muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/2346, Karar No: 2021/4927, Tarih: 15.06.2021

**12. Ceza Dairesi         2021/2346 E.  ,  2021/4927 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Hakimliği

Karar Tarihi : 28.08.2020

Taksirle yaralama suçundan şüpheli Sakarya Kerestecilik San. ve Tic. A.Ş. hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda 6 aylık şikayet süresi geçtiğinden bahisle Isparta Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 08/07/2020 tarihli ve 2020/7306 soruşturma, 2020/5783 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddine ilişkin mercii Isparta 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 28/08/2020 tarihli ve 2020/1721 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre, 26/03/2020 tarihinde yürürlüğe giren 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1. maddesinde yer alan, "... Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla; a) Dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler; 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim tarafından tayin edilen süreler ile arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler 13/3/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren... 30/4/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durur..." şeklindeki düzenleme ve bu durdurulan sürelerin 15/06/2020 tarihine kadar uzatıldığına ilişkin 30/04/2020 tarihli ve 31114 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1. maddesindeki "Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını ve yargı alanında doğabilecek hak kayıplarını önlemek amacıyla; 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen durma süresi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda öngörülen zorunlu idari başvuru yoluna ilişkin süreler hariç, 1/5/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden 15/6/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar (salgın hastalığın yayılma tehlikesinin daha önce ortadan kalkması halinde yeniden değerlendirilmek üzere) uzatılmıştır." düzenleme birlikte değerlendirildiğinde, bu sürelerin durma sürelerini takip eden günden itibaren işlemeye başlayacağı, somut olayda, 24/10/2019 tarihli taksirle yaralama eylemine ilişkin şikayet süresinin 13/03/2020 tarihinde durduğu ve 15/06/2020 tarihinde tekrar işlemeye başladığı, müştekinin 23/06/2020 tarihli şikayetinin durma süresi göz önüne alındığında süresinde olduğu anlaşılmakla, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 16/02/2021 gün ve 94660652-105-32-20928-2020-Kyb sayılı yazılı istemlerine müsteniden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 23.03.2021 tarih ve 2021/30401 sayılı ihbarnamesiyle mevcut evrak tevdi kılınmakla;

Dosya incelendi gereği düşünüldü:

Somut olayda, müştekinin şüphelinin şirketinde 24/10/2019 tarihinde iş kazası geçirerek yaralandığı, müşteki vekilin 23.06.2020 tarihinde şüpheli hakkında şikayette bulunduğu, Isparta Cumhuriyet Başsavcılığınca şikayetin süresinde olmadığı gerekçesiyle 08.07.2020 tarihli 2020/7306 soruşturma sayılı kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verildiği, müşteki vekilinin karara itiraz ettiği, Isparta 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 2020/1721 değişik iş sayılı kararıyla kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararının yerinde olduğu gerekçesiyle itirazın kesin olarak reddine karar verildiği,

26/03/2020 tarihinde yürürlüğe giren 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1. maddesinde yer alan sürelerin durmasına ilişkin düzenleme ile bu durdurulan sürelerin 15/06/2020 tarihine kadar uzatıldığına ilişkin 30/04/2020 tarihli ve 31114 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1. maddesindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, müştekinin şikayet süresinin 13/03/2020 tarihinde durduğu ve 15/06/2020 tarihinde tekrar işlemeye başladığı, müştekinin 23/06/2020 tarihli şikayetinin durma süresi göz önüne alındığında süresinde olduğu anlaşılmakla, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen ihbarnamedeki bozma isteği, incelenen dosya kapsamına nazaran yerinde görüldüğünden Isparta 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 28.08.2020 tarihli ve 2020/1721 değişik iş sayılı kararına yönelik kanun yararına bozma talebinin, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yapılmasına, dosyanın gereği için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 15.06.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3066, Karar No: 2012/11966, Tarih: 01.11.2012

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2012/3066 E.  ,  2012/11966 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı Hazine, davacılar Vakıflar Genel Müdürlüğü, ..., ..., ... ve arkadaşları tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dosyanın incelenmesinde, mahkeme hükmünün davanın taraflarından;

A) ... ve ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve Köy Tüzel Kişiliğine okul müdürü eliyle tebliğ edildiği gözlenmektedir. Yapılan bu tebligatlar 7201 Sayılı Yasa hükümlerine uygun değildir.

B) ...’na hiç tebligat çıkartılmamıştır.

C) olduğu anlaşılan ... çocukları ..., ..., ..., ..., ... ile yine ölü olduğu anlaşılan ...çocukları ... ve ...’ a karar tebliğ edilmişse de ... ile...’a ait verÂsete esas teşkil eder şekilde nüfus aile kayıt tabloları dosya arasında bulunmadığından bu kişilerin karar tarihinden önce mi, yoksa sonra mı öldükleri anlaşılamadığı gibi yukarıda adı geçenler dışında bulunup bulunmadığı da anlaşılamamaktadır.

D) ... ve ... adlarına ise ölü olduklarından tebligat yapılamamış, ancak bu kişilerin mirasçıları değinildiği üzere belirlenerek bu kişilere karar tebliğ edilmemiştir.

Yargıtayca temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Yukarıda adı geçen kişilere yöntemince karar tebliğ edilerek yasal temyiz süresinin beklenmesi,

2) Mahkemece yapılan son keşif zaptında ve kararda belirtildiği üzere aynı türde bir kısım davaların evvelce görülerek karara bağlandığı ve Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşıldığından bu dosyalar mahkemece araştırılıp hangi dosyalar oldukları tutanakla belirlenerek dosya arasına konulması,

3) 2002/ 93 esas sayılı dosya içinde bulunamayan tarım bilirkişi raporunun dosyaya eklenmesi,

4) Dosya arasında dosyamızda taraf durumunda bulunmayan ...tarafından açılmış 1999/ 14 esas sayılı dosyaya ait bir geçici dosya bulunduğu görülmekle birlikte, bu dosyanın ne olduğu ve dosyamızla ilgili bulunup bulunmadığı anlaşılamadığından, hâkim tarafından bu hususun incelenerek bu konuda bir tutanak düzenlenmesi ve açıklama getirilmesi,

5) İncelenmesine gerek görülen ve çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneğinin dosyada yer alması,

Dava dosyasının, hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek;

5) İncelenmesine gerek görülen ve çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneğinin dosyada yer alması,

Dava dosyasının, hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek;

A) Keşif sırasında uygulandığı bildirilen orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritası, kesinleşen orman kadastrosu, varsa aplikasyon ve 2/B madde uygulama haritalarının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de bu haritaların ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar birbiri üzerine aplike edilerek düzenlenecek bu haritalarda komşu ve yakın komşu parsellerin birlikte gösterilmesi,

B) Yine değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde, dava konusu taşınmaz ile komşu taşınmazların, memleket haritası, kadastro paftası, orman kadastro haritası ile aplikasyon ve 2/B madde uygulama haritasına göre konumu ve orman kadastro haritasındaki sınır noktaları ile varsa aplikasyon haritasındaki sınır noktaları bu haritalar ile paftaların tümü üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilip gösterilecek şekilde kendilerinden müşterek imzalı krokili rapor alınıp dava dosyası içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.U.M.K.'nun 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 01.11.2012 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6629, Karar No: 2012/10359, Tarih: 31.05.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/6629 E.  ,  2012/10359 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : (2 kez 2003 ve 2004) 213 sayılı Yasanın 359/b-1, 765 sayılı TCK.nun 80/1, 59/2. maddesi (17 ay 15 gün HC) -213 sayılı Yasanın 359/b-1., TCK.nun 43/1, 62. maddesi (18 ay 22 gün HC)

1-Müdafiinin sanık hakkında 2004 ve 2005 takvim yıllarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, sanığa yüklenen suçların sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı artırıcı-azaltıcı sebeplerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, 2004 takvim yılına ilişkin 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5349 sayılı Kanunla değişik 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri uyarınca mahkemece 765 ve 5237 sayılı Yasa hükümleri olaya uygulanarak ortaya çıkan sonuçların denetime imkan verecek şekilde gösterilip birbiriyle karşılaştırılması suretiyle lehe yasa belirlenerek sonucuna göre hükümler kurulmuş ve incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanık müdafiinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık hakkında vergi suçu ve vergi inceleme raporlarına uygun olarak sahte fatura “düzenlemek” suçundan dava açılıp gerekçede de eylem bu şekilde kabul edildiği halde hüküm kısmında “kullanmak” denilmek suretiyle gerekçe ile çelişkiye düşülmesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasında 2 ve 3 nolu bentlerde yer alan “kullanmak” ibareleri çıkarılıp yerine “düzenlemek” denilmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2-Müdafiinin sanık hakkında 2003 takvim yılından kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarına gelince:

2-Müdafiinin sanık hakkında 2003 takvim yılından kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarına gelince:

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5349 sayılı Kanunla değişik 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen “2003 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve sanık lehine olan 765 sayılı TCK’nun 102/4, 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının 26.12.2003 suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeksizin hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken, 1412 sayılı CMUK’nun 321 maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden aynı Yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK’nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK’nun 223/8. maddeleri gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE, 31.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3676, Karar No: 2014/5154, Tarih: 12.11.2014

**1. Ceza Dairesi         2014/3676 E.  ,  2014/5154 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs, 6136 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : 1- 5237 sayılı TCK.nun 81, 35/2, 29, 31/3, 62. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına,

2- 6136 sayılı Yasanın 15/1, 5237 sayılı TCK.nun 31/3, 62, 50, 52. maddeleri uyarınca 1000.TL ve 260.TL adli para cezası ile cezalandırılmasına.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-) Sanık ... hakkında kasten öldürmeye teşebbüs suçundan kurulan hüküm yönünden; oluşa ve dosya içeriğine göre, sanığın bıçakla mağdura toraks bölgesinden iki kez, sol skapula altından ise bir kez vurduğu, toraks bölgesindeki iki bıçak darbesi nedeniyle ayrı ayrı yaşamsal tehlike geçirmesine, sol skapula altındaki diğer yaralanma nedeniyle basit tıbbi müdahale ile giderilemez şekilde yaralanmasına neden olduğu olayda, 9-15 yıl arasında hapis cezası öngören 5237 sayılı Yasanın 35. maddesinin uygulaması sırasında meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı birlikte dikkate alınarak, makul bir ceza tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden, 10 yıl hapis cezasına hükmedilerek eksik ceza tayini aleyhe temyiz bulunmadığından bu hususta bozma yapılmamıştır.

2-) Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...’ın öldürmeye teşebbüs ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin, tahrike ve takdire ilişen cezayı azaltıcı sebeplerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde eleştiri nedeni dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin sübuta, suç niteliğine yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA, 12/11/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15277, Karar No: 2014/230, Tarih: 14.01.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/15277 E.  ,  2014/230 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak taşınmaz bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu taşınmaza ne zaman el atıldığının (gün-ay-yıl olarak) taraflardan,

2-El atma tarihi tespit edildikten sonra, bu tarih itibariyle dava konusu taşınmazın imar planı içinde olup olmadığı, imar planı içinde ise ilk olarak imara alınış tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), belediye ve diğer altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi) yararlanma durumu, etrafının meskûn bulunup bulunmadığı, nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine uzaklığı, belediye sınırları içinde bulunup bulunmadığı, beldenin gelişme yönünde olup olmadığı hususlarının ilgili belediye başkanlığından,

3-Dava konusu .... Mahallesi 11174 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 09.08.2012 olan değerlendirme ve somut emsal alınarak incelenen .... Mahallesi 7995 ada 1 parsel sayılı taşınmazın değerlendirmeye esas alınan 27.07.2011 olan satış tarihi itibariyle imar düzenlemesi sonucu meydana gelen imar parselleri olup olmadıklarının, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğinin, düşülmüş ise oranının belediye imar ve tapu müdürlüklerinden,

4-Dava konusu 11174 ada 4 parsel sayılı taşınmaz ile somut emsal alınarak incelenen 7995 ada 1 parsel sayılı taşınmazın bulundukları cadde veya sokak itibariyle belediyece belirlenen 2012 yılı emlak vergisine esas asgari m² değerlerinin belediye başkanlığından,

Sorularak alınacak cevap yazıları ile belgelerin dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5172, Karar No: 2012/23566, Tarih: 04.10.2012

**2. Hukuk Dairesi         2012/5172 E.  ,  2012/23566 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ankara 4. Aile Mahkemesi

TARİHİ :19.10.2011

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumlarına, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur derecelerine paranın alım gücüne , ihlal edilen mevcut ve beklenen menfaatlerin kapsamına nazaran davacı kadın yararına hükmolunan maddi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50. ve devamı maddeleri hükmü nazara alınarak daha uygun miktarda maddi tazminat (TMK.md.174/1) takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin yukarıda l. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 04.10.2012 (Per.)
Yargıtay — Esas No: 2014/17496, Karar No: 2015/1676, Tarih: 17.02.2015

**14. Hukuk Dairesi         2014/17496 E.  ,  2015/1676 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 17.07.2000 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 05.03.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alan davacının tapu iptali ve tescil, mümkün olmadığı takdirde tazminat isteğine ilişkindir.

Davalı arsa sahibi kooperatif vekili cevap dilekçesiyle, binanın arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine uygun tamamlanmadığını, davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, tapu iptali ve tescil davasının reddine, tazminat isteminin davalı yüklenici bakımından kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Arsa sahibi ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yüklenicinin şahsi hakkını üçüncü kişiye temlik etmesi halinde üçüncü kişinin ifa talep edip edemeyeceğinin saptanmasında öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Davaya konu olayın, temlik işleminin hukuki niteliği, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin borçlarının neler olduğu ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Alacağın temliki ve borcun nakli Borçlar Kanununun 162 ila 181. maddelerinde düzenlenmiştir. Temlik, alacağın ona bağlı bütün (yan ve öncelik) hakları ile birlikte devralana geçmesini sağlar ve bu işlem yapılırken borçlunun rızası alınması gerekmez. Temlik, hatta borçlunun muhalefetine rağmen geçerli olarak doğar ve hükümlerin hasıl eder. Borçlunun temlikten sonraki asıl muhatabı artık alacağı temellük eden (devralan) kişidir. Bu itibarla borçlunun borçtan kurtulabilmesi için temlik işleminden sonra borcunu devralan kimseye ifa etmesi gerekir. Kural budur. Şu hale göre temlik anına kadar borçlu temlikin dışında iken temlik anından itibaren evvelki alacaklı temlik işleminin dışına çıkmaktadır.

Temlikin, temlik edenle borçlu (arsa sahibi) arasında bazı ilişkilerin doğmasına neden olduğu çok açıktır. Zira temlik alan evvelki alacaklının yerine geçmiş borçludan (arsa sahibinden) ifayı istemek, gerektiğinde de borçluyu ifaya zorlamak onun hakkı olmuştur.

Temlikin, temlik edenle borçlu (arsa sahibi) arasında bazı ilişkilerin doğmasına neden olduğu çok açıktır. Zira temlik alan evvelki alacaklının yerine geçmiş borçludan (arsa sahibinden) ifayı istemek, gerektiğinde de borçluyu ifaya zorlamak onun hakkı olmuştur.

Arsa sahibi ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yükleniciden sözleşmede ona bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü temlik alan üçüncü kişinin, arsa sahibini (borçluyu) ifaya zorlayabilmesi için öncelikle temlik işlemini ve işlemin sıhhatini kanıtlaması gerekir. Fakat temlik işlemi kanıtlanmış olunsa da yukarıda açıklandığı üzere ifa talebinin muhatabı olan arsa sahibi ifaya derhal uymak zorunda değildir. Gerçekten Borçlar Kanununun 167. maddesi hükmüne göre “Borçlu, temlike vakıf olduğu zaman; temlik edene karşı haiz olduğu defileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir.” Buna göre temliki öğrenen borçlu temlik olmasaydı önceki alacaklıya karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan üçüncü kişiye) karşı da ileri sürebilir hale gelir. Temlikin konusu yüklenicinin arsa payı karşılığı arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden hak kazanmadığını üçüncü kişiye temlik etmesi arsa sahibi bakımından önemsizdir. Diğer taraftan yüklenici arsa sahibine karşı öncelikli edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye temlik etmişse, üçüncü kişi Borçlar Kanununun 81. maddesinden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Burada yüklenicinin eser sözleşmesinden kaynaklanan borçlarının neler olduğuna ilişkin bazı açıklamaların yapılması gerekmektedir. Genel olarak eser sözleşmelerinde yüklenici, belli bir sonucu meydana çıkararak onu iş sahibine teslim etmeyi taahhüt eder. Eser sözleşmelerinde yüklenicinin "eseri meydana getirme borcu" dayanağını Borçlar Kanununun 355. maddesinden alır. Anılan hükme göre; "İstisna bir akittir ki onunla bir taraf (müteahhit), diğer tarafın (iş sahibinin) vermeyi taahhüt eylediği semen mukabilinde bir şey imalini iltizam eder." Yasada “şey” olarak ifade edilen "eser"dir. Bir iş görerek eseri meydana getirmek ve meydana getirilen eseri iş sahibine teslim etmek (arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde, binayı sözleşmeye, amacına ve fen ve sanat kurallarına uygun imal ederek arsa sahibine teslim etmek) yüklenicinin ana borcudur. Kural olarak da aslolan sözleşmenin kararlaştırıldığı şekilde eksiksiz ifasıdır. Aksi halde, sözleşmeden beklenen yararlar dengesi bir taraf aleyhine bozulur. Böyle bir durumda da bir taraf edimini yerine getirmiş kabul edilemez;

Yukarıda belirtilen ilkeler ve yapılan açıklamaların ışığında somut olaya gelince;

Tapu iptali ve tescil talebinin reddine, tazminat isteminin kabulüne karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma ve inclemeler hüküm kurmaya yeterli değildir.