muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/5154, Karar No: 2013/8014, Tarih: 16.09.2013

**20. Hukuk Dairesi         2013/5154 E.  ,  2013/8014 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ... Yönetimi ile dahili davalı Hazine vekili ve bir kısım davalı gerçek kişiler tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Mahkemece hakkında hüküm kurulan ve temyiz incelemesine tabi olan Nailiye Köyü, 153, 154, 159, 160 ve 161 sayılı parsellerin ne tutanak asılları ne de tutanak örnekleri dosyada bulunmamaktadır. Kadastro davalarında tutanak aslının dosyada bulunması zorunludur. Dairece, tutanak asıllarının dosyaya konulması için dosya iki kez iade edilmesine rağmen, tutanak asılları bulunup dosya içine konulmamıştır. Her iki iade sonrasında mahkemece, tutanak asılları tapu müdürlüğünden istenmiştir. Oysa; dava konusu taşınmazların tutanakları halen kesinleşmemiş olup, tutanak asıllarının bu dosya içinde olması gerekmektedir. Nitekim, dosya daha önce iki kez bozulmuş ve bozma öncesi hazırlanan dizi pusularında da, Kadastro Mahkemesinin 1992/7, 1986/23, 1982/223, 1982/250, 1986/66, 1986/161 ve 1992/9 esas sayılı dosyalarının dosya içinde bulunduğu bildirilmiştir. Ancak; bu dosyalar şu an temyize konu iş bu dosya içinde bulunmamaktadır. Yine Sapanca Kadastro (Tapulama) Mahkemesinin 1986/61 - 41; 1986/23-71; 1986/126 - 92; 1986/100 - 123 ve 1986/66 - 9 sayılı kararları, bu dosyadaki parseller ile ilgilidir. Ancak bu dosyalar da temyiz inlemesine konu dosya içinde bulunmamaktadır. Yine dosya arasında bulunan 16.08.1991 tarihli bilirkişi raporunda, 06.09.1983 ve 23.05.1984 tarihli keşiflerden bahsedilmektedir. Ancak; sözü edilen keşiflerin ne keşif tutanakları ne de bu keşiflerde görev alan bilirkişilerin raporları dosyada bulunmamaktadır. Belirtilen bu hususlardan, mahkemenin temyize konu 2005/63 - 2009/14 sayılı dosyasının temyiz incelemesi için eksik olarak Yargıtay’a gönderildiği ve davaya konu taşınmazlara ait kadastro tutanak asıllarının da kuvvetle muhtemel olarak Yargıtay’a gönderilmeyen dosya veya klasörler arasında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, mahkeme kaleminde ve arşivinde sıkı bir araştırma yaptırılarak, temyiz incelemesine konu mahkemenin 2005/63 esas sayılı dosyasının, dava konusu taşınmazların tutanak asıllarının bulunduğu ek dosya veya klasörlerinin bulunarak temyiz incelemesi için Yargıtay’a gönderilmesi, özellikle ek dosya ve klasörlerin mahkeme kalem veya arşivinde başka dosya arasına karışmış olabileceği değerlendirilerek, kalemde bulunan bütün dosyaların tek tek kontrol edilmesi, sıkı araştırma ve tüm aramalara rağmen eksik dosyalar veya klasörler bulunamadığı takdirde ise;

Kadastro Müdürlüğüne yazı yazılarak, ... Köyü, 153, 154, 159, 160 ve 161 parsel sayılı taşınmazların askı ilân cetveli ile gerekli kayıt ve belgeler üzerinde ilgililerce inceleme yapılarak; yüzölçümü, dayanak kayıtları, tesbit maliki ya da malikleri ile askı ilânının yapıldığı günleri gösterecek şekilde taşınmazların tutanak asıllarının ihya yoluyla yeniden düzenlettirilmesi, ihya edilmiş tutanak asıllarının dosya içine konulması,

İade kararının bizzat mahkeme hâkimi tarafından titizlikle incelenerek, dava ekonomisine aykırı düşecek şekilde yeniden yazışma ve yargılama giderlerine meydan verilmeksizin eksikliklerin bütünü ile yerine getirilmesi,

Ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.U.M.K.'nun 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 16/09/2013 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3497, Karar No: 2024/11014, Tarih: 17.12.2024

**9. Ceza Dairesi         2023/3497 E.  ,  2024/11014 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/466 E., 2022/475 K.

SUÇ : Reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma

HÜKÜM : Düşme

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık hakkında reşit olmayan mağdureyle rızası ile cinsel münasebette bulunma suçunu işlediği iddiasyla açılan kamu davasında, bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda, Karabük 1. Asliye Ceza Mahkemesince kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmiştir.

II. GEREKÇE

Gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen düşme hükmü usul ve kanuna uygun olduğundan kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Karabük 1. Asliye Ceza Mahkemesinin kararına yönelik katılan mağdure vekilinin temyiz isteği yerinde görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

17.12.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1685, Karar No: 2020/11912, Tarih: 09.07.2020

**5. Ceza Dairesi         2016/1685 E.  ,  2020/11912 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli zimmet (dört kez), icbar suretiyle irtikap, 3628 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : Nitelikli zimmet ve 3628 sayılı Yasaya muhalefet suçlarından beraat, icbar suretiyle irtikap suçundan açılan kamu davasında eylemin görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu kabulüyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;

Sanık hakkında icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın CMK'nın 231/12. maddesi karşısında itiraza tabi olup temyizi mümkün bulunmadığından, aynı Kanunun 264. maddesi de gözetilerek katılanlar vekilinin temyiz isteminin itiraz mahiyetinde kabulü ile mercince değerlendirilip gerekli kararın verilmesi mümkün görüldüğünden, incelemenin katılanlar vekilinin sanık hakkında nitelikli zimmet ve 3628 sayılı Yasaya muhalefet suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarıyla sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Sanık müdafin, sanığın eşi adına kayıtlı taşıt üzerindeki tedbirin kaldırılması yönündeki talebine ilişkin mahallinde her zaman bir karar verilmesi mümkün görülmüştür.

1-Sanık hakkında 3628 sayılı Yasaya muhalefet suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanığın üzerine atılı 3628 sayılı Yasaya muhalefet suçlarının aynı Kanunun 12 ve 13. maddelerinde öngörülen cezalarının üst sınırlarına göre 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e ve 67/4. maddelerinde belirtilen 12 yıllık ilaveli dava zamanaşımı süresine tabi olduğu, suç tarihi olan 09/04/2008 ile inceleme günü arasında bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilmek suretiyle CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayıgerektirmediğinden aynı Kanunun 322/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca sanık hakkında açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE,

2-Sanık hakkında nitelikli zimmet suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

2-Sanık hakkında nitelikli zimmet suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

Okul Aile Birliğinin ve öğrenci velilerinin dolap, teknoloji sınıfı ve bir kısım okul giderlerinin karşılanması amacıyla gönüllülük esasıyla topladıkları paraları .... İlköğretim Okulu müdür vekili olan sanığa verdikleri, sanığın bu paranın 57.957,45 TL'sini zimmetine geçirdiği iddia olunan somut olayda; maddi gerçeğin hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya çıkarılması açısından, müfettiş tarafından bir kısmı dinlenen sınıf annelerinin ve iddia konusu yapım işlerini yürüten firma yetkililerinin tanık sıfatıyla beyanlarına başvurularak, toplanan para miktarının, paraların sanığa teslim edilip edilmediğinin ve yapılan tahsilat toplamının, ayrıca sanığın anasınıfı velilerinden toplanan 9.700 TL'yi teslim alıp anasınıfı için harcandığını, harcamaya ilişkin faturaların bulunduğunu savunması karşısında, söz konusu harcamalara ilişkin belgelerin araştırılarak dosyanın yeni bir bilirkişiye tevdi ile sanığın zimmetinde para bulunup bulunmadığı, varsa toplam zimmet tutarının saptanması, 31/05/2005 tarihli ve 25831 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birliği Yönetmeliğinin 12/a maddesi uyarınca Okul Aile Birliği yönetim kurulu üyesi olarak görev yapan ve söz konusu Yönetmeliğin 19. maddesine göre tek imza ile para çekme yetkisi de bulunmayan sanığın birliğe ait paralar üzerinde muhafaza ve gözetim sorumluluğunun olmadığı, 5237 sayılı TCK'nın 247. maddesinde düzenlenen zimmet suçunun oluşması için “kamu görevlisinin görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçirmesi” gerektiği, olayımızda ise suça konu paraların görevi dolayısıyla sanığa teslim edilmediği, yasal tevdi unsurunun bulunmadığı ve bu paralar üzerinde koruma ve gözetim sorumluluğunun da olmadığı anlaşılmakla, bu eylemler yönünden zimmet suçunun oluşmayacağı, eylemlerin sübutu halinde hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun oluşumu tartışılıp sonucuna göre bir karara varılması gerektiği halde, eksik araştırmayla yazılı biçimde zimmet suçundan beraat hükmü kurulması,

Kanuna aykırı, katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA 09/07/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/7933, Karar No: 2024/9914, Tarih: 24.06.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/7933 E.  ,  2024/9914 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/377 E., 2023/2285 K.

KARAR : İstinaf başvurularının esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Akçaabat 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2020/4 E., 2020/273 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 18.12.2019 tarihli ve 2019/3027 Esas, 2019/3250 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) ncı alt bendi uyarınca ortadan kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı üzerine İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili ile dâhili davalı ... Mekatronik Elektrik Elektronik İnşaat Taahhüt Turizm San ve Tic Ltd Şti (... Mekatronik Şirketi) vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ile dâhili davalı ... Mekatronik Şirketi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Müdürlüğüne bağlı 10. Bölge Müdürlüğünde 18.04.2016 tarihinde işe başladığını, alt işveren ... Mekatronik Şirketi nezdinde, asıl işveren ... yetkililerinin emir ve talimatları doğrultusunda davalı Kurumun sorumluluğundaki karayolları üzerinde bulunan tünellerin bakım, onarım ve işletilmesi işinde elektrik teknisyeni olarak çalıştığını, davalı Kurum ile dava dışı alt işveren arasındaki hizmet alım sözleşmelerinin muvazaalı olduğunu ileri sürerek davacının ilk işe giriş tarihi olan 18.04.2016 tarihinden itibaren davalı Kurumun asıl işçisi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; yüklenici firmalar arasındaki hukuki ilişkilerin muvazaalı olduğunun ileri sürülmesi hâlinde usul ilkeleri gereğince davacının hangi yüklenici firmada çalıştığını ortaya koyması ve iddialarını ispatlaması gerektiğini, açılan davada müvekkili Kurumun işveren sıfatının bulunmadığını, davacının tüm özlük haklarının ve işlemlerinin işvereni olan yüklenici şirketler tarafından yürütüldüğünü, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, muvazaa iddiasının dayanaksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Dâhili davalı ... Mekatronik Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili Şirketin işçisi olduğunu, davalı Kurum ile yapılan hizmet alım sözleşmelerinin muvazaalı olmadığını, davacının iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tüm dosya kapsamından; ... ile dâhili davalı ... Mekatronik Şirketi arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında; davacının dâhili davalı Şirketin işçisi olarak davalı İdare nezdinde çalıştığı, celp edilen Mahkemenin 2017/253 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada, davalı ... ile dâhili davalı ... Mekatronik Şirketi arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna karar verildiği, ilgili kararın kanun yollarından geçerek kesinleştiği, bu kapsamda davalı ... ile dâhili davalı Şirket arasındaki sözleşme ilişkisinin muvazaalı olduğu yönünden söz konusu dava dosyasının kesin delil niteliği taşıdığı, dâhili davalı Şirketin işyerinde; işin sevk ve dağılımı, çalışacak işçilerin belirlenmesi, personelin işe alım ve işten çıkarılmalarına karar verilmesi, çalışma koşullarının belirlenmesi gibi işveren sıfatının gereği olan işin sevk ve dağılımıyla ilgili yönetim hakkının bulunmadığı, aksine tüm bu yetkilerin davalı ... Müdürlüğünce kullanıldığı, bu şekliyle ihale suretiyle iş verilen Şirketin Karayolları Genel Müdürlüğünün değişik birimlerinde çalıştırılmak üzere asıl işlerde ve yardımcı işlerde işçi temin ettiği, oluşan hukuki ilişkinin muvazaanın tüm kriterlerini içerdiği gerekçesiyle davalı ... ile dâhili davalı ... Mekatronik Şirketi arasındaki hukuki ilişkinin muvazaalı olduğunun ve davacının ilk işe giriş tarihinden itibaren davalı ...'nün işçisi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile dâhili davalı ... Mekatronik Şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili; davalı Kurumun ihale makamı olduğunu, işveren sıfatı bulunmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, aksi durumda bile asıl işveren alt işveren ilişkisinin hukuka uygun kurulduğunu, muvazaa iddialarının gerçeği yansıtmadığını ve asılsız olduğunu, mevzuata uygun olarak yapılmış ihale sonucunda hizmet alım sözleşmesi yapıldığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili; davalı Kurumun ihale makamı olduğunu, işveren sıfatı bulunmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, aksi durumda bile asıl işveren alt işveren ilişkisinin hukuka uygun kurulduğunu, muvazaa iddialarının gerçeği yansıtmadığını ve asılsız olduğunu, mevzuata uygun olarak yapılmış ihale sonucunda hizmet alım sözleşmesi yapıldığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Dâhili davalı ... Mekatronik Şirketi vekili; usulüne uygun şekilde davalı Kurum ile müvekkili Şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasına rağmen, davalılar arasındaki hukuki ilişkinin muvazaalı olduğuna dair karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili Şirket ile davalı Kurum arasında uzmanlık gerektiren işin icrası amacıyla hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, davacının iddiasındaki gibi bu sözleşmenin salt işçi teminine yönelik olmadığını ve davacının iddia ettiği üzere muvazaalı bir ilişki bulunmadığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamından; işyerinde yüklenici firmaların iş organizasyonunun bulunmadığı, işin sevk ve dağılımı, çalışacak işçilerin belirlenmesi, işe alım ve işten çıkarılma, çalışma koşulları gibi işveren sıfatının gereği olan işin sevk ve dağılımıyla ilgili yönetim hakkının bulunmadığı, aksine bu yetkilerin tamamen Karayolları Genel Müdürlüğünce kullanıldığı, işçi ücretlerine ilişkin belgelerin dahi davalı İdarece düzenlendiği, firmalar değişse de işçilerin aynı koşullarda değişen firmalarla çalışmaya devam ettiği, bu şekliyle ihale suretiyle iş verilen firmaların Karayolları Genel Müdürlüğünün değişik birimlerinde çalıştırılmak üzere asıl ve yardımcı işlerde işçi temin ettiği, oluşan hukuki ilişkinin muvazaalı asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu, benzer nitelikli dava dosyalarında yapılan yargılama sonucu, davalı ... ile yüklenici firmalar arasındaki sözleşme ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespitine yönelik kararların onanarak kesinleştiği, somut olayda da aynı şekilde yüklenici firma elemanı olarak görünen davacının asıl işveren işinde çalıştığı andan itibaren asıl işveren işçisi sayılması gerektiği, davanın kabulüne karar verilmesinde bir hata bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile dâhili davalı ... Mekatronik Şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile dâhili davalı ... Mekatronik Şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Dâhili davalı ... Mekatronik Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı Kurum ve dâhili davalı ... Mekatronik Şirketi arasındaki hukuki ilişkinin, geçerli bir asıl işveren alt işveren ilişkisi olup olmadığı, muvazaaya dayanıp dayanmadığı hususunun tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 106 ncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 4857 sayılı İş Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun) "Tanımlar" başlıklı 2 nci maddesinin yedinci fıkrası şöyledir:

"Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur."

3. 4857 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin sekizinci fıkrası ise şöyledir:

"Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez."

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) "Sözleşmelerin yorumu, muvazaalı işlemler" başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır.

"

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) "Sözleşmelerin yorumu, muvazaalı işlemler" başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır.

"

5. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un (6001 sayılı Kanun) mülga 4 üncü maddesi ile 15.07.2018 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında (4) Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 211 inci maddesi uyarınca davalının görev ve yetkisi kapsamındaki hizmetlerin başkasından satın alınması da mümkündür.

6. Dairemizin 20.09.2022 tarihli ve 2022/7629 Esas, 2022/9971 Karar; 30.03.2022 tarihli ve 2022/3443 Esas, 2022/4200 Karar; 04.03.2021 tarihli ve 2021/707 Esas, 2021/5541 Karar ve 16.03.2021 tarihli ve 2021/2390 Esas, 2021/6276 Karar sayılı kararları.

3. Değerlendirme

1. 4857 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin yedinci fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren alt işveren ilişkisi denilmektedir. Maddeye göre asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak 4857 sayılı Kanun'dan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Dolayısıyla asıl işveren alt işveren ilişkisinin geçerli olarak kurulabilmesi için iki işverenin bulunması, mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işin varlığı ve asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi hâlinde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirme unsurunun gerçekleşmiş olması gerekir. Sözü edilen bu hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanuni karineler olduğu kabul edilmelidir.