliye Mahkemesinin kararını temyiz etmekte hukuki yararı bulunmadığından, temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12684, Karar No: 2013/13154, Tarih: 01.10.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/12684 E.  ,  2013/13154 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline ait aracın davalı şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, aracın meydana gelen kazada ağır hasar gördüğünü,hasar bedelinin sigortalıya ödenmediğini belirterek 48.122,96 TL. tazminatın ihbar tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, kazanın istiap haddinin aşılması nedeniyle meydana geldiğini, hasarın kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kabulü ile; 48.122,96 TL. tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 3.262,97 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 1.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14729, Karar No: 2014/6762, Tarih: 11.04.2014

**8. Hukuk Dairesi         2013/14729 E.  ,  2014/6762 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Akçaabat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/02/2013

NUMARASI : 2012/292-2013/49

Hazine ile H.. Ö.. aralarındaki tapu iptali davasında mahkemenin görevsizliğine dair Akçaabat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 20.02.2013 gün ve 292/49 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı Hazine vekili, 3621 sayılı Kıyı Kanunu'na göre, mülkiyeti kayden davalıya ait olan 1120 parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan kısmı bakımından davalı adına olan tapu kaydının iptali ile tescil harici bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, hükmüne uyulan bozma ilamı sonrası, Mahkemenin görevsizliğine, dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, görevsizlik kararının kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi durumunda kararın kesinleştiği tarihten itibaren, kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkemeye başvurularak dava dosyasının görevli Akçaabat Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesinin talep edilmesi gerektiğine, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına karar verilmiştir.

Hüküm, süresi içerisinde davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; davacı tarafça dava dilekçesinde dava değeri 5.100,00 TL olarak gösterilmiş ve davanın değerine göre dava tarihi itibariyle görevli Mahkeme'nin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmış ise de, dava tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nun 7. maddesinin son fıkrası "Bir dava, asliye mahkemesi'nde hükme bağlandıktan sonra, davanın sulh mahkemesi'nin görevi içinde olduğu ileri sürülerek üst mahkemede itirazda bulunulamaz." hükmü uyarınca, eldeki davada Asliye Hukuk Mahkemesi'nce karar verildiğinden bozma ilamına uyularak verilmiş 2. kararda mahkemenin görevsizliğine, Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna dair hüküm kurulması doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

Açıklanan nedenlerle davacı Hazine vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine göre şimdilik diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, HUMK'nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, 11.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/14748, Karar No: 2018/18936, Tarih: 20.11.2018

**8. Hukuk Dairesi         2018/14748 E.  ,  2018/18936 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı alacaklı 01.04.2010 başlangıç tarihli yazılı kira akdine dayanarak 06.04.2015 tarihinde haciz ve tahliye talepli olarak başlattığı icra takibi ile 01.04.2013 – 30.11.2014 tarihleri arası kira farkı alacağı 2.494,16 TL'nin faiziyle tahsilini talep etmiş, ödeme emri davalı borçluya 08.04.2015 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu 13.04.2015 tarihli itiraz dilekçesinde, adına ihtarname gönderilmediği halde kira farkından dolayı mal sahibinin kendisini borçlu gösterdiğini, gerekli artışları yaptığını, hiçbir borcunun bulunmadığını beyan ederek takibe itiraz etmiştir. Ödeme emrine davalı borçlu tarafından itiraz edilmesi üzerine, davacı alacaklı icra mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılması ve tahliye isteminde bulunmuştur.

Mahkemece verilen ilk kararında, davalının iddiası kira artışı konusunda kendisine ihtarname gönderilmediği yönünde olup, ödediği konusunda bir iddiası olmadığı gibi herhangi bir delil de bildirmediği, davacı beyanlarına itibar edilerek, kira fark bedelinin hesabı için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişinin 01/04/2013 -31/03/2014 döneminde ve 01/04/2014 - 30/11/2014 tarihleri arasında kiracı tarafından aylık bedelinin ne miktarda ödendiğinin beyanı istenmiş olup, davacının belirtilen dönemlerde davalı tarafından aylık 1.400 TL olarak kira bedelinin ödenmiş olduğunu beyan ettiği, bilirkişinin usul ve yasaya uygun bulunan 19/11/2015 tarihli raporuna göre 2.037,35 TL asıl alacak ve 188,15 TL işlemiş faiz yönünden itirazın kaldırılmasına ve temerrüt nedeni ile taşınmazdan tahliyesine karar verilmiştir.

Dava, kira alacağının tahsili için başlatılan takibe itirazın kaldırılması ve kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir.

Dava, kira alacağının tahsili için başlatılan takibe itirazın kaldırılması ve kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne dair verilen ilk kararın davalı tarafça temyizi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 13.02.2017 tarih ve ... E. 2017/1589 K. sayılı ilamı ile; “Davacı vekilinin 27.10.2015 günlü beyan dilekçesinde, belirtilen tüm dönemlerde davalı tarafından 1.400 TL aylık kira bedelinin ödendiği beyan edilmiş, bilirkişi tarafından hesaplama bu aylık ödeme miktarı kabul edilerek 06.04.2013 ile 06.10.2014 arası kira artış farkı alacağı belirtilmiştir. Davalı tarafından sunulan Halk Bankası'na ait havale ödeme belgelerinde, 06.04.2014 tarihinden, 06.10.2014 tarihine kadar aylık kira bedelinin 1600 TL olarak yatırıldığı görülmektedir. Bu durumda, davalının banka aracılığıyla yapmış olduğu ödemelere ilişkin banka ekstreleri getirtilerek davalı savunması üzerinde durulması ve gerektiğinde bilirkişiden ek rapor alınması, varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonunda, davalı tarafın ödeme yapıldığı yönündeki beyanı üzerine Halk Bankası'nın hesap hareketlerinin getirtildiği ve bilirkişiden ek rapor alınarak 06/08/2013 tarihli 4.200,00 TL ödemenin davalı ... tarafından yapıldığının anlaşıldığı ve yapılan mahsup sonucunda takip tarihi itibari ile 802,65 TL fazladan ödeme ve 49,11 TL işlemiş faiz miktarının tespit edildiği, yasal süre sonu itibari ile toplam 753,54 TL fazladan ödeme yapıldığı anlaşılmakla davalı tarafın işlemiş kira ve faiz borcunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı tarafından 06.04.2015 tarihinde başlatılan icra takibinde 01.04.2013 - 31.03.2014 tarihleri arası aylık 79,80 TL'den, 01.04.2014 – 30.11.2014 tarihleri arası aylık 192,07 TL'den toplamda 2.494,16 TL kira farkı alacağının işlemiş faiziyle tahsili istenilmiştir. İcra takibinde ve davada dayanılan, hükme esas alınan 01.04.2010 başlangıç tarihli üç yıl süreli aylık 1.400,00 TL bedelli kira sözleşmesi konusunda taraflar arsında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin 5. maddesi ile, kiracı mecurdan istifade etmeye devam ettiği müddetçe, kiranın her kira dönemi başında TEFE-TÜFE ortalaması oranında arttırılacağı kararlaştırılmıştır. Özgür irade ile kararlaştırılmış olan bu şart geçerli olup tarafları bağlar ve yenilenen kira dönemlerinde de geçerliğini sürdürür. Öte yandan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girdiği de göz önünde bulundurularak, kanunun yürürlük tarihi itibariyle TBK'nin 344. maddesi hükmü gözetilerek ÜFE artış oranını geçmemek üzere sözleşme hükmü doğrultusunda aylık kira bedeli ve kira artış farkı belirlenecektir. Kira ödemelerinin yapıldığı hesap özeti incelendiğinde bir kısım ödemelerde hangi aya ilişkin yapıldığına dair açıklama bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda sözleşmenin başlangıç tarihinden itibaren yapılan ödemeler dikkate alınarak ve takip ile kira farkı alacağının tahsilinin talep edildiği hususu göz önünde bulundurularak buna göre rapor düzenlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar dikkate alınmadan, aynı aylar için yapılan birden fazla ödeme olduğu kabul edilerek yazılı şekilde eksik ve hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesi doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile İİK'nin 366. maddesi ve 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. Maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, taraflarca İİK'nin 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 20.11.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1011, Karar No: 2015/2764, Tarih: 02.12.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/1011 E.  ,  2015/2764 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 15. İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen 09.07.2013 gün ve 2012/255 E., 2013/271 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 28.04.2014 gün ve 2013/11923 E., 2014/13356 K. sayılı ilamıyla;

(...A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işveren yanında 2003/2004’de teknisyen olarak çalışmaya başladığını, 2004/2005 yılında TİS tarafı olan Tes-İş Sendikasına üye olarak TİS’ten yararlanmaya başladığını, sendika üyesi olmadan önce günlük aldığı yevmiyenin TİS’ten yararlanmaya başlamasını takiben, davalı ile Tes-İş Sendikası arasındaki protokol gereğince düştüğünü, yapılan bu indirimin İş Kanunu m.38’e aykırı olduğunu, ücrette indirimin ücret baz alınarak hesaplanan fazla mesai, hafta ve genel tatil ücretleri, ikramiye, ilave tediye, iş (güçlüğü) riski tazminatı, bakım tazminatı, vardiya tazminatı gibi ödemelerin de eksik ödenmesi sonucunu beraberinde getirdiğini, İş Kanunu m.62, 2822 sayılı TİSGLK. m.5, 6 uyarınca ücrette bu surette bir indirime gidilemeyeceğini, sendika üyeliği nedeniyle ücretin indirilmesinin 2821 sayılı K. m.32 ve İş K. m.5’e aykırı olduğunu, birbirini takip eden TİS’ler uyarınca öngörülen artışların yapılmakla birlikte, ilk hareket noktası ücretin eksik olması nedeniyle hukuka aykırılığın devam ettiğini, bu hukuka aykırı işlemi olmasaydı aldığı ücret ve eklerinin daha farklı olacağını, TİS yapım aşamasında baskı sonucu sendika üyesi olduğunu ileri sürerek, fark aylık ücret, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ve yine fark ikramiye, ilave tediye, iş (güçlüğü) riski tazminatı, bakım tazminatı, vardiya tazminatı alacaklarının alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının Tes-İş Sendikasına üyelik başvurusunda bulunduğunu sendika yönetim kurulu kararı ile üye olduğunu, üyelik ile birlikte yürürlükteki TİS’ten yararlanmaya başladığını, işçilerle kayıp kaçak kontrol işlerinde çalıştırılmak üzere İTİS öncesi işe alınan tekniker ve teknisyenlere, Tedaş ile Tes-İş Sendikası arasındaki 31.05.2004 tarihli Protokol m.2 uyarınca, 01.03.2003-28.02.2005 süreli 10. dönem İTİS’in Ek 2 cetvelinde yer alan 4. derecenin karşılığı olan unvan ile İTİS’in uygulama esasları başlıklı 6.maddesinin c fıkrası uyarınca sendika üyeliklerinin işverene bildirildiği tarihten itibaren Ek 2 cetvelinde yer alan 4. derecenin karşılığı yevmiyenin verilmesine, yine işbu bildirim tarihinden itibaren sözleşmenin tüm hükümlerinden 25.06.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yararlandırılmalarının kararlaştırıldığını, Protokolün bu hükmü ve TİS Ek 2 cetvel uyarınca söz konusu tekniker ve teknisyenlerin ücretlerinin günlük 24,44 TL olarak uygulandığını, davacının taleplerinin taraflar arasındaki iş sözleşmesi m.6’daki, “İşçinin esaslı bir nedene dayalı fasılalı veya teselsül eden iş sözleşmesinden mütevellit bir hak iddia edemez” kuralına

aykırı olduğunu, dava konusu olayın İş Kanunu m.22,62 ve 2821 sayılı K. m.31 ile bir ilgisinin olmadığını, sendikaya üye olmaya zorlandığı iddiasının ciddi olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının sendika üyesi olduktan sonra Tes-İş Sendikası ile davalı işveren arasında yapılan protokol uyarınca İTİS Ek-II cetvelinde 4. derecinin karşılığı olan ücretin ödendiğini, toplu iş sözlşemesi ile işçinin başka haklara da kavuştuğunu, yevmiyesinin indirilmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı, davalı BEDAŞ’ da 2003/2004 yılında çalışmaya başladığını, 2004-Nisan/2005-Şubat ayında sendikaya üye olduğunu ve TİS'den yararlanmaya başlaması üzerine yevmiyesinin iş sözleşmesinde kararlaştırılan miktarın altına düşürüldüğünü belirterek ücret farkından kaynaklı işçilik alacakları taleplerinde bulunmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2822 sayılı TİSGLK’un 6. Maddesinde, “Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe hizmet akitleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. Hizmet akitlerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Hizmet akdinde düzenlenmeyen hususlarda toplu iş sözleşmesindeki hükümler uygulanır. Toplu iş sözleşmesinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıdaki hüküm “işçi lehine şart ilkesi” olarak adlandırılan kuralın Türk İş Hukukundaki pozitif yansımasını oluşturmaktadır. Söz konusu hüküm gereğince normlar hiyerarşisinde iş sözleşmesine nazaran daha üstte bulunan toplu iş sözleşmeleri hükümleri yerine iş sözleşmeleri hükümleri ancak işçi lehine olmak koşuluyla uygulanma kabiliyetine sahiptir. Bir başka ifadeyle iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesi karşı karşıya geldiğinde yani aynı konuda iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesinde farklı düzenlemeler yer aldığında iş sözleşmesi hükmü daha işçi lehine olmak koşuluyla somut olaya tatbik edilebilir.

Somut olaya dönüldüğünde davacının iş sözleşmesi ile kararlaştırılan temel ücretinin düşürüldüğü anlaşılmaktadır. Bu ücretin düşürülmesi işlemi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesine göre değil toplu iş sözleşmesi ile yapılmıştır. Nitekim İş Kanunu’nun 22. maddesindeki prosedüre uyulup işçinin yazılı rızasının alındığı da iddia ve ispat edilmiş değildir. Öte taraftan TİS’lerle belirlenen ücretlerin ödendiği savunulmuş ise de öncelikle dosyada yer alan TİS’lerde davacının ücretine ilişkin doğrudan bir düzenleme ve cetvele rastlanılmamıştır. Sadece TİS’in 72. Maddesinde sözleşme anlamında asgari ücret tanımlanmış ve sözleşmenin eki niteliğindeki cetvellere göre belirleneceği ifade edilmiştir.

İşveren tarafından toplu iş sözleşmelerinin uygulanması neticesinde iş sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin davacının sendikaya üyeliği ve TİS'den yaralanmaya başlanması üzerine düşürülmesi 2822 sayılı TİSGLK'nın 6. maddesi uyarınca işçi lehine şart ilkesinin ihlali niteliğinde olup, kanuna aykırıdır. Mahkemece davalının zamanaşımı savunması nazara alınarak hesap dönemine ilişkin tüm ücret bordroları dosyaya getirtilmek suretiyle gerekirse bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle davacının ücret farkından kaynaklı taleplerine ilişkin yeniden bir karar verilmelidir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, fark işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.