muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/29489, Karar No: 2014/30000, Tarih: 03.11.2014

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak iş sözleşmesinin tazminata hak kazanmayacak şekilde sona erdiğinin davalı işverenlik tarafından ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dosya içeriğine göre; davacının şahsına aldığı iki adet rulmanın satış bedelini davalı şirketin iştiraki olan G..-A... Makine Anonim Şirketine fatura ettirdiği anlaşılmaktadır. Bu davranış doğruluk ve bağlılıkla bağdaşmaz. İşveren feshi haklı sebebe dayanmaktadır. Buna göre davacı gözetilerek kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerekirken mahkemece yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır.

3-Her ne kadar, davacı fazla çalışma yaptığını, fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek alacak isteğinde bulunmuşsa da, fazla çalışma konusunda çalışma düzeni yeterince aydınlatılmadan hüküm kurulmuştur. Davalı tanıkları davalı işverenliğe ait işyerinde üç vardiya halinde çalışıldığını belirtmişlerdir. Bu haliyle, dinlenen tanık beyanları arasında işyerinde vardiya düzeninin bulunup bulunmadığı ve kapsamı konusunda çelişki bulunduğundan davacı tanıkları yeniden duruşmaya çağrılarak işyerinde vardiya düzeninin olup olmadığı, kaç vardiya bulunduğu ve saatleri belirlenmeli, çalışma düzeni netleştirildikten sonra sonucuna göre davacının fazla çalışma alacağı hakkında bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 03.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27056, Karar No: 2015/12374, Tarih: 11.06.2015

**2. Hukuk Dairesi         2014/27056 E.  ,  2015/12374 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı-karşı davalı erkek tarafından, kusur belirlemesi, nafakalar, kadın lehine hükmedilen tazminatlar yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı-karşı davalı erkeğin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre davalı-karşı davacı kadın lehine takdir edilen yoksulluk nafakası çoktur. Mahkemece Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun miktarda nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerin ise yukarıda 1. bentte göterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, iş bu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 11.06.2015(Perş.)
Yargıtay — Esas No: 2011/2576, Karar No: 2011/4577, Tarih: 07.04.2011

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/2576 E.  ,  2011/4577 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili şirketin davalılardan ... İletişim Sis. Şirketinden aldığı cep telefonunun arızalandığını, bu arıza nedeniyle içerisinde bulunan bazı kişisel bilgilerin silindiğini, bu duruma cep telefonunun üretiminden kaynaklanan hasarın neden olduğunu belirterek müvekkilinin uğradığı maddi ve manevi zararın tazminini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ... Ltd.Şti.vekili, söz konusu cep telefonuna ilişkin davacı ile müvekkili şirket arasında servis anlaşması olmadığını, diğer davalı KVK vekili ise cep telefonunun sıvı ile temas ettirildiğini, davacı şirketin kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda söz konusu cep telefonunun yenisi ile değiştirildiği gerekçesiyle maddi tazminat talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat talebi hakkında ise davacının kendisine ait kişisel bilgileri imzalanan teknik form gereğince kendisinin yedeklemesi gerektiğini, bu nedenle kendi kusurundan dolayı hak iddia edemeyeceği, bu tür kayıpların kişide elem ve ızdıraba yol açamayacağı gerekçesiyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 07.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22028, Karar No: 2015/25340, Tarih: 10.09.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/22028 E.  ,  2015/25340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti, ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalı ...'ne bağlı olarak diğer davalı ...’de 12/05/2011-15/12/2014 tarihleri arasında saha elemanı (teknisyeni) olarak çalıştığını, iş akdinin haksız ve bildirimsiz olarak davalılarca feshedildiğini iddia ederek işçilik alacaklarının tahsilini talep ve dava etmişlerdir.

B) Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, yetki itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini ve herhangi bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, husumet itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak davacının herhangi bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, 5557 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesi gereğince yetkili mahkemenin, davalı ...’nin ikametgahı mahkemesi olan İstanbul Anadolu İş Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dosya içeriğine göre, yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu uyuşmazlık konusudur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5 inci maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanununun 19 uncu maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49 uncu maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir (Yargıtay 9. H.D. 23.06.2008 gün ve 2008/17468 Esas, 2008/17262 Karar sayılı ilamı).

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanununun 2 inci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir.

Deniz İş Kanununun 46 ncı maddesi uyarınca, adı geçen Yasa kapsamına giren gemiadamlariyle bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu Kanundan veya iş sözleşmesinden doğan davalar hakkında da, 5521 sayılı kanun hükümleri uygulanır. İş sözleşmesinde ayrıca bir hüküm yoksa dava, geminin bağlama limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede görülür”.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir (Dairemizin 26.05.2008 gün ve 2008/20378 Esas, 2008/12778 Karar sayılı ilamı).

5521 sayılı Yasanın yetkiyle ilgili bu düzenlemesi yanında, diğer bir kısım yasalarda da uyuşmazlığın çözümü için hangi iş mahkemelerinin yetkili olduğu konusunda düzenlemeler bulunmaktadır.

4857 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinde, komisyon kararı ile iş güvenliği yönünden işin durdurulması veya işyerinin kapatılması kararına karşı, işverenin yerel iş mahkemesine,

2821 sayılı Sendikalar Kanununun 28 inci maddesinde, uluslararası nitelikteki bir kuruluşa üyeliğin iptali davasında, sendika veya konfederasyon merkezinin bulunduğu iş mahkemesine,

2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 12 nci maddesi uyarınca, iş kolu istatistiklerine karşı Ankara iş mahkemesine,

4857 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinde, komisyon kararı ile iş güvenliği yönünden işin durdurulması veya işyerinin kapatılması kararına karşı, işverenin yerel iş mahkemesine,

2821 sayılı Sendikalar Kanununun 28 inci maddesinde, uluslararası nitelikteki bir kuruluşa üyeliğin iptali davasında, sendika veya konfederasyon merkezinin bulunduğu iş mahkemesine,

2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 12 nci maddesi uyarınca, iş kolu istatistiklerine karşı Ankara iş mahkemesine,

Aynı Yasanın 15 inci maddesine göre, sendika yetki çoğunluğu tespitine dair kararlara, 16 ncı madde uyarınca Toplu İş Sözleşmelerinin hükümsüzlüğü, 46 ncı maddeye göre, uygulanmakta olan bir grev ve lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespiti, 47 nci madde uyarınca, gereği grev ve lokavtın durdurulması, 51/4 maddesi gereğince, grevin sona erdirilmesi, 60 ıncı madde uyarınca Toplu İş Sözleşmesinin yorumu istemlerinin, işyerinin bağlı olduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemeye,

Başvurulabileceği düzenlenmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden davalılardan Dönper Danışmanlık Ltd. Şti.nin ikametgah adresinin Şişli-İstanbul olduğu anlaşılmıştır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5 inci maddesinde, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir denmiştir. Bu madde davacıya yetki konusunda seçimlik bir hak vermiştir. Davacı isterse davasını davanın açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde açabileceği gibi isterse işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de açabilecektir. Davalının birden fazla olması bu kuralı etkilemeyecektir. Yani davacı davasını isterse davalıların birinin davanın açıldığı tarihte Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde açabilecektir.

Davacı seçimlik hakkını kullanarak davalılardan Dönper Danışmanlık Ltd. Şti.nin davanın açıldığı tarihteki ikametgah adresinin bağlı bulunduğu yer mahkemesinde davasını açmıştır. İstanbul İş Mahkemesi yetkilidir. Mahkemece işin esasına girilerek, karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 10.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6908, Karar No: 2014/12543, Tarih: 11.11.2014

**14. Ceza Dairesi         2014/6908 E.  ,  2014/12543 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 14 - 2013/59140

MAHKEMESİ : İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 17.12.2012

NUMARASI : 2011/56 Esas, 2012/448 Karar

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenip gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Mağdurenin ruh sağlığının bozulduğuna ilişkin Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulunun 27.04.2012 muayene tarihli raporunda, ruh sağlığını etkileyecek mahiyet ve derecede olan (subklinik belirtilerle devam eden Post Travmatik Stres Bozukluğu) denilen psikiyatrik bozukluğun tespit edildiği, bu durumun iddia edildiği gibi cinsel istismara bağlı ortaya çıkabileceği gibi hile, şiddet veya zorlama olmaksızın erken yaşta cinsel deneyim yaşamasına bağlı olarak veya olay sonrası gelişen psikososyal stres ve çatışmalar nedeniyle de ortaya çıkabileceği, bunlar arasında tıbben ayrım yapılamayacağının belirtilmiş olması ile ruh sağlığındaki bozukluğun da cinsel istismar eylemi sonrasında gelişen psikososyal çatışmalardan kaynaklanmış olabileceği yönünde şüphe oluştuğunun belirtilmesi nedeniyle şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince mağdurenin ruh sağlığındaki bozulmanın olay sonrası gelişen psikososyal stres ve çatışmalar nedeniyle oluştuğunun kabulünün gerekeceği ve sanığın eylemi ile mağdurenin ruh sağlığındaki bozulma arasındaki illiyet bağının bu şekilde kesildiği gözetilmeden yazılı şekilde sanık aleyhine TCK.nın 103/6. maddesi uygulanarak hüküm kurulması,

Hükümden sonra 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 58, 59, 60 ve 61. maddeleri ile 5237 sayılı Kanunun 102, 103, 104 ve 105. maddelerinde yer alan cinsel dokunulmazlığa karşı suçların yeniden düzenlenmesi karşısında; 5237 sayılı TCK.nın 7/2. madde-fıkrasındaki "Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur" hükmü gözetilerek, lehe olan hükmün, önceki ve sonraki kanunların bütün hükümleri olaya uygulanarak ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenmesi ve her iki kanunla ilgili uygulamanın, denetime imkân verecek şekilde kararda gösterilmesi suretiyle yenidne değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 11.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16272, Karar No: 2018/2266, Tarih: 26.03.2018

**4. Hukuk Dairesi         2016/16272 E.  ,  2018/2266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... Benek vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 13/07/2015 gününde adli yardım talepli olarak verilen dilekçe ile staj ücreti alacağı istenmesi üzerine mahkemece adli yardım talebi kabul edilerek yapılan yargılama sonunda; davanın yargı yolu caiz olmadığından usulden reddine dair verilen 13/07/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, staj ücreti alacağı istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın yargı yolu caiz olmadığından usulden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; müvekkilinin ... Kız Teknik ve Meslek Lisesinde çocuk gelişimi ve eğitim alanında öğrencilik yapıp mezun olduğunu, okulun müfredatı gereği davalı kuruma bağlı anasınıfında staj yaptığını, karşılığında kendisine hiçbir ücret ödenmediğini belirterek, müvekkilinin staj ücreti alacağının tahsilini istemiştir.

Mahkemece, davacıya bir ücret ödenmesi gerekiyorsa bu ücretin idari bir tasarrufla gerçekleştirilebileceği, idarenin eylem ve işlemlerinin denetim yerinin idari yargı olduğu gerekçesiyle yargı yolu caiz olmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı” başlıklı 2/b maddesinde “İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davasının” idari yargı yerinde açılacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda; davacı, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 25. maddesine dayanarak özel hukuk hükümleri çerçevesinde hizmet karşılığı ve yasada belirtilen esaslara göre hesaplanacak staj ücreti alacağını talep etmektedir. Bu durumda, uyuşmazlığın çözümünde adli yargı yerinin görevli olması nedeniyle, işin esasına girilip esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davanın yargı yolu caiz olmadığından usulden reddine karar verilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına 26/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2359, Karar No: 2011/3115, Tarih: 05.04.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/2359 E.  ,  2011/3115 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalı işverenler nezdinde 1.1.1987-30.3.1996 ile 1.12.1996-1.5.1999 tarihleri arası çalıştığının tespiti ile itibari hizmetinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, temyiz edenin sıfatına göre, davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı 01.01.1987-31.03.1996 tarihleri arasında Ateş Matbaacılık..., 01.12.1996-31.08.1996 tarihleri arasında ise Tuna Matbaacılık AŞ’ne ait işyerlerinde ciltçi olarak geçen çalışmalarının kesintisiz olduğunun ve bu çalışmaların 506 sayılı Yasanın Ek 5/2 maddesi kapsamında kaldığının tespitini istemiştir.

Mahkemece 01.01.1987-01.08.1987 tarihleri arasındaki hizmete yönelik davasının hak düşürücü süre nedeniyle reddine, 01.08.1987-31.03.1996 tarihleri arasında Ateş Matbaasında, 01.12.1996-31.08.1998 tarihleri arasında ise Tuna Matbaacılık işyerinde geçen çalışmalarının kesintisiz olduğunun, anılan dönelde davalı işyerlerinde davacının yaptığı işin 2098 sayılı Yasayla 506 sayılı Yasaya eklenen 5/II. maddesi ve alt bentlerinde sayılı işlerden olduğunun ve Ek-6 maddesi en az 3600 gün Ek madde 5 de belirtilen işlerde çalışılması koşuluyla Ek madde 5 de yer alan itibari hizmet süresinden yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiş ve bu karar süresinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, nitelikçe basım işyerinde çalışıldığından bahisle sigortalılık süresine işin niteliği nazara alınarak her tam yıl için yasanın belirlediği itibari hizmet süresinin eklenmesi istemine ilişkindir. Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın Ek 5/II ve Ek 6. maddeleridir.

Dava, nitelikçe basım işyerinde çalışıldığından bahisle sigortalılık süresine işin niteliği nazara alınarak her tam yıl için yasanın belirlediği itibari hizmet süresinin eklenmesi istemine ilişkindir. Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın Ek 5/II ve Ek 6. maddeleridir.

506 sayılı Yasanın Ek 5/II maddesine göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanması için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Yasanın öngördüğü birinci koşul sigortalının basım ve gazetecilik işyerinde çalışmış olmasıdır. Ancak bu koşulun araştırılıp saptanmasında işyerinin dar anlamda sadece gazete basımıyla uğraşan bir basımevi olarak düşünülmeyip, yasanın açık amacı göz önünde bulundurularak söz değil öze üstünlük tanıyan bir yoruma gitmek gereklidir. Söz konusu maddede, basım ve gazetecilik işyeri birlikte ifade edilmiş ise de; gazetecilik işi yapılmayan sadece basım işi yapılan işyerlerinde çalışan sigortalılar da, maddenin alt bentlerinde sayılan koşullardan herhangi birisi oluştuğu takdirde itibari hizmetten yararlanacakları açıktır. “Basım" işinin matbaa işyerinde mevkute çıkarmaya yönelik olduğu ise söz götürmez. İkinci koşul ise; II. bendin (a,b,c,d,e,f) alt bentlerinde belirtildiği biçimdeki fiziksel dış etkenlerden birinin olayda ayrıca gerçekleşmiş bulunmasıdır. Buna göre basım işyerinde geçen çalışmalar sırasında: a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılması veya b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışılması veya c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılması veya d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek çalışılması veya e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılması veya f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra olacak biçimde çalışılması halinde belirtilen çalışmanın itibari hizmete tabi olduğunun kabulü mümkündür. 506 sayılı Yasanın Ek-6 maddesine göre ise: “Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarına tabi çalışmalarının en az 3600 gününü ek madde 1 de belirtilen işlerde geçiren sigortalılar, ek madde 1 de yer alan itibari hizmet süresine ilişkin hükümlerden yararlanırlar.”

Somut olayda davalılardan Tuna Matbaacılık işyerinin kitap ve gazete basım işyeri olduğu, kurum müfettişinin de davacının işyerinde geçen çalışmalarının itibari hizmet kapsamında olduğunu belirlediği gibi anılan işyerinden kuruma tüm çalışmaların noksansız bildirildiğinin anlaşılması karşısında Tuna Matbaacılık AŞ işyerinde geçen çalışmalara yönelik hüküm doğrudur.

Ateş Matbaacılık işyerine gelince: Anılan işyeri matbaa olmakla birlikte yapılan basım işinin mevkute çıkarmaya yönelik olduğuna dair dosya içerisinde bilgi ve belge bulunmamaktadır. Hal böyle olunca da anılan işyerindeki basım işinin mevkute çıkarmaya yönelik olduğu kanıtlanmadan burada geçen çalışmaların EK 5/2 madde kapsamında kabulünün hatalı olduğu açıktır.