muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/24633, Karar No: 2016/4237, Tarih: 16.03.2016

**7. Ceza Dairesi         2014/24633 E.  ,  2016/4237 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :##########Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı yasaya muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük ve erteleme

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Olay günü ... isimli şahsa ... kargo aracılığıyla gönderilen 2 adet koli içinde yapılan incelemede faturasız ve yabancı menşeili kozmetik ürün ve parfüm cinsi eşya ele geçtiği anlaşılmakla; gönderici olan sanık ...'ın aşamalarda alınan savunmasında ... ... 'de yaşayan annesinin yanına gelerek oğluna koli göndermek istediğini söylediğini, kendisinin de kabul ederek bu kolileri gönderdiğini, bu kolilerle ilgisi olmadığını beyan etmesi karşısında; savunmanın doğruluğunu tespit etmek açısından ...'ın annesinin açık kimlik ve adres bilgilerinin tespit edilip olaya ilişkin tanık olarak beyanı alındıktan sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik soruşturmaya dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün, 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 16.03.2016 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20531, Karar No: 2015/9257, Tarih: 02.06.2015

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2014/20531 E.  ,  2015/9257 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli ... İlçesi ... Köyü ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Bilirkişi kurulu tarafından münavebeye alınan buğday (samanı), domates, karpuz ve kavunun 2012 yılı itibariyle sulu ve kuru şartlarda dekar başına asgari ve azami verimine, kilogram başına toptan satış fiyatına ve dekar başına ayrıntılı üretim giderine ilişkin veri listesinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden,

2-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaz üzerinde bulunduğu belirtilen elma, dut ve iğde ağaçlarının yaş ve cinsleri belirtilmek suretiyle 2012 yılı rayiç değerlerinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden,

Getirtilerek alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 02.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/810, Karar No: 2024/287, Tarih: 10.01.2024

**10. Ceza Dairesi         2022/810 E.  ,  2024/287 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/2759 E., 2021/2194 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddiyle hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. İzmir 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.10.2021 tarihli ve 2020/431 Esas, 2021/353 Karar sayılı kararı ile sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının ilk cümlesi ve 58 inci maddesi uyarınca 12 yıl 6 ay hapis ve 25.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 01.11.2021 tarihli ve 2021/2759 Esas, 2021/2194 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık ve müdafiinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri özetle;

1. Kararın haksız ve usulsüz olduğuna, 2. Yapılan aramanın hukuka aykırı olduğuna, 3. Eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturacağına, 4. Etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğine, 5. Üzerine atılı suçu işlemediğine, beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri özetle;

1. Kararın haksız ve usulsüz olduğuna, 2. Yapılan aramanın hukuka aykırı olduğuna, 3. Eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturacağına, 4. Etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğine, 5. Üzerine atılı suçu işlemediğine, beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Sanığın ikametinde uyuşturucu madde ticareti yaptığına dair edinilen bilgiler üzerine yürütülen fiziki takipte, haklarında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan ayrıca işlem yapılan ... ve ...'ın ayrı ayrı olmak üzere sanığın ikametine girip kısa süre sonra çıktıkları, ... ve ...'ın kesintisiz takip sonucu durdurulduğu, her ikisinden de esrar ele geçtiği, sanığın ikametinde yapılan aramada da esrar ele geçtiği, ... ve ...'ın kendilerinde ele geçen esrarları sanıktan aldıklarına yönelik beyan ve teşhisleri, tutanak tanıklarının olayın oluşunu destekleyen beyanları ve tüm dosya kapsamına göre; sanığın 16.10.2020 tarihinde ... ve ...'a esrar satmak suretiyle üzerine atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu işlediği anlaşıldığından, eylemine uyan 5237 sayılı Kanun'un 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 43 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca taktiren asgari hadden artırım yapılmasına ve adli sicil kaydında tekerrüre esas oluşturan sabıkası bulunduğundan sanık hakkında hükmolunan cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiş, sanığın savunmasında geçen isimler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğinden etkin pişmanlık hükümleri uygulanmamıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgular konusunda, Bölge Adliye Mahkemesince, isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin, suçun vasfına ve sübutuna, sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmamasına ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı, sanığın ikametinde yapılan aramanın Cumhuriyet savcısının yazılı arama emriyle ve usulüne uygun şekilde yapıldığı anlaşılmakla, sanığın temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, hükümde açıklanan gerekçeler, tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak, hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 01.11.2021 tarihli ve 2021/2759 Esas, 2021/2194 Karar sayılı kararında sanıkça öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden; 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre dikkate alınarak sanık hakkındaki salıverilme talebinin REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca İzmir 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/725, Karar No: 2022/943, Tarih: 15.06.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2020/725 E.  ,  2022/943 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “tenfiz” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesince verilen davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, maddi hata dikkate alınarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne dair karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, ilk derece mahkemesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili; müvekkili tarafından davalı aleyhine açılan alacak davasında Federal Almanya Cumhuriyeti Almanya Stuttgart Eyalet Mahkemesinin 8 O 30/14 sayılı kararı ile davalının 51.129,19Euro anaparayı 12.06.2014 tarihinden itibaren ve 2.994,04Euro tutarında ek meblağı 12.06.2014 tarihinden itibaren %5 faizle ödemesine hükmedildiğini, söz konusu kararın davalıya tebliğ edildiğini, yabancı mahkeme kararının temyiz edilmeyerek kesinleştiğini ileri sürerek Federal Almanya Cumhuriyeti Almanya Stuttgart Eyalet Mahkemesinin 8 O 30/14 numaralı dosyasında verilen kararın tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili; dava konusu kararın Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinin münhasır yetkisinde olan uyuşmazlığa ilişkin olduğunu, kesin yetki bulunduğundan kamu düzenine aykırı olduğunu, davacının müvekkilinin şirket ortağı olmadığını, ortak olmayan bir kişinin ortaklık payının iadesine karar verilemeyeceğini, hakkın suiistimali niteliğinde olan dava sonucunda verilen kararın tenfizinin iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, tenfizin şirket sermayesinin azaltılması sonucunu doğuracağını, tenfiz koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

6. Yozgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.12.2017 tarihli ve 2017/238 E., 2017/246 K. sayılı kararı ile; tenfize konu yabancı mahkeme kararının kamu düzenine aykırı olmadığı, kararın aslının ve tamamının onaylı tercümesinin sunulduğu, kararın mahkeme tarafından verildiği ve mahkeme hükmü niteliği taşıdığı, davalının mahkemeye usulünce çağrıldığı, kararın usulünce tebliğ edildiği, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un (MÖHUK) 54/1-ç bendine aykırılığın bulunmadığı, her ne kadar iki devlet arasında karşılıklı, ikili anlaşma olmamakla beraber Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinin kararlarının Almanya'da tenfizi mümkün olduğundan fiili uygulamanın mevcut olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, Federal Almanya Cumhuriyeti Stuttgart 8. Eyalet Hukuk Mahkemesinin 06.01.2014 tarihli ve 8 O 30/14 sayılı kararın tenfizine karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

7. İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

8. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 24.01.2019 tarihli ve 2018/2436 E., 2019/89 K. sayılı kararı ile; verilen hükmün MÖHUK'un 54. maddesinde belirtilen tenfiz şartlarını taşıdığından yabancı mahkeme kararının tenfizine yönelik verilen ilk derece mahkemesi kararında herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı, ancak dava Federal Almanya Cumhuriyeti Stuttgart 8. Eyalet Hukuk Mahkemesinin 06.10.2014 tarihli ve 8 O 30/14 numaralı kararının tenfizine yönelik olarak açılmış olup İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümde ise tenfizine karar verilen yabancı mahkeme kararının karar tarihinin 06.10.2014 yerine 06.01.2014 olarak yazıldığı, bu durumun mahallinde her zaman düzeltilebilecek maddi hata niteliğinde olup gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturmadığı, anılan kararın bu yönden kaldırılması gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, maddi hata dikkate alınarak ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne, Federal Almanya Cumhuriyeti Stuttgart 8. Eyalet Hukuk Mahkemesinin 06.10.2014 tarihli ve 8 O 30/14 sayılı kararının tenfizine karar verilmiştir

Özel Daire Bozma Kararı:

9. Bölge adliye mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı, süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

10. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 09.12.2019 tarihli ve 2019/1315 E., 2019/7974 K. sayılı kararı ile; “… 1- Dava, yabancı mahkeme kararının tenfiz istemine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

9. Bölge adliye mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı, süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

10. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 09.12.2019 tarihli ve 2019/1315 E., 2019/7974 K. sayılı kararı ile; “… 1- Dava, yabancı mahkeme kararının tenfiz istemine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, 07.12.2019 tarih, 30971 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'nun 41. maddesinde 25/3/1987 tarihli ve 3332 sayılı Sermaye Piyasasının Teşviki, Sermayenin Tabana Yaygınlaştırılması ve Ekonomiyi Düzenlemede Alınacak Tedbirler İle 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 3182 sayılı Bankalar Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna aşağıdaki geçici maddenin eklendiği belirtilmiş olup, işbu geçici 4. maddede ''31/12/2014 tarihine kadar, pay sahibi sayısı nedeniyle payları halka arz olunmuş sayılan ve payları borsada işlem gören anonim ortaklıklar tarafından doğrudan veya dolaylı olarak nominal ya da primli değer üzerinden pay veya pay adı altında satışı yapılmış olan her türlü araç, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun kaydileştirmeye ilişkin şartlarına tabi olmaksızın 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı mülga Türk Ticaret Kanunu ile 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında pay addolunur, bu ortaklıklara yapılan ödemeler pay karşılığı yapılmış kabul edilir ve ortaklık ilişkisi kurulmuş sayılır. Bu payların kaydileştirilmemiş olması ortaklık haklarına halel getirmeyeceği gibi ortaklık ilişkisinin kurulmadığı da iddia edilemez. Birinci fıkra kapsamında kurulmuş olan ortaklık ilişkileri hakkında; geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığı veya primli pay satışı yapıldığı ileri sürülerek sebepsiz zenginleşme, haksız fiil, sözleşme öncesi görüşmelere aykırılık veya sözleşmeye aykırılık nedenlerine dayalı olarak açılan ve kanun yolu incelemesindekiler dahil görülmekte olan menfi tespit, tazminat veya alacak davalarında, karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilir ve yargılama gideri ile maktu vekalet ücreti ortaklık üzerinde bırakılır.” hükmü düzenlenmiş, aynı Kanun'un 52/1-h maddesinde de işbu hükmün yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği hükme bağlanmıştır.

Bu durum karşısında, temyiz aşamasında yürürlüğe giren yukarıda açıklanan Yasa hükmü ile 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usül Hukuku Hakkındaki Kanunun 54. maddesinde düzenlenen tenfiz şartlarının birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmek üzere kararın re'sen bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir…” gerekçesiyle karar oy çokluğuyla bozularak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Direnme Kararı:

2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir…” gerekçesiyle karar oy çokluğuyla bozularak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Direnme Kararı:

11. Yozgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.06.2020 tarihli ve 2020/43 E., 2020/109 K. sayılı kararı ile önceki gerekçeye ek olarak; bozma kararında belirtilen yasa ile MÖHUK arasında bir ilişkinin bulunmadığı, yabancı bir mahkeme kararının kamu düzenine açıkça aykırı sayılabilmesi için kararda yer alan hüküm kısmının Anayasa’nın veya hukuk sisteminin temel ilkelerine, Türk toplumunun genel örf-adet ve ahlak telakkilerine, toplumun ekonomik yapısını temelinden sarsacak olan değerlendirmeye, temel insan haklarına, adalet anlayışına aykırı olması gerektiği, yabancı mahkeme kararına konu teşkil eden hususların, kısmen veya tamamen Türk hukukunda emredici nitelikteki kurallarla düzenlenmiş olmasının kamu düzeni müdahalesi için bir sebep teşkil etmeyeceği, ayrıca kamu düzeni kavramının zaman ve mekâna göre değişen, izafi niteliği düşünüldüğünde geçici nitelikteki bir hükmün genel kamu düzeni kavramıyla ilişkilendirilmesinin söz konusu olmayacağı, yabancı mahkeme kararında yer alan hükmün icra edilmesi ile ortaya çıkacak sonucun hukukun genel prensiplerine, toplumun genel örf adet ve ahlak telakkilerine aykırı düşmedikçe ve Anayasa’nın temel ilkelerine aykırı bulunmadıkça yabancı kararın kamu düzenine aykırılığından söz edilemeyeceği, davaya konu yabancı mahkeme kararının tenfizinin kamu düzenine aykırı olmayıp böyle bir değerlendirme yapmasına da gerek bulunmadığı, tenfiz davasında davaya konu yabancı mahkeme kararı için yeni çıkan kanun değerlendirilerek esas hakkında inceleme yapılamayacağı, yani tenfiz davasındaki davacının yabancı mahkeme kararına göre davalı şirkete ortak olup olmadığı veya davalı şirketin borsada işlem gören şirket olup olmadığı hususunda inceleme yapılamayacağı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

12. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

Direnme Kararının Temyizi:

12. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

13. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; 07.12.2019 tarihli ve 30971 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'nun 41. maddesi ile 25.03.1987 tarihli ve 3332 sayılı Sermaye Piyasasının Teşviki, Sermayenin Tabana Yaygınlaştırılması ve Ekonomiyi Düzenlemede Alınacak Tedbirler ile 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 3182 sayılı Bankalar Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna eklenen “Geçici Madde 4” hükmünün, dava konusu yabancı mahkeme kararının tenfizine dair işbu davada yapılan yargılama sırasında yürürlüğe girmiş olması karşısında yukarıda anılan kanun hükmü ile MÖHUK’un 54. maddesinde düzenlenen tenfiz şartlarının birlikte değerlendirmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. ÖN SORUN

14. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, bölge adliye mahkemesince, ilk derece mahkemesince verilen karar kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiş olması karşısında bozma kararı sonrasında ilk derece mahkemesince direnme adı altında verilen kararın usule hükümlerine uygun bir direnme kararı olup olmadığı hususu ön sorun olarak tartışılmıştır.

IV. GEREKÇE

15. Ön sorunun çözümü için öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemeler ile hukukî kavram ve kurumların ortaya konulmasında yarar bulunmaktadır.

16. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 341. maddesinin 1. fıkrasında ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyatî tedbir, ihtiyatî haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulabileceği hükmü mevcut iken 22.07.2020 tarihli ve 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un (7251 sayılı Kanun) 34. maddesi ile 341. maddenin 1. fıkrasındaki hüküm; “İlk derece mahkemelerinin aşağıdaki kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir:

a) Nihai kararlar.

b) İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar.” şeklinde yeniden düzenlenmiştir. Maddenin devam eden fıkralarında ise hangi kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurabileceği, hangi hâllerde bu kanun yolunun kapalı olduğu ayrıntıları ile düzenlenmiştir.

b) İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar.” şeklinde yeniden düzenlenmiştir. Maddenin devam eden fıkralarında ise hangi kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurabileceği, hangi hâllerde bu kanun yolunun kapalı olduğu ayrıntıları ile düzenlenmiştir.

17. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Ön inceleme” başlıklı 352. maddesinde ise, bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda incelemenin başka bir dairece veya bölge adliye mahkemesince yapılmasının gerekli olması, kararın kesin olması, başvurunun süresi içinde yapılmaması, başvuru şartlarının yerine getirilmemesi, başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi hâllerinden birinin tespiti durumunda öncelikle gerekli kararın verileceği, eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelemeye alınacağı belirtilmiştir.

18. Bunların yanı sıra HMK’nın “Duruşma yapılmadan verilecek kararlar” başlıklı 353. maddesinde;

“(1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa;

a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir:

1) Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması.

2) İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hâkimin davaya bakmış olması.

3) Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması (…)

4) Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması.

5) Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına, (…) karar verilmiş olması.

6) (Değişik:22/7/2020-7251/35 md.) Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması.

b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak;

1) İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esastan reddine,

2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında,

3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra başvurunun esastan reddine veya yeniden esas hakkında,

duruşma yapılmadan karar verilir.” şeklinde düzenlenmiştir.