muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/41564, Karar No: 2017/21914, Tarih: 17.10.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/41564 E.  ,  2017/21914 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde şoför ve pazarlama elemanı olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin prime esas kazanç tutarının eksik bildirilmesi ve fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi sebebiyle davacı tarafça haklı sebeple feshedildiğini, davacının 15 nisan-1 kasım tarihleri arasında haftanın yedi günü her gün 17 saat çalıştığını, kış döneminde ise 08.00-18.00 saatleri arasında olmak üzere ayrıca her pazartesi 01.00’e kadar çalıştığını, yıllık izinlerini kullanmadığını, genel tatil günlerinde çalıştığını ileri sürerek birlikte kıdem tazminatı, fazla çalışma, genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının başka bir iş bulması sebebiyle işten ayrıldığını, davacı tarafından tanık olarak bildirilen kimselerin işveren hakkında dava açan kimseler olduğunu, dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların haksız ve gerçeğe aykırı olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi’nin, davacı tarafından açılan hizmet tespiti davasının sonucunun beklenmesi gerektiği şeklindeki 12.03.2015 tarihli bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karara karşı yasal süresi içinde taraf vekilleri temyiz yoluna başvurmuştur.

Gerekçe:

1-Taraflar arasında davacının fazla çalışma alacağı bulunup bulunmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma alacağı bulunduğunu iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışma alacağının ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, söz konusu çalışmaların bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre bu çalışmaların olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışma alacağının ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, söz konusu çalışmaların bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre bu çalışmaların olup olmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda, davacı tanıklarının beyanlarına itibar edilerek davacının Mart, Nisan, Eylül ve Ekim aylarında haftada 45 saat, diğer aylarda haftada 20,5 saat fazla çalışma yaptığı benimsenerek fazla çalışma alacağı hüküm altına alınmış ise de, her iki tanığın da işverene karşı dava açmış olduğu anlaşılmaktadır. Bu halde, salt husumetli tanık anlatımları ile sonuca gidilmesi isabetsizdir. Davalı tanığı Hanife, işyerinde haftanın 6 günü çalışıldığını, davacının ... dışına mal götürdüğü 2-3 günlük zaman diliminde araçta her zaman iki şoför olduğunu, davacının hafta tatilinden yararlandığını; diğer davalı tanığı ... ise, davacının salı günleri mal götürmek üzere yola çıktığını ve cuma günü döndüğünü, bu zaman dilimi içindeki çalışma şeklini ve dinlenme sürelerini bilmediğini işyerinde normal mesai saatlerinin hafta içi 08.30-18.00 arası olduğunu, cumartesi günü ise 15.00 de sona erdiğini beyan etmiş olup, davacının şehir dışına çıktığı dönemlerde ise araçta her zaman iki şoför bulunduğunu ifade etmişlerdir. Buna göre, davacının araçta çift şoför olarak çalıştığı yönündeki davalı tanıklarının beyanları ile Dairemizin emsal 2012/9787 esas sayılı dosyası dikkate alınarak, davacının yaz aylarında haftada ortalama 3 saat fazla çalışma yaptığının kabulü dosya içeriğine uygun düşecektir.

2-Davacının fazla çalışma yaptığı ileri sürülen dönem konusunda ihtilaf bulunmaktadır.

Davacı dava dilekçesinde 15 Nisan-1 Kasım tarihleri arasında haftanın her günü günde 17 saat çalıştığını ileri sürmüş, davacı ve davalı tanıkları da Mart Nisan ayı ile Eylül Ekim ayları arasındaki dönemi yaz sezonu olarak nitelemişlerdir. Ne var ki, bilirkişi raporunda Mart ayı, Nisan ayı, Eylül ayı ve Ekim ayını ayrı bir dönem kabul edilerek hesaplama yapılmış, diğer aylar için (8 aylık döneme ilişkin olarak) ayrı hesaplama yapılmıştır. Dosya içeriğine göre, nisan ve eylül ayları arasındaki dönemin (bu aylar dahil olmak üzere) yaz dönemi olarak kabulü ile buna göre fazla çalışma alacağı hesabı yapılması için kararın bozulması gerekmiştir.

3-Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık fazla çalışma ücretinin hesaplanması ile ilgilidir.

3-Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık fazla çalışma ücretinin hesaplanması ile ilgilidir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 63 üncü maddesinde, haftalık çalışma süresi en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41. maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63. madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Somut uyuşmazlıkta, davacı fazla çalışma ücreti alacağı ile birlikte hafta tatili ücreti alacağını da talep etmiş ve Mahkemece her iki alacağın kabulüne karar verilmiştir. Hükme dayanak bilirkişi raporunda ise, davacının haftalık fazla çalışma süresi, haftanın 7 günü esas alınmak suretiyle belirlenmiştir. Oysa, davacının haftanın 7. günündeki çalışması ile ilgili olarak, zaten hafta tatili alacağı hesaplanmış olup, bu sürenin yeniden fazla çalışma süresinde dikkate alınması mümkün değildir. Yapılacak iş, önce haftanın altı gününde çalışılan sürenin toplanması ve ardından şayet mevcut ise bu sürenin üzerine, hafta tatili günündeki çalışmada 7,5 saati aşan kısmın eklenmesi suretiyle, haftalık çalışma süresi ile haftalık fazla çalışma süresinin tespitidir. Mahkemece bu husus gözetilmeksizin yazılı şekilde mükerrer ödemeye sebebiyet verecek şekilde fazla çalışma ücretine hükmedilmesi hatalıdır.

4-Taraflar arasında davacının hafta tatili alacağı bulunup bulunmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Mahkemece, davacı tanıklarının beyanlarına itibar edilerek davacının Mart, Nisan, Eylül ve Ekim aylarında her hafta tatilinde çalıştığının kabulü ile hafta tatili alacağı hesaplanarak hüküm altına alınmış ise de, husumetli olan davacı tanıklarının beyanlarına itibar edilemez. Davalı tanıkları ise davacının çalışmasının haftada altı gün olduğunu, yaz sezonunda nadiren hafta tatili çalışması olduğunu beyan ettiğine göre, soyut beyana itibar edilemeyeceğinden, davacının hafta tatili çalışmasının varlığını kanıtlamayamadığı dikkate alınarak, hafta tatili alacağı talebinin reddi gerekirken, kabulüne karar verilmesi bozma sebebidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9503, Karar No: 2014/7612, Tarih: 05.06.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/9503 E.  ,  2014/7612 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarına teşebbüs

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan mahkûmiyetine

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 05.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14673, Karar No: 2020/2263, Tarih: 04.06.2020

**1. Hukuk Dairesi         2016/14673 E.  ,  2020/2263 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL-TENKİS

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, duruşma isteği değerden reddedildi. Tetkik Hakimi ... 'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil;olmadığı takdirde, tenkis isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakanları ...nin 4352 parsel sayılı taşınmazını davalı oğlu Mustafa'ya satış suretiyle temlik ettiğini, 658 ve 673 sayılı parsellerdeki paylarını ise, davalı gelini ...a ölünceye kadar bakma akti ile devrettiğini, yapılan işlemlerin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu iptali ve tescile, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı ..., cevap dilekçesinde satışın gerçek olduğunu ve babasının satış bedelini kendisi ile çocuklarının ihtiyaçları için kullandığını belirterek davanın reddini savunmuş, keşifteki beyanında ise, babasının çekişmeli 4352 parsel sayılı taşınmazı damatlık hediyesi olarak verdiğini bildirmiş, diğer davalı ..., mirasbırakana sadece kendisinin baktığını, davacıların bakmadıklarını belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1931 doğumlu mirasbırakan...'nin 15.11.2013 tarihinde ölümüyle geriye mirasçıları olarak davacı çocukları ...,... ve ... ile davalı oğlu ...nın kaldığı, mirasbırakanın 4352 parsel sayılı taşınmazın 18.04.2011 tarihinde davalı oğlu ...ya satış suretiyle temlik ettiği, 658 ve 673 parsel sayılı taşınmazlarda bulunan 9/16'şar paylarını da 21.03.2013 tarihinde davalı gelini...'a ölünceye kadar bakma akti ile devrettiği, davalılar ...ve...'ın evli oldukları anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) m. 611. maddesine göre ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesi, taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir akittir. (818 s. Borçlar Kanununun (BK) m. 511). Başka bir anlatımla ivazlı sözleşme türlerindendir. Bu sözleşme ile bakım alacaklısı, sözleşme konusu malın mülkiyetini bakım borçlusuna geçirme; bakım borçlusu da bakım alacaklısına yasanın öngördüğü anlamda ölünceye kadar bakıp gözetme yükümlülüğü altına girer. (TBK m. 614 (BK) m. 514)).

Nitekim, bakıp gözetme koşulu ile yapılan temliki işlemin geçerliliği için sözleşmenin düzenlendiği tarihte bakım alacaklısının özel bakım gereksinimi içerisinde bulunması zorunlu değildir. Bu gereksinmenin sözleşmeden sonra doğması ya da alacaklının ölümüne kadar çok kısa bir süre sürmüş bulunması da sözleşmenin geçerliliğine etkili olamaz.

Nitekim, bakıp gözetme koşulu ile yapılan temliki işlemin geçerliliği için sözleşmenin düzenlendiği tarihte bakım alacaklısının özel bakım gereksinimi içerisinde bulunması zorunlu değildir. Bu gereksinmenin sözleşmeden sonra doğması ya da alacaklının ölümüne kadar çok kısa bir süre sürmüş bulunması da sözleşmenin geçerliliğine etkili olamaz.

Kural olarak, bu tür sözleşmeye dayalı bir temlikin de muvazaa ile illetli olduğunun ileri sürülmesi her zaman mümkündür. En sade anlatımla muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılan aykırılık olarak tanımlanabilir. Böyle bir iddia karşısında, asıl olan tarafların akitteki gerçek ve müşterek amaçlarının saptanmasıdır. (TBK m. 19 (BK m. 18)). Şayet bakım alacaklısının temliki işlemde bakıp gözetilme koşulunun değil de, bir başka amacı gerçekleştirme iradesini taşıdığı belirlenirse (örneğin mirasçılarından mal kaçırma düşüncesinde ise), bu takdirde akdin ivazlı (bedel karşılığı) olduğundan söz edilemez; akitte bağış amacının üstün tutulduğu sonucuna varılır. Bu halde de Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 1.4.1974 gün ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı olayda, uygulama yeri bulur.

Diğer taraftan, miras bırakanın, ölünceye kadar bakıp gözetme karşılığı yaptığı temlikin muvazaa ile illetli olup olmadığının belirlenebilmesi içinde, sözleşme tarihinde murisin yaşı, fiziki ve genel sağlık durumu, aile koşulları ve ilişkileri, elinde bulunan mal varlığının miktarı, temlik edilen malın, tüm mamelekine oranı, bunun makul karşılanabilecek bir sınırda kalıp kalmadığı gibi bilgi ve olguların göz önünde tutulması gerekir.

Somut olaya yukarıda belirtilen ilkeler ışığında bakıldığında,muvazaa iddiasına dayalı eldeki davada miras bırakanın temliklerindeki kastının belirlenmesi yönünden hükme yeterli bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur.

Hal böyle olunca, yukarıdaki ilkeler gözetilmek ve tarafların iddia ile savunmaları dikkate alınmak suretiyle daha önce ifadelerine başvurulan tanıkların yeniden çağrılarak dinlenilmeleri, muris Ali'nin temlik tarihlerindeki tüm malvarlığı değerlerinin tespit edilmesi, temliklere konu taşınmazların tüm malvarlığına oranının ortaya çıkarılması, tespit edilen oranın makul karşılanabilecek bir sınırda kalıp kalmadığının diğer bilgi ve olgular göz önünde tutularak belirlenmesi, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek mirasbırakanın temliklerindeki gerçek iradesinin açık ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde saptanması ve ondan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Davacıların yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasa'nın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 04/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13598, Karar No: 2012/9961, Tarih: 17.04.2012

**2. Hukuk Dairesi         2011/13598 E.  ,  2012/9961 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Adana 5. Aile Mahkemesi

TARİHİ :28.04.2011
Yargıtay — Esas No: 2013/47, Karar No: 2013/21988, Tarih: 12.12.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/47 E.  ,  2013/21988 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece; yasal zorunlu unsur içermediği gerekçesi ile dava dilekçesinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda; davacı kurum vekili, Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının iptalini talep etmiş ise de; dava dilekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı kurum ile davalı arasında gerçekleştirilen abonelik sözleşmesi nedeniyle; davacı kurum tarafından alınan ve faturaya yansıtılan, kayıp-kaçak bedeli, PSHS okuma bedelinin davalıdan alınıp alınmayacağı konusunda oluşan muarazanın (çekişmenin) giderilmesi talep edilmektedir.

Hukuk Genel Kurulunun 2004/13-417 Esas- 2004/442 sayılı kararında da açıklandığı üzere; bir sözleşme ilişkisi sırasında taraflardan birince yaratılmış bir muarazanın önlenmesi istemiyle açılan davalar, usul hukuku anlamında, eda davası niteliğindedir. Zira, bu tür davalarda, hem muarazanın varlığının tespiti ve hem de onun meni talep edilir.

Davanın açıklanan bu niteliği gözetildiğinde dava değerinin dava dilekçesinde gösterilmesinin zorunlu olmadığı kabul edilmelidir.

Şu halde; taraflar arasındaki sözleşme feshedilmediğine ve görülmekte olan davada, davacı, davalının davaya konu işlemle sözleşme ilişkisine yönelik bir muaraza yarattığını ileri sürdüğüne göre, mahkemece yapılması gereken iş; Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararı bir delil olarak değerlendirilerek, esasa girişilmek suretiyle, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve taraflarca bildirilip toplanan diğer deliller çerçevesinde uyuşmazlığın değerlendirilmesi, dolayısıyla, ortada önlenmesi gereken bir muaraza bulunup bulunmadığının, belirlenmesi ve ortaya çıkacak uygun hukuki sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir.

Hal böyle olunca; mahkemece bu yönde bir uygulama yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı tarafın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine, 12.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2624, Karar No: 2013/8987, Tarih: 06.05.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/2624 E.  ,  2013/8987 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ölüm aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline, kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

Dava, davacının Kuruma borçlu olmadığının tespiti ile ihtirazi kayıtla Kuruma yapılacak ödemelerin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle ödenmesi istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, ilamda yazılı olduğu şekilde istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kanunun 56. maddesinin ikinci fıkrası olup, uyuşmazlığın çözümünde sosyal güvenlik, sosyal güvenliğin amaç ve yöntemleri, sosyal sigortalar, sosyal güvenlik sistemi gibi kavram ve olguların değerlendirilmesine gereksinim bulunmaktadır.

Sosyal sigorta sistemlerinde sigortalılar veya hak sahipleri belli şartların yerine getirilmesi halinde sosyal edime (yardıma) hak kazanırlar. Sosyal edim ya da sosyal yardım hakkı kişilerin belli bir yardım ya da edim üzerinden yargısal yönden icrası mümkün kamusal talep hakkını ifade eder. Sosyal sigortalar; sosyal koruma, dayanışma, sosyal denkleştirme, zorunluluk ilkelerine dayanmakta olup, özellikle inceleme konusu 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi yönünden önem arz eden sosyal koruma ilkesiyle, toplumun ekonomik ve sosyal yönden en fazla gereksinimi olan bireylerini/gruplarını koruma, güvenceye kavuşturma ve onlara hizmet amaçlanmakta, yaşamlarını sürdürebilmeleri için bu kişilerin sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması hedefi öne çıkmaktadır. Devletler tarafından amaç olarak benimsenen sosyal güvenlik genellikle sosyal sigortalar ile sosyal yardım ve hizmetler olarak adlandırılan iki ... yöntem uygulanmak suretiyle sağlanmaya çalışılmaktadır. İki ana rejimden meydana gelen Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde, yardımlar genellikle devlet bütçesinden veya gönüllü özel yapılanmalardan karşılandığı, katılmasız veya primsiz rejim olarak adlandırılan sosyal yardım ve hizmetlerin yanı sıra sistemin ... dayanağını oluşturan ve ilgililerin herhangi bir maddi katkısının söz konusu olmadığı katılmalı veya primli rejimde bulunmaktadır.