muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/7228, Karar No: 2013/21932, Tarih: 03.12.2013

Mahkemece, görüşüne başvurulan bilirkişi heyetince düzenlenen 03.09.2008 tarihli asıl ve 12.10.2009 tarihli ek raporlarda, davacıya ait ve ilk kez 29.08.1986 tarihinde "bisküvi, çikolata, kek ve gofret" emtiası için tescil ettirilen "ETİ brovni+Şekil" markasındaki "brovni" kelimesinin bir ürün ismi olduğu hususunun bizzat başvuruyu yapan marka sahibi tarafından tescilin gerçekleştirildiği Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Sınaî Mülkiyet Dairesi Başkanlığı'na beyan edildiği bildirilmiştir. Ayrıca, bilirkişi heyetince "borwnie" kelimesinin bir kek cinsi olduğu, bu kelimenin Türkiye'de "brovni" ve "browni" olarak ilk kez davacı/karşı davalı ... San. Tic. A.Ş. tarafından kullanılması sonucunda geniş halk kitlesi tarafından marka olarak bilinirliğinin yanında, "kek cinsi" belirtilen ibare olarak da bilinir hale geldiği ve dava konusu "BROWNİ" markasının 556 sayılı KHK'nin 7/1-(c) bendi anlamında cins belirten tasviri bir işaret olduğu mütalaa edilmiştir.

Dairemizin 30.01.2009 tarih ve 2007/11599 Esas, 2009/965 Karar sayılı kararında da, uyuşmazlık konusu "Browni" kelimesinin bir kek çeşidi olduğu, bu ibarenin Türkiye'de ilk kez davacı/karşı davalı ... San. Tic. A.Ş. tarafından kek emtiası üzerinde markasal olarak kullanılması sonucu bir cins adı değil, kendilerine ait marka olarak bilinir hale getirildiğinin davacı tarafça ileri sürüldüğü hususları açıklanmıştır.

Gerçekten de, 556 sayılı KHK'nin 7/son maddesi uyarınca, bir marka tescil tarihinden önce kullanılmış ve tescile konu mallar veya hizmetlerle ilgili olarak bu kullanım sonucu ayırtedici bir nitelik kazanmış ise (a), (c) ve (d) bendlerine göre tescili reddedilemez. Yine, aynı KHK'nin 42/son maddesine göre de, kullanım sonucu ayırtedici bir nitelik kazanmış bu tür işaretlerin tescili hükümsüz kılınamaz.

Mahkemece, dava konusu 03.03.2000 tarih ve 2000/3884 sayılı "BROWNİ" markasının esasen kek cinsi olduğu, ancak davacı/karşı davalı tarafından uzun süreli kullanım sonucu bilinir marka haline geldiği gerekçesiyle hükümsüzlük davacı reddedilmiş ise de, görüşüne başvurulan bilirkişi heyetince düzenlenen asıl ve ek raporda sonuç olarak "Brovni" ve "Browni" ibarelerinin davacı/karşı davalı tarafından kullanımı sonucunda halk nezdinde markasal bilinir hale getirilmekle birlikte, aynı şekilde kullanımla birlikte bu ibarelerin "kek cinsini" belirten ibareler olarak da bilinir hale geldiği görüşü açıklanmıştır.

Bu durumda, davacı/karşı davalıya ait ve bu davanın konusunu oluşturmayan 29.08.1986 tarihli "ETİ Brovni+Şekil" markasındaki "brovni" kelimesinin anılan markanın cins belirten yardımcı unsuru olduğu hususunun bizzat marka sahibi tarafından beyan edildiği de dikkate alınarak, aynı ibarenin davacı/karşı davalı ... Sn. Tic. A.Ş. tarafından 1986 tarihli marka kapsamındaki kullanımının dışında kalan ve özellikle dava konusu 2000/3884 sayılı "BROWNİ" markasının kullanımı sonucu tescilli olduğu 30.05 alt gruptaki "kekler, hazır kek karışımları" ve benzer tür diğer mallar bakımından 556 sayılı KHK'nin 7/son ve 42/son maddeleri anlamında ayırtedici nitelik kazanıp kazanmadığı hususunda gerektiğinde yeni bir bilirkişi heyetinde görüş alınmak suretiyle değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile karşı davanın kısmen reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden karşı davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı/karşı davalı ... San. Tic. A.Ş. vekilinin asıl ve karşı davaya yönelik tüm temyiz itirazları ile davalı/karşı davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı/karşı davacılar vekilinin karşı davaya ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı/karşı davacılar yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,15 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacı-k.davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı-k.davacılara iadesine, 03.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17000, Karar No: 2012/22004, Tarih: 08.11.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/17000 E.  ,  2012/22004 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki taşınmaza, emsal karşılaştırması yapılarak zeminine; yapılara, resmi birim fiyatlarına göre yıpranma payı da indirilmek suretiyle, kamulaştırılan alandaki ağaçlara ise maktuen değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Kamulaştırılan taşınmaz üzerinde bulunmayan ve idarece dava konusu yapılmayan, Kamulaştırma Kanununun 14.maddesi uyarınca usulüne uygun maddi hatanın düzeltilmesi davasına konu edilmeyen ağaçların bedeline hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 08.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4229, Karar No: 2017/924, Tarih: 06.03.2017

**15. Hukuk Dairesi         2016/4229 E.  ,  2017/924 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili gelmedi. Davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı avukatı dinlendikten sonra, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş

olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup ödenmeyen iş bedeli alacağının tahsili için yapılan ilâmsız icra takibine itirazın iptâli ve takibin devamı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne ve davalının icra inkâr tazminatı ile sorumlu tutulmasına dair verilen karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 41/4. maddesi gereğince bir işin duruşmasında bulunan başkan ve üyelerin çoğunluğunun kurul kadrolarında değişiklik, izin veya hastalık gibi nedenler dışında o işin görüşülmesinin yapıldığı kurullarda yer alması zorunlu ise de, 10.11.2015 tarihli duruşmada hazır bulunan Daire Başkanı Aysel Özgür ve üye Recep Yalçın'ın emeklilik nedeniyle görevden ayrılmaları,....'ın da üyelik görevinin sona ermesi nedeniyle işin görüşülmesinin yapıldığı bu günkü kurulda yer almaları fiilen ve hukuken mümkün olmadığından temyiz incelemesinin duruşmada hazır bulunmayan daire Başkanı ...'ün Başkanlığında duruşmada hazır bulunan üyeler ... ve ... ile duruşmada hazır bulunmayan daire üyeleri ... ve ...'nin katılması ile yapılmasına karar verilerek işin esası incelendi;

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

./..

s.2

15.H.D.

2016/4229

2017/924

2-Davacı ile davalı şirket arasında, dava dışı... Bilgi Teknolojileri Ltd. Şti. ile davacı arasında imzalanan 14.01.2012 tarihli sözleşme dışında mahkemenin gerekçeli kararının son sayfa 2. fıkrasında mahkemece de kabul edildiği gibi sözlü eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu, dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu ile gerçekleştirilen imalâtın 04.01.2012 tarihli sözleşme dışındaki imalâtlar olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasında mahkemenin de kabulünde olduğu üzere yazılı sözleşme olmadığı gibi varlığı kabul edilen sözlü eser sözleşmesinde iş bedelinin yabancı para cinsinden kararlaştırıldığı ve hesaplanacağına dair bir mutabakat da bulunmamaktadır. Keza davalı husumet itirazında bulunduğundan sözlü eser sözleşmesi gereğince yapılacak işlerin Türk Lirası cinsinden karşılığı konusunda da anlaşma mevcut değildir.

İşin yapıldığı ileri sürülen ve icra takibinin yapıldığı 10.05.2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 366. maddesi hükmünce eser sözleşmesi ilişkisinin varlığı sabit olup, tarafların bedelde anlaşamamaları halinde, bedelin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleri ile KDV dahil ve yine BK'nın 83. maddesi gereğince aksi kararlaştırılmadıkça sözleşme konusu borç memleket parasıyla ödeneceğinden Türk Lirası cinsinden hesaplanması gerekir.

Yine takibin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 101. maddesi gereğince bir alacağa temerrüt faizi yürütülebilmesi için alacağın muaccel olması yeterli olmayıp alacaklının yöntemine uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesi ya da alacağın kararlaştırılan kesin vadede ödenmemiş olması zorunludur. Somut olayda takipten önce alacaklının usulüne uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürüldüğü ispatlanmamıştır.

Öte yandan itirazın iptâli davalarında borçlunun icra inkâr tazminatı ile sorumlu tutulabilmesi için İİK'nın 67/II. maddesi hükmünce borçlunun itirazında haksız ve alacağın likid olması gerekir. Somut olayda alacağın varlığı ile miktarı yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporu ile tespit edileceği, faturalara borçlu tarafından süresi içinde itiraz edilerek içeriği kesinleşmediği ve davacının işlemiş faiz istemekte haklı olmadığından borçlu itirazında tamamen haksız ve alacak likid sayılmaz.

Bu durumda mahkemece hükme esas raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan davacının sözlü eser sözleşmesi ilişkisi nedeniyle yapımını üstlenip gerçekleştirdiği imalâtların yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçler ile Türk Lirası cinsinden ve KDV de piyasa fiyatı içinde olacağından KDV dahil bedeli gerekçeli ve denetime elverişli ek raporla hesaplattırılarak bu miktar üzerinden itirazın iptâline karar verilmesi, takipten önce temerrüt gerçekleşmediği ve kesin vade de olmadığından işlemiş faiz talebinin ve koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile davanın kabulü doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının

./..

s.3

15.H.D.

2016/4229

2017/924

reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 1.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 06.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4634, Karar No: 2017/4512, Tarih: 20.12.2017

**15. Hukuk Dairesi         2016/4634 E.  ,  2017/4512 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ...Ticaret Mahkemesi

Davalı-karşı davacı :... Dizayn Dek. Mob. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Vek. Av. ...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalı-karşı davacı-birleşen dosya davalısı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-karşı davalı-birleşen dosya davacısı şirket yetkilisi gelmedi. Davalı-karşı davacı-birleşen dosya davalısı vekili Avukat ... ... geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı-karşı davacı-birleşen dosya davalısı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl ve birleşen dava, ile karşı dava eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat, menfi tespit ve alacak taleplerine ilişkin olup mahkemece asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne, asıl davadaki karşı davanın kabulüne dair verilen karar, taraflarca temyiz edilmiştir.

Davacı ... İnş. Taah. Tic. ve San. Tur. A.Ş. asıl dosyada açtığı davasında kendilerine ait olan otelin dış cephesini fiber takviyeli beton FTB ile kaplama ve montaj işini 14.07.2007 tarihli sözleşme gereğince davalının üstlendiğini, sözleşme bedeli olan 140.000,00 euroyu davalıya ödediklerini, ancak davalının otelin dış cephesini sözleşme şartlarına ve yasal yükümlülüklerine aykırı olarak eksik ve kusurlu yaptığını, mahkemede yaptırılan tespit bilirkişi raporunda dış cephenin sözleşmede belirtildiği şekilde yapılabilmesi için 140.000,00 euro masrafın gerektiğinin tespit edildiğini, kusurlu ve eksik iş nedeniyle müşteri kaybettiklerini belirterek hatalı imalât olan dış cephe kaplamanın sökümü ve yeniden imalâtı için tespit edilecek miktarın ödenmesi, iç cephede tespit edilen hasar ve zararlar ile yapılan masrafların giderilmesi, hatalı yapımın neden olduğu müşteri kaybına ilişkin zararın tazminine ilişkin olarak 50.000,00 TL tazminat ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında maddi tazminat talebini ıslah ederek 358.859,00 TL'sine çıkarmıştır.

Davalı ... Dizayn Dek. Mob. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. savunmasında bütün edimleri sözleşmeye uygun olarak yerine getirdiklerini, sözleşmenin 7. maddesi gereğince verilen teminat çekinin işin bitmesine rağmen kendilerine geri verilmediğini, yokluklarında yapılan tespiti kabul etmediklerini, sözleşme konusu inşaattaki boyalardaki dökülme ve pullaşma ile bina içindeki hasardan sorumlu olmadıklarını savunarak, davanın reddini istemiş, karşı davasında sözleşme gereğince davacı karşı davalıya verilen teminat çekinin müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak edimini ifa etmesine rağmen iade edilmediğini ileri sürerek 50.000,00 TL teminat çekinin iadesine olmadığı takdirde iptâli ile çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı-karşı davalı ... İnş. Taah. Tic. ve San. Tur. A.Ş. birleşen dosyada açtığı davasında, asıl dava dosyasında açtıkları dava dilekçesinde hata sonucu faiz talebinde bulunulmadığını belirterek ... 3. Noterliği'nin 2011/25108 yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide tarihi olan 27.09.2011 tarihinden itibaren uğranılan zararların avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece alınan 3. bilirkişi heyeti raporu göz önüne alınarak asıl davanın kısmen kabulü ile 82.464,80 TL'nin davalı-karşı davacıdan tahsiline, karşı davanın kabulü ile teminat olarak verilen dava konusu çekin iadesine,birleşen davada da 46.000,00 TL'nin 06.10.2011 tarihinden itibaren 27.04.2012 tarihine kadar yasal faiz, bu tarihten itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

Yargılama sırasında mahkemece üç kez bilirkişi raporu alınmış, birinci raporda asıl ve birleşen dosya davalısı-karşı davacı ... Dizayn Dek. Mob. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan imalâtların kabule icbar edilemeyecek derecede ayıplı olup sökülüp yeniden yapılması gerektiği belirtilmiş, ikinci bilirkişi raporunda da aynı görüş tekrarlanmış, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise kısmen ayıplı olduğu belirtilmiştir. Mahkemece bu rapora itibar edilerek hüküm kurulmuş ise de bilirkişi raporları arasındaki bu çelişki giderilmeden, taraf itirazları karşılanmadan hüküm kurulması doğru olmadığı gibi HMK'nın 297. maddesine aykırı olarak birleşen dava yönünden infaza elverişli hüküm kurulmaması da doğru olmamıştır. Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş öncelikle her iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için HMK'nın 281/3. maddesi uyarınca konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi, birleşen dava yönünden infaza elverişli hüküm kurulmasından ibarettir. Açıklanan bu gerekçe ile mahkeme kararının taraflar yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın temyiz eden taraflar yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 1.480,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacı-karşı davalı-birleşen dosya davacısından alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan davalı-karşı davacı-birleşen dosya davalısına verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 20.12.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3368, Karar No: 2022/11005, Tarih: 31.05.2022

**11. Ceza Dairesi         2019/3368 E.  ,  2022/11005 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte belge kullanma

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK’nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun'un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 31.05.2022 tarihinde 2009 takvim yılında sahte belge kullanma suçundan açılan kamu davasının gerçekleşen olağanüstü zamanaşımı nedeniyle düşmesi gerektiğine dair Başkan Vekili ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla, diğer yönlerden ise oy birliğiyle karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

Dairemizin yukarıda esas ve karar numaraları belirtilen 31.05.2022 tarihli, ilamındaki hükümlerin tamamının bozulması yönündeki çoğunluk görüşüne aşağıdaki sebeplerle kısmen katılmıyorum.

Sayın çoğunlukla ortaya çıkan aykırılığın konusu her biri bağımsızlığını koruyan ancak zincirleme şekilde işlenen suçlar yönünden zaman aşımının ayrı ayrı mı yoksa son işlenen suç tarihinden geriye doğru (zincirdeki suçların tamamını kapsayacak şekilde) bir bütün olarak mı hesaplanacağına ilişkindir.

İnceleme konusu yerel mahkeme kararında sahte fatura kullanma eylemleri ile ilgili olarak sanık hakkında birden fazla takvim yılına (2009, 2010, 2011 takvim yılları) ilişkin ayrı ayrı mahkumiyet hükümleri kurulduğu anlaşılmaktadır.

Zincirleme suç hükümlerini düzenleyen TCK’nin 43/1 maddesine göre; “Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır.”

Zamanaşımının hesaplama yöntemini düzenleyen TCK’nin 66/6 maddesine göre; “... zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden... işlemeye başlar.”

Yerel mahkemece sanığın birden fazla takvim yılına ilişkin sahte belge kullanma suçlarından ayrı ayrı mahkumiyetine dair hüküm kurulmuş olup, inceleme tarihi itibariyle bazı takvim yılına ilişkin suçlardan açılan kamu davalarının yasada öngörülen olağanüstü zamanaşımı süresinin dolmuş olması sebebiyle TCK’nin 66/1-e ve 67/4 maddeleri uyarınca düşürülmesi zorunludur.

Yerel mahkemece sanığın birden fazla takvim yılına ilişkin sahte belge kullanma suçlarından ayrı ayrı mahkumiyetine dair hüküm kurulmuş olup, inceleme tarihi itibariyle bazı takvim yılına ilişkin suçlardan açılan kamu davalarının yasada öngörülen olağanüstü zamanaşımı süresinin dolmuş olması sebebiyle TCK’nin 66/1-e ve 67/4 maddeleri uyarınca düşürülmesi zorunludur.

Sanığa atılı sahte belge düzenleme suçuna öngörülen olağan zamanaşımı süresi TCK’nin 66/1-e maddesine göre 8 yıl, olağanüstü zamanaşımı süresi ise TCK’nin 67/4 maddesine göre 12 yıldır.

TCK’nin 43/1 maddesindeki düzenlemeye göre zincirleme suçlar aynı suç işleme kararı ile işlenmiş olmasına rağmen her biri bağımsızlığını korumaktadır. Buna karşılık bağımsızlığı koruyan suçlara tek bir ceza verilmesi, ancak bu cezanın artırılarak uygulanması benimsenmiştir. Dolayısıyla zincirleme suç kurumu sanık lehine bir düzenlemedir. Zincirleme olarak işlenen her bir suç bağımsızlığını koruduğu içinde birbirinden bağımsız olarak zamanaşımına uğraması gerekir. Diğer bir değişle zincirleme olarak işlenen suçlardan bazılarının zamanaşımına uğraması halinde bu suçların zincirden çıkarılması ve yalnızca zamanaşımına uğramayan suçların cezalandırılması gerekir. ( TANER, Fahri Gökçen, Ceza Hukukunda Zamanaşımı, A.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, s.165; KUNTER, Ceza Hukukunda Zamanaşımı, s.69; ayrıca TAŞDEMİR Kubilay, Ceza Hukukunda Zamanaşımı, 2. Bası, Ocak 2015, s.134)

TCK’nin 66/6. Maddesindeki düzenleme zaman aşımının başlangıcının tespit açısından mahkemelere ışık tutan bir düzenlemedir. Diğer bir deyişle, yasa koyucu zincirleme şekilde işlenen suçlarda zamanaşımının zincirin hangi halkasından başlatılacağına ilişkin bir belirleme yapmaktadır. Esasen böyle bir düzenleme olmasaydı dahi suç teorisi gereği zamanaşımının zincirin en son halkasından başlatılması gereklidir.

Dolayısıyla kural olarak dava zamanaşımı süresi zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden itibaren başlarsa da bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda bu suçlar arasındaki zaman aralıkları net ve ayrı ayrı belirlenebilecek durumda ise zincirin halkasını teşkil eden suçlardan bir kısmının diğer suçlardan bağımsız olarak dava zamanaşımına uğraması mümkündür. TCK’nın 43/1. maddesinde fiillerin çokluğu korunurken cezanın birliği ilkesi benimsendiğine göre inceleme tarihi itibariyle zincirleme suçun halkalarına oluşturan suçlardan biri ve birkaçının zamanaşımına uğraması halinde bu suçlar bakımından düşme kararı verilmesi zorunludur. Çünkü TCK’nin 66/6. maddesi fiillerin çokluğunu ortadan kaldıran bir düzenleme değildir.

Bu açıklamalar ışığında inceleme tarihi itibariyle olağanüstü zamanaşımı gerçekleşen (2009 takvim yılında sahte fatura kullanma suçuından açılan) kamu davasının düşürülmesi gerekir. Bu sebeplerle sayın çoğunluğun hükümlerin tamamının bozulması yönündeki düşüncesine katılmıyorum. 31.05.2022