muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/9046, Karar No: 2022/5971, Tarih: 21.06.2022

**8. Hukuk Dairesi         2021/9046 E.  ,  2022/5971 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali Ve Tescil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Mahkemenin verdiği karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, bozma ilamında özetle: ''taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime kaldığı ve ne şekilde kullanıldığı konularında dinlenen üç yerel bilirkişi ile altı tanık arasında bilgi ve düşünce özdeşliği olmadığı gibi anlatımlar soyut içerikli olup birbirleri ile de çelişkilidir. Mahkemece bu çelişkili beyanlar üzerinde durulup giderilmemiştir. Ayrıca tespit tutanak bilirkişileride dinlenilmemiştir. Taşınmaz üzerinde resmi belgelere dayalı olarak orman incelemesi yapan uzman orman bilirkişi raporunda girişinde 1957 tarihli memleket haraitasından söz ettiği halde inceleme ve sonuç kısmında 1988 tarihli memeleket haritasına göre niteleme ve değerlendirme yapmıştır. Dinlenen ziraat bilirkişi raporu dahi soyut anlatımları içermektedir. Bu nedenle soyut içerikli anlatımlara ve bilirkişilerin yetersiz raporlarına dayanılarak karar verilemeyeceğinden yeniden keşif ve araştırma yapılarak sonucuna göre karar verilmesi'' gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra yapılan yargılama sonunda; Kahramanmaraş İli, Nurhak İlçesi, Biçin Köyü çalışma alanında bulunan çekişmeli 122 ada 5 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapusunun iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra yapılan yargılama sonunda; Kahramanmaraş İli, Nurhak İlçesi, Biçin Köyü çalışma alanında bulunan çekişmeli 122 ada 5 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapusunun iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulmasına rağmen gerekleri yerine getirilmeden dava konusu taşınmaz yönünden davacı lehine zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki, hükme dayanak yapılan ziraat ve orman bilirkişi raporlarında dava konusu taşınmazın eğiminden bahsedilmiş ise de eğimin neye göre belirlendiği, klizimetre ile ölçülüp ölçülmediği açıklanmamış, taşınmazın niteliğinin saptanması bakımından bulunduğu yeri kapsar en eski tarihli de dahil stereoskopik ... fotoğraflarının hiçbiri üzerinde usulünce inceleme yapılmamış, çekişmeli taşınmaza ilişkin fotometrik ve fotogrametrik paftalar getirtilmemiş, keşif sırasında çekilecek yakın plan ve panoramik fotoğraflardan yararlanılmamış, sadece 1956 ve 1988 tarihli ... fotoğrafları ile yetinilmiş, taşınmazın çevresinin fiili durumunun ne olduğu raporlarda açıklanmamış, çekişmeli taşınmazı dıştan çevreleyen komşu parsel olup olmadığı varsa bu komşu parsellerin kadastro tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler ve oluşmuş ise tapu kayıtları getirtilerek mahalline uygulanarak bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmemiş, yapılan keşif sırasında beyanlar arasında ki çelişkiler giderilmeye çalışılsa da tespit bilirkişileri taşınmazın 2005 yılında sürülerek kullanılmaya başlandığından, mahalli bilirkişi ve tanıklar ise davacının 30-40 yıl zilyetliğinden bahsettikleri halde ... fotoğrafları getirilerek beyanlardan hangisine üstünlük tanınacağı belirlenmeden soyut içerikli ve denetime elverişsiz teknik bilirkişi raporlarına itibar edilerek hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Hâl böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece, yöreye ait en eski tarihli dahil memleket haritası ve ... fotoğraflarının tamamı (1952-1973-1985-1999 tarihli) ayrıca ortofoto ve uydu görüntüleri ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi bilirkişi, bir ziraat mühendisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyedlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) ... fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de ... fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve ... fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazların gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik ... fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazların imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazların 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2

. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; temyize konu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişiden taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanun'un 3.7.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 21.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22518, Karar No: 2012/21326, Tarih: 08.10.2012

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/22518 E.  ,  2012/21326 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA: Davacı, ikramiye, ücret, devlet ikramiyesi ve giyim yardımı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalının 1999 yılında yapması gereken ücret zammını yapmadığını, aynı yılın Temmuz ayında ise Temmuz ayına göre daha az ücret aldığını, ücrette yapılan eksiltme nedeniyle tüm ücret, ikramiye ve devlet ikramiyelerinde eksiklik meydana geldiğini, yine Toplu İş Sözleşmesi gereği verilmesi gereken sabun ve havludan oluşan temizlik yardımı ile, gömlek, pantolon, takım elbise, ayakkabı ve deri ceketten oluşan giyim yardımı sosyal haklarınında 2000 yılından itibaren kullandırılmamaya başlandığını belirterek bu alacakların davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, ücrette düşüşün söz konusu olmadığını, aksine davacının 5 kat ücret aldığını, belediye tarafından TİS görüşmeleri devam ederken asgari ücret düzeyinde ücret alanlara TİS görüşmeleri sonucu beklenmeden %99 zam yapıldığını, sonrasında TİS'deki %20 zamdan faydalandırılmadığını, ancak sistemde %20 zamdan da faydalandıklarını, bunun farkedildiğini, bu nedenle geri çekildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davalı işverenin diğer çalışanlardan farklı olarak hiçbir neden yokken davacının maaşından tekrar indirim yapması gerek maaşlarından indirim yapılmayan diğer çalışanlara göre eşitsizlik oluşturacağından gerek maaştan indirim yapılmasını gerektirecek bir neden bulunmaması ve gerekse 4857 sayılı İş Kanunu'nun 62. maddesi ve emir hükmü dikkate alınarak davacının ücret farkı alacağı talebinin yerinde olduğu ve devlet ikramiyesi ve sendikal ikramiye alacaklarının bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı temyiz etmiştir.

1-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ücret alacağının olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2-Somut olayda davacının Aralık 1999 tarihinde 3.372.000 TL (3,37) olan günlük ücretinin Ocak 2000 tarihinde 6.712.000 TL (6,71) olarak değiştirildiği ve zam yapıldığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur. Yine Mayıs 2000 tarihinde 6.712.000 TL (6,71) olan günlük ücretinin Haziran 2000 tarihinde 8.099.400 TL (8,99) alarak değiştirildiği ve Temmuz 2000 tarihinde yeniden 6.712.00 TL (6,71)'ye indirildiği hususunda da uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki TİS'in 47. maddesinde “Sözleşme kapsamındaki işçilerin 31.12.1999 tarihindeki ücretlerine 01.01.2000 tarihinden itibaren %20 zam uygulanacağı” belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki TİS'in 47. maddesinde “Sözleşme kapsamındaki işçilerin 31.12.1999 tarihindeki ücretlerine 01.01.2000 tarihinden itibaren %20 zam uygulanacağı” belirtilmiştir.

Dosya içeriğine göre davalı ... ile davacının üyesi olduğu sendika arasında toplu iş sözleşmesi görüşmeleri devam ederken davalı belediyece asgari ücret alan davacının ücretine Ocak 2000 tarihi itibariyle %99 oranında zam uygulandığı, daha sonra imzalanan toplu iş sözleşmesinin 47. maddesi uyarınca da sözleşme kapsamındaki işçilerin 31.12.2009 tarihindeki ücretlerine 01.01.2000 tarihinden itibaren %20 oranında zam uygulanacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Toplu iş sözleşmesinin imzalanmasından sonra davalı işverence Haziran 2000 tarihinden itibaren davacının ücretine %20 oranında zam uygulanmış ise de, Temmuz 2000 ayından itibaren bu zammın uygulanmasından vazgeçilmiştir. Davalı işverence toplu iş sözleşmesi görüşmeleri devam ederken Ocak 2000 tarihinden itibaren toplu iş sözleşmesinde öngörülecek zamma mahsuben davacının ücretine %99 oranında zam yapıldığını, toplu iş sözleşmesi imzalandıktan sonra davacının her iki zamdan yararlanmasının mümkün olmadığını, bu durumun anlaşılması üzerine Temmuz 2000 ayı ücretinin Mayıs 2000 ücreti seviyesine getirildiğini ... sürmüştür.

Davacı işçiye Ocak 2000 tarihinden itibaren verilen %99 oranındaki zammın tüm işçilere verilip verilmediği dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır. Öncelikle anılan zammın tüm işçilere ödenip ödenmediği araştırılmalı, zammın dayanağı belediye encümen veya meclis kararının olup olmadığı araştırılmalı, gerekirse toplu iş sözleşmeleri görüşmeleri sırasında kararlaştırılacak zamma mahsuben ödeme yapılması konusunda işçi sendikası ile bir mutabakat sağlanıp sağlanmadığı taraflardan sorulmalıdır. Bu zammın toplu iş sözleşmesi ile kararlaştırılacak zamma mahsuben yapıldığının belirlenmesi halinde davacının her iki zamdan yararlanamayacağı ve davalı işverenin %79 oranında zam yapılması gerektiği yönündeki savunması göz önünde bulundurularak yeniden bilirkişi aracılığıyla hesaplama yapılmalıdır. Eksik inceleme ile davacının her iki zamdan ayrı ayrı yararlandırılması hatalıdır.

Öte yandan, kabule göre de %20 zammın 31.12.2009 tarihindeki ücrete uygulanması gerekirken %99 zammın uygulanmasından sonraki ücrete uygulanmış olması da doğru olmamıştır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 08.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20723, Karar No: 2014/30518, Tarih: 17.12.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/20723 E.  ,  2014/30518 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun .... maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... adına tescili istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun .... maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... adına tescili istemine ilişkindir.

Çayır niteliğindeki taşınmaza ot geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, davacı idare harçtan bağışık olduğundan harç alınmamasına, ........2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7721, Karar No: 2012/8429, Tarih: 14.06.2012

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2012/7721 E.  ,  2012/8429 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 02.04.2008 ve 23.06.2010 gününde verilen dilekçe ile yükleniciden temlik alınan hakka dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 06.03.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, 10.05.2004 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yüklenici ... Ltd. Şti.’ne bırakılması kararlaştırılan 1557 ada 15 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki binanın 1. kat 1 numaralı bağımsız bölümünü tarihsiz adi yazılı sözleşmeyle temlik aldığını ileri sürerek davalılar adına olan payların iptali ile tescilini, ikinci kademede ise tüm ödemelerin tahsilini istemiştir.

Davalı yüklenici şirket, davaya cevap vermemiş, diğer davalı arsa maliki yüklenicinin edimlerini yerine getirmediğini, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının tapu iptali ve tescil istemi kabul edilmiştir.

Hükmü, davalı arsa sahibi temyiz etmiştir.

Belirtildiği üzere, davada yüklenicinin yaptığı temlik işlemine dayanılmıştır. Bir tanımlama yapmak gerekirse alacağın temliki, alacaklı ile onu devralan üçüncü şahıs arasında borçlunun rızasına ihtiyaç göstermeden yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliği taşıyan şekle bağlı bir akittir. Kural, borç ilişkisinin sonucu olan edimin alacaklıya ifasıdır. Başka bir deyişle borç hangi kişiler arasında doğmuşsa, ilke olarak varlığını bu kişiler arasında sürdürür ve sona erdirir. Alacağın temliki ise istisna olup, hayatın ihtiyaçlarından ortaya çıkan bir hukuk kurumudur.

Davalı yüklenici ile 15 sayılı parselin maliki arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yükleniciye kişisel hak sağlar. Bu tür bir hak, sahibine bir borç ilişkisi dolayısıyla bir şeyin verilmesi, yapılması, yapılmaması gibi belli bir edimin yerine getirilmesini isteme yetkisi verir. Dolayısıyla, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin yükleniciye sağladığı kişisel hak ile yüklenici, arsa sahibini bir şey vermeye veya yapmaya zorlayabilir. Kişisel hak kazanan yüklenici, bu hakkını doğrudan arsa sahibine karşı ileri sürebileceği gibi şahsi hakkını yukarıda yapılan tanımlama uyarınca arsa sahibinin rızası gerekmeksizin yazılı olması koşuluyla (BK m.163) üçüncü bir kişiye de temlik edebilir. Yüklenicinin kişisel hakkını temellük eden üçüncü kişi de alacağın temliki hükümlerinden yararlanarak bu hakkını arsa sahibine karşı ileri sürer hale gelir.

Ne var ki, temlik alanın (davacı üçüncü kişinin) ifa talebine muhatap olan borçlu (davalı arsa sahibi) bu talebe hemen uymak zorunda değildir. Devralan yeni alacaklının (üçüncü kişinin) temlik işlemini ve kendisinin yeni alacaklı sıfatını ispat etmiş olsa da borçlu (arsa sahibi) ona karşı bir takım itiraz ve def’ilerde bulunmak imkanına sahiptir. Gerçekten BK m.167 hükmüne göre “borçlu temlike vakıf olduğu zaman temlik edene karşı haiz olduğu def’ileri temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir”. Buna göre temliki öğrenen borçlu (arsa sahibi) temlik işlemi olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür def’iler ileri sürebilecekse, aynı def’ileri yeni alacaklıya (temlik alan davacı üçüncü kişiye) karşı da ileri sürer hale gelir.

Diğer taraftan belirtmek gerekir ki, eser sözleşmeleri ani edimli sözleşme türündendir. Bu sözleşmelerde yüklenicinin temel borcu, yapımını taahhüt ettiği bir eseri sözleşmesine, amacına, fen ve sanat kurallarına uygun meydana getirmek ve bu haliyle ifa olarak arsa sahibine sunmaktır (teslim etmektir). Kural olarak da, aksine sözleşme hükmü yoksa BK m.364 gereği eser bedeli (somut olayda devri taahhüt edilen arsa payı) ancak eserin teslimi halinde mümkündür. Eserin teslimi demek, o şeyin sözleşmesine, amacına, fen ve sanat kurallarına uygun meydana getirilmesi demektir. Eserde eksiklik, teslime manidir. Bu gibi durumlarda tam bir ifadan bahsetmek olanaklı bulunmamaktadır.

Dosya içeresindeki, bilirkişi raporuna göre işin tamamlanma oranının % 90, eksik işler bedelinin ise 16.875 TL. olduğu belirlenmiştir. Mahkemece belirlenen bu bedel depo ettirilmeden tescil hükmü kurulması doğru görülmemiştir. Yine arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi anahtar teslimi olarak düzenlendiğinden iskan ruhsatının alımı görevi de yükleniciye ait olup, mahkemece bu konuda da bir araştırma yapılmamıştır. Açıklanan nedenlerle

eser sözleşmesi yüklenici tarafından tam bir ifa ile sonuçlandırılmamıştır. İfadan bahsedebilmek için, arsa sahibi lehine hüküm altına alacakları yüklenicinin ödemesi veya yüklenicinin temlik işlemine dayanan davacı üçüncü kişinin depo etmesi gerekmektedir. Zira, yine belirtildiği gibi, BK m.167’den yararlanacak olan arsa sahipleri def’i olarak bu alacaklarını temlik alan davacı üçüncü kişiye karşı da ileri sürebilir. BK m.81 hükmüne göre de kendi edimini yerine getirmeyen yüklenici ya da onun temlik işleminde bulunduğu üçüncü kişiye karşı ödemezlik def’inde bulunabilir. Yüklenicinin yapıda başka bağımsız bölümlere hak kazanmış olması, arsa sahiplerinin yasadan kaynaklanan bu haklarını çekişme konusu bağımsız bölüm sebebiyle de ileri sürmelerine engel değildir.

Mahkemece yapılması gereken iş, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında iskan ruhsatı alınması ve eksik iş bedelinden kaynaklanan, arsa sahipleri lehine hüküm altına alınacak olan yüklenici borçlarını tespit ettirmek üzere bilirkişi incelemesi yaptırmak, tespit edilecek miktar davacı tarafından depo edilirse şimdiki gibi davayı kabul etmek, aksi halde davayı reddetmek olmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde iadesine, 14.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.