muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/17061, Karar No: 2017/5075, Tarih: 07.06.2017

**20. Hukuk Dairesi         2015/17061 E.  ,  2017/5075 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalılar ..., ...ve ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde imar uygulaması yapılıp yapılmadığının, yapıldı ise dava konusu taşınmazın imar planına dahil edilip edilmediğinin, imar planına dahil edildi ise hangi tarihte dahil edildiğinin ilgili kurumdan sorularak alınacak cevabi yazının,

2) Dava konusu taşınmaza komşu ... ada 7, 8 ve 11, ... ada 9, 11 ve 3903 parsel sayılı taşınmazların kadastro tutanakları ile varsa dayanağı tapu kaydı(ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte) ve vergi kaydının tasdikli suretlerinin, bu taşınmazlar hükmen oluşmuş ise dava dosyalarının bulundukları kurumlardan ve mahkemeden getirtilmesi,

3) 3402 sayılı Kanunun 14/1. maddesinde yazılı 40 ve 100 dönüm kısıtlama araştırmasının aynı maddenin 03/07/2005 gün ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanma Kanunu ile değiştirilen ikinci fıkrası hükümlerine göre yapılacağı düşünülerek, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları yönünden aynı çalışma alanı içerisinde belgesizden zilyetliğe dayalı olarak tespit ve tescil edilen taşınmaz olup olmadığı, varsa cinsi, parsel numaraları ve miktarı, tapu ve kadastro müdürlüklerinden ve yine, aynı kişiler tarafından açılan tescil davası olup olmadığı hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüklerinden ayrı ayrı sorularak, gerektiğinde tespit tutanak örnekleri ve tapu kayıtları ya da tescil dava dosyaları getirtilmesi,

4) En eski tarihli ve dava tarihi olan 13.09.2012 tarihinden veya imar planı daha önceki tarihli ise imar planı tarihinden 20-25 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bulunduğu yerlerden istenerek getirtilmesi, bundan sonra dava dosyasının hükme esas alınan raporu düzenleyen fen, ziraat ve orman bilirkişilerine verilerek memleket haritaları ve hava fotoğrafları ölçekleri kadastro pafta ölçeğine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra dava konusu taşınmazın konumu çevre parsellerle birlikte memleket haritaları ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazların niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü, bu tarihlerde dava konusu taşınmazlarda imar-ihya ve zilyetliğin devam edip etmediği hususlarının ve üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, sayısı, dağılımı ve kapalılık oranı

ile kullanım durumu ve tasarruf sınırlarının bulunup-bulunmadığının ayrıntılı ve bilimsel verileri içerir müşterek imzalı ek rapor alınması,

ile kullanım durumu ve tasarruf sınırlarının bulunup-bulunmadığının ayrıntılı ve bilimsel verileri içerir müşterek imzalı ek rapor alınması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 07/06/2017 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15152, Karar No: 2013/5255, Tarih: 14.03.2013

**22. Hukuk Dairesi         2012/15152 E.  ,  2013/5255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

...

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı şirketin Katar'ın başkenti Doha’da inşaat kalıp ustası olarak çalıştığını, tüm işçiler gibi şantiyede barındığını ve üç öğün yemek şirketçe karşılandığını, onbeş günde bir cuma günü izin kullandığını, ancak iş yoğunluğu durumlarında bu iznin de kullandırılmadığını, resmi ve dini bayramlar ile hafta sonu aralıksız çalıştığını, fakat hafta tatili ve yıllık izin ücretleri ödenmediğini, yaz kış mesai uygulaması 08.00-19.00 arası olup iş durumuna göre her gün bu saatin üzerinde ortalama iki saat fazla çalışma yaptığını, ancak fazla mesai ücretlerini alamadığını, iş sözleşmesinin davalı şirketçe hiçbir gerekçe gösterilmeden ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, son aylara ait sigortası dahi yatırılmadığını, son maaşının da ancak bir takım belgeler zorla imzalatılarak ödendiğini ve bunun haricinde hiç bir hak ve alacağı ödenmeden işine son verildiğini belirterek müvekkilinin ihbar ve kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ile fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının yurt dışına işçi olarak götürüldüğünü, 09.01.2007’de feshi ihbar bildiriminde bulunulduğunu ve 18.02.2007’de iş sözleşmesinin feshedildiğini, davacının aynı tarihte şirketi ibra ettiğini, kıdem-ihbar tazminatı ve yıllık izin talep edemeyeceğini, ücretin tam olarak ödendiğini, tutulan puantajlarda talep edilen tüm alacakların ayrıntılarıyla gösterildiğini ve davacının kabulü ve imzasını taşıyan puantaja göre bordrolar tanzim edilerek ödemeler yapıldığını, her gün devamlı iki saati aşkın mesai yapması maddi açıdan olanaksız olduğunu, davacının yirmisekiz gün izin kullandığını, iki gün bakiye izin parası Şubat/2007 bordrosunda tahakkuk ettirildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş sözleşmesinin iş bitimi sebebi ile davalı tarafından feshedildiği değerlendirilerek, delil durum ve alınan bilirkişi raporuna göre ihbar ve kıdem tazminatı, hafta tatili ve genel tatil ücreti isteklerinin kabulüne, diğer taleplerin ise reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshi hususu uyuşmazlık konusudur. Davacı haklı sebep olmaksızın işverence işten çıkarıldığını iddia etmiş, davalı ise işçinin istifa ettiğini savunmuştur. Davalı delilleri arasında sunulan ve davacı imzasını taşıyan 05.06.2007 tarihli belgede, işçinin 11.05.2007 tarihinde geldiği yıllık izninden 11.06.2007’de dönmesinin gerektiği, ancak bazı ailevi sebeplerden dolayı geri dönmek istemediği, istifa ettiği beyanı ve çıkışının verilmesi isteği yer almaktadır. Davacı vekili, bu belgenin çalışırken baskı ile alındığını iddia etmiş ise de, yargılama sırasında dinlenen davacı tanıklarının bu belgeye ilişkin beyanları olmamıştır. Davacı tanıkları, işverence üzeri kapatılarak Arapça belgeler imzalatıldığını söylemiş ise de sözkonusu istifa dilekçesinin Türkçe olduğu açıktır. Diğer yandan, davalı tarafından sunulan bilete göre de, davacı Türkiye’ye 09.05.2007 tarihinde gelmiştir. İşçi ve işveren yetkililerinin imzaları bulunan izin formunda da davacının 11.05-11.06.2007 arası, yirmiyedi günlük izin kullandığı sabittir. İstifa dilekçesinin içeriği, İstanbul’da verilmiş olması, işçinin izinli olduğu tarihler dikkate alındığında, davacının iş sözleşmesini istifa suretiyle sona erdirdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda ihbar ve kıdem tazminatına hak kazanamayacağından bu taleplerin reddi gerekirken, yazılı şekilde hatalı gerekçe ile kabul edilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 14.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12732, Karar No: 2020/4, Tarih: 06.01.2020

**1. Hukuk Dairesi         2016/12732 E.  ,  2020/4 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ... 'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescili isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakan babaları ...’in ... parsel sayılı taşınmazı mal kaçırma amacıyla muvazaalı olarak ikinci eşi ...’e temlik ettiğini, davalının taşınmazı alacak maddi gücü bulunmadığını, yine mirasbırakanın kendisine ait taşınmazları satarak ikinci eşinden olma çocuklarına ... parsel sayılı taşınmazı satın aldığını ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı ..., ... parsel sayılı taşınmazın bedelini birikimleri ve mirasbırakanın taşınmaz satışından elde ettiği para ile ödediklerini, taşınmazın üzerinde yer alan binayı altınları ile yaptırdığını, davacıların tehditleri nedeniyle mirasbırakanın taşınmazlarını satıp parasını davacılara verdiğini, mirasbırakanın ... parsel sayılı taşınmazı da kendisine ve çocuklarına güvence olması amacıyla devrettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın ispatlandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; ... parsel sayılı taşınmaz mirasbırakan ... adına kayıtlı iken 1/3 payını 23.10.1995 tarihinde oğlu ...’e, 1/6 payını 23.11.2006 da oğlu ...’e, 1/2 payını da 28.05.2012 tarihinde eşi ...’e satış suretiyle temlik ettiği, ... parsel sayılı taşınmaz da ... adına kayıtlı iken 23.06.2004 tarihinde ..., ... ve ...’e devredildiği, onların da taşınmazdaki 24/37 paylarını 07.05.2013 tarihinde ...’ya temlik ettiği, mirasbırakanın 30.03.2013 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak ilk eşinden olma çocukları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ikinci eşi ... ve müşterek çocukları ..., ..., ..., ..., ...’in kaldığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237., (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ile durumun aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olayda öncelikle, eldeki davada dava dilekçesinde davacı olarak yer alan ... tarafından davayı açan Av. ...’nun vekil tayin edildiğini gösterir herhangi bir vekaletnamenin dosyada bulunmadığı dikkate alındığında ... adına usulüne uygun olarak açılmış bir dava olduğundan söz edilemeyeceği kuşkusuzdur. Ayrıca, dava dilekçesinde ...’in davalı olarak gösterilmesine rağmen mahkemece anılan davalı adına tebligat çıkarılmadığı ve yargılamaya usulünce katılımının sağlanmadığı görülmüştür. Dolayısıyla, ... adına usulüne uygun olarak açılmış bir dava olmamasına rağmen mahkemece ... hakkında hüküm kurulmuş olması ve davalı ... Muhammet’in davaya katılımı sağlanmaksızın yargılama yapılması doğru değildir.

İşin esasına gelince;

İşin esasına gelince;

Dava konusu ... parsel sayılı taşınmaz yönünden; taraflar arasındaki uyuşmazlık, murisin gerçekte bedelini bizzat ödeyip, üçüncü kişiden satın aldığı taşınmazı mirastan mal kaçırmak amacıyla tapu siciline yarar sağlamak istediği kişiler (davalılar) adına kaydettirmesi halinde 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama yeri bulup bulamayacağı noktasında toplanmaktadır. Gerçekten, 1.4.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı, konusu ve sonuç bölümü itibariyle, mirasbırakanın kendi üzerindeki tapulu taşınmazlar yönünden yaptığı temliki işlemler için bağlayıcıdır. Somut olayda olduğu gibi bedeli ödenerek "gizli bağış" şeklinde gerçekleştirilen işlemler hakkında anılan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının doğrudan bağlayıcı olma niteliği yoktur. Bunun yanı sıra, kararın yorum yoluyla gizli bağış iddialarına yönelik olarak uygulama olanağı sağlanamayacağı; Hukuk Genel Kurulunun 30.12.1992 tarih 586/782; 21.9.1994 tarih 248/538; 21.12.1994 tarih 667/856; 11.10.1995 tarih 1995/1-608 sayılı kararlarında belirtilmiş, Dairenin yargısal uygulaması bu doğrultuda kararlılık kazanmıştır. Bu nedenle, eldeki davada tenkis isteği bulunmadığı da gözetilerek mahkemece anılan taşınmaz yönünen davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması isabetsizdir.

Yine dava konusu eski ... parsel, yeni ... ada ..., ... ada ... ve .. ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden ise yukarıdaki ilkeler doğrultusunda mirasbırakanın akit tarihindeki mal varlığının tamamının araştırılması, taraflarca usulüne uygun olarak bildirilen tanıkların tamamının dinlenilmesi, mirasbırakanın temlikteki gerçek iradesinin açık ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde saptanması ile hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması da doğru değildir.

Hal böyle olunca, davalı ...’e (hala küçük ise velisine) usulüne uygun olarak tebligat yapılması, davacı sıfatı olmayan ... yönünden hüküm kurulmaması, dava konusu ... parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın reddedilmesi ve (eski ... parsel) yeni ... ada ..., ... ada ... ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden değinilen ilkeler uyarınca yargılama yapılması gerekirken anılan hususlar dikkate alınmaksızın hüküm kurulması isabetsizdir.

Davalıların, yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 06/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/7298, Karar No: 2011/86, Tarih: 19.01.2011

**15. Hukuk Dairesi         2009/7298 E.  ,  2011/86 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup davalı taşerona yapılan fazla ödemenin istirdadı için başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptâli ve takibin devamı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne, icra inkâr tazminatı talebinin reddine dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Bakü-Tiflis-... projesi pompa istasyonları inşatını üstlenen davacı yüklenici, bu inşaatla ilgili bir kısım imalâtların yapımını dosyaya sunulan 01.02.2004, 01.04.2004 ve 01.05.2004 tarihli sözleşmeler ile taşeron olan davalıya devretmiştir. Davacı vekili dava dilekçesinde borçlu hesabına sehven 53.199,50 TL fazla ödeme yapıldığını ileri sürmüş, cari hesap ekstresine dayanmış, davalı vekili davacı şirketin akaryakıtı vergi muafiyeti nedeniyle rafineri çıkış fiyatıyla almasına rağmen, %100 kâr koyarak müvekkili firmaya verdiğini davalının davacıdan aldığı motorin miktarına göre borçlu olmadığını ve alacaklı olduğunu savunmuştur. Mahkemece davacı defterlerine itibar edilerek dava kabul edilmiştir. Bilirkişi raporlarında her iki tarafın defterlerinin usulüne uygun düzenlendikleri belirtilmiş ise de davacının defterlerini inceleyen ve davalı defterlerine göre inceleme yapan ayrı bilirkişi raporları arasında çelişki ve farklılık bulunduğu gibi hükme esas alınan raporda fazla ödemenin neden kaynaklandığı ve bunun dayanakları gösterilmemiş, mahkemece usulüne uygun düzenlendiği bildirilen davalı defterlerine itibar edilmeme neden ve gerekçesi açıklanmamıştır. Gerçekten de sunulan sözleşmelerin ödeme esasları başlıklı 7 ve 8. maddelerinde şirketin bu projede KDV muafiyeti olduğundan faturaya KDV ilave edilmeyeceği ve taşerona KDV muafiyet belgesinin verileceğinin kararlaştırıldığı görülmektedir.

Bu durumda mahkemece HUMK'nın 75/III. ve 230. maddeleri gereğince tarafların isticvap edilerek uyuşmazlık ve fazla ödemenin neden kaynaklandığının saptanması ve bundan sonra yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluna davacı ile davalı defter ve kayıtlarıyla dosya üzerinde sözleşme hükümleri ve projenin KDV'den muaf olduğuna ilişkin davalının savunmasıda dikkate alınarak davacının fazla ödenmesinin bulunup bulunmadığı, varsa bunun neden ve dayanaklarının nelerden ibaret olduğu incelettirilip gerekçeli ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp değerlendirilmek suretiyle davanın sonuçlandırılması gerekirken eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ:Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının tüm, davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 9,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 19.01.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1893, Karar No: 2015/800, Tarih: 22.01.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/1893 E.  ,  2015/800 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, kesilen ölüm aylığının yeniden kesildiği tarihten itibaren bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının Kurum tarafından muvazaalı boşanma gerekçesi ile kesilmiş bulunan yetim aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davasının kabulü verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrası olup, uyuşmazlığın çözümünde sosyal güvenlik, sosyal güvenliğin amaç ve yöntemleri, sosyal sigortalar, sosyal güvenlik sistemi gibi kavram ve olguların değerlendirilmesine gereksinim bulunmaktadır.

Sosyal sigorta sistemlerinde sigortalılar veya hak sahipleri belli şartların yerine getirilmesi halinde sosyal edime (yardıma) hak kazanırlar. Sosyal edim ya da sosyal yardım hakkı kişilerin belli bir yardım ya da edim üzerinden yargısal yönden icrası mümkün kamusal talep hakkını ifade eder. Sosyal sigortalar; sosyal koruma, dayanışma, sosyal denkleştirme, zorunluluk ilkelerine dayanmakta olup, özellikle inceleme konusu 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi yönünden önem arz eden sosyal koruma ilkesiyle, toplumun ekonomik ve sosyal yönden en fazla gereksinimi olan bireylerini/gruplarını koruma, güvenceye kavuşturma ve onlara hizmet amaçlanmakta, yaşamlarını sürdürebilmeleri için bu kişilerin sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması hedefi öne çıkmaktadır. Devletler tarafından amaç olarak benimsenen sosyal güvenlik genellikle sosyal sigortalar ile sosyal yardım ve hizmetler olarak adlandırılan iki temel yöntem uygulanmak suretiyle sağlanmaya çalışılmaktadır. İki ana rejimden meydana gelen Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde, yardımlar genellikle devlet bütçesinden veya gönüllü özel yapılanmalardan karşılandığı, katılmasız veya primsiz rejim olarak adlandırılan sosyal yardım ve hizmetlerin yanı sıra sistemin temel dayanağını oluşturan ve ilgililerin herhangi bir maddi katkısının söz konusu olmadığı katılmalı veya primli rejimde bulunmaktadır.