muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/9990, Karar No: 2024/13098, Tarih: 03.10.2024

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin 07.12.2022 tarihli kararı ile; taraflar arasında imzalanmış belirsiz süreli iş sözleşmesinin ve uygulanan toplu iş sözleşmesinin ilgili hükümleri dikkate alındığında, incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 23.02.2023 tarihli kararı ile; 01.11.2020-31.12.2020 dönemi yönünden hesaba esas ücretin hatalı belirlendiği ve arabuluculuk başvuru tarihindeki koşullar göz ardı edilerek 01.01.2021 tarihinden sonraya ilişkin fark alacakların hesaplanmasında 08.09.2021 imza tarihli toplu iş sözleşmesinin ilgili maddelerindeki düzenlemelerin dikkate alınmasının da hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararı doğrultusunda değerlendirme yapıldığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; cevap dilekçesi ile önceki aşamalardaki itirazlarını tekrar ederek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; hesaplamaya esas ücretin belirlenmesi ile buna göre dava konusu alacakların alacakların hesabına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22, 32 ve 34 üncü maddeleri, 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun'un 1 vd. maddeleri, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3 üncü maddesi, 696 sayılı KHK ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23 üncü madde.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

03.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7019, Karar No: 2018/6454, Tarih: 23.10.2018

**4. Hukuk Dairesi         2016/7019 E.  ,  2018/6454 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... tarafından, davalı ... aleyhine 14/01/2015 gününde verilen dilekçe ile Orman Kanunu'na muhalefet nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 10/02/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava; 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefet nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı; davalının ormanda açma yapmak suretiyle orman örtüsünü tahrip ettiğini, ocaklar halinde fındık fidanları diktiğini belirterek, 6831 sayılı Kanun'un 113. maddesi uyarınca tazminat ve 114. maddesi uyarınca ağaçlandırma gideri zararının tazminini istemiştir.

Mahkemece; davacı idare tarafından düzenlenen suç tutanağı doğrultusunda orman mühendisinden alınan 26/10/2015 tarihli bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının ağaç kesme ve açma eylemini gerçekleştirdiği gerekçesiyle 113. maddesi uyarınca tazminat ve 114. maddesi uyarınca ağaçlandırma gideri zararına hükmedilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden; Çarşamba 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2012/970 esas, 2013/306 karar sayılı dosyasında davalı hakkında yapılan ceza yargılamasında, ağaç kesme suçu yönünden somut delil bulunmadığından verilen beraat kararı temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. İşgal ve faydalanma suçu yönünden ise davalının ormanlık alanda fındık fidanları dikmek sureti bu eylemi gerçekleştirdiği kabul edilerek 6831 sayılı Kanun'un 93/1 maddesi gereğince işgal ve faydalanma suçundan mahkumiyetine karar verilmiştir. Bu karar ise Yargıtay 19. Ceza Dairesi tarafından 05/03/2013 tarihinde onanarak kesinleşmiştir.

Davaya konu orman alanında davalının açma yaptığına ve ağaç kestiğine dair, hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü olmadığı gibi, bu hususta dosya kapsamında ispata yeter nitelikte delil de bulunmamaktadır. Şu durumda; davalının eyleminin işgal ve faydalanma kapsamında olduğu gözetilerek, 6831 sayılı Kanun'un 113 ve 114. maddeleri uyarınca, tazminat ve ağaçlandırma giderinden sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesi ile davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup kararın bu nedenle bozulmasını gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 23/10/2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/19563, Karar No: 2013/623, Tarih: 16.01.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/19563 E.  ,  2013/623 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, görevi yaptırmamak için direnme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanık hakkında gece vakti birden fazla kişiyle birlikte işyeri dokunulmazlığını ihlal suçundan dolayı zamanaşımı süresi içerisinde işlem yapılması olanaklı kabul edilmiştir.

Emanetin 2005/2622 sırasında kayıtlı bıçak, mermi çekirdekleri ve boş kovanlarla ilgili olarak TCK'nun 54. maddesi bağlamında talep üzerine yerinde her zaman karar verilmesi olanaklı görülmüştür.

Hırsızlık suçu müştekilerinin aşamalardaki beyanlarına göre, işyerinden çalınan bir kısım malzemenin ele geçirilememiş olması ve diğer sanık ...'in kollluk müdahalesi öncesinde olay yerinden kaçmış olduğunun anlaşılması karşısında, sanığın eyleminin tamamlandığının düşünülmemesi, müştekinin işyerinden hırsızlık eyleminin gece sayılan bir zaman diliminde gerçekleşmesine rağmen sanık hakkında TCK'nın 143. maddesinin uygulanmaması, sanığın adli sicil kaydında tekerrüre esas eski hükümlülüğü bulunduğu ve koşulları oluştuğu halde, sanık hakkında 5237 sayılı TCK.'nın 58. maddesinin uygulanmaması, müşteki ...'nın katılma isteğinin karara bağlanmaması, görevi yaptırmamak için direnme eylemi sırasında sanık tarafından bıçak kullanılmış olduğunun anlaşılması ve kabulü karşısında, sanık hakkında TCK'nun 265/4 maddesinin uygulanmaması karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık ...'ın temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 16.01.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3367, Karar No: 2017/5638, Tarih: 03.07.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/3367 E.  ,  2017/5638 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 9. İş Mahkemesi

Davacı, ...'dan mekli olduğundan Türkiye'de eğitim gören ve Türk uyruğundan ... uyruğuna geçen kız çocuklarının babalarına bağlı olarak Kurum sağlık hizmetlerinden yararlanabileceğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, Türk vatandaşlığından izinle çıkan davacıların Kurumun sağlık hizmetlerinden yararlanabileceğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacılar ... ve ...'un doğumla Türk vatandaşı olup, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunun 25.maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığı'nın 28.10.2013 ve 15.08.2014 tarihli kararları ile Türk vatandaşlığından çıkmalarına izin verildiği ve ... vatandaşlığına geçtikleri, 24.11.2014 tarihinde ... uyruklu çocuklara babalarından sağlık yardımı yapılması için Kuruma başvuruda bulundukları,Mahkemece 5510 sayılı yasanın 60.maddesine göre davacıların genel sağlık sigortasından faydalanma hakkı olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Türk vatandaşlığından izinle çıkan davacıların,5510 sayılı yasanın 60/g-d maddelerine göre genel sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunup bulunmadığına ilişkindir.

11.02.1964 tarih ve 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 06.07.2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 29.06.2004 gün ve 5203 sayılı Kanun’un 1. maddesi ile değişik 29. maddesi, Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin, kayıp tarihinden başlayarak yabancı muamelesine tabi tutulacağı, ancak Kanunun 33. ve 35.maddelerindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla doğumla Türk vatandaşlığını kazanmış olup da sonradan Bakanlar Kurulundan çıkma izni almak suretiyle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişilerin ve bunların kanuni mirasçılarının, Türkiye Cumhuriyetinin milli güvenliği ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla ülkede ikamet, seyahat, çalışma, miras, taşınır ve taşınmaz mal iktisabı ile ferağı gibi konularda ve sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı kalmak ve bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tâbi olmak şartıyla Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam edecekleri hükümlerini amirdir.

Bu madde istisnalar sayıldıktan sonra “sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış haklar saklı kalmak ve bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tabi olmak şartıyla Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam ederler” şeklinde değiştirilerek, söz konusu haklar genişletilmiştir.

Bu madde istisnalar sayıldıktan sonra “sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış haklar saklı kalmak ve bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tabi olmak şartıyla Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam ederler” şeklinde değiştirilerek, söz konusu haklar genişletilmiştir.

Maddede Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin, kayıp tarihinden itibaren yabancı muamelesine tabi tutulacağına ilişkin genel hüküm aynen korunmaktadır. Bu hükme göre, Türk vatandaşlığını çıkma izni dışındaki yollardan biriyle kaybeden kişiler yabancı muamelesine tabi tutulacaktır.

Türk Vatandaşlığı Kanununda yer alan ve vatandaşlığa alınma kararının iptalini düzenleyen 33.madde ile Türk vatandaşlığından çıkarılan kişilerin durumunu düzenleyen 35.madde hükümleri saklı tutulmuştur.

Aynı yasal düzenlemeye 5901 sayılı Türk Vatandaşlık Kanununun, “Çıkma İzni Almak Suretiyle Türk Vatandaşlığını Kaybeden Kişilere Tanınan Haklar” başlıklı 28.maddesinde de yer verilmiştir.

403 sayılı Kanunun 29.maddesinde geçen “Ancak, doğumla Türk vatandaşlığını kazanmış olup da sonradan Bakanlar Kurulundan çıkma izni almak suretiyle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişiler ve bunların kanuni mirasçıları,” hükmü nedeniyle maddede sayılan haklardan sadece çıkma izni almak suretiyle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişiler yararlanabilmekte, çıkma izni almadan başka bir devletin vatandaşlığını kazananlar ise daha sonra çıkma izni alsalar da sayılan haklardan yararlanamamaktadırlar" denilmektedir.

Gerek, 12.06.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28.maddesinde; gerekse önceki 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 29.maddesindeki yasal düzenlemede, doğumla Türk vatandaşı olup da, İçişleri Bakanlığından vatandaşlıktan çıkma izni alanların, sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı tutulmuş olup; anılan kişilerin bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tâbi olmak şartıyla Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam edecekleri belirtilmiştir. Açıklanan kanun maddeleri, açıkça, çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin kazanılmış haklarının korunacağını belirtmektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2010/10-210 E - 240 K sayılı 28.04.2010 tarihli kararı da bu yöndedir.

Somut olayda; yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gözetildiğinde, Türk vatandaşlığından izinle çıkan davacıların, sosyal güvenliğe ilişkin haklarının Türk Vatandaşlık Kanunu ile kazanılmış hak sayılarak korunduğu gözetilmeyerek, davanın reddine karar yerilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine

03/07/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19012, Karar No: 2017/2156, Tarih: 20.02.2017

**9. Hukuk Dairesi         2016/19012 E.  ,  2017/2156 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, ücret farkı, fazla mesai farkı, hafta tatili farkı, ulusal bayram ve genel tatil farkı, ikramiye farkı, ilave tediye farkı, iş güçlüğü tazminatı farkı, bakım tazminatı farkı ve vardiya tazminatı farkı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin davalıya ait işyerinde teknisyen olarak çalıştığını, ... Sendikası ile Tedaş Genel Müdürlüğü arasında imzalanan protokol gereğince günlük yevmiyesinin düşürüldüğünü, bu düzenleme neticesinde müvekkilinin almış olduğu maaşları yanında, yevmiyeleri baz alınarak ödenen diğer ücretlerinin de eksik ödendiğini, aynı taleplerle, aynı konuda, aynı davalıya yönelik, hemen hemen aynı dilekçe ile açmış oldukları ... İş Mahkemesinin 2012/236-260 esasları arasında yargılaması yapılmış olan seri davalarla ilgili verilen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararında da açıkça yer aldığı üzere, yevmiye düşürülmesine yönelik bu işlemin 2822 sayılı TİSGLK’nın 6. maddesi uyarınca işçi lehine şart ilkesinin ihlali niteliğinde olup, kanuna aykırı olduğunun tespit edildiğini, yine iş bu dava ile aynı talep ve konuları içeren Adana 5. İş Mahkemesinin kararında, yevmiye düşürülmesinin İş Kanununun 22. ve 62. maddelerine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle hüküm kurulduğunu ve bu kararların da Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından onanarak kesinleştiğini, Toplu İş Sözleşmesi kapsamında yıllık artışlar uygulanmış olsa da ilk başta yapılan hukuka aykırı indirim sebebi ile ikramiyeler, maaşlar ve ücretlerin hep eksik olarak ödendiğini ileri sürerek, ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram genel tatil, ilave tediye, ikramiye alacağı, iş güçlüğü tazminatı, vardiya tazminatı ve bakım tazminatı ücreti fark alacaklarının ödetilmesi talebiyle dava açmıştır.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının esasa ilişkin taleplerini ... Sendikası ile Tedaş Genel Müdürlüğü arasında akdedilmiş bir protokole dayandırdığını, müvekkilinin söz konusu protokolün tarafı olmadığını, tarafı olmadığı protokol gereğince sorumluluğunun mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte sorumluluk bakımından Tedaş Genel Müdürlüğüne başvurulması gerektiğini, davacının başka bir kamu kurumuna nakledilme talebinde bulunduğunu, bu talebi doğrultusunda gerekli işlemlerin yapıldığını, tüm hak ve alacaklarının ödendiğini, davacının da imzaladığı ibraname ile müvekkil kurum nezdinde hiçbir alacağının kalmadığını kabul ettiğini, iş riski primi alacağına ilişkin talebinin de yasal dayanaktan yoksun olduğunu, öncelikle davacının iş riski taşıyan tasnifte yer alıp almadığının belirtilmediğini, davacının tüm taleplerinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davaya konu isteklerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçi ilave tediye alacağı isteğinde bulunmuş, mahkemece alacağın kabulüne karar verilmiştir.

İlave tediye alacaklarının kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve ona bağlı müesseselerde çalışan işçilere ilave tediye yapılması hakkındaki kanun ile düzenlenmiştir.Kanunun 1. maddesinde, Devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkca belirtilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı işyerinin Özelleştirme Yüksek Kurulunun 07/03/2013 tarih ve 2013/20 sayılı kararı ile özelleştirme kapsamına alındığı, işyerinin hisselerinin tamamını satın alan iş ortaklığına hisse devrinin 28/05/2013 tarihinde gerçekleştiği Dairemizden geçen emsal dosya içeriklerinden (örneğin Dairemizin 2016/32874, 32875 Esas sayılı dosyaları) anlaşılmaktadır. Davacının ilave tediye hakkı devir tarihine kadar olup, davacının ilave tediye alacağının devir tarihine kadar hesaplanması gerekirken yerinde tespit içermeyen bilirkişi raporuna itibarla sonuca gidilmesi hatalıdır.

3-Davacı işçi Toplu İş Sözleşmesinin 96. maddesi kapsamında bulunan vardiya tazminatı talep etmiş ve mahkemece de istek taleple bağlı kalınarak hüküm altına alınmıştır.

Toplu İş Sözleşmesinin 96. maddesinde 3'lü vardiya düzeninde aylık ücretin %32 si, 2'li vardiya düzeninde ise aylık ücretin %25 i oranında vardiya tazminatı ödeneceği belirtilmiş ancak mahkemece davacının hangi vardiya düzeninde çalıştığı tespit edilmeden "Taleple bağlı kalınarak 100,00 TL net 3'lü vardiya tazminatı fark alacağının" tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.

Toplu İş Sözleşmesinin 96. maddesinde 3'lü vardiya düzeninde aylık ücretin %32 si, 2'li vardiya düzeninde ise aylık ücretin %25 i oranında vardiya tazminatı ödeneceği belirtilmiş ancak mahkemece davacının hangi vardiya düzeninde çalıştığı tespit edilmeden "Taleple bağlı kalınarak 100,00 TL net 3'lü vardiya tazminatı fark alacağının" tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.

Davacının davalı işyerinde hangi vardiya düzeninde çalıştığı dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır. Mahkemece davacının hangi vardiya düzeninde çalıştığı tespit edilmeli ve her kısmi davanın, aynı zamanda alacağın tamamına yönelik bir tespit hükmü de içermesi gerektiğinden davacının bu alacak kaleminde hakettiği toplam miktar mahkeme kararında açıkça belirtilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 20/02/2017 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Davalı işletmede, bireysel iş sözleşmesine bağlı olarak saptanan yevmiye ücreti ile çalışmaktayken, üyesi olduğu sendikanın işverenle imzaladığı ve kendisinin de taraf olduğu toplu iş sözleşmesi ile getirilen ilave haklar nedeniyle eline geçen toplam miktar artmış olan işçinin temel ücretinin (yevmiyesinin) yine toplu iş sözleşmesine konan bir hüküm ile düşürülmesinin geçerli olup olmayacağı uyuşmazlık konusudur.

2822 sayılı Kanunun 6. maddesinde aynen “Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe hizmet akitleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. Hizmet akitlerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Hizmet akdinde düzenlenmeyen hususlarda toplu iş sözleşmesindeki hükümler uygulanır. Toplu iş sözleşmesinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir.” ifadeleri yer almaktayken şu anda yürürlükte olan 6356 sayılı STİSK’nun 36. maddesinde de “Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe iş sözleşmeleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. İş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Toplu iş sözleşmesinde iş sözleşmelerine aykırı hükümlerin bulunması hâlinde ise iş sözleşmesinin işçi yararına olan hükümleri geçerlidir.” Denilmektedir. Açık yasal düzenlemeye göre bireysel iş sözleşmesinden sonra imzalanan toplu iş sözleşmesinin bireysel iş sözleşmesiyle çeliştiği durumlarda bireysel iş sözleşmesinin işçi lehine olan kısmı esas alınacaktır.

Somut uyuşmazlıkta meseleye sadece yevmiye ücreti üzerinden bakıldığında bireysel iş sözleşmesindeki hükmün işçi lehine olarak aynen uygulanmaya devam edilmesi gerektiği akla gelebilir ancak bu yaklaşım doğru değildir. Şöyle ki; ücret yevmiyeden ibaret olmayıp ücrete ek ödemeler ile birlikte bir bütün olduğundan asıl kıyaslanması gereken davacının bireysel iş sözleşmesi ile çalışırken eline geçen aylık ücret ile daha sonraki aylarda TİS'e göre ödenen aylık ücrettir. Buna bakıldığında ise toplu iş sözleşmesi ile getirilen yevmiyeye ek ödemeler nedeniyle yevmiye ücreti düşmüş görünse dahi aslında işçinin eline geçen parada açık bir artış olduğu görülmektedir ve bu durum tarafların da kabulündedir. Hâl böyle olunca sadece yevmiye miktarının düşürülmesinden yola çıkıp, ilave getirilen haklar görmezden gelinerek hak talep etmek doğru değildir.

Netice itibariyle, bireysel iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesinin ücrete ilişkin hükümlerine ay sonunda ele geçen ücret olarak bakıldığında ki doğru bakış açısı budur, toplu iş sözleşmesi işçinin daha lehine olduğuna göre sadece yevmiyenin düşürülmüş olması kıyasa esas alınması gereken ücretin düşürülmesi anlamına gelmediğinden hukuki dayanaktan yoksun olan davanın tamamen reddi gerekir şeklindeki kanaatim nedeniyle aksi yöndeki sayın çoğunluk görüşüne katılamıyorum.