muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/24080, Karar No: 2016/20944, Tarih: 28.11.2016

Bilindiği üzere, alt işveren asıl işveren karşısında bağımsız hizmet sunan bir işveren durumundadır. Alt işveren, asıl işverenin emir ve talimatlarına göre değil, alt işverenlik sözleşmesinde belirtilen proje ve teknik şartlara göre işi yürütür. Asıl işverenin alt işveren işçilerine karşı yönetim veya işin ifasını isteme hakkı olamayacağı ancak işçi sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak asıl işverenin genel nitelikli talimatlar verebileceği bilinmektedir.

İş Kanunu’nun 2 inci maddesinin altıncı fıkrası; bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet ücretine ilişkin yardımcı işlerde veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasından kurulan ilişkinin asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğu açıkça belirtilmiştir. Yasal düzenlemeye uygun olarak alt işverenin üstlenebileceği işler geçici nitelikte olabileceği gibi devamlılık gösteren işlerde olabilir. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin unsurları, iki ayrı işverenin bulunması, mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan işte çalıştırılması ve asıl işveren ile alt işverenin muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri olarak sayılabilir.

Gerçek işverenin tespitinde hukuki ilişkinin değerlendirilmesinin yapılması gerektiğinden muvazaa konusu da doğal olarak irdelenir, bu husus konunun içindedir. Bu husus tespit edilirken alt-asıl işveren ilişkisinde kanun gereği hizmet alımı yapılmalıdır. Personel alımı değil, çıkarılan/ çalıştırılan personelin hizmet alımı çerçevesinde çalıştırılması gereken personelden olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bu kapsamda alt işverene işin tamamı verilebilir, verilmelidir. Ancak o işle ilgili bir ya da birkaç personel temini şeklinde bir uygulama yapılamaz. Şoförlerin, büronun tamamı iş olarak başka işverene verilebilir. Tek bir şoför, sekreter vb. personelin temini için hizmet alımının yapıldığı halde yapılan işin İş Kanunu 2.madde anlamında bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurulmuş olmaz.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının davalılardan .... nezdinde işine iadesine dair verilen karar isabetli ise de, kayden işveren olarak görünen ve muvazaalı işlemin tarafı olması nedeniyle kendine menfaat sağlayamayacak olan diğer davalı ... ve Danışmanlık A.Ş.’nin işe iade kararının mali sonuçlarından diğer davalı .... ile birlikte sorumlu tutulması gerekirken sorumlu tutulmaması ve lehine vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olup kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:

Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının davalı .... nezdinde İŞE İADESİNE,

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:

Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının davalı .... nezdinde İŞE İADESİNE,

3- Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni ve davacının talebi de dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4- Davacının süresi içinde başvurması halinde kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine,

5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6- Davacının yaptığı harçlar dahil toplam 128.50 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

7. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına, gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,

8. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. si uyarınca belirlenen 1.800,00 TL. maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,

Kesin olarak 28.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4519, Karar No: 2015/12648, Tarih: 31.03.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/4519 E.  ,  2015/12648 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin geçerli bir neden olmaksızın fesih edildiğini iddia ederek feshin geçersiz olduğunun tespiti ile davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; 10.02.2011 tarihinden itibaren müvekkili olan şirket bünyesinde çalışan davacının iş akdinin müvekkili olan şirket tarafından 31.01.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak kaydıyla, iş işyerinde yapılan işin ortadan kaldırılması ve organizasyonel değişim sebebiyle geçerli nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının, davalı şirkette istihdam edilebileceği başka bir pozisyon bulunduğunu ispatlaması gerektiği ancak davacının bu ispat yükünü yerine getiremediği, davalının da fesih sonrası davacının çalıştığı pozisyona işçi alımı yapmadığı ve feshin geçerli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

İşverenin, dayandığı fesih sebebinin geçerli (veya haklı) olduğunu uygun kanıtlarla inandırıcı bir biçimde ortaya koyması, kanıt yükünü yerine getirmiş sayılması bakımından yeterlidir.

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını, feshin geçerli nedeni olduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren, uygulamak için aldığı, geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı, sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İşveren işletme, işyeri ve işin gerekleri nedeni ile aldığı fesih kararında, işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve feshin kaçınılmazlığını kanıtlamak zorundadır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olma­dığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Bir bakıma feshin kaçınılmaz olup olmadığı yönünde, işletmesel kararın gerekliliği de denetlenmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, iş sözleşmesinin davalı şirket bünyesindeki ekonomik nedenlerle, rekabet ve verimlilik gereklerine ve teknolojik değişimlere bağlı olarak, işyerinde davalı işçi tarafından yapılan işin ortadan kalkması ve organizasyonel değişim sebebiyle işgücü fazlasının ortaya çıkması gerekçe gösterilerek iş akdinin feshedildiği görülmüştür.

Somut uyuşmazlıkta, iş sözleşmesinin davalı şirket bünyesindeki ekonomik nedenlerle, rekabet ve verimlilik gereklerine ve teknolojik değişimlere bağlı olarak, işyerinde davalı işçi tarafından yapılan işin ortadan kalkması ve organizasyonel değişim sebebiyle işgücü fazlasının ortaya çıkması gerekçe gösterilerek iş akdinin feshedildiği görülmüştür.

Feshe yol açan organizasyonel değişikliğin bir takım yapısal değişiklikleri zorunlu hale getirmesi , iş yokluğu veya azalmasına neden olması, bu zorunlu iş azalmasının sonucunda işgücü fazlasının ortaya çıkması gerekir. Davalı şirkette yeniden yapılanmaya ve küçülmeye ilişkin yazılı bir işletmesel karara rastlanılmamıştır. İşveren , işletmesini en verimli, rekabet edilebilir ve etkin üretim tarzı sağlayacak şekilde organize etmek yetkisine sahiptir. Bir ekonomik güçlük olmasa da , işveren daha verimli çalışmak , rekabet gücünü artırmak amacıyla işletmesini yeniden yapılandırmak isteyebilir. İşletme gerekleri ile fesih ölçütü, mutlaka zarar eden bir işletmenin varlığını zorunlu kılmaz. Rasyonel bir işletmecilik gereği işgücü fazlalığı ortaya çıkmış, bazı işçilerin işten çıkarılmasını zorunlu hale getirmiş olabilir. Bu karar uygulanmaya konmuş olmalı, bu yönde girişimlerde bulunulmalıdır. Dava konusu olayda, davalı işverenlik tarafından yeniden yapılanma sebebiyle iş sözleşmesi feshedilmiş olmakla birlikte, buna dayanak olarak alınmış bir işletmesel karar, küçülmenin kapsamı ve içeriği, bu kapsamda hangi işlerin ortadan kalktığı veya hangi birimlerde küçülme gerektiği, hangi işçilerin işgücü fazlalığı haline geldiği gibi feshin geçerliliğini ispata yönelik kanıtlar sunulmamıştır. Ayrıca mahkeme gerekçesinde, davacının işyerinde çalışabileceği bir pozisyon olup olmadığına ilişkin ispat yükünün davacıda olduğu, davacının da bu ispat yükünü yerine getiremediği kabul edilmiş ise de feshin son çare olduğunu ispat yükü davalı işverendedir, davalı işveren feshin son çare olması kapsamında herhangi bir tedbir alınıp alınmadığını ispatlayamamıştır, bu nedenlerle yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi hatalıdır.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen sebeplerle;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE, davacının İŞİNE İADESİNE,

3-Davacının kanunî sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin 4 aylık ücreti olarak belirlenmesine,

4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,

5-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-Davacının kanunî sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin 4 aylık ücreti olarak belirlenmesine,

4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,

5-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 1.500.-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan 428.35 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,

Kesin olarak 31.03.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/704, Karar No: 2017/7255, Tarih: 05.10.2017

**14. Hukuk Dairesi         2017/704 E.  ,  2017/7255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 17.04.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil veya tazminat talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.11.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı arsa sahipleri vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı arsa sahibi yapının 30.05.1993 olan teslim tarihine rağmen uzun süre teslim edilmediğini, geçikmeden kaynaklanan kira alacakları bulunduğunu, açılan davanın reddini savunmuştur.

Yüklenici şirket temsilcisi, arsa sahibinin edimlerini yerine getirmediğini, kendisinin dava edilmesinin yersiz olduğunu bildirmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, hükmü davalı arsa sahipleri vekili temyiz etmiştir.

Dairemizin 23.01.2012 tarih 2011/16177 Esas, 2012/600 Karar sayılı ve yine 06.02.2014 tarih, 2013/14473 Esas, 2014/1584 Karar sayılı ilamları ile özetle; mahkemece ortak alanlarda dahil olmak üzere binanın tamamı yönünden getirildiği genel fiziki seviye bilirkişiye hesaplatılmalı, binanın tamamında eksik ve ayıplı işler olup olmadığı, binanın sözleşmeye, tasdikli projeye, fen ve amaca uygun hale getirilmesinin mümkün olup olmadığı, varsa bunların bedelinin davacı tarafından davalı arsa sahibine ödenmesi koşuluyla arsa sahibinin ifaya zorlanıp zorlanamayacağı belirlenmeli, davacının 14.05.2013 tarihli celsedeki beyanlarıda dikkate alınarak davacıya bu doğrultuda süre verilerek mülkiyet aktarımı istemi hakkında bunun sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bozma ilamı gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği; yapının tamamı yönünden gerekli araştırmaların yapılarak binanın getirildiği genel fiziki seviyenin bilirkişiye hesaplatılmadığı, eksik işler bedelinin davacı tarafından davalı arsa sahibine ödenmesi koşuluyla arsa sahibinin ifaya zorlanıp zorlanamayacağı hususları üzerinde durulmadığı görülmüştür.

Davalılar arasında 19.08.1992 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunmaktadır. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri niteliği itibariyle iki tipli karma sözleşmelerdir. Burada eser sözleşmesinin konusu olan inşaat yapma edimi ile gayrimenkul satım sözleşmesindeki mülkiyet nakli edimi bir araya gelmektedir.

Davalılar arasında 19.08.1992 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunmaktadır. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri niteliği itibariyle iki tipli karma sözleşmelerdir. Burada eser sözleşmesinin konusu olan inşaat yapma edimi ile gayrimenkul satım sözleşmesindeki mülkiyet nakli edimi bir araya gelmektedir.

Dava konusu 1, 5 ve 6 numaralı bağımsız bölümlerin davalılar arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin içinde olduğu ve yüklenici şirket temsilcisi tarafından noterde düzenlenen 01.10.2004 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile bu üç bağımsız bölümün davacıya satışının vaadedildiği hususlarında bir çekişme yoktur.

Arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükler. Öncelikle üzerine inşaat yapılacak arsayı yükleniciye teslim etmesi gereken arsa sahibi yüklenicinin karşı edimini yerine getirmesinden sonra da yükleniciye sözleşmeye uygun arsa veya kurulmuşsa kat irtifak tapusunu devretmekle yükümlüdür. Yüklenicinin temel borcu ise eseri (binayı) meydana getirmektir. Bir bina inşaatından maksat, o yapının sözleşmeye, fen kurallarına ve amacına uygun imal edilmesidir. İşte, yüklenici bu nitelikleri taşıyan bir bina meydana getirmişse, sözleşmede aksine hüküm bulunmayan hallerde yapının arsa sahibine tesliminde, sözleşmede ayrık hüküm varsa teslimden önce ve ancak sözleşme koşullarına uygun oranda arsa payı veya bağımsız bölümün tescilini isteyebilir. Kuşkusuz yüklenicinin teslimden sonraki borcu ayıba karşı tekeffül borcu olarak devam edeceğinden, yüklenici eserdeki ayıp ve eksikliklerden ve koşulları yerinde ise arsa sahibinin ceza-i şart alacağı ile sözleşmedeki diğer alacaklarından ve ayrıca kanundan kaynaklanan alacaklarından da sorumludur.

Arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin tarafı olan yüklenici yukarıdan beri sayılan edimleri yerine getirdiğinde arsa sahibine karşı kazandığı kişisel hak sebebiyle arsa payı veya bağımsız bölüm tapusunun devrini ondan isteyebileceği gibi Türk Borçlar Kanununun 184 ve devamı maddelerine dayanarak kişisel hakkını arsa sahibinin onamı gerekmeksizin üçüncü kişilere yazılı olmak koşuluyla devir ve temlik edebilir. Yüklenicinin kişisel hakkını temellük eden üçüncü kişi de bu hakkı yüklenicinin halefi olarak arsa sahibine karşı ileri sürme olanağına sahiptir.

Yükleniciden temellük edilen kişisel hakkın dava edilerek arsa sahibine karşı ileri sürülmesi halinde mahkemece, tüm bu yönler üzerinde durulmalı, yüklenici üçüncü kişi davacıya ancak hak kazandığını devir ve temlik edebileceğinden bu husus duraksamaksızın saptanmalıdır. Bütün bu araştırmalar sonunda eserin (binanın) arsa sahibinin reddedemeyeceği bir seviyeye getirildiği, ne var ki, yüklenicinin arsa sahibine gerek ayıp ve eksik işlerden, gerekse sözleşmede yer alan bazı hükümler sebebiyle sözleşme veya kanundan kaynaklanan nedenlerden dolayı borçlu bulunduğu ortaya çıkarsa yüklenicinin halefi olarak davacıya bunları yerine getirmek üzere uygun süre tanımalı ya da olanaklı bulunursa karşılıkları para olarak depo ettirilerek depo edilecek tutar arsa sahibine ödenmek üzere (birlikte ifa kuralı) kişisel hakkın sonuçlarını meydana getirdiği düşünülüp istem kabul edilerek tescil hükmü kurulmalıdır.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Mahkemece 23.03.2016 tarihinde yerinde yapılan keşif sonucu inşaat mühendisi ve emlakçı bilirkişiler tarafından düzenlenmiş olan 04.04.2016 tarihli raporda, yapının tamamı yönünden getirildiği fiziki seviye oran olarak belirtilmemiş ve rapora yansıtılmamıştır. Bilirkişiler; yüklenicinin daireler üzerinde gerekli edimleri yerine getirdiğini, konutlar da oturulduğunu, bu duruma göre inşaatın tamamlanmış olup, dosyadaki evrakına göre 31.12.1998 tarihinde teslim edilmiş olduğunu, dava konusu işyerlerine gelince, 1 no'lu bağımsız bölümün kaba inşaat durumunda bulunduğunu ve %50'sinin yapılmış olduğunu, yapı kullanma izin belgesinin alınabilmesi için, özellikle bodrumda bulunan 1 no'lu bağımsız bölümün inşaatın projesine uygun olarak tamamlanması, sıvasının yapılıp kapı pencerelerinin takılarak boya ve zemin kaplamalarının yapılması gerektiği ve bu işlerin yapımı için dava tarihi itibariyle 8.640 TL masraf yapılması gerektiğini bildirmişlerdir.

Dava konusu 5 ve 6 numaralı bağımsız bölümlere gelince; bu iş yerlerinde iki duvarın kaldırılarak iki duvar arasında kalan alanın iki işyerine farklı oranlarda pay edildiği; ana taşınmazın tümü için iskan izni alınabilmesinin, bu duvarların projeye uygun hale getirilmesine bağlı olduğu, bu işlerin yapılması için de dava tarihi itibariyle 3.000 TL bedel gerektiği, binanın mevcut durumuna göre 1, 5 ve 6 no'lu bağımsız bölümlerin projeye uygun hale getirilmesi gerektiği, inşaatta sözleşmeye göre ufak tefek değişiklikler var ise de; inşaatın tamamlanmış olduğu açıklanmıştır.

Şu duruma göre, yapıda eksik işler olduğu, projeye aykırı tadilatlar yapıldığı ve bunların binaya iskan izni alınmasına engel oluşturan eksiklik ve tadilatlar olduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda da açıklandığı gibi, bina yapımından maksat o binanın sözleşmesine, tasdikli projesine, fen ve sanat kurallarına uygun meydana getirilmesidir. Aksi takdirde bina yapım işini üstlenen yüklenici edimlerini yerine getirmiş sayılmaz. O halde, yüklenicinin yukarıda etraflıca açıklaması yapılan ilkeler çerçevesinde edimini tam olarak yerine getirdiğinden söz edilemez.

Ayrıca, 06.02.2014 tarihli bozma kararımızda belirtilen "davacının 14.05.2013 tarihli celsedeki beyanları da dikkate alınarak davacıya bu doğrultuda süre verilerek mülkiyet aktarımı istemi hakkında bunun sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği" yönündeki bozma nedeni üzerinde de tam olarak durulmadığı ve bu yönde bir işlem yapılmadığı, mahkemece, "davacının 14.05.2013 tarihli celsede mülkiyet aktarımına ilişkin bir beyan ve talebinin görülmediği, kaldı ki, mülkiyet aktarımının İzmir 11. Noterliğinin 01.10.2004 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile yapıldığının sabit olduğu, somut olayda, yüklenicinin sözleşmeye konu edimini büyük oranda yerine getirdiği, bilirkişi raporuna göre yüklenicinin edimindeki eksiklik 11.640 TL olup, satımı vaad edilen bağımsız bölümlerin yanında çok az bir değer olduğu, arsa sahibi ve yüklenici arasında bu bedel yönünden alacak davası açılarak hakkın elde edilmesinin mümkün olduğu, satış vaadi alacaklısının hakkını bu kadar az bir bedele endekslemenin vaad alacaklısı hak sahibi dışındaki arsa sahibi ve yüklenici arasındaki şahsi alacaktan dolayı davanın kabul edilmemesi hakkaniyete aykırı olacağından davanın kabulüne, arsa sahibi lehine çıkan 11.640 TL şahsi alacağın tahsili için yükleniciye alacak davası açmakta muhtariyetine" karar verildiği görülmektedir.

Satış vaadi sözleşmesi, ilerde herhangi bir taşınmazın mülkiyetini iktisap edebilmek amacı ile düzenlenen bir ön akit olduğundan sözleşmenin yapılması ile mülkiyetin aktarılması söz konusu olamaz. Mahkemenin bu konudaki gerekçesi yerinde değildir. Davacı, 14.05.2013 tarihli celsedeki beyanında, yüklenicinin halefi olması nedeniyle adına mülkiyet aktarımını istediği bağımsız bölümlerdeki projeye aykırı tadilat ve eksiklikleri önceki hale getirmek üzere süre istediğine göre, bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde bu işlemleri yapmak üzere davacıya süre verilmesi gerekir. Kişisel hakkını temlik almak ile yüklenici yerine geçen davacının mülkiyet isteyebilmesi için yapıdaki tüm eksikliklerden dolayı arsa sahibine karşı sorumlu olduğu açıktır. Yüklenicinin edimindeki eksiklik miktarının az veya çok olmasının da bir önemi yoktur.