muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/354, Karar No: 2017/2116, Tarih: 28.02.2017

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 01.04.2014 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin özel şartlar 5. Maddesinde "kiralananın kullanılması için lazım gelen temizleme ıslah masrafları kiracıya aittir" 7. maddesinde "kiracının kiralananı iyi halde teslim almış olması asıldır" 12. maddesinde "kiracının kiralanan şeyin içinde ve dışında yaptıracağı tezyinat masrafları tamamen kendisine ait olacağı ve mukavele müddeti bittiğinde hiçbir bedel ve masraf istemeğe hakkı olmamak üzere taşınmaz inşaatının tamamının kiraya verene ait olacağı" kararlaştırılmıştır. Tarafların Özgür iradesi ile kararlaştırılan bu şartlar geçerli olup tarafları bağlar. Davacı kiracı, kira sözleşmesinin düzenlenmesinden sonra taşınmazı kiralama amacına uygun hale getirmek ve oto yıkama olarak kullanabilmek amacıyla birtakım onarım, tamirat ve iyileştirmeler yaptığını, ancak kiracılık süreci içinde taşınmazın üçüncü kişiye satılması ve yeni malikin de tahliyesini istemesi üzerine taşınmazı tahliye ettiğini belirterek, yapmış olduğu imalat bedellerinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalı kiralayandan tahsilini talep etmiştir. Dosya kapsamı itibariyle, henüz kiracılık süresi dolmadan kiralanan

taşınmaz 16.12.2014 tarihinde dava dışı ....ye satılmıştır. Satışı takiben davacı

taşınmaz 16.12.2014 tarihinde dava dışı ....ye satılmıştır. Satışı takiben davacı

kiralananı tahliye etmiş ve yeni malik tarafından da kiralanan aynı amaçla kullanılmıştır. Davacı kiracı, kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu giderlerden alınıp götürülmesi mümkün olmayan ve davalı kiraya veren tarafından benimsenenlerin yapıldıkları tarihler itibariyle bedellerini vekaletsiz iş görme hükümlerine göre isteyebilir. (TBK'un 530, BK.nun 414.md.) Yargıtayın yerleşik uygulamaları, kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafların yapıldığı tarih itibariyle belirlenecek değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle elde edilecek değeri isteme hakkı olduğu yönündedir. Kural olarak bu gibi zorunlu ve faydalı masrafların kira sözleşmesinin başlangıcında yapılmış olduğu kabul edilmektedir. Kiralananın üçüncü kişiye satılması durumunda, satış tarihinden önce gerçekleştirilen zorunlu ve faydalı masrafların satış bedeli içinde kaldığı, taşınmazı satın alan üçüncü kişinin taşınmazı mevcut hali ile görerek aldığı kabul edildiğinden sebepsiz zenginleşen tarafın kiralananın eski maliki olduğu kabul edilmelidir. Davacı ile dava dışı yeni malik Necdet .... arasında imzalanan taşınmazın 28.02.2015 tarihinde tahliye edileceğine ilişkin protokolde davacının taşınmaza yaptığı faydalı masrafları talep etmeyeceğine ilişkin bir hüküm yoktur. Sözleşmenin 12.maddesinde kastedilen tezyinat süsleme anlamında ve ufak tefek tamir ve onarımlar olup zorunlu ve faydalı masraflara ilişkin değildir. Kiralayan faydalı imalatları benimsemiş, bu haliyle yeni malike satmış ve kiracı aleyhine sebepsiz zenginleşme meydana gelmiştir. Bununla birlikte yapılanların değerinin tam olarak kiracıya verilmesi de yerinde bir uygulama olmayacaktır. Bunun için mahkemece yeniden konusunda uzman bilirkişi ya da bilirkişi kurulu marifeti ile kiralananın kiracı tarafından yapıldığı kabul edilen faydalı giderlerle birlikte gerçek değeri ile faydalı giderler dikkate alınmaksızın taşınmazın çıplak değeri belirlenmeli, bu şekilde elde edilecek değerler arasında bir fark meydana geldiğinde bunlar birbirine oranlanmalı, böylece davacı kiracının yaptığı imalatların satış bedeline yansıma miktarı bulunmalı ve bu miktara hükmedilmelidir. Eğer faydalı giderlerin yapılmış olması hali ile yapılmamış olması halinde belirlenen değerler arasında bir fark bulunmuyorsa kiralayanın sebepsiz zenginleşmesi olmadığı kabul edilerek dava ret edilmelidir. Mahkemece bu hususların göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı ...ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz eden davalıya iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2013/12759, Karar No: 2014/9994, Tarih: 29.05.2014

**19. Hukuk Dairesi         2013/12759 E.  ,  2014/9994 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı ve davacı vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. Handan Talayhan ile davalı vek. Av. Serdar Başaran'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 17.02.2005 tarihinden itibaren 5 yıl süreli standart tüplü bayilik anlaşması imzalandığını, davalının sözleşmede yer alan kabul ve taahhütlerine rağmen müvekkili şirketten LPG alımı yapmamak suretiyle alımlarını durdurduğunu, anlaşmanın devamı boyunca kullandığı ve müşteriler tarafından bilinen telefonlarını ... bayisi ... Ticarete sattığını, satış yerine kapattığını ve...Gaz Müşteri Portföyünü fiili olarak İpragaz bayisi olan ... Ticaret'e devrettiğini durumun ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2006/80 D.iş sayılı dosyasıyla tespit edildiğini, bunun üzerine 17.10.2006 tarihli ihtarname ile müvekkilince sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini belirterek şimdilik 150.000 USD cezai şart alacağının 5.000 USD'lik kısmının ve mahrum kalınan karın şimdilik 7.500 TL'lik kısmının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, 18.05.2012 tarihli dilekçesiyle cezai şart alacağını 150.000 USD karşılığı 274.125 TL mahrum kalınan kar talebini de 604.823 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı asıl isticvabında, kendisine gösterilen sözleşmeyi imzalamadığını, kendisinin ...Gaz bayiliğini Niyazi isimli birinden devraldığını, sözleşmenin sonunda adı geçen kişiyi tanımadığını beyan etmiştir.

Davalı vekili, ıslah edilen taleplerin zaman aşımına uğradığını, müvekkilinin iş yerini kapattığında tüm müşteri bilgilerinin davacı şirket bölge müdürü nezdinde davacının yeni bayisine teslim edildiğini, davacının fasıla vermeksizin yeni bayisi ve yeni müşterileri ile çalışmaya devam ettiğini, dolayısıyla uğranılan bir kar mahrumiyeti bulunmadığını, talep edilen cezai şartın fahiş olup indirilmesi gerektiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili, ıslah edilen taleplerin zaman aşımına uğradığını, müvekkilinin iş yerini kapattığında tüm müşteri bilgilerinin davacı şirket bölge müdürü nezdinde davacının yeni bayisine teslim edildiğini, davacının fasıla vermeksizin yeni bayisi ve yeni müşterileri ile çalışmaya devam ettiğini, dolayısıyla uğranılan bir kar mahrumiyeti bulunmadığını, talep edilen cezai şartın fahiş olup indirilmesi gerektiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre, davacının sözleşme süresi dolmadan ve herhangi bir sebep bildirmeden işi bıraktığı, boşalttığı iş yerinde aynı işle iştigal eden başka bir firmanın faaliyette bulunduğu, bu durumun tespit edilmesi üzerine sözleşmenin davacı tarafın haklı nedenle feshedildiği, sözleşmenin 22/A ve B maddeleri uyarınca davacının cezai şart ve kar mahrumiyeti isteyebileceği, sözleşmenin 22/A maddesine göre sözleşmenin ihlali halinde 150.000 USD cezai şart ödenmesi gerekmekte ise de davalı firmanın sermayesinin 2/3'ünü yetirmiş ve teknik olarak mahvolmuş durumda olduğu, bu itibarla 150.000 USD'nin davalının mahvına sebep olabileceği, zaten davalının işletmeyi de devrettiği göz önüne alınarak BK'nun 19,20 (TBK 26,27) maddeleri uyarınca %10 oranı üzerinden cezai şart takdiri gerektiği, davacının ıslah talebinde yabancı para alacağını TL'ye çevirdiği, davalının zaman aşımı itirazının yerinde görülmediği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, cezai şart alacağı olarak takdiren 27.412,50 TL'nin, mahrum kalınan kar olarak 604.523 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınıp davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan taraflar yararına takdir edilen 1.100 TL'şer vekalet ücretinin yek diğerinden alınıp yek diğerine verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 29.05.2014 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY YAZISI-

Mahkemece davacı lehine hükmedilen kâr mahrumiyetinin hesabında bilirkişi tarafından taraflar arasındaki sözlemenin 22/B maddesine dayanılmış ve sözleşmenin bu maddesinde yer alan davacının kâr mahrumiyetinin her bir ton LPG için asgari 500 USD olacağı şekildeki düzenleme veri olarak alınmıştır.

Bayilik sözleşmelerinde bu tür düzenlemelerin yer alması mümkündür.

-KARŞI OY YAZISI-

Mahkemece davacı lehine hükmedilen kâr mahrumiyetinin hesabında bilirkişi tarafından taraflar arasındaki sözlemenin 22/B maddesine dayanılmış ve sözleşmenin bu maddesinde yer alan davacının kâr mahrumiyetinin her bir ton LPG için asgari 500 USD olacağı şekildeki düzenleme veri olarak alınmıştır.

Bayilik sözleşmelerinde bu tür düzenlemelerin yer alması mümkündür.

Ancak LPG'nin rafineri çıkış fiyatı neredeyse ton başına 500 USD civarındadır. Buna ÖTV, Gelir Payı ve KDV eklenerek oluşan bayilere vergili satış fiyatı ise ton başına yaklaşık 1.500 USD mertebesindedir. LPG üzerinden alınan dolaylı vergiler Devlet'e ait olduğuna göre LPG'nin ton başına gerçek değeri yaklaşık 500 USD olup; bunun tamamının dağıtım şirketinin asgari karı olması düşünülemez.

Bu itibarla sözleşmenin bu doğrultudaki 22/B maddesi BK.'nun 19 ve 20 (TBK'nun 26 ve 27) maddeleri gereğince geçersizdir.

Hal böyle olunca; davacının kâr mahrumiyeti zararının hesabında sözleşmenin 22/B maddesindeki ton başına 500 USD kâr mahrumiyeti verisine dayanılamaz.

Mahkemece davacının kâr mahrumiyeti tazminatı davacı kayıtları ve LPG piyasası koşullarına göre bilirkişiye hesaplattırılmalıdır.

Bu itibarla mahkemece verilen hükmün kâr mahrumiyetine ilişkin bölümünün davalı yararına bozulması gerektiği görüşünde olduğundan saygıdeğer çoğunluğun onama kararına bu yönden muhalifim. 29.05.2014
Yargıtay — Esas No: 2012/6142, Karar No: 2012/5300, Tarih: 08.05.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/6142 E.  ,  2012/5300 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

-KARAR-

Mahkeme kararındaki nitelendirmeye göre dava, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı iddiasına dayalı tapu iptali ve sicilden terkin istemine ilişkindir.

Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 09.02.2012 tarih ve 1 sayılı kararı ile aynen kabul edilen ve Resmi Gazetede yayımlanarak 01.03.2012 tarihinde yürürlüğe giren hukuk dairelerine ilişkin işbölümü uyarınca temyiz incelemesi Yargıtay 8.Hukuk Dairesine ait bulunmaktadır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın ilgisi yönünden 8.Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 8.5.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19219, Karar No: 2014/26151, Tarih: 30.09.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/19219 E.  ,  2014/26151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/05/2014

NUMARASI : 2014/189-2014/333

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin aylık ücret alacaklarından spor aidatı adı altında yapılan haksız kesintiden kaynaklı ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, işçi ücretlerinden toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca spor kesintisi adı altında yapılan kesintinin işçiye ödenmesi talebini içermektedir.

Somut olayda, işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca, işçilerin ücretlerinden 15.07.2004 tarihinden itibaren başlamak üzere, spor kesintisi adı altında kesinti yapıldığı, 01.03.2008 tarihinden itibaren ise spor kesintisi miktarına denk düşecek şekilde işçilere temizlik yardımı adı altında ödeme yapıldığı, son olarak 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle, temizlik yardımı ödemesi ve spor kesintisi yapılması uygulamalarının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Gerek Dairemizce gerekse de Yargıtay 9. Hukuk Dairesince temyiz incelemesi yapılan emsal nitelikli davalarda işçinin ücretinden spor kesintisi adı altında yapılan kesintiyi karşılamak üzere, işçiye temizlik yardımı adı altında ödeme yapılarak, belediyenin spor kulübüne, kaynak sağlandığı belirlenmiştir. Gerek emsal dava dosyaları gerekse eldeki dava dosyası içeriğinden anlaşıldığı üzere, temizlik yardımı adı altında yapılan ödemenin amacı, spor kesintisini karşılamak olduğundan, bu durumda işçi ücretinde gerçek anlamda bir kesintiden söz edilemez. Yıldan yıla artarak yüksek miktarlara ulaşan temizlik yardımı ile spor kesintisinin, 16.12.2013 tarihli toplu iş sözleşmesi ek protokolüyle aynı tarihten itibaren birlikte uygulamadan kaldırılmış olması da, bu hususu doğrulamaktadır. Bu sebeplerle, davacının 01.03.2008 tarihinden sonraki döneme ilişkin spor kesintisinden kaynaklı ücret alacağı talebi haksız olup, kabul edilemez. Mahkemece, davacının sadece 01.03.2008 tarihinden önceki dönemde yapılan kesintileri talep etmekte haklı olduğu kabul edilerek, zamanaşımı savunması yeniden değerlendirilmeli ve zamanaşımına uğramamış alacak miktarı tespit edildiği takdirde hüküm altına alınmalıdır. Hatalı değerlendirmeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/225, Karar No: 2014/533, Tarih: 17.01.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/225 E.  ,  2014/533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin olarak yapılan yargılamada ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kısıtlının adresinin değişmesine ilişkin olarak verilen yetkisizlik kararından kaynaklanmaktadır.

Türk Medeni Kanununun 412. maddesinde vesaye makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişinin yerleşim yerini değiştiremeyeceği, yerleşim yerinin değişmesi halinde yetkinin yeni vesayet dairesine geçeceği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanunun 462/14 maddesinde de vesayet altındaki kişinin yerleşim yerinindeğiştirilmesinin vesayet makamının iznine bağlı olduğu belirtilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi'nce, nüfus kaydı yerleşim yeri adresi ile ... 2 İlçe Seçim Kurulunun cevabi yazına göre, vesayet altına alınan ...'ın ".../ ..." adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi ise, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün adres araştırmasına göre, vesayet altına alınan ...1ın üç yıldır ".../..." adresine hiç uğramadığı, tedavi amaçlı ...da bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dosya kapsamından, ...'ın 08.06.2010 tarihinde ... l.Sulh Hukuk Mahkemesince vesayet altına alındığı ve o zamandan beri aynı mahkemede takip edildiği anlaşılmış isede, nüfus kaydı yerleşim yeri adresine, ... 2 İlçe Seçim Kurulunun cevabi yazına ve ... ilçe Emniyet Müdürlüğü'nün adres araştırmasına göre, ... adresininbakım merkezi olduğu ve bakım merkezinden Öncede ".../ ..." adresinde ikamet ettiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, Türk Medeni Kanununun 22. maddesi uyarınca bakım ve sağlık kurumuna konulmanın yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmamasına göre, ... Sulh Hukuk Mahkemesince verilen yetkisizlik kararı aynı zamanda adres değişikliğine izin mahiyetinde olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK.'nun 21. ve 22. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 17.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17433, Karar No: 2018/5735, Tarih: 07.06.2018

**10. Hukuk Dairesi         2015/17433 E.  ,  2018/5735 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın  kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin  süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ...  tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı Kurum, 03.11.2009 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu %10,10 sürekli iş göremez hale gelen sigortalıya bağlanan gelir, geçici iş göremezlik ödeneği ve tedavi giderlerinden oluşan kurum zararının davalıdan tahsili talebinde bulunmuştur.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 21. maddesi olup, davalının   sorumluluğu kusur sorumluluğu ilkesine dayanmaktadır. 5510 sayılı Yasa'nın 21/1. maddesinde, kastı, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketinin varlığı halinde işverenin rücû alacağından sorumluluğu olanağı tanınmış, 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, kurumca işverene ödettirileceği, işverenin sorumluluğunun belirlenmesinde kaçınılmazlık ilkesinin dikkate alınacağı belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluluk belirlenirken, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekmektedir.

Bu tür davalarda gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar, ölüm  halinde  destekten  yoksun  kalma  tazminatı  hesabı dikkate   alınmalıdır. Gerçek zararın belirlenmesinde, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan sigortalının net  geliri, kalan  ömür  süresi,  iş  görebilirlik  çağı,  iş göremezlik derecesi,   kusur   ve   destek   görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı gibi tüm veriler ortaya konulmalıdır. Gerçek zarar, sigortalının kaza tarihi itibarıyla kalan ömür süresine göre aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin kalan ömür süreleri yönünden ise, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “...” adı verilen Ulusal Mortalite Tablosu hazırlanarak Sosyal Güvenlik Kurumunca 2012/32 sayılı Genelgeyle ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında uygulamaya konulmuş olup özü itibarıyla varsayımlara  dayalı  gerçek  zarar  hesabında  gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğinden ülkemize özgü ve güncel verileri içeren ... tablosu kalan ömür sürelerinde esas alınmalıdır.

Sigortalının 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra kalan ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtayın yerleşmiş görüşlerindendir. Günlük net gelir saptanarak rapor tarihi itibarıyla bilinen dönemdeki kazanç, var olan verilere göre iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmaktadır. Bilinmeyen dönemdeki kazanç bakımından ise tazminatların peşin olarak hesaplanmasına karşın gelirlerin taksit taksit elde edilmesi sonucunda tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar, reel faiz kadar olduğundan şu durumda enflasyon dışlanmak suretiyle değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları da gözetilerek %10 yerine kurum ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranı uygulanmalıdır. Meslekte kazanma gücü kaybı oranının (sürekli iş göremezlik derecesinin) %60’ın altında kaldığı durumlarda, emsallerine göre sigortalının daha fazla efor harcamak suretiyle de olsa çalışmasını sürdürüp yaşlılık aylığına hak kazanması olası bulunduğundan, 60 yaş sonrası yönünden pasif dönem zarar hesabı yapılmamalıdır.

Mahkemece yukarıdaki ilkeler çerçvesinde yapılacak maddi gerçek zarar hesabına göre belirlenecek tutar ile Peşin Sermayeli Gelir'in karşılaştırılması ile düşük olan miktar esas alınmak suretiyle karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin   bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalı, hükmü temyiz eden taraf lehine  oluşan kazanılmış hak durumu da gözetilmelidir.

Mahkemece yukarıdaki ilkeler çerçvesinde yapılacak maddi gerçek zarar hesabına göre belirlenecek tutar ile Peşin Sermayeli Gelir'in karşılaştırılması ile düşük olan miktar esas alınmak suretiyle karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin   bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalı, hükmü temyiz eden taraf lehine  oluşan kazanılmış hak durumu da gözetilmelidir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmünün BOZULMASINA, istek halinde temyiz harcının davalıya iadesine 07.06.2018  gününde oy birliğiyle karar verildi.