muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/25308, Karar No: 2023/10931, Tarih: 25.05.2023

**6. Ceza Dairesi         2021/25308 E.  ,  2023/10931 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2018/2539 E. 2018/2535 K.

SUÇ : Nitelikli yağma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığının 23.08.2017 tarihli ve 2017/27483 soruşturma sayılı iddianamesi ile sanık ... hakkında mağdur ...'na yönelik nitelikli yağma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 149/1-a-c-h bentleri ve 53 üncü maddeleri uyarınca, cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

2. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.05.2018 tarihli ve 2017/452 Esas, 2018/355 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında nitelikli yağma suçundan 5237 sayılı Kanun'un 149 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (h) bentleri, 62 inci ve 53 üncü maddeleri uyarınca 9 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.05.2018 tarihli ve 2017/452 Esas, 2018/355 Karar sayılı kararı sanık müdafii ve katılan vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 27.11.2018 tarihli ve 2018/2539 Esas, 2018/2535 Karar sayılı kararı ile;

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.05.2018 tarihli ve 2017/452 Esas, 2018/355 Karar sayılı kararı sanık müdafii ve katılan vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 27.11.2018 tarihli ve 2018/2539 Esas, 2018/2535 Karar sayılı kararı ile;

"... Her ne kadar, soruşturma aşamasındaki beyanlara dayanılarak ve suç saati 20.30 kabul edilerek, sanık ... hakkında silahla gece vakti yağma suçundan dolayı mahkumiyet kararı verilmiş ise de; katılan mağdur ve tanık ...'in yargılama aşamasında alınan beyanlarında suç saatini 19:00 - 20:00 ve 20:00 - 20:30 arası olduğunu belirttikleri, Uyap verilerine göre suç tarihinde güneşin batış saatinin 18:16 olduğu, yaz saati uygulması dikkate alındığında, güneşin batış saatine bir saat ilave ile 19:16 olduğu, 5237 s. TCK'nın 6/1-e maddesi uyarıca gece vaktinin bir saat ilave ile 20:16 da başladığı kabul edildiğinde, sanığın eylemi gerçekleştirdikleri saat net olarak tespit edilemediğinden, şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca eylemin gündüz vakti gerçekleştirildiğinin kabulü gerektiği, bu nedenle TCK 149/1-h maddesinin uygulanamayacağından TCK 149/1-a madesinde düzenlenen yağma suçunun silahla işlenmesi dışında başkaca nitelikli halin kalmadığı bu nedenle temel cezanın alt sınırdan belirlenmesi gerektiğinin düşünülmemesi yeniden duruşma açılmasını gerektirecek bir neden olmadığından ve CMK 303 maddeye göre düzeltilebilir bir yanılgı olarak görüldüğünden, ... yönünden kurulan 2 no'lu hükmün 1,2 ve 3. Paragraflarının tamamının hükümden çıkarılmasına karar verilmiş,

Yerine;

Sanık ...'in silahla yağma suçundan eylemine uyan TCK'nın 149/1-a maddesi gereğince suçun işlenmesindeki özellikler, suç konusunun önem ve değeri, meydana gelen zararın ağırlığı dikkate alınarak takdiren ve asgari hadden 10 YIL HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,

Şartları oluşmadığından TCK'nın 149/1-c maddesinin uygulanmasına yer olmadığına,

Sanığın yargılama sürecindeki davranışları lehine takdiri indirim sebebi kabul edildiğinden TCK'nın 62/1 maddesi gereğince cezasından takdiren 1/6 oranında indirim yapılarak 8 YIL 4 AY HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,'' cümlelerinin eklenmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz Sebebi;

1. Olayda bıçak kullanıldığına dair somut delil bulunmadığına,

2. Sanığın pişman olduğu, zararın bulunmadığı, telefonun değerinin düşük olduğuna,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz Sebebi;

1. Olayda bıçak kullanıldığına dair somut delil bulunmadığına,

2. Sanığın pişman olduğu, zararın bulunmadığı, telefonun değerinin düşük olduğuna,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Katılanın 13.04.2017 günü saat 20.30 sıralarında İsmetpaşa Mahallesi Toki Evleri içerisinde bulunan parkta arkadaşı olan ... ile oturdukları esnada sanıklar ... ve ...'ın yanlarında bulunan banka oturdukları, sanıklardan ...'in oturduğu banktan kalkarak o sırada katılanın elinde olan cep telefonunu arkadaşını arayacağını söyleyerek istediği, katılanın telefonu vermek istemediği ve sanığa hoparlörden konuş diyerek sanık ...'in söylediği numaraları tuşladığı, aranan numaranın yanlış çıkması üzerine sanık ...'in katılanın elindeki cep telefonunu aldığı, katılanın cep telefonunu istemesi üzerine sanık ...'in ele geçirilemeyen bıçağı çıkartarak katılanın üzerine yürüyerek bıçağı salladığı, daha sonra sanık ...'in katılanın ait cep telefonu ile olay yerinden koşarak ayrıldığı ve olayın bu şekilde gerçekleştiği mahkemece kabul ve vicdani kanaatine ulaşılmıştır.

2. Olaya ilişkin yakalama, araştırma ve değer tespit tutanakları dosya arasında mevcuttur.

3. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu kayıtlarından mağdura ait cep telefonunu en son kullanan kişi olan Musa Demir tespit edilerek, suça konu cep telefonunun ikinci el telefon satan işyerinden cep telefonunu aldığı anlaşılmakla şahıstan cep telefonu alınarak mağdura teslim edildiği anlaşılmıştır.

4. Tanıklar M.C.B., nin aşamalarda alınan beyanları dosya arasında mevcuttur.

5. Sanığın, suça konu cep telefonunu mağdurdan aldığını ancak bıçak çekmediğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda,''...Sanığın eylemi gerçekleştirdikleri saat net olarak tespit edilemediğinden, şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca eylemin gündüz vakti gerçekleştirildiğinin kabulü gerektiğinden bahisle dairece 5237 sayılı Kanun'un 149/1a ve 62. maddeleri uyarınca yeniden hüküm kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

5. Sanığın, suça konu cep telefonunu mağdurdan aldığını ancak bıçak çekmediğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda,''...Sanığın eylemi gerçekleştirdikleri saat net olarak tespit edilemediğinden, şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca eylemin gündüz vakti gerçekleştirildiğinin kabulü gerektiğinden bahisle dairece 5237 sayılı Kanun'un 149/1a ve 62. maddeleri uyarınca yeniden hüküm kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

Katılan ve tanık beyanlarından sanığın katılana ait cep telefonunu rızası dışında aldığı, katılanın hazırlıkta silahtan bahsetmemiş ise de; mahkemede çelişkili beyanı giderilerek sanığın kendisine bıçak doğrulttuğuna dair beyanını beraat eden sanık ...'ın da aşamalarda alınan beyanları ile doğruladığı ve yine tanık M.C.B.'nin olayda bıçak çekildiğine ilişkin beyanları karşısında sanığın silahtan sayılan bıçak ile sanığı korkutarak cep telefonunu hakimiyet alanına geçirmesi eyleminin silahla yağma suçunu oluşturduğu, iletişim tespit kayıtları sonucu suça konu cep telefonunun üçüncü kişiden ele geçirilerek katılana teslim edilmesi, doğrudan sanıklar tarafından bir iadenin söz konusu olmaması, yine cep telefonu değerinin az kabul edilmemesi karşısında 5237 sayılı Kanun'un 168. ve 150/2. maddelerinde düzenlenen etkin pişmanlık ve değer azlığı indirimlerinden yararlanmasının mümkün olmadığı anlaşılmakla hükümde sanık müdafiinin temyiz sebeplerine yönelik hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V.KARAR

Gerekçe bölümünde yer alan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 27.11.2018 tarihli ve 2018/2539 Esas, 2018/2535 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ile re’sen incelenmesi gereken konular yönünden 5271 sayılı Kanun'un 288 inci ve 289 uncu maddeleri kapsamında yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

25.05.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/454, Karar No: 2021/1291, Tarih: 21.10.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2018/454 E.  ,  2021/1291 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Uşak 1. İş Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar taraf vekillerinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı.... İnşaat Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinden Emine’nin eşi, ...’nın babası kazalı işçi ....’ün (muris) davalı şirkete ait işyerinde çalışmakta iken 12.11.2002 günü gece vardiyasında saat 02.30 sıralarında bozuk zeminde çektiği kasar makinesinin dok ayağının kasık bölgesine çarptığını, işveren vekilinin olayı önemsememesi, murisin de işten atılma korkusu ile sabaha kadar işyerinde bekleyip sabah mesai bitiminde işverenden vizite kağıdı olarak Uşak Devlet Hastanesi acil servisine gittiğini, muayeneyi yapan doktor tarafından hariciye polikliniğine sevkedildiğini, burada doktor .... tarafından ilaç yazılıp iki gün rapor verilerek eve gönderildiğini ancak şikâyetlerinin artması nedeniyle aynı günün akşamı tekrar acil servise gittiğini, burada doktor .... tarafından gerekli teşhis konulmayarak ertesi gün bevliye servisine gitmesi gerektiği belirtilerek tekrar eve gönderildiğini, 13.11.2002 günü bevliye servisinde doktor ... tarafından da ilaç yazılarak gönderilmek istendiğinde eşi davac....’ün ısrarı ile yatışının yapıldığını, o günün tedavi yapılmadan geçirildiğini, ertesi gün şüpheli durum nedeniyle doktor... tarafından doktor ....’in konsültasyona çağrıldığını, bunun üzerine İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkedildiğini, burada acilen ameliyata alındığını, taburcu edilmesinden sonra tekrar rahatsızlanınca bu hastanede ikinci kez ameliyat edildiğini ancak kurtarılamayarak 22.11.2002 tarihinde yaşamını yitirdiğini, murisin ölümünden davalı işverenin yanı sıra doktorların ve onları istihdam eden (Kapatılan) Sosyal Sigortalar Kurumunun (SSK) da sorumlu olduğunu, doktorlar ve işveren yetkilisi hakkında Uşak 1. Asliye Ceza Mahkemesinde 2003/350 Esas sayılı ceza davası bulunduğunu ileri sürerek toplam 50.000TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

5. Mahkemece 07.04.2004 tarihli duruşmada SSK ile davalı doktorlar hakkındaki davanın mahkemenin görevsizliği nedeniyle reddine, davalı şirket hakkındaki davanın ise tefrikine karar verilmiş olup eldeki davaya davalı şirkete karşı devam edilmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Mahkemece 07.04.2004 tarihli duruşmada SSK ile davalı doktorlar hakkındaki davanın mahkemenin görevsizliği nedeniyle reddine, davalı şirket hakkındaki davanın ise tefrikine karar verilmiş olup eldeki davaya davalı şirkete karşı devam edilmiştir.

Davalı Cevabı:

6. Davalı ....i İnşaat Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde; murisin işveren vekiline ve doktorlara kazadan bahsetmediğini, hastaneye karın ağrısı şikâyeti ile gidip eskiden beri mevcut olan fıtık rahatsızlığından bahsettiğini, ölüme kadar olan 10 günlük süre içinde gerçekleşen olayların müvekkilinin bilgisi dışında cereyan ettiğini, murisin ölümünde müvekkili şirketin kusuru bulunmadığını, kaldı ki dok ayağının kazalı işçiye çarptığı kabul edilse bile ölüme yol açmasının mümkün olmadığını, ölüm ile kaza arasında illiyet bağının kesildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

7. İhbar olunan ... vekili beyan dilekçesinde; davalı şirkete ait işyerinde vuku bulacak iş kazaları nedeniyle 02.07.2002 başlangıç tarihli bir yıl süreli işveren sorumluluk sigorta poliçesi ile teminat verildiğini, söz konusu poliçe ile kişi başı 9.000TL’lik limit kapsamında sorumlu olduklarını belirtmiştir.

Mahkeme Kararı:

8. Uşak 1. İş Mahkemesinin 11.10.2013 tarihli ve 2004/973 E., 2013/753 K. sayılı kararı ile; ceza davası ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davalı şirkete karşı açılan rücuan tazminat davasında alınan raporları da irdeleyerek çelişkiyi giderecek şekilde hazırlanan ve hükme esas alınan 24.06.2013 tarihli raporda kazanın meydana gelmesinde davalı şirketin %20, şirket yetkilisinin %10, dava dışı doktorların toplam %30, murisin %20, İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ise %20 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, davalı işverence murisin iş kazasından sonra hemen hastaneye götürülmediği ve tedavisinin yaptırılmadığı, bu suretle ihmali davranışla ölümüne sebebiyet verildiği, işveren vekili ile doktorlar hakkındaki ceza davasının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verildiğinden eldeki davada davalı işverenin ve murisin kusur durumlarının esas alınması gerektiği, buna göre davalı şirketin %20, şirket yetkilisinin %10 ve murisin %20 kusurlu olduğu, davacıların murisin vefatı nedeniyle üzüntü yaşadıkları gerekçesiyle davacı eş için 20.000TL, çocukların her biri için 5.000TL olmak üzere toplam 30.000TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

9. Uşak 1. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını süresi içinde taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

9. Uşak 1. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını süresi içinde taraf vekilleri temyiz etmiştir.

10. Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 08.04.2014 tarihli ve 2013/20703 E., 2014/7282 K. sayılı kararı ile; “…Sigortalının davalı işyerinde çalışırken 12.11.2002 günü iş kazası geçirdiği, mesai bitimi vizite kağıdı düzenlenerek gönderildiği Uşak SSK hastanesinde önce istirahat verilerek evine gönderildiği, aynı gün gecesi yeniden acil servise müracaatı üzerine serum bağlanarak ertesi gün servise müracaatı istendiği 13.11.2002 tarihinde yatırıldığı Uşak SSK hastanesinden batın travması teşhisiyle İzmir Tepecik SSK Hastanesine gönderildiği, 14.11.2002 tarihinde ameliyat edildiği, 22.11.2002 tarihinde karın travması,ince bağırsak delinmesine bağlı karın içi apsesine bağlı olarak öldüğü, iş kazası sonucu ölüm nedeniyle hak sahiplerine kurumca gelir bağlandığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Olayda, ölüm olayı işyerinde 12.11.2002 günü kaza geçirildikten sonra tedavi sürecinde 22.11.2002 tarihinde ortaya çıkmıştır. Böyle hallerde, ölüm olgusunda, işyerinde çalışırken geçirdiği kazanın payı öngörülebilirse de tedavi süreci, sigortalının tedaviyi kabul etmemesi veya hekimin bildirdiği tedbir ve tavsiyelere uymaması, veya ölüme yol açabilecek sair bir hastalık veya sebep veya ileri derece yaşlılık gibi doğal nedenler dahi etkili olabilir. Diğer bir deyimle, müterafik illiyet ve kusur söz konusu edilebilir. Kurumun hak sahiplerine gelir bağlaması ve ölümün iş kazasından ileri geldiğini kabul etmesi de, sigortalının mutlaka iş kazası sonucunda öldüğü anlamına gelmeyebilir. Nitekim davacı dava açarken tefrik olunan dosyada ölüm olayının meydana gelmesinde hastane ve doktor hatalarının da etkili olduğunu kabulle, Kuruma ve doktorlarına da dava yöneltmiştir. Bu durum karşısında, iş kazası sonundaki yaralanmanın tek başına ölüm olayına yol açıp açmayacağı araştırılarak, iş kazasındaki yaralanma tek başına ölüm olayına yeterli değilse bu kez iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının tıbben tespitinin mümkün bulunup bulunmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmek gerekirken eksik araştırma ve incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuksal olgular dikkate alınmadan, eksik inceleme ve araştırma ile manevi tazminatların takdiri ile yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır…” gerekçesiyle karar bozulmuş, bozma nedenine göre davacı vekilinin temyiz itirazları ile davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Direnme Kararı:

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır…” gerekçesiyle karar bozulmuş, bozma nedenine göre davacı vekilinin temyiz itirazları ile davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Direnme Kararı:

11. Uşak 1. İş Mahkemesinin 21.11.2014 tarihli ve 2014/413 E., 2014/397 K. sayılı kararı ile; kazanın iş kazası olduğu konusunda ihtilaf bulunmadığı, işverenin murisi zamanında hastaneye götürmemesinin tedavinin geç başlamasında etken olduğu, murisin kazadan on gün sonra vefat etmesinin ölümünün kazadan kaynaklanmadığı anlamına gelmeyeceği, doktorlar hakkında açılan davada doktorların sorumluluğuna karar verildiği takdirde davalı işverenin her zaman onlara rücu edebileceği, haklarında açılmış bir dava varken doktorların ölüm olayının meydana gelmesinde ihmallerinin bulunup bulunmadığının bu davada araştırılmasının davayı sürüncemede bırakacağı gibi, davacıların acılarının daha da artmasına ve adaletin gecikmesine neden olacağı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

12. Direnme kararı süresinde davalı Severler Konfeksiyon Deri İnşaat Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

13. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; iş kazası sonucunda davacıların murisi olan kazalı işçide meydana gelen yaralanmanın ölüm olayına yol açıp açmayacağı ve iş kazasındaki yaralanmanın tek başına ölüm olayına yeterli olmadığının tespiti hâlinde bu kez iş kazası nedeniyle oluşan sürekli iş göremezlik oranının tıbben tespitinin mümkün bulunup bulunmadığı araştırılarak sonuca göre karar verilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

14. Öncelikle uyuşmazlık konusu ile ilgili yasal düzenlemelere kısaca değinilmelidir.

15. Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak tanımlanabilir. Hukukî anlamda sorumluluk ise, taraflar arasındaki hukukî ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.

16. Kusur sorumluluğu, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışla sözleşme dışında diğer bir kimseye vermiş olduğu zararın giderilmesini düzenleyen sorumluluk türüdür. Bu sorumlulukta kusur, sorumluluğun kurucu unsuru olarak düzenlenmiştir (Eren, Fikret: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 22. Baskı, Ankara 2017, s. 594).

17. Kusur sorumluluğunda bir zararı başkasına tazmin ettirmek, ancak zarar onun kusurlu bir fiilinden doğmuş ise mümkündür (Tandoğan, Haluk: Türk Mes’uliyet Hukuku, Ankara 1967, s. 89). Kusur sorumluluğuna doktrin ve uygulamada eş anlamda olmak üzere “haksız fiil sorumluluğu” veya “sübjektif sorumluluk” da denilmektedir.

17. Kusur sorumluluğunda bir zararı başkasına tazmin ettirmek, ancak zarar onun kusurlu bir fiilinden doğmuş ise mümkündür (Tandoğan, Haluk: Türk Mes’uliyet Hukuku, Ankara 1967, s. 89). Kusur sorumluluğuna doktrin ve uygulamada eş anlamda olmak üzere “haksız fiil sorumluluğu” veya “sübjektif sorumluluk” da denilmektedir.

18. Bununla birlikte sorumluluğun asli şartı; zararla söz konusu davranış veya olay arasında bir sebep sonuç ilişkisinin bulunmasıdır. Bu sebep sonuç ilişkisine genel anlamda illiyet bağı denir. Burada sözü edilen illiyet bağı uygun illiyet bağıdır. Uygun illiyet bağı, olayların olağan akışına ve hayat tecrübesine göre, sebebin, meydana gelen sonucu yaratmaya elverişli olmasıdır. Uygun illiyet bağı, sorumluluğu, zarar veren bakımından öngörülebilir risklerle sınırlamaktadır (Eren, s.561). Başka bir deyişle, hayatın olağan akışı ve hayat tecrübesi bakımından öngörülemez zararlar uygun illiyet bağı kapsamında sorumluluğu doğurmayacaktır.

19. İlliyet bağı; mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru veya üçüncü kişinin kusuru nedeniyle kesilebilir. Aynı zamanda sorumluluktan kurtulma sebebi olan bu üç sebep, sadece kusur sorumluluğunda değil, kusursuz sorumlulukta da kabul edilmektedir (Eren, s. 561). Her üç neden açısından da, illiyet bağının kesildiği iddiası, sorumlu kişiler tarafından açıkça ispatlanmadıkça kabul edilmemelidir. Bu bakımdan sorumluluktan kurtulmak oldukça zorlaştırılmıştır.

20. Yeri gelmişken belirtilmelidir ki, iş kazasından ve meslek hastalığından dolayı açılan sorumluluk davalarının kendine özgü ilke ve kuralları bulunmaktadır. Kazadan dolayı meydana gelen zarardan işverenin sorumlu tutulabilmesi için öncelikle taraflar arasında bir hizmet akdi ilişkisinin bulunması ve olayın iş kazası olması gerekmektedir. Ancak olayın iş kazası olarak nitelendirilmesi, işverenin her durumda bu kazadan sorumlu tutulmasını gerektirmez. Bir iş kazasından işverenin sorumlu olması için, kaza işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma ve özen gösterme yükümlülüğüne aykırı davranışı veya ihmal göstermesi sonucu meydana gelmiş olmalıdır. Diğer bir deyişle, oluşan kazadan işverenin sorumlu olabilmesi için kaza ile ölüm ya da yaralanma arasında illiyet bağı bulunması gerektiği gibi, işverenin kusurunun da kanıtlanmış olması gerekir.

21. Somut olayda; davacılar vekili müvekkillerinin murisi kazalı işçi Hilmi Türk’ün işyerinde çalıştığı sırada kasığına kasar makinesinin dok ayağının çarpması nedeniyle yaralanarak hastaneye gittiğini, ölümüne kadar geçen 10 günlük süre zarfında doktorlar tarafından gerekli teşhis ve tedavi yapılmadığından davalı işverenin yanı sıra doktorların ve onları istihdam eden SSK’nın da sorumlu olduğunu ileri sürerek manevi tazminat istemiyle dava açmış olup, doktorlar ve SSK hakkındaki davada görevsizlik kararı verilmiş ve bu karar davacılar vekilinin temyizi üzerine 21. Hukuk Dairesinin 11.10.2004 tarihli ilamı ile hükmün (1) ve (2) numaralı bentlerinin silinerek “Davalılar SSK ve Mete Çiçek, Özgür Başer ve Mustafa Akın aleyhine açılan davanın mahkemenin görevsizliği nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın Uşak Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine” sözcükleri yazılmak suretiyle düzeltilerek onanmıştır.

22. Kesinleşen görevsizlik kararı üzerine Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/21 Esas sayısı üzerinden doktorlar ve hastanenin devredildiği Sağlık Bakanlığı aleyhine görülen tazminat davasında, mahkemece doktorlara atfedilen fiillerin hizmet kusuru kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın husumet yokluğundan reddine; Sağlık Bakanlığı hakkındaki davanın ise idari yargının görevli olduğundan dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş ve karar 4. Hukuk Dairesinin 28.05.2015 tarihli ilamı ile onanmıştır.