muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/11693, Karar No: 2015/19525, Tarih: 28.05.2015

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri süren işçinin, fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içerisinde feshin geçersizliği ve işe iade istemi ile dava açması gerekir. Bu süre hak düşürücü süre olup, resen dikkate alınması gerekir.

İşveren fesih bildiriminde bulunmuş, ancak bunu tebliğ etmemiş olmasına rağmen, örneğin, işçi, işvereni şikâyet ederek, fesih bildiriminin yapıldığı tarihi kesin olarak belirleyecek bir işlem yapmışsa, artık bu tarihin esas alınması uygun olacaktır. Bu anlamda işverenin fesih bildiriminin tebliğden imtina edildiği tutanakların tutulduğu tarih, tutanak düzenleyicilerinin doğrulaması halinde tebliğ tarihi sayılacaktır. Eylemli fesih halinde dava açma süresi, eylemli feshin yapıldığı tarihten itibaren işler. Fesih bildirimine karşı idari itiraz yolu öngören personel yönetmeliği ya da sözleşme hükümleri, dava açma süresini kesmeyeceği gibi, işçinin bu süre içinde hastalığı nedeni ile rapor alması da bu süreyi durdurmayacaktır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (15.09.2008 gün ve 2008/1860 Esas, 2008/23531 Karar sayılı ilamımız).

İş sözleşmesinin önel verilerek feshi halinde, dava açma süresi önelin sona ereceği tarihte değil, işverenin fesih bildirimini tebliğ ettiği tarihten başlar.

İşçi tebliğin düzenleme tarihi dışında başka tarihte tebliğ edildiğini iddia ettiğinde, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. Maddesi uyarınca davanın Fesih bildirim tarihine göre bir aylık hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığının mahkemece resen araştırılması gerekir. Zira hak düşürücü süre kamu düzenindendir ve mahkemece kendiliğinden araştırılması gerekir. Diğer taraftan belgenin düzenleme tarihi değil, tebliğ tarihi önem kazanır.

Dosya içeriğine göre davalı işveren, davacının iş sözleşmesinin 31.12.2013 tarihinde feshedileceğini bildirir fesih bildiriminin 30.11.2013 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini savunmuştur. Ancak, dosya içeriğinden 13.12.2013 tarihinde davacıya yeni iş sözleşmesi gönderildiği ve imzalamasının istendiği, davacının bu sözleşmeyi aleyhine değişiklikler olması nedeni ile imzalamadığı ve bunun üzerine 25.12.2013 tarihinde davacıdan savunma alındığı sabittir. Bir yandan 31.12.2013 tarihinde iş sözleşmesinin feshedileceğinin bildirilmesi, bir yandan da davacıdan yeni iş sözleşmesini imzalamasının istenmesi ve imzalamaması üzerine davacının savunmasının alınması çelişkidir. Yine davacı tanığının beyanından davacının 2 Ocak tarihinde işte bulunduğu sırada muhasebeye çağrılarak iş sözleşmesinin feshedildiğini öğrendiği anlaşılmaktadır. Davacı da davasını 30.01.2014 havale tarihli dava dilekçesi ile iş bu davayı açmıştır. Tüm bu sebeplerle davacının fesih bildirimini 30.11.2013 tarihinde tebliğ aldığının ve buna göre davanın süresinde açıldığının kabulü gerekir.

Davacı davasını 1 aylık hak düşürücü sürede açmıştır. Mahkemece işin esasına girilip, fesih nedeni üzerinde durulup, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı gerekçe ile karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 28.05.2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7391, Karar No: 2014/7809, Tarih: 22.04.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/7391 E.  ,  2014/7809 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak ya da bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse ...aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına...saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanık ...'ın vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 13/09/2002 tarihinde eşinden muvazaalı olarak boşandığı, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdığı iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen, birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanığın eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 22/04/2014 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/26644, Karar No: 2016/17121, Tarih: 24.10.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/26644 E.  ,  2016/17121 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, ...... işyerinde çalışmakta iken 19.01.2003 tarihinde cürüm işlemek için teşekkül oluşturmak, rüşvet vermek, almak, sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan tutuklanarak ... Cezaevine konulduğunu ve 4,5 ay tutuklu kalması nedeni ile uygulanmakta olan T.İ.S.'nin 22.maddesi hükümleri uygulanarak iş aktinin feshedildiğini, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2003/107 E-2004/64 K sayılı kararı ile de beraat ettiğini, davalı Genel Müdürlüğe tekrar işe iadesi için yapılan talebe olumsuz cevap verildiğini, haksız ve hukuka aykırı olarak işine son verilmesi nedeniyle işe iadesinin gerektiğini, davacının 1 yıl boşta kaldığından boşta kaldığı ayların ücretinin, ikramiye ve her türlü ücret eklerinin ödenmesi gerektiğini, 10 yıllık çalışması karşılığı kıdem tazminatının ödenmesi gerektiğini belirterek haksız ve hukuka aykırı iş aktinin feshinin iptali ile eski görevine iadesine, kıdem tazminatı, ihbar ve kötüniyet tazminatı, boşta kalan günlerin ücret ve tazminatı ile ikramiye alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ise davacının 19.01.2003 tarihinde tutuklandığını, 9.Dönem T.İ.S.'nin 22/1-2 maddeleri kapsamında 60 güne kadar tutukluluğunun işçi için ücretsiz izinli kabul edildiğini, ancak tutukluluk süresinin 60 günü geçmesi nedeniyle T.İ.S.'nin 22.maddesine istinaden 20.03.2003 tarihinden geçerli olmak üzere iş sözleşmesinin feshedildiğini, davacının 09.06.2003 tarihinde tekrar işe iadesi için talepte bulunduğunu ancak T.İ.S. hükümleri uyarınca bu talebinin reddedildiğini, davacının diğer taleplerinin de yerinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu dikkate alınarak ücret ve ikramiye alacaklarının kabulüne, diğer alacak taleplerinin ise reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından 09.06.2016 havale tarihli dilekçe ile işe iade talebinden feragat ettiklerini belirtmiş, 24.02.2015 tarihli celse de ise işe iade ile işçilik alacakları konusundaki taleplerinin tefrik edilerek ayrılmasını talep etmiş ise de aynı celsede davacı vekilinin bu talebinin mahkemece reddedildiği görülmüş ve yargılama devamla sadece işçilik alacakları yönünden hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Davacının isnat edilen suçlar nedeniyle 19.01.2003 tarihinde gözaltına alınarak tutuklandığı ve 03.06.2003 tarihine kadar tutuklu kaldığı, davalı işverence 20.03.2003 tarihinde T.İ.S.'nin 22.maddesi gereğince 60 günlük ücretsiz izinli oldukları sürenin sona ermesi karşısında T.İ.S. hükümleri gereğince iş sözleşmesinin münfesih sayıldığına dair fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği görülmüştür.

Davacının isnat edilen suçlar nedeniyle 19.01.2003 tarihinde gözaltına alınarak tutuklandığı ve 03.06.2003 tarihine kadar tutuklu kaldığı, davalı işverence 20.03.2003 tarihinde T.İ.S.'nin 22.maddesi gereğince 60 günlük ücretsiz izinli oldukları sürenin sona ermesi karşısında T.İ.S. hükümleri gereğince iş sözleşmesinin münfesih sayıldığına dair fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği görülmüştür.

Davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesin'ce 13.04.2004 tarih ve 2003/107 E-2004/64 K sayılı kararı ile suç işlemek için teşekkül kurmak, nitelikli dolandırıcılık, sahtecilik ve rüşvet almak suçlarından beraatine karar verildiği, kararın temyizi üzerine Yargıtay 5.Ceza Dairesi'nin 10.11.2008 tarih ve 2005/18951 E-2008/9506 K sayılı ilamı ile, "... sanıklar...., ...,..., ... ve ... haklarında ...Köy Hizmetlerine yönelik dolandırıcılık, ... hakkında ... ve ...’a rüşvet vermek ve Köy Hizmetlerine yönelik resmi belgede sahtecilik ile ... ve ... haklarında resmi belgede sahtecilik suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik temyiz incelemesine gelince; nakliye işini yapan sanıklar haklarında taşımış oldukları ...Köy Hizmetlerine teslimi gereken asfalt malzemesini eksik teslim ettikleri, bazen de kuruma ait depolardaki malzemeyi aldıkları, şantiyeye getirilen asfalt malzemelerinin teslimi, depolanması ve dağıtımı ile görevli olan ...Köy Hizmetlerinde çalışan sanıklar ... ve ...’ın da rüşvet karşılığı bunlara göz yumduklarından dolayı kamu davası açıldığı halde, duruşmaya devamla, ... Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu başkanlığının 14.10.2003 tarihli cevabı yazısına göre yapılan idari soruşturmaların akıbeti araştırılıp, telefon dinleme, teknik araçlarla gizli olarak yapılan izleme, ses ve görüntü kayıtları ile sanıkların soruşturma sırasında verdikleri samimi ifadeleri de değerlendirdikten sonra, sanıkların ayrı ayrı hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken, bir kısım sanıklar haklarında dava açılmadığından bahisle savcılığa suç duyurusunda bulunulması..." gerekçesiyle bozulmuştır.

... Ağır Ceza Mahkemesi'nce bozma sonrası verilen 11.01.2011 tarih ve 2009/2 E-2011/5 sayılı karar ile de "... ..., .......'ın, ...Köy Hizmetlerine yönelik dolandırıcılık, suç işlemek için teşekkül oluşturmak suçlarından... 765 sayılı TCK'nun 102/4 ve 104/2 maddelerile CMK'nun 223/8 maddeye göre kamu davasının düşürülmesine, ... ... ve ... hakkında sahtecilik ve rüşvet alıp vermek suçlarından ayrı ayrı beraatlerine" dair hüküm kurulmuş, bu kararın da temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 5.Ceza Dairesi'nin 06.05.2013 tarih ve 2013/4629 E-2013/4577 K sayılı ilamı ile davacı ile ilgili verilen suç işlemek için teşekkül oluşturma, üye olma, nitelikli dolandırıcılık suçlarından verilen düşme kararının onanmasına ancak davacı olan sanığın, ... ... Rafineri Müdürlüğünden ...... İl Müdürlüğüne asfalt naklini yapan ...... Ltd Şti sahibi olan ... adına hareket eden oğlu ...'dan aldıkları rüşvet karşılığında kuruma asfalt bitümleri noksan miktarlarda teslim edildiği halde eksiksiz teslim edilmiş ve alınmış gibi işlem yaptıkları sabit olduğundan sanığın yapmaması gereken işi yapmak için rüşvet almak suçundan mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden beraat kararı verilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile yeniden bozulmuştur.

... Ağır Ceza Mahkemesi'nce bozmaya uyarak 06.11.2014 tarih ve 2013/163 E-2014/313 K sayılı kararı ile davacı olan sanığın rüşvet almak suçundan hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verdiği, bu kararın tarafların da kabulünde olduğu üzere temyiz edildiği ancak henüz temyiz aşamasının tamamlanmadığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca mahkemece, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 06.11.2014 tarih ve 2013/163 E-2014/313 K sayılı kararının tarafların da kabulünde olduğu üzere temyiz edildiği anlaşılmakla, temyiz sonucunun beklenilmesi ve kararın kesinleşip kesinleşmediğinin somut olarak ortaya konulması ve sonucuna göre karar verilmesi ayrıca feragat edildiği anlaşılan işe iade talebi ile ilgili bir hüküm kurulmaması hatalıdır.

O halde taraf vekillerinin bu yönlere ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmüş olup kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde taraflara iadesine, 24.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20166, Karar No: 2014/26181, Tarih: 30.09.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/20166 E.  ,  2014/26181 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/05/2014

NUMARASI : 2014/246-2014/255

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin aylık ücret alacaklarından spor aidatı adı altında yapılan haksız kesintiden kaynaklı ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca spor kesintisi adı altında yapılan kesintinin işçiye ödenmesi talebini içermektedir.

Somut olayda, işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca, işçilerin ücretlerinden 15.07.2004 tarihinden itibaren başlamak üzere, spor kesintisi adı altında kesinti yapıldığı, 01.03.2008 tarihinden itibaren ise spor kesintisi miktarına denk düşecek şekilde işçilere temizlik yardımı adı altında ödeme yapıldığı, son olarak 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle, temizlik yardımı ödemesi ve spor kesintisi yapılması uygulamalarının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Gerek Dairemizce gerekse de Yargıtay 9. Hukuk Dairesince temyiz incelemesi yapılan emsal nitelikli davalarda işçinin ücretinden spor kesintisi adı altında yapılan kesintiyi karşılamak üzere, işçiye temizlik yardımı adı altında ödeme yapılarak, belediyenin spor kulübüne, kaynak sağlandığı belirlenmiştir. Gerek emsal dava dosyaları gerekse eldeki dava dosyası içeriğinden anlaşıldığı üzere, temizlik yardımı adı altında yapılan ödemenin amacı, spor kesintisini karşılamak olduğundan, bu durumda işçi ücretinde gerçek anlamda bir kesintiden söz edilemez. Yıldan yıla artarak yüksek miktarlara ulaşan temizlik yardımı ile spor kesintisinin, 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle aynı tarihten itibaren birlikte uygulamadan kaldırılmış olması da, bu hususu doğrulamaktadır. Bu sebeplerle, davacının 01.03.2008 tarihinden sonraki döneme ilişkin spor kesintisinden kaynaklı ücret alacağı talebi haksız olup, kabul edilemez. Mahkemece, davacının sadece 01.03.2008 tarihinden önceki dönemde yapılan kesintileri talep etmekte haklı olduğu kabul edilerek, zamanaşımı savunması yeniden değerlendirilmeli ve zamanaşımına uğramamış alacak miktarı tespit edildiği takdirde hüküm altına alınmalıdır. Hatalı değerlendirmeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17933, Karar No: 2012/11474, Tarih: 28.05.2012

**22. Hukuk Dairesi         2011/17933 E.  ,  2012/11474 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 07/12/2010

Davacı, sendikaya üye olması nedeniyle iş sözleşmesinin  feshedildiğinden sözederek   işe  iade  isteminde  bulunmuştur.

Davalı şirket, davacı işçi ile yapılan iş sözleşmesinde ve ayrıca iş sözleşmesinin feshini müteakip 13.01.2010 tarihli “ibraname ve feragatname” de de özel hakeme  gidileceği  konusunda tahkim şartı kabul edildiğini belirterek, görevsizlik  savunmasında  bulunmuştur.

Mahkemece, tanık beyanlarına göre işverenin iş akdinin feshi haklı nedene dayandığı gerekçesiyle davanın esasına girilerek kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, tahkim şartının geçerliliği ve görev yönünde toplanmaktadır. Normatif  dayanağı  4857 sayılı Kanun'un 20. maddesidir.

İşçi ve işverenler  arasındaki uyuşmazlıkların çözüm  yeri 5521  sayılı  Kanun'un 1. maddesi gereğince İş  Mahkemeleridir. Doğal yargıcı iş yargıcıdır. İşe iade davalarında 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesi gereğince  ayrık  hüküm  getirilmiştir. "Taraflar arasında uyuşmazlık aynı sürede  özel hakeme götürülür.” tümcesi  yeni bir  yargı  yeri  getirmektedir. Başka bir anlatımla, Yasa Koyucu "özel hakem" kurumunu feshe bağlı bir sonuç olarak görmüştür. Hükmün sözünden de bu  anlaşılmaktadır.

İşçinin işveren karşısında ekonomik açıdan zayıf olduğu iş sözleşmesinin  kuruluşunda ve devamında işverene hukuken bağımlı olduğu tartışmasızdır. İşçi, işveren otoritesi altında ve onun emir ve talimatları ile iş görür. Denetim altındadır. İrade  serbestliği  yoktur. Ancak  fesihle bağımlılık ortadan  kalkar.

Gerek metodoloji, gerek taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, işe iade  davalarının özel hakeme götürülmesinin ancak iş sözleşmesinin feshinden sonra  anlaşma-sözleşme ile mümkün olacağı sonucuna götürür. Aksi halde, işçinin  iradesi  dışında kendisinin yabancı olduğu bir yargılama sürecine zorlanması söz konusu olur. Yasanın amacı  dışında bir sonuç doğar. Hükmün bu fıkrasının önceki düzenlemesindeki "Toplu iş  sözleşmesinde hüküm  varsa veya ...” tümcesinin Anayasa Mahkemesi'nin 19.10.2005, 2003/66 E.,  2005/72  K. sayılı  kararı  ile iptal edilerek işçinin  iradesine  üstünlük  tanınması   yukarıdaki  gerekçeyi doğrulamaktadır.

Somut olayda, 13.01.2010 tarih ve "ibraname ve feragatname" başlıklı her iki tarafın da imzasını içeren belgede, sözleşmenin feshi ve işe iade istemi ile dava açılması halinde söz konusu uyuşmazlığın halli bakımından özel hakeme gidilmesi konusunda tahkim sözleşmesi yaptıkları ve sözleşmenin tarihinin fesih ve davacıya tebliğ tarihinden sonra olduğu anlaşılmaktadır.

Fesihten  sonra  yapılan özel  hakem  sözleşmesi geçerlidir. Böyle olunca, özel hakem sözleşmesi uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulü hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Fesihten  sonra  yapılan özel  hakem  sözleşmesi geçerlidir. Böyle olunca, özel hakem sözleşmesi uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulü hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28/05/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2301, Karar No: 2022/2847, Tarih: 07.03.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/2301 E.  ,  2022/2847 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 29. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 43. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti: