muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2612, Karar No: 2025/983, Tarih: 18.02.2025

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Diğer davalı şirket davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu başvurunun kapsamındaki 03. sınıf “Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).” malları ile, davacıya ait markanın kapsamında yer alan “Cilt bakımı mendilleri; kişisel temizlik ve/veya kozmetik preparatlarla önceden emdirilmiş mendiller; kişisel temizlik ve/veya kozmetik preparatlarla önceden emdirilmiş tek kullanımlık bebek ve yürümeye başlayan çocuk mendilleri; ıslak mendil; ev temizliğinde kullanılan mendiller” mallarının birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün oldukları, ortak kanallardan dağıtıldıkları, marketlerde aynı/yakın reyon ya da raflarda satıldıkları, bu nedenle benzer/ilişkili oldukları, dava konusu ” ibareli marka ile davacının redde gerekçe “WaterWipes" ibareli markasının esas unsurunun “waterwipes” ibaresinden oluştuğu, dava konusu markada yer alan tanımlayıcılık içeren dolayısıyla ayırt edici niteliğe haiz olmayan “fresh” ve “baby” ibarelerinin de markalar arasında marka işaretleri bakımından farklılığa yol açmayacağı, eskiye dayalı kullanım hakkı iddiasının yerinde görülmediği, davacı markalarının tanınmış olduğuna dair yeterli bilgi ve belge sunulmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, YİDK'nın 2020-M-6144 sayılı kararının taleple bağlı kalınarak 3. sınıf “Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).” emtiaları yönünden kısmen iptaline, dava konusu marka tescil edilmemiş olduğundan hükümsüzlük talebi ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalı ... vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... vekillinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, marka ile ilgili kurum kararının iptali ile marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 18.02.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2100, Karar No: 2022/2652, Tarih: 21.03.2022

**9. Ceza Dairesi         2022/2100 E.  ,  2022/2652 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Mahkemece gerçekleştirilen yargılama sonucunda sanığın atılı suçlardan beraatine dair kurulan hükümlerin katılan mağdure vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine düzenlenen 14.10.2017 günlü tebliğnamede beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan verilen beraat kararına yönelik temyizle ilgili herhangi bir görüş bildirilmediği anlaşıldığından, ek tebliğname hazırlanmak suretiyle söz konusu eksiklik giderildikten sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.03.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5088, Karar No: 2021/9680, Tarih: 03.11.2021

**11. Ceza Dairesi         2019/5088 E.  ,  2021/9680 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

I-) Maliye Bakanlığı vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde;

Kovuşturma evresinde usulüne uygun biçimde davetiye tebliğ olunmak suretiyle davadan haberdar edilmesine karşın, 5271 sayılı CMK'nın 238. maddesi uyarınca, davaya katılma isteminde bulunmayan ve katılan sıfatını almayan şikayetçi Maliye Bakanlığı vekilinin hükmü temyiz yetkisi bulunmadığından, temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince REDDİNE,

II-) Sanık hakkında 2007-2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından verilen hükümlerin temyiz incelemesinde;

Sanığa yüklenen “2007-2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme” suçlarının Kanun'daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla sanığın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE,

III-) Sanık hakkında 2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilen hükmün temyiz incelemesinde

TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında Anayasa Mahkemesi’nin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılamanın hukuka uygun olarak yapıldığı, iddia ve savunmada ileri sürülen hususların gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hukuka uygun yöntemlerle elde edilen delillerin değerlendirilerek fiilin sanık tarafından işlendiğinin tespit edildiği, suç vasfının doğru biçimde belirlendiği, cezanın kanuni takdir sınırlarında uygulandığı tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, sanığın temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden hükmün ONANMASINA, 03.11.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5709, Karar No: 2011/920, Tarih: 17.02.2011

**15. Hukuk Dairesi         2009/5709 E.  ,  2011/920 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davacı-k.davalı kooperatif vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı vekili Avukat ... ile davalı-k.davacılar vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davalı adına olan tapu kaydının iptâli ile kendi adlarına tesciline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Davalı, kendilerine ait parseldeki inşaatın yapılmadığını, bu nedenle akdin feshini veya inşaat yapım bedelinin ödenmesini karşı davasında istemiş, daha sonra davasını inşaat yapım bedelinin tahsili yönünde ıslah etmiştir.

Mahkemece davacıya ait parselin tapu kaydının iptâli ile davacı adına tesciline, karşı davada ise, tapusunun iptâli kabul edilen arsa bedelinin tahsiline karar verilmiş, karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 29.01.1997 tarihli sözleşmeyle, davalıya ait çeşitli parsellerin tevhid ve ifrazıyla oluşacak arsa üzerine kooperatifçe inşaat yapılması, bunun %50 oranında paylaştırılması kararlaştırılmıştır. Parsellerin tevhidinden sonra oluşan 19 ve 24 parselden, 19 parselin kooperatife, 24 parselin davalıya bırakılması kabul edilmiş, arsa sahibine ait inşaatın ruhsatının da arsa sahibince alınması ek sözleşmeyle uygun görülmüştür. Davacı kooperatif, kendi payına isabet eden parseldeki inşaatı tamamlamış, arsa sahiplerinin inşaat ruhsatı alınmadığından bahisle 24 nolu parselde, bir kısım imalâtı ruhsatsız yapmış, mevcut hali ile bırakmıştır. Taraflarca imzalanan 22.09.2000 tarihli ek sözleşmede, ruhsatla ilgili sorumluluğun arsa sahibine ait olduğu, mevcut imalâtın yıkılması halinde tüm maliyetin ve yıkılan blokun inşaat bedelinin arsa sahibi tarafından kooperatife ödeneceği kabul

edilmiştir. Kural olarak eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde, yüklenicinin bedele hak kazanabilmesi için, eseri (inşaatı) sözleşmesine ve amacına uygun tamamlayıp teslim etmesi zorunludur (BK. 364. md.). Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi karşılıklı edimleri içerdiğinden, yüklenici kendi edimini yerine getirmeden inşaat bedeli karşılığı verilmesi gereken tapu payının devrini isteyemez. Somut olayda yüklenici kooperatif, arsa sahiplerine verilecek 24 nolu parsel üzerine inşaat yapmadığından ve böylece sözleşme ifa edilmediğinden temerrüde düşen yüklenici arsa sahibinden tapu payı isteyemez ise de, davalı ve karşı davacı arsa sahibince karşı davada inşaatın yapım bedeli, kısaca nama ifa istenildiğinden istemi kabul edilmelidir (BK. 97. md.). Ancak, arsa sahipleri kendilerine ait parsele ilişkin inşaatın yapım ruhsatını almayı yükümlenmiştir. Yüklenici emlak vergilerini ödemediği için ruhsatın alınamadığını savunmuşlardır. Gerçekten dosyaya giren makbuz örneklerinden emlak vergilerinin kooperatif tarafından 15.09.2006 tarihinde ödendiği anlaşılmaktadır. Bu arada imar değişikliği sonucu arsa sahiplerinin parselinde inşaat alanı küçüldüğünden ve sözleşmedeki %50 paylaşım oranı aleyhe değişmiş olacağından, inşaat ruhsatının geç alınmasında tarafların kusuru incelenerek, arsa sahibinin kusurlu olması durumunda 4290 m2 inşaat alanına göre yüklenicinin kusurlu olması halinde 4500 m2 inşaat maliyeti hesaplanmalıdır. O halde mahkemece yapılması gereken iş, arsa sahiplerine ait 24 nolu parselde yapılması gereken inşaatın dava tarihindeki piyasa fiyatlarına ve sözleşme koşullarına göre imalât bedelini bilirkişilerden ek rapor alarak hesaplatmak, bundan ruhsatsız olması nedeniyle yıkılan inşaatın dava tarihindeki piyasa fiyatıyla maliyet bedeli bulunarak mahsup etmek, böylece saptanacak miktara karşı davada hükmetmek, bunun ödenmesi kaydıyla asıl davadaki tapu iptâli ve tescil talebini kabul etmekten ibarettir. Ayrıca, temerrüde düşenin yüklenici kooperatif olduğu, davanın açılmasına arsa sahipleri sebebiyet vermedikleri, tapu devretmemekte haklı oldukları anlaşıldığından, asıl davada yargılama giderlerinden sorumlu olmadıklarının kabulü gerekirken aksine hüküm kurulması da doğru olmamıştır.

Karar bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın taraflar yararına BOZULMASINA, 825,00 TL duruşma vekâlet ücretinin taraflardan alınarak karşı tarafa verilmesine, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, 17.02.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/7953, Karar No: 2009/6590, Tarih: 07.12.2009

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2008/7953 E.  ,  2009/6590 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, ... Mahallesi, ... Sokakta kain 2046 ada 37 nolu parselde tapuda kayıtlı olan davacıya ait arsa üzerine inşaat yapılması hususunda düzenlenen 03.03.2004 tarihli sözleşmeden kaynaklanmıştır. Davacı arsa sahibi, işin süresinde teslim edilmediğini ileri sürerek 10.000.000.000 TL kira bedeli, 15.000.000.000 TL eksik ve ayıplı imalât bedeli ve cezai şart nedeniyle de şimdilik 10.000.000.000 TL’nin davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı cevabında, davanın yerinde olmadığını belirterek reddini talep etmiş, karşı davada ise %50 tapu payının iptâl ve tescilini istemiştir.

Mahkemece, asıl davada, 4.302,26 TL eksik ve hatalı imalât, 10.000,00 TL kira alacağı ve 8.500,00 Euro karşılığı 15.624,50 TL gecikme cezasının davalıdan yasal faizi ile tahsiline, karşı davada ise %15 tapu payının iptâline, fazla istemin reddine dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davalı yüklenici; sözleşmenin 3/son maddesinde açıklandığı üzere arsanın imar durumunu, zeminini, yasal ve hukuki şeklini bilerek sözleşmeyi imzaladığından ve yine sözleşmede cezai şarttan indirim talep edilemeyeceği belirtilmiş olup, esasen davalı tacir olup, cezai şarttan tenkis isteyemeyeceğinden, mahkemece Kültür ve Tabiat Kurulu’ndan kaynaklanan gecikmelerin teslim süresinden indirilmesi doğru olmadığı gibi cezai şarttan indirim yapılması da yerinde bulunmamaktadır. Nevar ki, sözleşmeye göre inşaatın kabası bitirildiğinde davacı arsa maliki tarafından, arsa tapusunun %15’lik bölümünün verilmesi gerektiği halde dava tarihine kadar tapu devrine yanaşılmadığından davacı arsa sahibinin gecikmeye neden olduğu kabul edilerek inşaat süresinden makul bir miktar indirim yapılarak kira ve cezai şart alacağına hükmedilmelidir. Öte yandan, dava açılmadan önce inşaatta bir kısım eksik ve ayıplı imalâtın bulunduğu davacı arsa sahibince tespit ettirilmiş, dava tespit raporuna dayanılarak açılmıştır. Mahkemece alınan bilirkişi raporundan bu eksikliklerin bir bölümünün davanın devamı sırasında giderildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda eksik ve ayıplı imalât nedeniyle hükmolunan miktar için vekâlet ücreti ve masrafın takdirinde bir kısım imalâtın davadan önce giderildiği kabul edilerek sonuca varılması doğru olmamıştır.

Kararın hüküm fıkrasının 2/c maddesindeki 3.800,00 TL vekâlet ücreti ile ilgili ibare de, maddi hata sonucu “karşı davalı ve davacı yükleniciden alınıp, davacı ve karşı davalı arsa sahibine verilmesi” şeklinde yazılması gerekirken, “karşı davalıdan alınıp, karşı davacıya verilmesine” şeklinde yazılması da yerinde olmamıştır.

Yüklenici tarafından ikame olunan tapu iptâl ve tescil istemine ilişkin davada, kat mülkiyetinin kurulmadığından bahisle %35 payın tapusunun iptâli talebi reddedilmiş ise de, kat irtifakının kurulması için gereken işlemlerin ve yetkilerin neler olduğu belirlenip, karşı davacı yüklenici Mesut’a gerekli yetki ve süre verilmeli, bu süre zarfında kat mülkiyeti tesis olunduğu takdirde, %35 payın, inşaatın hangi bölümlerine ait olduğu ve bu bölümlere isabet edecek tapu payları hesap ettirilip, keza %15 paya isabet eden bölümler ve paylar da belirlendikten sonra tescil kararı verilmeli, aksi takdirde istem reddedilmelidir. %35‘ lik bölüme ilişkin davanın açılmasında arsa sahibinin kusuru bulunmadığından mahkeme masrafı ve vekâlet ücretinin hesabında bu husus gözetilmelidir. Mahkemece %15 paya isabet eden bölümler belirlenmeden ve yükleniciye yetki ve mehil verilmeden istemin reddi doğru olmamıştır.

Karar belirtilen sebeplerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda (1.) bendde yazılı nedenlerle tarafların sair temyiz itirazlarının reddine, (2.) bent uyarınca hükmün temyiz eden taraflar yararına BOZULMASINA, fazla alınan temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, 07.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6204, Karar No: 2019/9198, Tarih: 21.05.2019

**2. Ceza Dairesi         2018/6204 E.  ,  2019/9198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Ceza Muhakemesi Kanun'u Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 7/1-b maddesi gereğince, sanığın istemi olmaksızın yargılama aşamasında görev yapmak üzere Baro tarafından görevlendirilen sanık müdafıinin görevinin hükmün kesinleşmesi ile sona erdiği gözetilmeden, Dairemizin 20/03/2018 tarih ve 2015/15268-2018/3010 sayılı bozma kararından sonra Baro tarafından görevlendirilen suça sürüklenen çocuklar müdafiinin duruşmalardan haberdar edilmediği, suça sürüklenen çocuk ... avukatı nezaretinde savunmasını yapmak istediğini belirttiği halde müdafiisi yokluğunda savunmasının alındığı, temyiz dışı suça sürüklenen çocuğun ise bozma ilamı sonrasında savunmasının alınmadığı nazara alındığında bozma öncesi suça sürüklenen çocuklara atanan zorunlu müdafiinin müdafiilik görevi devam ettiğinden 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 11. maddesinde belirtilen “vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır.” hükmü uyarınca, yokluğunda kurulan 21/06/2018 tarihli mahkumiyet hükmünün, suça sürüklenen çocuk müdafii Avukat ...'ya tebliğ edildiğine dair bilgi ve belgeye dosyada rastlanmadığından, tebliğ edilmiş ise tebliğ tebellüğ belgesinin eklenmesi, tebliğ edilmemiş ise gerekçeli kararın suça sürüklenen çocuklar müdafiine tebliği yapılarak, verildiği takdirde temyiz dilekçesi de eklenerek ve ek tebliğnamede düzenlenerek dosyanın temyiz incelemesi için Dairemize gönderilmesi amacıyla mahalline iade edilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 21/05/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21183, Karar No: 2014/494, Tarih: 16.01.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/21183 E.  ,  2014/494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 13/09/2013

NUMARASI : 2013/43-2013/467

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın zamanaşımı nedeni ile reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkillerinin desteği Ferit'in davalıya sigortalı araçta bulunduğu sırada tek taraflı olarak meydana gelen kazada vefat ettiğini belirterek destekten yoksun kalma nedeni ile fazlaya dair haklarını saklı tutarak her bir davacı için ayrı ayrı 3.000,00.-TL olmak üzere toplam 9.000,00.-TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.

Davalı A.. A.. vekili, ceza zamanaşımı süresinin sözkonusu olamayacağını, 2 yıllık zamanaşımı süresinde davanın açılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalıya trafik sigortalı motosikletin davacılar desteği Ferit idaresinde bulunduğu sırada tek taraflı olarak meydana gelen trafik kazasında Ferit'in vefat ettiği, uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanamayacağı, olay tarihinden dava tarihine kadar 109/I. maddesinde öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde davanın açılmamış olduğu gerekçesi ile davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava trafik kazası nedeni ile Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı BK m. 53) gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Çekişmelerin bir an önce sonuçlandırılmayıp uzun süre askıda bırakılmasının toplumun barış ve huzurunu bozacağı düşünülerek yargı yoluyla hak aramaya konulan zaman sınırı olarak öngörülen zamanaşımı kurumu bir maddi hukuk kurumu değildir. Bir borcu doğuran, değiştiren, ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır.

Borçlar Kanunu'nun 41. maddesinde haksız fiil tanımlanmış, 60. maddesinde de haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini istemi ile açacağı davaların bağlı olduğu zamanaşımı süreleri özel olarak düzenlenmiştir. BK'nın 60. maddesinde üç türlü zamanaşımı süresi öngörülmüş olup bunlar, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıllık sübjektif ve nispi nitelikteki kısa zamanaşımı süresi, herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık objektif ve mutlak nitelikte uzun zamanışımı süresi ile olağan üstü nitelikteki ceza zamanaşımı süresidir (EREN Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, B. 9, İstanbul 2006, s. 794).

Buna karşılık, özel bir kanun hükmünün, özel olarak zamanaşımı süresi öngördüğü tehlike sorumluluklarında BK m. 60 uygulanmaz. 2918 sayılı KTK'nın 109/I. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmüne, yine aynı kanunun 109/II. maddesinde ise, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.

Aynı fiil bazen, hem sorumluluğu gerektiren hem de ceza kanunlarına göre cezayı gerektiren bir fiil olabilir. Bu fiile göre Ceza Kanununun daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörüldüğü hallerde, tazminat davasının daha önce zamanaşımına uğraması tutarlı bir çözüm oluşturmaz. Zira cezalandırma, müeyyide olarak tazminattan daha ağırdır. Bu sebeple, kanun koyucu uyum sağlamak amacıyla ceza davası için

öngörülen zamanaşımı süresince tazminat davasının da devamını temin bakımından genel olarak BK 60/II (6098 sayılı TBK m. 72/I), özel olarak da KTK 109/II. maddesinde düzenleme yapmıştır.

Burada üzerinde durulması gereken, 2918 sayılı KTK'nın 109. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin, tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin, sadece fiilin Ceza Kanununa göre cezayı gerektiren bir fiil olmasının yeterli olması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece fiilin cezayı gerektiren bir eylem olmasını yeterli görmekte; bunun dışında, eylemi gerçekleştiren fail hakkında soruşturma yapılmasını, ceza davası açılmış olması veya mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı koşulu aranmamaktadır. Dahası, söz konusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlular (örneğin işleten veya Güvence Hesabı) arasında bir ayrım da yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu, hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörülmüştür (HGK'nın 10.10.2001 gün 2001/19-652-705 ve HGK'nın 16.04.2008 gün, 2008/4-326-325 sayılı kararları ile uzamış ceza zamanaşımı benimsenmiştir).