muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/19824, Karar No: 2013/19735, Tarih: 26.06.2013

Tebligatın muhatabı veya adına tebligatı alacak yetkili kişi adreste bulunmakla birlikte tebliğden imtina ederlerse, bu durum tebliğ evrakına yazılmak şartıyla tebliğ işlemi, Tebligat Kanununun 21 inci maddesi uyarınca yapılmalıdır.

6099 sayılı Yasa ile Tebligat Kanununun 29 uncu maddesinde yapılan değişiklikle, ilanen yapılan tebligatlarda, ilanın ayrıca elektronik ortamda yapılması zorunluluğu getirilmiştir.

Yasanın 6099 sayılı Kanunla değişik 35 inci maddesine göre, kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini derhal tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır. Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshasının eski adrese ait binanın kapısına asılması yeterli olacaktır. Bu durumda evrakın asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Daha önce tebligat yapılmamış olsa dahi, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınarak bu madde hükümleri uygulanır. Daha önce yurt dışındaki adresine tebligat yapılmış Türk vatandaşı, yurt dışı adresini değiştirir ve bunu tebliğ çıkaran mercie bildirmez, adres kayıt sisteminden de yerleşim yeri adresi tespit edilemezse, bu kişinin yurt dışında daha önce tebligat yapılan adresine Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğunca 25/a maddesine göre gönderilen bildirimin adrese ulaştığının belgelendiği tarihten itibaren otuz gün sonra tebligat yapılmış sayılır.

Yine 36 ncı maddede yapılan değişiklikle, tebligat evrakının celse esnasında veya kalemde, taraflara, ilgili üçüncü kişilere, katılana veya vekillerine tutanağa geçirilmek suretiyle veya imza karşılığında “tebliğ konusu belirtilerek tevdi” edilmesi tebliğ hükmüne geçecektir. Bu durumda ayrıca tebliğ mazbatası düzenlenmeyecek ve masraf da alınmayacaktır.

Tebligatın muhataba yapılabilmesi için, muhatabın medenî hakları kullanma ehliyetine, kısaca fiil ehliyetine sahip olması gerekir. Fiil ehliyetine sahip olmayan kişilere tebligat yapılamaz. Bu durumda tebligatın kanunî temsilciye yapılması gerekir. Ancak bir meslek veya sanatla uğraşan ve ayırt etme gücüne sahip küçükler veya kısıtlılar, bu meslek ve sanatın icrasından doğan borçlardan bizzat sorumlu olduklarından, bu konuda kendilerine tebligat yapılması tebliği usulsüz ve geçersiz kılmaz.

Aksine hüküm bulunmadıkça tebligat giderlerini tebliğin yapılmasını isteyen taraf peşin olarak ödemelidir. Tebliğ gideri verilen süre içinde yatırılmaz ise, talep eden kişi bu isteminden vazgeçmiş sayılır. Dava dilekçesinin karşı tarafa tebliği için tebliğ gideri peşin verilmemiş ve verilen makul süre içinde yattırılmamış ise, dava hakkında 1086 sayılı Yasanın 409 uncu maddesi uyarınca işlem yapılması gerekir.

Aksine hüküm bulunmadıkça tebligat giderlerini tebliğin yapılmasını isteyen taraf peşin olarak ödemelidir. Tebliğ gideri verilen süre içinde yatırılmaz ise, talep eden kişi bu isteminden vazgeçmiş sayılır. Dava dilekçesinin karşı tarafa tebliği için tebliğ gideri peşin verilmemiş ve verilen makul süre içinde yattırılmamış ise, dava hakkında 1086 sayılı Yasanın 409 uncu maddesi uyarınca işlem yapılması gerekir.

Somut olayda: davalı işveren şirkete tebligat yapılamaması üzerine Mahkemece Ticaret Sicilinden adresinin sorulduğu, gelen yazıda davalı şirketin ...’daki adresi ile ayrıca şirketin 31.05.2007 tarihinde adresini ...’a naklettiğinin bildirilmesine rağmen Mahkemece davalının ... adresine tebligat çıkarıldığı ve çıkarılan tebligatın iade edildiği, aleyhe gıyabi hükmün davalı vekiline kalemde bizzat tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Davalı şirkete yukarıda sayılan ilkeler doğrultusunda tebligat yapılmadan yokluğunda yargılama yapılarak hüküm verilmesi isabetsizdir. Davalı işverene belirtilen ilkeler doğrultusunda usulünce tebligat yapılarak göstereceği deliller toplandıktan sonra dava konusu uyuşmazlık hakkında hüküm verilmesi gerektiğinin gözetilmemiş olması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten sair yönler incelenmeksizin, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, BOZULMASINA, 26.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/16836, Karar No: 2019/20129, Tarih: 18.11.2019

**9. Hukuk Dairesi         2017/16836 E.  ,  2019/20129 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının, davalı işyerinde 1997 yılının Temmuz ayında Mekanik ustası olarak işe başladığını, 11/06/2014 tarihine kadar devam ettiğini, müvekkilinin davalı firmanın işyerinde yaklaşık 17 yıl çalışmasına rağmen süreç içerisinde ustalıktaki verimliliğinin artışı, profesyonelliği, paranın satın alma gücündeki azalma, davalı işveren tarafından müvekkilin bütün istem ve taleplerine rağmen, çalışma koşullarında ve ücretinde bir iyileştirmeye gidilmediğini, davalı firma tarafından söz verildiği halde işten ayrıldıktan sonra sadece banka hesabına 21.750 TL kıdem tazminatı alacağı yatırıldığını, müvekkilinin 1997 yılının Temmuz ayında işe başlamış olmasına rağmen 01/01/1998 tarihinde sigortalı gösterildiğini, davalı firmanın müvekkiline ücretli veya ücretsiz izin kullandırtmadığını, 2007 yılından sonra ise yılda en fazla 1 hafta izin kullandırdığını, müvekkilinin davalı firmanın işyerinde haftada 6 gün çalıştırıldığını, kış aylarında sabah 08:00 akşam 17:00 - 17:30, yaz aylarında ise sabah 08:00 akşam 20:00 - 20:30 saatleri arasında çalıştırıldığını, müvekkilinin ulusal bayramlarda hiçbir şekilde tatil yapmadığını, dini bayramlarda ise 1.günler izinli sayılmış, diğer günler tamamen çalıştırıldığını, müvekkilinin yol nöbeti tuttuğunu, ancak kendisine herhangi bir ödeme yapılmadığını, açıklanan nedenlerle ve yargılama aşamasında iddianın veçhile, tüm talepleri yönünden belirsiz olmak koşulu ile ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000 TL fazla mesai alacağı, 3.500 TL yıllık ücretli izin alacağı, 1.000 TL ihbar tazminatı alacağı, 1.000 TL ulusal bayram ve genel tatil ücreti olmak üzere toplam 15.500 TL alacağının olduğunu ileri sürerek; davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının henüz 18 yaşındayken müvekkil şirkette çırak olarak çalışmaya başladığını, genç yaşından itibaren mekanik üzerinde ciddi bir eğitim verildiğini, yetiştirildiğini, pek çok kursa gönderildiğini, mekanik işini öğrendiğini ve usta yardımcısı olduğunu, davacının izinlerinin tamamını kullandığını, yol nöbetinin evde tutulan bir nöbet olduğunu, Ford Genel Merkezi ile bağlantılı telefon nöbetçinin elinde olduğunu ve olağan yaşamına devam ettiğini, müvekkili şirkette 08:30'da iş başı yapıldığını, mesai kış sezonunda 16:00'da diğer günlerde ise 18:00'da sona erdiğini, normal zamanda bir hafta 18:00'da bir hafta ise 17:00'da mesainin sona erdiğini, Cumartesi çalışma yapıldığını, Pazar ise hiçbir şekilde çalışılmadığını, Pazar nöbeti şeklinde bir uygulama olmadığını, dini bayramların bir günü çalışıldığını, davacının işten ayrılmadan uzun bir süre önce gizli gizli binek kısmının ustabaşı olan Muhsin Karaali ve yine müvekkili aleyhinde dava açan ..., ... ve ... ile birlikte işten çıkmak, kendi işlerini kurmak üzere bir hazırlık ve organizasyon içinde olduğunu, birlikte bir anda ve organize şekilde işten ayrılmaları nedeniyle müvekkil şirketin büyük zarara uğradığını, davacının çalıştığı süre boyunca çalışma şartları ile ilgili hiçbir şikayette bulunmadığını, maaş artışı talep etmediğini, hiçbir iyileştirme talep etmediğini, davacının bu talepleri işten ayrılan diğer çalışanlar ... ve ... tarafından açılan davalarda da aynı şekilde dile getirildiğini, davacının 17 senelik emeği, işten ayrılırken ... Bakır İşletmeleri'nde daha uygun şartlarda bir iş bulunması nedeniyle işten ayrılmasına haklı bir neden olarak değerlendirilmesi nedeniyle tamamen iyi niyet ve samimi gerekçelerle davacıya yasal olarak hak etmediği halde kıdem tazminatı ödendiğini, savunarak; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin,ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- İhbar önelleri ve ihbar tazminatı yönlerinden taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İş sözleşmesi taraflara sürekli olarak borç yükleyen bir özel hukuk sözleşmesi olsa da, taraflardan herhangi birinin iş sözleşmesini bozmak için karşı tarafa yönelttiği irade açıklamasıyla ilişkiyi sona erdirmesi mümkündür.

Fesih hakkı iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesiyle ortadan kaldırabilme yetkisi veren bozucu yenilik doğuran ve karşı tarafa yöneltilmesi gereken bir haktır.

2- İhbar önelleri ve ihbar tazminatı yönlerinden taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İş sözleşmesi taraflara sürekli olarak borç yükleyen bir özel hukuk sözleşmesi olsa da, taraflardan herhangi birinin iş sözleşmesini bozmak için karşı tarafa yönelttiği irade açıklamasıyla ilişkiyi sona erdirmesi mümkündür.

Fesih hakkı iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesiyle ortadan kaldırabilme yetkisi veren bozucu yenilik doğuran ve karşı tarafa yöneltilmesi gereken bir haktır.

Maddede düzenlenen bildirimli fesih, belirsiz süreli iş sözleşmeleri için söz konusudur. Başka bir anlatımla belirli süreli iş sözleşmelerinde fesheden tarafın karşı tarafa bildirimde bulunarak önel tanıması gerekmez.

Fesih bildirimi bir yenilik doğuran hak niteliğini taşıdığından ve karşı tarafın hukukî alanını etkilediğinden, açık ve belirgin biçimde yapılmalıdır. Yine aynı nedenle kural olarak şarta bağlı fesih bildirimi geçerli değildir.

Fesih bildiriminde “fesih” sözcüğünün bulunması gerekmez. Fesih iradesini ortaya koyan ifadelerle eylemli olarak işe devam etmeme hali birleşirse bunun fesih anlamına geldiği kabul edilmelidir. Bazen fesih işverenin olumsuz bir eylemi şeklinde de ortaya çıkabilir. İşçinin işe alınmaması, otomatik geçiş kartına el konulması buna örnek olarak verilebilir. Dairemizce, işverenin tek taraflı olarak ücretsiz izin uygulamasına gitmesi halinde, bunu kabul etmeyen işçi yönünden “işverenin feshi” olarak değerlendirilmektedir.

Fesih bildiriminin yazılı olarak yapılması, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 109. maddesinin bir sonucudur. Ancak yazılı şekil şartı, geçerlilik koşulu olmayıp ispat şartıdır.

Fesih bildirimi karşı tarafa ulaştığı anda sonuçlarını doğurur. Ulaşma, muhatabın hâkimiyet alanına girdiği andır.

Bildirim sürelerine ilişkin 4857 sayılı Yasanın 17 nci maddesindeki kurallar nispî emredici niteliktedir. Taraflarca bildirim süreleri ortadan kaldırılamaz ya da azaltılamaz. Ancak, sürelerin sözleşme ile arttırılabileceği Kanunda düzenlenmiştir. Ancak, bildirim önellerinin arttırılabileceği belirtilmiş olmakla birlikte, Yasada bir üst sınır öngörülmemiştir. Dairemiz tarafından, üst sınırın hâkim tarafından belirlenmesi ve en fazla ihbar ve kötüniyet tazminatlarının toplamı kadar olması gerektiği kabul edilmektedir (Yargıtay 9.HD. 21.3.2006 gün 2006/109 E. 200 6/7052 K., 14.7.2008 gün 2007/24490 E, 2008/20203 K.).

İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve usulüne uygun bildirim öneli tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır. Buna göre, öncelikle iş sözleşmesinin Kanunun 24 ve 25 inci maddelerinde yazılı olan nedenlere dayanmaksızın feshedilmiş olması ve 17 nci maddesinde belirtilen şekilde usulüne uygun olarak ihbar öneli tanınmamış olması halinde ihbar tazminatı ödenmelidir. Yine haklı fesih nedeni bulunmakla birlikte, işçi ya da işverenin 26 ncı maddede öngörülen hak düşürücü süre geçtikten sonra fesih yoluna gitmeleri durumunda, karşı tarafa ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar.

İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olması nedeniyle, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz. İşçinin 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik gibi nedenlerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır. Anılan fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez.

Somut uyuşmazlıkta davacı, taleplerine rağmen ücretinde iyileştirmeye gidilmediğini ve haklarının ödeneceğinin sözü verildiği için işten ayrıldığını iddia ederken davalı ise davacının işten kendi isteği ile ayrıldığını savunmuştur. Dosya içerisinde davacı tarafından inkara uğramamış olan 29.05.2014 tarihli istifa dilekçesi mevcut olduğu gibi mahkeme gerekçesinde de davacının kendi isteği ile iş akdini haklı olarak feshettiği kabul edilmiştir. Yukarıda bahsedilen yasal düzenlemeler ve ilke kararımızda açıklandığı üzere iş akdini haklı olarak fesheden davacının ihbar tazminatı talebinin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F)SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan sebepden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18.11.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20444, Karar No: 2015/358, Tarih: 22.01.2015

**7. Hukuk Dairesi         2014/20444 E.  ,  2015/358 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Adana 5. İş Mahkemesi

Tarihi : 20/03/2014

Numarası : 2013/1084-2014/250

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Ç.. R.. ile dava dışı şirketler arasında imzalanan ihale sözleşmeleri uyarınca davalı üniversiteye ait Tıp Fakültesi Hastanesinde çalıştığını, iş müfettişliğince işyerinde yapılan incelemede davalı ile dava dışı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespit edildiğini, bu tespitin itiraz edilmemesi nedeni ile kesinleştiğini, bu hali ile davacının baştan beri davalı Üniversitenin işçisi haline geldiği halde 6772 sayılı Yasa gereği ödenmesi gereken ilave tediye alacağının ödenmediğini iddia ederek bu alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, kamu kurum ve kuruluşlarına İş Kanunu hükümlerine göre çalıştırılmak üzere sürekli veya geçici işçi alınmasına ilişkin usul ve esasların 01.09.2009 tarihinde yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile düzenlendiğini, davacının bu yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olarak kamu işçisi olma hakkını elde etmediğini, 6772 sayılı Yasa ile düzenlenen ilave tediye hakkının kamu işçilerine uygulanmakta olduğunu, davacının kamu işçisi olmadığından ilave tediye talep edemeyeceğini, davacının yüklenici firma elemanı olduğunu, bahsedilen iş müfettişi muvazaa raporunun 01.03.2008-31.12.2010, 01.01.2009-31.12.2010 tarihleri arasındaki hizmet alımı sözleşmelerine ilişkin olduğunu, muvazaa raporunun sözleşmelerin bitim tarihi itibari ile hukuken bir geçerliliği kalmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece istek hüküm altına alınmıştır.

Davacının ilave tediye ücreti talep edip edemeyeceği ihtilaflıdır.

Mahkemece istek hüküm altına alınmıştır.

Davacının ilave tediye ücreti talep edip edemeyeceği ihtilaflıdır.

Dosya içinde bulunan 07/08/2009 tarih ve 61 MO sayılı iş müfettişi raporuna göre ... Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 993 memur ve 562 akademik personel çalıştığı, kamu işçişi çalıştırılmadığı, ... Tem. Tur Tah. Tic. Ltd. Şti ile 01/01/2008-31/12/2010 tarih aralığını kapsayan sözleşme ile 1000 işçi ile ... Hastanesi ve tamamlayıcı unsurlarının ve çevresinin temizliği, hijyene ait materyallerin taşınması, hastaların ve hasta yakınlarının yönlendirilmesi, hasta evrakının kayıt altına alınması, çamaşırhanede çamaşır yıkama, sıkma, kurutma, ütüleme ve benzeri hizmetlerin yerine getirilmesi işinin verildiği, bu ihale kapsamında çalıştırılan işçilerin sağlıkla ilgili işlerde çalıştırılmadığı, yasaya uygun olmayan çalıştırma olmadığı, ... Turz. Tem Gıda ve Taş. A.Ş'ye 150 işçi ile malzemesiz yemek hazırlama ve dağıtım işinin verildiği, sözleşme hükümlerine uyulduğu, ... Turizm Tem. Gıda ve Taş. A.Ş.'ye 200 işçi ile 01/01/2009-31/12/2010 tarihleri arasında yapılmak üzere ... Hastanesi Biomedikal Aletlerinin Bakım ve Temizliği Hizmetlerinin verildiği, sözleşme hükümlerine uyulduğu, sağlıkla ilgili birimlerde biomedikal aygıtların bakım ve temizlik işlerinin yapıldığı, 4857 sayılı Yasanın 3/2, Yönetmeliğin 12 ve 13. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde 29/06/2006 tarihinde tespit edilen muvazaa raporunun taraflara tebliğ edilmiş olmasına rağmen gereğinin yapılmadığı, asıl işverenlikçe yapılan temizlik işleri sözleşmesine malzemeli temizliğe ek olarak hasta ve hastaya ait metaryallerin taşınması, hastaların ve hasta yakınlarının yönlendirilmesi ve hasta evraklarının kayıt altına alınması hizmetleri ile çamaşırhanedeki çamaşır yıkama, sıkma, kurutma, ütüleme ve benzeri hizmetlerin de yapılacağı şeklinde kapsamın genişletildiği, davalı iş yerinde çalışan 1000 işçiden sadece 300 tanesinin temizlik işinde çalıştığı, geri kalan 700 işçinin hastanede asıl işverenin yapması gereken sağlıkla ilgili işleri, işe giriş tarihlerinden itibaren yapmış oldukları anlaşılmaktadır.

Davacı tarafın dayandığı, davalının itiraz etmediği için kesinleşen ve mahkemenin de gerekçesinde dayandığı sözü edilen bu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettiş raporu, temizlik işçisi adı altında alınıp da temizlik işi dışındaki işlerde çalıştırılan işçiler bakımından muvazaa olgusu bulunduğuna ilişkin olup, fiilen temizlik işi yapan temizlik işçileri bakımından hizmet alım sözleşmesi ve asıl-alt işveren ilişkisi muvazaalı değildir. Zira davalı üniversite asıl işe yardımcı iş niteliğindeki temizlik işini hizmet alım sözleşmeleri ile satın alabilir.

Somut olayda dava dilekçesinde davacının temizlik işleri dışında evrak işleri ve hastabakımı ile ilgili işler yaptığı ileri sürülmüşse de yargılama aşamasında davacının temizlik işleri haricinde başka teknik işlerde veya sağlık işlerinde çalıştırıldığı davacı tarafça yazılı delil yahut tanık anlatımı ile ispat edilmemiştir. Şu halde davacının başından beri temizlik işlerinde çalıştığının kabulü gerekmiştir.

Davalı işverence temizlik işleri için işe alınan davacı yine temizlik işlerinde çalıştırıldığından davacı yönünden muvazaa söz konusu değildir. Davacı tarafça delil olarak sunulan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettiş raporu davalı işyerinde çalışan tüm işçilerin tek tek çalışma şartları ve görevleri yönünden değildir. Temizlik elemanı adı altında alınan yüzlerce işçiden bir çoğu temizlik hariç teknik ve sağlık işlerinde çalıştırılsalar ve bunlar açısından muvazaanın kabulü söz konusu ise de davacı gibi temizlik için alınıp da temizlik işleri yaptırılanlar için muvazaadan bahsedilemez, zira davacı ihale ve iş akdine uygun çalıştırılmıştır. Bu nedenle dosya kapsamına göre temizlik işçisi olarak çalışan davacının davalı üniversitenin işçisi sayılması mümkün olmadığından ve bu durumda davacının kamu işçisi sayılması mümkün olmadığından davacının 6772 sayılı Kanunla kamu kurumu iş yerlerinde çalışan kamu kurumu işçilerine verilen ilave tediye ücreti alacağı talebinin reddi yerine yazılı gerekçe ile kabulü hatalıdır.

O halde davalı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazı kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının alacağın hesabına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 22/01/2015 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Alt işveren uygulaması bir işletmesel karardır. Alt işverene devrin işletme gereklerine dayanan geçerli fesih nedeni olması, İş Kanunu’nun 2’nci maddesinin 6 ve 7’nci fıkraları uyarınca geçerli ve muvazaaya dayanmayan asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması şartına bağlıdır.

Alt işveren uygulaması bir işletmesel karardır. Alt işverene devrin işletme gereklerine dayanan geçerli fesih nedeni olması, İş Kanunu’nun 2’nci maddesinin 6 ve 7’nci fıkraları uyarınca geçerli ve muvazaaya dayanmayan asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması şartına bağlıdır.

Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ve kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesi arzu etmedikleri görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Üçüncü kişileri aldatmak kastı vardır ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaanın ispatı genel ispat kurallarına tabidir. İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı İş Kanununun 2/7 maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Bu kriterler, asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi sureti ile haklarının kısıtlanması veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisinin kurulması olarak belirtilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesinde belirtilen unsurları taşımayan alt işveren uygulaması, fesih için geçerli neden kabul edilemez. İş Kanunu’nda yardımcı işlerin alt işverene verilmesinin herhangi bir koşula bağlanmaması nedeniyle, bu nevi işlerin muvazaa olmaması kaydıyla alt işverene devri sebebiyle iş sözleşmesinin feshedilmesi hâlinde, feshin geçerli nedene dayandığı kabul edilebilir. Buna karşılık, 6’ncı fıkra gereğince, asıl işin bir bölümünde işletme ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler alt işverene devredilebilecektir. Anılan düzenlemede baskın öğe, “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren” işlerdir. Başka bir anlatımla işletmenin ve işin gereği ancak teknolojik nedenler var ise göz önünde tutulur. Dolayısıyla, söz konusu hükümdeki şartlar gerçekleşmeden asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi hâlinde, asıl işveren-alt işveren ilişkisi geçersiz olacağından iş sözleşmesinin feshi de geçersiz olacaktır.