muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/14121, Karar No: 2016/3, Tarih: 11.01.2016

Cumhuriyet savcısı tarafından verilen arama emrinde ... gecikmesinde sakınca bulunduğu belirtilse de; arama emrinde şüphelinin suç konusunu yok edeceği, elden çıkaracağı yönünde bilgi edinilmediği gibi, gecikmesinde sakınca bulunan halin kabulü için hakime başvurulup arama kararı talep edilmesi halinde delillerin kaybolacağı veya bu tedbirin uygulanamaz hale geleceği hususunda başkaca somut olgular da ortaya konulmamış ve ilçe merkezindeki hakimden karar alınması halinde ne gibi telafisi mümkün olmayan sonuçların ortaya çıkacağını gösteren ve aciliyeti haklı kılan herhangi bir halden söz edilmemişse ... Cumhuriyet savcısının arama konusundaki istisnai yetkisinin doğabilmesi için gereken kanuni şartlar oluşmadan, verilen arama emri ile buna dayalı olarak gerçekleştirilen arama işlemi hukuka aykırıdır...”

Somut olayda Cumhuriyet savcısı tarafından verilen 26.05.2011 tarihli arama ve el koyma emrine bakıldığında; kolluk görevlilerinin, işyerinde 5846 sayılı Kanuna aykırı olarak bandrolsüz eser (CD, DVD) satıldığını tespit edip, işyeri içinden telefonla durumu Cumhuriyet savcısına bildirmeleri üzerine “delillerin kaçırılma ve yok edilme şüphesinin bulunması, polis memurlarının dükkan içinde kararı beklemeleri, ayrılmaları halinde delillerin kaybedilebileceği” gerekçesiyle gecikmesinde sakınca bulunduğu belirtilerek verilmiştir ki bu durum “özrü kabahatinden büyük” sözünü hatırlatmaktadır. Kolluk görevlileri, şikayet, ihbar veya kendi gözlemleriyle 5846 sayılı Kanuna aykırı olarak bir işyerinde bandrolsüz eser satıldığını öğrenmiş veya tespit etmişse yapacakları şey durumu Cumhuriyet savcısına bildirmek ve verilecek talimata göre hareket etmektir. Ancak bunu yaparken, önce işyerine gidip, durumdan işyeri yetkilisi, şüpheli haberdar edilemez veya haberdar olacak şekilde davranılamaz. Bu halde tabii ki derhal arama yapılmazsa delillerin kaçırılma ve yok edilme ihtimali söz konusu olacaktır. Ancak bu ihtimal, normal şartlarda bulunmadığı halde, görevin gereklerine uymadan hareket eden kolluk görevlileri sebebiyet vermiştir. Dükkanın içine girip durum tespiti yapıldıktan sonra buradan telefonla Cumhuriyet savcısı aranıp talimat istenmesi, Cumhuriyet savcısına karşı emrivaki olduğu gibi suçun şüphelisi olan işyeri yetkilisini de bir anlamda “uyarmak, uyandırmaktır.”

Kolluk, olması gerektiği şekilde hareket edip, Cumhuriyet savcısı da hakimden arama kararı alarak arama işleminin gerçekleştirilmesini isteseydi, sanık da konusu suç teşkil eden ancak bir bakıma meslek edindiği ticari faaliyetine devam edecek ve gecikmesinde bir sakınca olmayacaktı. Nitekim dosya içerisine alınan belgeler ve gerekçeli karardan anlaşıldığı üzere aynı sanık hakkında aynı suçtan çok sayıda dava açıldığı ve derdest bulunduğu halde sanığın suça konu faaliyeti sürdürdüğü anlaşılmaktadır.

Kısaca, görevlilerin görevin gereklerine uyarak hareket etmeleri halinde, gecikmesinde sakınca olmayacak, dolayısıyla Cumhuriyet savcısının arama konusundaki istisnai yetkisi doğmayacak bir olayda, bu şartların kolluk görevlilerinin hatalı hareket tarzı sonucunda oluşturulması, Cumhuriyet savcısının gecikmesinde sakınca bulunduğu gerekçesiyle verdiği arama emrini hukuka uygun hale getirmez.

Kaldı ki gecikmesinde sakınca olduğu kabul edilse bile CGK'nun 25.11.2014 gün ve..., ... sayılı Kararında belirtildiği gibi hukuka aykırı arama emri ile gerçekleştirilen aramadaki el koyma işleminin hakime onaylatılması işlemi hukuka uygun hale getirmez. Ayrıca arama işlemi esnasında, CMK'nun 119/4. maddesi hükmüne aykırı olarak ihtiyar heyetinden veya komşulardan kimse bulundurulmadığından, arama işlemi de hukuka aykırı bir şekilde gereçekleştirilmiştir. Bu itibarla arama sonucunda bulunup el konulan ve mahkumiyete esas alınan eşya hukuka aykırı yöntemle elde edilen delil niteliğindedir.

Daire çoğunluğu, CGK'nun arama esnasında iki arama tanığının bulundurulmamasının sonuca etkili olmayan nisbi aykırılık olduğuna ilişkin Kararlarına dayanmakta ise de Anayasa Mahkemesinin, 19.11.2014 tarih ve ... Başvuru Numaralı Kararında, ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulmadan yapılan arama sonucunda elde edilen hukuka aykırı delillerin hükme esas alınarak adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermesi üzerine CGK, Anayasa Mahkemesinin anılan kararı karşısında, bu kabullerinden vazgeçtiğini açıkça belirtmiştir. (CGK, 28.04.2015, ... E., ...K.). Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de .../Türkiye davasında (..., 24.05.2011), arama esnasında hazır bulunması gereken görevli veya bulunması gerekenler yer almadan konutta yapılan aramanın, AİHS'nin 8. maddesinde düzenlenen özel hayatın ve aile hayatına saygı hakkını ihlal ettiğine karar vermiştir (...)

Sanığın arama işlemine bir itirazının bulnmadığı düşünülebilir ise de, Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin “Karar alınmadan yapılacak arama” başlıklı 8. maddesinde, bir arama emri ya da kararı aranmadan arama yapılabilecek hallerden “ilgilinin rızası” ibaresi Danıştay...Dairesinin 13.03.2007 tarih, ... E., ... K. sayılı Kararı ile; “Anayasanın "Temel Haklar ve Ödevleri" kısmında yer verilen "özel hayatın gizliliği ve konut dokunulmazlığı hakkı" dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez kişiliğe bağlı temel haklardan olup, Anayasanın 20. ve 21. maddelerinde bu hakkın hangi hallerde ve nasıl sınırlanabileceği belirtilirken, anılan hakların "vazgeçilmez" niteliği nedeniyle sınırlama usulleri içinde ilgilinin rızası"na yer verilmemiştir. ... Anayasanın sıkı bir şekilde korumakla yetinmeyip, sınırlama ölçütlerini de sıkı kurallara bağladığı temel haklardan olan "özel hayatın gizliliği" ve "konut dokunulmazlığı" hakkından tümüyle vazgeçilmesi anlamına gelen "rıza" müessesesinin bu hakların ihlalini kolaylaştıracağı ve Anayasa ile getirilen korumayı işlevsiz kılabileceği açıktır. Bu durumda, dava konusu yönetmeliğin 8. maddesinin (f) bendindeki "ilgilinin rızası" ibaresinde hukuka uyarlık bulunmadığı” gerekçesiyle İPTAL edilmiştir. Dolayısıyla pozitif hukukumuzda, ilgilinin rızası ile arama yapılabileceğine veya hukuka aykırı aramanın ilgilinin muvafakatı ile geçerlilik kazanacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

2- İfade Alma Yasak Sorgu Yöntemleri ve İkrar:

CMK'nun "İfade alma ve sorguda yasak usuller" başlıklı 148. maddesine göre "şüphelinin ve sanığın beyanı özgür iradesine dayanmalıdır. Bunu engelleyici nitelikte kötü davranma, işkence, ilâç verme, yorma, aldatma, cebir veya tehditte bulunma, bazı araçları kullanma gibi bedensel veya ruhsal müdahaleler yapılamaz. ...Yasak usullerle elde edilen ifadeler rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez." Maddede yasak sorgu yöntemleri sayılırken, bir kaç yöntem sayıldıktan sonra "gibi" ifadesiyle, sayılan ruhsal ve bedensel müdahalelerin tahdidi (sınırlı) değil, tadadi olarak (örnek olarak) sayıldığı açıktır.

Arama işlemi Kanun'un öngördüğü usullere uygun olarak gerçekleştirilmemişse, bu yolla elde edilen delil hukuka aykırı olduğu gibi suçun maddi unsuru olan ancak hukuka aykırı olarak elde edilen bu deliller sanığın önüne konulup, buna karşı diyecekleri sorularak alınan savunmanın dış müdahaleler olmaksızın, özgür iradeye dayanılarak yapıldığı söylenemez. Nasıl ki sanığın talep etmesine veya yasal zorunluluk bulunmasına rağmen müdafii atanmadan ya da yasal hakları hatırlatılmadan alınan savunması hukuka aykırı olup, bu şekilde alınan savunmada suçun ikrar edilip edilmediğine bakılmaz ya da yasak yöntemlerle (CMK m. 148) alınan savunmada belirtilen adreste hukuka uygun bir arama yapılsa bile elde edilen deliller hukuka aykırı olacağından, ikrar olarak kabul edilen bu itiraflar mahkûmiyete esas alınamaz. Aynı şekilde hukuka aykırı biçimde elde edilip, "delil" olma özelliği bulunmamasına rağmen, suçun sübutuna en büyük delil olarak sanığa gösterilerek alınan savunmadaki "ikrar" özgür iradeye dayalı olmayacağından, değer atfedilmemelidir.

Usulsüz olarak gerçekleştirilen arama işlemi sonucunda elde edilen suçun konusu ve maddi unsuru olan eşya ele geçmeden yapılacak savunma ile suçun konusu eşyanın ele geçirilmesinden sonra yapılacak savunma aynı olacak mıydı? Cumhuriyet savcısı veya Hâkim, hukuka aykırı olarak elde edildiğini belirterek, suça konu eşya ele geçmemiş gibi sanıktan savunma yapmasını isteselerdi sanık aynı şekilde suçunu ikrar edecek miydi? Suçun maddi unsuru ortada yokken ikrarda bulunulsa bile bu ikrar soyut kalacağından, mahkumiyete yeterli delil olarak kabul edilemez.

Dosyadaki hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin değerlendirme dışı tutulması halinde, sanığın cezalandırılmasına imkân yoktur. Gerekçeli kararda, sanık savunması, arama ve el koyma tutanağı, bilirkişi raporunun mahkumiyete esas alındığı belirtilse de, hukuka aykırı olarak gerçekleştirilen arama işleminde elde edilen suça konu maddi deliller ile buna dayanılarak düzenlenen bilirkişi raporları mahkemece hükme esas alınmaz. Bilirkişi raporu aramada ele geçen ürünün değerlendirilmesine yönelik bir araçtır. Bu durumda sanık suçun ikrarı niteliğinde sayılabilecek savunmada bulunsa da CGK'nun, 25.11.2014 tarih ve ... sayılı Kararında belirtildiği gibi maddi delillerle desteklenmiş sayılmayacağından, ikrar soyut kalacak ve mahkumiyete esas alınamayacaktır.

3- Anayasa ve CMK Hükümlerine Göre Mahkûmiyet Hükmünün Gerekçesinde Gösterilmesi Gereken Hususlar:

3- Anayasa ve CMK Hükümlerine Göre Mahkûmiyet Hükmünün Gerekçesinde Gösterilmesi Gereken Hususlar:

Anayasa'nın 141. maddesine göre "mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır." CMK'nun 34/1 ve 230. maddelerinin amir hükümlerine göre; "Hâkim ve mahkemelerin her türlü kararı, karşı oy dahil, gerekçeli olarak yazılır. Gerekçenin yazımında 230 uncu Madde göz önünde bulundurulur." “Mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde, iddia ve savunmada ileri sürülen görüşler, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilmesi; bu kapsamda dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi gerekir.”

1412 sayılı CMUK'nun 308. maddesine kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayıldığı haller tek tek sayılmış olup, bunlardan biri de hükmün gerekçeyi ihtiva etmemesidir (CMK'nun 289. maddesinde de hükmün 230. madde gereğince gerekçeyi içermemesi, hukuka kesin aykırılık hallerinden biri olarak gösterilmiştir).

Yukarıda yer verilen Anayasının 141, CMK'nun 34/1 ve 230. maddelerinin amir hükümlerine göre; mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde, ... dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi gerekir” iken, gerekçeli kararda bu hususlara hiç değinilmemiştir. Kararın bu yönüyle gerekçesiz olması başlı başına hukuka kesin aykırılık (CMUK m. 308/7, CMK m. 289/1-g), bu durum adil yargılanma hakkını ihlal edici nitelikte olduğundan, hükmün bozulmasını gerektirir.

Açıklanan gerekçelerle, hukuka uygun biçimde elde edilmiş, sanığın mahkumiyetine yeterli başkaca delil bulunmaması ve bu hususların yerel mahkemece tartışılıp değerlendirilmemesi nedeniyle yerel mahkeme kararının öncelikle bu gerekçelerle bozulması gerektiğini, uygulamaya ilişkin hususlara ise ancak kabule göre işaret edilebileceğini düşündüğümden, sayın çoğunluğun kararına katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/9718, Karar No: 2014/10098, Tarih: 09.06.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2014/9718 E.  ,  2014/10098 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak taşınmaz bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Geri çevirme kararının gereği tam olarak yerine getirilmeden dosyanın gönderildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu taşınmaza el atma tarihinin (gün-ay-yıl olarak) taraflardan sorularak tespiti istenilmiş olup, ... Elektrik Dağıtım A.Ş.nin 04.03.2014 tarihli yazısında dava konusu olmayan 121 ada 6 parsel için araştırma yapılıp bilgi verildiği , ... Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü'nün 04.03.2014 tarihli yazılarında dava konusu 121 ada 36 parselin hangi tarihte 3194 sayılı Kanunun 15. ve 16. maddeleri uyarınca oluştuğunun belirtilmediği somut emsal için istenilen vergi kaydının dava dosyası ile ilgisi olmayan 113 ada 1 parsel için bildirildiği anlaşıldığından

1-Dava konusu taşınmaza el atma tarihinin (gün-ay-yıl olarak) taraflardan,

2-Fiili el atma tarihi tespit edildikten sonra dava konusu fiili el atma tarihi itibariyle imar planı içinde kalıp kalmadığı, imar planı içinde ise ilk olarak imara alınış tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), belediye ve diğer altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi) yararlanma durumu, etrafının meskûn bulunup bulunmadığı, nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine uzaklığı ile belediye sınırları içinde bulunup bulunmadığı, beldenin gelişme yönünde olup olmadığı hususlarının ilgili belediye başkanlığından,

3-Dava konusu 121 ada 36 parsel sayılı taşınmazın 3194 sayılı Kanunun 15. ve 16. maddeleri uyarınca hangi tarihte oluştuğunun belediye başkanlığı ve tapu müdürlüğünden,

4-Somut emsal alınan 113 ada 4 parsel sayılı taşınmazın bulunduğu cadde, sokak itibariyle belediyece belirlenen 2011 yılındaki emlak vergisine esas asgari m² değerinin belediye başkanlığından,-

Sorularak, alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından ve istenilen hususların yerine getirildiğinin bizzat hakimlikçe denetlenmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine yeniden GERİ ÇEVRİLMESİNE, 09.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi. -
Yargıtay — Esas No: 2018/1830, Karar No: 2018/7053, Tarih: 04.10.2018

**21. Hukuk Dairesi         2018/1830 E.  ,  2018/7053 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

K A R A R

A)Davacı İstemi :

Davacı vekili,müvekkilinin maluliyet aylığının kesilmesi ve geriye dönük 25.454,86TL borç çıkartılmasına ilişkin davalı kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

B)Davalı Cevabı :

Kurum vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Mahkemenin; 01.07.2004 tarihinden itibaren maluliyet aylığı bağlandığı, davacının 2013 yılı 6.ayında 2 gün, 2013 yılı 8.ayında 1 gün sigortalı çalışması bulunması nedeniyle davacının aylığının 21.06.2013 tarihinde kesildiği, davacının tekrar 29.05.2015 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, ... SGK İl Müdürlüğü Kurum Sağlık Kurulu'nun 02.07.2015 tarihli raporu ile davacının çalışma gücünün en az %60'ını kaybettiğine karar verilip, 01.07.2015 tarihi itibariyle davacının yeniden aylık almaya hak kazandığı, 21.06.2013-20.06.2015 tarihleri arası yersiz aldığı maaş karşılığı 23.477,30TL ana para 1.887,52TL yasal faiz olmak üzere toplam 25.364,82TL borç çıkartıltığı, çıkartılan borcun 01.02.2016 tarihi itibariyle 4.438,73TL'lik kısmının tahsil edildiği, kalan 22.183,97TL'nin tahsili için davacıya borç bildirim belgelerinin gönderildiği; Anayasa Mahkemesinin 2015/105 Esas-2016/133 Karar sayılı kararından hareketle, davacının 2013 yılı 6.ayında 2 gün, 2013 yılı 8.ayında 1 gün olmak üzere 2+1 gün çalışmasının, 01.04.2014 tarihine kadar malullük aylığının kesilmesini gerektirecek nitelikte, daha iyi bir yaşam elde etme çabası ile sürekli ve düzenli bir nitelik taşımadığı, sırf 2+1 günlük çalışma nedeni ile davacının 15.06.2013 tarihinden itibaren aylığının kesilerek aylıktan yoksun bırakılması ve ödenen aylıkların iadesinin talep edilmesinin Anayasal bir hak olan sosyal güvenlik hakkı ile bağdaşmayacağı, ancak 01.04.2014-19.12.2014 tarihleri arasında 259 gün süreyle sürekli ve düzenli şekilde çalışması sebebiyle, düzenli şekilde çalışmaya başladığı 01.04.2014 tarihinden itibaren malullük aylığının kesilerek, ödenen aylıkların iadesi gerektiği, Kurumun 01.04.2014-20.06.2015 tarihleri arasında davacıya yaptığı ödemeleri talep edebileceği gerekçesine dayandığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacıya borç kaydı çıkaran Kurum işleminin kısmen İPTALİNE, davacının yersiz ödemeden kaynaklı borcunun 15.029,15 TL olduğunun TESPİTİNE karar verilmiştir.

D) İstinaf Başvurusu :

Davalı vekili; 506 sayılı Kanunun, malüllük aylığı alanın SGDP'ye tabi olarak çalışmasına izin vermediğini, 58. Madde kapsamında, çalışmaya başlama ile aylığın kesileceğinin belirtildiğini, aylıkların talep edilebileceği gerekçesiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

E)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

D) İstinaf Başvurusu :

Davalı vekili; 506 sayılı Kanunun, malüllük aylığı alanın SGDP'ye tabi olarak çalışmasına izin vermediğini, 58. Madde kapsamında, çalışmaya başlama ile aylığın kesileceğinin belirtildiğini, aylıkların talep edilebileceği gerekçesiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

E)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusu;, 2004 yılı 7. aydan itibaren geçerli olmak üzere malullük aylığı bağlanan davacının 2013 yılı 6.ayında 2 gün, 2013 yılı 8.ayında 1 gün olmak üzere 2+1 gün çalışmasının, 01.04.2014 tarihine kadar malullük aylığının kesilmesini gerektirecek nitelikte, daha iyi bir yaşam elde etme çabası ile sürekli ve düzenli bir nitelik taşımadığı, nitekim davacının 10.6.2015 tarihli dilekçesi ile Kuruma başvurarak, sigortalı gösterilmesinden haberi olmadığını, sadece tabak sıyırma işini yaptığını belirttiği anlaşılmakla, yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler kapsamında davacının malüllük aylığının 01.4.2014 tarihi itibariyle kesilmesi gerektiği, zira bu tarihten itibaren 259 gün süreyle hizmet akdine tabi çalışmasının bildirilmiş olduğu, buna göre davacının yersiz olduğu iddia edilen 21.06.2013-20.06.2015 dönemi aylıklarından, 01.04.2014-20.06.2015 tarihleri arasına ilişkin olan 14.361,03 TL ile 668,12 TL faiz alacağının Kurumca talep edilebileceği, fazlasından davacının sorumlu tutulmaması gerektiği sonucuna varılmakla, mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine, miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verilmiştir.

F)Temyiz :

Davalı vekili, 506 sayılı yasanın 58. Madde kapsamında, çalışmaya başlama ile aylığın kesileceğinin belirtildiğini, Kurum tarafından ödenen aylıkların talep edilebileceği gerekçesiyle temyiz yoluna başvurmuştur

G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının tahsis talebi üzerine Kurum tarafından 01.07.2004 tarihinde maluliyet aylığı bağladığı, hizmet döküm cetveline göre davacının 2013 yılı haziran ayında 2 gün, ağustos ayında 1 gün, 01.04.2014-19.12.2014 tarihleri arası 4/a kapsamında sigortalı çalıştığı, Kurum'un 21.06.2013-20.06.2015 tarihleri arası ödediği aylıkları davacıdan talep ettiği, davacının maluliyet aylığının tekrar bağlanması için 29.05.2015 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, Kurum tarafından davacının 01.07.2015 tarihinden itibaren maluliyet aylığına müstehak olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır

5510 sayılı Yasa'nın geçici 1.maddesi'nde; "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu ve bu Kanunla mülga 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında kabul edilir" hükmü düzenlenmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan aylığın kesilmesi ve yeniden bağlanması koşullarını düzenleyen 506 sayılı Yasa'nın 58. maddesinde; "Malullük aylığı almakta iken sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 63 üncü maddenin (A) fıkrası hükümleri uygulanır. Şu kadar ki, malullük aylıkları kesilenlerden işten ayrılarak malullük aylığı verilmesi için yazılı istekte bulunan sigortalıya aylık bağlanması, kontrol muayenesi sonunda malullüğün devam ettiğinin anlaşılması şartına bağlıdır." şeklinde düzenlenmiştir.

506 sayılı Yasa'nın 63/A. Maddesinde; "A) (Değişik: 16/10/2007-5698/2 md.) Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken, sigortalı olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları çalışmaya başladıkları tarihte kesilir.

Yaşlılık aylıkları kesilenlerden yeniden çalıştıkları süre zarfında 78 inci maddeye göre prime esas kazançları üzerinden 73 üncü madde gereğince prim alınır. Yaşlılık aylıkları kesilenlerden işten ayrılarak yaşlılık aylığı verilmesi için yazılı talepte bulunan sigortalıya yeniden bağlanacak yaşlılık aylığı talep tarihini takip eden ödeme döneminden başlanarak ödenir.

Yeni aylık, eski aylığın kesildiği tarihten sonra aylıklara yapılan artışlar uygulanarak ikinci fıkrada belirtilen aylık başlangıç tarihi itibariyle bulunan tutarı ile emeklilik sonrası çalışmaya ait kısmî aylığın toplamından oluşur. Emeklilik sonrası çalışmaya ait kısmî aylık, talep tarihindeki emeklilik öncesi ve sonrası prim ödeme gün sayısı toplamı üzerinden, 61 inci maddeye göre hesaplanan aylığın emeklilik sonrası prim ödeme gün sayısına orantılı bölümü kadardır." şeklinde düzenlenmiştir.

Davacının, çalışmayı bıraktıktan sonra yeniden tahsis talebinde bulunmadan 506 sayılı Yasa'nın 58. maddesi gereği Kurum tarafından maluliyet aylığın bağlaması mümkün olmadığından, davacının işten ayrıldıktan sonra 29.05.2015 tarihinde maluliyet aylığının bağlanması için tahsis talebinde bulunduğundan 506 sayılı yasanın 63/A maddesi gereği işten ayrılarak yaşlılık aylığı verilmesi için yazılı talepte bulunan sigortalıya yeniden bağlanacak maluliyet aylığı talep tarihini takip eden ödeme döneminden başlanarak ödeneceği hususları gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulması gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.

H)Sonuç :

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA), ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle (BOZULMASINA), dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.10.2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.