muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/45660, Karar No: 2018/11309, Tarih: 09.05.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/45660 E.  ,  2018/11309 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkili davacının davalı işyeri nezdinde 03.04.2012-04.04.2015 tarihleri arasında çalıştığını, davacının hakettiği halde verilmeyen işçilik alacakları dolayısıyla iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini beyanla kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla mesai, genel tatil ve ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, adi ortaklığa karşı açılan davanın öncelikle husumetten reddine, aksi takdirde, davacının hakettiği işçilik alacakları varsa da kendisine ödendiğini, davacının 4 gün üstüste işe gelmediği için kendisine ihtarname gönderildiğini, davacının ihtarnameye cevap vermediği gibi işe de gelmediğini,davacının tek taraflı olarak iş akdini feshettiğini dava dilekçesinden öğrendiklerini beyanla davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının davasını tüzelkişiliği olmayan adi ortaklığa karşı açtığı, adi ortaklığın taraf ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine dair verilen kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 7.Hukuk Dairesi tarafından adi ortaklığı oluşturan şirketlerin vekilince davaya cevap verildiği,Mahkemece işin esasına girilerek inceleme yapılması gerekirken husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle karar bozulmuş; Mahkemece bozmaya uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına göre; davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, adi ortaklığa yöneltilen davada taraf teşkilinin nasıl sağlanacağı konusundadır.

Yargılamanın hukuka uygun ve sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunmanın özgürce ileri sürülebilmesi ve delillerin eksiksiz olarak toplanıp tartışılabilmesi, öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile olanaklıdır. Hasımsız davalar hariç olmak üzere, dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davaya bakılamaz ve yargılama yapılamaz.

Yargılamanın hukuka uygun ve sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunmanın özgürce ileri sürülebilmesi ve delillerin eksiksiz olarak toplanıp tartışılabilmesi, öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile olanaklıdır. Hasımsız davalar hariç olmak üzere, dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davaya bakılamaz ve yargılama yapılamaz.

Hukuk Genel Kurulunun 08.10.2003 tarih, 2003/12-574-564 sayılı kararında vurgulandığı üzere ortak girişim iki veya daha fazla gerçek veya tüzel kişinin belli bir amaca ulaşmak için katkılarını birleştirdikleri bir ortaklık türü olup, bu ortaklığın tek başına tüzel kişiliği bulunmamaktadır.

6098 sayılı TBK'nın 620. (818 sayılı BK'nın 520.) maddesinde de açıklandığı üzere, adi ortaklığın hükmi şahsiyeti bulunmadığından ortaklar, ortaklık borçlarından dolayı alacaklılara karşı doğrudan doğruya ve sınırsız olarak tüm varlıklarıyla sorumludurlar. Dolayısıyla adi ortaklığın aktif ve pasif dava ehliyeti de yoktur. Bu nedenle, adi ortaklığa ilişkin davalarda adi ortaklığı oluşturan kişilerin taraf olarak hep birlikte hareket etmeleri gerekir. Adi ortaklık tarafından açılacak davaların elbirliği mülkiyeti kuralları gereğince (6098 sayılı TBK'nın 638., 818 sayılı BK'nın 534., TMK'nın 702. Maddeleri) bütün ortaklar tarafından mecburi dava arkadaşı olarak birlikte hareket edilmesi gerekir. Taraf ehliyeti kamu düzeninden olup Mahkemece kendiliğinden gözönüne alınmalıdır.

Dosya içeriğinden davanın ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. ve İlci İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. Adi Ortaklığı aleyhine açıldığı bozma kararı öncesinde tüm tebilgatların adi ortaklığa yapıldığı, hükmün de adi ortaklık aleyhine verildiği, bozma kararından sonra da tüm tebligatların adi ortaklığa yapıldığı, gerekçeli karar başlığından davalı olarak adi ortaklığın gösterildiği ancak hüküm kısmında "davalılardan müşterek müteselsilen tahsiline" şeklinde karar verildiği görülmüştür.

Yukarıda belirtilen hükümler ve yapılan açıklamalara göre; adi ortaklığı oluşturan şirketlere dava dilekçesi ayrı ayrı tebliğ edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra yargılamanın sonuçlandırılması ve kararda ortak girişimi oluşturan şirketlerin her birinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.

Bu durumda Mahkemece yapılacak iş, dava dilekçesi ortak girişimi oluşturan şirketlere ayrı ayrı tebliğ edilmeli, taraf teşkili sağlanmalı, vekillerle ilgili vekaletname veya tevkil belgeleri tamamlatılmalı ve hükümde ortak girişimi oluşturan şirketler ayrı ayrı gösterilmelidir. Taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde tüzel kişiliği olmayan ortak girişim hakkında hüküm kurulması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 09/05/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8563, Karar No: 2013/3388, Tarih: 14.02.2013

**13. Hukuk Dairesi         2012/8563 E.  ,  2013/3388 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 2004-2005 ve 2006 yıllarının muhtelif tarihlerinde davalı şirkete mısır ve buğday mahsulü sattığını, ancak bedelinin ödenmediğini ileri sürerek, fazlası saklı kalmak üzere 170.000 TL nin tahsilini istemiştir.

Davalı, davacının mısır ve buğday mahsulünü teslim ettiğini ancak bedelini peşin aldığını, ürün bedelinin peşin ödenmesi nedeniyle de müstahsil makbuzları düzenlediklerini, davacının bu müstahsil makbuzları ile destekleme primi aldığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davalı tarafından düzenlenen müstahsil makbuzlarının ödeme belgesi olduğu, davalının bu surette ürün bedelini ödediğini ispatladığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş;Hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamından ve davalının savunmasından dava konusu edilen ve karşılığında müstahsil makbuzu düzenlendiği iddia olunan ürünlerin davalı tarafça teslim alındığı anlaşılmakta olup, esasen bu husus mahkemenin ve tarafların kabulündedir. Çözülmesi gereken ihtilaf, davalının ürün bedellerini ödeyip ödemediği hususudur. Hemen belirtmek gerekir ki, davacının müstahsil makbuzlarına dayalı olarak destekleme primi almış olması ürünlerin bedelinin davalı tarafından ödendiğini gösterir nitelikte değildir. Ürün bedelinin davalıca ödendiğinin ayrıca yazılı delille ispatlanması gerekir. Davalı taraf ürün bedellerini ödediğini ispat için müstahsil makbuzlarına dayanmış ise de, davacı müstahsil makbuzları altındaki imzanın kendisine ait olmadığı iddiasıyla Cumhuriyet Savcılığına müracaat etmiş olup, savcılık tarafından davalı şirket yetkilisi hakkında evrakta sahtecilik suçundan dava açılmıştır. Öte yandan davacı, müstahsil makbuzları altındaki imzanın kendisine ait olmadığını eldeki davanın temyiz dilekçesinde de bildirmiş bulunmaktadır. Ceza mahkemesinde bu hususta verilecek karar eldeki davayı da doğrudan etkileyecek nitelikte olup, bu itibarla mahkemece ceza mahkemesindeki davanın sonucunun beklenmesi gerekir.Hal böyle olunca mahkemece, ceza mahkemesinin dava sonucunun beklenmesi gerekirken,değinilen bu yönü göz ardı ederek yazılı şekilde karar vermiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, 990,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, peşin alınan 18,40 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14.2.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2905, Karar No: 2011/6300, Tarih: 25.05.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/2905 E.  ,  2011/6300 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Çekişmeli taşınmaza ait 1983 yılında düzenlenen arazi kadastro tutanağı ile varsa dayanağı olan tapu kaydının bütün revizyonları ile getirtilerek,

2) Çekişmeli taşınmazı geniş çevresiyle gösteren pafta fotokopi örneğinin getirtilerek,

3) Taşınmaza en yakın komşu parseller paftasından tespit edilerek kesinleşme durumlarını gösterir son tapu kayıtlarının getirtilerek,

bu dosya arasına konulması; ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 25/05/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6922, Karar No: 2024/1467, Tarih: 13.02.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/6922 E.  ,  2024/1467 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/94 Esas- 2021/572 Karar

DAVA TARİHİ : 25.03.2013

HÜKÜM/KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararına karşı direnme kararı verilmesi üzerine uyularak, Hukuk Genel Kurulunca direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.04.2011 tarihli trafik kazası sonucunda müvekkilinin maliki olduğu davalıya kasko sigortası ile sigortalı aracın hasar görmesi sonucu pert olduğunu, hasar talebinin davalı şirketçe poliçe teminatı kapsamı dışında olduğu gerekçesiyle reddedildiğini, kaza sonrası yaptırılan ekspertiz raporu sonucunda müvekkiline ait araçtaki hasarın belirlendiğini, davayı belirsiz alacak davası olarak açtıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL hasar bedelinin 17.06.2011 tarihinden 8 iş günü sonrası başlayacak ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğunu, talebin Kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamı dışında kaldığını savunarak davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 08.07.2013 tarihli ve 2013/248 Esas 2013/481 Karar sayılı kararıyla; dava tarihi itibari ile davacı tarafın alacağın miktarını tam ve kesin olarak belirleyebileceği, HMK'nun 115/2.maddesi gereğince dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması yönünde süre verilse dahi dava şartı noksanlığının tamamlanabilecek bir dava şartı noksanlığı olmadığı, somut olaydaki durum, yanlış açılan bir davanın doğru davaya dönüştürülmesinin yasal imkanı olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince 2014/1048 Esas-2014/1948 Karar sayılı 17.02.2014 tarihli kararı ile; " davacı vekili dava dilekçesinde dava konusu trafik kazası nedeniyle müvekkilinin aracında meydana gelen hasar nedeniyle davalı kasko sigorta şirketinden, kaza sonucu oluşan hasar tutarının tespitinin, yapılacak yargılama sırasında bilirkişi incelemesi sonunda belli olacağı, davacıya ait aracın hasar sonrası durumunu inceleyerek aracın onarımının mı yoksa pertinin mi olanaklı olup olmadığının belirlenmesi gerekeceği, araç hasarına ilişkin dava konusu talep miktarının taraflar arasında tartışmasız ve açıkça belirli olmadığı anlaşıldığından yargılamanın esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı

Mahkemenin 17.02.2015 tarihli ve 2014/1236 Esas-2015/106 Karar sayılı kararıyla; önceki gerekçelerle direnme kararı verilmiştir.

C.Hukuk Genel Kurul Kararı

Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'nun 17.11.2020 tarihli ve 2017/17-1102 Esas-2020/905 Karar sayılı kararı ile; davacıya ait, davalıya kasko sigortalı araçta trafik kazası sonucu meydana gelen gerçek zarar miktarının, aracın onarımının olanaklı olup olmadığının taraflar arasında tartışmasız ve açıkça belirli olmadığı, sonucun teknik bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağı, davacının davaya konu taleplerinin belirsiz alacak davasına konu olabilecek nitelikte olduğu ve dava tarihi itibariyle zararın miktar ve değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceği anlaşılmakla HMK’nın 107. maddesine uygun olarak, aradaki hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar veya değeri belirtmek suretiyle dava açabileceği, somut olayda davacının iddia ettiği zararın varlığının ve miktarının tespiti açısından hukuki korunma sağlanması hususunda mahkemeye başvurmasında hâlihazırda korunmaya değer bir yararı bulunduğu, eldeki davayı açmasında hukuki yararı bulunmadığını kabul etmenin mümkün olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 42 uncu maddesi gereğince bozulmasına karar verilmiştir.

D.Mahkemece Hukuk Genel Kurulu Kararı Üzerine Verilen Karar

D.Mahkemece Hukuk Genel Kurulu Kararı Üzerine Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sürücünün araç ile seyir halinde iken aracın hakimiyetini kaybetmesi sonucu sebebiyet verdiği kazada 2918 KTK 52/b maddesi, 47/d maddesi gereğince, hızını ayarlamamasının etken olduğu, bu nedenle tamamen kusurlu olduğu, dava dışı sürücünün kaza sonrası yapılan muayenesi sonucu 0,13 promil alkollü olduğu, davacının alkollü içki almış olması nedeni ile güvenli sürme yetisini kaybettiği, dava konusu kazanın meydana gelmesinde dava dışı sürücünün kazanın meydana gelmesinde alkolün etkisiyle meydana geldiği söz konusu kazadaki kusur oranı, kazanın oluşumunda dava dışı araç sürücüsünün münhasıran etkili olacak şekilde alkollü olduğunun tespit edildiği, bu nedenle sigorta teminatı kapsamına girmediği, davalı ... şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava dışı sürücünün, havanın yağışlı oluşunu ve zeminin de ıslaklılığını dikkate alarak hızını ayarlayıp seyrini sürdürmesi gerekirken, aksine hareketle seyrini sürdürerek yola gereken dikkatini vermediği, zamanında tedbire başvurmadığı, olayın meydana gelmesinde dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak tedbirsizliği ve dikkatsizliği ile zeminin de ıslaklığı nedeniyle direksiyon hâkimiyetini kaybederek kazanın meydana gelmesine neden olduğu, kazanın gerçekleşmesinde alkolün etkisi olmadığı, somut olayda sürücü alkolsüz olsa bile yolun kaygan olması nedeniyle köprü üzerinde kayıp kazanın meydana geleceğinin öngörülebileceğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait aracın yaptığı tek taraflı trafik kazası sonucu araçta meydana gelen hasar talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1409, 1453, ve 1459 uncu maddeleri, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48 inci maddesi Kasko Sigortası Genel Şartları A.5 maddesi 5.5 bendi.

3. Değerlendirme

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde münkündür.

3. Değerlendirme

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde münkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla temyiz eden taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda araç sürücüsünün yaptığı tek taraflı kazanın münhasıran alkolün etkisi altında gerçekleştiği, sürücünün kusuru dışında kazaya etki eden başka bir faktör olmadığı tespit edildiğinden davanın reddine karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

13.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9499, Karar No: 2016/7626, Tarih: 12.05.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/9499 E.  ,  2016/7626 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki Hakem Kurulu Kararına İtiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, dava dilekçesinde; davalı elektrik abonesi tarafından, dönem faturalarına kayıp-kaçak bedelleri tahakkuk ettirildiği gerekçesiyle ... Sorunları Hakem Heyetine başvurulduğunu, hakem heyetince tüketicinin talebinin kabulüne karar verildiğini ileri sürerek; hukuka aykırı olan...i Sorunları Hakem Heyeti kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; tarafların yokluklarında HMK.nın 320. maddesi gereği duruşma açılmasını gerektirir bir husus bulunmadığı belirtilerek dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, tüketiciden kayıp kaçak adı altında bedel alınmasının hukuk devleti ve ... düşünceleri ile bağdaşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, basit yargılama usulüne göre açılmış bir davada duruşma açılmaksızın dosya üzerinden karar verilip verilmeyeceğine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul hukukumuzda ilk derece yargılamasının beş temel aşamadan oluşması öngörülmüştür. Bunlar sırası ile; dilekçelerin karşılıklı verilmesi, ön inceleme, tahkikat, sözlü yargılama ve hükümdür. Bu aşamalar içinde yeni olan ise ön inceleme aşamasıdır. HMK’nın “ön incelemenin kapsamı” başlıklı 137. maddesinde “dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılacağı, 138. maddesi dikkate alınarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verileceği, gerektiği takdirde bu konuda karar verilmeden önce, tarafların ön inceleme duruşmasında dinlenebileceği, ön inceleme duruşmasında tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde uyuşmazlık konularını tam olarak belirleyebileceği, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapacağı, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe veya arabuluculuğa teşvik edeceği ve bu hususların tutanağa geçirileceği belirtilmiştir. Öninceleme duruşmasında

dava şartları ve ilk itirazlar ile sınırlı olmak üzere tanık dinleme, belge inceleme, bilirkişi görüşü alma, keşif yapma ve yemin teklif etme gibi işlemler yapılabilir, ancak tahkikata yönelik işlemler yapılamaz. Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez (md. 137/2, md 320/3).