muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3660, Karar No: 2023/2435, Tarih: 17.05.2023

2. Bölge Adliye Mahkemesinin 25.12.2020 tarih ve 2020/1098 Esas ve 2020/1091 Karar sayılı kararı ile kadının dava dilekçesinde erkeğe şizofreni tanısı konulduğunu, ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesinde erkeğin kısıtlanması sebebiyle dava açıldığını beyan ettiği, davalı vekili tarafından sunulan istinaf başvuru dilekçesinde erkeğin akıl sağlığında problem olması sebebiyle ... 4. Sulh Hukuk mahkemesi 2019/2858 Esas ile dava açılan davada davalı maaşına tedbir konulduğunun belirtildiği, Mahkemece ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/2858 Esas sayılı dosyanın neticesinin beklenmesi, bu dosyada erkeğe vasi atandığı takdirde dava dilekçesi ve eklerinin usulünce vasiye tebliği, ön inceleme ve tahkikat aşamasının usulüne uygun yapılıp karar verilmesi gerekirken yargılamaya devam olunarak işin esası hakkında karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesiyl İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bu aşamada erkek vekili 10.11.2020 tarihinde birleşen boşanma davası açmıştır.

C. İlk Derece Mahkemesinin Son Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile erkeğe yasal temsilci atanması için sulh hukuk mahkemesine talepte bulunulduğu, ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/2858 Esas 2020/3247 Karar sayılı ilamı ile Ali Rıza Esen'in 4721 sayılı Kanun'un 429 uncu maddesi gereğince fiil ehliyetinin sınırlandığı, kendisine ...'in yasal danışman olarak atanmasına karar verildiği, bozma sonrası usulüne uygun olarak taraflara ve yasal danışmana duruşma ve günü ve saati tebliğ edilerek taraf teşkili sağlandığı, erkeğin evi ile ilgilenmediği, evin ihtiyaçlarını karşılamadığı, evi terk ettiği, kendi annesi ve ablasının yanında kaldığı, çocukları ile ilgilenmediği, kadının ayrı yaşama hakkına sahip olduğu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın alım gücü, ülkedeki ekonomik koşullar ve hakkaniyet ilkesi göz önüne alınarak, erkeğin gelir durumu ve nafaka vermesinden sonra elinde kalacak geliri ile sosyal seviyesine uygun olarak yaşamını devam ettirebilmesi için taktir olunacak nafakanın hak ve uygun olduğu, kadının bağımsız tedbir nafakası davasının kabulü ile dava tarihinden geçerli olmak üzere ortak çocuklar için ayrı ayrı aylık 500,00 TL tedbir nafakasına karar verilmiş, erkeğin açtığı birleşen boşanma davası yönünden ise; birleşen dosya davacısı erkeğin iddialarını ispat edemediği, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında kadının kusurunun ispat edilemediği, erkeğin evi terketmesini ve ayrı yaşamasını haklı kılacak bir sebebinin de bulunmadığı ve müşterek haneyi kendi isteği ile terkettiği bu haliyle ispat edilemeyen birleşen boşanma davasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı-davacı erkek vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı-davacı erkek vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı-davacı erkek vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kadının müvekkile vasi atanması ve müvekkilin tüm ekonomik kontrolün kendisi tarafından sağlanması adına bir takım girişimlerde bulunulduğu, ancak müvekkilin kök ailesinin dosyadan haberdar olması ile birlikte müvekkilin ablası müvekkilin yasal danışmanı olduğu, müvekkil karşı taraf tarafından kısıtlanmaya çalışıldığı ancak müvekkilin tedavisine yönelik müvekkil için herhangi bir adım atılmadığı, kadının sürekli psikolojik ve ekonomik şiddet uyguladığını, maaş kartını elinden aldığını belirterek reddedilen boşanma davası ve kabul edilen asıl dava yönünden istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplanıp değerlendirildiği, usulü işlemlerin Hukuk Muhakemeleri Kanununa uygun olarak yerine getirildiği, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, boşanma davasının reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle erkeğin reddedilen boşanma davası yönünden istinaf talebinin esastan reddine, kadının kabul edilen bağımsız tedbir nafakası davası yönünden erkeğin istinaf başvurusunun ise miktar itibariyle reddine asıl dava yönünden kesin olmak üzere karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-davacı erkek vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı-davacı erkek vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; kadının müvekkile vasi atanması ve müvekkilin tüm ekonomik kontrolün kendisi tarafından sağlanması adına bir takım girişimlerde bulunulduğu, ancak müvekkilin kök ailesinin dosyadan haberdar olması ile birlikte müvekkilin ablası müvekkilin yasal danışmanı olduğu, müvekkil karşı taraf tarafından kısıtlanmaya çalışıldığı ancak müvekkilin tedavisine yönelik müvekkil için herhangi bir adım atılmadığı, kadının sürekli psikolojik ve ekonomik şiddet uyguladığını, maaş kartını elinden aldığını belirterek reddedilen birleşen boşanma davası yönünden temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, erkek tarafından açılan birleşen boşanma davasında taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamında imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik bulunup bulunmadığı, geçimsizlik var ise kusurun kimden kaynaklandığı, erkeğin boşanma davasının kabulünün gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, erkek tarafından açılan birleşen boşanma davasında taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamında imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik bulunup bulunmadığı, geçimsizlik var ise kusurun kimden kaynaklandığı, erkeğin boşanma davasının kabulünün gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 190 ıncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6 ncı maddesi ve 166 ncı maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı-davacı erkek vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/4082, Karar No: 2024/6746, Tarih: 30.04.2024

**2. Ceza Dairesi         2024/4082 E.  ,  2024/6746 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 02.11.2023 tarihli ve 2021/19142 Esas, 2023/6488 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.03.2024 tarihli ve 2-2018/29612 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 308/1. maddesinde belirtilen kanunî süresinde yapılan lehe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308/2. maddesi gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazı; sanığa, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 40/2, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 34/2, 231/2, 232/6 ve 291/1-2. maddeleri gereğince karar ve hükümlerde, başvurulabilecek kanun yolu, süresi, sürenin ne zaman başlayacağı, merci, başvuru şekli ve kanun yollarına başvurulmadığı takdirde hükmün kesinleşeceğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesinin zorunlu olduğunun belirtilmesi ve aynı Kanun'un 294/1. maddesinde yer alan; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.'' hükmü ile "Temyiz gerekçesi" başlığını taşıyan 295/1. maddesindeki; "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir.'' şeklindeki düzenlemeler karşısında; sanığın yokluğunda verilen ve 19.02.2018 tarihinde tebliğ edilen hükümde CMK 295/1. maddesi gereğince temyiz nedenlerini bildirmez ise temyiz isteminin reddedileceği hususunun bildirilmediği anlaşıldığından, sanığa yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda usulüne uygun şekilde ''CMK 295. maddesinin birinci fıkrası gereğince temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçenin tebliğden itibaren (7) gün içerisinde verilmesi halinde temyiz talebinin incelenebileceği, aksi halde sebep yokluğundan temyiz talebinin reddedileceği'' hususlarını içeren meşruhatlı tebligat ile gerekçeli kararın tebliğ edilmesi, mahkemesince bu eksikliğin giderilmesi, tebligat belgesi ve verilmesi halinde gerekçeli temyiz dilekçesi ile birlikte dosyanın incelenmek üzere iadesinin temini" hususunda tebligat yaptırılmak üzere dosyanın mahalline iadesi ve sonucuna göre karar verilmesi talebine ilişkindir.

II. GEREKÇE

II. GEREKÇE

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 12.02.2018 tarihli ve 2018/350 Esas, 2018/301 Karar sayılı kararında yalnızca 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 291. maddesinde belirtilen 15 günlük temyiz süresine ilişkin ihtarın bulunduğu, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.03.2021 tarihli ve 2019/9.MD-554 Esas, 2021/117 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere 5271 sayılı Kanun'un 294. maddesine uygun şekilde gerekçeli temyiz başvurusunda bulunulması gerektiğine dair herhangi bir ihtarın bulunmadığının anlaşılması karşısında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

III. KARAR

1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ KABULÜNE,

2. 5271 sayılı Kanun’un 308/2. maddesi gereği, Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 02.11.2023 tarihli ve 2021/19142 Esas, 2023/6488 Karar sayılı temyiz isteminin reddine dair ilâmın KALDIRILMASINA,

3. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 12.02.2018 tarihli ve 2018/350 Esas, 2018/301 Karar sayılı kararında yalnızca 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 291. maddesinde belirtilen 15 günlük temyiz süresine ilişkin ihtarın bulunduğu, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.03.2021 tarihli ve 2019/9.MD-554 Esas, 2021/117 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere 5271 sayılı Kanun'un 294. maddesine uygun şekilde gerekçeli temyiz başvurusunda bulunulması gerektiğine dair herhangi bir ihtarın bulunmadığı anlaşılmakla, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi tarafından sanığa "gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 5271 sayılı Kanun'un 295. maddesinde belirtilen 7 günlük yasal sürede gerekçeli temyiz dilekçesinin sunulması, aksi takdirde temyiz isteminin reddolunacağı" ihtarını

içeren gerekçeli karar tebliğinin yapılması, süresi içerisinde hükmü gerekçeli olarak temyiz etmesi hâlinde temyiz dilekçesi ve buna ilişkin düzenlenecek olan ek Tebliğname ile birlikte, temyiz isteminde bulunulmaması hâlinde ise mevcut hâliyle incelenmek üzere yeniden Dairemize gönderilmek kaydıyla, dava dosyasının Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1363, Karar No: 2018/4066, Tarih: 29.05.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/1363 E.  ,  2018/4066 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı

HÜKÜM : Çocuğun basit cinsel istismarı suçundan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hükmün sanık müdafii tarafından duruşmalı temyiz edilmesi üzerine, dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle, belirlenen tarihte sanık müdafiin yerinde görülen talebine istinaden duruşmalı yapılan incelemede gereği düşünüldü:

Sanık müdafiin bozmadan sonraki savunmalarında sanığın suç tarihinde cezai ehliyetinin olmadığını savunması ve dosyaya sunulup ... Askeri Tıp Akademisi (GATA) tarafından düzenlenen 19.12.2008 tarihli sağlık raporunda sanıkta zeka yetersizliği olmasından dolayı askerliğe elverişli olmadığının ve .... Devlet Hastanesince hazırlanan 18.11.2011 günlü, 2717 sayılı sağlık kurulu raporunda ise hafif derecede zeka geriliği bulunduğunun belirtilmesi karşısında, TCK'nın 32. maddesi uyarınca sanığın akıl hastalığı veya zayıflığı nedeniyle işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı veya bu suça ilişkin davranışlarını yönlendirme yeteneğinin azalmış olup olmadığı konusunda rapor alındıktan sonra hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

... Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalında oluşturulan heyet tarafından düzenlenen 10.06.2013 tarihli raporda mağdurede olaydan ayrı olarak “Borderline Kişilik Örüntüsü” gelişmesinden dolayı cinsel istismar eyleminden bağımsız olarak ruh sağlığının bozuk olduğu belirtilmesine rağmen, İstanbul Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulunun 08.04.2016 günlü raporunda ise mağdurenin maruz kaldığı cinsel istismar olayına bağlı olarak ruh sağlığının bozulduğunun bildirilmesi karşısında mevcut raporlar arasında çelişki bulunduğu anlaşıldığından, olay nedeniyle mağdurenin ruh sağlığının bozulup bozulmadığı ve beyanlarına itibar edilip edilemeyeceği hususlarında İstanbul Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan rapor alındıktan sonra toplanacak delillere göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları ile duruşmalı inceleme sırasındaki savunması bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 29.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/788, Karar No: 2014/6275, Tarih: 19.03.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/788 E.  ,  2014/6275 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Adana 5. İş Mahkemesi

Tarihi : 14/11/2013

Numarası : 2012/345-2013/879

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine

2-Davacı, davalı işyerinde hasta bakıcı olarak çalıştığını, emeklilik nedeniyle iş akdine haklı nedenle son verdiğinden bahisle kıdem tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

Davalı, husumet itirazı ile ve zamanaşımı savunmasında bulunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir

Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 63 ncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 ncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3x3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2x3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3x3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.

1475 sayılı önceki İş Yasasında günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, söz konusu Yasanın yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşen, 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinden fazla çalışma yapılması mümkün olmadığından, işçinin fazla çalışma yaptığının kabulü mümkün değildir. Ancak değinilen Yasa döneminde gerçekleşen 24 saat mesai 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda, 4 gün çalışılan haftalarda (4x14=) 56 saat çalışma yapılacağından, sadece bu haftalarda işçinin haftalık (5645=) 11 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerekir.

S.. B.. nezdinde Türkiye'deki hastanelerde statü hukuku dışında hemşire, ebe, doktor, eczacı, anestezi uzmanı vs. olarak çalışanlar, haftalık normal mesailerinde fazla çalışma yapmadıklarından, sadece tuttukları nöbetlerle sınırlı olarak fazla çalışma yapmış olmaktadırlar. Nöbet çizelgeleri ile belirlenen bu tür çalışmalar hafta içi ve hafta sonu olarak gerçekleşmektedir. Hafta içi nöbetler 17:00-08:00 saatleri arasında 15 saat olarak yapılmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 3 saat ara dinlenmesi indirilerek hafta içi nöbette 12 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmektedir. Hafta sonu nöbetler 24 saat sürmekte, işin niteliğine göre zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle 4 saat ara dinlenme indirildiğinde 20 saat fazla çalışma yapılmış olmaktadır. Ancak, bu durumlarda fazla çalışmalar, tutulan hafta içi ve sonu nöbet sayısına göre denetlemeye elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmelidir. Nöbet tutan çalışanın çoğunlukla ertesi gün nöbet izni kullanarak çalışma yapmaması nedeniyle, normal mesai devam çizelgeleri de mutlaka getirtilmelidir. İşçi, nöbetin ertesi günü nöbet izni kullandığında, ertesi gün (8 saat normal mesai süresi kadar) çalışmadığından hafta içi nöbette (12-8=) 4 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır. Hafta sonu nöbette ise, Cumartesi ve Pazar günü normal tatil olduğundan Cuma ve Cumartesi gecesi tutulan nöbetlerden, ertesi gün çalışılmadığı gerekçesi ile indirim yapılma olanağı yoktur. Öte yandan genel tatile denk gelen nöbet günlerinde de ayrıca genel tatil ücreti verildiğinden yukarıda anlatılan şekilde indirim yapılmalıdır. Dairemizin kökleşmiş uygulaması da bu doğrultudadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

4857 sayılı İş Kanununun 41 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir. Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.

4857 sayılı Yasanın 41 nci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Somut olayda, davacı haftanın 6 günü 07,00-19,00 çalıştığını iddia etmiş, davalı ise davacının 07,00-15, 15,00-23,00 ve 23,00-07,00 saatleri arasında çalıştığını savunmuştur. İmzalı puantaj kayıtlarında ise 07,00-15, 15,00-23,00 ve 23,00-07,00 saatleri arasında çalışma yapıldığı görülmektedir. Bilirkişi puantaj kayıtlarına göre davacının fazla mesai alacağı bulunmadığını ancak mahkemenin tanık beyanlarına itibar etmesi ihtimaline binaen alternatifli hesaplama yapmış mahkemece fazla mesai alacağının kabulüne karar verilmiştir. Dosya arasında yer alan imzalı puantaj kayıtlarına göre davacının fazla mesaisi olmadığı gözetilmeden gerekçe gösterilmeksizin tanık beyanlarına itibarla fazla mesai alacağının kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde, davalıya İadesine, 19.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.