muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/5595, Karar No: 2019/1993, Tarih: 13.03.2019

**3. Hukuk Dairesi         2017/5595 E.  ,  2019/1993 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki kira sözleşmesinden kaynaklı alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, ... camii minaresinde davalıya ait baz istasyonu kurulması amacıyla kira sözleşmesi yapıldığını, taraflar arasındaki kira ilişkisinin 11/08/2012 tarihi itibarıyla sona erdiğini, yeni dönem kira bedeli konusunda anlaşamadıklarını, bu sebeple bu tarihte baz istasyonunun sökülmesi ve eski hale getirilmesi istendiğini, ancak davalının baz istasyonunu sökmediğini, 24/10/2013 tarihine kadar yararlanmayı sürdürdüğünü, herhangi bir kira ödemesi yapmadığını ve davalının sebepsiz yere zenginleştiğini belirterek davalının emsal kira sözleşmeleri baz alınarak kira ödemesi gerektiğini ayrıca baz istasyonu sökerken bulunduğu alana da zarar verdiğini bu sebeplerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3000 TL kira bedeli ve 250 TL onarım bedeli olmak üzere toplam 3250 TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında davasını ıslah ederek talep miktarını 26.229,01 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, davacının iddialarını hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, baz istasyonunun kurulması amacıyla 18/06/2002 başlangıç tarihli yazılı kira sözleşmesi akdedildiği ve taraflar arasındaki ilişkinin geçerli olan bu kira sözleşmesine dayandığını, kira bedellerini düzenli olarak ödendiğini bu nedenle haksız işgalden ve ecrimisil talebinden bahsedilemeyeceğini, 15.06.2013 tarihinde baz istasyonlarına müdahale edilerek kullanımın engellendiğini, söküm sonrası hasarsızlık tutanağı ile hasar verilmediğinin sabit olduğunu, emsal kira bedellerini kabul etmediklerini, yazılı kira bedelleri üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, 26.229,01 TL den 3.250,00 TL'nin dava tarihinden itibaren; ıslah edilen 22.979,01 TL'nin ıslah tarihi olan 28/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, kira sözleşmesinden kaynaklı kira alacağı ve onarım bedeli talebine ilişkindir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalının kira alacağına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Uyuşmazlık, kira sözleşmesinden kaynaklı kira alacağı ve onarım bedeli talebine ilişkindir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalının kira alacağına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan “Hukukun Uygulanması” başlıklı maddede, “ Hakim Türk Hukuku'nu resen uygular.” denilmiştir. Aynı kanunun 31.maddesi hükmü gereğince; davanın hukuki niteliğini belirlemek ve davayı aydınlatmak görevi hakime aittir. 04.06.1958 gün 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da vurgulandığı gibi; bir davada dayanılan maddi vakıaları açıklamak tarafların, bu olguları hukuken nitelendirmek, uygulanacak yasa maddelerini arayıp bulmak ve doğru olarak yorumlayıp uygulamak da hakimin görevidir.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 327. maddesinde yer alan düzenlemeye göre genel hükümlere tabi kira sözleşmelerinde kira sözleşmesinin başlangıcı ve süresi belli ise kira sözleşmesinde sürenin dolması ile kira sözleşmesi kendiliğinden sona erer. Kiraya veren sözleşmenin bitim tarihinden itibaren bir ay içinde dava açarak süre bitimi nedeniyle tahliye talep edebilir. Belirli süreli kira sözleşmelerinde belirlenen sürenin dolması halinde taraflar arasında açık bir anlaşma olmaksızın kira ilişkisi sürdürülürse kira sözleşmesi belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür. Genel hükümlere tabi kira sözleşmelerinde belirli süreli kira sözleşmesinin süresiz hale gelmemesi için kiraya veren kira süresi bitmeden veya dava açma süresi içinde kira sözleşmesini yenilemeyeceğine dair ihtarname tebliğ ettirirse kira sözleşmesi yenilenmeyeceği gibi süresiz hale de gelmez. Bu durumda her zaman süre bitimi nedeniyle tahliye davası açılabilir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 328. maddesinde yer alan düzenlemeye göre ise; belirsiz süreli kira sözleşmelerinde taraflardan her biri, daha uzun bir fesih bildirim süresi veya başka bir fesih dönemi kararlaştırılmış olmadıkça, yasal fesih dönemlerine ve fesih bildirim sürelerine uyarak sözleşmeyi feshedebilir. Sözleşmede veya kanunda belirtilen fesih dönemine veya bildirim süresine uyulmamışsa, bildirim bir sonraki fesih dönemi için geçerli olur.

Taraflar arasında 18.06.2002 başlangıç tarihli, 10 yıl süreli kira sözleşmesinin akdedildiği hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesine konu yer açık alan vasfındadır. Davacı, kira sözleşmesinin 18.06.2012 tarihinde sona erdiğini, kira sözleşmesinin yenilenmediğini, davalının kira bedelini ödemeksizin kiraya konu yeri kullanmaya devam ettiğini iddia ederek emsal kira bedelleri üzerinden belirlenecek bedelin ödenmesini talep etmiş, davalı ise davacı ile arasında geçerli bir sözleşme olduğunu, emsal kira bedellerinin kabul edilmediğini, yazılı kira sözleşmesine göre alacağın belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Türk Borçlar Kanunu 327.maddesinde yer alan düzenlemeye göre somut olayda, taraflar arasında belirli süreli kira sözleşmesi bulunmaktadır. Dosyadaki bilgi ve belgelerden, kira sözleşmesinin feshine dair fesih ihbarına rastlanmamıştır. Kira sözleşmesinde belirlenen 10 yıllık süre sona ermesine rağmen fesih ihbarı olmaksızın taraflarca kira ilişkisinin sürdürülmüş böylece taraflar arasındaki kira sözleşmesi, belirsiz süreli sözleşmeye dönüşmüştür. Bu halde, taraflar arasındaki 18.06.2002 tarihli kira sözleşmesinin ayakta olduğu açıktır. Ne var ki, mahkemece yanlış hukuki nitelendirme ile kira sözleşmesinin sona erdiği, davalının haksız işgalci konumunda olduğu gerekçesiyle davalının emsal kira bedelleri dikkate alınarak hesaplanan ecrimisil bedelinden sorumlu olduğuna hükmedilmiştir.

Bu nedenlerle mahkemece yapılacak iş, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin devam ettiği gözetilip davalının 22.10.2013 tahliye tarihine kadar, 18.06.2002 tarihli kira sözleşmesi uyarınca kira bedelinden sorumlu olduğu dikkate alınarak karar verilmesi iken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz taleplerinin REDDİNE, ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK' un 428.maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK' un 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13.03.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3876, Karar No: 2012/9235, Tarih: 13.09.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/3876 E.  ,  2012/9235 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

- K A R A R-

Aleyhinde hüküm kurulan davalılardan ...’in UYAP kayıtlarından yapılan araştırmada mernis adresi ... Mah. ... (G-20) Sokak, No :13/6, ..., ... adresi olduğu halde gerekçeli kararın daha önce tebligat yapılamayan trafik tescil kayıtlarında geçen ve adreste tanınmadığı belirtilen “ ... Mahallesi, ... Sokak, No :3/6” adresinde Tebligat Kanunu’nun 35. maddesi uyarınca tebliği ve yine davalı ... ...’in’de UYAP kayıtlarından yapılan araştırmada mernis adresi “ ... Mahallesi, ... Sokak, No:16/3, ...,... olduğu halde bilirkişi raporu tebliğ evrakında tanınmadığı bildirilen “... Mahallesi, ... Sokak, No :3/6 “adresinde Tebligat Kanunu’nun 21. maddesine aykırı olarak tebliği hukuken geçersiz olduğundan, davalılar ... ve ... ... ‘e Tebligat Kanunu ve Tüzüğüne uygun olarak gerekçeli kararın tebliği ile temyiz sürelerinin beklenilmesi, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 13.9.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17952, Karar No: 2012/1067, Tarih: 18.01.2012

**3. Hukuk Dairesi         2011/17952 E.  ,  2012/1067 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 2.109,50 TL maddi tazminat bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı, 5283 sayılı kanun uyarınca davacı kurumda çalışmaya başlayan davalıya 2006, 2007, 2008 yıllarında ödenen fark tazminatlara döner sermaye katkı paylarının dahil edilmemesi sonucu fazladan ödeme yapıldığını, ödemenin iadesi konusunda yapılan tebligata rağmen iade edilmeyen 2.109,50 TL 'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.Davalı, alacağın zamanaşımına uğradığını bildirerek, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, alacağın BK.nun 66.maddesine göre 1 yıllık zamanaşımına uğradığından davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.Davacı, haksız olarak 2006, 2007, 2008 yıllarında ödenen döner sermaye katkı paylarının davalıdan tahsilini istemiştir. Sebepsiz zenginleşmede 1 yıllık zamanaşımı süresi, zarar görenin mal varlığındaki eksilmeye yol açan eylem veya işlemin haksız olduğuna dair kesin olarak haksız edineni tam olarak öğrendiği tarihten işlemeye başlar. Kurum için zamanaşımının başlangıcı ise, dava açmaya yetkili makamın dava açılması emrini verdiği tarihte başlar. Somut olayda, davacı kurumun öğrenme tarihi üzerinde durulmamış, bir araştırma yapılmamıştır. Mahkemece, işin esasına girilip öğrenme tarihi tam olarak tespit edilerek ortaya çıkacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,18.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15273, Karar No: 2012/954, Tarih: 02.02.2012

**11. Ceza Dairesi         2009/15273 E.  ,  2012/954 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mağdurlar ...'a, ...'ya, ...'e, ...'a ait banka kartlarını hukuka aykırı olarak temin edip kullanma suçlarından ayrı ayrı; 765 sayılı TCK'nun 525/b-2, 59. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis ve 500 YTL adli para cezası.,

Mağdur ...'e ait banka kartını hukuka aykırı olarak temin edip kullanma suçundan; 765 sayılı TCK'nun 525/b-2, 61, 59. maddeleri uyarınca 6 ay 20 gün hapis ve 166 YTL adli para cezası, TCK'nun 71 ve 72. maddeleri uyarınca 4 yıl 38 ay 20 gün hapis ve 2.166 YTL adli para cezası

Sanığın diğer suç ortaklarıyla birlikte hareketle, banka ATM'lerinin kart giriş yerlerine kağıt parçaları koyarak, para çekmek amacıyla gelen müştekilerin kartlarının makinaya sıkışmasını sağladıktan sonra yardım bahanesiyle yanlarına yaklaşarak, sıkışan kartı geri alabilmeleri için şifrelerini yazıp "giriş" tuşuna basmalarını söyleyerek müştekilerin şifrelerini öğrendiği, yapılan işleme rağmen kartını geri alamayınca oradan ayrılan müştekilerin bankamatik kartlarını ATM'den çıkartıp, hileyle öğrendikleri şifreleri kullanarak para çekmek ve çekmeye çalışmak şeklinde gerçekleştiği iddia ve kabul olunan eylemlerinin suç tarihinde yürürlükte olan 765 sayılı TCK'nun 504/3; 504/3, 61. maddelerine uyan "nitelikli dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılığa teşebbüs" suçlarını oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delillerin taktir ve değerlendirmesinin üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait olduğu gözetilip görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması;

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeksizin hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken, 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5349 sayılı Kanunla değişik 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen “dolandırıcılık” suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü veEsas No: 2009/15273üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihlerinde yürürlükte bulunan ve sanık lehine olan 765 sayılı TCK’nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının suç tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiğinden yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta CMUK.nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün bulunduğundan sanık hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK’nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK'nun 223/8. maddeleri gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE, 02.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13608, Karar No: 2010/21637, Tarih: 16.12.2010

**5. Hukuk Dairesi         2010/13608 E.  ,  2010/21637 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Çayır niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Dairemize aynı bölgeden intikal eden dosyalardan çayır otunun ortalama dekara verim miktarı otlatma payı da dahil olmak üzere 550-600 kg'dır. Bilirkişi kurulunca değerlendirmeye esas alınan çayır otunun dekara verim miktarına yüksek oranda otlatma payı eklenerek 730 kg alınmak suretiyle fazlaya hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 16.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/10668, Karar No: 2024/10682, Tarih: 26.12.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/10668 E.  ,  2024/10682 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/295 Esas, 2023/719 Karar

DAVA TARİHİ : 02.07.2013

KARAR : Kısmen kabul

KARAR DÜZELTME İSTEYEN : Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin yapılan yargılama sonunda, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak davanın davalılar ... ve ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... Belediye Başkanlığı yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Yargıtay kararının düzeltilmesi 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Mahkemece verilen karar, Dairemizce yasal ve hukuki dayanakları gösterilmek suretiyle onanmış olup, karar düzeltme istemi 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesindeki nedenlerden hiç birisine dayanmamaktadır. Bu nedenle yerinde olmayan istemin reddi gerekmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin karar düzeltme talebinin REDDİNE,1086 sayılı Kanun'un 442/son ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 4 üncü ve 7 nci maddeleri ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 17 nci maddesinin yedinci fıkrası delaletiyle takdiren 2.331,00 TL para cezasının karar düzeltme talep edenden tahsiline; karar düzeltme harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan karar düzeltme harcının istek halinde iadesine,26.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9584, Karar No: 2013/15092, Tarih: 03.12.2013

**14. Hukuk Dairesi         2013/9584 E.  ,  2013/15092 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 17.11.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın davalı ... yönünden kabulüne dair verilen 11.12.2012 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 03.12.2013 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı ... vekili Av.... geldi, Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen tarafın sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, yüklenicinin temlikine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı taşeron ... davaya cevap vermemiş, diğer davalılar yüklenici ... ile arsa sahibi ..., dava konusu dairenin “kapıcı dairesi” olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece; davalılar ... ve ... aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davasının pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davalı ... hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı arsa sahibi ... vekili temyiz etmiştir.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri yükleniciye şahsi hak sağlar. Yüklenici, eserin tesliminde hak edeceği bağımsız bölümlere özgülenen arsa payının tescilini doğrudan arsa sahiplerinden talep edebileceği gibi, şahsi hakkını Borçlar Kanunu’nun 162. maddesinden yararlanarak üçüncü kişilere de yazılı olması koşuluyla (BK m.163) ve borçlunun (arsa sahibinin) rızası gerekmeksizin temlik edebilir. Davadaki istemin dayanağı, Borçlar Kanunu’nun 162. maddesidir. Ne var ki, davacının (üçüncü kişinin) tescil talebine muhatap olan ve sözleşmenin arsa sahibi bulunan tarafı (davalı arsa sahibi) temlik işlemini öğrenince, Borçlar Kanunu’nun 167. maddesinden yararlanarak temlik edene (yükleniciye) karşı haiz olduğu bütün def’ileri temellük edene davacı (üçüncü kişiye) karşı da ileri sürebilir.

Davadaki istemin dayanağı, davalı yüklenici ... ile davalı arsa sahibi ... arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi sonrasında yüklenicinin de taşeron davalı ...’a devrettiği şahsi hakkın, bu kişi tarafından da davacıya devretmesine ilişkin “alacağın devri” (temlik) sözleşmeleridir.

Davadaki istemin dayanağı, davalı yüklenici ... ile davalı arsa sahibi ... arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi sonrasında yüklenicinin de taşeron davalı ...’a devrettiği şahsi hakkın, bu kişi tarafından da davacıya devretmesine ilişkin “alacağın devri” (temlik) sözleşmeleridir.

Arsa sahibi ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yükleniciden sözleşmede ona bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümün temlik alındığını iddia eden davacının (üçüncü kişinin), arsa sahibini (borçluyu) ifaya zorlayabilmesi için öncelikle temlik işlemini ve işlemin sıhhatini kanıtlaması gerekir. Temlikin konusu yüklenicinin arsa payı karşılığı arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden hak kazanmadığının, üçüncü kişilerce temlik alınması arsa sahibi bakımından önemsizdir.

Yukarıda belirtilen ilkeler ve yapılan açıklamaların ışığında somut olayın arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri ile diğer temlik sözleşmeleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesine gelince;

Davalı arsa sahibi ... ile davalı yüklenici ... arasında ... 4. Noterliğinin 24.09.1999 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunduğu, yüklenicinin dava konusu taşınmazda “…1 bodrum, 1 zemin, 3 normal katlı, bodrum katta depo, sığınak+kapıcı dairesi+2 daire, zemin katta 3 daire, normal katlarda 3’er daire olmak üzere toplam 15 bağımsız bölümlü bina inşa edeceği…arsa sahibine zemin katta 5 no’lu daire, 1. normal katta 3 adet daire, 2. normal katta 1 adet daire olmak üzere toplam 5 adet bağımsız bölümlere karşılık, geri kalan bağımsız bölümlerin ekli planda gösterildiği gibi yükleniciye arsa sahibi tarafından bedel olarak arsa payı karşılığı verilmesinin kararlaştırıldığı…yüklenicinin projede belirtilen ortak kullanım alanlarını bağımsız bölüm haline getirmeyeceği, kendi mülkiyetine veya fiili tasarrufuna almayacağı… yüklenicinin inşaatı yaparken taşeron mukavelesi yapabileceği...” belirtilmiştir.

Aynı sözleşmenin “İrtifak Hakkı Tesisi ve Ferağı” başlıklı bölümünde “…aşağıdaki şartlarda yükleniciye ait dairelerin tapuları (satış müsaadesi) verilecektir. 1-Kaba inşaatın bitip çatı kapanınca 3 adet dairenin satışı 2-Binanın tüm mermer işleri fayans işleri bitince 2 adet 3-Binanın dış sıvaları bitip bütün camları takılınca 2 adet, 4-Binaya ait tüm mobilyalar, parkeler ve yağlı boyalar bitince 1 adet, 5-Binanın tümü sözleşmeye, teknik şartnamesine uygun olarak inşa edildiği yetkililerce tespit edilip SSK’dan temiz kağıdı alınıp arsa sahibinin kendi dairelerini teslim almasına kadar 1 adet daire (14 no’lu daire) ise iş bu sözleşmenin teminatı olarak muhafaza edilecektir…” şeklinde olup, yükleniciye bırakılan ve satış ferağı verilen bağımsız bölüm sayısının 9 adet olduğu, arsa sahibine de 5 adet bağımsız bölümün düştüğü anlaşılmaktadır.