muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5368, Karar No: 2018/9774, Tarih: 27.12.2018

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da kolluk yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 15/11/1971 doğumlu davacının, 01/09/1990 tarihinde 19 yaşında olduğu, Dairemizin geri çevirmesi ile “davacının sigorta sicil dosyasının (4A) ve dava dışı işveren dosyasının (işyeri tescil bilgileri, dönem bordroları) Kurumdan getirilmesi” talep edildiği, talebin yerine getirildiği ancak Kurumdan gelen sicil dosyasının içinde 01/09/1990 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunmadığı, yalnızca davacının hizmet cetveli ve cetvelde görülen işyerlerinin tescil bilgilerinin gönderildiği, ... sicil numaralı ... İnş. Tic. Ltd Şti ünvanlı işyerinin 28/02/1991 tarihi itibariyle işçilik bildirimine son verildiği, dosyasının iz olduğu ve imha edildiğinin bildirildiği, dosyası iz olsa bile bilgisayarda kayıtlı işveren tescil ekran çıktılarının ve dönem bordrolarının gönderilebileceği, hususunun göz ardı edildiği, yalnızca SGK’nun cevap dilekçesinde ... San ... adresinde faaliyet gösteren ... ss ... İnşaat Turizm Tic. Ltd. Şti'nde 01/03/1990 tarihinde 506 sayılı kanun kapsamında alındığını ve 28/02/1991 tarihinde kanun kapsamından çıktığının belirtildiği, davacıya ait 01/09/1990 tarihli sigorta sicil kartının sunulduğu, davacının hHizmet cetvelinde;1994/2. dönemde 4/a çalışmasının başladığı, dinlenen iki tanığın da aynı işverene sigorta başlangıç tespiti için dava açtığı ve kazandığı, ancak tanıkların hizmet cetvellerinin getirtilmediği, tanıklardan birinin iddiayı doğruladığı diğerinin tam olarak hatırlamadığını beyan ettiği, eylemli çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla sağlıklı bir biçimde belirlenmeden davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş; 01/09/1990 tarihli işe giriş bildirgesinin aslını Kurumdan getirtmek, bildirgedeki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilirkişi marifetiyle tespit etmek, ... sicil numaralı ... İnş. Tic. Ltd Şti ünvanlı işyerinin tescil bilgilerini (506 sayılı yasa kapsamına alınış ve çıkış tarihleri) Kurumdan getirtmek, bilgisayar çıktısı bordro kayıtlarını getirtmek ve yeterli sayıda bordro tanığı dinlemek, dinlenen tanıkların hizmet cetvellerini Kurumdan getirtmek ve beyanlarının içeriğini sorgulamak, sigorta sicil numarasının verildiği ilin ve yılın serilerinden olup olmadığını Kurumdan sormak, çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 27/12/2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/28821, Karar No: 2018/7158, Tarih: 20.03.2018

**22. Hukuk Dairesi         2015/28821 E.  ,  2018/7158 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı haksız yere işten çıkarıldığını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı işveren, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Yargılamanın hukuka uygun ve sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunmanın özgürce ileri sürülebilmesi ve delillerin eksiksiz olarak toplanıp tartışılabilmesi, öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile olanaklıdır. Hasımsız davalar hariç olmak üzere, dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davaya bakılamaz ve yargılama yapılamaz.

Davanın tarafları ile vekillerinin davaya ilişkin işlemleri öğrenebilmesi için, tebligatın usulüne uygun olarak yapılması, duruşma gün ve saatinin kendilerine bildirilmesi gerekmektedir. Duruşma günü ile tebligatın yapıldığı tarih arasında makul bir süre olmalıdır. Aksi takdirde tarafların hukuksal hakları kısıtlanmış olur.

Yasalarda aksine düzenleme bulunmadıkça mahkeme kararlarının taraflara tebliği gerekir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 8 inci maddesine göre, iş mahkemelerinde verilen kararlara karşı temyiz süresi tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren sekiz gündür. Mahkemece karar yüze karşı tefhim edilmiş ise, tefhim edilen kısa kararın 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 383 ve devamı maddelerinde belirtilen şartları taşıması gerekir. Aksi takdirde usulüne uygun tefhimden sözedilemez. Bu durumda temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlayacaktır.

Yargılama sırasında yapılan tebliğlerle ilgili tebliğ mazbatalarının ve ilgili diğer belgelerin dosyaya konulması gerekir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve bu Kanunun uygulanması için çıkarılan Tüzük hükümleri tamamen şeklidir ve titizlikle uygulanması gerekir. Bir davada yapılan tebligatların usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığını hâkim kendiliğinden denetlemelidir. 19.01.2011 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasa ile Tebligat Kanununda esaslı değişiklikler yapılmıştır.

Somut olayda, davalı taraf kendilerine dava dilekçesinin tebliğ edilmediğini ve aleyhindeki davayı gerekçeli kararın tebliği nedeniyle öğrendiklerini temyiz dilekçesinde ifade etmiştir. Dosyada bulunan davalı şirket adına çıkartılan tebliğ mazbatasının incelenmesinden, evrakın üzerinde '' bu zarfta tevzi formu vardır '' ibaresinin yazılı olduğu , içerisinde dava dilekçesinin bulunduğuna ilişkin bir kayıt içermediği , 6100 sayılı HMK madde 122 de belirtildiği üzere davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceğine ilişkin bir ibarenin de tebliğ zarfında bulunmadığı , sadece duruşma tarihinin gösterildiği , tebligatın şirket yetkilisi Serhad Güven imzasına 09.02.2015 te tebliğ edildiği görülmektedir. Mahkemece davanın ilk celsede sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 23. maddesinin 1. fıkrasının 4. bendinde tebliğ mazbatasının, tebliğ mevzunu ihtiva etmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta , gerek davalının dava dilekçesinin tebliğ edilmediğine ilişkin itirazı gerekse dava dilekçesinin davalıya tebliğini gösterir bir kaydın dosyada bulunmadığı, buna göre davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmayarak taraf teşkili sağlanmadan yargılama yapıldığı, davalı kendisine karşı dava açıldığını, karar verildikten sonra öğrendiği anlaşılmaktadır. Yargılama, davalının yokluğunda yapılıp, sonuçlandırıldığından davalı yargılamaya katılamamış, kendisini savunamamış, delillerini sunamamış, karşı tarafın iddialarına cevap verememiş, davalının hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilmiştir.

Anayasanın 36. maddesinde, herkesin meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde davanın tarafları, müdahilleri ve yargılamanın diğer ilgilileri kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenme hakkına sahip oldukları, bu hak kapsamında; yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat hakkı, mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesi ve kararın somut ve açık gerekçelendirilmesi düzenlemesi mevcuttur.

Mahkemece, davalı tarafın yargılamaya katılımı sağlanmalıdır. Davalı yargılamaya katılarak, savunma hakkını kullanabilmeli, davacının iddialarına karşı cevap verebilmeli, yargılama aşamasında yapılan iş ve işlemlere karşı beyanlarını ve itirazlarını sunabilmelidir. Hukuka uygun ve adil yargılama bunu gerektirir. Taraf teşkili sağlanmadan davalının yokluğunda yapılıp, sonuçlandırılan bir yargılama, ne muhakeme hukukumuza ne de T.C. Devletinin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde yer alan medeni muhakeme hukuku kurallarına uygundur. Mahkemece davalı tarafa dava dilekçesi usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek, davalının delilleri toplanarak sonuca gidilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmadan hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

Ayrıca Mahkemece karara esas alındığı belirtilen Varto Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2013/295 Esas 2015/5 Karar sayılı dosyasının da dosya içerisinde bulunmadığı anlaşılmakla, iş bu dava dosyası ve ekleri de dosyaya getirilmeli ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20.03.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2302, Karar No: 2022/2848, Tarih: 07.03.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/2302 E.  ,  2022/2848 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 29. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 43. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının, davalı ...’na bağlı ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Teknisyen olarak 4/D sürekli işçi kadrosunda 01.08.2008 tarihinden itibaren hizmet ihalesini alan şirketlerde aralıksız olarak çalıştığını ve 02.04.2018 tarihinde de 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kadroya geçirildiğini ve halen Bakanlığın kadrolu işçisi olarak çalışmaya devam ettiğini, davacının Türkiye ... İşçileri Sendikası üyesi olduğunu, davacının alt işveren şirketlerde çalışırken şirketler ile asıl işveren arasında yapılan ihalede, ihale şartnamesine göre düzenlenen ihale sözleşmesinde, ödenecek çıplak ücretin asgari ücret baz alınarak, asgari ücretin en az % fazlası olarak düzenlendiğini ve 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kadroya geçiş tarihi olan 02.04.2018 tarihinde asgari ücretin % fazlası ücretle kadroya geçirildiğini, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23.maddesi ve 4857 sayılı İş Kanunu gereğince işçilerin mevcut ücret ve sosyal haklarının korunarak sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, davacı ile ...’na bağlı ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi arasında, 02.04.2018 tarihinden geçerli olmak üzere imzalanan Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi’nin 7.maddesinde “İşçiye yapılacak ödemelere ilişkin hesap dönemi, her ayın 15’i ile bir sonraki ayın 14.günüdür. İşbu sözleşme süresice işçiye her ay brüt asgari ücretin % fazlası üzerinden günlük olarak ödeme yapılır.” hükmünün yer aldığını ve asgari ücretin belli bir yüzde fazlası rakamının da bu maddede açıkça yazdığını, belirsiz Süreli İş Sözleşmesi’nin 11.maddesinde “İlave Tediye - Madde: 11) Sürekli işçi kadrosunda çalışan işçilere 6772 sayılı Kanun uyarınca yılda 52 günlük çıplak yevmiyeleri tutarında verilen ilave tediye her yıl Bakanlar Kurulu’nca belirlenen tarihlerde ve oranlarda ödenir.” hükmünün yer aldığını, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. maddesi Uyarınca İdarelerce Sürekli İşçi Kadrolarına Geçirilen İşçilerin Ücret İle Diğer Mali Ve Sosyal Haklarının Belirlenmesinde Esas Alınacak Toplu İş Sözleşmesi Hükümleri’ne ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Genelgesi’nin 1.sayfasında “Ücret Zamları” başlığında 2018 – 2019 – 2020 yılları ücret zamlarının ve verilecek diğer hakların belirlendiğini, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü’nün 28.12.2016 tarih ve 27350 sayılı yazısında asgari ücret yüzdeli olarak belirlenmiş ücretlere zam uygulanmasına ilişkin örneklemelerin yapıldığını, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 12.04.2018 tarihinde yayımladığı ve yürürlük süresi 01.01.2018 olarak belirlenen toplu iş sözleşmesinin zam maddesine göre % 4 zam uygulamasının yapıldığını ve devamla 01.07.2018 tarihindeki ücretinin üzerine % 4 zam uygulamasının yapılarak 2018 yılı için bu uygulamanın yapıldığını, uygulama yapılmayan ve dava konusu yaptıkları dönem olan 2019 ve 2020 yılları için ise “01.01.2019 tarihinde belirlenen asgari ücretin % fazlası olacak ücretine % 4, devamla 01.07

.04.2018 tarihinde yayımladığı ve yürürlük süresi 01.01.2018 olarak belirlenen toplu iş sözleşmesinin zam maddesine göre % 4 zam uygulamasının yapıldığını ve devamla 01.07.2018 tarihindeki ücretinin üzerine % 4 zam uygulamasının yapılarak 2018 yılı için bu uygulamanın yapıldığını, uygulama yapılmayan ve dava konusu yaptıkları dönem olan 2019 ve 2020 yılları için ise “01.01.2019 tarihinde belirlenen asgari ücretin % fazlası olacak ücretine % 4, devamla 01.07.2019 tarihindeki ücretinin üzerine % 4”, “01.01.2020 tarihinde ise 01.01.2020 tarihinde belirlenen asgari ücretin % fazlası olacak ücretine % 4, devamla 01.07.2020 tarihindeki ücretinin üzerine % 4 zam yapılması gerektiğini”, davacının 2018 Aralık ayında almakta olduğu ücretin 2019 Ocak ayında 4857 sayılı İş Kanunu’nun 22. ve 62. maddelerine aykırı olarak düşürüldüğünü ve yapılan uygulamanın Yargıtay içtihatlarına da aykırı olduğunu, işbu dava ile aynı konulu davalarda emsal Yargıtay ve mahkeme kararlarının ekte sunulduğunu, arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını iddia ederek ücret farkı, ikramiye ve ilave tediye ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 23.madde kapsamında daimi kadroya geçirildiğini, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 23. maddesi Uyarınca İdarelerce Sürekli İşçi Kadrolarına Geçirilen İşçilerin Ücret İle Diğer Mali Ve Sosyal Haklarının Belirlenmesinde Esas Alınacak Toplu İş Sözleşmesi Hükümleri’ne ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Genelgesi kapsamında tüm alacaklarının ödendiğini, faiz oranı ve faiz başlangıç tarihine itiraz ettiklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:

İlk Derece Mahkemesince, davacı ile davalı idare arasında imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinde davacının temel ücretinin asgari ücretin %30 fazlası olacağının kararlaştırıldığının belirlendiği gerekçesiyle ve bilirkişi raporundaki hesaplamalar doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı taraf istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının kamu işçiliğine geçişteki bireysel iş sözleşmesinde ücretinin açıkça asgari ücretin %30 fazlası ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davalı kurumun her asgari ücret döneminde bu hükümle bağlı olacağı, davacının ücretinin 2019/Ocak sonrasında da asgari ücretin %30 fazlası ile belirlendikten sonra toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre %4’lük artışlar uygulanarak ödenmesi gerektiği, buna karşın sözleşmeye aykırı olacak şekilde davacıya ücretlerinin eksik ödendiği, İlk Derece Mahkemesinin kararında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerinin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3/1 maddesi uyarınca "Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı" olarak düzenlenmiş olup, maddenin 2. fıkrasında ise "Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." denilmiştir.

2-7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3/1 maddesi uyarınca "Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı" olarak düzenlenmiş olup, maddenin 2. fıkrasında ise "Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." denilmiştir.

Somut olayda; davacı vekili tarafından, davalı Bakanlığa bağlı işyerinde ihale ile hizmet alımı yapılan alt işveren şirketler nezdinde çalışmakta iken, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmün Kararname’ye eklenen geçici 23. maddesi kapsamında 02.04.2018 tarihinde sürekli işçi kadrosuna geçirilmiş olan davacı işçinin geçiş esnasında tanzim edilen belirsiz süreli iş sözleşmesinin aylık ücretin düzenlendiği 7. maddesinde yazılı bulunan oran dikkate alınmaksızın temel ücretinin 01.01.2019 tarihinden itibaren hatalı belirlenmesinden kaynaklı olarak fark ücret, fark ikramiye ve fark ilave tediye alacaklarının eksik ödendiği iddiasıyla arabulucuya başvurulmuş, sürecin anlaşamama ile sonuçlanması üzerine 14/07/2020 tarihli son tutanak dava dilekçesine eklenerek dava açılmıştır. Bununla birlikte Mahkemece hükme esas alınan ve davacının ıslahına dayanak oluşturan bilirkişi raporundaki hesaplamalar ise 01.01.2019 ile dava tarihi olan 15/01/2021 tarihleri arası dönem esas alınarak yapılmıştır. Arabuluculuk faaliyeti ise, tarafların anlaşamadığına ilişkin düzenlenen son tutanak tarihinden önce muaccel olan alacaklar için gerçekleştirilmiştir.

Arabuluculuk son tutanak tarihinden sonra ihtilaf konusu olan, son tutanak tarihi ile 15/01/2021 tarihi arasında kalan talep dönemi için arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği dikkate alındığında, bu dönem yönünden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23. madde kapsamında kamuda sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilerin ücretlerinin tespitinde uygulanacak kurallar belirlenmiş olup, burada söz konusu edilen Yüksek Hakem Kurulu kararıyla bağıtlanan en son Toplu İş Sözleşmesi, davacının 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre yararlandığı bir Toplu İş Sözleşmesi değildir. Bu itibarla davacının ikramiye farkı alacağı talebine en yüksek işletme kredisi faizi uygulanması yerinde değildir.

Yine, Yüksek Hakem Kurulu kararıyla bağıtlanan en son Toplu İş Sözleşmesinin ikramiyeye ilişkin hükmünde; "İşçilere Ocak ve Temmuz aylarında 5’er günlük olmak üzere yılda toplam 10 günlük (5x2=10) ücretleri tutarında ikramiye ödenir" denilmekte olup, ödeme için tereddüde yer vermeyecek şekilde belirli ya da kesin bir vade söz konusu olmadığından kendiliğinden temerrüt gerçekleşmez. Dolayısıyla, ikramiye farkı talebi bakımından da daha önce temerrüdün gerçekleştiği ispat edilemediğinden, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 17/2. maddesi gereğince düzenlenen arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflarca anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07/03/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20165, Karar No: 2014/26180, Tarih: 30.09.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/20165 E.  ,  2014/26180 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/05/2014

NUMARASI : 2014/245-2014/279

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin aylık ücret alacaklarından spor aidatı adı altında yapılan haksız kesintiden kaynaklı ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca spor kesintisi adı altında yapılan kesintinin işçiye ödenmesi talebini içermektedir.

Somut olayda, işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca, işçilerin ücretlerinden 15.07.2004 tarihinden itibaren başlamak üzere, spor kesintisi adı altında kesinti yapıldığı, 01.03.2008 tarihinden itibaren ise spor kesintisi miktarına denk düşecek şekilde işçilere temizlik yardımı adı altında ödeme yapıldığı, son olarak 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle, temizlik yardımı ödemesi ve spor kesintisi yapılması uygulamalarının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Gerek Dairemizce gerekse de Yargıtay 9. Hukuk Dairesince temyiz incelemesi yapılan emsal nitelikli davalarda işçinin ücretinden spor kesintisi adı altında yapılan kesintiyi karşılamak üzere, işçiye temizlik yardımı adı altında ödeme yapılarak, belediyenin spor kulübüne, kaynak sağlandığı belirlenmiştir. Gerek emsal dava dosyaları gerekse eldeki dava dosyası içeriğinden anlaşıldığı üzere, temizlik yardımı adı altında yapılan ödemenin amacı, spor kesintisini karşılamak olduğundan, bu durumda işçi ücretinde gerçek anlamda bir kesintiden söz edilemez. Yıldan yıla artarak yüksek miktarlara ulaşan temizlik yardımı ile spor kesintisinin, 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle aynı tarihten itibaren birlikte uygulamadan kaldırılmış olması da, bu hususu doğrulamaktadır. Bu sebeplerle, davacının 01.03.2008 tarihinden sonraki döneme ilişkin spor kesintisinden kaynaklı ücret alacağı talebi haksız olup, kabul edilemez. Mahkemece, davacının sadece 01.03.2008 tarihinden önceki dönemde yapılan kesintileri talep etmekte haklı olduğu kabul edilerek, zamanaşımı savunması yeniden değerlendirilmeli ve zamanaşımına uğramamış alacak miktarı tespit edildiği takdirde hüküm altına alınmalıdır. Hatalı değerlendirmeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.