muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5778, Karar No: 2023/173, Tarih: 21.02.2023

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ekonomik koşullar, ticari defterler ve mevcut durum itibariyle davacının talebinin kısmen haklı ve yerinde olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, taraflar arasındaki kira sözleşmesine göre 01/02/2017 tarihinden itibaren aylık kira bedelinin 40.000 USD olarak uyarlanmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili; sözleşme süresinin bitmesine bir yıldan az süre kaldığından uyarlama davası açılamayacağını, davacı şirketin kurulduğu yıldan itibaren borca batık olduğu hususunun değerlendirilmediğini, davacının tacir olması ve sözleşmesel uyarlama yapılamayacağının dikkate alınmadığını, uyarlama koşullarının oluşmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının TL üzerinden sözleşme yapma imkanı varken USD üzerinden sözleşme yaptığı, kiracının basiretli tacir gibi davranarak dövizdeki artışları öngörmek zorunda olduğu, ayrıca kira sözleşmesinin 11. maddesine göre belirlenen kira bedelinden herhangi bir nedenle kiracının tenkis ya da uyarlama talep edemeyeceğinin açıkça kararlaştırıldığı, İlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne gerekçe olarak belirttiği "mevcut kira bedelinin ödenmesinin davacının ekonomik mahvına sebep olacağı" şeklindeki gerekçenin kira bedelinin indirilmesine gerekçe olamayacağı, toplanan delillere göre TBK'nın 138. maddesinde belirtilen uyarlamanın şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle; davalıların istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçenin dosya içeriğine, mevcut delil ve olgulara uygun olmadığını, TBK’nın 138. maddesinde belirlenen koşulların tümüyle gerçekleştiğini, sözleşme kurulduktan sonraki süreçte meydana gelen ve önceden öngörülemeyen, taraflarca da öngörülmesi mümkün olmayan olağanüstü haller sebebiyle bozulan menfaat dengesinin, hem dürüstlük kuralı hem de hakkın kötüye kullanımına yer vermemek amacıyla yeniden sağlanması gerektiğini, kiralananın bulunduğu çevrede gerçekleşen bombalama ve terör olayları, caddedeki yıllardır süren yol, şantiye, kanal ve yer altı çalışmaları, yaşanan ekonomik kriz ve yabancı paranın fahiş değer kazanması olgularının, sözleşmenin yapıldığı sırada öngörülmesi beklenmeyen olağanüstü durumlar olduğunu, bu olguların kiracı şirketin ekonomik yönden mahvına sebep olduğunu, sözleşmenin aynen ifasının istenmesinin dürüstlük kurallarına aykırı düşeceğini, uyarlama talebinin 11.01.2017 tarihli ihtar ile gündeme getirildiğini, bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesince verilen uyarlama talebinin kabulü kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, sözleşmenin 11. maddesinin kamu düzenine aykırı ve geçersiz olduğunu, alınan bilirkişi raporları ile uyarlanması gereken aylık kira bedelinin bilimsel olarak belirlendiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kira bedelinin uyarlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) aşırı ifa güçlüğü başlıklı 138. maddesi; "Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır.

Bu madde hükmü yabancı para borçlarında da uygulanır."

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Bu madde hükmü yabancı para borçlarında da uygulanır."

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar; uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına tacir olan davacının döviz kuru değişikliği nedeniyle uyarlama talebinin yerinde olmadığına ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere göre; usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/12270, Karar No: 2023/1740, Tarih: 23.03.2023

**8. Hukuk Dairesi         2021/12270 E.  ,  2023/1740 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2014/330 E., 2019/25 K.

KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 2004 yılında yapılıp 24.07.2006 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosu ve 2/B uygulaması bulunmaktadır.

2. Kadastro sırasında ... Köyü 101 ada 4507 parsel sayılı taşınmaz, kesinleşmiş orman tahdidi içinde kalması nedeniyle tesbit tutanağı düzenlenmeksizin ada ve parsel numarası verilerek 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/son maddesi gereğince tapu kütüğüne aktarılmıştır.

3. Davacı, zilyetlik iddiasında bulunduğu yaklaşık 3 dönüm taşınmazın, orman sınırları içerisinde kaldığı gerekçesiyle davalı adına tescil edildiğini belirterek, dava konusu 101 ad 4507 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın kesinleşen orman sınırları içerisinde kaldığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2013 tarihli ve 2010/890 Esas, 2013/76 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 07.04.2014 tarihli ve 2014/1554 Esas, 2014/4108 Karar sayılı kararıyla, tapu kaydı koşulu aranmaksızın işin esasının incelenip sonucuna göre bir karar verilmesi gereğine değinilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu yerin orman sayılan yerlerden olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu yerin orman sayılan yerlerden olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu yerin kadim tarım arazisi olduğunun ziraat raporuyla belirlendiğini, 1975-1978 yıllarında önceki malik tarafından şeftali dikildiğini, bu yerin kayınpederi tarafından önceki malikten satın alınıp müvekkiline hibe edildiğini ve müvekkilinin sebze üretimi yapmak için hastalıklı, yaşlı ve sakızlanmış şeftalileri söktüğünü ancak araziyi sürerken orman muhafaza memurları tarafından tutulan suç ttutanağı ve açılan ceza davası ile bu yerin orman sınırlarında olduğunu öğrendiğini ceza alırım düşüncesi ile de üzerinde üretim yapamadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 1 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

44,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 135,50 TL'nin temyiz eden ...'dan alınmasına,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,23.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8708, Karar No: 2011/13125, Tarih: 19.09.2011

**3. Hukuk Dairesi         2011/8708 E.  ,  2011/13125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 2.003.00 TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davada, davalıya 2008 Ocak-2009 Haziran arası için döner sermaye ek ödeme yönetmeliğine aykırı olarak fazladan ödenen 2003,00 TL nin ödeme tarihlerinden itibaren faizi ile tahsili istenilmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, süresinde davalı tarafından temyiz edilmiştir.

BK.nun 101/1 maddesi gereğince, "muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla mütemerrit olur"

Sebepsiz zenginleşmede, zenginleşenin iyiniyetli ya da kötü niyetli olduğuna bakılmaksızın iade borçlusunun temerrüde düşürülmeden önce faiz ile sorumlu tutulmasının hukuksal dayanağı bulunmamaktadır.

Somut olayda, dosya içerisinde davacı kurumun 03.09.2009 tarihli yazısının davalıya tebliğ tarihi bulunmamaktadır.

Mahkemece, açıklanan nedenlerle dava tarihinden itibaren yasal faize karar verilmesi gerekirken, ödeme tarihlerinden itibaren faize hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Ancak, bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm fıkrasında yazılı bulunan "…ödeme tarihinden itibaren kademeli olarak işletilecek” ifadeleri silinerek, yerine "…dava tarihinden…”ifadesinin yazılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 19.09.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/14984, Karar No: 2023/556, Tarih: 23.01.2023

**5. Hukuk Dairesi         2022/14984 E.  ,  2023/556 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Doğubayazıt Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.05.2022 Tarihli ve 2022/83 Esas, 2022/171 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı adayı küçüğün yerleşim yeri adresinin ... Mah. 2011 ... Sok.No: 16 .../Van olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 20.09.2022 Tarihli ve 2022/379 Esas, 2022/600 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı adayı küçüğün MERNİS adresinin ve ikamet ettiği adresin tespiti için yapılan kolluk araştırmasında ikamet adresinin Esnemez Küme Evleri No:202 Esnemez Doğubayazıt/Ağrı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 404 üncü maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından kısıtlı adayı küçüğün yerleşim yeri adresinin Esnemez Küme Evleri No:202 Esnemez Doğubayazıt/Ağrı olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Doğubayazıt Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Doğubayazıt Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 23.01.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14458, Karar No: 2018/3055, Tarih: 12.03.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/14458 E.  ,  2018/3055 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından, kusur belirlemesi, manevi tazminat ile nafakalar yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle mahkemece davalı erkeğe kusur olarak yüklenilen cinsel taciz vakıasının kanıtlanmadığı, bu sebeple kusur belirlemesine esas alınamayacağı, ancak davalının mahkemece kabul edilen ve gerçekleşen diğer kusurlu davranışlarına göre de boşanmaya neden olan olaylarda tamamen kusurlu olarak kabul edilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmış bulunmasına göre aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlal edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı kadın yararına takdir edilen manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 51. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda manevi (TMK m.174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 12.03.2018(Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2015/15320, Karar No: 2015/10183, Tarih: 28.05.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/15320 E.  ,  2015/10183 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı .... ile dava dışı şirketler arasında imzalanan ihale sözleşmeleri uyarınca çalıştığını, iş müfettişliğince işyerinde yapılan incelemede davalı ile dava dışı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespit edildiğini, bu tespitin yargı kararı ile kesinleştiğini, bu nedenle davacının baştan beri davalı Üniversitenin işçisi haline geldiği halde 6772 sayılı Yasa gereği ödenmesi gereken ilave tediye alacağının ödenmediğini iddia ederek bu alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının kamu işçisi olma hakkını elde etmediğini, 6772 sayılı Yasa ile düzenlenen ilave tediye hakkının kamu işçilerine uygulanmakta olduğunu, davacının kamu işçisi olmadığından ilave tediye talep edemeyeceğini, davacının yüklenici firma elemanı olduğunu, bahsedilen iş müfettişi muvazaa raporunun temizlik işçilerini kapsamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece “...Davacının, ....nden celp edilen görev tanımı ile ilgili kayıtlardan temizlik personeli olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Zira temizlik personeli dışında görevlerde çalışan işçilerin görevleri farklı şekilde kayıtlarda yer almaktadır. Davacının, çalışmalarında aslolan temizliktir. Bu görevde olan bir kişinin nadiren temizlik işine yakın kısa süreli başka bir iş yapması farklı bir işte istihdam edileceği anlamına gelmeyecektir. Zira farklı görevlerin farklı çalışanlar tarafından ikame edildiği kayıtlarda görülmektedir. Ara sıra getir götür işi yapılması, evrakın bir yerden bir yere götürülmesi gibi işler davacının, farklı alanlarda istihdam edildiği anlamına gelemez. Davacının, ihale ve hizmet ilişkisine uygun şekilde çalıştırıldığı, dolayısıyla iş müfettişi tespitinde yer alan muvazaanın davacı lehine düşünülmesinin mümkün olmadığı belirlenmiş, davacının 6772 sayılı Yasa kapsamında kalan davalı kurum işçisi olmadığı, ... Hukuk Dairesi Başkanlığının 21.03.2014 tarih, 2014/10417 Esas, 2014/15240 Karar sayılı yine ... Hukuk Dairesi Başkanlığının 15.05.2014 tarih, 2014/9203 Esas, 2014/14029 Karar sayılı içtihatlarının da aynı doğrultuda olduğu anlaşılmakla, ...” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının ilave tediye ücreti talep edip edemeyeceği ihtilaflıdır.

Davacının ilave tediye ücreti talep edip edemeyeceği ihtilaflıdır.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Kanun'un 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir.