muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1638, Karar No: 2020/763, Tarih: 14.10.2020

5- Davalı banka gerek icrada verdiği itiraz dilekçesinde gerek davaya cevap dilekçesinde çek sorumluluk bedelinin ödenmeme gerekçesi olarak çeklerin keşide tarihlerinden önce ve daha sonra da keşide tarihinden sonraki ikinci ibrazı süresinde ibraz olmadığına dayandırmaktadır. Çeklerin ilk ibrazlarında bankaya çek asıllarının ibraz edilmediği için ödeme yükümlülüğünüzün bulunmadığı yönünde bir itirazları yoktur. Medeni usul hukukunda geçerli olan ilkelerden bir tanesi “taraflarca getirilme ilkesi”dir. Hâkim kendiliğinden taraflarca ileri sürülmemiş vakıaları araştıramaz, hükmüne esas almaz. Mahkeme sadece tarafların getirdiği vakıalara göre talep sonucunu inceleyip karar verir. Dava malzemesinin mahkemeye tam olarak getirilememesinin sorumluluğunu taraflar üstlenmiştir. Davada taraf maddi hukuka göre ne kadar haklı olursa olsun savunmasında dayandığı itiraz ve defileri haklı gösterecek vakıaları ileri sürecektir. Bu vakıaların daha sonra ileri sürülmesi savunmasını genişletilmesi yasağına tabidir. Taraflarca getirilme ilkesinin istisnası kamu düzenini ilgilendiren davalardır (Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Özkan, Muhammet Medeni Usul Hukuku, Ankara 2006 s.222).

6- Somut olayda davalı çek asıllarının bankaya ibraz edilmediği vakıasını ileri sürmemiştir. Dava kamu düzenine ilişkin olmadığından ileri sürülmeyen bu vakıa mahkemece kendiliğinden göz önüne alınamaz. Özel Dairenin ileri sürülmeyen bir konuyu kendiliğinden ele alıp bozma konusu yapması isabetli değildir. Öte yandan davalının çeklerin süresinde ibraz edilmediği iddiası ile ilgili bir bozma yapmadığından, çeklerin süresinde ibraz edildiği kabul edilmiştir. Bu husus Özel Daire ile yerel mahkeme arasında uyuşmazlık konusu değildir.

7- 5941 sayılı Kanununun geçici 1/5 fıkrası “31/12/2011 tarihine kadar üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersizdir.” hükmünü öngörmekte idi. Maddede yazılı olduğu üzere keşide tarihinden önce ibraz yasağı 31/12/2011 tarihinde sona ermiştir. Daha sonra 5941 sayılı Çek Yasasını değiştiren 6273 sayılı Yasa 03/02/2012 tarihinde yürürlüğe girmiş ve geçici 3. madde eklenerek “31/12/2017 tarihine kadar üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersizdir.” hükmü getirilerek süre uzatılmıştır. Anılan hükümlerden anlaşılacağı üzere 30/12/2011 tarih ile 03/02/2012 tarihleri arasında çeklerin keşide tarihlerinden önce ibrazı yasağı mevcut olmayıp, ilamsız takibe konu çek asılları da bu iki tarih arasında 19/01/2012 tarihinde muhatap bankaya hamil tarafından ibraz edilmiştir.

8- Çek Kanununun 3/2 fıkrasının hükmüne göre “karşılıksızdır işlemi muhatap bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında çek bedellerinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır”. Aynı kanunun 3/3 fıkrasında ise “muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışında her hamile süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için…” yazılı miktarları ödemekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Bankanın karşılıksız işlemini yaptığı anda talepte bulunmayan hamile yükümlü olduğu tutarı teklif etmek mecburiyetindedir. Bu fıkranın Hükümet Tasarısı metninde yer alan “talep ettiği takdirde” ibaresi Adalet Komisyonunca metinden çıkartılmıştır. Komisyon gerekçesine göre “muhatap bankanın hamile ödemekle yükümlü olduğu miktarı, uygulamada talep etmeden ödemediği çoğu zaman hamilin bankanın böyle bir yükümlülüğü olduğundan haberdar olmadığı, dolayısıyla belkide hamilin rahatlıkla kabul edebileceği kısmi ödemenin de bu şekilde gerçekleşmediği görüldüğünden bankanın yükümlü olduğu miktarı talep olmadan da hamile ödemesi veya ödemeyi teklif etmesi düşüncesi ile “talep ettiği takdirde” ibaresi madde metninden çıkartılmıştır.” denilmektedir. Bunu yapmayan banka 3. maddenin 7. fıkrasının (b bendi) uyarınca gecikme cezası ödemek zorunda kalabilir.

Hükmün gerekçesine göre banka tarafından hamile ödenmesi gereken miktar kanunda asgari olarak belirlenmiştir. Bu itibarla banka ile hesap sahibi arasında akdedilen dönülemeyecek gayrinakdi kredi sözleşmesi vardır ( Kurca, İsmail: 5941 sayılı Çek Kanunu Konferans 22/01/2010, Ankara 2010 s. 15).

Banka çek hesabında hiç karşılığının bulunmaması hâlinde ödemekle sorumlu olduğu miktarı hamile ödemelidir. Çek Kanunun 3/6 fıkrası uyarınca bu da bir kısmi ödeme olduğundan çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisi ücretsiz olarak hamile verilir. Bankanın öncelikle yükümlü olduğu miktarı ödemeyen banka görevlisi Çek Kanunun 3/5 fıkrası uyarınca hapis cezası ile cezalandırılır.

9- Daire ile yerel mahkeme arasında çekin süresinde ibraz edildiği konusunda bir uyuşmazlığın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Çek aslının bankaya bırakılmadığı gerekçesi ile bankanın sorumluluk bedelini ödemediği yönündeki gerekçe de somut olay karşısında isabetli değildir. Aksine muhatap bankanın 02/05/2013 tarihli cevap dilekçesinde de “ davaya konu çeklerin iki defa ibraz edildiği… konusunda uyuşmazlık yoktur… “ o hâlde burada çözmemiz gereken husus 19/01/2012 tarihinde gerçekleşen ibranın hukuken geçerli olup olmadığıdır…” şeklinde açıklandığı üzere çekin aslının ibrazı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Muhatap banka keşide tarihinden önce ibraz edilmesi ve sonrada keşide tarihinden sonra süresi içinde ibraz edilmemesi nedeniyle banka sorumluluk bedelini ödemekle yükümlü bulunmadığını iddia etmektedir.

10- Yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca yerel mahkemenin direnme kararının onanması görüşünde olduğumdan kararın bozulması yönündeki çoğunluk görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2016/2144, Karar No: 2016/5053, Tarih: 03.05.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/2144 E.  ,  2016/5053 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada Vakfıkebir Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ve Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, elektrik faturalarında fazladan alınan paraların iadesi istemine ilişkindir.

Vakfıkebir Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesince, taraflar arasında düzenlenen yetki sözleşmesinde Trabzon Mahkemelerinin yetkili kılındığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ise davalı tarafça yetki itirazında bulunulmadığı, davanın açıldığı yer mahkemesinin yetkili hale geldiği gerekçesi ile karşı yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6. maddesinde "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." denilerek genel yetkili mahkeme ve 14/1. maddesinde ise "Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir." denilerek şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu ve yetki sözleşmesi başlıklı 17. maddede ise "(1) Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" denilerek yetki sözleşmesinde gösterilen mahkemenin de yetkili olduğu düzenlenmiştir.

Bu yetki kuralları kesin olmadığından, HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı"nı "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir.

Somut olayda; davacı vekilinin, davalılar tarafından, davacıya ait elektirik faturalarına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin haksız ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla, elektrik faturalarına yansıtılan kayıp kaçak bedelinin davalılardan tahsili istemiyle dava açtığı, taraflar arasında düzenlenen abonelik sözleşmesinde, taraflar arasındaki ihtilaflarda Trabzon Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu hususunda yetki sözleşmesi bulunduğu, davalılardan ... tarafından süresinde sunulan cevap dilekçesinde; yetki itirazında bulunulduğu ve yetkili mahkeme olarak İstanbul Mahkemelerinin gösterildiği, ancak Vakfıkebir Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesince, yetki sözleşmesinde gösterilen Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verildiği ve dosya kapsamından da davalıların şube yerleşim yeri adreslerinin ... olduğu, davanın açıldığı Vakfıkebir ilçesinde davalıların şubesinin bulunmadığı, anlaşılmaktadır.

Davada, HMK'nın 6. maddesi gereğince, davalıların yerleşim yeri mahkemeleri olan İstanbul Mahkemeleri, HMK'nın 14/1. maddesi gereğince şube adresi olan Trabzon Mahkemeleri ve yine HMK'nın 17. maddesi gereğince taraflar arasındaki yetki sözleşmesinde kararlaştırılan Trabzon Mahkemelerinin yetkili oldukları ve davada kesin ve özel yetki kuralının da bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, davada, şubenin bulunduğu ve yetki sözleşmesinde kararlaştırılan Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olması ve ilk yetkisizlik kararının da temyiz edilmeyerek kesinleşmesi sonucunda, bu yetkisizlik kararının yetkili olan mahkemeyi bağlayacağı ve mahkemece yeniden yetkisizlik kararı verilemeyeceğinden, uyuşmazlığın Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 03/05/2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12264, Karar No: 2013/133, Tarih: 15.01.2013

**14. Ceza Dairesi         2012/12264 E.  ,  2013/133 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan sanık ... ile beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan sanık ...'ın yapılan yargılamaları sonunda; atılı suçlardan mahkûmiyetlerine dair Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 15.05.2012 gün ve 2011/128 Esas, 2012/173 Karar sayılı, sanık ... hakkında kurulan hüküm yönünden re'sen de temyize tâbi hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanıklar müdafileri tarafından istenilmiş ve incelemenin de sanık ... müdafii tarafından duruşmalı yapılması talep edilmesi üzerine dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğnameyle Daireye gönderilmekle 26.12.2012 Çarşamba saat 13:30'a duruşma günü tayin olunarak sanık ... müdafiine çağrı kâğıdı gönderilmişti.

Belli günde Hâkimler Kurulu duruşma salonunda toplanarak Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından ... hazır olduğu halde oturum açıldı.

Yapılan tebligat üzerine sanık müdafiin gelmediği, ayrıca bir talepte de bulunmadığı anlaşılmakla Yargıtay Cumhuriyet Savcısının uygun görülen talep ve mütalaası dairesinde DURUŞMASIZ inceleme yapılmasına oybirliğiyle karar verilerek, vaktin darlığına binaen dosyanın incelenmesi başka bir güne bırakılmıştır.

Bugün dava evrakı incelenerek aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Mahkemece, Bursa Adli Tıp Şube Müdürlüğünce düzenlenen 28.10.2008 tarihli mağdurenin beden veya ruh bakımından kendini savunabilecek durumda olmadığı ve cinsel istismar suçuna karşı fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğinin gelişmiş olmadığına dair raporu yeterli görülmeyerek, 11.05.2011 tarihli celsede, Adli Tıp Kurumundan mağdurenin akıl sağlığının bozulup bozulmadığı, akıl hastalığı bulunup bulunmadığı, olması halinde bunun herkesçe anlaşılıp anlaşılamayacağı, beyanlarına itibar edilip edilemeyeceğine dair rapor alınmasına karar verildiği halde, adı geçen kuruma yazılan müzekkerede yalnızca beden veya ruh sağılığının bozulup bozulmadığının sorulması nedeniyle Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulunca düzenlenen 21.09.2011 tarihli raporda hafif derecede mental retardasyon tespit edilen mağdurenin ruh sağlığının bozulmuş olduğunun belirtilmesi ve sanık ... müdafiin 18.04.2012 tarihli dilekçesinde bu nedenle söz konusu rapora itiraz ettiğinin anlaşılması karşısında, mağdurenin Adli Tıp Kurumuna sevki sağlanarak suç tarihi itibarıyla akıl hastası olup

olmadığı, akıl hastalığı var ise, bunun hekim olmayanlarca da anlaşılıp anlaşılamayacağı, beyanlarına itibar edilip edilmeyeceği, kendisine karşı işlenen eylemin ahlaki kötülüğünü idrak edip edemeyeceği ve beden veya ruh bakımından kendisini savunabilecek durumda olup olmadığı, hususlarında rapor alındıktan sonra, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarını tayin ve takdiri gerekirken eksik soruşturmayla yazılı şekilde hükme varılması,

Kabul ve uygulamaya göre ise;

Kabul ve uygulamaya göre ise;

Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulunun mağdure Beyza hakkındaki 22.08.2011 tarihli muayene kaydında, ruh sağlığını mağduru bulunduğu iki olayın birlikte bozduğu belirtildiği halde, aynı kurulca düzenlenen 21.09.2011 tarihli raporda mağdurenin ruh sağlığının mağduru bulunduğu çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçu nedeniyle bozulduğunun belirtildiği, buna karşın sanık ...'ın mağdureye yönelik çocuğun basit cinsel istismarı suçu ile ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmadığının anlaşılması karşısında, sanıkların suçlarının farklı vasıfta olmaları ve kısa süre içinde birbirlerini takiben gerçekleşmiş olmaları da gözetilerek, mağdurenin ruh sağlığının bozulmasına hangi sanığın eyleminin neden olduğu yada her iki sanığın eylemlerinin ayrı ayrı neden olup olmadığı hususlarında Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulundan rapor alınarak, sonucuna göre bu sanıklar hakkında TCK.nın 103/6. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağına karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde ceza tayini,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, sanık ... hakkında kurulan hüküm yönünden re'sen de temyize tâbi hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15.01.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14929, Karar No: 2012/15043, Tarih: 15.10.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/14929 E.  ,  2012/15043 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Hizm.-... aleyhine 14/09/2006 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 04/07/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... vekili Avukat ... tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazına gelince:

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, istem kısmen kabul edilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Borçlar Yasası'nın 47. maddesi, yeni B.K'nun 56 m. gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Davaya konu olayda; olay tarihi, olayın oluş şekli ve özellikle davalının kusur durumu ile yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarları fazladır. Davacılar yararına daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, davalının diğer temyiz itirazlarının ilk bentte gösterilen nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 15/10/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3188, Karar No: 2014/7302, Tarih: 16.04.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/3188 E.  ,  2014/7302 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesininin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse ...aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına...saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanıklar resmi nikahlı evli iken sanık ...'nin vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 16.10.2003 tarihinde anlaşmalı olarak boşandıkları, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 16.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.