muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/9932, Karar No: 2010/4580, Tarih: 17.03.2010

**4. Ceza Dairesi         2008/9932 E.  ,  2010/4580 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ(LAR) : Görevi ihmal

HÜKÜM(LER) : Beraat

TEBLİĞNAMEDEKİ İSTEK: Bozma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede

1- Sanık ...'e atılı eyleme ve yükletilen suça yönelik katılan ... Belediyesi vekilinin temyiz iddiaları yerinde görülmediğinden tebliğnameye aykırı olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLEHÜKMÜN ONANMASINA,

2- Diğer sanıklar hakkında yapılan icnelemede ise;

Başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanık ...'un Yeniçiftlik belde belediye başkanı, sanık ...'ın veznedar, ...'un emlak servis şefi ve sanık ...'ın ise fen işleri müdürü olduğu, 3194 ... İmar Kanunu'nun 18. maddesi gereğince yapılacak iş için açılan ihalede sanık ...'nın ihale komisyonu başkanı, diğer sanıklar ... ve ...'nin ise üye olarak görev yaptığı, dosyadaki belgelere göre 4734 ... İhale Kanununa aykırı şekilde ve eksik olarak tanzim edilen evraklarla yüklenici firma ile ihale sözleşmesi yapıldığı, yapılan işin bir kısmının tamamlandığından bahisle sanık ... tarafından 5000 TL hak ediş parası ödendiği, belediye vekilinin 17.03.2004 tarihinde kaymakamlık makamına yazdığı dilekçede, yapılan ihalede usulsüzlükler olduğundan yeni seçilen belediye başkanı ve encümen üyelerinin ihaleyi uygulamadığının yazılı olduğu, belediye başkanı olan sanık ...'nün savunmasında "ihale nedeniyle belediyenin zarara uğramadığını" ileri sürdüğü tüm dosya kapsamından anlaşılmakla ;

Belediye ile yüklenici firma arasında yapılan ihalenin İptal edilip edilmediği, ihaleye konu işin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmamış ise hak ediş olarak ödenen paranın belediyece yüklenici firmadan tahsil edilip edilmediği araştırılarak, sonucuna göre kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olup olmadıkları ya da kişilere haksız kazanç sağlayıp sağlamadıkları tartışılmadan eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi,

Yasaya aykırı ve müdahil Belediye vekilinin temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 17.03.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2807, Karar No: 2019/7591, Tarih: 08.10.2019

**3. Hukuk Dairesi         2019/2807 E.  ,  2019/7591 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava, kira farkı alacağından dolayı yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın 01.11.2012 ayına ait kira bedel farkı 8.790,88 TL yönünden kabulüne, diğer aylar yönünden reddine karar verilmesi üzerine, hükmün Davacı ve davalı tarafın temyizi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 05.05.2014 tarihli bozma ilamı ile özetle "...Davalı kiracı ile eski malik arasında düzenlenen 01.04.2008 tarihli sözleşmeye, ek sözleşme uyarınca kira parasının 01.11.2011 tarihi ile 30.10.2012 tarihleri arasında aylık net 9.500 TL olarak ödenmesi kararlaştırılmış, yine ek sözleşmeye göre kira bedelinin 01.11.2012 tarihinden itibaren her yıl TÜİK'in belirlediği Tefe-Tüfe yıllık artış oranlarının aritmetik ortalaması oranında arttırılacağı düzenlenmiştir. Bu durumda ek sözleşmenin bu hükmü de dikkate alınarak bilirkişi raporu alınmak suretiyle 2012 yılı Kasım ayı yönünden davalının eksik ödemesinin bulunup bulunmadığının tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu düzenleme dikkate alınmadan 2012 yılı Kasım ayına ait kira bedelinin 01.04.2008 tarihli sözleşmede belirlenen 9.500 USD + KDV üzerinden ödeneceği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir..." gerekçeleriyle hükmün sadece davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra verilen 25.02.2015 tarihli kararla davanın kısmen kabulüne, 8.977,03 TL asıl alacak yönünden itirazın iptaline karar verilmesi üzerine bu kez dairemizin 21.02.2017 tarihli bozma ilamı ile özetle "...Mahkemece, uyulmasına karar verilen Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 05.05.2014 tarihli bozma ilamı gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamının iki nolu bendinde uyuşmazlığın ek sözleşme hükümlerine göre, 01.11.2011 tarihi ile 30.10.2012 tarihleri arasında aylık net 9.500 TL olarak ödenmesinin kararlaştırıldığı ve yine ek sözleşmeye göre kira bedelinin 01.11.2012 tarihinden itibaren belirlenen bu net 9.500 TL'lik bedelin her yıl TÜİK'in belirlediği Tefe-Tüfe yıllık artış oranlarının aritmetik

ortalaması oranında arttırılacağının düzenlendiği belirtilmiştir. Bu durumda ek sözleşmenin bu hükmü de dikkate alınarak 2012 yılı Kasım ayı yönünden davalının eksik ödemesinin bulunup bulunmadığının tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu düzenleme dikkate alınmadan ve gerekçeli kararda 2012 yılı Kasım ayına ilişkin Tefe-Tüfe oranından kaynaklanan 186,15 TL nin tahsiline karar verildiği açıklanmasına rağmen hükümde hiç bir açıklama yapılmadan ve gerekçeli kararla hüküm arasında da çelişki oluşturacak şekilde 8.977,03 TL asıl alacak yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir..." gerekçeleriyle hükmün sadece davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; 2012 yılı Kasım ayı kira bedelinin USD üzerinden TÜFE-ÜFE ortalaması oranında artışla, davanın kısmen kabulü ile 8.977,03TL üzerinden itirazın iptaline karar verilmiş; söz konusu karar davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalının temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece her ne kadar bozmaya uyma kararı verilmiş ise de bozma gerekleri tam olarak yerine getirilememiştir. Şöyle ki, kural olarak bozma kararına uyan mahkeme, artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep (kazanılmış) hak doğmuştur. Bu kazanılmış hak yeni bir hükümle ortadan kaldırılamaz. Bozulan bir hükmün, bozma sebepleri dışında kalan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olması nedeniyle; kesinleşen kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Zira, kesinleşmiş olan kısımlar, lehine olan taraf yararına bir usulü müktesep hak teşkil eder.

Somut olayda; Davalı kiracı ile eski malik arasında düzenlenen 01.04.2008 tarihli ve 5 yıl süreli sözleşme ile kira bedelinin aylık net 9.500USD olduğu düzenlenmiş, ek sözleşme uyarınca kira parasının 01.11.2011 tarihi ile 30.10.2012 tarihleri arasında aylık net 9.500TL olarak ödenmesi kararlaştırılmış, yine ek sözleşmeye göre kira bedelinin 01.11.2012 tarihinden itibaren her yıl TÜİK'in belirlediği Tefe-Tüfe yıllık artış oranlarının aritmetik ortalaması oranında arttırılacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda; Davalı kiracı ile eski malik arasında düzenlenen 01.04.2008 tarihli ve 5 yıl süreli sözleşme ile kira bedelinin aylık net 9.500USD olduğu düzenlenmiş, ek sözleşme uyarınca kira parasının 01.11.2011 tarihi ile 30.10.2012 tarihleri arasında aylık net 9.500TL olarak ödenmesi kararlaştırılmış, yine ek sözleşmeye göre kira bedelinin 01.11.2012 tarihinden itibaren her yıl TÜİK'in belirlediği Tefe-Tüfe yıllık artış oranlarının aritmetik ortalaması oranında arttırılacağı düzenlenmiştir.

Mahkemece, uyulmasına karar verilen Yargıtay 6. Ve 3. Hukuk Dairelerinin bozma ilamları gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamlarının iki nolu bendinde uyuşmazlığın ek sözleşme hükümlerine göre, 01.11.2011 tarihi ile 30.10.2012 tarihleri arasında aylık net 9.500 TL olarak ödenmesinin kararlaştırıldığı ve yine ek sözleşmeye göre kira bedelinin 01.11.2012 tarihinden itibaren belirlenen bu net 9.500 TL'lik bedelin her yıl TÜİK'in belirlediği Tefe-Tüfe yıllık artış oranlarının aritmetik ortalaması oranında arttırılacağının düzenlendiği belirtilmiştir. Ek sözleşme ile açık bir şekilde kira bedelinin ek sözleşmeden itibaren Türk Lirası olarak ödeneceği ve sonraki dönemlerde de bu şekilde TL üzerinden ÜFE ve TÜFE ortalaması oranında artırılacağı açıkça düzenlenmiştir. Önceki malik-kiraya veren ile kiracının ortak ve özgür iradesi ile düzenlenen bu şart şart geçerli olup tarafları bağlar, ayrıca TBK 310. Maddesi gereğince yeni malik de kira sözleşmesinin tarafı haline geldiğinden yeni malik davacı da sözleşme

ile bağlıdır. Bu durumda ek sözleşmenin bu hükmü de dikkate alınarak 2012 yılı Kasım ayı yönünden, ek sözleşme ile belirlenen bedel üzerinden ÜFE-TÜFE ortalamasına göre yapılacak artışa göre, davalının eksik ödemesinin bulunup bulunmadığının tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu düzenleme dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı ...ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK'nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08.10.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22360, Karar No: 2013/23927, Tarih: 24.12.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/22360 E.  ,  2013/23927 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun .... maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılar vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun .... maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu esas alınarak; üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı düşülerek ve ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

...) Hükme esas alınan bilirkişi raporunda münavebe ürünü olarak kabul edilen buğday ve mısır ürününe göre taşınmazın bir dekarından elde edilebilecek brüt gelirinden indirilmesi gereken üretim masraflarının, Türkiye ortalaması dikkate alındığında brüt gelirin .../...'ü oranında olması gerektiği gözetilmeden, daha fazla miktarda üretim masrafı yapıldığının kabulü ile az bedel tespiti,

...) Bilirkişi raporunda değerlendirmeye esas alınan ağaçların değerlendirme tarihi olan 2012 yılındaki yaş ve cinslerine göre birim fiyatlarının İlçe ... ... ve ... Müdürlüğünden getirtilip bilirkişi raporu denetlenmeden eksik inceleme ile ağaç bedellerinin tespiti,

Doğru olmadığı gibi,

...) 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunun .... maddesine 6459 sayılı yasanın .... maddesi ile eklenen hüküm uyarınca, dava ... aylık süre içinde sonuçlandırılmadığından acele el koyma dosyasında bloke edilen miktarın, tespit edilen kamulaştırma bedelinden mahsubu ile fark bedele, ....02.2013 tarihinden karar tarihine kadar geçen süre için faiz uygulanması gerektiğinden,

Mahkeme kararının açıklanan nedenle davalılar vekillerinin temyiz itirazları doğrultusunda BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 24.....2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11537, Karar No: 2016/8184, Tarih: 07.12.2016

**11. Ceza Dairesi         2016/11537 E.  ,  2016/8184 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Ayrıntısı Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.12.2013 tarih ve 2013/520-582 E, K sayılı kararında açıklandığı gibi, sanığın, temyizden vazgeçme niteliğinde olan hükmün onaylanması talepli 18.11.2016 havale tarihli dilekçesi ile temyizden feragat ettiği cihetle, katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olan ve kovuşturma evresinde usulüne uygun olarak duruşmadan haberdar edilmediği için davaya katılma talebinde bulunamayan şikayetçi kurumun, 5271 sayılı CMK'nun 260/1. madde ve fıkrası uyarınca yasa yollarına başvurma hakkı bulunduğu belirlenip, şikayetçi kurumun katılan, vekilinin de katılan vekili olarak kabulü ile katılan vekilinin temyizine hasren yapılan incelemede;

I- “Defter ve belge ibraz etmemek” suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5237 sayılı TCK’nun 53. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan haklardan sanığın sadece kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri yönünden koşullu salıverilme tarihine kadar uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi isabetsizliğinin Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte infaz aşamasında yeniden değerlendirilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma neticelerine uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre katılan vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak:

Sanığın mahkumiyetine karar verildiği halde kendini vekil ile temsil ettiren katılan lehine hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu vekalet ücretine hükmolunmaması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, sanık hakkında kurulan hüküm fıkrasına "katılanın kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 1500 TL vekalet ücretinin sanıktan alınıp katılana verilmesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

II- Sanık hakkında sahte fatura düzenlemek suçundan verilen hükme ilişen temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

II- Sanık hakkında sahte fatura düzenlemek suçundan verilen hükme ilişen temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

1-Sahte fatura düzenleme suçunda suçun maddi konusunun fatura olması, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi, vergi tekniği raporunda faturaların varlığından söz edilmesine rağmen dosya içinde 2010 yılına ait fatura asılları veya onaylı örneklerinin bulunmadığının anlaşılması, Vergi tekniği raporunda açıklanan Ba ve Bs analizi incelendiğinde 2010 takvim yılına ilişkin düzenlenen belgelerin yazmaması karşısında; 2010 takvim yılı için sahte fatura düzenlenip düzenlenmediği de araştırılıp tespiti halinde suça konu faturaların aslı ya da onaylı suretleri getirtilip incelenerek, kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığı tespit edilip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kabule göre de;

2-Sanık hakkında 2010, 2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçlarından kamu davası açıldığı cihetle; her takvim yılında kendi içerisinde "teselsül eden" sahte fatura düzenlemek suçlarının birbirlerinden bağımsız ve ayrı suçları teşkil edeceği; sanık hakkında her takvim yılı için ayrı ayrı teselsül eden suç hükümlerine göre hüküm tesisi yerine, hangi takvim yılından hüküm kurulduğu da belirtilmeksizin tek suçtan ceza tayini isabetsizliği;

3-Sanığın önceki mahkumiyetine ilişkin suçu işlediğinde 18 yaşından küçük olması nedeniyle TCK.nun 58/5. maddesi uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanmayacağının gözetilmemesi, yasaya aykırı,

4-5237 sayılı TCK’nun 53. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan haklardan sanığın sadece kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri yönünden koşullu salıverilme tarihine kadar uygulanması gerektiğinin gözetilmemesinin Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 07.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/14501, Karar No: 2009/12687, Tarih: 12.10.2009

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/14501 E.  ,  2009/12687 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı,davalılardan işverene ait işyerinde 14.8.2001-21.9.2004 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, davalı şirketlere ait iş yerinde 14.08.2001-21.09.2004 tarihleri arasında geçen ve eksik bildirilen çalışmalarının tespitini istemiştir.

Mahkemece istemin kısmen kabulü ile 288 günlük çalışmanın tespitine karar verilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Yörsan Gıda Mamülleri San. Ve Tic. A.Ş adına tescilli 61691 sicil nolu iş yerinden 01.02.2002, 29.01.2003, 01.02.2004 tarihli işe giriş bildirgelerinin Kurum verildiği, 01.02.2002-30.11.2002 tarihleri arasında arasında 2002/1 dönem 90 gün, 2002/2 dönem 120 gün, 2002/3 dönem 90 gün; 01.02.2003-30.11.2003 tarihleri arasında 2003/1 dönem 90 gün, 2003/2 dönem 120 gün. 2003/3 dönem 90 gün, 01.02.2004- 27.09.2004 tarihleri arasında 2004/1 dönem 90 gün, 2004/ 5,6,7,8 aylarında 30 gün 9 ayda 21 gün kesintisiz çalışmasının ve 27.09.2004 tarihinde çıkışının bildirildiği, işverence ücret bordrolarının mahkemeye ibraz edilmediği, dönem bordrolarının bu bildirime uygun olarak tanzim edildiği, davalı şirket tarafından Yurtiçi Kargo şirketine iş yerinde kargo teslimi ile yetkili kişilere ait verilen 18.01.2002 tarihli listede davacının isminin bulunduğu, dinlenen bordro tanıklarından davacı tanıkların çalışmanın sürekli oldğunu söyledikleri, davalı tanıklarının ise davacının mevsimlik işçi olup yaz döneminde çalıştığı kış döneminde çıkarıldığını söyledikleri görülmektedir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tesbit davasının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında, resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olur. Ne var ki bu tür kanıtlar salt bu nedene dayanarak istemin reddine neden olmaz; aksi durumun ispatı olanaklıdır. Somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordro tanıkları ve komşu işyerinin kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Gerçekten, davacının, işyerindeki çalışmaları işe giriş bildirgelerine, aylık ve üç aylık bordrolara dayanılarak Kuruma kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak da primleri ödenmiştir. Öte yandan işe giriş bildirgesi ve bordrolar davacı çalışmalarının işyerinde kesintili geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise eşdeğerdeki delillerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Bu gibi durumlarda çalışma olgusunu ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranmalı, kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda davacının çalışmalarının mevsimlik yada sürekli çalışma olduğu konusunda bordro tanıkları çelişkiye düştükleri anlaşıldığından, çalışmanın mevsimlik çalışma olup olmadığını ve işyerinin yılın hangi ay veya dönemlerinde faaliyet gösterdiği tespit edilmeden sürekli çalışma kabul edilerek tespit karar verilmesi,öte yandan iş yeri kayılarında bulunan 18.01.2002 tarihli kargo teslimine yetkili kişilerin isminin bulunduğu listeye göre davacının 18.01.2002 tarihinden itibaren çalışmaya başladığının kabul edilmesi gerekirken 14.08.2001 tarihinden itibaren tespit kararı verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş, çalışmaların geçtiği işyerinde davacının yaptığı işin niteliği de belirtilerek mevsimlik iş olup olmadığını, emsal iş yerleri de araştırılarak tespit etmek, işin mevsimlik iş olduğunun anlaşılması halinde fabrikanın bulunduğu yerin iklim koşullarına göre çalışmanın yılın hangi ay veya dönemlerinde yapıldığını uzman kişilere tesbit ettirmek veya meslek kuruluşlarından görüş almak, işin mevsimlik iş olduğunun anlaşılması halinde 18.01.2002 tarihinden itibaren çalışma sezonunda geçen ve kuruma bildirilmeyen süreler yönünden tespit kararı vermek, aksi takdirde 18.01.2002 tarihinden itibaren kesintisiz çalışma kabul edilerek eksik bildirilen sürelerin tespitine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davalı işverene iadesine 12.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.