muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/8148, Karar No: 2018/19164, Tarih: 23.10.2018

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (56‑45=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

T.C. Sağlık Bakanlığı nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, Cumartesi ve Pazar günü normal tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır (Yargıtay 9. H.D. 2007/40834 E, 2009/7566 K sayılı ilamı).

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

Davacı işçinin, orman yangınları döneminde gözetleme kulesinde görev yaptığı dosya içeriğinden anlaşılmakta olup bu davada fazla çalışma ücreti isteğinde bulunulmuştur.

Mahkemece fiilen çalışılan günler için günde 3 saat fazla çalışma ücreti alabileceği gerekçesiyle hesaplanan alacaktan işverence ödenen miktar düşülmek suretiyle davacının isteğinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacının haftada 5,5 gün 24 saat esasına göre görev bölgesinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının 24 saat görevde bulunduğunda fiili çalışma süresi 14 saat olup, 14saatx5gün=70 saat + Cumartesi günü için 5 saat olmak üzere 75 saat çalışma söz konusu olmakla yasal 45 saatin mahsubu ile 30 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek işverence fiilen fazla çalışma ücreti olarak yapılan ödemeler mahsup edilmek suretiyle hesaplamaya gidilmelidir. Toplu İş Sözleşmesi hükmü gereği fiilen çalışılan her gün için 3 saat fazla çalışma ücreti ödendiği belirtilmiş olmakla yukarıdaki yönteme göre hesaplanacak olan fazla çalışma ücretinden işverence yapılan ödemeler indirilmelidir.

Mahkemece yukarıda belirtilen esaslara göre gerekirse bilirkişiden ek hesap raporu alınarak fazla çalışma ücret alacağının belirlenmesi ve hesaplama işveren tarafından düzenlenen kayıtlara dayalı olarak yapıldığından takdiri indirimde yapılmaksızın karar verilmesi gerekirken eksik ve hatalı bilirkişi raporu hükme esas alınarak fazla çalışma ücret alacağının kısmen kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Mahkemece yukarıda belirtilen esaslara göre gerekirse bilirkişiden ek hesap raporu alınarak fazla çalışma ücret alacağının belirlenmesi ve hesaplama işveren tarafından düzenlenen kayıtlara dayalı olarak yapıldığından takdiri indirimde yapılmaksızın karar verilmesi gerekirken eksik ve hatalı bilirkişi raporu hükme esas alınarak fazla çalışma ücret alacağının kısmen kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 23.10.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14738, Karar No: 2012/13120, Tarih: 17.12.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/14738 E.  ,  2012/13120 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanık ...'nin yapılan yargılaması sonunda; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve tehdit suçlarından mahkûmiyetine dair Kuyucak Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 14.03.2007 gün ve 2006/317 Esas, 2007/60 Karar sayılı hükümlerin süresi içerisinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın, mağdure ...'i, mağdure ...'nin evine bıçakla ve zorla sokmasının ardından yardım istemeye yönelen mağdure ...'ye elindeki bıçağı göstererek "dışarıya çıkarsan seni de öldürürüm" demesi şeklindeki eyleminin, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu oluşturduğu gözetilmeden tehdit suçundan hüküm kurulması, sanığın mağdure ...'e yönelik eylemini cinsel amaçla gerçekleştirmesine rağmen TCK.nın 109/5 maddesi uyarınca cezasının arttırılmaması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış, sanığın sabıkalı kişiliği, suç işlemekteki eğilimi, pişmanlık duymayışı ve suç işlemekten çekineceğine dair kanaatin oluşmaması gerekçesiyle hapis cezasının ertelenmediğinden söz edilmesi karşısında, CMK.nın 231/6-b maddesinde öngörülen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesine ilişkin koşulun gerçekleşmediği, sanığın sabıkalı kişiliği gerekçe gösterilerek hakkında 62. maddenin uygulanmamasına ilişkin gerekçe ise yeterli görüldüğünden tebliğnamedeki bozma isteyen düşüncelere iştirak edilmemiştir.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazının reddiyle eleştiri dışında ve kanuna uygun olan hükümlerin ONANMASINA, 17.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11731, Karar No: 2010/3103, Tarih: 22.03.2010

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2009/11731 E.  ,  2010/3103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Hükmün davalı ...'e Tebligat Kanununun 21.maddesine göre muhatap nerede olduğu bilinmiyor. Adreste kimse bulunmaması üzerine evrak mahalle muhtarı Akaya teslim edilerek muhatabın kapısına 2 nolu haber kağıdı yapıştırıldı. En yakın komşusu Behlül Yücebaş'a haber verildi şerhiyle tebliğ edilmiş ise de muhatabın nerede olduğu tevsik edilemediği gibi komşu imzası da alınmamıştır. Bu tebligatın Tebligat Kanununun 21 ve Tüzüğün 28.maddesine uygun olduğu söylenemez. O nedenle adı geçene hükmün usulüne uygun tebliğ edilerek tebliğ edilen belgenin bir suretinin dosya içinde konulması, temyiz süresi de beklendikten sonra dosyanın gönderilmesi için mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 22.3.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/10536, Karar No: 2010/10576, Tarih: 28.10.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/10536 E.  ,  2010/10576 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının iş kazası sonucu uğradığı manevi zararının, işçilik alacakları ve gasp sonucu oluşan maddi zararlarının giderilmesi istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, 1.000,00 TL ihbar tazminatının dava tarihi 12.03.2007 gününden itibaren yasal faizi ile birlikte,331.35 TL bayram ücret alacağının dava tarihi 12.3.2007 gününden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, fazla taleplerin ve sair alacak talepleri yönünden davanın reddine, 5.000,00 TL manevi tazminatın 19.10.2006 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazla talebin reddine, karar vermiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalı şirketin Kazakistan'daki işyerinde 19.10.2006 tarihinde çalışmakta iken Kazak işçilerin aynı işyerinde daha az ücretle çalıştırılmaları sebebiyle toplu olarak Türk işçilere saldırmaları sonucu yaralandığı,iş kazası olduğu iddia edilen bu olay ile ilgili Kuruma başvuru yapılmadığı gibi Kurumca da herhangibir tahkikat yapılmadığı,davacının Karşıyaka Devlet Hastanesince yapılan tedavi belgelerine göre, yüzünde ekimozlar ve çiziklerin olduğu, dudaklarında ve göz çevresinde sorunlar bulunduğu, malüliyet oranının tesbit edilmediği,kusur raporu alınmadığı,işyeri belgelerine göre davacının davalı şirketin Kazakistandaki "Rafineri İnşaatı İşyerinde" ... boru kaynakçısı olarak çalıştığı,davacı ve davalı şirket arasında 08.12.2005-08.10.2006 tarihleri arasında Kazakistanda bulunan rafineri inşaatı işyerinde kaynakçı olarak çalışmak üzere iş akdi imzalandığı,davacının 506 sayılı Yasa’nın 85. maddesince yaşlılık,malüllük ve ölüm sigortası kolundan topluluk sigortasına tabi tutulmayı kabul ettiğine dair imzalı beyanının olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu zarara uğrayan davacının manevi tazminat talepli davası ile işçilik alacağı ve gasp sonucu oluşan maddi zararlarının karşılanması istemli davanın birlikte görülüp görülemeyeceği noktasındadır. Mahkemece bu davalar tek dosya üzerinden sonuçlandırılmıştır.

HUMK.’nun 46. maddesi uyarınca yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için aralarında bağlantı bulunsa bile davaların ayrılmasına, davanın her safhasında karar verilebilir. Yine aynı Yasa’nın 77. maddesinde mahkemenin yargılamayı, mümkün olduğunca hızlı ve bir düzen içersinde seyretmesini sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

HUMK.’nun 46. maddesi uyarınca yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için aralarında bağlantı bulunsa bile davaların ayrılmasına, davanın her safhasında karar verilebilir. Yine aynı Yasa’nın 77. maddesinde mahkemenin yargılamayı, mümkün olduğunca hızlı ve bir düzen içersinde seyretmesini sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

İş kazasından doğan manevi tazminat davasında, olayın iş kazası olduğunun tesbiti, kusurun aidiyeti ve oranı, olayın oluş şekli, meydana gelen elem ve ızdırabın derecesi, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, özellikle 26.06.1966 gün ve 1966/7-7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının içeriği ve öngördüğü koşulların somut olayda gerçekleşme biçimi, hak ve nesafet kuralları esas alınır.

Sigortalılığa ilişkin işçilik alacağı davasına gelince; bu tür davalar 4857 sayılı Yasa’dan kaynaklanmaktadır. İşçilik alacağına esas alınacak hizmet saptandıktan sonra talep edilen işçilik alacağının türüne göre maddi ve manevi tazminat davasındaki kıstaslardan farklı kıstaslara dayanan ayrı bir hesap yapılması gerekir. Bu durumda, her iki dava için izlenecek yöntem ve esas alınacak kıstaslar birbirinden tamamen farklıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 7.2.2007 gün ve 2007/21-69 Esas, 2007/55 Karar sayılı aynı nitelikteki bozma ilamında da belirtildiği üzere, “Davaya konu istemlerin yasal dayanaklarının ve buna bağlı olarak yapılacak inceleme ve araştırma yöntemlerinin farklılığı, temel ilişkinin kanıtlanmasında izlenecek usul gibi bir takım farklı olgular nedeniyle, yargılamanın daha iyi ve süratli bir şekilde yürütülmesi için davaların ayrılmasında zorunluluk bulunmaktadır.”

Mahkemece bu maddi ve hukuksal olgular gözetilmeksizin, ayrı ayrı açılıp görülmeleri gereken birbirinden tamamen farklı iki davanın bir arada görülmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuksal olgular gözetilmeksizin, ayrı ayrı açılıp görülmeleri gereken birbirinden tamamen farklı iki davanın bir arada görülmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemenin kabulüne göre de; olayın mahkemece iş kazası olduğu kabul edildiğine göre iş hukuku ve sosyal güvenlik ilkeleri gereğince değerlendirmeye tabi tutularak insan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin işçilerin sağlığını ve güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanununun 77. maddesinin açık buyruğu olduğu gözetilerek iş kazasından doğan tazminat davalarının özelliği gereği, İş Kanunu’nun 77. maddesinin öngördüğü koşulları gözönünde tutarak ve özellikle işyerinin niteliğine göre, işyerinde uygulanması gereken İş Sağlığı ve İş Güvenliği Yönetmeliğinin ilgili maddelerini gözetmek suretiyle, işverenin işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyeti oluşturularak belirlenmesi gerekirken bu konuda inceleme yaptırılmaksızın ayrıca davacının tüm tedavi evrakları getirtilerek davacı ATK na gönderilmek suretiyle oluşan cismani zarar nedeniyle beden güç kaybına uğrayıp uğramadığı, uğramış ise oranı, uğramamış ise ne kadar süre ile iş ve gücünden kaldığı, ne kadar sürede iyileşebileceği konusunda rapor alınmadan manevi tazminat takdir edilmiş olması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; iş kazası nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasının işçilik alacakları davasından tefrikine karar verilerek ayrı esasa kaydetmek ve çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,bozma nedenine göre tarafların öteki itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 28.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/811, Karar No: 2012/19858, Tarih: 24.12.2012

**4. Hukuk Dairesi         2012/811 E.  ,  2012/19858 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... vd. aleyhine 26/11/2010 gününde verilen dilekçe ile basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 26/10/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazına gelince;

Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalı ... vekili tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, davalı ...'ın ... Türk isimli televizyon kanalında ''...'ın görüntülerini sızdıran ...'dır.''ifadesi geçerken davalının yer verilen açıklamalarında kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu belirterek uğradığı manevi zararın davalılara ödetilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalılar ise, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalı ... yönünden istemin kısmen kabulüne karar verilmiş,diğer davalı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun (hak ve nasfetle) karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Dava konusu olaya gelince,tarafların siyasi kişiliklerinin olması, somut olay üzerinden bazı yorumlar yapılmış olması ile yukarıda anılan ilkeler gözetildiğinde davacı yararına takdir edilen 10.000,00 TL manevi tazminat fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, davalının diğer temyiz itirazlarının (1) sayılı bentte gösterilen nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 24/12/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17739, Karar No: 2015/2266, Tarih: 19.02.2015

**2. Hukuk Dairesi         2014/17739 E.  ,  2015/2266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Karşılıklı Boşanma-Ziynet ve Eşya Alacağı

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-davacı tarafından, kusur belirlemesi, tazminatlar, nafaka ve ziynet alacağı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davalı-davacı (koca)'nın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 52. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK md.174/1) ve manevi (TMK md. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan bölümlerinin ise yukarı 1. bentte açıklanan sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.19.02.2015(Prş.)