muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/13920, Karar No: 2011/182, Tarih: 17.01.2011

**4. Hukuk Dairesi         2010/13920 E.  ,  2011/182 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... Dergisi sahibi ... Yay. Rek. Tur. Nak. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... ... tarafından, davalı ... Gaz. ve Yay. A.Ş adına ... ve diğeri aleyhine 18/05/2007 gününde verilen dilekçe ile basın yolu ile kişlik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 14/09/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer temyiz itirazına gelince; dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem tümden reddedilmiş; davacının temyizi üzerine karar Dairemizce, kişilik haklarına saldırıda bulunulan davacı yararına uygun bir tutarda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş ve yerel mahkemece, bozma ilamına uyularak istemin bir bölümü kabul edilmiştir.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun (hak ve nasfetle) karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Dava konusu yayının içeriği ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde davacı yararına takdir edilen 5.000,00 TL manevi tazminat fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/7. maddesi gereğince, davacı yararına 2.500,00 TL manevi tazminat takdir olunmak suretiyle, kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

Dava konusu yayının içeriği ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde davacı yararına takdir edilen 5.000,00 TL manevi tazminat fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/7. maddesi gereğince, davacı yararına 2.500,00 TL manevi tazminat takdir olunmak suretiyle, kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle hüküm fıkrasının manevi tazminat takdirine ilişkin 1 nolu bendinde yer alan “…5.000…” biçimindeki sayı dizisinin silinerek yerine “…2.500,00…” sayı dizisinin yazılmasına; harç alınmasına ilişkin 4 nolu bendinin tümden silinerek yerine 4 nolu bent olarak “4-Alınması gereken 148,50 TL harcın peşin alınan 270,00 TL harçtan indirilerek artık 121,50 TL harcın davalılardan ortaklaşa ve dayanışmalı olarak (müştereken ve müteselsilen) alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına,” biçimindeki tümcenin yazılmasına; yargılama giderlerine ilişkin 5 nolu bendinde yer alan “…100.00…” biçimindeki sayı dizisi silinerek yerine “…50,00…” sayı dizisinin yazılmasına; öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 17/01/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15669, Karar No: 2017/5806, Tarih: 18.09.2017

**10. Hukuk Dairesi         2016/15669 E.  ,  2017/5806 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı ve fer'i müdahil vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın 86/9. maddeleri olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmelerinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme Konusu davada; davacı davalı işveren nezdinde 01.03.2010-31.01.2015 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, davalı ... San. ve Tic. .... Şti.'nin 12.07.2011 tarihinde kanun kapsamına alındığı, işveren tarafından 12.07.2011 ve 02.12.2014 tarihli işe giriş bildirgelerinin verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece ilk işe giriş bildirgesinin verildiği 12.07.2011 tarihi sonrası dönem için kurulan hüküm yerinde ise de bu tarihten önceki dönem yönünden işe giriş tarihinin tam olarak tespit edilmesi gerekmektedir. İlgili vergi dairesinden vergi kaydı celp edilmeli, iş yerine ait kira kontratı, davacı tarafından düzenlenen fiş, fatura, sevk irsaliyeleri araştırılmalı, Belediye Başkanlığından ilgili dönemde denetim yapılıp yapılmadığı sorularak düzenlenmiş raporlar ve işyeri ile ilgili belgeler dosya içerisine alınmalı ve davacının işe giriş tarihi açıkca belirlenerek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı ve fer'i müdahil vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 18.09.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8394, Karar No: 2016/10079, Tarih: 23.06.2016

**18. Hukuk Dairesi         2016/8394 E.  ,  2016/10079 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli .... İlçesi .... Köyü 717 ve 718 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairenin geri çevirme kararı üzerine ..., ... ilçe müdürlüğünden mahkemeye gönderilen zeytin verilerinin sulu tarlaya mı kuru tarlaya mı ait olduğunun belirtilmediği, üretim maliyetleri içerisinde sulama giderlerinin yer aldığı, bu haliyle veri cetvellerinin sulu tarlaya göre hazırlandığı izlenimi uyandığı, yine gönderilen zeytin verilerinde 2012 yılına ait veri listesinin 2011 yılının tıpatıp aynısı olduğu, oysa farklı yıllarda ürün satış fiyatı ile üretim masraflarının aynı olamayacağı gözönüne alındığında geri çevirme kararının gereğinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle; bilirkişi kurulu tarafından değerlendirmeye alınan dane zeytinin 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ait sulu ve kuru şartlarda dekar başına asgari ve azami verimi, kilogram başına ortalama satış fiyatı ve dekar başına ayrıntılı üretim giderlerini (masrafları oluşturan kalemler ayrı ayrı yazılmak suretiyle) gösteren veri listelerinin ..., ... ilçe müdürlüğünden getirtilerek dosya içerisine konulmasından ve geri çevirme gereğinin yerine getirildiğinin mahkeme hakimince bizzat denetlenmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine yeniden GERİ ÇEVRİLMESİNE, 23.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7059, Karar No: 2014/15413, Tarih: 07.07.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/7059 E.  ,  2014/15413 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Alanya İş Mahkemesi

Tarihi : 04/02/2014

Numarası : 2012/336-2014/71

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine

2-Davacı, davalı işyerinde çalıştığı süre zarfında fazla mesai yaptığını ancak alacaklarının ödenmediğinden bahisle ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının tüm haklarının ödendiğini hiçbir alacağı olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda, bilirkişi, dosyaya sunulan memorandum isimli belgedeki yemek saatinin yarım saat olduğu yolundaki beyanı yanlış yorumlayarak tüm ara dinlenmesinin yarım saat olarak kabul etmiştir. Oysa ki, bu beyanla kast edilen, her yemek molasının yarım saat olduğudur. Bilirkişinin 13.11.2011 tarihinden sonrası için yaptığı hesaplamalar bu nedenle hatalı olup bozulmalıdır.

Dosya içinde davacının kullandığı serbest zamana dair izin kullandığına dair belgeler sunulmaktadır. Yasa gereği, iş veren fazla mesailerin karşılığını ücret olarak verebileceği gibi serbest zaman da kullandırabilir. Bu durumda serbest zaman ya da alacak izni gibi kavramlarla fazla mesai karşılığı olarak kullandırılan sürelerin de fazla mesai hesabında dikkate alınması ve yapılan fazla mesainin %50 zamlı olarak kullandırılacak izinlerde mahsup edilerek sonuca varılmalıdır.

Ayrıca davalının temyiz dilekçesi ekinde sunduğu tutanaklardan işyerinde 2012 yılında birden çok yapılmış Bölge Çalışma Müdürlüğü teftişleri olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, ilgili raporlar getirtilip tüm delillerle birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekmektedir.

3-Dosyaya sunulan bordrolarda ve ibranamelerde yapılan ödemelerin ne amaçla yapıldığı anlaşılamamıştır gerekçesiyle hiç dikkate alınmaması, davalının mükerrer ödeme yapmasına sebebiyet verilmiştir. Yapılacak iş, taraflardan bu ödemelerin ne için yapıldığı açıklattırılmak ve ilgili alacaklardan mahsubu ile sonuca gitmektir.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde, davalıya iadesine, 07/07/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4333, Karar No: 2016/6451, Tarih: 31.10.2016

**21. Ceza Dairesi         2016/4333 E.  ,  2016/6451 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 sayılı Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Katılan vekilinin temyiz talebinden vazgeçtiği görülmekle sanıklar ... ve ...’a hasren yapılan temyiz incelemesinde;

I-)Sanık ... hakkında “2005, 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarından, sanık ... hakkında da “2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik yapılan incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanıkların müdafilerinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle;

1-)Uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık ... hakkında TCK'nun 53. maddesinin 3. fıkrası gereğince aynı maddenin 1. fıkrasının a, b, c ve d bendlerinde yazılı hak yoksunluklarına aynı Yasanın 53/3. maddesi de nazara alınarak hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, yasaya aykırı,

2-)Sanık ... içinde T.C. Anayasa Mahkemesi'nin, TCK’nın 53. maddesine ilişkin olan, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olmasından kaynaklanan zorunluluk,

Bozmayı gerektirmiş ise de; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün görüldüğünden, sanık ... hakkındaki hüküm fıkralarına "TCK'nun 53. maddesinin Anayasa Mahkemesi'nin 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı da gözetilmek suretiyle uygulanmasına” ibaresi eklenmek ve sanık ... hakkındaki hüküm fıkrasından da TCK'nın 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin olan tüm kısımların çıkartılarak yerine "TCK'nın 53. maddesinin Anayasa Mahkemesi'nin 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı da gözetilmek suretiyle uygulanmasına” ibaresi eklenmek suretiyle, eleştiriler dışında sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

II-)Sanık ... hakkında “2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme” ve “defter ve belgeleri ibraz etmeme” suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik yapılan incelemede;

1-)Sanık ...’nun ............ Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketindeki payının tamamını Ankara ...... Noterliğince düzenlenmiş ..... tarihli hisse devir sözleşmesiyle diğer sanık ...’a devretmesi ve bu tarihten sonra müdürlük yetkisinin sona erdiğine dair de şirket defterinden karar fotokopisini sunmuş olması karşısında; sanığın söz konusu şirketteki payını devrettikten sonra sorumluluğunun kalmamış olmasına rağmen sanıktan 20.04.2010 tarihli tebligatla istenen şirkete ait defter ve belgelerin sunulmamış olmasından ve şirket adına 2008 takvim yılındaki düzenlenen sahte faturalardan dolayı yazılı şekilde mahkumiyet hükümleri kurulmuş olması,

2-)Uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık ... hakkında TCK'nun 53. maddesinin 3. fıkrası gereğince aynı maddenin 1. fıkrasının a, b, c ve d bendlerinde yazılı hak yoksunluklarına aynı Yasanın 53/3. maddesi de nazara alınarak hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, sanık ... müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 31.10.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/14015, Karar No: 2011/1934, Tarih: 23.02.2011

**1. Hukuk Dairesi         2010/14015 E.  ,  2011/1934 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ÇAL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/12/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, miras bırakanları babaları F. G.'ın ölümünden bir kaç ay önce kendilerinden mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak davalı oğlu S.'e verdiği vekaletname ile 11 parça taşınmazının hepsini birden murisin eşine ve davalı S..'in arkadaşları olan davalılar Yaşar ve S.'a satış göstererek devrettiğini, işlem tarihinde murisin hukuki ehliyetinin olmadığını, taşınmazları halen S.'in kullandığını, davalıların kötüniyetle hareket ettiklerini ileri sürerek, tapu kayıtlarının iptali ile yeniden mirasçılar adına tescilini istemişler, yargılama sırasında davacı Melahat davasından feragat etmiştir.

Davalı F., 4 parça taşınmazın miras payına karşılık kendisine verildiğini, miras bırakanın paylaştırma kastı ile hareket ettiğini, davalı Y.ve S., taşınmazları yatırım amacıyla ve iyiniyetle parasını vererek satın aldıklarını, davalı S., sadece vekil olarak yaptığı işlem için kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, miras bırakanın davacılara daha önce miras hisseleri karşılığı yer verdiğinden mal kaçırma kastı ile hareket etmediğini bildirip, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, işlemlerin danışıklı olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı R.Savcı ve davalılar tarafından süresinde duruşmalı temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi . raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, duruşma isteği değerden reddedilerek, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, temlikin muvazaalı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacıların miras bırakanı F.G.'ın 09.04.2007 tarihinde evli olarak öldüğü, miras bırakana ait 1992, 1994, 6374 parselin tamamı ile 190 parsel sayılı taşınmazın 2/4 payını 21.02.2007 tarihli akitle davalı eşi F..'ye satış yoluyla, 6612 parsel sayılı taşınmazını 06.02.2004 tarihli akitle davalı oğlu S..'e onun da bu taşınmazı 15.12.2006 tarihinde davalı Y.'a satış yoluyla, miras bırakana ait 108 ada 21 parsel, 382, 2427, 8020, 8018 ve 8015 parsel sayılı taşınmazların 21.02.2007 tarihinde davalı S..'a satış yoluyla temlik edildiği, tüm mirasçıların davada yer aldıkları anlaşılmaktadır.

Davacılar, miras bırakanlarının akit tarihlerinde ehliyetsiz olduğu ve işlemlerin mirasçıdan mal kaçırma amacıyla yapıldığı iddiaları ile eldeki davayı açmışlardır.

Davacılar, miras bırakanlarının akit tarihlerinde ehliyetsiz olduğu ve işlemlerin mirasçıdan mal kaçırma amacıyla yapıldığı iddiaları ile eldeki davayı açmışlardır.

Bilindiği üzere; davranışlarının, eylem ve işlemlerinin sebep ve sonuçlarını anlayabilme, değerlendirebilme ve ayırt edebilme kudreti (gücü) bulunmayan bir kimsenin kendi iradesi ile hak kurabilme, borç (yükümlülük) altına girebilme ehliyetinden söz edilemez. Nitekim Medeni Kanunun “ fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir “ biçimindeki 9. maddesi hükmüyle hak elde edebilmesi, borç ( yükümlülük ) altına girebilmesi, fiil ehliyetine bağlamış. 10. maddesinde de, fiil ehliyetinin başlıca koşulu olarak ayırtım gücü ile ergin ( reşit ) olmayı kabul ederek “ ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan bir ergin kişinin fiil ehliyeti vardır. “ hükmünü getirmiştir. “Ayırtım gücü “ eylem ve işlev ehliyeti olarak ta tarif edilerek aynı yasanın 13. maddesinde “ yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk yada bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes bu kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.” denmek suretiyle açıklanmış, ayrıca ayırtım gücünü ortadan kaldıran önemli nedenlerden bazılarına değinilmiştir. Önemlerinden dolayı bu ilkeler, söz konusu yasa ile öteki yasaların çeşitli hükümlerinde de yer almışlardır.

Hemen belirtmek gerekir ki, Medeni Kanununun 15. maddesinde de ifade edildiği üzere, ayırtım gücü bulunmayan kimsenin geçerli bir iradesinin bulunmaması nedeniyle, kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, yapacağı işlemlere sonuç bağlanamayacağından karşı tarafın iyi niyetli olması o işlemi geçerli kılmaz. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı 11.6.1941 tarih 4/21)

Yukarıda sözü edilen ilkelerin ve yasa maddelerinin ışığı altında olaya yaklaşıldığında bir kimsenin ehliyetinin tesbitinin şahıs ve mamelek hukuku bakımından doğurduğu sonuçlar itibariyle ne kadar büyük önem taşıdığı kendiliğinden ortaya çıkar. Bu durumda, tarafların gösterecekleri, tüm delillerin toplanılması tanıklardan bu yönde açıklayıcı, doyurucu somut bilgiler alınması, varsa ehliyetsiz olduğu iddia edilen kişiye ait doktor raporları, hasta müşahede kağıtları, film grafilerinin eksiksiz getirtilmesi zorunludur. Bunun yanında, her ne kadar H.U.M.K.’nun 286 maddelerinde belirtildiği gibi bilirkişinin “rey ve mutaalası” hakimi bağlamaz ise de, temyiz kudretinin yokluğu, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk gibi salt biyolojik nedenlere değil, aynı zamanda bilinç, idrak, irade gibi psikolojik unsurlara da bağlı olduğundan, akıl hastalığı, akıl zayıflığı gibi biyolojik ve buna bağlı psikolojik nedenlerin belirlenmesi, çok zaman hakimlik mesleğinin dışında özel ve teknik bilgi gerektirmektedir.