muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/3579, Karar No: 2013/12598, Tarih: 03.07.2013

Maddede düzenlenen bildirimli fesih, belirsiz süreli iş sözleşmeleri için söz konusudur. Başka bir anlatımla belirli süreli iş sözleşmelerinde fesheden tarafın karşı tarafa bildirimde bulunarak önel tanıması gerekmez.

Fesih bildirimi bir yenilik doğuran hak niteliğini taşıdığından ve karşı tarafın hukukî alanını etkilediğinden, açık ve belirgin biçimde yapılmalıdır. Yine aynı nedenle kural olarak şarta bağlı fesih bildirimi geçerli değildir.

Fesih bildiriminde “fesih” sözcüğünün bulunması gerekmez. Fesih iradesini ortaya koyan ifadelerle eylemli olarak işe devam etmeme hali birleşirse bunun fesih anlamına geldiği kabul edilmelidir. Bazen fesih işverenin olumsuz bir eylemi şeklinde de ortaya çıkabilir. İşçinin işe alınmaması, otomatik geçiş kartına el konulması buna örnek olarak verilebilir. Dairemizce, işverenin tek taraflı olarak ücretsiz izin uygulamasına gitmesi halinde, bunu kabul etmeyen işçi yönünden “işverenin feshi” olarak değerlendirilmektedir.

Fesih bildiriminin yazılı olarak yapılması, 4857 sayılı İş Kanununun 109. maddesinin bir sonucudur. Ancak yazılı şekil şartı, geçerlilik koşulu olmayıp ispat şartıdır.

Fesih bildirimi karşı tarafa ulaştığı anda sonuçlarını doğurur. Ulaşma, muhatabın hâkimiyet alanına girdiği andır.

Fesih bildirimi karşı tarafa ulaşması ile sonuçlarını doğurur ve bundan tek taraflı olarak dönülemez.

İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve usulüne uygun bildirim öneli tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır. Buna göre, öncelikle iş sözleşmesinin Kanunun 24 ve 25 inci maddelerinde yazılı olan nedenlere dayanmaksızın feshedilmiş olması ve 17 nci maddesinde belirtilen şekilde usulüne uygun olarak ihbar öneli tanınmamış olması halinde ihbar tazminatı ödenmelidir. Yine haklı fesih nedeni bulunmakla birlikte, işçi ya da işverenin 26 ncı maddede öngörülen hak düşürücü süre geçtikten sonra fesih yoluna gitmeleri durumunda, karşı tarafa ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar.

İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olması nedeniyle, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz. İşçinin 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik gibi nedenlerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır. Anılan fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez.

İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olması nedeniyle, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz. İşçinin 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik gibi nedenlerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır. Anılan fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez.

Somut olayda, davalı işverence 21.10.2010 tarihinde davacının 26.12.2010 tarihinde yeniden işe başlaması hususunda tebligat yapılmak istendiği, davacı tarafın tebliğden imtina ederek, iş akdinin, alacaklarının ödenmemesi nedeniyle haklı nedenle fesih edildiğinin işverene bildirildiği, dosya kapsamından davacının fazla mesai alacağı bulunması nedeniyle haklı nedenle fesih ettiğinin anlaşılmasına göre kıdem tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekirken bu alacağa ilişkin talebin reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı harcın davalıya yükletilmesine, 03.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5513, Karar No: 2022/8890, Tarih: 17.05.2022

**11. Ceza Dairesi         2019/5513 E.  ,  2022/8890 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK’nin 7/2. maddesi de gözetilerek sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi gereğince diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin BOZULMASINA, 17.05.2022 tarihinde 2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik Başkan Vekili ...’ın kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerektiğine yönelik karşı oyu ve oy çokluğuyla, diğer hükümler yönünden oy birliğiyle karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

Dairemizin yukarıda esas ve karar numaraları belirtilen 17.05.2022 tarihli, ilamındaki hükümlerin tamamının bozulması yönündeki çoğunluk görüşüne aşağıdaki sebeplerle kısmen katılmıyorum.

Sayın çoğunlukla ortaya çıkan aykırılığın konusu her biri bağımsızlığını koruyan ancak zincirleme şekilde işlenen suçlar yönünden zaman aşımının ayrı ayrı mı yoksa son işlenen suç tarihinden geriye doğru (zincirdeki suçların tamamını kapsayacak şekilde) bir bütün olarak mı hesaplanacağına ilişkindir.

İnceleme konusu yerel mahkeme kararında sahte fatura düzenleme eylemleri ile ilgili olarak sanık hakkında birden fazla takvim yılına (2009, 2011, 2012 takvim yılları) ilişkin ayrı ayrı mahkumiyet hükümleri kurulduğu anlaşılmaktadır.

Zincirleme suç hükümlerini düzenleyen TCK’nin 43/1 maddesine göre; “Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır.”

Zamanaşımının hesaplama yöntemini düzenleyen TCK’nin 66/6 maddesine göre; “... zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden... işlemeye başlar.”

Yerel mahkemece sanığın birden fazla takvim yılına ilişkin sahte belge düzenleme suçlarından ayrı ayrı mahkumiyetine dair hüküm kurulmuş olup, inceleme tarihi itibariyle bazı takvim yılına ilişkin suçlardan açılan kamu davalarının yasada öngörülen olağanüstü zamanaşımı süresinin dolmuş olması sebebiyle TCK’nin 66/1-e ve 67/4 maddeleri uyarınca düşürülmesi zorunludur.

Sanığa atılı sahte belge düzenleme suçuna öngörülen olağan zamanaşımı süresi TCK’nin 66/1-e maddesine göre 8 yıl, olağanüstü zamanaşımı süresi ise TCK’nin 67/4 maddesine göre 12 yıldır.

Sanığa atılı sahte belge düzenleme suçuna öngörülen olağan zamanaşımı süresi TCK’nin 66/1-e maddesine göre 8 yıl, olağanüstü zamanaşımı süresi ise TCK’nin 67/4 maddesine göre 12 yıldır.

TCK’nin 43/1 maddesindeki düzenlemeye göre zincirleme suçlar aynı suç işleme kararı ile işlenmiş olmasına rağmen her biri bağımsızlığını korumaktadır. Buna karşılık bağımsızlığı koruyan suçlara tek bir ceza verilmesi, ancak bu cezanın artırılarak uygulanması benimsenmiştir. Dolayısıyla zincirleme suç kurumu sanık lehine bir düzenlemedir. Zincirleme olarak işlenen her bir suç bağımsızlığını koruduğu içinde birbirinden bağımsız olarak zamanaşımına uğraması gerekir. Diğer bir değişle zincirleme olarak işlenen suçlardan bazılarının zamanaşımına uğraması halinde bu suçların zincirden çıkarılması ve yalnızca zamanaşımına uğramayan suçların cezalandırılması gerekir. ( TANER, Fahri Gökçen, Ceza Hukukunda Zamanaşımı, A.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, s.165; KUNTER, Ceza Hukukunda Zamanaşımı, s.69; ayrıca TAŞDEMİR Kubilay, Ceza Hukukunda Zamanaşımı, 2. Bası, Ocak 2015, s.134)

TCK’nin 66/6. Maddesindeki düzenleme zaman aşımının başlangıcının tespit açısından mahkemelere ışık tutan bir düzenlemedir. Diğer bir deyişle, yasa koyucu zincirleme şekilde işlenen suçlarda zamanaşımının zincirin hangi halkasından başlatılmasına ilişkin bir belirleme yapmaktadır. Esasen böyle bir düzenleme olmasaydı dahi suç teorisi gereği zamanaşımının zincirin en son halkasından başlatılması gereklidir.

Dolayısıyla kural olarak dava zamanaşımı süresi zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden itibaren başlarsa da bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda bu suçlar arasındaki zaman aralıkları net ve ayrı ayrı belirlenebilecek durumda ise zincirin halkasını teşkil eden suçlardan bir kısmının diğer suçlardan bağımsız olarak dava zamanaşımına uğraması mümkündür. TCK’nın 43/1. maddesinde fiillerin çokluğu korunurken cezanın birliği ilkesi benimsendiğine göre inceleme tarihi itibariyle zincirleme suçun halkalarına oluşturan suçlardan biri ve birkaçının zamanaşımına uğraması halinde bu suçlar bakımından düşme kararı verilmesi zorunludur. Çünkü TCK’nin 66/6. maddesi fiillerin çokluğunu ortadan kaldıran bir düzenleme değildir.

Bu açıklamalar ışığında inceleme tarihi itibariyle olağanüstü zamanaşımı gerçekleşen (2009 takvim yılındaki sahte fatura düzenleme suçundan açılan) kamu davasnın düşürülmesi gerekir. Bu sebeplerle sayın çoğunluğun hükümlerin tamamının bozulması yönündeki düşüncesine katılmıyorum. 17.05.2022
Yargıtay — Esas No: 2020/1830, Karar No: 2020/13995, Tarih: 07.10.2020

**7. Ceza Dairesi         2020/1830 E.  ,  2020/13995 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Düşme, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1- Katılan Gümrük İdaresi adına Hazine vekilinin sanık hakkında kurulan düşme kararına yönelik temyiz talebinin yapılan incelemesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

2- Katılan Gümrük İdaresi adına Hazine vekilinin dava konusu eşyanın müsaderesi kararına yönelik temyiz talebinin yapılan incelemesinde ise;

Dairemizin 29.03.2018 tarih ve 2015-20030 Esas, 2018-3724 Karar sayılı bozma ilamında ayrıntısı anlatıldığı üzere; iddianameye konu edilen 677 adet bıçağın 300 adedine ilişkin dosya içerisine ibraz edilen faturalar ile bu bıçakları sanığa sattığını ikrar eden Akkaya Saatçilik şirketi yetkilisinin ayrıntılı beyanı alındıktan sonra ilgili faturaların firma defterine kayıtlı olup olmadığının tespiti ile ithale kadar inilmek suretiyle zincirleme menşei araştırması tamamlandıktan sonra dava konusu eşyaların müsaderesi ya da iadesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi;

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 07.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1964, Karar No: 2019/2056, Tarih: 20.03.2019

**1. Hukuk Dairesi         2018/1964 E.  ,  2019/2056 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda İlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne dair kararının davalılar tarafından istinafı üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi,Tetkik Hâkimi ...’un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, kök mirasbırakan ...’nın, maliki olduğu 1166 ve 1169 parsel sayılı taşınmazları 01.12.1971 tarihinde müteveffa oğlu ...’ya, 1224 ve 1226 parsel sayılı taşınmazları 11.03.1986 tarihinde davalı torunu ...’ya satış yolu ile temlik ettiğini, temlik tarihinde davalı ...’in henüz 13 yaşında olduğunu, mirasbırakanın 1227 parsel sayılı taşınmazı 11.03.1986 tarihinde dava dışı kızı Semiha Armutçuoğlu’na, adı geçenin de bu taşınmazı 14.07.1987 tarihli satış işlemiyle eşinin asker arkadaşı olan dava dışı Durmuş Ali Şener’e, onun da 24.05.1989 tarihinde tekrar Semiha’ya, Semiha’nın da en son 17.02.2004 tarihinde davalı oğlu ...’na satış yolu ile temlik ettiğini, ara malik Durmuş Ali’nin taşınmazı hiç kullanmadığını, mirasbırakanın, mirastan mal kaçırma amacıyla hareket edip çocukları... ve Semiha’ya ayrıcalıklı davrandığını, temliklerin muvazaalı olduğunu ileri sürerek dava konusu 1224, 1226, 1227 parsel ile 1166 ve 1169 parsel sayılı toplam beş parça taşınmazın davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında adlarına tescilini istemişlerdir.

Davalılar, zamanaşımı süresinin geçtiğini, mirasbırakanın dava konusu taşınmazları ihtiyacı nedeniyle sattığını, alım güçleri bulunduğunu ve taşınmazların yabancıya gitmemesi için satın aldıklarını, uzunca bir süre geçtikten sonra açılan davanın dürüstlük kuralıyla bağdaşmadığını bildirip davanın reddini savunmuşlardır.

./..

İlk Derece Mahkemesince, temliklerin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince, davalı yanın istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.

./..

İlk Derece Mahkemesince, temliklerin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince, davalı yanın istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, 1917 doğumlu mirasbırakan ...’nın 22.03.1986 tarihinde ölümü üzerine çocukları ...,...,... ve ...’nin kaldıkları,...’nin mirasbırakandan sonra ölümü üzerine davalı eşi ..., davalı çocukları ... ve...’nun kaldıkları, ...’nin mirasbırakandan sonra ölümü üzerine kardeşleri ve yeğenlerinin kaldığı, ...’in mirasbırakandan sonra 18.01.2014 tarihinde ölümü üzerine davacı eşi ... ve davacı çocukları ..., ...,...’in kaldıkları, davalılardan ...’nun ise mirasbırakanın dava dışı kızı ...’nın oğlu olduğu, mirasbırakan ...’nın dava konusu 1224 ve 1226 parsel sayılı taşınmazları 11.03.1986 tarihinde davalı torunu ...’ya, 1166 ve 1169 parsel (582 parselin ifrazı ile oluşan) sayılı taşınmazları 01.12.1971 tarihinde bir kısım davalının mirasbırakanı olan oğlu ...’ya satış yolu ile temlik ettiği, yine mirasbırakan ...’nın dava konusu 1227 parsel sayılı taşınmazı 11.03.1986 tarihinde dava dışı kızı ...’na, onun da 14.07.1987 tarihinde dava dışı ...’e, onun da 24.05.1989 tarihinde tekrar ...’ya, onun da 17.02.2004 tarihinde davalı oğlu ...’na satış yolu ile temlik ettikleri, davalılardan Diledim’in 1973 doğumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada mirasbırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237., (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün, diğer bir söyleyişle mirasbırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ile durumun aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Diğer yandan, muris muvazaasından söz edebilmek ve 1.4.1974 tarih ½ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararını uygulayabilmek için temlikin mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yapıldığının kanıtlanması zorunlu olup; sırf bedelsizlik ya da alıcının yaşının küçük olması mirasbırakanın mal kaçırmayı amaçlamadığı durumlarda önem arz etmez.

Somut olayda, dinlenen davacı tanıkları mirasbırakanın çocuklarıyla problemi olmadığını ve çocukları arasında ayrım yapmadığını ifade etmişlerdir. Öte yandan, davacılardan ...’nin eşi, diğer davacıların da annesi olan ve 2014 yılında öldüğü anlaşılan ...’in temliki bilmemesi hayatın olağan akışına ters düşer. Temliki bildiği halde yaşadığı sürece dava açmamıştır. Bütün bu somut olgular yukardaki ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde muvazaa iddiasının kanıtlandığından söz edilemez.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Davalıların yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 373/1. maddesi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı nedenlerden dolayı 6100 sayılı HMK’nın 371/1-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Muğla 2. Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 20.03.2019 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

-KARŞI OY-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre hükmün onanması gerektiği kanaatinde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2006/1152, Karar No: 2006/3287, Tarih: 29.03.2006

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2006/1152 E.  ,  2006/3287 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı tarafça icra takibine konulan çekteki imzanın müvekkili şirket yetkililerine ait olmadığını, keşide yerinin bulunmadığını ve karşılıksız olduğunu, dava dışı lehdar .... Hafriyat Ltd.Şti. tarafından muvaazalı şekilde ciro yoluyla davalıya temlik edildiğini, muhatap bankaya ibraz tarihinin yazılmadığını, lehdar aleyhine menfi tespit davası açıldığını belirterek çekten dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, % 40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili ile lehdar arasındaki ticari ilişki nedeniyle dava konusu çekin ciro edildiğini, iyi niyetli hamil olduklarını, borca ve imzaya itiraz olmadığından takibin kesinleştiğini bildirerek davanın reddine, % 40 tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere göre dava konusu çekin davacı şirket tarafından dava dışı lehdar ..... Hafriyat Ltd.Şti. lehine düzenlendiği, lehdar ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki nedeniyle davalı şirkete ciro edildiği, davacının lehdara karşı açtığı menfi tespit davasında çekin bedelsiz kaldığını beyan ettiği ve çekteki imzayı inkar etmediği, imza inkarına itibar edilemeyeceği, bedelsizlik iddiasının sadece lehdara karşı ileri sürülebileceği, yetkili hamil davalıya karşı ileri sürülemeyeceği ve davacının kötüniyetli olduğu gerekçesiyle davanın reddine, davacının % 40 tazminattan sorumluluğuna karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Menfi tespit davasında kural olarak ispat külfeti davalı alacaklıya aittir. Davalı, hamili bulunduğu çeke dayanmış ise de, keşideci çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğini, keşide yerinin "Badın" olup neresi olduğunun mahkemece araştırılmadığını, çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını iddia etmiştir.

Bu durumda mahkemece, öncelikle imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı HUMK.nun 309 ve devamı maddelerinde belirtilen yöntemle araştırılarak, imzanın şirket yetkilisine ait olduğunun anlaşılması halinde davacının diğer iddiaları üzerinde durulup uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

Öte yandan alacağın tahsilinin ihtiyati tedbir kararıyla engellenmediği gözetilmeden, davacının tazminatla sorumlu tutulması da kabul şekli itibariyle doğru değildir.

SONUÇ . Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 29.3.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.