muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/772, Karar No: 2010/4024, Tarih: 11.03.2010

**3. Hukuk Dairesi         2010/772 E.  ,  2010/4024 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 1.778.80 TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın zamanaşımı nedeniyle reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesinde; başka kurumda çalışmakta iken ... ... İl Müdürlüğüne atanan davalıyı 4046 sayılı yasanın 22.maddesine göre 2002, 2003, 2004 ve 2005 yıllarında toplam 1.778.80 TL teşvik primi ödendiğini, ancak 4046 sayılı yasanın 22.maddesi uyarınca bu teşvik priminin fark tazminatlardan düşülmesi gerekirken düşülmeyerek 1.777.80 TL fazla ödendiğinin anlaşıldığını , bu bedelin ödeme tarihlerinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde zamanaşımı itirazında bulunmuş ve davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davalının gerçek dışı beyanı ve hilesinin bulunmadığı, döner sermaye tazminatının davacı tarafından davalıya ödendiği, kurumu yanıltıcı kasıt ve hileden bahsedilemeyeceği ve teşvik priminin verildiği tarihten itibaren 60 gün içinde geri alınabileceği, bu sürenin geçmiş olduğu gerekçe gösterilip zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davada, davalıya yapılan ödemenin daha önce bu yolda alınmış bir idari karara dayandığı iddia ve ispat edilmiş değildir.

Uygulamada, hatalı intibak ve hatalı terfi gibi şart tasarrufun yanlış yapılması (veya sonradan geri alınması) halinde, daha önce bu şart tasarrufa dayanılarak memura yapılan fazla ödemenin idare hukuku ilkelerine göre geri istenebileceği ve geri isteme süresinin 60 gün olduğu, ancak şart tasarrufa dayanmayan salt hatalı ödemenin ise Borçlar Kanununun haksız iktisap kuralları çerçevesinde geri istenebileceği (HGK.5.12.1984 tarih 1987/9997 sayılı kararı) kabul edilegelmektedir.

O halde, hatalı ödemenin genel hükümlere göre haksız iktisap kuralları çerçevesinde geri istenip istenemeyeceği tartışılmadan yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru değildir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 11.3.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2132, Karar No: 2012/25002, Tarih: 14.11.2012

**4. Ceza Dairesi         2011/2132 E.  ,  2012/25002 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Görevi kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği ve bu nedenle davaya katılma hakkı bulunmadığı halde mahkemece yasaya aykırı gerekçeyle kamu davasına katılan olarak kabulünün, şikayetçiye bu niteliği ve dolayısıyla Yasa yoluna başvurmak hak ve yetkisini kazandırmadığı anlaşıldığından, 5320 sayılı Yasanın 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317.maddesi uyarınca şikayetçi ... vekilinin tebliğnameye aykırı olarak, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE, 14/11/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/23593, Karar No: 2013/32691, Tarih: 21.10.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/23593 E.  ,  2013/32691 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya 4. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/05/2013

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için  Tetkik Hakimi tarafından  düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan takibe karşı borçlunun, eşinin rahatsızlığı nedeni ile hastanede yanında refakat etmesi gerektiğinden ve hiç yanından ayrılamadığından, süresinde icra takibine itiraz edemediğini, borcu daha önceden peşin olarak ödediğini, senet bedeli 850 TL iken 8500. TL olarak değiştirildiğini ve bu miktarın alacak olarak tahsil edilmeye çalışıldığını ileri sürerek borca itirazda bulunduğu görülmüştür.

Mahkemece, ödeme emrinin borçluya 10/05/2013 tarihinde tebliğ edildiği, davanın ise yasal (5) günlük süreden sonra 17/05/2013 tarihinde açıldığı gerekçesiyle davanın süre yönünden reddine karar verilmiştir.

İİK’nun 65. maddesinde düzenlenen gecikmiş itirazda; tebligatın usulüne uygun olarak yapılmış olması, ancak, muhatabın bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememiş olması halinde mazeretini gösterir delillerle birlikte, esasla ilgili itirazlarını ve dayanaklarını, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde icra mahkemesine bildirmesi gerekir.

Somut olayda, itiraz dilekçesi içeriğinden borçlunun başvurusunun gecikmiş itiraz niteliğinde olduğu, ancak mahkemece bu  konuda bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı görülmektedir.

O halde mahkemece, borçlunun ibraz ettiği deliler de değerlendirilmek suretiyle  İİK.nun 65. maddesine dayalı gecikmiş itiraz başvurusunun incelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken bu konuda hiçbir değerlendirme yapılmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK. 366 ve HUMK.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/25364, Karar No: 2017/27409, Tarih: 05.12.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/25364 E.  ,  2017/27409 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu mülkiyet hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu mülkiyet hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Çayır niteliğindeki ... ilçesi, ... köyü, 108 ada 121 parsel sayılı taşınmaza ot geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, 05/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/882, Karar No: 2022/559, Tarih: 14.04.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2021/882 E.  ,  2022/559 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yargıtay 12. Hukuk Dairesi (İlk Derece mahkemesi Sıfatıyla)

1. Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı Yargıtay 12. Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama sonunda, davanın reddine karar verilmiştir.

2. Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

2. Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; İzmir 5. İcra Müdürlüğünün 2012/14846 E. sayılı dosyasında borçlu ... İnş. Müh. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine başlattıkları icra takibinde borçlunun hacizli taşınmazlarının, haciz sıralamasında 1. sırada olan İstanbul 23. İcra Müdürlüğünün 2012/22945 E. sayılı dosyasının alacaklısı ...’na 18.12.2013 tarihinde ihale edildiğini, ...’nun 4, 5, 6, 12, 13 ve 17 nolu bağımsız bölümleri alacağına mahsuben bedel ödemeden, 18 nolu bağımsız bölümü ise ihale bedelinin 77.412,87TL’lik kısmını alacağa mahsuben aldığını, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 140. maddesi gereğince sıra cetveli yapılması gerektiğini, bedel dağılımı için düzenlenen sıra cetvelinin kesinleşmesi gerektiğini, 03.02.2015 tarihinde sıra cetvelinin düzenlendiğini ve 09.02.2015 tarihinde sıra cetveline itiraz davası açtıklarını, İstanbul 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.11.2017 tarihli ve 2015/49 E., 2017/659 K. sayılı kararı ile sıra cetvelinin iptaline karar verildiğini, bu kararın 25.01.2018 tarihinde kesinleştiğini, ihale alıcısı ...’nun icra müdürlüğünden sıra cetveli düzenlenmeden ve kesinleşmeden taşınmazların tescilini talep ettiğini, İzmir 5. İcra Müdürlüğünün 2012/14846 E. sayılı dosyasında icra müdürünün 25.03.2014 tarihli işlemi ile “…ihale neticesind......’nun İzmir 11. İcra (Hukuk) Mahkemesinin 2014/161 E. sayılı dosyasında memurluk işleminin iptalini talep ettiğini, şikâyetin hasımsız açıldığını ve mahkemece İzmir 5. İcra Müdürlüğünün 2012/14846 E. sayılı dosyasının alacaklısı olmalarına ve doğrudan hukukî menfaatlerini ilgilendirmesine rağmen şikâyet dilekçesini kendilerine tebliğ etmeden, evrak üzerinden karar verildiğini, gerekçeli kararın da tebliğ edilmediğini, İzmir 11. İcra (Hukuk) Mahkemesinin 20.05.2014 tarihli ve 2014/161 E., 2014/255 K. sayılı kararında şikâyetin kabulü ile taşınmazların ihale alıcısı ... adına tescil edilmesine karar verildiğini, ...’nun taşınmazları üçüncü kişilere devrettiğini, İİK’nın 142. maddesi gereğince her alacaklının sıra cetveline itiraz hakkı olduğunu, sıra cetveli kesinleşmeden icra dosyasında bulunan paranın ödenmesinin veya alacağa mahsuben alınan malların alacaklıya tescilinin yapılmasının açıkça kanun hükmüne aykırı olduğunu, henüz kesinleşmeyen sıra cetveline göre 1. sırada alacaklı görünen taşınmazları alacaklı adına tescil eden hâkim ...’un İİK’nın 142. maddesi ve Yargıtay kararlarına açıkça aykırı hüküm tesis ederek müvekkilini maddi ve manevi zarara uğrattığını, taşınmazların mülkiyetinin üçüncü kişilere geçmesi nedeniyle müvekkilinin alacağını tahsil edemeyeceğini ileri sürerek şimdilik 20.000TL maddi tazminat ile 50.000TL manevi tazminatın karar tarihi olan 20.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte hazineden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

Davalı Cevabı:

5. Davalı ... Hazinesi vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, davacının iddiasını ispata yarayacak delil sunmadığını, ihale bedellerinin alacağa mahsubunun yapıldığı, kalanının nakden ödendiği, taşınmazların hesaplanan harçlarının yatırıldığı, ihalenin feshi ile ilgili sürelerin geçtiği ve ihalenin kesinleştiği anlaşıldığından icra müdürlüğünün tapuya müzekkere yazmasının İİK’nın 135. maddesi hükmü gereği olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Özel Daire Kararı:

6. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 04.03.2020 tarihli ve 2019/2 E., 2020/2 K. sayılı kararı ile;

“… DAVA:

Davacı vekili; Dava dilekçesinde özetle; İstanbul 23. İcra Müdürlüğünün 2012/22945 sayılı dosyası üzerinden borçlu ... İnş. Müh. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine yaptıkları icra takibinde borçlunun taşınmazları üzerindeki haciz sırasında oldukları, İzmir 5.İcra Müdürlüğünün 2012/14846 sayılı dosyasında anılan taşınmazların ihale yoluyla satışının yapıldığı, tescil işlemini teminen tapuya müzekkere yazılması için taşınmazları satın alan kişinin başvurusuna karşı başka alacaklılara da ödenmesi için yapılacak sıra cetvelinin kesinleşmesinin beklenmesi gerektiği yolunda İzmir 5.İcra Müdürlüğünün işlemine karşı yapılan şikayet sonucu İzmir 11.İcra Hukuk Mahkemesince 2014/161 E. - 2014/255 K.sayılı kararı ile şikayetin kabulüne dosya üzerinden karar verildiğini, kendilerinin bu dosyada ilgili olmalarına rağmen taraf olarak gösterilmediğini, bu nedenle alacaklarını tahsil edemediklerini iddia etmiş ve bu hatalı karar sebebiyle müvekkilinin uğramış olduğu zarar olan 20.000,00-TL. maddi ve 50.000,00-TL manevi tazminatın 20.05.2014 karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte hazineden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; HMK'nun 46. maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığını, delillerin değerlendirilerek, soyut kanun hükümlerinin somut olaya uygulanması sonucu, hak ve nesafet kuralları gözetilerek vicdani kanaat doğrultusunda karar verildiğini, belirtilen nedenlerle davanın reddine ve davacı aleyhine disiplin para cezasına hükmedilmesini istemiştir.

İhbar olunan Hakim ... cevap dilekçesinde özetle; lehine adli yardım kararı verilmesini, tüm delil ve belgelerin örneğinin fiziki olarak tarafına gönderilmesini, cezaevi savunma hazırlama odasından faydalanabilme ve süre verilmesi yönünde karar ihdas edilmesini ve kendisine re'sen avukat tayin edilmesini içeren ön talepli bir dilekçe sunmuştur.

DELİLLER:

İzmir 11.İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/161 E. sayılı dosyası,

İstanbul 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/49 E.sayılı dosyası,

İzmir 5.İcra Müdürlüğünün 2012/14846 E.sayılı takip dosyası,

İstanbul 23.İcra Müdürlüğünün 2012/22945 E.sayılı takip dosyası,

İLGİLİ KANUN MADDELERİ:

A-...nun 46. maddesi :

(1) Hakimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir:

DELİLLER:

İzmir 11.İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/161 E. sayılı dosyası,

İstanbul 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/49 E.sayılı dosyası,

İzmir 5.İcra Müdürlüğünün 2012/14846 E.sayılı takip dosyası,

İstanbul 23.İcra Müdürlüğünün 2012/22945 E.sayılı takip dosyası,

İLGİLİ KANUN MADDELERİ:

A-...nun 46. maddesi :

(1) Hakimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir:

(a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.

(b) Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.

(c) Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması.

(ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması.

(d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması.

(e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması.

(2)Tazminat davasının açılması, hakime karşı bir ceza soruşturmasının yapılması yahut mahkûmiyet şartına bağlanamaz.

(3)Devlet, ödediği tazminat nedeniyle, sorumlu hakime ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde rücu eder.

B- ...nun 49. maddesi :

Dava esastan reddedilirse davacı, beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına mahkûm edilir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:

Dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46. maddesi uyarınca hakimin kararından dolayı Hazine aleyhine açılan tazminat istemine ilişkindir.

1086 sayılı Kanun'u, ek ve değişiklikleri ile birlikte tümüyle yürürlükten kaldıran 12.01.2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 01 Ekim 2011 tarihinde yürürlüğe girmiş ve anılan Kanun'da; “Hâkimin Hukuki Sorumluluğu” başlığı altında yapılan düzenlemeyle (Kanunun 46 - 49. maddelerinde); sorumluluk sebeplerine, yargılamada görevli merciye, dava dilekçesine dair özel yöntem ve davanın reddi halinde verilecek cezaya dair özel hükümler getirilmiş, kısaca hâkimlerin hukukî sorumluluğuna ilişkin yeni bir sistem hayata geçirilmiştir. Buna göre, hakimlerin yargılama faaliyetinden dolayı ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabileceği, kişisel kusura, haksız fiile veya diğer sorumluluk sebeplerine dayanılarak da olsa hâkim aleyhine tazminat davası açılamayacağı kuralı benimsenmiştir.

GÖREV: Görevli yargı merciine ilişkin olarak HMK’nun 47. maddesinde; “Devlet aleyhine açılan tazminat davası, ilk derece ve bölge adliye mahkemesi hâkimlerinin fiil ve kararlarından dolayı, Yargıtay ilgili hukuk dairesinde;…açılır ve ilk derece mahkemesi sıfatıyla görülür” hükmüne yer verilmiştir. Bu maddeye göre, karar temyiz edilse idi, temyiz incelemesi Yargıtay’ın hangi Hukuk Dairesinde yapılacak idiyse, dava o Hukuk Dairesinde açılacaktır. Somut olayda, tazminat davasına konu olan şikayet, ihalenin feshi istemine ilişkin olup, İcra Hukuk Mahkemesi hakimi tarafından bu konuda verilen kararın temyiz mercii Dairemiz olduğundan, ilk derece mahkemesi sıfatıyla davaya bakmaya da Dairemiz görevli ve yetkili bulunmaktadır.

SÜRE : Dava yasal süre içerisinde açılmıştır.

İHBAR :6100 sayılı Kanunun 48. maddesinin 2. fıkrasında yer alan; “Mahkeme, açılan tazminat davasını, ilgili hâkime resen ihbar eder” emredici hükmü gereği, dava, kararı veren Hâkim ...’a resen ihbar edilmiştir.

HARÇ VE GİDER AVANSI: HMK’nun 120. maddesinin 1. fıkrasında; “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır” hükmüne yer verilmiş olup, davacı, HMK’nun 120. maddesinin 1. fıkrası uyarınca; dava açarken gerekli harç ve gider avansını yatırmıştır.

ÖN İNCELEME: Davacının ...nun 120. maddesi gereğince yatırması gereken gider avansını yatırdığı, davanın Hakim ...’a re’sen ihbar edildiği, tensip tutanağının davacı vekiline, dava dilekçesi ve ekleri ile tensip tutanağının, davalı ile ihbar olunana tebliğ edildiği, davalı vekilinin cevap dilekçesi sunduğu, cevap dilekçesinin, davacı vekiline ve ihbar olunana tebliğ edildiği, davacının cevaba cevap dilekçesi sunduğu, ihbar olunanın cevap dilekçesi sunduğu, bu dilekçenin davacı ... davalıya tebliğ edildiği, ...nun 137 v.d. maddeleri uyarınca ön inceleme aşamasının tamamlanmış olduğu görüldüğünden ve taraflar sulh olma durumunun söz konusu olmadığını beyan ettiklerinden ve dolayısıyla tarafların sulh olmayacakları anlaşıldığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 41. maddesinin 2. fıkrası gereğince tahkikata geçilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46/1. maddesinde; Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı Devlet aleyhine tazminat davası açılabileceği vurgulandıktan sonra, dava sebepleri;

Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması,

Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması,

Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması,

Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması,

Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması,

Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması,

Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması,

Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması,

Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması,

Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması,

şeklinde tahdidi olarak gösterilmiştir.

HMK’nun 46 ve mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 573 ve devamı maddelerine göre, hâkimin, bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptığı işlem, yürüttüğü faaliyet ve kararları nedeniyle ancak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilecek olup, kişisel kusura, haksız fiile veya diğer sorumluluk sebeplerine dayanılarak da olsa, hâkim aleyhine tazminat davası açılamayacağı her türlü kuşku ve duraksamadan uzaktır.

T.C. Anayasasının 138/1-2. maddesi gereğince; “Hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar. Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.” Hâkimlerin Anayasa güvencesi altına alınan bağımsızlığı, ilke olarak yargı fonksiyonunun ifa edilmesi dolayısıyladır. Yargı yetkisinin özellikleri, hâkimlerin kişisel sorumluluğunda, özel bir sorumluluk düzeninin uygulanmasını zorunlu kılmıştır. Zira yargı görevinin bağımsızlık ve tarafsızlık içinde aksatılmadan yerine getirilmesi esastır. Gerçekten, hâkimlerin diğer devlet memurlarının tâbi bulundukları sorumluluk esaslarına bağlanmaları, yaptıkları her işlemin, aleyhlerine bir tazminat davasına yol açabileceğini düşünmelerine ve bunun sonucu olarak tereddüt içinde kalmalarına yol açabilir.

Tabiidir ki; adaletin gerçekleşmesi, hâkim hakkında sorumsuzluk müessesesinin kabulünü gerektirmez. Ancak, hâkimin hukuki sorumluluk halleri benimsenirken, yargısal faaliyetten ibaret olan esas görevinin aksatılmamasına büyük özen gösterilmesi zorunludur. Gelişigüzel bir sorumluluk sisteminin benimsenmesi, hâkimin bağımsızlığını ve tarafsızlığını tehlikeye düşürebilir.

Hâkimlerin verdikleri kararlarından dolayı ilke olarak sorumlu tutulamayacakları esas olmakla beraber, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, hâkimin bağımsızlığı kadar tarafsızlığını da güvence altına almak amacıyla, onun hukuki sorumluluğunu sınırlı olarak kabul etmiş ve aynı zamanda sorumluluğun tespitini özel bir usule tâbi tutmuştur.