muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/22134, Karar No: 2013/17709, Tarih: 18.11.2013

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 18.11.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18298, Karar No: 2013/24157, Tarih: 01.10.2013

**4. Ceza Dairesi         2013/18298 E.  ,  2013/24157 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

1-Sanığa yükletilen 6136 sayılı Kanuna muhalefet ve hakaret eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunlarda öngörülen suç tiplerine uyduğu,

Tekerrüre esas hükümlülüğü bulunan sanık hakkında TCK’nın 58. maddesi uygulanmamış ise de, karşı temyiz olmadığından bozma yapılamayacağı,

Anlaşıldığından sanık ...’ın ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

2-Yaralama suçundan kurulan hükümlerin temyizine gelince; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanığın, katılana önce yumruk atıp, daha sonra bıçakla vurmaya teşebbüs etmesi şeklindeki eyleminden dolayı, sadece tamamlanmış olan yaralama suçundan cezalandırılması gerektiği gözetilmeden, ayrıca bıçakla yaralamaya teşebbüs suçundan da hükümlülük kararı verilmesi,

Kanuna aykırı ve sanık ...’ın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnamedeki onama düşüncesinin reddiyle HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 01.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6125, Karar No: 2020/7191, Tarih: 30.06.2020

**2. Ceza Dairesi         2020/6125 E.  ,  2020/7191 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme, iş yeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1- Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde:

14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin CMUK'nın 317. maddesi gereğince REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığını bozma suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Suça sürüklenen çocuk hakkında mahkemece Düzce 3.Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/304 esas, 2013/329 karar sayılı ilam ile hırsızlık,mala zarar verme,konut dokunulmazlığını bozma suçlarından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği 02/05/2013 tarihinden itibaren denetim süresi içerisinde Düzce Çocuk Mahkemesinin 14/05/2015 tarih ve 2014/194 Esas - 2015/324 Karar mahkumiyetine konu suçun 5237 sayılı TCK'nın 151/1 maddesinde tanımlanan mala zarar verme suçuna ait olduğu ve CMK'nın 253. maddesinde 6763 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ile uzlaşma kapsamına alındığı anlaşıldığından, öncelikle ihbar dosyası yönünden uzlaştırma işlemi yapılıp sonucuna göre suça sürüklenen çocuk hakkında açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanma koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 30.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6390, Karar No: 2018/533, Tarih: 05.02.2018

**4. Hukuk Dairesi         2016/6390 E.  ,  2018/533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve ... Yatırım Sanayi ve Ticaret A.Ş. aleyhine 10/07/2014 gününde verilen dilekçe ile basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 14/01/2016 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.Davacı vekili, ... Gazetesi’nin internet sitesinde 22/03/2014 tarihinde yayınlanan “Tape Operasyonunda Flaş Gelişme” başlıklı haber ile müvekkilinin kişilik haklarının ihlal edildiğini belirterek, müvekkilinin uğradığı manevi zararın giderilmesini istemiştir.

Davalılar vekili, dava konusu haberin görünen gerçeklik ilkesine uygun güncel bir haber olduğunu, davalı ...'ın kanunen sorumluluk yükletilebilecek kişilerden olmadığını belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.Mahkemece, dava konusu haberin davacının adil yargılanma hakkını ve masumiyet karinesini zedelediği, davacının kişilik haklarına saldırı oluşturduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.1- Davalı ... Yatırım San. Tic. A.Ş’nin temyiz itirazlarının incelenmesinde:Basın özgürlüğü, Anayasanın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Yasasının 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır.Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması,genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda,basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.Ne var ki, basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanununun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır

. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır.Davaya konu yayın bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının Emniyet Genel Müdürlüğünün 21/03/2014 tarihli kararıyla görevden uzaklaştırılmış olmasına göre; haberin görünür gerçeğe uygun olduğu, haberin verilmesinde kamu yararı bulunduğu, dava konusu haberin davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olmadığı anlaşıldığından istemin tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2- Davalı ...’ın temyiz itirazlarına gelince:

Dava konusu yayın, davalılardan ...Yatırım San. Tic. A.Ş’ye ait internet sitesinde yayınlanmış olup, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele edilmesi Hakkında Kanunun 4. ve devamı maddeleri gereğince ... Yatırım San. Tic. A.Ş’de yönetim kurulu başkanı olan davalı ...’a husumet düşmediğinden adı geçen yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (1) no’lu bentte açıklanan nedenle davalı ... Yatırım San. Tic. A.Ş. yararına, (2) no’lu bentte açıklanan nedenle davalı ... yararına BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 05/02/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17114, Karar No: 2012/20827, Tarih: 31.10.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/17114 E.  ,  2012/20827 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı kamulaştırma kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş ise de dava değeri 17.220,00-TL'yi aşmadığından duruşma isteminin reddi ile incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı kamulaştırma kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Alınan raporlar hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1)Taşınmazda bulunan ağaçların sayı ve cinsine göre taşınmaz karışık kapama meyve bahçesi niteliğinde olduğundan, taşınmaza bu vasfına göre değer biçilmesi gerekirken, zeminine ayrı, üzerindeki ağaçlar için ayrı değer biçilmiştir.

Bu itibarla taşınmaza karışık kapama meyve bahçesi niteliğine göre değer biçilmesi için bilirkişi kurulundan ek rapor alınması, bu mümkün değilse yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu katılımıyla keşif yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, elverişsiz bilirkişi kurulu raporuna itibar edilerek hüküm kurulması,

2)4650 sayılı kanunla değişik 2942 sayılı kamulaştırma kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti davalarında, aynı yasanın 25/son maddesi uyarınca mülkiyet idareye tescille geçeceğinden kamulaştırılan yapı ve ağaçların değerinden enkaz bedelinin indirilmeyeceği gözetilmeden, enkaz bedeli düşülmek suretiyle eksik bedele hükmedilmesi,

3)Resmi kuruluşların yargı harcından bağışık tutulabilmesi için özel Kanunlarında yargı harcından muaf olduğunun açıkça belirtilmesi gerekir. Diğer harçlardan bağışık tutulma yargı harcını kapsamaz.

Bu nedenle, davacı idareden tahsil edilen harçların iadesine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine, temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 31.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15665, Karar No: 2016/7382, Tarih: 20.09.2016

**11. Hukuk Dairesi         2015/15665 E.  ,  2016/7382 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 29/04/2015 tarih ve 2013/336-2015/184 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 20/09/2016 günü tebligata rağmen gelen olmadığı yoklama ile anlaşıldı, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı ... arasında imzalanan 31.08.2012 tarihli "Uçak Temizlik Hizmetleri Sözleşmesi" uyarınca ...'ya ait uçakların temizlik işlerinin müvekkilince üstlenildiğini, 10.12.2012 tarihinde ... Havalimanı'nda yapılan temizlik/yıkama işlemi esnasında yıkama sehpasının ...'na ait uçağa çarpması sonucunda uçakta 18.557 USD tutarında hasar oluştuğunu, hasar bedelinin müvekkilince ...'ya ödendiğini, davalı ... ile müvekkili arasında tanzim edilen 3.şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kapsamında davalıya başvurulmasına rağmen hasarın teminat dışı olduğundan bahisle ödeme yapılmadığını ileri sürerek, 18.557 USD karşılığı olan 33.604,87 TL'nin 27.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu edilen poliçenin üçüncü şahıslara karşı mali mesuliyet poliçesi olduğunu, poliçe teminatı sigortalı tarafın işyeri adresindeki faaliyetleri nedeni ile üçüncü şahısların ölmesi, yaralanması veya üçüncü şahısların mallarında zarar meydana gelmesine ilişkin olduğunu, ... ve diğer hava yolları uçaklarına verilecek temizlik hizmeti sırasındaki zararın teminat dahiline alınmadığını, riziko adresinin davacı tarafın işyeri yanında fiilen işini icra edeceği mekan olarak genişletildiğini, bu genişletmenin riziko adresi ile ilgili olup davacı tarafın iddia etmiş olduğu gibi temizlik hizmeti zararlarının teminata dahil edilmesinin söz konusu olmadığını, davacı tarafın talebinin poliçe teminatları arasında bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, hasarın davacı tarafından ... ' na ait uçağın temizliği yapılırken yıkama sehpasının motora çarpması sonucu meydana geldiği, Uçak Temizlik Hizmetleri Sözleşmesinin ... ile yapıldığı, hasarın ... 'ya ait olan uçakta meydana geldiği, anılan şirketler farklı tüzel kişilikler olup davalı ...'nın 3. kişi konumunda bulunduğu, ... ile davacı arasında sözleşmesel ilişkinin bulunmadığı, poliçede 3.şahıs sorumluluk sigortası genel şartlarının 3-8/ a-c maddelerinin teminata dahil edildiği hükmüne yer verildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 33.597,76 TL'nin 27.02.2013 tarihinden itibaren talep gibi reeskont faizi ile davalıdan tahsiline, fazla talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1.721,06 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 20/09/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8833, Karar No: 2010/13721, Tarih: 14.12.2010

**6. Hukuk Dairesi         2010/8833 E.  ,  2010/13721 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davalılardan ... tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına ve dava konusu edilen taşınmazların yüzölçümü, cinsi, paydaş sayıları, pay oranları ve imar durumları itibariyle aynen bölünerek paylaştırılmalarına olanak bulunmamasına nazaran satışları suretiyle paydaşlığın giderilmesine karar verilmesinde bir usulsüzlük olmamasına, taşınmazlara satış aşamasında yeniden değer takdir edilebileceğine göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA ve taşınmaz malın satış bedelinden payına düşecek paranın %09.9 oranında hesaplanacak onama harcından peşin alınan 17.15.-TL’nın mahsubu ile bakiyesinin temyiz edenden alınmasına, 14.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/19493, Karar No: 2013/13716, Tarih: 18.06.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/19493 E.  ,  2013/13716 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nda; yazılı, sözlü, basit ve seri olmak üzere dört yargılama usulü düzenlenmiş iken 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yazılı ve basit yargılama usulleri düzenlenmiştir.

Bir davada hangi yargılama usulünün uygulanacağı uyuşmazlığın niteliği veya davanın görüleceği mahkemeye göre belirlenmektedir. Bu bağlamda; 5510 sayılı Kanunun 101’inci maddesinde, anılan Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili çıkan uyuşmazlıkların çözümlenmesinde İş Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7’nci maddesinde ise, İş Mahkemelerinde sözlü yargılama usulünün uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447’nci maddesindeki diğer kanunların sözlü yahut seri yargılama usulüne atıf yaptığı hallerde bu Kanunu'nun basit yargılama usulü ile ilgili hükümlerinin uygulanacağına ilişkin hüküm karşısında; artık, iş mahkemelerinde basit yargılama usulünün uygulanması gerekecektir.

Yazılı yargılama usulü 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda ayrıntılı olarak düzenlenmiş, basit yargılama usulü ise temel özellikleriyle kaleme alınmış, 322/1’inci maddesinde basit yargılama usulü hakkında hüküm bulunmayan hâllerde, yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmiştir. (Hakan Pekcanıtez, Oğuz Atalay, Muhammet Özekeş, Medeni Usul Hukuku, 12. Baskı, ... 2011, s.586).

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320’nci maddesinin birinci fıkrasında “mümkün olan hallerde” mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceği öngörülmüş, ancak “mümkün olan haller”in neler olduğu madde metninde sayılmamıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Hukuki Dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında “bir dava hakkında karar verilirken duruşma yapılması esastır.” Gerek Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ve gerekse Yargıtay ve doktrinin kabulü de bu yöndedir. Duruşma yapılmasında amaç, tarafların iddia ve savunmalarını yazılı beyanlar dışında bir kez de sözlü olarak hâkime aktarmalarına imkan tanıyarak,

hâkime de bu iddia ve savunmalarda açık olmayan, tereddüt oluşturan konularda soru sormasını sağlamaktır. Tecrübeler bu uygulamanın uyuşmazlıkların sağlıklı çözümü için büyük önem taşıdığını, taraflar ve hâkimin yüz yüze gelmesinin gerçeğe erişimi kolaylaştırdığını göstermektedir. (Ejder Yılmaz, Geçici Hukuki Himaye Tedbirleri, C1, ... 2001, s. 888) (Cenk Akil, Terazi Aylık Hukuk Dergisi, Kasım 2012, s.17).

Ayrıca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır.

Duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilmesi ise istisna olup, ancak bu konuda kanuni dayanak bulunması halinde mümkündür. Eş deyişle; ancak hukukun izin verdiği “ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, İcra ve İflas Kanunu'nun 17 ve 18’inci maddelerinde öngörülen şikâyet davaları” gibi durumlarda dosya üzerinden karar verilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320/1’inci maddesi hükmünün de bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Öte yandan; Hukuk Muhakemeleri Kanunu, hukuk yargılama usulüne önemli bir yenilik olarak “ön inceleme” müessesesini getirmiştir. Kanun gerekçesinden “...yargılamanın gecikme sebebi olarak gösterilen, mahkemelerce tam hazırlık yapılmadan tahkikata başlanılmasını” engellemek amacına yönelik olduğu anlaşılan bu müessese ile; tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin dilekçelerin verilmesinin ardından, ancak tahkikat aşamasına geçilmeden önce, ama bu aşamaya hazırlık niteliğinde tarafların sulhe teşviki, delillerin toplanması ve sunulması için gerekli işlemlerin yapılması, tarafların anlaştıkları ya da uyuşmadıkları konuların tespiti ve dava şartları ile ilk itirazların değerlendirilerek sonuca bağlanması ön incelemenin kapsamını oluşturmaktadır. Bu nedenle mahkeme ön inceleme için bir gün tespit ederek taraflara tebliğ edecektir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulduğunda; eldeki davada, ön inceleme ve tahkikata ilişkin duruşma açılmaksızın dosya üzerinde karar verilmiş olması isabetsizdir.

Kabule göre de; 6183 sayılı Yasanın 58. maddesi hükmüne göre; ödeme emrine karşı, böyle bir borcun bulunmadığı veya kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı nedenleriyle ödeme emrinin ilgiliye tebliğinden itibaren 7 günlük hak düşürücü süre içerisinde iptali için dava açılabileceğinin, yine 6183 sayılı Yasanın 35. maddesine göre limited şirket ortaklarının kamu alacaklarından sorumluluğu düzenlenmiş olup, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması koşuluyla şirket ortaklarının sermaye hisseleri oranında sorumlu olacağının değerlendirilmemesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 18.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.