muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/3188, Karar No: 2011/7138, Tarih: 02.06.2011

Hiç kuşkusuz, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yükleniciye kişisel hak sağlar. Yüklenici, kazandığı bu kişisel hakkını doğrudan arsa sahiplerine karşı ileri sürebileceği gibi, Borçlar Kanununun 162. ve 163. maddelerinden yararlanarak üçüncü kişilere de temlik edebilir. Bir tanımlama yapmak gerekirse alacağın temliki, alacaklı (yüklenici) ile onu devralan üçüncü şahıs (davacı) arasında borçlunun (arsa sahibinin) rızasına ihtiyaç olmaksızın yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliği taşıyan şekle bağlı bir akittir. Bu aktin tarafları ise, devreden (eski alacaklı) ile devralan (yeni alacaklı)dır. Tekrar vurgulamak gerekirse kural olarak, temlik işleminde BK.m.161/1 hükmü uyarınca borçlunun rızası gerekmez. Aynı yasanın 163/1’e göre sadece temlikin yazılı şekle uyularak yapılması yeterlidir.

Davacının dayandığı, davalılardan yüklenici ile yapılan “inşaat yapım sözleşmesi” niteliği itibariyle yukarıda sözü edilen alacağın temliki işlemidir. Her ne kadar temlik işlemi yapılırken borçlunun rızası gerekmez ise de, BK.m.162/1 uyarınca temlikin geçerliliği için kanun veya sözleşme ile ya da işin mahiyeti icabı temlik yapan kişinin men edilmemiş olması gerekir. Davalılar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin 3. maddesinde ise aynen “yüklenici firma kendine ait parselleri isterse kooperatif şeklinde, isterse yap-sat şeklinde yapmakta serbesttir. Temlik edemez veya sözleşmeyle doğan haklarını bir başkasına veya firmaya devredemez.” hükmü bulunmaktadır.

Görülüyor ki, sözleşmenin bu hükmüyle yükleniciye temlik yasağı getirilmiştir. Bundan dolayı da davacı üçüncü kişi, yüklenicinin yaptığı temlike dayanarak davalı arsa sahibinden mülkiyet nakli talebinde bulunamaz.

Mahkemece yapılan bu saptama bir yana bırakılarak, davanın kabulünün adil ve hakkaniyete uygun olacağından söz edilmek suretiyle istem yazılı olduğu şekilde hüküm altına alındığından karar bozulmalıdır.

2-Yukarıdaki bozma nedenine göre davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesi gerekmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalıların temyiz isteminin kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 2. bent uyarınca davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek bulunmadığına, 825,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı yüklenici şirkete verilmesine, 02.06.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4562, Karar No: 2011/5841, Tarih: 29.04.2011

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2011/4562 E.  ,  2011/5841 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 22.03.2005 gününde verilen dilekçe ile tapuda isim tashihi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın HUMK'nun 409/5 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına dair verilen 14.09.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın miktar itibarı ile görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili vekalet ücreti yönünden temyiz etmiştir.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/1 maddesi gereğince "görevsizlik, yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine, davanın açılmamış sayılmasına; delillerin toplanmasına ilişkin ara kararı gereğinin yerine getirilmeden önce karar verilmesi durumunda tarifede yazılı ücretin yarısına.." karar verileceği şeklinde düzenleme yapılmıştır. Davada, davacı ilk celseye mazeret bildirmeden katılmamış, davalı ... vekili de aynı celsede davayı takip etmiyeceklerini bildirmiştir. Davacı süresi içinde davasını yenilememiş, mahkemece de davanın HUMK'nun 409/5 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiş olduğuna göre, davalı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde yazılı ücretin yarısına hükmedilmesi gerekirken bu yönün gözardı edilmesi doğru değil ise de bu husus bozmayı ve yeniden

yargılamayı gerektirmediğinden HUMK'nun 438/VII maddesi gereğince hükmün düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle mahkeme hükmüne 4.fıkra olarak "Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından Avukatlık Ücret Tarifesine göre hesap edilen 550.00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine" cümlelerinin eklenmesine, hükmün bu değiştirilmiş ve DÜZELTİLMİŞ şekli ile ONANMASINA, 29.04.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1235, Karar No: 2021/7031, Tarih: 31.03.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/1235 E.  ,  2021/7031 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuk ... (...) hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma, suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma ve başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması suçlarından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına yönelik katılanlar MEDAŞ ve ... vekilleri ile suça sürüklenen çocuk ...’ün itirazlarının incelenerek, Konya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.04.2016 tarihli, 2016/554 D.İş sayılı, Konya 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.05.2016 tarihli, 2016/372 D.İş sayılı ve Konya 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 27.05.2016 tarihli, 2016/578 D.İş sayılı kararları ile reddine karar verildiği ve katılan Medaş vekilinin suça sürüklenen çocuk ... hakkında kamu malına zarar verme suçundan verilen beraat kararını temyiz ettiği belirlenerek yapılan incelemede;

Suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuk ...’ün temyiz dışı suça sürüklenen çocuk ... (...) ile birlikte Meram Elektrik A.Ş’ye ait elektrik trafo binasındaki tel örgüleri kesmesi şeklindeki eyleminin TCK’nın 152/1-a, 31/3. maddelerinde düzenlenen kamu malına zarar verme suçunu oluşturduğu, bu suç için 5237 sayılı TCK’nın 7/2. maddesi gözetildiğinde suça sürüklenen çocuk lehine düzenleme içeren 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun ile değiştirilen 5237 sayılı TCK'nın 152/1-a maddesinde öngörülen cezanın üst sınırına göre aynı Kanun’un 66/1-e, 66/2, 67/4. maddeleri uyarınca hesaplanan 7 yıl 12 aylık zamanaşımının, suçun işlendiği 20/03/2012 tarihinden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 31/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8634, Karar No: 2016/6143, Tarih: 05.05.2016

**4. Hukuk Dairesi         2015/8634 E.  ,  2016/6143 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 08/02/2013 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 18/12/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davacının diğer temyiz itirazına gelince;

Dava, haksız fiil nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacı, ikamet ettiği eve yaklaşık 800 metre uzaklıkta bulunan davalıya ait kum ocağında yapılan çalışmalar nedeniyle sık sık patlamaların meydana geldiğini, bu nedenle evinin zarar gördüğünü belirterek uğramış olduğu zararının giderilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı, herhangi bir kusurunun olmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davalının taş ocaklarında yaptığı dinamit patlamaları nedeniyle oluşan zarardan sorumlu olduğu, ancak dava konusu evin köy evi niteliğinde, kerpiç ve 25-30 yaşlarında olması nedeniyle %60 oranında hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporlarının incelenmesinden; davalı tarafından yapılan dinamit patlatmaları sebebiyle taşınmaz üzerinde bulunan evin tüm katlarındaki odaların duvarları ile tabliyelerde yer yer çatlakların, sıva ve boya dökülmelerinin oluştuğu anlaşılmaktadır.

Davaya konu yapının tekniğe uygun inşa edilmemiş olması, yaşı veya imalat hatalarının bulunması zararın meydana gelmesinde etkili ise de; olayın oluş şekli ve gelişimi ile meydana gelen zarar hep birlikte değerlendirildiğinde, mahkemece hükmedilen tazminat miktarından BK.43 (...K 51.m) maddesi gereğince davalı yararına hakkaniyet indirimi yapılırken esas alınan indirim oranının çok yüksek tutulması usul ve yasaya uygun olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenle davacı yararına BOZULMASINA, davalının tüm, davacının diğer temiz itirazlarının (1) numaralı bentte açıklanan nedenle reddine ve davacıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 05/05/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20890, Karar No: 2014/6651, Tarih: 10.04.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/20890 E.  ,  2014/6651 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Bilirkişi raporunda değerlendirmeye alınan buğday, buğday samanı, yeşil biber, patlıcan, taze fasülye ve domatese ait 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin kuru ve sulu arazide dekar başına asgari ve azami verimine, kilogram başına toptan satış fiyatına ve dekar başına ayrıntılı üretim giderine ilişkin veri listesinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden,

2-Davaya konu taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin kamulaştırma evrakının (kamulaştırma kararı, kıymet takdir komisyonu raporu, noter tebligatları, ihtilafsız bedelin bankaya bloke edildiğine dair makbuz vs) onaylı suretinin davacı idareden,

Getirtilerek dosyaya konulmasından,

3-Davacı vekili tarafından ödenmesi gereken temyiz karar harcının (maktu) ve temyiz yoluna başvurma harcının alındığına dair belge dosyasında bulunmamaktadır. Temyiz eden davacı vekilinden temyiz karar harcı ve temyiz yoluna başvurma harcı alınmışsa buna ait belgenin dosyasına konulması ve dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi, temyiz karar harcı ve temyiz yoluna başvurma harcı alınmamışsa HUMK.nun 2494 sayılı Kanun ile değiştirilen 434. maddesinin 3. fıkrası uyarınca gerekli tebligat yapılarak harcın süresinde tamamlanmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/983, Karar No: 2014/8926, Tarih: 17.04.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/983 E.  ,  2014/8926 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Denizli 3. İş Mahkemesi

Tarihi :31.10.2013

No :2010/99-2013/629

Dava hizmet tespit istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. ve 5510 sayılı yasanın 86. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dava dosyasında, mahkemece davacının 02.04.2008-27.01.2010 tarihleri arasında çalıştığı tespit edilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya elverişli ve yeterli değildir. Çalışmayı doğrulayan davacı tanıkları, bordrolu tanık olmadığı gibi, komşu işyeri çalışanı olup olmadıkları da dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Davalı tanıkları ise davacının haftada 2 veya 3 kez dükkana geldiğini belirtmişlerdir. O halde mahkemece yapılacak iş, çalışmanın kısmi zamanlı olup olmadığı net bir şekilde tespit edilmeli, çalışma hakkında bilgisi olabilecek komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler re’sen saptanarak bilgilerine başvurulmalı, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli böylelikle uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalı M.. G..'e iadesine, 17.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18260, Karar No: 2012/14844, Tarih: 13.09.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/18260 E.  ,  2012/14844 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanmak

HÜKÜM : Mahkumiyet

Vergi Dairesinin mütalaası ve kaçakçılık suçu raporuna uygun olarak sanık hakkında 2004 ve 2005 takvim yıllarında “sahte fatura kullanmak” suçlarından kamu davalarının açıldığı, her takvim yılında işlenen suçun ayrı ve bağımsız suçlar olduğu ve birden fazla fatura düzenlenmesi nedeniyle zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden her iki takvim yılında işlenen suçların tek suç kabul edilip yazılı şekilde hüküm kurularak sanık hakkında eksik ceza tayini isabetsizliği karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma neticelerine uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine incelenen dosya içeriğine göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) 5237 sayılı TCK'nun 53. maddesinin 1.fıkrasının (a), (b), (d), (e) bentlerinde yer alan hak yoksunluklarının hapis cezasının infazının tamamlanıncaya kadar, (c) bendinde yer alan hak yoksunluğunun, aynı maddenin 3. fıkrasına göre koşullu salıverilen hükümlünün kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından koşullu salıverilmeye kadar uygulanabileceğinin gözetilmemesi,

2) 5237 sayılı Yasanın 51/3. maddesi uyarınca belirlenecek deneme süresinin hükmolunan ceza süresinden az olamayacağının dikkate alınmaması,

Yasaya aykırı ise de; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususlarda 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesinde verilen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan; hüküm fıkrasından "53. maddenin tatbikine" ilişkin kısım ile "1 yıl denetim süresine" ibaresinin çıkartılarak yerlerine "sanığın, TCK'nun 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık haklarından koşullu salıverilme, 1. fıkrada yazılı diğer haklardan ise hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına,"ve "15 ay denetim süresine" denilmek suretiyle eleştiri dışında sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 13.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/20598, Karar No: 2014/632, Tarih: 20.01.2014

**6. Ceza Dairesi         2011/20598 E.  ,  2014/632 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

“Değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın özgülenen kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, bu maddeye düzenleniş amacının dışında yorumlar getirilerek cezadan indirim yapılması, karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

06.06.1989 doğumlu olup, suç tarihinde 18 yaşını tamamlamamış olan sanığa hükmolunan adli para cezasının ödenmemesi durumunda, 5275 sayılı Yasanın 106/4. maddesi uyarınca özgürlüğü bağlayıcı cezaya çevrilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nın 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hükümden “ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrilmesine” cümlesinin çıkartılması suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 20.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3943, Karar No: 2010/6049, Tarih: 27.05.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/3943 E.  ,  2010/6049 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 30.04.2007 gününde verilen dilekçe ile bayilik sözleşmesinden kaynaklanan hakka dayalı elatmanın önlenmesi, kal ve çekişmenin giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 23.09.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ...Ş. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, intifa hakkı sahibi olduğu, 6345 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bayisi ... Ltd. Şti. tarafından akaryakıt istasyonu işletildiğini, yurt genelinde otogaz ihtiyacının artması nedeniyle davalı bayisinin diğer davalı ile otogaz satış sözleşmesi imzaladığını, kendilerinin de davalı .... ile bayilerinde otogaz satışına izin ve bunun koşullarını düzenleyen 02.01.2001 tarihli sözleşmeyi imzaladıklarını, bu sözleşme ile de davalılar arasındaki otogaz satış sözleşmesinin süresi sonuna kadar onaylarının olduğunu, otogaz satış sözleşmesi süresinin 01.09.2004 tarihinde sona erdiğini, sürenin uzatılmayacağının en son 22.03.2007 tarihli ihtarname ile bildirilmesine rağmen otogaz satışının sürdüğünü ileri sürerek çekişmenin giderilmesi, elatmanın önlenmesi ve kal isteğinde bulunmuştur.

Davalı ..., kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının sözleşme uyarınca gaz satışları sebebiyle kar payı aldığını, bayileri ile otogaz satış sözleşmesinin süresini uzattıklarını, ayrıca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna göre, davacının bir yerde sadece kendi ürünlerinin satılmasına yönelik olarak yapacağı bir sözleşmenin hükümsüz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, otogaz bayilik sözleşmesinin süresinin Ekim 2004 tarihinde sona erdiği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

Davacı yan, intifa hakkı sahibi oldukları taşınmazda bu hakka dayanarak elatmanın önlenmesi isteğinde bulunduğunu ileri sürmekte ise de dayanılan vakıalar doğrultusunda uyuşmazlığın temelini intifa hakkını davacı adına kullanan bayi ve bu bayi ile diğer davalı ...Ş’nin yaptığı otogaz satış sözleşmesi ve bu sözleşmeye onay veren çerçeve sözleşmede tanınan sürenin sona erdiği iddiası oluşturmaktadır.

Davacı yan, intifa hakkı sahibi oldukları taşınmazda bu hakka dayanarak elatmanın önlenmesi isteğinde bulunduğunu ileri sürmekte ise de dayanılan vakıalar doğrultusunda uyuşmazlığın temelini intifa hakkını davacı adına kullanan bayi ve bu bayi ile diğer davalı ...Ş’nin yaptığı otogaz satış sözleşmesi ve bu sözleşmeye onay veren çerçeve sözleşmede tanınan sürenin sona erdiği iddiası oluşturmaktadır.

Dosya içeriğine göre, davacı ...nin 6345 ada 1 parsel sayılı taşınmazda intifa hakkı sahibi olduğu ve bu yerde davalı ... Ltd. Şti.ne bayilik verdiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket, ... Ltd. Şti.nin de içinde bulunduğu çok sayıda bayisine bu tip tesislerde belli bir süre için otogaz satışı izni vermiştir. Bu arada davacı, davalılardan Aygaz A.Ş. ile otogaz tesisi kurulması ve satış yapılmasına onay verme anlamında bir çerçeve sözleşme imzalamıştır. Bu çerçeve sözleşme 02.01.2001 tarihli olup buna göre, bu sözleşmenin ekindeki bayi listesinde bulunan tesislerde net kardan %15 pay almak şartıyla otogaz satışına izin verilmiştir. Ekli listede yer alan tesislerden birinin de davalılardan ... Ltd. Şti.ne ait olduğu anlaşılmaktadır.

Çerçeve sözleşmede otogaz satışının süresi sözleşmenin 3-a maddesinde belirlenmiştir. Bu maddeye göre davacı POAŞ, sözleşme ekindeki listede belirtilen istasyonlarında Aygaz A.Ş.nin "otoaygaz" markası ile satış yapmasını Aygaz A.Ş. ile istasyon arasında imzalanmış olan otogaz satış sözleşmesi sürelerinin sona ermesine kadar izin vermiştir. Süresi sona eren sözleşmelerle ilgili olarak taraflar sona erecek ilk sözleşmenin bitim tarihinden 3 ay önce bir araya gelerek durumu değerlendireceklerdir. Dosya incelendiğinde, davacının davalı ...’a sözleşme süresi dolmadan önce 26 Şubat 2004, 05 Nisan 2004, 07 Ekim 2004 tarihlerinde bu sözleşmeyi yenilemeyi düşünmediklerini belirten yazılar gönderdiği görülmektedir. Ayrıca Beyoğlu 41. Noterliğinden gönderilen 22.03.2007 tarihli ihtarname ile davaya konu istasyondaki otogaz faaliyetlerinin durdurulması ve tesislerin kaldırılmasını ihtar ettiği anlaşılmaktadır. Son olarak da davacı 30.04.2007 tarihinde işbu davayı açmıştır.

Çerçeve sözleşme dikkate alındığında sözleşmenin süreli olduğu ve yenilenmesinin tarafların anlaşmasına bağlı bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı POAŞ ile davalılardan Aygaz A.Ş arasında böyle bir mutabakatın sağlanamadığı, tam aksine davacının söz konusu sözleşmeyi yenilememe konusundaki iradesini karşı tarafa bildirdiği görülmektedir. Davacı şirket, bununla birlikte ihtarlardan ve davanın açılmasından sonra da çerçeve sözleşmeye göre kendisine düşen kar payını almaya devam etmiştir. Ayrıca davalı ... AŞ'ye 29.11.2006 tarihli yazılı bildirimde bulunmuş, bu bildirimde otogaz satışı yaptığı istasyonlara kendi amblemlerinin konulmasını istemiştir.

Somut olay, bu şekilde ortaya koyduktan sonra taraflar arasındaki bayilik sözleşme ilişkisinin devam edip etmediği olgusunun saptanması gerekmektedir.