muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/11480, Karar No: 2012/15880, Tarih: 26.12.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/11480 E.  ,  2012/15880 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZNİK ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/05/2012

Yanlar arasında görülen "tapu iptal ve tescil olmadığı taktirde tenkis" davası sonunda yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca süresi içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava; 6098 sayılı Borçlar Yasasının 19. maddesinden  (818 sayılı Borçlar Yasası 18. maddesi) kaynaklı M. Z.'in temliki bakımından muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal- tescil, N.Z.'in temliki bakımından ise muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil olmadığı taktirde tenkis isteğine ilişkin olup, mahkemece muris M.Z.'in muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil  davasına konu temlikte davalının taraf olmadığı gerekçesiyle reddine, tenkis isteğinin ise kabulüne karar verilmiş; hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; 22/05/1987 tarih, 1986/4 Esas, 1987/5 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da benimsendiği üzere; mirasbırakanın temliki tasarrufundan zarar gören mirasçıların muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davası ile  birlikte kademeli olarak tenkis de isteyebilecekleri, böyle bir talebe yasal engel bulunmadığı kuşkusuzdur.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda  yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve 0l-04-1974 tarih, 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, 6098 sayılı Borçlar Kanunun 237. maddesi, (818 sayılı Borçlar Kanunun 213. maddesi) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay  sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır

Somut olaya gelince; getirtilen kayıt ve belgelerden; tarafların ortak miras bırakanları M. Z.'in 03/02/2005 tarihinde, eşi N. Z..'in ise 22/07/2010 tarihinde öldüğü,  geriye mirasçı olarak çocukları N. ve O.ın kaldıkları, başkaca mirasçılarının olmadığı, muris M.'in kayden bağımsız maliki bulunduğu 106 ada, 58 parsel sayılı taşınmazda ½ payı 21/08/1997 tarihinde eşi N. Z.'e satış yoluyla temlik ettiği, onun da gerek Muharrem'den temellük ettiği106 ada, 58 parseldeki ½ payını gerekse paydaşı olduğu 68 ada, 21 parsel sayılı taşınmazaki ½ payını bağış yoluyla davalıya temlik ettiği, davanın  10/05/2011 tarihinde açıldığı, her iki muris tarafından yapılan temliklerin davaya konu edildiği anlaşılmaktadır.

Toplanan deliller ve özellikle tanık anlatımları yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde; davacının mirasbırakanın kızı, davalının  ise oğlu olduğu, mirasbırakanların mal satmaya ihtiyaçlarının olmadığı, davalı ile bitişik evlerde yaşadıkları, mirasbırakanlardan N.'nin başkaca mal varlığının bulunmadığı, M.'in ise davaya konu taşınmazlardan 68 ada, 21 parselde temlik dışı kalan  ½ pay dışında mal varlığının olmadığı, öte yandan miras bırakanların müştereken malik bulundukları çekişmeli taşınmazlardan 106 ada, 58 parseldeki paylarını davalıya temlik ederek bağımsız malik olmasını sağladıkları, 106 ada, 58 parseldeki payın N. Z.'e temlikinin gerçek satış olduğunun kanıtlanamadığı, N.'nin ev hanımı olup, alım gücünün bulunmadığı, muris Muharrem'in ara malik N. aracılığıyla taşınmazdaki payını davalıya temlik ettiği, zira taşınmazları bedelsiz olarak davalı olan oğullarına devretmek istediklerini açıkça ifade ettikleri, Nayde Z.'e temlik edilen payın akitte gösterilen değeri ile gerçek değeri arasında fahiş fark bulunduğu dosya kapsamı ile sabittir.

Bu durumda, miras bırakan M.'in, eşi N.'ye satış yoluyla devrettiği dolayısıyla eşini aracı kılarak oğlu olan davalıya temlikini sağladığı 106 ada, 58 parseldeki ½ payın temlikinde 01/04/1974 tarih, ½ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının öngördüğü koşulların gerçekleştiği, anılan temliki  kız çocuğundan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olduğu,  öteyandan davalının da mirasçı olup temlikin muvazaalı olduğunu bilen, bilmesi gereken kişi konumunda olup TMK'nun 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanamayacağı gözetilerek davacının miras payı oranında tapu iptal ve tescil isteğinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davalının muris Muharrem tarafından yapılan temlikin tarafı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Diğer taraftan; mirasbırakan N.tarafından 68 ada 21 parseldeki ½ payın bağış yoluyla yapılan temlikin tenkis hükümlerine tabi olduğu ancak 106 ada, 58 parseldeki ½ payın muris M.in terekesine ait olduğu, mirasbırakan N.'nin terekesine ait olmadığı, N.'nin 106 ada, 58 parsel bakımından sadece muris M.in mal kaçırma iradesine aracılık ettiği dolayısıyla anılan taşınmazın N.'nin aktif terekesinde tenkis hesabına dahil edilmesi de isabetsizdir.

Kabule göre de; tenkis davasının konusu para olması nedeniyle karar ve ilam harcı nispi olarak tahsil edilir.Yargılama sonunda tenkisine karar verilen miktar üzerinden karar ve ilam harcı hesaplanması gerekirken eksik harcın tahsiline karar verilmiş olması doğru olmadığı gibi eksik harç tamamlanmış gibi kendisini vekil ile temsil ettiren davacı yararına fazla avukatlık parası taktir ve tayin edilmiş olması da yerinde değildir.

Tarafların temyiz itirazları yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü yerindedir. Kabulüyle, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,  26.12.2012  tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5390, Karar No: 2014/12107, Tarih: 25.06.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/5390 E.  ,  2014/12107 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 20/06/2013 tarih ve 2012/359-2013/387 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... Bank A.Ş. vekili ve fer'i müdahil TMSF vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava konusu meblağ 18.56,3 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK'nın 3156 sayılı Kanunla değişik 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra..dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkillinin 20.12.1999 ve 2.12.1999 tarihlerinde ... A.Ş. Ankara Şubesi'ne giderek hesap açmak istediğini söylediğini, banka çalışanlarının yanlış ve kasıtlı yönlendirmeleri ile kağıt üzerinden parasını ... Bankası'na gönderdiğini, esasen parasının ... Bankası'na yatırıldığını da bankaya el konulmasından sonra öğrendiğini, hesabın açıldığı söylenerek gecikmeli de olsa hesap cüzdanları verildiğini, parasını almak için bankaya giden müvekkilline parasının Yurt Security ... Bankası'ndaymış gibi işlem gördüğünün, bu nedenle çekilemeyeceğinin ve devlet güvencesi altında da olmadığının belirtildiğini, müvekkilinin baştan itibaren parasının ... A.Ş.'de olduğunu düşündüğünü ve bu inançla parasını yatırdığını, havale talimatlarının geçerli olmadığını ileri sürerek, 1.230,50 TL'nin 20.12.1999 tarihinden, 2.541,00 TL'nin 2.12.1999 tarihinden itibaren dönemsel olarak işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Bank A.Ş. vekili, yetki, görev, husumet, zamanaşımı ve kesin hüküm yönünden davanın usulden ve müvekkili tarafından gerçekleştirilen işlemin havale işlemi olduğunu, davacının müvekkili banka nezdinde herhangi bir hak ve alacağı veya mevduatının bulunmadığını, davacının kendi özgür iradesiyle parasını tamamen farklı bir tüzel kişilik olan ... bankasına yatırdığını, davacının dolandırılmasının söz konusu olmadığını, ceza mahkemesi kararının kesin delil niteliğinde bulunmadığını, faiz talebinin yerinde olmayıp, hükmedilecek faiz oranının ancak vadesiz hesaplara uygulanan faiz oranı olabileceğini savunarak, esastan da reddini istemiştir.

Fer'i müdahil TMSF ve fer'i müdahil ... vekili, ayrı ayrı davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil TMSF ve fer'i müdahil ... vekili, ayrı ayrı davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, ceza mahkemesindeki belirlemelerin, emsal dosyalardaki aciz vesikaları da gözetildiğinde, davacının alacağını dava dışı Yurt Security ... Ltd. Şti.'den tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması karşısında ceza mahkemesinin mahkumiyet kararının hukuki sonuçlarının BK'nın 53. maddesi çerçevesinde dikkate alınması, davacının ... hesabına yatırılan ve oradan tahsil etme olanağı bulunmayan parasını, anılan hesaba havale edilmesi aşamasında davalı banka görevlilerinin hileli davranışlarının, telkin ve yönlendirmelerinin ve davacıda hesabın banka güvencesi altında olduğu hususunda güven oluşturucu eylemlerinin bulunup bulunmadığının öncelikle değerlendirilmesi, ... A.Ş.'nin külli halefi davalı ... Bank A.Ş. ile ....'in hukuki durumunun BK. 41 ve TTK'nın 321/son maddeleri uyarınca tayin ve taktiri gerektiğine ilişkin ilamları da nazara alınarak, ... Bank A.Ş.'nin (unvan değişikliği ile ... Bank A.Ş.) külli halefi ... A.Ş.'nin yöneticisi ....'in ceza mahkemesinde ... eylemlerine konu bankayı aracı kılmak suretiyle dolandırıcılık suçundan cezalandırılması, gerek ceza mahkemesindeki belirlemeler gerekse Lefkoşe Kaza Mahkemesi kararına konu alacağın dava dışı Yurt Security ... Ltd. Şti.'den tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması karşısında davacının ... hesabına yatırılan ve oradan tahsil etme olanağı bulunmayan paranın, anılan hesaba havale edilmesi aşamasında davalı banka yöneticisi ve bir kısım çalışanlarının hileli davranışlarının, usulsüz işlemlerinin neden olduğu, bu kapsamda haksız fiil teşkil ettiği, Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki tespitler karşısında paranın ... bünyesinde kaldığı anlaşılmakla olayda davacının müterafik kusurunun bulunmadığı, mülga TTK. 321/son, 6102 sayılı TTK. 371/5 kapsamında banka yöneticisinin görevlerini yaptıkları sırada işledikleri haksız fiillerden davalı bankanın sorumlu olacağı gerekçesiyle, davanın kabulüne ve 2.541,00 TL'nin 02.12.1999 tarihinden, 1.230,50 TL'nin 20.12.1999 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... Bank A.Ş. vekili ile fer'i müdahil TMSF vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... Bank A.Ş. vekili ve fer'i müdahil TMSF vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı ... Bank A.Ş. vekili ve fer'i müdahil TMSF vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, davalı ... Bank A.Ş. ve fer'i müdahil TMSF harçtan muaf olduğundan davalı ... Bank A.Ş. ve fer'i müdahil TMSF'den harç alınmasına mahal olmadığınna, 25/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2565, Karar No: 2024/3490, Tarih: 01.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/2565 E.  ,  2024/3490 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/5 E., 2023/161 K.

KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının İnci Toprak San. Ltd. Şirketi'nde 01.01.2008-27.07.2010 tarihleri arasında, ... ... Şirketi'nde 28.07.2010-01.03.2012 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı .... Şti. vekili cevap dilekçesinde, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, davacı ile davalı şirket arasında hizmet akdine dayalı bir ilişki bulunmadığını, davacının müvekkili şirkete ve diğer tuğla imal eden şirketlere ait tuğlaların yüklenmesi işini bir ekip halinde yaptığını, ayrıca ev taşımalarında da hamal olarak çalıştığını, fabrikaya 1 km mesafede bulunan kahvehanede diğer hamal arkadaşları ile birlikte oturduğunu, tuğla satın almaya gelen alıcılar ile hamalların çavuşunun pazarlık yapması suretiyle yüklenecek tuğla sayısı üzerinden hesaplanan ücretini alıcıdan almak suretiyle yükleme işini yaptığını, davacının davalı şirketten herhangi bir ücret almadığını, kendi nam ve hesabına hamallık yapmak suretiyle bağımsız çalıştığını, davalı şirketin tuğla üretimi yapması ve inşaat sektörüne hitap etmesi açısından mevsimlik işyeri olduğunu ve her yıl Nisan-Ekim ayları arasında faaliyet gösterdiğini, davalılardan ... Top. San. Nak. Gıda Turz. Tem. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 16.06.2010 tarihinde kurulduğunu iki şirketin ayrı şirketler olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, çalışma olgusunun kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, çalışma olgusunun kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.03.2016 tarihli 2014/764 Esas 2016/438 Karar sayılı kararıyla davanın kabulü ile davacının 01.06.2001– 27.07.2010 tarihleri arasında davalı .... Şti. de 2487 gün çalıştığı, bu hizmetlerinin 2487 gününün davalı Kuruma bildirilmediği, davacının 28.07.2010 – 30.11.2011 tarihleri arasında davalı ... İnşaat Ltd. Şti. de 423 gün çalıştığı, bu hizmetlerinin 423 gününün davalı Kuruma bildirilmediği, bildirilmeyen bu hizmetlerin davalı Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine, 12.08.2015 tarihli bilirkişi Eyyüp ... Koyuncu'nun raporunun karar eki sayılmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... San. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... San. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.21. Hukuk Dairesi'nin 01.06.2017 tarihli 2016/9283 Esas 2017/10595 Karar sayılı ilamı ile "öncelikle davacıya davalı şirketler nezdinde geçen çalışmasını açıklatmak suretiyle davacının yapmış olduğu işin hamallık olduğunun anlaşılması halinde piyasa hamalının sigortalı olamayacağı dikkate alınmalı, dinlenen tanık beyanlarının hüküm kurmaya elverişsiz olması nedeniyle ihtilaflı dönemde çalışması bulunan bordro tanıkları ile talep edilen dönemdeki komşu işyeri sahipleri ile bu işyerlerindeki çalışmaları kayıtlara geçmiş kişileri tespit ederek davalıya ait işyerinde işlerin iş yerine bağlı sürekli hamallarla mı yoksa piyasa hamallarıyla mı yapıldığı, çalışmanın varlığı ve kesintili olup olmadığı, tam zamanlı mı kısmi zamanlı mı olduğu, davacının çalıştığını iddia ettiği işin her yıl talep edilen sürenin tamamında yapılıp yapılmadığı, yılın hangi aylarında bu işin yapıldığı, çalışmanın yapıldığı aylarda eksiksiz tam gün olarak (her ay 30 gün üzerinden) bu işin yapılıp yapılmadığı, yapılmadı ise ayda kaç gün anılan faaliyette bulunulduğu, ücretin kim tarafından ödendiği ve ödenen ücret miktarı ve nasıl ödendiği (günlük, haftalık, aylık) hususları belirlenmeli, davalı işyerlerine ait ihtilaf konusu dönem puantaj kayıtları, ücret tediye bordroları, hasta sevk kağıtları, yaptığı işe göre davacının isim ve imzasını taşıyan fatura ve benzeri her türlü belge getirtilmeli ilgili meslek/ticaret odasından davalı işyerlerine ait kapasite raporu celbedilmeli, tüm vergi beyannameleri (gerektiğinde keşif yapılarak tespit edilecek) işyeri mekan ve büyüklüğü/fiziki şartları, ciro, elektrik, su tüketimi ve her türlü veri gözetilmek suretiyle çalışması gereken sigortalı sayısı, gerektiğinde alanında uzman ilgili meslek mensubu, mali müşavir ve hukukçudan oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınarak belirlenmeli, bu raporda dava konusu dönemdeki dönem bordrolarında çalıştığı bildirilen sigortalı sayısı ile de karşılaştırma yapılmalı, ihtilaf konusu döneme ilişkin olarak düzenlenmiş Kurum denetim tutanaklarında tescilsiz çalıştığı tespit edilenler tanık sıfatıyla dinlenilerek davacının kayıtlarda yer almayan çalışmasının nedeni araştırılmalı ve bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma sonrasında görülen yargılamada mahkemece yapılan araştırmada şirketin elektrik ve su tüketimine dair kayıtları ile şirketin kar-zarar tablolarına ulaşılamadığı, kapasite raporunun yalnızca İnci Toprak Ltd. Şti. ile ilgili ve 2011 yılına dair veri içerdiği, adı geçen şirketin daha önce tasfiye edilip sonradan Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararı ile ihya edildiği, fabrika sahasının hali hazırda yıkım aşamasıda olduğu, kapasite raporu ile fiili durumun karşılaştırılmasının mümkün olmadığı, bu haliyle mali müşavir ve alanında uzman bilirkişi tarafından inceleme yapılmasını gerektirir yeterli verinin bulunmadığı görülmekle, Yargıtay bozma ilamında belirtildiği şekilde mali müşavir ve alanında uzman bilirkişi incelemesine gidilemediği, bölgenin mevsim şartları, tanıkların işin sezonluk olduğu yönündeki beyanları ve emsal mahkeme kararı dikkate alındığında tuğla işi sezonunun fiiliyatta 1 Mart - 31 Ekim tarihleri arasında olduğu, bozma öncesinde verilen kararda tuğla işi sezonunun yıllara göre başlangıç tarihinin 1 Nisan olarak kabul edildiği ve mahkemece verilen kararın davacı tarafından temyiz edilmediği davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hakka riayet ederek yıllara göre tuğla işinin sezonluk olarak 1 Nisan - 31 Ekim tarihleri arasında icra edildiğinin kabulü ile değerlendirme yapıldığı, dinlenen tanık beyanları nazara alındığında tuğla işinin mevsimlik iş olduğu, işçilerin maaş ödemelerini elden aldıkları, davacının 1 Nisan - 31 Ekim tarihleri arasında sezonluk olarak çalıştığı, davacının piyasa hamalı olmadığı, işletmenin sabit işçisi olduğu, davalı işverenlerin davacının çalışmasını Kuruma bildirmediği, şirketlerin kanun kapsamına alınış tarihleri de nazara alınarak hüküm tesis edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne davacının; davalı .... Şti bünyesinde 01.04.2009-31.10.2009 tarihleri arasında 210 gün, 01.04.2010-27.07.2010 tarihleri arasında 117 gün, davalı ... İnşaat Ltd. Şti bünyesinde, 28.07.2010-31.10.2010 tarihleri arasında 93 gün, 01.04.2011-31.10.2011 tarihleri arasında 210 gün, olmak üzere toplam 630 gün çalıştığı ile bildirilmeyen bu hizmetlerin davalı Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, dosya kapsamında dinlenen tüm tanıkların iş yerinde yılın tüm aylarında yaz kış çalışma olduğunu belirtmiş olmasına rağmen Yerel Mahkemenin yılın 4 ayı çalışma olmadığı şeklindeki değerlendirmesinin hatalı olduğunu, iş yerinde bu tarihler arasında üretim yapılamıyor olsa bile, üretim yapılan zamanda stoklanan tuğlaların bu tarihler arasında taşındığını, dolayısıyla işçilerin yıl içinde sürekli olarak çalıştıklarını belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, dosya kapsamında dinlenen tüm tanıkların iş yerinde yılın tüm aylarında yaz kış çalışma olduğunu belirtmiş olmasına rağmen Yerel Mahkemenin yılın 4 ayı çalışma olmadığı şeklindeki değerlendirmesinin hatalı olduğunu, iş yerinde bu tarihler arasında üretim yapılamıyor olsa bile, üretim yapılan zamanda stoklanan tuğlaların bu tarihler arasında taşındığını, dolayısıyla işçilerin yıl içinde sürekli olarak çalıştıklarını belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, hizmet tespiti davalarının kamu düzeni gereği çalışma olgusunun kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 ve devamı maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme

Mahkemece bozma kararına uyulmuş ise de bozma gereğinin tam olarak yerine getirilmediği görülmektedir.

Öncelikle ilgili Ticaret ve Sanayi Odasından, meslek kuruluşlarından ve Ziraat Odasından sorulmak suretiyle tuğla üretiminin ve buna bağlı olarak taşıma işinin yılın hangi dönemlerinde yapıldığı belirlenmeli, davacının tespit istemine konu döneme ilişkin olarak vergi ve oda kaydının bulunup bulunmadığı, 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olup olmadığı, davacının kendi nam ve hesabına bağımsız çalışıp çalışmadığı, bu yönde piyasa hamallarının bağlı bulunduğu Serbest Hamallar Odası veya Yük Taşıyıcıları Odası vs. gibi bir oda veya dernek varsa davacının kaydı olup olmadığı araştırılmalıdır.