muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/8118, Karar No: 2024/7110, Tarih: 09.10.2024

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, erkeğin eşine çalışması ve çalışacağı iş yerini seçmek hususunda baskı yaptığı, sana bakmak zorunda değilim şeklinde söylemde bulunduğu, yine eşine karşı kokuyorsun, senden iğreniyorum şeklinde sözler söylediği, kadının ise eşine karşı şerefsiz, haysiyetsiz, seninle boşlukta evlendim, beni babam erkek gibi yetiştirdi şeklinde sözler söylediği, kapıyı, pencereyi vurduğu, tabakları kırdığı, kavga esnasında yüzüğünü fırlattığı, tarafların eşit kusurlu olduğu gerekçesi ile asıl davanın ve karşı davanın boşanma yönünden kabulüne, evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle tarafların boşanmalarına, kadının tedbir nafakası talebinin kısmen kabulü ile aylık 200,00 TL tedbir nafakası 300,00 TL yoksulluk nafakasının erkekten alınıp kadına ödenmesine, nafaka miktarına her yıl % 10 oranında artış uygulanmasına, tarafların eşit kusurlu olmaları sebebi ile maddî- manevî tazminat taleplerinin reddine, kadının ziynetlerin iadesi veya bedellerinin iadesi talebinin kısmen kabulü ile tespit edilen 10.640,00 TL bedelli, 6 adet tahmini toplam 80 gram, 22 ayar bilezik, 2.660,00 TL bedelli, 1 adet, tahmini 20 gram, 22 ayar, Trabzon kelepçe, 850.000,00 TL bedelli tahmini 10 gram, damla model, 14 ayar kolye, 705,00 TL bedelli, 3 tane çeyrek altın, ve nakit 2.000,00 TL paranın taleple bağlılık ilkesi gereği aynen iadesine, mümkün olmadığı taktirde 16.855,00 TL bedelinin erkekten alınarak, kadına ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı-davalı erkek vekili istinaf dilekçesinde; tarafların eşit kusurlu olduğuna ilişkin tespit ve kurulan hükmün hukuka aykırı olduğunu, davalının, evlilik birliği süresince, davacıya ve davacının ailesine karşı kişilik hakkını zedeler hakaretleri, sorumsuzca davranışları bulunduğunu, kusur tespiti, davalı-davacı lehine hükmedilen tedbir ve yoksulluk nafakası, davacı- karşı davalının maddî ve manevî tazminat talebinin reddi kararı ile ziynet eşyası alacağı yönünden istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalı-davacı kadın vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde; evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında davacı-davalının ağır kusurlu olduğunu, evliliğin başından beri davalı üzerinde otorite kurmak istediğini, psikolojik ve ekonomik şiddet uyguladığını kararı; kusur tespiti, davalı-davacı kadın lehine hükmedilen tedbir ve yoksulluk nafakasının miktarı, davalı-davacının maddî ve manevî tazminat talebinin reddi kararı ile ziynet eşyası alacağı talebinin kısmen reddi kararı yönünden istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İlk Derece Mahkemesinin evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında tarafların eşit kusurlu olduğuna ilişkin kusur tespitinin doğru ve maddî gerçeğe uygun olduğu, tarafların yoksulluk nafakasına ilişkin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının buna ilişkin kısmılarının kaldırılmasına, davalı-davacı kadın lehine aylık 500,00 TL'den takdiren üç yıllık toplam 18.000,00 TL toptan yoksulluk nafakasının erkekten alınarak kadına verilmesine, tarafların diğer istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı-davalı erkek vekili temyiz dilekçesinde; tarafların eşit kusurlu olduğuna ilişkin tespit ve kurulan hükmün hukuka aykırı olduğunu, davalının, evlilik birliği süresince, erkeğe ve erkeğin ailesine karşı kişilik hakkını zedeler hakaretleri, sorumsuzca davranışları bulunduğunu, kusur tespiti, kadın lehine hükmedilen tedbir ve yoksulluk nafakası, erkeğin maddî ve manevî tazminat talebinin reddi kararı yönünden temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı-davacı kadın vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde; evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında erkeğin ağır kusurlu olduğunu, evliliğin başından beri kadın üzerinde otorite kurmak istediğini, psikolojik ve ekonomik şiddet uyguladığı kararı; kusur tespiti, davalı-davacı kadın lehine hükmedilen tedbir ve yoksulluk nafakasının miktarı, davalı-davacı kadının maddî ve manevî tazminat talebinin reddi kararı ile ziynet alacağı talebinin kısmen reddi kararı yönünden temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; kusur tespiti, delillerin takdirinde hata edilip edilmediği, tazminatlar, nafakalar noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 4721 sayılı Kanun’un 166 ncı maddesi, 174 üncü maddesi, 175 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı-davacı kadın vekilinin ziynet alacağı davasına yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2.Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı-davacı kadın vekilinin ziynet alacağı davasına yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2.Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.10.2024 tarihinde gönderilmesine karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/51762, Karar No: 2017/6293, Tarih: 01.03.2017

**4. Ceza Dairesi         2014/51762 E.  ,  2017/6293 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Sanığın, polis memuru olarak görev yapan müşteki tarafından daha önceden yakalandığı, ancak cezaevinden kaçtığı, başka bir hırsızlık suçundan şüpheli olarak ifadesinin alınması amacıyla arandığını öğrenmesi üzerine, müştekiyi arayarak ''beni niye arıyorsun, sen benim canımı acıttın, seninle ilgili araştırma yaptım, oturduğun evini, çocuklarının okulunu, işini öğrendim, çarşıda çalışan oğlundan başlamak üzere hepsini öldürmeden beni teslim alamazsın, sana evlat acısı neymiş onu tattıracağım, göreceksin'' biçimindeki sözlerle tehdit ettiğinin iddia ve kabul edilmesi karşısında, eylemin, bir bütün halinde TCK'nın 265. maddesinde düzenlenen ''görevi yaptırmamak için direnme'' suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkin kanıtları tartışma ve değerlendirmenin üst dereceli asliye ceza mahkemesine ait olduğu gözetilip görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yargılamaya devamla yazılı biçimde hüküm kurulması,

2-Kabule göre ise,

02/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenmiş ve sanığa isnat edilen TCK'nın 106/1. maddesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamında bulunduğu anlaşılmış olmakla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, uzlaştırma işlemi uygulanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun bu kapsamda tekrar değerlendirilip belirlenmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'nun temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin HÜKMÜN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca ceza miktarı bakımından sanığın kazanılmış haklarının saklı tutulmasına, yargılamanın CMK'nın 7. maddesinin hükmü de gözetilerek sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın CMUK'nın 323. maddesi uyarınca görevli O Yer Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine, 01/03/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6789, Karar No: 2023/7320, Tarih: 22.06.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/6789 E.  ,  2023/7320 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/410 E., 2023/537 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2021/296 E., 2022/618 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile feri müdahil vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin eşi ...'in 30.04.2011 tarihinde çalıştığı iş yerinde vurularak vefat ettiğini, ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/247 Esas sayılı dosyası kapsamında murisin olayın meydana geldiği işyerinde çalıştığının sabit olduğunu beyanla, muris ...'in davalı işverene ait işyerinde sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili 27.01.2022 tarihli dilekçe ile, müteveffa ...'in davalıya ait işyerinde günlük 100,00 TL net ücretle 20.02.2021-30.04.2021 (dahil) tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili, davacının eşinin müvekkiline ait işyerinde çalışmadığını, murisin 2011 yılı Nisan ayında son hafta sonunda Cumartesi ve Pazar günü müvekkil işyerinde güvenlik elemanı olarak işe başladığını, iddianın aksine çalışma süresi bitiminde, evine giderken karşılaştığı olay sonucunda öldürüldüğünü, murisin deneme süresi içinde başladığı ve Cumartesi - Pazar gününü kapsayan iki günlük çalışmasını kabul ettiklerini, bunun dışındaki çalışmalarını kabul etmediklerini beyanla, davanın reddiin talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hizmet tespitine ilişkin davaların 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olması nedeniyle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, Kurum kayıtlarından davacının eşinin iddia ettiği çalışmalara rastlanmadığını, Kurum kayıtlarının aksi sabit oluncaya geçerli olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının murisi olan müteveffa ...'in davalıya ait iş yerinde 30.04.2011 tarihinde asgari ücret karşılığında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının murisi olan müteveffa ...'in davalıya ait iş yerinde 30.04.2011 tarihinde asgari ücret karşılığında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile feri müdahil SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi'nin vermiş olduğu kaldırma kararındaki kaldırma gerekçelerindeki eksikliklerin, gerçeği yansıtan bir şekilde yerine getirilmediğini, yapılan incelemeler sonucu ...'in SGK kayıtlarına göre işçi statüsünde çalışmasının olmadığının işe giriş ve kışı bildirgelerinin olmadığının taraflar arasında yazılı bir sözleşme veya banka kaydı olmadığının dosya kapsamında anlaşıldığını, müteveffa ...'in müvekkilinin sigortalı çalışanı olduğu yönünde hiçbir tanık beyanının mevcut olmadığını, arkadaşının çağrısı üzerine geldiği işyerinde bahşiş karşılığı yardımda bulunduğunu, komşu işyeri tanıklarının da murisi tanımadığını, taraflar arasında işçi - işveren ilişkisinin mevcut olmadığını, davanın kısmen kabul kısmen reddine kararı verilmiş olmasına rağmen vekalet ücretine hükmedilmediğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde, kurum kayıtlarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davalının bir işyeri olup olmadığı, varsa işyerinin işçi çalıştıracak kapasitede olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davacının varsa çalışmasının 5510 sayılı Kanun'un aradığı manada işçi işveren ilişkisi olup olmadığı, bağımlılık unsuru, ücret vs. araştırılması gerektiğini, davacı ile diğer davalı arasında işlerin yürütülmesi için vekalet verilmiş olup, aradaki ilişkinin vekalet ilişkisi olduğunu, müvekkili Kurumun davada taraf olmadığını, fer'i müdahil olacağı için verilen kararda Kurum lehine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"...Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, 30.04.2011 gecesi davacı murisi müteveffa ...'in davalıya ait bar işletmesinin kapısında güvenlik görevlisi olarak bulunduğu sırada, karıştığı kavga olayında ...isimli kişi tarafından kasten öldürülmesi sonucu vefat ettiği, bu yönde ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/247Esas ve 2014/208 Esas sayılı dava dosyasında da mahkemenin tespitinin bulunduğu, gerek ceza yargılama aşamasında dinlenen tanıklar, gerek iş bu davanın yargılaması sırasında dinlenen tanık anlatımları sonucunda, davacı murisi müteveffa ...'in 30.04.2011 günü davalıya ait 1050304.48 sicil sayılı bar işletmesinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığına yönelik ilk derece mahkemesinin tespitinin yerinde olduğu, ancak kısmen kabul hükmüne rağmen davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmemiş olması yönüyle hükmün hatalı olduğu, anlaşılmıştır...." denilmek suretiyle feri müdahil SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, davacının murisi olan müteveffa ...'in davalıya ait iş yerinde 30.04.2011 tarihinde asgari ücret karşılığında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dair karar verilmiş ayrıca hükümde davalı lehine maktu vekalet ücretine de hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile feri müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Feri müdahil SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5510 sayılı Kanunun 86 ıncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

2.Feri müdahil SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5510 sayılı Kanunun 86 ıncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3.Sigortalı hizmetin tespiti davaları kamu düzenini ilgilendirmekte olup, bu niteliği gereği özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerekmektedir. Bu davaların kanuni dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası olup bu bentte “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları kurumca tespit edilmeyen sigortalıların hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak hizmet tespiti isteyebilecekleri” açıklanmıştır. Anlaşılacağı üzere, çalışmanın tespiti istemiyle hak arama yönünden kanun ile getirilen süre, doğrudan doğruya hakkın mevcudiyetini etkileyen hak düşürücü niteliktedir ve dolması ile hak bir daha canlanmamak üzere ortadan kalkmaktadır. Söz konusu Kanun'un kabul edilip, yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla beş yıl olarak öngörülen süre, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanun'un 5 inci maddesiyle on yıla çıkarılmış, daha sonra 07.06.1994 tarihinde yürürlüğe giren 3995 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesiyle yeniden beş yıl olarak düzenlenmiş olup, hâlen geçerliliğini korumaktadır.

4.Bu kapsamda işe giriş bildirgesi düzenlenmediği veya düzenlenmesine karşın kanuni hak düşürücü süre içerisinde Kuruma verilmediği, bu süre içerisinde Kuruma verilen dönem bordroları ile bildirimin yapılmadığı, sigorta primlerinin Kuruma yatırılmadığı, çalışmanın varlığı yönünde sigorta müfettişince herhangi bir saptamanın söz konusu olmadığı durumlarda, hizmetin varlığını ileri süren kişilerin hak düşürücü süre gerçekleşmeden yargı yoluna başvurması zorunludur.

5.İşverenin, çalıştırmış olduğu sigortalılara ait hangi belgeleri Kuruma vermesi gerektiği 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında açıkça ifade edildiği üzere yönetmeliğe bırakılmıştır. Atıf yapılan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde işverence verilecek belgeler düzenlenmiştir. Bunlar, aylık sigorta primleri bildirgesi, dört aylık sigorta primleri bordrosu, sigortalı hesap fişi vs.dir. Yönetmelikte sayılan bu belgelerden birisinin dahi verilmiş olması hâlinde artık Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrasında yer alan hak düşürücü süreden söz edilemez. Yargıtay uygulamasında anılan maddenin yorumu geniş tutulmakta; eğer sayılan belgelerden birisi işveren tarafından verilmişse burada Kurumun işçinin çalışmasından haberdar olduğu ve artık hizmet tespiti davası için hak düşürücü sürenin varlığından söz edilemeyeceği kabul edilmektedir. Diğer taraftan, Kurum tarafından yapılan bir tespitin olması hâlinde de aynı kabul şekline ulaşılmaktadır.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

1.Dava arkadaşlığının hangi hallerde zorunlu (mecburi) olduğu, maddi hukuka göre belirlenir. Maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hallerde mecburi dava arkadaşlığı olacaktır.

2.Davacılar arasında (aktif) mecburi dava arkadaşlığı bulunması halinde, bütün davacılar davayı birlikte açmak zorundadırlar. Dava mecburi dava arkadaşları tarafından biri veya bazıları tarafından açılmış ise, dava sıfat yokluğundan dolayı hemen reddedilmez. Mahkeme, diğer mecburi dava arkadaşlarının davaya katılmasını vefa muvafakat etmelerini sağlaması için davacıya veya davacılara süre verir. Diğer dava arkadaşları davaya katılır veya muvafakat ederse davaya devam edilir. Davayı açan davacı kendisine verilen süre içinde diğer mecburi dava arkadaşlarının katılmasını veya muvafakat etmelerini sağlayamaz ise, dava sıfat yokluğundan reddedilir.

3.Mecburi dava arkadaşlığı halleri dışında dava arkadaşlığı ihtiyaridir. Birlikte dava açma hakkına sahip olanlar birlikte dava açmak zorunda değildir. Bunlardan her biri ayrı ayrı dava açabilecekleri gibi dilerlerse birlikte de dava açabilirler. Davalılar arasındaki ihtiyari dava arkadaşlığı bakımından da örneğin alacaklı müteselsil borçlulardan her birine karşı ayrı ayrı dava açabileceği gibi, isterse, müteselsil borçluların bir kaçına veya tümüne karşı birlikte dava açabilir. İşte bu iki halde de ihtiyari dava arkadaşlığı doğar.

4.Davada taraf değişikliği ıslah yoluyla yapılamaz. HMK.'nın 61 (HUMK 49) ve devamı maddelerinde düzenlendiği gibi, kendisine dava ihbar edilen veya yargılama sırasında davaya dahil edilen kişi hakkında usulüne uygun dava açılmadığı için davada taraf sıfatını kazanamaz. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 14.12.2005 2005/17-736 Esas, 2005/722 Kararı).

5.Somut olayda; dava müteveffa ...'in hizmetlerinin tespiti istemiyle, mirasçılarından ... tarafından açılmış olup kızı Asude Aydilek ve oğlu Demir Gökhan Aydilek'in de mirasçı olduğu anlaşılmakla yukarıda anılan yasal düzenlemelere göre anılan mirasçıların davaya dahil edilmek suretiyle aktif husumet eksikliği ikmal edilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple, sair yönler incelenmeksizin

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.