muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/746, Karar No: 2013/16713, Tarih: 05.11.2013

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanıklar resmi nikahlı evli iken, sanık ...'nün vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için eşi diğer sanık ... ile muvazaalı olarak boşandıkları, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK' dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 05/11/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/25104, Karar No: 2016/24820, Tarih: 07.11.2016

**22. Hukuk Dairesi         2016/25104 E.  ,  2016/24820 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, fark ücret, ilave tediye ile döner sermaye ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı ve davalı ... avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait ... Hastanesinde veri hazırlama ve kontrol işletmenliği ve hasta kayıt elemanı şartnamesine bağlı olarak çalıştığını, ihaleyi alan firmalar işçisi olarak gösterildiğini, davalı kurum ile taşeron firmalar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmelerinin muvazaalı olduğunu, davalı işverenlikte çalışan ve toplu iş sözleşmesinden yararlanmayan işçi ücretinin tespit edilerek müvekkilin ücretinin bu tutara yükseltilmesi gerektiğini, Fark ücret ve ücret eki alacağı, İlave tediye alacağı, döner sermaye alacaklarını talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, muvazaa iddiası yerinde görülmemekle beraber davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dosya içeriğine göre davacı işçi ile davalı işveren arasında ilave tediye alacağı uyuşmazlık konusudur.

İlave tediye alacağının kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması hakkındaki kanun ile düzenlenmiştir. Kanun 1. maddesinde devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkça belirtilmiştir.

Buna göre;

A-İşveren kapsamı yönünden devlete ve ona bağlı olmak üzere,

1-Genel, Katma ve Özel bütçeli daireler,

2-Sermayesi değişen kurumlar,

3-Sermayesinin yarısından fazlası devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlar,

4-Belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar,

5-3460 ve 3659 sayılı kanun kapsamına giren, sermayesinin tamamı devlete ait olan veya bu sermeye ile kurulan iktisadi devlet kuruluşları,

6-Yukarda belirtilenlerden olmayan diğer kurum, banka ve ortaklıklar olarak yasada açıkça belirtilmiştir.

3460 sayılı yasa bugün itibari ile yürürlükte olan bir yasa değildir. 3659 sayılı yasa ise, banka ve devlet kurumlarında çalışan memurların aylıkları ile ilgili düzenleme getirmiş ve halen yürürlüktedir. Bu yasanın 1. maddesinde, kapsama giren kurumlar daha ayrıntılı açıklanmıştır.

6-Yukarda belirtilenlerden olmayan diğer kurum, banka ve ortaklıklar olarak yasada açıkça belirtilmiştir.

3460 sayılı yasa bugün itibari ile yürürlükte olan bir yasa değildir. 3659 sayılı yasa ise, banka ve devlet kurumlarında çalışan memurların aylıkları ile ilgili düzenleme getirmiş ve halen yürürlüktedir. Bu yasanın 1. maddesinde, kapsama giren kurumlar daha ayrıntılı açıklanmıştır.

Bu kapsamda yukarda belirtilen kurumlarca, sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurulan kuruluşlar ve bunların aynı nispette iştirakleriyle vücut bulan kurumlar, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya satın alınıp belediyelere bağlanan müesseseler de kanun kapsamına alınmıştır.

Keza 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ekli cetvellerde sayılmıştır. Bu cetvellerde Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu idareleri, Özel Bütçeli İdareler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar ve Sosyal Güvenlik Kurumlarında çalışanların kanun kapsamında olduğunun kabulü gerekir.

Sonuç itibari ile kapsam bakımından, devlet tarafından yasa ve yasanın verdiği yetki ile idari işlemle kurulan ve kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişilikleri ve bunlara bağlı kuruşlarda iş sözleşmesi ile çalışanlara uygulanacağı görülmektedir.

Somut olayda, mahkemece ücrete ilave tediye ücretine hükmedilmiş ise de davacı, davalıya ait işyerinde altişverenlerin işçisi olarak çalışmıştır. Mahkemece, doğru olarak davalılar arasında asıl-altişveren ilişkisinin muvazaalı olmadığı kabul edilmiştir. Yukarıda da açıklandığı üzere İlave tediye ücreti 6772 sayılı Kanun kapsamındaki işyerlerinde çalışan işçilere verilen bir ücrettir. Hal böyle olunca, 6772 sayılı Kanun kapsamında bir işyerinde çalışmayan davacının, ilave tediye ücreti talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 07.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15457, Karar No: 2017/3375, Tarih: 18.04.2017

**20. Hukuk Dairesi         2015/15457 E.  ,  2017/3375 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu alanı kapsayan 1985 ila 1990 yılları arasında çekilen hava fotoğrafları ve bunlardan üretilen memleket haritaları ilgili yerlerden getirtildikten sonra; dava dosyasının, hükme esas alınan raporu düzenleyen ... ve fen bilirkişisine verilerek, memleket haritaları ve hava fotoğrafları ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritaları ve hava fotoğrafları ölçeğine bilgisayar ortamında (... veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların çevre parsellerle birlikte memleket haritaları ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğraflarının stereskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve kullanım şeklinin detaylı olarak incelendiği ek raporun, bu dosya içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 18/04/2017 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1554, Karar No: 2024/5232, Tarih: 10.07.2024

**1. Ceza Dairesi         2024/1554 E.  ,  2024/5232 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2023/290 E., 2023/262 K.

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEMYİZ EDENLER : Katılan ... vekili, katılan Bakanlık vekili

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanması

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286/1. maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Çarşamba Ağır Ceza Mahkemesi'nin 13.11.2018 tarihli ve 2018/110 Esas, 2018/205 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında olası kastla öldürme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafii, katılanlar vekilinin istinaf başvurularının Samsun Bölge Adliye Mahkemis 1. Ceza Dairesi'nin 20.02.2019 tarihli ve 2019/294 Esas, 2019/565 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine,

2. Hükmün sanık müdafii, katılan ... vekili, katılan Bakanlık vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 1.Ceza Dairesi'nin 15.06.2020 tarihli ve 2020/850 Esas, 2020/1309 Karar sayılı kararı ile

"eylemin doğrudan kastla işlendiği, olası kast kabulünün hatalı olduğu belirtilerek" bozulmasına, 5271 sayılı Kanun'un 304/2-a maddesi gereği dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine.

3. Çarşamba Ağır Ceza Mahkemesi'nin 25.03.2021 tarihli ve 2020/277 Esas, 2021/107 Karar sayılı kararı ile hükümde direnilmesine, sanığın olası kastla öldürme suçundan mahkumiyetine,

4. Direnme kararının isabetli görülmemesi nedeniyle, dosyanın Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 16.03.2022 tarihli ve 2021/10983 Esas, 2022/2063 Karar sayılı kararı ile Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na gönderilmesine,

5. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 22.03.2023 tarihli ve 2022/1-200 Esas, 2023/171 Karar sayılı kararı ile "direnme kararının isabetsiz olduğu, sanığın eylemini doğrudan kastla işlediği" belirtilerek hükmün bozulmasına,

6. Çarşamba Ağır Ceza Mahkemesi'nin 21.09.2023 tarihli ve 2023/290 Esas, 2023/262 Karar sayılı kararı ile; sanık hakkında kasten öldürme suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 81/1, 62/1, 53/1, 58/1. maddeleri uyarınca 25 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan ... vekili ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz sebepleri özetle; sanık lehine indirim yapılmaması gerektiğine, ceza miktarına ilişkindir.

III. GEREKÇE

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan ... vekili ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz sebepleri özetle; sanık lehine indirim yapılmaması gerektiğine, ceza miktarına ilişkindir.

III. GEREKÇE

1.Sanığın gece geç saatlere kadar alkol aldığı, akabinde evinde bulunan ruhsatsız av tüfeğini yanına alarak kanal sırtı denilen yere giderek alkol almaya devam ettiği, daha sonra hem kanal sırtı denilen yerden hem de babasının kullanımında olan tarladan tarım işçilerinin kaldığı çadırların bulunduğu tarafa doğru 8 kez ateş ettiği, her iki yerde de sanığın olayda kullandığı tüfekten atıldığı tespit edilen av fişeği kovanlarının ele geçirildiği, bu atışlar sonucunda çadırlara saçma tanelerinin isabet ettiği, saçmalardan bazılarının mağdure...’ın parmaklarına isabet ettiği, mağdurenin acı içinde ağlaması üzerine teyzesi olan maktulün yatağından kalkarak ışığı açtığı, sanığın bu arada ateş etme eylemine devam ettiği, bu atışlar sonucunda mağdurenin yanına giden maktulün sağ arka sırt kısmına saçma isabet ederek yaralandığı, yere düştüğü, maktulün av tüfeği saçma tanesi yaralanmasına bağlı akciğer, aort yaralanması ve bunlara bağlı gelişen iç ve dış kanama sonucu öldüğü, sanığın eylemi nedeniyle doğrudan kastla öldürme suçundan mahkumiyet kararı verildiği anlaşılmıştır.

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan ve dosya kapsamına göre yeterli olduğu anlaşılan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemin sanık tarafından doğrudan kastla gerçekleştirildiğinin saptandığı, hükme esas alınan adli raporların yeterli olduğu, eyleme uyan suç vasfının doğru biçimde belirlendiği, yargılama sonucunda oluşan kanaat ve

takdire göre ceza yaptırımının yasal bağlamda ve gerekçesi gösterilerek belirlendiği, takdiri indirimin Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında, yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulandığı anlaşıldığından ileri sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesinde hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Çarşamba Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.09.2023 tarihli ve 2023/290 Esas, 2023/262 Karar sayılı kararında katılan ... vekili ve katılan Bakanlık vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, üye sayın ...'in karşı oyu ve oy çokluğuyla TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/4. maddesi uyarınca Çarşamba Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.07.2024 tarihinde karar verildi.

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/4. maddesi uyarınca Çarşamba Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.07.2024 tarihinde karar verildi.

K A R Ş I O Y

Olay günü sanığın aşırı alkollü bir şekilde olay yerine gelip, tüfekle gelişigüzel ateş etmesi sonucunda bir kişinin öldüğü bir kişininde hafif şekilde yaralandığı olayda, sanığın ateş ettiği konumdan çadırların ışığı açık olmadan olay yerinin görünmeyeceğine dair tutanak, sanığın çadırları görmediğine dair savunması, sanığın atılı suçu kasten işlediğine dair bir iddianın yanında bu konuda bir şüphenin olmaması, önce mağdur ...'ın yaralanması ve ağlaması nedeniyle maktulün kalkıp ışığı yaktığı sırada olayın meydana gelmesi hususları gözetildiğinde, sanığın öngördüğü neticeyi istememesine karşın, tüfeği insanlar için tehlikeli olabilecek bir şekilde yere paralel tutarak ateş etmesi nedeniyle sonucu kabullendiği, bu durumda olası kast hükümlerinin uygulanması gerektiğini düşündüğümden, Dairemizin sayın çoğunluğunun eylemin kasten öldürme suçunu oluşturduğuna dair düşüncelerine katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2007/1355, Karar No: 2007/1655, Tarih: 15.05.2007

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2007/1355 E.  ,  2007/1655 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı-k.davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete kasko sigortalı araçta meydana gelen 8.880.21.YTL'sı hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini davalının zorunlu mali sorumluluk sigortasının sorumluluk limiti olan 4.000.YTL'nin mahsubu ile kalan 4.880.21.YTL'sı tazminatın ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini karşı davanın reddini talep etmiştir.

Davalı, kusur oranı ve tazminat miktarını kabul etmediğini kaza nedeniyle aracında meydana gelen 2.000.YTL hasar bedelinin olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile davacıdan-karşı davalıdan tahsilini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulü ile 2.216.15.YTL'sı tazminatın 19.10.2004 ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karşı davanın husumet yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davalı-karşı davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve sigortalı aracın hasar bedeline ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı- karşı davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı-karşı davalı ... şirketinin TTK'nun 1301.maddesinde yer alan yasal halefiyet hakkına dayanarak sigorta ettiren yerine geçerek ve bu sıfatla dava açmış bulunmasına göre,zarara sebebiyet veren davalının da sigorta ettirene karşı haiz olduğu defileri sigortacıya karşı da ileri sürebileceğinin ve bu beyanda HUMK'nun 203 ve müteakip maddeleri hükümleri dairesinde karşı dava açmak veya takas ve mahsup talebinde bulunmak yetkilerini kullanabileceği tartışmasızdır. Açıklanan bu nedenle,mahkemece davalı-karşı davacının delillerini toplayarak aracında meydana gelen hasar bedelinin tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ;Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacının sair temyiz itirazlarının reddine,2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene geri verilmesine 15.5.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13998, Karar No: 2013/438, Tarih: 15.01.2013

**14. Hukuk Dairesi         2012/13998 E.  ,  2013/438 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 22.08.2011 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen 03.07.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alan davacıların tapu iptali ve tescil, talebin mümkün olmaması halinde bedelin iadesi isteğine ilişkindir.

Davalı, duruşmalara katılmamış ve cevap dilekçesi vermemiştir.

Mahkemece, tapu iptal ve tescil isteminin reddine, bedelin iadesi isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Arsa sahibi ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yüklenicinin şahsi hakkını üçüncü kişiye temlik etmesi halinde üçüncü kişinin ifa talep edip edemeyeceğinin saptanmasında öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Davaya konu olayın, temlik işleminin hukuki niteliği, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin borçlarının neler olduğu ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Alacağın temliki ve borcun nakli Borçlar Kanununun 162 ila 181. maddelerinde düzenlenmiştir. Temlik, alacağın ona bağlı bütün (yan ve öncelik) hakları ile birlikte devralana geçmesini sağlar ve bu işlem yapılırken borçlunun

rızası alınması gerekmez. Temlik, hatta borçlunun muhalefetine rağmen geçerli olarak doğar ve hükümlerin hasıl eder. Borçlunun temlikten sonraki asıl muhatabı artık alacağı temellük eden (devralan) kişidir. Bu itibarla borçlunun borçtan kurtulabilmesi için temlik işleminden sonra borcunu devralan kimseye ifa etmesi gerekir. Kural budur. Şu hale göre temlik anına kadar borçlu temlikin dışında iken temlik anından itibaren evvelki alacaklı temlik işleminin dışına çıkmaktadır.

Temlikin, temlik edenle borçlu (arsa sahibi) arasında bazı ilişkilerin doğmasına neden olduğu çok açıktır. Zira temlik alan evvelki alacaklının yerine geçmiş borçludan (arsa sahibinden) ifayı istemek, gerektiğinde de borçluyu ifaya zorlamak onun hakkı olmuştur.