muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/14781, Karar No: 2013/27241, Tarih: 03.10.2013

Kabule göre de;

3-Katılan şirkete ait hesaptan internet yoluyla başka bir hesaba para transfer edilmesi şeklinde gerçekleştirilen eylemde suça yönelik kastın; var olan veriyi başka bir yere göndermekten ziyade, bu verinin temsil ettiği parayı alarak mal edinmeye yönelik olması nedeniyle sanığın fiilinin 5237 sayılı TCK'nın 142/2-e maddesindeki nitelikli hırsızlık suçunu oluşturduğunun gözetilmemesi;

4-5237 sayılı TCK'nın 244/4. maddesi ile uygulama yapılırken, hapis cezası yanında adli para cezasına da hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi;

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'un temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, CMUK'un 326/son maddesi gereğince sanığın ceza süresi bakımından kazanılmış hakkının gözetilmesine, 03/10/2013 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/133, Karar No: 2023/400, Tarih: 12.07.2023

**Ceza Genel Kurulu         2023/133 E.  ,  2023/400 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARARI VEREN

YARGITAY DAİRESİ : 3. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 834-1395

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanıklar ... ve ...’in 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 302/1, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanun’un 5/1, TCK’nın 62. maddeleri uyarınca ayrı ayrı müebbet hapis cezası; TCK’nın 109/2, 109/3-b-f, 43/2 yollaması ile 43/1, 3713 sayılı Kanun’un 5/1, TCK’nın 62/1. maddeleri uyarınca 8 yıl 16 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına dair hükümler bakımından TCK’nın 53, 58/9 ve 63. maddeleri uyarınca hak yoksunluklarına, cezalarının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba ilişkin Hakkari 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 19.01.2021 tarihli ve 121-15 sayılı hükme yönelik sanıklar ve müdafileri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesince 23.09.2021 tarih ve 834-1395 sayı ile istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın da sanıklar ve müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Ceza Dairesince 30.05.2022 tarih ve 9767-3134 sayı ile; Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçu bakımından onanmasına, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu bakımından suç tarihi olan 28.04.2015 tarihi itibarıyla 15 yaşını ikmal etmemiş iki mağdura yönelik gerçekleştirilen eylemin TCK'nın 109/1 ve 43/2. maddeleri yollamasıyla TCK'nın 43/1. maddelerinde düzenlenen zincirleme şekilde kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu oluşturduğu gözetilmeksizin delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı olduğu şekilde hükümler kurulması isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 05.10.2022 tarih ve 131979 sayı ile; "...suç tarihinde 15 yaşından küçük olan mağdurların PKK'ya katılmak amacıyla suça sürüklenen çocuk ... ile buluştukları, mağdurların örgüte katılmaktan vazgeçtiklerini söylemelerine rağmen çocuk sanık ... tarafından içerisinde sanık ... ile birlikte üç kişinin bulunduğu bir araca bindirildikleri, sanık ... ve diğer şahısların mağdurları Başkale ilçesine götürerek diğer sanık ...'a teslim ettikleri, sanık ...'ın mağdurları başka bir araca bindirip Çukurca ilçesi istikametine doğru götürürken polis kontrol noktasında aracın durdurulması neticesinde yakalandığı, mağdurların alınan ifadelerinde örgüte teslim edilmek üzere götürüldüklerini söyleyerek sanıkları teşhis etmeleri şeklinde gerçekleşen somut olayda; Yüksek Daire; sanıkların silahlı terör örgütü üyesi olduklarının sabit olması ve iradelerine hukuken değer verilmeyen 15 yaşından küçük mağdurları hürriyetlerinden yoksun kılmak suretiyle amaç suçu gerçekleştirmeye elverişli araç suçu (vahim eylem) işledikleri gerekçesiyle, yerel mahkemenin Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçundan verdiği kararı onamış ise de; bu suçun yukarıda açıklanan kriterler ve yerleşik içtihatlar doğrultusunda araç suç (vahim eylem) olarak kabul edilmesine yasal imkan bulunmamaktadır. Zira Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 13/05/2019 tarih ve 2018/7323 Esas, 2019/3474 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, araç suç (vahim eylem) kabul edilen kişiyi hürriyetinde yoksun kılma suçunu, sanıkların on beş yaşından küçük mağdurlara yönelik cebir, tehdit veya hile kullanılarak işlediklerine, mağdurların örgüte katılma kararı almalarında etkili olduklarına dair yeterli delil bulunmaması ve yukarıda açıklandığı üzere aynı olay nedeniyle başka mahkemede yargılanan diğer sanığın silahlı terör örgütünden üye olma suçundan almış olduğu cezanın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmesi birlikte değerlendirildiğinde; araç suç (vahim eylem) kabul edilen kişiyi hürriyetinden yoksun kılma eyleminin vahamet boyutuna ulaşmadığından Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı, dosya kapsamı ve delil durumuna göre sanıkların eylemlerinin silahlı terör örgütüne üye olma suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği" görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 3. Ceza Dairesince 28.11.2022 tarih ve 37381-8501 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KAPSAMI VE KONUSU

Sanıklar ... ve ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna ilişkin verilen kararların Özel Dairece bozulmasına karar verilmiş olup itirazın kapsamına göre inceleme Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçundan verilen mahkûmiyet hükmüne ilişkin yapılacaktır.

III. UYUŞMAZLIK KAPSAMI VE KONUSU

Sanıklar ... ve ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna ilişkin verilen kararların Özel Dairece bozulmasına karar verilmiş olup itirazın kapsamına göre inceleme Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçundan verilen mahkûmiyet hükmüne ilişkin yapılacaktır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıkların eylemlerinin Devletin birliği ve ülke bütünlüğünü bozma suçunu mu yoksa silahlı terör örgütüne üye olma suçunu mu oluşturduğunun belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

28.04.2015 tarihinde saat 18.00 sıralarında Hakkari Emniyet Müdürlüğü Tem Şube Müdürlüğü ekiplerinin yapmış olduğu uygulamada, 65 .. 016 plaka sayılı aracın durdurulduğu, araçta bulunan mağdurlar ..., ... ve sanık ...'ın kimlik kontrolünün yapıldığı, aynı tarihte mağdur ...'ün ablası ...'ün, ... için terör örgütüne katılmış olabileceğini beyan ederek kayıp müracaatında bulunduğu anlaşılmıştır.

Mağdur ... kollukta; ...'ın ... ve kendisine "dağa gidin, orada güzel şeyler var, istediğiniz herşey orda var" dediğini, sanık ... ile başka dava dosyasında yargılanan sanık Şirvan Besi ve diğer bir şahsın araçla yanlarına geldiğini, zorlama olmadan araca bindiklerini, buradan Başkale ilçesine gittiklerini, sanık ...'in başka bir araçla yanlarına geldiğini, sanık ... ile Çukurca ilçesi istikametine doğru gitmekteyken Depin noktasında polislerin kendilerini durdurduğunu,

Mahkemede ise önceki beyanlarından farklı olarak; olay günü okula geç kalınca Erzikin Bölgesine uçkun toplamaya gittiklerini, dönüşte de otostop çekerek sanık ...'in aracına bindiklerini, sonradan tanıdığı sanık ...'in kendilerini Hakkari il merkezine götürdüğünü, inceleme dışı sanık ...'u daha önce hiç görmediğini, kendilerine PKK'ya katılmaları için herhangi bir telkinde bulunmadığını, diğer sanık ...'i de tanımadığını, sanık ...'i de otostop çekip aracına binmeleri nedeniyle tanıdığını,

Mağdur ... müdafisi husuzurunda kollukta yapmış olduğu teşhiste; sanık ...'in kendisini ve kuzeni ...'ı inceleme dışı sanık ...'dan PKK terör örgütünün kırsal alanına götürmek için teslim alan üç şahıstan biri ve mağdur ... ile kendisini teslim aldıktan sonra bir araçla Van ili Başkale ilçesine götürerek burada örgütün kırsal alanına katılımlarını sağlayacak olan sanık ...'e teslim eden kişi olduğunu, sanık ...'ın kendilerini Çukurca ilçesi üzerinden PKK'nın kırsal alanında bulunan kampına teslim edeceğini söylediğini,

Mahkemede ise önceki beyanlarından farklı olarak; olay günü mağdur ... ile birlikte okula geç kalmaları nedeniyle okula gitmekten vazgeçtiklerini, birlikte Erzikin Bölgesine otostop yaparak uçkun toplamaya gittiklerini, uçkun topladıktan sonra yola inerek yine otostop yaptıklarını, bu sırada olay nedeniyle tanıdığı sanık ...'in aracının durduğunu ve kendilerini aracına aldığını, Depin polis kontrol noktasında polislerin aracı durduklarını, polislerin kendisine hakkında kayıp başvurusunun olduğunu söyleyerek işlem yaptıklarını, kendilerine baskı yaparak PKK'ya katılmaya gittiklerine dair tutanak düzenlediklerini, ifade verirken avukatlarının yanlarında olmadığını, polislerin hazırladığı tutanağı okumadan imzaladığını, inceleme dışı sanık ...'u olaydan önce sadece bir defa gördüğünü ancak tanımadığını, inceleme dışı sanık ...'un kendisine ve arkadaşı Veysi'ye PKK terör örgütüne katılmaları için herhangi bir söz söylemediğini, kendisi ile olay tarihinden önce hiç görüşmediğini,

Beyan etmişlerdir.

Tanık ... kolluğa yapmış olduğu başvuruda; kardeşi olan mağdur ...'ün eve gelmediğini, PKK'ya katılmak için götürülmüş olabileceğini,

Mahkemede ise kolluğa yapmış olduğu başvurudan farklı olarak; emniyete kardeşinin bilgilerinin dışında okula gitmediğini, kayıp olduğunu söylemelerine rağmen, orada bulunan görevlilerin PKK'ya katılım yapmış olma ihtimali var mı diye kendilerine sorunca, kendisi de "Olabilir" şeklinde beyanda bulunduğunu ancak bu yöndeki beyanını polislerin sorması üzerine söylediğini kardeşi olan mağdur ...'in PKK terör örgütüne katılma girişiminde bulunabileceğine veya bu yönde kendisine baskı yapıldığına, telkinde bulunulduğuna dair bir bilgisi ve görgüsünün bulunmadığını,

Tanıklar ...ve ... benzer şekilde kollukta; mağdurlar ... ve ...'ün mahalle ve okuldan arkadaşları olduğunu, olay tarihinde mağdurları okula giderken gördüğünü, mağdur ...'in kendisine işlerinin olduğunu söylediğini, daha önce kendisine dağa çıkacaklarını söylediklerini, hatta mağdur ...'in aynı gün okula gelip mağduru bulamayınca dağa gittiğinden şüphelendiklerini söylediklerini, mağdurların bulunduktan sonra kendilerine uçkun toplamaya gittiklerini anlattıklarını,

“BF11...” kod isimli gizli tanık başka dava dosyasında sanık ... hakkında; PKK/KCK silahlı terör örgütünün alt yapılanması olan YDG-H içerisinde faaliyet yürüttüğünü, 2012-2015 yılları arasında YDG-H adına Pehlivan Mahallesinde düzenlenen birçok taşlı, molotoflu ve havai fişekli eylemlere katıldığını ve bu eylemlerde taş ve molotof kullandığını, 2014 yılında Nil Derneği binasına yapılan saldırıda molotof attığını bizzat gördüğünü, ayrıca sanık ...'un örgütün kırsal alanına eleman aktarımı faaliyetlerinde bulunduğunu, 2013 yılında Salih Çivi isimli şahsın kırsal alana katılımını sağladığını,

"YKS..." isimli gizli tanık kovuşturma aşamasında sanık ... hakkında; sanığı Pehlivan Mahallesinde olaylara karışan kişi olarak hatırladığını, UYAP ekranından tanık SEGBİS ekranına aktarılarak kendisine soruşturma aşamasındaki üç fotoğraf gösterildiğinde; fotoğraflardaki birinci kişinin sanık ... olduğunu,

İfade etmişlerdir.

İnceleme dışı sanık ... aşamalarda; mağdurlar ... ve ... isimli şahısları tanımadığını, başka dava dosyasında yargılanan sanık Şirvan Besi ve sanık ...'ı da tanımadığını, sanık ...'i çarşıda birkaç kez gördüğünü, mağdurlara örgüt propagandası yapmadığını, örgütün kırsal alanına götüreceğini ve orada her şeye sahip olabileceklerini söylemediğini, atılı suçlamaları kabul etmediğini,

Sanık ... aşamalarda; Başkale ilçesinden Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine doğru sevk ve idaresinde bulunan kendisine ait ancak resmî olarak adına kayıtlı olmayan 65 .. 016 plaka sayılı araç ile seyir hâlindeyken, Hakkari-Van Yolu üzerinde bulunan Karasu Mevkisinde uçkun satan çocukları gördüğünü, bu çocukları talepleri doğrultusunda aracına bindirdiğini, beraber Hakkari'ye doğru gittikleri esnada çocukların Depin diye tabir edilen yerde ineceklerini söylediklerini, daha sonra Hakkari şehir girişinde bulunan Hürmet Lokantasında yemek molası verdiğinde çocukların Hakkari-Çukurca yolu üzerinde bulunan Çem Lokantasına gitmek istediklerini, buraya götürüp götüremeyeceğini sorduklarını, kendisinin de kabul ettiğini, hatta çocuklardan birinin ağabeyinin Çem Lokantasında çalıştığını söylediğini, Depin polis kontrol noktasında polislerin kendilerini durdurup gözaltına aldığını, yolda gelirken çocuklar ile herhangi özel bir şey konuşmadıklarını, atılı suçu kabul etmediğini,

Sanık ... aşamalarda; ismi geçen sanıklar ..., ... ve mağdurlar ... ile ... isimli şahısları kesinlikle tanımadığını, atılı suçlamaları kabul etmediğini,

Savunmuşlardır.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

Uyuşmazlığın sağlıklı bir şekilde çözümlenmesi için öncelikle Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçuna değinmekte yarar bulunmaktadır.

Devletin varlığı ya da bütünlüğü öncelikle Anayasa'da teminat altına alınan değerdir. Anayasa'nın 3. maddesinde, Türk Devleti'nin, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olduğu ifade edilmiş, 14. maddesinde, Anayasa'da yer alan hak ve özgürlüklerin, Devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünü bozmak amacıyla kullanılamayacağı, üçüncü fıkrasında ise, bu amaca aykırı faaliyetlerin yaptırımlarının yasa ile belirleneceği hüküm altına almıştır.

Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak suçu ise 5237 sayılı TCK'nın 302. maddesinde;

“(1) Devlet topraklarının tamamını veya bir kısmını yabancı bir devletin egemenliği altına koymaya veya Devletin bağımsızlığını zayıflatmaya veya birliğini bozmaya veya Devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını Devlet idaresinden ayırmaya yönelik bir fiil işleyen kimse, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.

Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak suçu ise 5237 sayılı TCK'nın 302. maddesinde;

“(1) Devlet topraklarının tamamını veya bir kısmını yabancı bir devletin egemenliği altına koymaya veya Devletin bağımsızlığını zayıflatmaya veya birliğini bozmaya veya Devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını Devlet idaresinden ayırmaya yönelik bir fiil işleyen kimse, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi hâlinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili hükümlere göre cezaya hükmolunur.

(3) Bu maddede tanımlanan suçların işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.” şeklinde düzenlenmiştir.

Madde gerekçesi;

“Madde, Devletin ülkesine, egemenliğine ve birliğine karşı cürümlerden en ağırını cezalandırmaktadır; korunan hukukî yarar Devletin ülkesinin bütünlüğü ve egemenliğidir. Söz konusu suç, serbest hareketli bir suçtur.

Bu suçun oluşabilmesi için belli amaca yönelik fiillerin işlenmesi gerekir.

Bu amaç, madde metninde,

1.Devletin topraklarının tamamını veya bir kısmını yabancı bir devletin egemenliği altına koymak,

2.Devletin birliğini bozmak,

3.Devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını Devlet idaresinden ayırmak,

4.Devletin bağımsızlığını zayıflatmak, olarak belirlenmiştir.

Söz konusu suçun oluşabilmesi için, işlenen fiilin bu amaçları gerçekleştirmeye elverişli olması gerekir. Bu bakımdan, fiillerin söz konusu neticeleri yaratabilecek nitelikte bulunması, suçun oluşması için şarttır. Devletin birliğini bozmak, topraklarının bir kısmını veya tamamını başka bir devletin egemenliği altına koymak, topraklarından bir kısmını Devlet egemenliğinden ayırmak, Devletin bağımsızlığını azaltmak sonuçlarını doğurması mümkün bulunmayan bir fiil suçun maddî unsurunu oluşturmayacaktır. Fiilin bu niteliği taşıyıp taşımadığı ise olayların özelliğine göre takdir edilecektir.

Bu fiillerin, cebrî nitelikli olması gerekir. Maddede ayrıca ‘yönelik cebrî fiiller’ denilmesi gereksiz (lüzumsuz, zait) sayılmıştır; zira maddede belirtilen maksatlar çerçevesinde, fiillerin kendisinin nitelikleri gereği cebrî olması icap ettiği aşikârdır.

Suçun oluşabilmesi için, maddede yazılı hedeflerin gerçekleşmiş bulunmasına ihtiyaç yoktur. Belirtilen amaçlara yönelik fiillerin işlenmiş bulunması yeterlidir.

Bu suçun işlenmesi sırasında örneğin kişiler öldürülmüş, kasten yaralanmış ya da kişilerin veya kamu mallarına zarar verilmiş olabilir. Maddenin ikinci fıkrasında, bu suçlardan dolayı da ayrıca cezaya hükmolunacağı kabul edilmiştir.

Suçun oluşabilmesi için, maddede yazılı hedeflerin gerçekleşmiş bulunmasına ihtiyaç yoktur. Belirtilen amaçlara yönelik fiillerin işlenmiş bulunması yeterlidir.

Bu suçun işlenmesi sırasında örneğin kişiler öldürülmüş, kasten yaralanmış ya da kişilerin veya kamu mallarına zarar verilmiş olabilir. Maddenin ikinci fıkrasında, bu suçlardan dolayı da ayrıca cezaya hükmolunacağı kabul edilmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasına göre, bir ve ikinci fıkrada yer alan suçların işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunacaktır.” şeklinde olup 01.06.2005 tarihinden önce bu maddenin karşılığını oluşturan 765 sayılı TCK’nın 125. maddesinden farklı olarak, suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi hâlinde, ayrıca bu suçlardan da cezaya hükmolunması gerekeceği belirtilmiştir. Böylelikle, TCK'nın 302. maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan amaç suçun işlenmesi sırasında işlenen araç suçlardan dolayı TCK'nın 302. maddesinin ikinci fıkrası gereği ayrıca cezaya hükmolunacağı kabul edilmiştir.

Her devlet siyasal fonksiyonu kapsamında, ülke, egemenlik ve millet/ulus unsurlarını, anayasal düzenini ve bu düzenin işleyişini koruma altına alır. Anayasa'nın 3. maddesine göre, Türkiye Cumhuriyeti ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Kişi hak ve hürriyetlerinden hiçbirisi Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz (Anayasa madde 14). Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini korumak devletin/siyasal iktidarın temel amaç ve görevlerindendir (Anayasa madde 5). 5237 sayılı TCK'nın 302. maddesinde düzenlenen Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak suçu, bu temel görevin hukuki zeminini oluşturmaktadır.

Suçta korunan hukuki yarar; Devletin birliği, ülke ve ulus bütünlüğü ile egemenliği, suçun konusu; Devletin ülkesi, egemenliği ve milli birliği, suçun faili; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olsun ya da olmasın, yöneten veya yönetilen herkes, suçun mağduru; Devletin millet/ulus unsurunu oluşturan her bir bireyi olup söz konusu suçun oluşabilmesi için, işlenen fiilin cebri nitelikte olması ve bu amaçları gerçekleştirmeye elverişli bulunması gerekirse de, maddede yazılı hedeflerin gerçekleşmesine ihtiyaç yoktur. Fiilin cebri niteliğinden, maddi cebrin anlaşılması gerekmektedir. Cezalandırılan hareket devletin hayatını tehlikeye koyan icra hareketleridir.

Devletin birliği ve ülke bütünlüğünü bozma suçu bir kalkışma suçu olarak, peşinen tamamlandığı kabul edilen suçlardandır. Kalkışma suçlarında öngörülen zarar neticelerinin gerçekleşmesine yönelik elverişli, uygun hareketlerin yapılmasıyla oluşmaktadır. Kanun koyucu, çok önemli gördüğü bazı hukuksal değerlerin zarar görmesini önlemek için bu değerlere zarar tehlikesi meydana getirilmesini dahi tamamlanmış suç gibi cezalandırmaktadır. Suçun oluşması için zarar neticesinin gerçekleşmesi aranmamakta, suçun oluşması için failin hareketinin söz konusu neticenin gerçekleşmesine yönelik olması ve hareketinin o neticeyi gerçekleştirmeye elverişli olması yeterli olacaktır (“Devletin Birliğini ve Ülke Bütünlüğünü Bozma Suçu” konulu makale, Doç Dr. Vesile Sonay Evik, s.1733.).

Araç fiilin işlenmesine yönelik icra hareketinin, hem zarar ya da tehlike suçu niteliğindeki araç suçun (TCK 302/2) hem de tehlike suçu niteliğindeki amaç suçun (TCK 302/1) fiil unsurunu teşkil ettiği görülmektedir. Buna göre elverişli/vahim eylemin diğer tabirle araç suçun, hazırlık hareketi aşamasından icra hareketi safhasına geçmesi, en azından teşebbüs boyutuna ulaşması amaçlanan sonucu doğurabilecek icra hareketi olarak belirginleşmesi gerekmektedir (Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 09.02.2010 tarihli ve 103-22 sayılı kararı). Fiilin elverişli/vahim niteliği taşıyıp taşımadığı ise her olayın özelliğine göre; örgütün amacı, faaliyet alanı, ülke genelindeki organik bütünlüğü, fiilin niteliği, işleniş biçimi, işlenme zamanı, toplumda meydana getirdiği etki, ortaya çıkan zarar ve tehlikenin ağırlığı gibi ölçütler değerlendirilerek takdir edilecektir. Toplumda kaos ve tedirginlik oluşturacak, Devlet otoritesine olan güveni sarsacak, kamu düzenini, toplum barışını bozarak amaç suçun gerçekleşmesi için elverişli tehlike ortamını hazırlayacak vahim eylemler bu suçun oluşmasında kriter olarak dikkate alınmaktadır.

Suç tamamlandığında eylemlerin cezalandırılamayacak olması ve teşebbüsün oluşumu için minimum gerekenlerin zaten suçun tamamlanması için yeterli olmasından dolayı kalkışma suçlarından olan Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçuna teşebbüs mümkün değildir. (Antolisei, 633; Fiandaca-Musco, 12; Lattanzi-Lupo, 20; Dolcini-Marinucci, 1834 ten alıntı Erem Faruk-Toroslu Nevzat, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Savaş Yayınevi, Ankara, 1983, s 74.).

Diğer taraftan uyuşmazlığın çözümü için ceza hukukunda Tipiklik ve Nedensellik bağı kavramlarının da ayrıca açıklanması gerekmektedir.