muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/9360, Karar No: 2018/1056, Tarih: 23.01.2018

Diğer taraftan fesih, sürekli bir sözleşme ilişkisini geleceğe etkili olarak yenilik doğurucu bir irade beyanı ve tek taraflı varması gerekli bir hukuki tasarruf işlemdir. Feshin beyan edilmesiyle, iş ilişkisi, feshedenin iradesine uygun olarak geleceğe etkili olarak ya hemen ya da verilen önel süresinin geçmesiyle doğrudan doğruya sona erdirilir.

Dosya içeriğine göre dava dışı ...'ın güvenlik hizmetini üstlenen davalı işveren ... Ltd.Şti ile yapılan hizmet alım sözleşmesinin 1.3.2011 de sona erdiği sonrasın da da davalı ... Güv. Hiz. A.Ş.’ nin yapılan hizmet alım sözleşmesi gereği güvenlik hizmetlerini üstlenmiştir. Davalılara karşı açılmış olan emsal nitelikte ki 2017/5818 esas ve 2017/7394 sayılı karar ile benzer nitelikte dairemizce incelenen dosyalardan anlaşılacağı üzere davalı ...’nin ihale bitmesine yakın işyerindeki çalışanlara hizmet akdinin sonlanacağı ihbar suretiyle bildirilmiştir. Somut uyuşmazlıkta ise; davalı ... ‘nin davacıya güvenlik hizmeti ile ilgili ihale bitmeden önce fesih bildiriminde bulunup bulunmadığı, ihbar öneli bildirimi olup olmadığı ile davacının bu nokta...i kabulü dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Yine mahkemece davalı ... Güv. Hiz. A.Ş.’nin iddialarının bu noktada yeterince araştırılmayarak davalı ... arasında işyeri devri kabul edildiği görülmüştür.

Davacı işçinin davalı asıl işveren ... (... İnternasyonel Ltd. Şti.)'e ait iş yerinde sırasıyla dava dışı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti nezdinde ve son olarak ta davalı ... LtdŞti.’nde, 09.09.2005 tarihinden 28.02.2011 tarihine kadar kesintisiz olarak çalıştığı, 01.03.2011 tarihinde de davalı ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş.'de aynı iş yerinde çalışmaya devam ettiği anlaşılmıştır. Mahkemece yapılan araştırma sonrası elde edilecek neticeye göre ... Özel Güvenlik Hizmetleri San. ve Tic Ltd. Şti nin davacı işçiye ihbar süresi verilerek fesih bildiriminde bulunduğunun tespiti halinde, davacının ihaleyi alan ve davalı ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş. ile olan iş ilişkisinin yeni bir hizmet sözleşmesine tabi olacağı ve bu durumun iş yeri devri olarak nitelendirilerek, kesintisiz çalışmanın devam ettiği şeklinde değerlendirilemeyeceği açıktır. Bu doğrultuda; davalı alt işveren olan davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri San. ve Tic Ltd. Şti ile davalı asıl işveren (... İnternasyonel Ltd. Şti.)'nin; 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. Maddesi hükümleri uyarınca, asıl işveren-alt işveren ilişkisi kapsamında davacı işçinin işyerinde geçen 09.09.2005-28.2.2011 tarihleri arasın...i çalışmaları sebebi ile kıdem tazminatının tamamından sorumlu tutulması gerektiği, davalı ... Güv. Hiz. A.Ş.’nin ise yukarıda yazılı sebeplerle kıdem tazminatı ve ihbar tazminatının reddi gerekecektir. Mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozma sebebidir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 23/01/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2489, Karar No: 2014/6030, Tarih: 27.03.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/2489 E.  ,  2014/6030 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kadirli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/11/2013

NUMARASI : 2013/126-2013/619

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, 2012 yılı sezonunda zeytin ve zeytinyağı alımı için müvekkili şirketin, davalılardan A.. İ.. ile anlaşıp, mal siparişi karşılığı dava konusu çekin ciro edilerek verildiğini, ancak mal teslim edilmediği halde çekin diğer davalı M.. İ..'e ciro edilerek takibe konu yapıldığını, müvekkilinin davalı A.. İ..'e herhangi bir borcu bulunmadığını, davalıların birlik olarak müvekkili aleyhine kötüniyetli olarak icra takibi yaptıklarını iddia ederek borçlu olmadıklarının tespiti ile davalıların tazminata mahkum edilmelerini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevabında, dava konusu çekte hamil, ciranta vb. herhangi bir yasal sıfatı olmayan sadece ve sadece çeki teslim alan A.. İ..'in eldeki davada husumet ehliyeti olmadığını, davacının, müvekkillerinden M.. İ..'e olan borçlarından dolayı çeki ciro ederek verdiğini, davacının çeki ciro etmekle çekteki haklarını da (ödeme yerine geçmek üzere) devretmiş sayılması gerektiğini, davacının çekin avans olarak verildiğini yazılı belgelerle ispat etmesinin yasal zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddi ile lehlerine tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacı tarafça takibe dayanak çekin avans olarak beyaz ciroyla davalıya geçtiği ileri sürülmüş ise de, davacının tacir olduğu, davacının ticari kayıtlarında bu çekin avans çeki olarak verildiğine ilişkin kayıt bulunmadığı, çekin teslim protokolünün sunulamadığı, yine çekin avans çeki olduğuna ilişkin yazılı bir belge sunulmadığı, yasal karine gereği çekin hizmet karşılığı verildiğinin kabulünün gerektiği gerekçeleriyle davanın reddine, asıl alacak tutarının %20'sine tekabül eden 8.585,00 TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı yan dava konusu çekin mal siparişi karşılığı avans olarak verildiğini yazılı delille kanıtlayamamıştır. Ancak dava dilekçesinde açıkça yemin deliline de dayanmıştır. Bu durumda davacı tarafın davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu yön gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2- Davacı yan dava konusu çekin mal siparişi karşılığı avans olarak verildiğini yazılı delille kanıtlayamamıştır. Ancak dava dilekçesinde açıkça yemin deliline de dayanmıştır. Bu durumda davacı tarafın davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu yön gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 27.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10818, Karar No: 2012/9409, Tarih: 03.10.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/10818 E.  ,  2012/9409 K.**

**"İçtihat Metni"**

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçundan sanık ...'nun yapılan yargılaması sonunda; şikayetten vazgeçme nedeniyle kamu davasının düşürülmesine dair Turgutlu 1. Sulh Ceza Mahkemesinden verilen 09.06.2010 gün ve 2006/554 Esas, 2010/934 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi mağdure vekili ve O Yer Cumhuriyet Savcısı tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelendi;

Kayden 24.05.1989 doğumlu olup, 06.06.2007 tarihli talimat mahkemesindeki oturumda 18 yaşını doldurmuş olan ve şikâyetten vazgeçen mağdurenin hükmü temyiz etme ... bulunmayan zorunlu vekilinin temyiz isteğinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 317. maddesi gereğince reddine karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Sanığa isnat olunan reşit olmayan mağdureyle rızasıyla cinsi münasebette bulunmak suçunun 765 sayılı TCK.nın 416/3. maddesinde öngörülen cezasının üst sınırı itibarıyla, aynı Kanunun 102/4. maddesine göre 5 yıllık asli zamanaşımına tâbi olduğu, Mahkemece sanığın sorgusunun yapıldığı 22.02.2007 ile inceleme tarihine kadar bu sürenin geçtiği anlaşıldığından, 5237 sayılı TCK.nın 7/2 maddesi ile 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilmek suretiyle hükmün CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, aynı Kanunun 322/1 ve 5271 sayılı CMK.nın 223/8. maddeleri uyarınca sanık hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 03.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7325, Karar No: 2022/14770, Tarih: 10.11.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/7325 E.  ,  2022/14770 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 29. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 32. ... Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bakanlığa ait ... İl Sağlık Müdürlüğü Lice 1 Nolu Aile Sağlığı Merkezi Aile Hekimliğinde 05.08.2011 tarihinden itibaren acil tıp teknisyeni olarak çalıştığını, ... Sağlık İşçileri Sendikası (Sağlık-...) üyesi olduğunu, üyesi olduğu Sağlık-... Sendikası ile davalı Bakanlığın üyesi olduğu ... Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (...) arasında 01.01.2013-31.12.2014, 01.01.2015-31.12.2016 ve 01.01.2017-31.12.2018 tarihleri arası yürürlük süreli toplu ... sözleşmelerinin imzalandığını, 01.01.2019 tarihinden sonrası için yeni toplu ... sözleşmesi görüşmeleri prosedürü devam ettiğinden önceki sözleşmenin mali hükümlerinin art etkisi ile dava tarihine kadar hesaplama yapılması gerektiğini, davacının 22.10.2011 tarihinde sendikaya üye olmasına ve işverene bildirilmesine rağmen toplu ... sözleşmesinin uygulanmadığını, emsal nitelikteki ... 2. ... Mahkemesinde açılan 2012/1354 Esas sayılı dosyasında görülen davanın Yargıtay aşamasında olduğunu, davacının temel ücretinin üyeliğinin bildirildiği 14.12.2011 tarihine göre belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek toplu ... sözleşmesi ücret zammı farkı, ikramiye, ilave tediye, yol parası, sosyal yardım, hizmet zammı, giyim yardımı, konut yardımı, yemek yardımı ve denge ödeneğinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, zamanaşımı def'i ve yetki itirazında bulunduklarını, alınan hizmet ile ilgili olarak İdarenin bağlantısının bulunmadığını, davanın muhataplarının aile hekimleri olduğunu, davacıya ücretlerinin toplu ... sözleşmesi kapsamında değil ... sözleşmesi kapsamında ödendiğini, davacının İdareden herhangi bir alacağının olmadığını, faiz türü ve faiz oranını da kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...

Kesinleşmiş mahkeme kararları da göz önünde bulundurularak davacının 4857 sayılı Iş Kanununa tabi işçi olduğu, üyelik tarihinden itibaren toplu ... sözleşmesinden yararlanması gerektiği, davacının sendikaya üye olduğu, davacının üyelik tarihi 22.10.2011 olduğu anlaşılmakla davacının toplu ... sözleşmesinden faydalanacağı kanaatine varılmıştır.

Davacının SGK kayıtlarına göre 05.08.2011 tarihinde ... İl Sağlık Müdürlüğünden kuruma bildirildiği anlaşılmış olmakla dava tarihi itibari ile 21.10.2014 tarihi öncesi alacaklarının zamanaşımına uğradığı tespit edilerek hesaplamalar buna göre yapılmıştır. Davacı taraf ıslah dilekçesini zamanaşımına uğrayan alacaklarını hesap etmek suretiyle yaptığından ıslah dilekçesi kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur.

..." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının aile sağlığı hekimleriyle direkt sözleşme suretiyle istihdam olunduğunu ve Bakanlığın işveren olarak sorumlu tutulamayacağını, davacıya ücret ödemelerinin toplu ... sözleşmesine göre ödenmediğini, aile sağlığı elemanı ... sözleşmesine göre ücret ödemelerinin yapıldığını, alacakların zamanaşımına uğradığını, kabul edilen faiz türü ve başlangıç tarihlerini kabul etmediklerini ve istinaf dilekçesinde belirttiği diğer hususları ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...

Davacı, Sağlık Bakanlığına bağlı Aile Sağlığı Merkezi Aile Hekimliğinde çalışmıştır. Davacı ile benzer durumda olan başka çalışan tarafından ... 2. ... Mahkemesinde açılan 2018/193 E sayılı dosyada verilen kabul kararının, temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 04/03/2019 tarih 2019/1387 E, 2019/4832 K sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmiş olması ve benzer nitelikteki Yargıtay ilamları göz önünde bulundurulduğunda, davacının yaptığı işin niteliği ve tüm dosya kapsamına göre davalı Bakanlığın işveren olarak işçilik alacaklarından sorumlu tutulmasında bir hata bulunmadığı, davacının sendika üyesi olduğu ve ... hükümlerinden faydalanması gerektiği, buna bağlı olarak fark işçilik alacaklarına ilişkin mahkeme kabulünün dosya içeriğine uygun olduğu, mahkemece uygulanan faiz türleri ve tarihlerinin usul ve yasaya uygun olduğu ..." gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekilince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının Sağlık-... Sendikası ile imzalanmış olan toplu ... sözleşmelerinden kaynaklanan işçilik alacaklarının bulunup bulunmadığı, 01.01.2019 tarihinden itibaren bu toplu ... sözleşmelerine göre hesaplama yapılıp yapılamayacağı, faiz ve dava şartına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) "Toplu ... sözleşmesinden yararlanma" kenar başlıklı 39 uncu maddesinin ilgili bölümü şöyledir:

"(1)Toplu ... sözleşmesinden taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanır.

(2) Toplu ... sözleşmesinden, sözleşmenin imzalanması tarihinde taraf sendikaya üye olanlar yürürlük tarihinden, imza tarihinden sonra üye olanlar ise üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanır.

..."

3. 6356 sayılı Kanun'un "Toplu ... sözleşmesinin hükmü" kenar başlıklı 36 ncı maddesinin 2 nci fıkrası şöyledir:

"Sona eren toplu ... sözleşmesinin ... sözleşmesine ilişkin hükümleri yenisi yürürlüğe girinceye kadar ... sözleşmesi hükmü olarak devam eder."

4. 6356 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin ikinci fıkrası; "Toplu ... sözleşmesine dayanan eda davalarında, temerrüt tarihinden itibaren işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır." şeklindedir.

5. 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 sayılı Kanunla 6212 sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun'un (6772 sayılı Kanun) ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Dava dilekçesinde davacının temel ücretinin üyeliğinin bildirildiği 14.12.2011 tarihine göre ve o dönem toplu ... sözleşmesine göre hesaplanması gerektiği, bu yevmiyenin üzerine davalı ile Sağlık-... Sendikası arasında imzalanan 01.01.2013-31.12.2014, 01.01.2015-31.12.2016 ve 01.01.2017-31.12.2018 yürürlük süreli toplu ... sözleşmesi zamlarının uygulanması gerektiği ileri sürülerek, 01.01.2019 tarihinden sonraki dönem için ise toplu ... sözleşmesi prosedürü devam ettiğinden önceki toplu ... sözleşmesinin art etkisi ile dava tarihine kadar hesaplama yapılması talep edilmiştir.

3.İlk Derece Mahkemesince alınan bilirkişi raporunda davacının talebi doğrultusunda ve davalının davaya karşı zamanaşımı def'i de nazara alınarak 21.10.2014 tarihinden dava tarihi olan 21.10.2019 tarihine kadar hesaplama yapılmıştır. Davacı vekili 02.07.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle davasını ıslah etmiştir. İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin ıslah dilekçesindeki miktarlar üzerinden hüküm kurulmuştur.

4. Toplu ... sözleşmesinin sona ermesinden sonra, kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçiler için toplu ... sözleşmesinin ... sözleşmesini ilgilendiren hükümlerinin, yenisi yürürlüğe girene kadar devam edeceğine ilişkin yukarıda yer verilen 6356 sayılı Kanun'un 36 ncı maddesindeki kural, toplu ... sözleşmesinin “art etkisi” olarak ifade edilir. Bir toplu ... sözleşmesi hükmünün art etkisi nedeniyle ... sözleşmesi hükmü olarak uygulanmaya devam olunması sadece akçalı alacaklar bakımından (giyim yardımı, gıda yardımı, yemek yardımı, ikramiye, ilave tediye vs. gibi) mümkün olup ücret zammına ilişkin hükümler art etki kapsamında değildir.

5. Somut uyuşmazlıkta talep konusu olan ve davalı ... ile Sağlık-... Sendikası arasında imzalanan 01.01.2017-31.12.2018 yürürlük süreli toplu ... sözleşmesinin sona ermesinden sonra ... Sağlık ve Sosyal Hizmet İşçileri Sendikası (... Sağlık-...) ile 10.08.2020 tarihinde imzalanan 01.01.2019-31.12.2020 yürürlük süreli toplu ... sözleşmesinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Dava tarihi olan 21.10.2019 itibarıyla anılan toplu ... sözleşmesi henüz imzalanmadığından bu sözleşmeden doğacak alacaklar bakımından muacceliyet gerçekleşmemiştir. Kaldı ki dava dilekçesinde bu toplu ... sözleşmesine atıfla bir hak talebinde de bulunulmamıştır. Diğer yandan sona eren toplu ... sözleşmesi art etkisi kapsamında ücret zammı talep edilemeyeceğinden ücret zammı farkı ve ücret zammı farkından kaynaklanan fark alacaklara yönelik talebin reddi gerekir. Açıklanan sebeplerle davacı vekilinin ıslah dilekçesine esas olan bilirkişi raporunda 01.01.2019-21.10.2019 arası ücret zammı farkı ve ücret zammı farkından kaynaklanan işçilik alacaklarının hesaplanması hatalıdır.

6. Diğer taraftan davacının 22.10.2011 tarihinde Sağlık-... Sendikasına üye olduğuna dair üye kayıt fişi dosya kapsamında mevcut ise de, uyuşmazlık konusu olan ve hesaplama yapılan tüm döneme ilişkin toplu ... sözleşmelerinin imza tarihinde sendika üyesi olup olmadığı, üye değilse dayanışma aidatı ödeyip ödemediği hususları bakımından yeterli araştırma yapılmamıştır. Buna göre mahkemece yapılacak ...; davacının uyuşmazlık döneminde Sağlık-... Sendikasına üye olup olmadığı, üye değilse uyuşmazlık konusu tüm dönemler için dayanışma aidatı ödeyip ödemediği hususlarının belirlenerek Sağlık-... Sendikası ile yapılan toplu ... sözleşmelerinden yararlanıp yararlanamayacağının netleştirilmesi ve davacının toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan alacakları bakımından oluşacak sonuca göre karar verilmesidir. Mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.

7. 6356 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarından ödeme günü açıkça kararlaştırılmış olanlar bakımından belirlenen ödeme tarihi, ödeme günü tespit edilmemiş olanlar yönünden ise işverenin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizine karar verilmelidir. Toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan alacakların kararlaştırılan günde ödenmemesi hâlinde ayrıca bir temerrüt ihtarına gerek bulunmaksızın toplu ... sözleşmesi gereği doğrudan doğruya temerrüt oluşacaktır. Kanun'da sözü edilen faizin uygulanabilmesi için işçilik alacağının toplu ... sözleşmesinden doğmuş olması gerekir. İlave tediye alacağına ise 6772 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesine göre ödeme zamanı taraflarca kararlaştırılmadığından ve alacak kanundan kaynaklandığından, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmelidir.

Somut olayda, Kanun'dan kaynaklanan ilave tediye alacağı bakımından daha önce temerrüt gerçekleşmediğinden ancak arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken toplu ... sözleşmesindeki ödeme tarihlerinden itibaren faize hükmedilmesi hatalıdır. Ayrıca toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan diğer alacaklar bakımından toplu ... sözleşmesindeki tarihler temerrüt tarihi olarak kabul edilmek suretiyle sonuca gidilmiş ise de her bir alacak talebi yönünden ayrı ayrı toplu ... sözleşmesinde belirli ve kesin bir ödeme günü belirlenip belirlenmediği irdelenerek sonuca gidilmelidir.

8. Ayrıca somut olayda dava konusu işçilik alacaklarına ilişkin arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlanması üzerine 14.10.2019 tarihli son tutanak dava dilekçesine eklenerek dava açılmıştır. Bununla birlikte Mahkemece hükme esas alınan ve davacının ıslahına dayanak oluşturan bilirkişi raporundaki dava konusu alacaklara ilişkin hesaplamalar dava tarihi olan 21.10.2019 tarihi nazara alınarak yapılmıştır. Arabuluculuk faaliyeti ise, tarafların anlaşamadığına ilişkin düzenlenen son tutanak tarihinden önce muaccel olan alacaklar için gerçekleştirilmiştir. Arabuluculuk son tutanak tarihinden sonra ihtilaf konusu olan, son tutanak tarihi ile dava tarihi arasında kalan talep dönemi için arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği dikkate alındığında, bu dönem yönünden davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerekir iken yazılı şekilde hüküm kurulması da hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.11.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.