muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/10174, Karar No: 2017/14725, Tarih: 18.12.2017

**2. Hukuk Dairesi         2016/10174 E.  ,  2017/14725 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.01.2016 tarih esas, 2014/2-433 karar 2016/63 sayılı kararında da belirtildiği üzere;

"Yargılamanın gereksiz yere uzamasının engellenmesi; mahkemenin ve tarafların yargılamada gereken hazırlığı davanın başında yapmasının sağlanması bakımından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile dilekçelerin verilmesinden sonra ve tahkikat aşamasından önce gelmek üzere "ön inceleme" adıyla yeni bir yargılama aşaması kabul edilmiştir (H. .../O. .../ M..... Medeni Usul Hukuku, 11 ..., 20ll, s.375-376).

6100 sayılı ...’nın 137. maddesinde, ön incelemenin kapsamı, ... 138. maddesinde ön inceleme aşamasında dosya üzerinden dava şartları ve ilk itirazlar hakkında verilecek kararlar, ... 139. maddesinde ön inceleme duruşmasına davet, ... 140. maddesinde ise yapılması zorunlu olan ön inceleme duruşması düzenlenmiştir.

6100 sayılı ...’nın ön incelemenin kapsamı başlıklı 137. maddesinde, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılacağı, 138. madde dikkate alınarak öncelikle dava şartlan ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar vereceği, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebileceği, ön inceleme duruşmasında tarafların iddia ve savunmaları kapsamında uyuşmazlık konularını tam olarak belirleyebileceği, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapacağı, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe veya arabuluculuğa teşvik edeceği ve bu hususların tutanağa geçirileceği belirtilmiştir. Ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar ile sınırlı olmak üzere tanık dinleme, belge inceleme, bilirkişi görüşü alma, keşif yapma ve yemin teklif etme gibi işlemler yapılabilir, ancak tahkikata yönelik işlemler yapılamaz.

...’nın 137. maddesinin ikinci fıkrasında ise ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceği ve tahkikat için duruşma günü verilemeyeceği düzenlenmiştir. Gereksiz duruşmalara ilişkin uygulamadaki eski alışkanlıkların devam etmesinin kesin olarak önüne geçilmesi amacıyla kanun koyucu, ön inceleme aşaması tamamlanmadan ve bu aşamada alınması gereken kararlar alınmadan tahkikat aşamasına geçilmesini ve tahkikat için duruşma günü belirlenmesini kesin bir ifade ile (emredici nitelikteki bir düzenlemeyle) yasaklamıştır (H. .../O. .../M...., a.g.e., s.375-376).

Tüm bu hususlar dikkate alındığında, dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra öncelikle dosya üzerinden dava şartları ve ilk itirazların incelenmesi; bu konularda olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi, dosya üzerinden karar verilemeyen dava şartları ile ilk itirazlar hakkında karar verilmek ve diğer ön inceleme işlemlerini yapmak üzere tarafların ön inceleme duruşmasına davet edilmesi, 6100 sayılı ... 137. ve 140. maddelerine göre ön inceleme duruşmasında gerekli usul işlemleri yapıldıktan sonra, tahkikat duruşmasına geçilmesi gerekir."

Mahkemece; dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşaması tamamlandıktan sonra ön inceleme duruşması 02.07.2015 tarihine bırakılmış, bu duruşmada davacı kadın vekilinin verdiği mazeret dilekçesi kabul edilerek mazeret nedeni ile ön inceleme duruşmasının bir sonraki celse yapılmasına karar verilmiş, ön inceleme duruşmasını takip eden 03.11.2015 tarihli duruşmada ise ön inceleme duruşmasına ilişkin yukarıda belirtilen usul işlemleri yerine getirilmeden ve tahkikat aşamasına geçildiğine ilişkin her hangi bir karar alınmadan tahkikat işlemlerinden olan tanık dinlenmesine geçilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere ön inceleme duruşmasına ilişkin işlemler yerine getirilmeden doğrudan tahkikat aşamasına ilişkin işlemler yapılması ve yargılamanın sonuçlandırılması usul ve kanuna aykırı olup, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre davanın esasına ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2081, Karar No: 2020/1475, Tarih: 13.10.2020

**9. Ceza Dairesi         2020/2081 E.  ,  2020/1475 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Tefecilik yapma

Hüküm : Sanıklar ... ve ...'nin tefecilik suçundan eylemlerine uyan TCK'nın 241/1, 43, 62, 52, 52/2. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanıklar ... ve ... haklarında kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz incelemesinde;

A- Sanık ... açısından;

Bankalardan sanığın çalıştığı işyeri adına alınmış POS cihazı olup olmadığının sorulması, belirlenir ise buna ilişkin tespiti yapılan POS cihazlarına ilişkin suç tarihlerini kapsayacak şekilde hesap dökümlerinin getirtilmesi, suç tarihlerine göre POS cihazlarından yapılan alışverişler karşılığında bankaya komisyon ödenip ödenmediği ve ödenmiş ise miktarlarının sorulması, hesap dökümlerinde adı geçen kişilerin bir kısmı dinlenilerek gerçekten alışveriş yapıp yapmadıklarının tespit edilmesi, sanığın bağlı bulunduğu Vergi Dairesi Müdürlüklerinden vergi beyannameleri getirtilerek dosya arasına konulması, vergi mükellefi olması halinde ilgili Vergi Dairesine ihbarda bulunularak vergi tekniği raporu düzenlenmesinin istenmesi, sanığın tefecilik yapıp yapmadığına dair kolluk marifetiyle araştırma yaptırılmasından sonra toplanan tüm kanıtlar irdelenerek hasıl olacak sonuca göre suçun sübutunun ve niteliğinin tayini gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

B-Sanık ... açısından;

Sanığın 2008-2009 yıllarında kredi kartı borcu olan şahıslara ait kredi kartlarının borçlarını ödeyerek sonrasında komisyon karşılığında para çekmek suretiyle kazanç elde ettiği kabul edilerek tefecilik suçundan mahkumiyetine karar verilmiş ise de; belirtilen döneme ait kredi kartları ile çekim yapılan şahıslardan olayı aydınlatmaya yetecek kadarının tespiti ile tanık sıfatıyla beyanlarının alınması, ayrıca UYAP sisteminden yapılan sorgulamada; sanık hakkında aynı suçtan cezalandırılması istemiyle Tarsus 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/456 Esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığı ve halen derdest olduğu anlaşılmakla, anılan dosyanın akıbetinin araştırılarak, zincirleme suç hükümlerinin uygulanma olasılığı açısından her iki dosyanın mümkün ise birleştirilmesi, mümkün olmaması halinde onaylı örneklerinin dosya arasına alınması sanığın tefecilik yapıp yapmadığına dair kolluk marifetiyle araştırma yaptırılmasından sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması,

TCK'nın 62. maddesi uyarınca takdiri indirim yapılması sırasında hesap hatası sonucu sonuç hapis cezasının 2 yıl 1 ay yerine, 1 yıl 13 ay olarak eksik belirlenerek eksik ceza tayini aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamış,

TCK'nın 62. maddesi uyarınca takdiri indirim yapılması sırasında hesap hatası sonucu sonuç hapis cezasının 2 yıl 1 ay yerine, 1 yıl 13 ay olarak eksik belirlenerek eksik ceza tayini aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamış,

Anayasa Mahkemesinin 24/11/2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 08/10/2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı TCK'nın 53. maddesiyle ilgili iptal kararının değerlendirilmesi lüzumu,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321 ve 326/son maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 13.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5777, Karar No: 2012/6585, Tarih: 11.06.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/5777 E.  ,  2012/6585 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanık ...'in yapılan yargılaması sonunda; atılı suçlardan mahkûmiyetine dair ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 31.05.2011 gün ve 2010/110 Esas, 2011/195 Karar sayılı beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismar suçu yönünden re'sen de temyize tâbi hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın, mağdureye yönelik cinsel amaçla hürriyetinden yoksun kılma eylemlerini, bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda gerçekleştiğinin anlaşılmasına karşın, cezasının 5237 sayılı TCK.nın 43/1. maddesine göre artırılmaması aleyhe temyiz bulunmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçu yönünden re'sen de temyize tâbi hükümlerin ONANMASINA, 11.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5616, Karar No: 2014/7583, Tarih: 26.11.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/5616 E.  ,  2014/7583 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 24/03/2014

NUMARASI : 2013/3-2014/196

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacılar vekili ve davalı şirket dışındaki diğer davalılar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı A.. Ç.. ve 9 arkadaşı vekili Av..... gelmiş, diğer taraftan gelen olmadığından onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalı yüklenici H.Ç... İnş. Hırd. Oto. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklenicinin inşaata başladığını, ancak inşaatın teslim süresi dolmasına rağmen teslime hazır olmadığı gibi projenin sözleşmeye aykırı olduğunu, taşınmaz üzerindeki binanın kaba inşaatının bitmeden kat irtifakı oluşturularak diğer davalılara satış yapıldığını ileri sürerek, sözleşmenin geriye etkili feshine, davalı yüklenici tarafından diğer davalılara devredilen bağımsız bölümlere ilişkin tapu kayıtlarının iptali ile 1/2 oranında müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı yüklenici şirket cevap vermemiştir.

Diğer davalılar vekili, davacılar ile davalı şirket arasındaki ilişkiden müvekkillerinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, müvekkillerinin iyiniyetli üçüncü kişi olarak taşınmazları satın aldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince inşaatın 31.12.2011 tarihinde iskân ruhsatı alınmak suretiyle teslimi gerektiği halde aradan 2 yıl geçmesine rağmen tamamlanmadığı ve halen % 55 seviyelerinde olduğu, sözleşmeye aykırı proje yapıldığı, yüklenicinin arsa sahibine karşı yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle yükleniciden bağımsız bölüm satın alan üçüncü kişilerin iyiniyetinin korunamayacağı, ancak tapu kayıtlarının iptal edilerek davacılara geçmesi halinde taşınmaza yapılan inşaat bedeli kadar davacılar sebepsiz zenginleşeceklerinden pay satın alan davalılar lehine yapı bedeli olan 981.659,25 TL üzerinden hapis hakkı tanınması gerektiği belirtilerek açılan davanın kabulü ile sözleşmenin geriye etkili feshine, davalılar adına kayıtlı tapunun iptali ile davacılar adına tesciline, yükleniciden bağımsız bölüm satın alan davalılar lehine davaya konu edilen taşınmaz üzerinde keşif tarihindeki yapı bedeli olan 981.659,25 TL değerinde hapis hakkı tanınmasına karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili ve davalı şirket dışındaki diğer davalılar vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacılar vekili ve davalı şirket dışındaki diğer davalılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili şekilde feshedilmiş olmasına göre, davalılar A.. Ç.., F.. E.., B.. K.., R.. A.., Y.. Y.., R.. G.., A.. G.., G.. D.., H.. D.., Ş.. Ö.. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince,

Mahkemece, davada yer alan ve yükleniciden bağımsız bölüm satın alan üçüncü kişi davalılar lehine hapis hakkı tanınmıştır. TMK'nın 994/1 hükmüne göre, İyiniyetli zilyet, geri vermeyi isteyen kimseden şey için yapmış olduğu zorunlu ve yararlı giderleri tazmin etmesini isteyebilir ve bu tazminat ödeninceye kadar şeyi geri vermekten kaçınabilir. Ne var ki, davalı üçüncü kişiler, yüklenicinin edimlerini yerine getirmesi halinde talep edebilecekleri bağımsız bölüm paylarını, bulunulan aşama itibariyle avans niteliğinde üzerlerine almış olup, yüklenicinin edimlerini yerine getirmemesi halinde arsa sahiplerince bu payların geri istenebileceği açıktır. Bunun yanında, TMK’nın 994/1 gereğince zorunlu ve yararlı giderlerin tazmini talebi bulunmaması halinde mahkemece re’sen üçüncü kişiler lehine hapis hakkı tanıması da mümkün bulunmamaktadır. Açıklanan sebeplerle karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılar A.. Ç.., F.. E.., B.. K.., A.. G.., R.. A.., Y.. Y.., G.. D.., R.. G.., H.. D.. ve Ş.. Ö.. vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacılar yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, davacılardan alınan peşin harcın istek halinde iadesine, 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5691, Karar No: 2021/6489, Tarih: 23.11.2021

**11. Hukuk Dairesi         2020/5691 E.  ,  2021/6489 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : TRABZON BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada Rize 3. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 19.09.2019 tarih ve 2017/224 E. - 2019/301 K. sayılı kararın davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin esastan reddine-kabulüne dair Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nce verilen 14.02.2020 tarih ve 2020/120 E. - 2020/149 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı Arsel Kardeşler Yapı İnş. ve Doğ. San. Ltd. Şti. arasında Rize İli, Merkez Camiönü Mahallesi, 272 ada, 3 nolu parselde, dava dışı şirket tarafından yapılacak olan binanın mimari proje ve sair işlerinin yapılmasına dair anlaşma yapıldığını, bu anlaşma uyarınca davacı şirketin yetkilisi ve aynı zamanda mimarı olarak çalışan ... tarafından mimari proje hazırlanarak gerekli izin ve ruhsat işlemlerinin yapıldığını, bu süreç devam ederken dava dışı şirketin müvekkiliyle olan anlaşmasını sonlandırarak davalı ile aynı iş için anlaşma yaptığını, davalının müvekkiline ait mimari projenin hazırlandığı dönemde müvekkil şirket bünyesinde mimar olarak çalıştığını, daha sonrasında müvekkil şirketten ayrıldığını, ancak müvekkil şirket bünyesinde çalışırken elde etmiş olduğu ... tarafından hazırlanan proje üzerinde küçük değişiklikler yapıp yeniden kullanarak dava dışı şirkete sunduğunu, dava dışı şirketin de esasında ... tarafından hazırlanan ve davalı tarafından ele geçirilip üzerinde küçük değişiklikler yapılmak suretiyle yeni bir projeymiş gibi kullanıma sunulan bu projeye istinaden inşaata başladığı, bu haliyle müvekkilinin mimari projeden kaynaklı mali haklarına tecavüz edildiğini ileri sürerek davalı tarafından dava dışı şirkete sunulan projenin müvekkil şirkete ait olduğunun tespitiyle, dava dışı şirket tarafından yapılacak inşaata uygulanmasının durdurulmasına, davalının müvekkiline ait projeyi kullanmasının men ve ref'ine, mimari projenin müvekkiline iadesine, davalının müvekkiline ait projeyi kullanması nedeniyle elde ettiği kazancın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının tüzel kişi olması nedeniyle eser sahibi olamayacağını, bu nedenle açılan davanın aktif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, dava dışı şirketin ilk etapta yapmayı planladığı inşaatın mimari proje ve sair işleri için davacı şirket ile anlaştığını, ancak daha sonrasında aralarında çıkan ihtilaf nedeniyle dava dışı şirket tarafından anlaşmanın feshedildiğini, dava dışı şirket temsilcisinin bu kez aynı yerde yapılacak inşaat için müvekkilinden yeni bir mimari proje hazırlamasını istediğini, taraflar arasında yapılan anlaşma uyarınca müvekkilinin, inşaat sahibi dava dışı şirketin talepleri doğrultusunda sıfırdan yeni bir proje çizdiğini, söz konusu projenin tamamen yeni ve bağımsız bir proje olduğunu, bu projenin hazırlanması sırasında davacı şirketin mimarı ve yetkilisi olan ... tarafından hazırlanan projeden istifade edilmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; bilirkişi heyeti tarafından tanzim olunan 09/07/2019 tarihli rapordaki gerek bina sınırları, kat planlarındaki tasarım şekli, mekanların konumları, büyüklükleri, aks aralıkları gerekse çizim tekniği ve kalem kalınlıkları, proje aks ve ölçü tekniği, tefrişlerin biçimi, pencere büyüklükleri birlikte değerlendirildiğinde her iki mimari projenin birbirinden farklı projeler olduğu, birebir benzerlik bulunmadığı tespitinin isabetli olduğu ve dava dışı Arif Selamet tarafından kullanılan yapı ruhsatına esas mimari projenin davacıya ait mimari projeye tecavüz teşkil etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili ve davalı vekili istinaf kanun yoluna başvuruda bulunmuştur.

Karara karşı davacı vekili ve davalı vekili istinaf kanun yoluna başvuruda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, dava konusu mimari projelerin dava dışı Arsel Kardeşler Yapı İnş. ve Doğ. San. Ltd. Şti. tarafından aynı yerde yapılacak bina için ve sipariş veren şirketin taleplerini karşılar biçimde yapıldığı, her iki projede de eser sahibinin hususiyetini barındıran unsurların çok az olduğu, projelerin kar amacı güdülerek yapılan apartman inşaatı için yapılmış olması nedeniyle de gerek birbirlerine gerekse aynı neviden başka projelere benzer yanlarının olmasının mümkün olduğu, bilirkişi raporunda belirtilen farklılıklar ve dinlenilen tanık beyanları uyarınca davacı vekilinin iddialarının subut bulmadığı, gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ve davalı vekilinin katılma yoluyla vekalet ücretine ilişkin fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi sıfatıyla bakılan davanın reddi nedeniyle kendisini vekille temsil eden davalı yararına karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 3.931,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde 2.725,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmediğinden istinaf başvurusunun kabulüne; mahkemece verilen kararın kaldırılarak açılan davanın reddi ile ...Ü.T. gereğince 3.931,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre eserden doğan mali hakka tecavüzün tespiti, men ve ref’i ile elde edilen maddi kazancın iadesi istemlerine ilişkindir.

Dosyadaki belgelerden, davacı şirket vekilinin üçüncü kişi Arsel Kardeşler Ltd.’nin Rize ilinde inşa edeceği binanın başta mimari avan projesi olmak üzere, uygulama, statik, elektrik, makine, peyzaj projeleri ile zemin etüdlerinin yapılarak teslimi konusunda anlaştıkları, davacı şirket çalışanlarının hazırladığı ön projenin Rize Belediyesi İmar Müdürlüğüne sunulduğu, bilahare Belediye tarafından istenilen eksikliklerin de tamamlanarak ön proje onayının alındığı, sonrasında uygulama projelerinin de hazırlanarak yapı denetim firması aracılığıyla Belediye’ye sunulduğu, ancak mal sahibinin talebi üzerine mimari projenin 27.10.2016 tarihinde ön proje ve eklerinin iade edildiği, 27.12.2016 tarihinde ise Yapı Denetim Firması tarafından proje müellifi değişikliği nedeniyle mevut müellifin (Emine Gündoğdu) sistem düşürüldüğü, 13.03.2017 tarihinde ise davalı ... gözüken mimari proje için ruhsat alındığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın temeli, davalı ... tarafından Belediye’ye sunulan mimari projenin, daha önce davacı şirket çalışan Emine Gündoğdu tarafından hazırlanarak Belediye’ye sunulan mimari proje ile aynı olup olmadığı ve bu projeden intihal suretiyle oluşturulup oluşturulmadığı hususuna ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın temeli, davalı ... tarafından Belediye’ye sunulan mimari projenin, daha önce davacı şirket çalışan Emine Gündoğdu tarafından hazırlanarak Belediye’ye sunulan mimari proje ile aynı olup olmadığı ve bu projeden intihal suretiyle oluşturulup oluşturulmadığı hususuna ilişkindir.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na 21.02.2001 tarih ve 4630 sayılı Kanun ile eklenen 1/B maddesi uyarınca eser korumasının iki temel koşulu bulunmaktadır. Bunlardan ilki uyarınca, ancak kanunda sayılan fikir ve sanat mahsulleri eser sayılabilecektir. Diğer temel koşul ise, tüm eserlerin sahibinin hususiyetini yansıtması koşuludur.

Kanunun 2/1. maddesinin 4. bendi uyarınca, sanatsal ve estetik unsuru bulunmayan “her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler, coğrafya ve topoğrafyaya ait maket ve benzerleri, her çeşit mimarlık ve şehircilik tasarım ve projeleri, mimari maketler, endüstri, çevre ve sahne tasarım ve projeleri” ilim ve edebiyat eserleri kapsamında sayılmıştır. Öte yandan Kanun’un 4/1. maddesinin 3. bendi uyarınca da estetik değere sahip mimarlık eserleri güzel sanat eserleri arasında sayılmıştır.

Bir mimari projenin ilim ve edebiyat eseri niteliğinde bir eser sayılması için her şeyden önce projenin de nitelik itibariyle FSEK 1/B maddesi hükmü uyarınca “sahibinin hususiyetini yansıtma” özelliğini yansıtması gerekir. Mimari projeler; ön (avan) proje, kesin proje ve uygulama projelerinden oluşur (G. Sefa Doğrul, Mimari Fikri Eser Kavramı ve Unsurları, Ankara-2013, s.84-85). Bu projelerin bazılarının müellifleri aynı veya farklı olabilir. Ya da tüm projelerin bir mimarlık şirketi tarafından üstlenilmesi söz konusu olabilir Bu bağlamda her bir projenin yekdiğerinden ayrı şekilde korunması mümkündür. Mimari projelerde hususiyet daha çok binanın görünen yüzünü ve genel şeklini ortaya koyan avan (ön) projelerin şekil ve muhtevasında ortaya çıkar.