muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/15933, Karar No: 2019/5902, Tarih: 04.07.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/15933 E.  ,  2019/5902 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücuan alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalıların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre aşağıda belirtilen husus dışında kalan tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Karayolları Genel müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki 6001 sayılı Kanunun 12/2 maddesinde "Genel Müdürlük; bu Kanun kapsamındaki görevleri dolayısıyla yapacağı işlemler yönünden, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi hariç, her türlü vergi, resim, harç ve paydan, tapu ve kadastro işlemlerinden kaynaklanan her türlü döner sermaye ücretinden muaftır. Ancak, yargı harçlarının Genel Müdürlüğün haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir." hükmü düzenlenmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunun 326/1. maddesine göre; yargılama harç ve giderlerinden davada haksız çıkan yani aleyhine hüküm kurulan taraf sorumlu ise de, 6001 sayılı Kanunun 12/2 maddesine göre ...'nün harçtan muaf olduğu gözetilmeksizin, mahkemece karar ve ilam harcının davalı Kurum’dan tahsiline karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Hüküm fıkrasının 2. bendinin silinerek yerine; “Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 834,02-TL karar ve ilam harcının davalı ... Harfiyat Nakliyat ve İnşaat Tic. Ltd. Şti.’nden tahsili ile hazineye gelir kaydına" cümlesinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalı ... Harfiyat Nakliyat ve İnş.Tic.Ltd.Şti.'den tahsiline, 04.07.2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/501, Karar No: 2018/6291, Tarih: 08.03.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/501 E.  ,  2018/6291 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : . Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

İLK DERECE

MAHKEMESİ : . İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. ve 18. maddeleri uyarınca müvekkili şirketçe alınan işletmesel karar kapsamında geçerli nedenle feshedildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlara dayanılarak, iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu :

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının iş akdinin feshinin işletmesel karardan kaynaklandığı, davacının iş sözleşmesinin sadece istihdam fazlası olduğu ve pozisyon bulunmadığı şeklindeki soyut kriter ile sözleşmesinin feshinin yerinde olduğuna ilişkin bilirkişi raporunun hatalı olduğu ve keyfilik denetimine de imkan vermediği gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, davanın kabulü ile feshin geçersizliğine ve davacı işçinin işe iadesine, davacının kıdemi ve fesih sebebine göre işe başlatmama tazminatının altı aylık ücret tutarı olarak ve çalıştırılmadığı süre için en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının belirlenmesine karar verilmiştir.

Temyiz başvurusu :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18.maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18.maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını, feshin geçerli nedeni olduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren, uygulamak için aldığı, geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı, sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İşveren işletme, işyeri ve işin gerekleri nedeni ile aldığı fesih kararında, işyerinde istihdam fazlalığı meydana geldiğini ve feshin kaçınılmazlığını kanıtlamak zorundadır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Bir bakıma feshin kaçınılmaz olup olmadığı yönünde, işletmesel kararın gerekliliği de denetlenmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken, keyfi davranmamalı, işletmesel kararı alırken dürüst olmalıdır. Keyfilik denetiminde işverenin keyfi davrandığını işçi iddia ettiğinden, genel ispat kuralı gereği, işçi bu durumu kanıtlamalıdır.

Dosya içeriğine göre, davalı bünyesinde bölge müdürü olarak çalışan davacının iş sözleşmesi; davalı şirket ile dava dışı .. Gıda Paz. Sat. ve Tic. A.Ş.'nin birleşmesi sebebi ile yeni oluşan yapının organizasyonel verimlilik açısından değerlendirilmesi ve yeniden yapılandırılması sürecinde bazı kadroların kapatılmasına veya birleştirilmesine karar verildiği, bu kapsamda grup şirketlerin gerçekleştirdiği istihdam planları çerçevesindeki değerlendirme sonucunda davacının söz konusu şirketlerde görevlendirilmesinin mümkün olmadığı ve davacının istihdam fazlası olduğu belirtilerek kıdem ve ihbar tazminatı ödenmek suretiyle 02.03.2016 tarihi itibariyle feshedilmiştir.

Feshe gerekçe yapılan 15.01.2016 tarihli yönetim kurulu kararında; anılan şirketlerin birleşmesi sonrası oluşan yeni yapılanmanın organizasyonel verimlilik açısından değerlendirilmesine karar verildiği, oluşması muhtemel istihdam fazlalığı nedeniyle, norm kadro çalışması sonucunda oluşacak istihdam fazlası personelle ilgili olarak öncelikle; deneme süresi dolmayan veyahut gruba giriş tarihi itibariyle toplam kıdem süresi 6 ayı geçmemiş olanların iş akitlerinin feshine, kendi isteği ile ayrılmak isteyen personelin kıdem ve ihbar tazminatları ödenmek suretiyle iş akitlerinin feshine, fesih talebi olmaması durumunda istihdam fazlası çalışanların da talebiyle grup başkanlığı şirketleri içinde iş imkanlarının araştırılması, mümkün olan kişilerin perakende grubunda uygun kadrolara devredilmesine, uygun pozisyon bulunmaması halinde istihdam fazlası pozisyonlar kapatılacağından verimsiz olanlar, emekli olup işyerinde çalışanlar, sicilinde en çok ceza olanlar, kıdemi en az olanlar sıralaması gözetilerek iş akitlerinin feshine karar verildiği ifade edilmiştir.

Somut olayda Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararına dayanak teşkil eden bilirkişi raporunun hatalı olduğu ve keyfilik denetimine de imkan vermediği gerekçesi ile feshin geçerli nedene dayandığının ispatlanamadığı kabul edilmiş ise de işverenin fesihte keyfi davrandığı iddia edildiğinden genel ispat kuralı gereği, davacının bu durumu kanıtlaması gerektiği hususu ile feshe gerekçe olarak gösterilen işletmesel kararda belirtilen tensikat kuralı gözetilmeksizin eksik inceleme ile davanın kabulü isabetli olmamıştır. Belirtilen bu hususlar kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmalı, gerekirse ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Bu nedenle, Bölge Adliye Mahkemesince eksik inceleme ile yazılı şekilde verilen karar bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine, 08.03.2018 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1114, Karar No: 2014/27427, Tarih: 01.10.2014

**13. Ceza Dairesi         2014/1114 E.  ,  2014/27427 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2012/258100

MAHKEMESİ : İstanbul 48. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 08/05/2012

NUMARASI : 2011/377 (E) ve 2012/800 (K)

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

I-Sanığın aynı sokakta park halinde olan ve kardeş oldukları anlaşılan müştekilere ait iki ayrı aracın kelebek camlarını kırmak ve araçların bagajında bulunan stepnelerini de çalmak suretiyle hırsızlık ve mala zarar verme suçlarını işlediği ,oluşa uygun şekilde tanzim edilen iddianamede her iki müştekiye karşı işlenen eylemin de tavsif edilerek sanığın hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından dolayı müşteki sayısınca olmak üzere ikişer kez cezalandırılmasının talep edildiği, buna rağmen mahkemece sanık hakkında bir kez hırsızlık ve bir kez de mala zarar verme suçundan dolayı hüküm kurulduğu , hükümde ve gerekçede sanığın eylemlerinin tek suç oluşturduğuna dair bir kabulün bulunmadığı için sanık hakkında kazanılmış hak oluşmayacağı, bu surette müştekilerden birine karşı işlenen eylemlerle ilgili olarak hüküm kurulmasının unutulduğu anlaşılmakla birlikte, hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin hangi müştekiye karşı işlenen suçlar nedeniyle kurulduğunun açıkça belirtilmemesi suretiyle hükümde karışıklığa neden olunması,

II-Kabule göre de ;

1-Hırsızlık suçundan kurulan hükümde, olay-yakalama tutanağı içeriğinden de anlaşıldığı üzere, sanığın aynı sokakta park halinde olan iki ayrı araçtan stepne çaldığı, olayın çevreden görülerek ihbar edilmesi üzerine olay yerine intikal eden emniyet ekibinin sanığı müştekilerin araçlarının bulunduğu sokakta aracının başında ve elindeki bir adet stepneyi aracının bagajına koymakta iken gördükleri, yaşanan kesintisiz takip neticesinde sanığın aracı ile yakalandığı,sanığın aracının bagajında yapılan incelemede iki stepnenin bulunduğunun görüldüğü, olayın meydana geldiği sokağa tekrar dönülerek yapılan araştırmada ise sanığın bagajında bulunan iki stepnenin de aynı sokakta park halinde olan müştekilere ait iki ayrı araca ait olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla,sanığın hırsızlık eylemlerinin teşebbüs aşamasında kaldığı gözetilmeden tamamlanmış suçtan hüküm kurulması,

2-Hak yoksunluklarının seçimlik olmaması nedeniyle 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesinin 1. fıkrasındaki e bendinin de uygulanması gerektiği gözetilmeyerek, sanığın sadece TCK’nın 53/1-a-b-c-d bentlerinde belirtilen haklardan yoksun bırakılmasına karar verilmiş olması,

2-Hak yoksunluklarının seçimlik olmaması nedeniyle 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesinin 1. fıkrasındaki e bendinin de uygulanması gerektiği gözetilmeyerek, sanığın sadece TCK’nın 53/1-a-b-c-d bentlerinde belirtilen haklardan yoksun bırakılmasına karar verilmiş olması,

3-5237 sayılı TCK'nın 53/1. maddesinin (c) fıkrasındaki, kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yoksunluğun koşullu salıverme tarihine kadar süreceğinin gözetilmemesi suretiyle aynı maddenin üçüncü fıkrasına aykırı davranılması,

4-6352 sayılı Yasanın 100. maddesi ile CMK'nın 324. maddesinin 4. fıkrasına eklenen cümle gereğince, yargılama gideri olarak tahsiline karar verilen toplam 18-TL'nin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 106. maddesindeki terkin edilmesi gereken tutardan az olduğunun ve bu nedenle sanığa yargılama gideri olarak yükletilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık F.. U.. müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 01/10/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/677, Karar No: 2015/2138, Tarih: 30.09.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2015/677 E.  ,  2015/2138 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mah. sıfatıyla)

TARİHİ : 02/01/2015

NUMARASI : 2014/982-2015/56

Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (İş Mahkemesi sıfatıyla) davanın kabulüne dair verilen 02.05.2014 gün ve 2014/237 E. 2014/230 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 30.09.2014 gün ve 2014/20156 E. 2014/26171 K. sayılı ilamı ile;

“…Davacı vekili, müvekkili işçinin aylık ücret alacaklarından spor aidatı adı altında yapılan haksız kesintiden kaynaklı ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca spor kesintisi adı altında yapılan kesintinin işçiye ödenmesi talebini içermektedir.

Somut olayda, işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca, işçilerin ücretlerinden 15.07.2004 tarihinden itibaren başlamak üzere, spor kesintisi adı altında kesinti yapıldığı, 01.03.2008 tarihinden itibaren ise spor kesintisi miktarına denk düşecek şekilde işçilere temizlik yardımı adı altında ödeme yapıldığı, son olarak 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle, temizlik yardımı ödemesi ve spor kesintisi yapılması uygulamalarının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Gerek Dairemizce gerekse de Yargıtay 9. Hukuk Dairesince temyiz incelemesi yapılan emsal nitelikli davalarda işçinin ücretinden spor kesintisi adı altında yapılan kesintiyi karşılamak üzere, işçiye temizlik yardımı adı altında ödeme yapılarak, belediyenin spor kulübüne, kaynak sağlandığı belirlenmiştir. Gerek emsal dava dosyaları gerekse eldeki dava dosyası içeriğinden anlaşıldığı üzere, temizlik yardımı adı altında yapılan ödemenin amacı, spor kesintisini karşılamak olduğundan, bu durumda işçi ücretinde gerçek anlamda bir kesintiden söz edilemez. Yıldan yıla artarak yüksek miktarlara ulaşan temizlik yardımı ile spor kesintisinin, 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle aynı tarihten itibaren birlikte uygulamadan kaldırılmış olması da, bu hususu doğrulamaktadır. Bu sebeplerle, davacının 01.03.2008 tarihinden sonraki döneme ilişkin spor kesintisinden kaynaklı ücret alacağı talebi haksız olup, kabul edilemez. Mahkemece, davacının sadece 01.03.2008 tarihinden önceki dönemde yapılan kesintileri talep etmekte haklı olduğu kabul edilerek, zamanaşımı savunması yeniden değerlendirilmeli ve zamanaşımına uğramamış alacak miktarı tespit edildiği takdirde hüküm altına alınmalıdır. Hatalı değerlendirmeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.…” gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca işçi ücretlerinden dava dışı spor kulübü adına yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, toplu iş sözleşmelerinde işçi aleyhine hükümlere yer verilemeyeceği ve sendika üyelik aidatı dışında bir kesinti öngörülemeyeceği gerekçesiyle işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi uyarınca yapılan spor aidatı kesintisi miktarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili,talebin zamanaşımına uğradığını, davacıya toplu iş sözleşmesi ile 2008 yılından itibaren temizlik yardımı ödemesinin yapıldığını, temizlik yardımı ile spor aidatının bir ilişkisi bulunmadığı belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı vekili,talebin zamanaşımına uğradığını, davacıya toplu iş sözleşmesi ile 2008 yılından itibaren temizlik yardımı ödemesinin yapıldığını, temizlik yardımı ile spor aidatının bir ilişkisi bulunmadığı belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, talebin davacı işçinin aylığından yapılan spor kesintisine yönelik olduğu, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesi gereği sendika üyelik aidatı kesilmesi dışında toplu iş sözleşmelerine işçilerin ücretlerinden kesinti yapılmasına dair hüküm konulamayacağı; işçi ücretinden spor aidatı kesilmesi yolundaki düzenlemenin geçerli olmadığı, sendikanın işçisine haklar sağlayabileceği onu borç altına sokamayacağı, ayrıca toplu iş sözleşmesinin 15/c maddesinde sportif kesintilerin ancak işçinin yazılı muvafakatına bağlı olduğunun düzenlendiği, somut olayda ise davacı işçinin kesintiye muvafakat ettiğine dair herhangi bir delilin de ibraz edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Özel Daire tarafından yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuş, mahkemece; toplu iş sözleşmesi işçilerin oylamasına sunulmadığından bu hakkın amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının ancak dava yoluyla denetlenebileceği; davaya konu hüküm hakkında davalı aleyhine açılan çok sayıda davanın işçilerin sendika tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinin ilgili hükümlerine muvafakatlerinin olmadığını gösterdiği, ayrıca toplu iş sözleşmelerine işçi aleyhine hüküm konulamayacağı, öte yandan; spor kulübüne gelir aktarmak için toplu iş sözleşmesine önce işçi lehine hüküm konulup, sonra aynı miktarda kesinti yapılmasının toplu iş sözleşmesinin taraflarının işçi ve işveren olduğu, spor kulübünün üçüncü kişi konumunda olduğu düşünüldüğünde hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ve emsal kabul kararlarının onandığı belirtilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, toplu iş sözleşmesi ile işçi ücretinden spor aidatı kesintisi yapılması yönündeki düzenlemelerin geçerli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, 30.09.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/14574, Karar No: 2010/10918, Tarih: 26.10.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/14574 E.  ,  2010/10918 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 17/04/2006 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 22/03/2007 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı ve davalı vekilleri taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyiz itirazına gelince; a)Dava, haksız şikayet nedeniyle kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, taraflarca temyiz olunmuştur.

Tazminat hukuku ilkeleri gereğince, haksız eylemden kaynaklanan zararın ödetilmesi amacıyla açılan davalarda, istek bulunması durumunda, kabul edilecek tazminata olay gününden itibaren faiz yürütülmesi gerekir. Davacı dava dilekçesinde, kabul edilecek manevi tazminatın şikayet gününden itibaren yasal faizi ile ödetilmesine karar verilmesini istediğine göre kabul edilen manevi tazminata şikayet gününden itibaren faiz yürütülmesi gerekir.

Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, kabul edilen manevi tazminata şikayet günü olan 30.08.2003 gününden itibaren yasal faiz yürütülmemiş olması;

b)Davalının diğer temyiz itirazına gelince; Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun (hak ve nasfetle) karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.