muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/14752, Karar No: 2013/1432, Tarih: 04.02.2013

Arsa sahibi ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yükleniciden, sözleşmede ona bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü temlik alan üçüncü kişinin (davacının) arsa sahibini (borçluyu) ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. Gerçekten, Borçlar Kanununun 167. maddesi gereğince; “Borçlu, temlike vakıf olduğu zaman; temlik edene karşı haiz olduğu defileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir.” Buna göre temliki öğrenen borçlu, temlik olmasaydı önceki alacaklıya karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan üçüncü kişiye) karşı da ileri sürebilir. Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı öncelikli edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye temlik etmişse, üçüncü kişi Borçlar Kanununun 81. maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Yapılan bu genel açıklamalardan sonra, somut olaya gelince; yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, bu gibi davalarda arsa sahipleri

İle yüklenici arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğunun kabulü gerekir. Dolayısıyla, inceleme ve araştırmanın arsa sahiplerinin de taraf olduğu bir davada yapılması gerekir. Bu durumda mahkemece, davacıya arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin arsa sahibi olan tarafları hakkında dava açmak üzere mehil vermeli, açılırsa o dava eldeki dava dosyası ile birleştirilmeli, arsa sahiplerinin savunma ve delillerini toplanmalı, özellikle yüklenicinin inşaat sözleşmesi gereğince edimlerini yerine getirip getirmediği belirlenerek davacıların talepleri hakkında bundan sonra bir karar verilmelidir.

Taraf teşkili tam olarak sağlanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma sebebine göre davacıların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, yatırılan harcın istek halinde iadesine, 04.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21449, Karar No: 2016/348, Tarih: 19.01.2016

**5. Hukuk Dairesi         2015/21449 E.  ,  2016/348 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 13. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 17/07/2014

NUMARASI : 2013/170-2014/363

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın İSKİ Genel Müdürlüğü ve DSİ yönünden husumetten reddine, K.. B.. yönünden kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılardan Kağıthane Belediye Başkanlığı ile İ.. B.. vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava ve birleştirilen dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece İSKİ ve DSİ Genel Müdürlükleri hakkındaki davanın sıfat yokluğundan reddine, İstanbul Büyükşehir ve Kâğıthane Belediye Başkanlıkları aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı İstanbul Büyükşehir ve Kâğıthane Belediye Başkanlıkları vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu, taşınmazın dava tarihindeki değerinin biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle davalı İ.. B.. vekilinin tüm, davalı Kâğıthane Belediye Başkanlığı vekilinin ise aşağıdaki bentler dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

1-) Geri çevirme kararımız sonrası alınan 25.05.2015 günlü fen bilirkişi ek raporuna göre, dava konusu taşınmazın (A) harfi ile gösterilen bölümünün yüzölçümü 110 m², (B) harfi ile gösterilen bölümün yüzölçümü 23 m², (C) harfi ile gösterilen bölümün yüzölçümünü ise 115 m² olduğu ve (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlere Kâğıthane Belediye Başkanlığı, (C) harfi ile gösterilen bölüme ise İ.. B.. tarafından el atıldığı anlaşılmakla, davalı idarelerin el attıkların bölümlerin bedelinin bu yüzölçümlere göre yeniden belirlenmesi,

2-) 13.03.2015 gün ve 29294 sayılı Resmi Gazete’ de yayınlanan Anayasa Mahkemesinin 13.11.2014 gün ve 2013/95-2014/176 sayılı kararı ile; 6487 sayılı Yasanın 21. Maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun başlığı ile birlikte değiştirilen geçici 6. maddesinin 13. fıkrası "09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihlerini kapsayan dönemde oluşan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla getirilen ve malikler aleyhine bir takım hükümler içeren bu istisnai düzenlemenin 04.11.1983 tarihinden sonraki dönem içinde uygulanmasının hukuk güvenliğini zedeleyeceği" gerekçesiyle Anayasanın 2 ve 35. maddelerine aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Dosyada bulunan delil ve belgelere göre, dava konusu taşınmaza 04.11.1983 gününden sonra el atıldığı anlaşılmakla, nispi harca hükmedilmesi,

Gerektiğinden, mahkeme kararının açıklanan nedenlerle davalı Kâğıthane Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz itirazı doğrultusunda BOZULMASINA, aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına, davalılardan Kağıthane Belediye Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine temyiz edenlerden peşin alınan temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 19/01/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15488, Karar No: 2014/18782, Tarih: 14.10.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/15488 E.  ,  2014/18782 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bolu İş Mahkemesi

Tarihi : 07/04/2014

Numarası : 2013/88-2014/152

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1- Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı K.. M..nün tüm, davacı ve davalı C.. A..'ın aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Alt işveren; bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Yasanın 2 nci maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla İş Kanununun 2 nci maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka İş Kanununun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı Yasa ile İş Kanununun 2 nci maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olan ortaklıklara dair ayrık durumlar düzenlenmiştir. Ancak, maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Yasal olarak verilmesi mümkün olmayan bir işin alt işverene bırakılması veya muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde, işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında açık biçimde ifade edilmiştir. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunamaz. Muvazaaya dayanan bir ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi olmakla kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, İş Kanununun 5 inci maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, Anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin kararları da bu doğrultudadır.

İş Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 15.5.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5763 sayılı Yasanın 1 inci maddesiyle değiştirilmiş ve alt işverenin işyerini bildirim yükümü getirilmiştir. Alt işveren bu bildirimi asıl işverenle aralarında düzenlenmiş olan yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte yapmak durumundadır. Alt işverenlik sözleşmesi ilgili bölge müdürlüğü ile gerektiğinde iş müfettişleri tarafından incelenecek ve kurumca re’sen muvazaa araştırması yapılabilecektir.

Muvazaanın tespiti halinde bu yönde hazırlanan müfettiş raporu ilgililere bildirilir ve ilgililer altı iş günü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilirler. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. İş Müfettişliği tarafından hazırlanan muvazaalı alt işverenlik ilişkisinin tespit edildiği rapora ilgililerin süresi içinde itiraz etmemesi ya da mahkemece muvazaalı işlemin varlığına dair hüküm kurulması halinde, alt işverenliğe dair tescil işlemi iptal edilir. Bu halde alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.

Asıl işveren alt işveren ilişkisi ve muvazaa konuları, 5763 sayılı Yasayla iş kanununda yapılan değişiklikler ve buna bağlı olarak çıkarılan Alt İşveren Yönetmeliğinin ardından farklı bir anlam kazanmıştır. Yönetmelikte “yazılı alt işverenlik sözleşmesi”nden söz edilmiş ve çeşitli tanımlara yer verilmiştir.

Alt İşveren Yönetmeliğinde;

1)İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2)Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3)Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4)Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibitarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri, ihtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır.

Somut olayda davacı, elektronik teknisyeni olarak davalı C.. A.. işçisi olarak diğer davalı idare bünyesinde çalışmıştır.

Davalılar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi incelendiğinde "otoyol, kavşaklar, otoyol bakım işletme şefliği tesisleri ve ücret toplama istasyonlarındaki aydınlatma, elektrik kameralı izleme ve bilgisayarlı yol bilgilendirme sistemlerinin bakım onarımı" işi olduğu görülmüştür.

K.. M..nün, 6001 sayılı K.. M..nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanununun 4/ç bendi uyarınca " otoyollar ve bunların üzerinde bulunan bakım ve işletme tesisleri ile hizmet tesislerinin, diğer mal ve hizmet üretim birimleri ile varlıklarının yapımını ve/veya bakım ve onarımını ve/veya işletmesini yapmak veya yaptırmak ve denetlemek", 4/d bendi uyarınca " Karayollarının kullanılmasına, teknik emniyet ve korunmasına yönelik kurallar ile tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını uluslararası uygulamaları da dikkate alarak tespit etmek, yayımlamak ve kontrol etmek", 4/e bendi uyarınca, " görev alanına giren karayollarında, uygun göreceği yol işaretlerini belirlemek, uygun yerlere koymak ve bu kapsama giren işleri yapmak veya yaptırmak" gibi görevleri bulunmaktadır.

Dolayısıyla söz konusu hükümler incelendiğinde davalı idarenin, belli bir teknoloji ve uzmanlık gerektiren aydınlatma, elektrik kameralı izleme ve bilgisayarlı yol bilgilendirme sistemlerinin bakım onarım işini yükleniciye ihale ile verdiği anlaşılmıştır.

Kaldı ki ihale edilen işin, ihaleyi alan şirket tarafından belirli süre içerisinde yerine getirilmesi zorunlu ise de söz konusu iş niteliği gereği sürekli bir iştir. Sadece belli bir zaman dilimi ile sınırlı olamaz. Bu hali ile de anahtar teslimi bir iş olarak kabulünün de mümkün bulunmadığı açıktır. Bu nedenle mahkemece davalılar arasındaki ilişkinin anahtar teslimi iş olduğu ve dolayısıyla davalı idarenin ihale makamı olarak sorumluluğunun bulunduğunun kabulü ile sonuca gidilmesi hatalıdır.

Kaldı ki ihale edilen işin, ihaleyi alan şirket tarafından belirli süre içerisinde yerine getirilmesi zorunlu ise de söz konusu iş niteliği gereği sürekli bir iştir. Sadece belli bir zaman dilimi ile sınırlı olamaz. Bu hali ile de anahtar teslimi bir iş olarak kabulünün de mümkün bulunmadığı açıktır. Bu nedenle mahkemece davalılar arasındaki ilişkinin anahtar teslimi iş olduğu ve dolayısıyla davalı idarenin ihale makamı olarak sorumluluğunun bulunduğunun kabulü ile sonuca gidilmesi hatalıdır.

Davacı, yargılama süresince muvazaa iddiasında bulunmamış, bu yönde dosyaya delil sunulmamıştır. Davacı vekilinin yargılama sırasında belirttiği Ankara 10.İş Mahkemesinin 30.12.2011 tarihli ve 2010/919 E-2011/1613 K sayılı kararı ve bu kararın onandığı Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin 12.06.2012 tarih ve 2012/20560 E-2012/21826 K sayılı kararı incelendiğinde, muvazaa tespiti yapılan taşeron şirketler arasında davacının çalıştığı davalı şirket ile bu şirketten önce ihaleyi üstlenen diğer dava dışı şirketlerin bulunmadığı da anlaşılmıştır.

O halde tüm bu düzenleme ve deliller ışığında davalı idare ile diğer davalı arasındaki ilişkinin asıl-alt işveren ilişkisi olduğu açıktır. Dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçe ile davalı idarenin ihale makamı olduğunun kabulü ve bir kısım işçilik alacakları için davalı idare yönünden husumetten ret kararı verilmesi hatalıdır.

Mahkemece yapılması gereken iş, davalılar arasındaki ilişkinin asıl-alt işveren ilişkisi olarak kabulü ve buna göre dava konusu alacaklardan birlikte sorumlu olacakları şekilde hüküm kurmak olmalıdır.

3-Davacının fazla çalışma alacağı hüküm altına alınmış ise de; dosyaya sunulan bir kısım bordrolarda fazla çalışma tahakkuku bulunduğu, dosyada bulunan banka dekontlarından da, tahakkuk eden bu bordro ücretlerinin eksiksiz bankaya yatırılmış olduğu görülmüştür.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu ayların hesaplama dışında bırakılıp bırakılmadığı anlaşılamamaktadır.

Dolayısıyla mahkemece, resen hesaplama yapılarak ya da yeniden bilirkişi raporu aldırılarak fazla çalışma ücreti tahakkuku bulunan aylar hesaplama dışında bırakılıp, buna göre fazla çalışma alacağı belirlenip hüküm altına alınmalıdır. Eksik inceleme ile mevcut şekilde karar verilmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde davacı ve davalı C.. A..'a iadesine, davalı K.. M.. harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 14.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9305, Karar No: 2014/22919, Tarih: 01.10.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/9305 E.  ,  2014/22919 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Silopi Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/12/2013

NUMARASI : 2013/55-2013/567

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne kabulüne karar verilmiş, hüküm; davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik görülmemiş ise de; mahkemece davalı idarenin itirazı olmadığından bahisle acele el koyma dosyasındaki bedel esas alınarak hüküm kurulmuş olup, verilen karar usul ve yasaya aykırıdır. Şöyle ki;

1)Acele el koyma dosyasında belirlenen bedel yönünden, taraflar arasında bu bedelde uzlaşma sağlanıp tapuda ferağ verilmediği takdirde bağlayıcılığı olmayıp, açılan tespit ve tescil davasında taraflarca kabul edilmediği takdirde, yeniden inceleme ve keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekir.

Bu itibarla, mahkemece alınan bilirkişi raporu denetlenerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi,

2)Taşınmazın niteliği, yüzölçümü ve geometrik durumu dikkate alındığında kalan kısımda meydana gelen değer kayıp oranının (%3,5)'den fazla olamayacağı gözetilmeksizin fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 01.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/10445, Karar No: 2006/13097, Tarih: 14.11.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/10445 E.  ,  2006/13097 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.12.2004 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; elatma ve kal'e ilişkin dava konusuz kaldığından bu talepler hakkında karar verilmesine yer olmadığına, tazminat isteminin kabulüne dair verilen 27.10.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 901 parsel sayılı meraya davalıların yersiz elatmalarının önlenmesi, yapının kal’i meranın yeniden tesisi ve yararlanılan süreyle sınırlı ot bedeli toplamı 3.765.500.000 liranın davalılardan tahsili istemlerine ilişkindir.

Mahkemece dava tarihinden sonra davalıların elatmalarını kaldırdıklarından bu taleplerin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, tazminata ilişkin davacı isteminin istekle bağlı kalınarak kabulü ile 3.765.500.000 liranın davalılardan tahsiline karar verilmiş,

Hükmü davalılar temyiz etmiştir.

4342 sayılı Mera Kanununun 3.maddesinde yapılan tanımlamaya göre mera; hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Esasen 901 parsel sayılı taşınmazın mera niteliğinde bulunduğu tartışmasızdır. Meralar devletin hüküm ve tasarruf altındaki yerlerden olup özel mülk şeklinde kullanılamaz. Mera Kanunun 4.maddesi uyarınca da amaç dışı kullanılması sonucu mera vasfının bozulmasına neden olanlardan taşınmazların tekrar eski konumuna getirilmesi için yapılacak masraflar istenebilir. Diğer taraftan, meranın yararlanma hakkı bir veya birden çok köy ve belediyeye ait bulunduğundan Hazine yararlanma hakkının engellendiği iddiası ile ot bedelinin tahsili için talepte bulunamaz.

Somut olaya gelince;

Mahkemece ziraat mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 29.7.2005 günlü rapor dayanak yapılarak davacının tazminat istemi kabul edilmiştir. Rapora göre, çekişmeli 901 parselin krokisinde T.12 ile işaretlenen 50.125 metrekare yüzölçümündeki bölümü davalılar tarafından otlakiye olarak kullanılmış ancak, orta vasıflı olan mera özelliği bozulmamıştır. Raporda 5.263.00 YTL olarak bulunan değer taşınmazın sürüm (rayiç) değeridir. 563.91 YTL ise 50.125 metrekare yüzölçümündeki T12 olarak işaretli yerden 2003 yılında elde edilecek ot bedelidir. Diğer taraftan raporda 901 parselin T13 olarak işaretlenen 63.99 metrekarelik kısmın eski hale getirme bedeli 4.081.282 TL, 719.087 TL ot bedeli, 6.718.950 TL de arazi değeridir.

Az yukarıda sözü edildiği üzere, meraların yararlanma hakkı bir veya birden çok köy veya belediyeye ait olacağından Hazine bu gibi yerlerden yararlanma hakkının engellendiğinden söz ederek ot bedeli isteyemez. Mahkemece ot bedeline ilişkin istek bu nedenle reddedilmelidir. Diğer yandan, taşınmazların rayiç değerlerinin tahsili de talep edilemez. Dava konusu olayda Hazinenin isteyebileceği sadece T13 bölümünün eski hale getirme bedeli olarak bilirkişice hesaplanan 4.081.282 TL ile çoğun içinde az da bulunur kuralı gereği 2003 yılında davalılar tarafından müstakilen yararlandıkları anlaşılan dönemdeki haksız kullanma karşılığı kira bedelinden ibarettir. Bu nedenlerle mahkemece yapılması gereken iş, bilirkişiden ek rapor alarak taşınmazın 2003 yılında kullanma karşılığı kira parasının ne olacağını saptamak, bulunacak bu miktar ile T13 bölümünün eski hale getirme bedeli 4.081.282. TL.yi davalılardan tahsil etmek, bunun dışında davacı isteminin reddetmek olmalıdır. Açıklanan yönlen göz ardı edilerek dava yazılı olduğu şekilde kabul edildiğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle temyiz olunan kararın BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatına iadesine, 14.11.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.