muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/1138, Karar No: 2012/10427, Tarih: 07.06.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/1138 E.  ,  2012/10427 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, iş kazası sonucu malüliyetinden ... maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün,davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435/2. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı işverenin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarını reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava 22.8.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu bedensel zarara uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 35.000 TL maddi tazminat ile 55.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

Dava nitelikçe Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın giderilmesi istemine ilişkindir.

Dava 22.8.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu bedensel zarara uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 35.000 TL maddi tazminat ile 55.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

Dava nitelikçe Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın giderilmesi istemine ilişkindir.

Kusurun aidiyeti ve oranı ile sigortalının iş kazası sonucu %34.2. oranında malül kaldığı uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, tazminatın belirlenmesi noktasında toplanmaktadır. Mahkemece hükmüne esas alınan hesap raporunda, davacının ücreti konusunda yanılgıya düşüldüğü açıktır.Gerçekten bu tür tazminat davalarında hangi ücretin esas alınacağı önem arz etmektedir.Bu nedenle zararların tazmininde ana ilke gerçeğe en yakın ücretin esas alınmasıdır.Bilinen ve çalışılan dönem hesabında bilinen ücretlerin esas alınması asıldır.Bilinen dönem dışında kalan çalışma dönemi kazanç kaybı hesabı tamamen varsayıma dayalı olarak hesaplanmaktadır.Davacının işten ayrıldıktan giderek iş akti feshedildikten sonra talebi üzerine 1.3.2010 tarihi itibariyle 48 yaşında yaşlılık aylığı bağlandığı dosya içersindeki gelir bağlama kararından anlaşılmaktadır.Sigortalının emekli olduğu tarihten 60 yaşına kadar ki döneminde elde edeceği ücretin aksi iddia ve ispat edilmediği sürece asgari ücret üzerinden hesaplanması gerekir.Pasif devrede ise herhangi bir işte çalışmasa bile ekonomik bir değer taşıyan salt yaşamsal faaliyetlerinin sürdürülmesi nedeniyle emsallerine göre daha fazla güç sarfedeceğinden bu durum sigortalı bakımından asgari ücret düzeyinde bir zarar oluşturur.Bu nedenle de pasif devre zararının asgari ücret esas alınarak hesaplanması gerekir.Dairemizin giderek Yargıtay’ın oturmuş görüşleri bu doğrultudadır.Davacının yaşlılık aylığı aldıktan sonra asgari ücretin üzerinde bir ücret ile çalıştığı iddia ve ispat olunmuş değildir.Hal böyle olunca davacının emekli olduğu tarihteki yaşı olan 48 ile 60 yaş arasındaki aktif devrede ve 60 yaşından itibaren de bakiye ömrünün sonuna kadar pasif devrede asgari ücret yerine 48-60 yaş arası dönem yönünden işyeri ücretinin esas alınması hatalıdır.Öte yandan pasif dönem yönünden asgari geçim indiriminin uygulanması da doğru olmamıştır.

İşverenin manevi tazminata ilişkin temyizine gelince;

İşverenin manevi tazminata ilişkin temyizine gelince;

Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı , olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23/06/2004, 13/291-370 )

Bu ilkeler gözetildiğinde davacı yararına hükmedilen 55.000,00 TL manevi tazminatın davacının maluliyeti ve tarafların kusur oranı gözetildiğinde fazla olduğu ortadadır.

Mahkemecice bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

O halde davalı işverenin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,7.6.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/8572, Karar No: 2012/15705, Tarih: 10.10.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/8572 E.  ,  2012/15705 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Büyükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 19/02/2009 tarih ve 2007/831-2009/118 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili nezdinde taşıma sigorta poliçesiyle sigortalı emtianın davalı tarafından taşınırken hasarlandığını, sigorta ettirene tazminatın ödendiğini, rücu koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, 3.461.41-TL.nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, iş bölümü itirazında bulunarak, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyularak iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğunu, buna göre davalı taşıyıcının yükü ihtirazi kayıt koymadan teslim aldığından yükü sağlam olarak teslim almış kabul edileceği, davalı taşıyıcının yükü teslim aldıktan sonra yükün teslimine kadar geçen sürede meydana gelen hasar ve kayıplardan sorumlu olduğunu, davalı taşıyıcının CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma hallerine ilişkin herhangi bir delil ibraz etmediği, meydana gelen hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 157,60 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 10.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/923, Karar No: 2009/1867, Tarih: 13.02.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/923 E.  ,  2009/1867 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı temsilcisi tarafından, davalı aleyhine 18.01.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 16.05.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Yerel mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler, yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine uygun olduğu gibi özellikle orman sayılan yerlerin tapuya bağlanmaları halinde Hazine adına tescillerinin yapılacağı yasanın emredici kurallarından olup, orman nitelikli yerlerin Hazine adına tescili konusunda istemde bulunma hakkının da Hazine'ye ait olmakla ve Hazine'nin 16.05.2006 tarihli oturumdaki bu yolda gelişen istemi de nazara alındığında orman nitelikli taşınmazın Hazine adına orman cinsi ile tescilinde yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 13.02.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/937, Karar No: 2022/1613, Tarih: 29.11.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2022/937 E.  ,  2022/1613 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

1. Taraflar arasındaki “kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddi ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı düzeltilmek suretiyle esas hakkında yeniden karar verilmesine ilişkin hüküm taraf vekillerinin temyizi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı idare vekili dava dilekçesinde; ... tarafından Yalova İmes Makina İhtisas Organize Sanayi Bölgesi yapımı kapsamında davalıya ait Yalova ili Çiftlikköy ilçesi Laledere köyü 162 ada 1 parseldeki taşınmazın tamamı hakkında alınan kamu yararı kararına istinaden kamulaştırma kararı verildiğini, kıymet takdir komisyonu marifetiyle kamulaştırılan taşınmaz malın tahmini bedelinin tespit edildiğini, ancak davalı ile uzlaşma sağlanamadığını ileri sürerek 162 ada 1 parseldeki taşınmazın tamamının kamulaştırılması ile davalının hissesine düşen kısmın değerinin tespiti ve davalı adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile Yalova İmes Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili cevap dilekçesinde; idarece belirlenen bedelin düşük olduğunu belirterek taşınmazın gerçek değerinin tespitini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

6. Yalova 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.05.2019 tarihli ve 2018/501 E,. 2019/340 K. sayılı kararı ile; davanın kabulü ile, dava konusu Yalova ili Çiftlikköy ilçesi Laledere köyü 162 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tamamının 73,84TL/m2 birim bedel üzerinden kamulaştırma bedelinin 1.635.516,86TL olarak tespitine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

7. İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

8. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 26.01.2021 tarihli ve 2019/2685 E., 2021/131 K. sayılı kararı ile; “…HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ile kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı gözetilerek ve HMK'nın 353. maddesi gereğince yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmaması nedeniyle duruşmasız olarak yapılan inceleme sonunda; Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın talep edilen idare adına tescili istemine ilişkindir. Kuru arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net ürün gelirine göre değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu taşınmazın keşif tutanağı ve bilirkişi raporu ile tespit edilen nitelikleri dikkate alındığında taşınmazın kuru arazi olarak kabulünün yerinde bulunduğu, dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre uygulanan kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının uygun olduğu, bilirkişi heyeti raporunda belirtilen münavebe ürünleri ve verilerinin bölgenin münavebe yapısı ve resmi tarım verileri ile uyumlu olduğu, tespit edilen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu anlaşıldığından HMK 353/(1),b,1 taraf vekillerinin istinaf başvurunun esastan reddine ilişkin karar verilmiştir. Ancak; 2942 sayılı Kanunun 10. maddesinin değiştirilen sekizinci fıkrasının "...idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hakim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere..." bölümü ile, 10/8 maddesinin 7. cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibarelerinin Anayasa Mahkemesi'nin 16.07.2020 gün ve 2018/104-2020/39 sayılı kararı ile iptal edildiğinden hükmedilen kamulaştırma bedelinin tamamının mülkiyet hakkı kaybına sebebiyet vermemesi için bugüne kadar işlemiş yasal faizi ve nemalarıyla birlikte ödenmesine karar vermek gerekmiştir. Yukarıda açıklanan gerekçelerle…taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, A-)HMK'nın 355. maddesi gereğince Yalova 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/501esas 2019/340 karar sayılı ilamının kaldırılmasına, B-)HMK 353/1.b-2 maddesi gereğince uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına; Davanın kabulü ile, 1-Kamulaştırma bedelinin 1.635.516,86TL olarak tespitine, 2-Dava konusu Yalova, Çiftlikköy ilçesi Laledere köyü 165 ada 13 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile Yalova İMES Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi adına tapuya tesciline, 3-İlk derece mahkemesinin 23.05.2019 tarihli kararıyla ödenmesine karar verilen 1.240.370,32TL

.b-2 maddesi gereğince uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına; Davanın kabulü ile, 1-Kamulaştırma bedelinin 1.635.516,86TL olarak tespitine, 2-Dava konusu Yalova, Çiftlikköy ilçesi Laledere köyü 165 ada 13 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile Yalova İMES Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi adına tapuya tesciline, 3-İlk derece mahkemesinin 23.05.2019 tarihli kararıyla ödenmesine karar verilen 1.240.370,32TL.nin mahsubuyla belirlenip üçer aylık vadeli hesaba yatırılan 395.146,54 TL'nin davalıya derhal ödenmesine, -Vadeli hesaba yatırılan bedelin nemasının da davalı hak sahibine ödenmesine, bu hususta talep olması durumunda ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, 4-1.1.240.370,32 TL TL.ye davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrası olan 18.04.2019'dan 23.05.2019'a kadar; 395.146,54TL'ye 18.04.2019'dan istinaf karar tarihi olan 26.01.2021'e kadar yasal faiz yürütülmesine,…” karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

9. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

10. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 11.11.2021 tarihli ve 2021/6056 E. 2021/13089 K. sayılı kararı ile; “…Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arazi niteliğindeki Yalova ili, Çiftlikköy ilçesi, Laledere köyü 162 ada 1 parsel sayılı taşınmaza net gelir metoduna göre değer biçilmesinde yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1- Dairemize aynı bölgeden intikal eden dosyalarda kuru arazide münavebeye 2. yıl ürünü olarak karpuz ürününün alındığı ve bu ürünün münavebeye alınmasının Çiftlikköy İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 28.12.2018 havale tarihli ve 3869056 sayılı yazısı ekindeki münavebe cetveli ile de uyumlu olduğu halde, yazılı şekilde 2. yıl ürünü olarak münavebeye buğday ürünü alınan bilirkişi kurulu raporu hükme esas alınmak suretiyle eksik inceleme ile hüküm kurulması,

2- Dava konusu taşınmazın ada ve parsel numaralarının hatalı yazılması,

Doğru görülmemiştir,…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

11. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 19.01.2022 tarihli ve 2021/3006 E. 2022/23 K. sayılı kararı ile; dosya içerisinde mevcut 133056 sayılı yazı ve tablonun incelenmesinde karpuz ürününün kuru arazilerde değil sulu ve taban arazide yer aldığının görüldüğü, 2017 yılı için de aynı şekilde olduğu, bilirkişi raporuna göre taşınmazın kuru marjinal tarım arazisi niteliğinde olduğu, bilirkişi heyetince münavebeye alınan ürünlerin tamamının kuru arazide yetişen ürünler olup, ürün maliyet cetveline göre de sulama masrafı gerektirmediği, karpuz ürününün incelenmesinde sulama masrafının bulunduğu, kamulaştırma bedel tespiti davalarında amacın taşınmazın dava tarihi itibariyle gerçek değerini bulmak olduğu, karpuz ürününün münavebeye esas alınıp %20 oranında objektif değer artış oranının uygulanması hâlinde taşınmazın m2 değerinin 120TL'ye çıkacağı, bölge koşullarına göre bu miktarın yüksek olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

12. Direnme kararı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

13. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemine ilişkin eldeki davada; münavebeye ikinci yıl ürünü olarak karpuz ürününün mü yoksa buğday ürününün mü alınması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

A- Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden yapılan incelemede;

14. Konunun açıklığa kavuşturulması için öncelikle 4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun “Kamulaştırma bedelinin tespiti esasları” başlıklı 11. maddesine değinmek gerekmektedir.

III. GEREKÇE

A- Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden yapılan incelemede;

14. Konunun açıklığa kavuşturulması için öncelikle 4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun “Kamulaştırma bedelinin tespiti esasları” başlıklı 11. maddesine değinmek gerekmektedir.

15. Anılan maddede; “15 inci madde uyarınca oluşturulacak bilirkişi kurulu, kamulaştırılacak taşınmaz mal veya kaynağın bulunduğu yere mahkeme heyeti ile birlikte giderek, hazır bulunan ilgilileri de dinledikten sonra taşınmaz mal veya kaynağın;

a) Cins ve nevini,

b) Yüzölçümünü.

c) Kıymetini ektileyebilecek bütün nitelik ve unsurlarını ve her unsurun ayrı ayrı değerini,

d) Varsa vergi beyanını,

e) Kamulaştırma tarihindeki resmi makamlarca yapılmış kıymet takdirlerini,

f) Arazilerde, taşınmaz mal veya kaynağın (…) mevkii ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini.

g) Arsalarda, kamulaştırılma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerini,

h) Yapılarda, (…) resmi birim fiyatları ve yapı maliyet hesaplarını ve yıpranma payını,

ı) (Değişik: 19/4/2018-7139/27 md.) (İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 10/4/2019 tarihli ve E.:2018/156; K.:2019/22 sayılı kararı ile) (İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 10/4/2019 tarihli ve E.:2018/156; K.:2019/22 sayılı kararı ile) her bir ölçünün etkisi açıklanmak kaydıyla bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüleri,

Esas tutarak düzenleyecekleri raporda bütün bu unsurların cevaplarını ayrı ayrı belirtmek suretiyle ve ilgililerin beyanını da dikkate alarak Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kabul edilen değerleme standartlarına uygun, gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit ederler.

Taşınmaz malın değerinin tespitinde, kamulaştırmayı gerektiren imar ve hizmet teşebbüsünün sebep olacağı değer artışları ile ilerisi için düşünülen kullanma şekillerine göre getireceği kâr dikkate alınmaz.

Kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde, bu kamulaştırma sebebiyle taşınmaz mal veya kaynakta meydana gelecek kıymet düşüklüğü gerekçeleriyle belirtilir. Bu kıymet düşüklüğü kamulaştırma bedelidir” şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

16. Bu maddeye göre tarım arazisi niteliğindeki taşınmazın mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması hâlinde ekilecek ürünler ve münavebeye alınan bu ürünlerin elde edilmesi için yapılacak harcamalar göz önünde tutularak net gelirin hesaplanması ve bilimsel yolla değerinin bulunması, bedel tespitinde etkisi olan diğer tüm unsurlarda dikkate alınarak her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirtilip gösterilmek suretiyle kamulaştırma karşılığının tespit edilmesi gerektiği gibi, bu unsurların dayanakları olan belgelerin de getirtilmesi zorunludur.