muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/394, Karar No: 2016/700, Tarih: 20.01.2016

**17. Hukuk Dairesi         2016/394 E.  ,  2016/700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı ...'a ait olan ve kendi sevk ve idaresindeki ... plakalı vasıtanın, müvekkili şirkete kasko sigortalı ... plakalı vasıtaya 05/08/2012 tarihinde çarparak hasarına neden olduğunu, bahse konu olay sonucu müvekkili şirkete sigortalı vasıtada 7.795,00-TL'lık hasar meydana geldiğini, tespit edilen hasarın onarılarak aracın sağlam bir şekilde sigortalı vasıta sahibine 06/08/2012 tarihinde teslim edildiğini, ibraz edilen zabıt varakasına göre olayın meydana gelişine ... plakalı vasıtanın %50 kusurlu olduğu tespit edildiğini, meydana gelen hasar nedeniyle sigortalısına 7.795,00-TL hasar tazminat bedeli ödeyen şirketin TTK'nın 1301.maddesine göre sigortalısının haklarına halef olarak kusur nispetine göre iş bu davayı açmaya hak kazandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, olayda davalı %50 nispetinde kusurlu bulunduğundan sigortalısına ödenen hasar tazminatının, davalının kusuru doğrultusunda 3.897,00-TL'sının 05/08/2012 tarihinden itibaren yasal faizi, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, dava konusu kazada kendisinin kusuru olmadığını, belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davacının davasının kabulü ile; 3.897,00-TL 'nin 05/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle, oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalının yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 66,40 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 20.01.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3116, Karar No: 2024/1030, Tarih: 06.03.2024

**3. Hukuk Dairesi         2023/3116 E.  ,  2024/1030 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2436 E., 2023/167 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 15. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/423 E., 2020/480 K.

Taraflar arasındaki sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespiti ile medula sisteminin açılarak sözleşme ilişkisinin kurulması, maddi manevi tazminat ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Eczacı olan müvekkili ile yapılan sözleşmenin, davalı Kurum tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeden 08.01.2017 tarihinde feshedildiğini, protokol hükümlerine göre sözleşme yapmak için bir çok kez davalı Kuruma başvurmasına karşılık davalı Kurumun hukuka ve dürüstlük kuralına aykırı eylemi sonucu sözleşme yapılmadığını belirterek, sözleşme ilişkisinin kurulmasına, sözleşmenin hukuka aykırı bir şekilde feshedildiğinin tespitine, geç ödeme nedeniyle meydana gelen faiziyle birlikte sözleşmenin ayakta olduğu dönem olan 19.10.2016-12.01.2017 tarihleri arasında oluşan maddi, manevi zarar ve mahrum kalman kar için şimdilik belirsiz alacak olarak 10.000 TL nin 19.10.2016 tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin KHK kapsamında, kuruma gelen istihbari bilgiler uyarınca 01.12.2016 tarihli yazı ile sözleşmenin 08.01.2017 tarihinde feshedildiğini, davalı kurumun Borçlar Hukuku'na hakim olan sözleşme serbestisi çerçevesinde kiminle sözleşme yapıp yapmayacağını belirlemekte özgür olmakla birlikte, davacının aynı uyuşmazlığa dair Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesinde açmış olduğu davada verilecek kararda nitelik itibariyle aynı sonucu doğuracağından asıl dava sonuçlanmadan huzurdaki davada esastan karar verilmesinin de isabetsiz olacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosyanın bilirkişiye gönderilmesi için ara kararla verilen kesin sürede delil avansının tamamlanmadığından dosyanın mevcut haline göre yapılan incelemede davacının maddi, manevi tazminat, mahrum kalının kâr ve geç ödeme sebebiyle faiz alacağı taleplerini ispat edemediği eldeki davada talep konusu olan davacının, davalı ile arasındaki sözleşmenin haksız olarak fesh edildiğinin tespiti ile sözleşme ilişkisinin yeniden kurulmasına ilişkin davasının, Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/534 E. sayılı dosyasında da talep ve dava konusu olmasından ve iş bu davanın daha önce açılmış olup halen görülüyor olmasından dolayı derdestlik dava şartı eksikliği sebebiyle davacının belirtilen taleplerine ilişkin davasının usulden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; davacının maddi ve manevi tazminat ile mahrum kalının kâra ilişkin davasının reddine, sözleşmenin haksız olarak fesih edildiğinin tespiti ile sözleşme ilişkisinin yeniden kurulmasına ilişkin talebin HMK'nın 114/1,ı ve 115/1,2 maddeleri gereğince usulden reddine, geç ödeme sebebiyle meydana gelen faiz talebine ilişkin davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; eldeki davanın 31.07.2018 ve 01.04.2019 tarihleri arasında sözleşmenin yapılmamasına ilişkin davalı Kurumun eyleminin protokolün 7. maddesine ve hukuka aykırılığının tespiti amacıyla açıldığını, Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/534 E., 2018/597 K. sayılı kararıyla müvekkille davalı Kurum arasında imzalanan ve 01.04.2016 ve 01.04.2017 tarihleri arasında geçerliliğini koruyan sözleşmenin, 01.01.2017 tarihinde protokolün 5/1 maddesi gereğince feshinin hukuka aykırılığının tespitine ilişkin olduğunu, iki dosya arasında derdestlik bulunmadığını belirterek, verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/534 E. sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesindeki talebin 01.12.2016 tarihli sözleşmenin feshi ve medula sisteminin kapatılması işlemine karşı, işlemin haksız olması sebebiyle sözleşmenin süresiz feshinin iptali ve maddi tazminat talebine ilişkin olduğunun görüldüğü, muarazanın giderilmesi talebine yönelik eldeki dava ile bahse konu dava arasında derdestlik bulunduğu, diğer davanın daha önce açıldığı, eldeki davada sözleşmenin feshi işleminin iptali ve davacının yeniden medula sistemine alınması talepleri yönünden derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, tazminat talebinin ispatlanamadığından reddine karar verildiği, bu karar yönünden bir istinaf nedeni ileri sürülmediği, Mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalı Kurum tarafından 01.12.2016 tarihli fesih ihbar bildiriminden 3 ay önce medula sisteminin kapatıldığını, fesih ihbarının medula sisteminin kapatılmasından 3 ay sonra yapıldığını, feshin usulsüz olduğunu, sözleşmenin 5.1 maddesindeki 1 ay önceden bildirme koşuluna uyulmadığını, sözleşme maddelerine göre fesihler için süre belirlendiğini, süresiz feshin olmadığını, müvekkilinin 7 yıldır medula sistemine giremediğini haksız, hukuksuz bir uygulama olduğunu, açılan davanın alacak davası olmadığını, muazaranın giderilmesine yönelik bir karar verilmediğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespiti ile, medula sisteminin açılarak sözleşme ilişkisinin kurulması, mahrum kalınan kar ve maddi, manevi tazminat istemine ilşkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 5510 sayılı Kanun'un "Sağlık hizmetlerinin sağlanma yöntemi ve sağlık giderlerinin ödenmesi" başlıklı 73 ncü maddesi,

2. 6643 sayılı Türk Eczacılar Birliği Kanunun "merkez heyetinin görevlerini düzenleyen 39 uncu maddesinin birinci fıkrası,

3. Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin 2016 yılı Protokolünün 5.1. maddesi,

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun19/1 inci ve 26 ncı maddesi,

5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1.ı maddesi

3. Değerlendirme

2. 6643 sayılı Türk Eczacılar Birliği Kanunun "merkez heyetinin görevlerini düzenleyen 39 uncu maddesinin birinci fıkrası,

3. Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin 2016 yılı Protokolünün 5.1. maddesi,

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun19/1 inci ve 26 ncı maddesi,

5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1.ı maddesi

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle davacının, Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/534 E. sayılı dosyasındaki talebiyle, eldeki davada sözleşmenin feshi işleminin iptali ve davacının yeniden medula sistemine alınması taleplerinin aynı olması nedeniyle her iki dava arasında derdestlik bulunduğunun ve sözü edilen dosyanın eldeki dosyadan daha önceki bir tarihte açıldığının anlaşılmasına göre, verilen karar yerinde olduğundan davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3417, Karar No: 2014/10263, Tarih: 15.05.2014

**6. Ceza Dairesi         2012/3417 E.  ,  2014/10263 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

5237 sayılı TCK.nun 145.maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK.nun 522.maddesindeki “hafif” veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi, sanığın özgülenen kastı ve olayın özelliği de gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, somut olayda da koşulları bulunmadığı gözetilmeden, bu maddeye düzenleniş amacının dışında yorumlar getirilerek cezadan indirim yapılması ve suça konu ürünleri marketten çalan sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesi kapsamında kaldığı gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; sanık ...'ın temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün istem gibi ONANMASINA, 15.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16866, Karar No: 2014/1739, Tarih: 10.02.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/16866 E.  ,  2014/1739 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan buğday, buğday samanı, ayçiçeği, mısır (dane) ve şekerpancarının 2012 yılı itibarıyla sulu şartlarda dekar başına ortalama verimine, kilogram başına ortalama toptan satış fiyatına ve dekar başına üretim giderine (gider kalemlerini tek tek açıklar biçimde) ilişkin verilerin ,,, Gıda, Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğünden getirtilip dosya içerisine konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3664, Karar No: 2022/5083, Tarih: 06.04.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/3664 E.  ,  2022/5083 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

No : 2021/1275-2022/65

İlk Derece

Mahkemesi : Samsun 3. İş Mahkemesi

No : 2019/494-2020/517

Dava, Bağ-Kur sigortalılık tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın temyizen incelenmesi davacı tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

10/01/1998 tarihi itibari ile bakkal faaliyetine başladığını ve bir fiil halen devam ettiğini ancak bağkur kaydının 04/10/2000 tarihi itibari ile başlatıldığını, daha önce mükelleflere sunulmuş olan 7143 sayılı Yasadan ekonomik sebeplerden ve sonuçlarının aleyhine olacağı bilgisinden mahrum olması sebebi ile yararlanamadığını beyanla Bağ-Kur hizmet başlangıç tarihinin başlama tarihi olan 10/01/1998 tarihi olarak tespit edilmesini ve bu tarihte tescil edilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın, dava şartı ve hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, ...'ın kuruma 04/10/2000 tarihinden sonra intikal ettirdiği giriş bildirgesine istinaden 04/10/2000 tarihinden geçerli olmak üzere 1479 sayılı Kanun kapsamında 4/b kayıt ve tescilinin yapıldığının tespit edildiğini, Mülga 1479 sayılı Kanunun yazılma başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında sigortalıların sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç 3 ay içerisinde kayıt ve tescillerini yaptırmak zorunda olduğunu, ayrıca yine aynı kanunun geçici 18. maddesine göre ilgilinin 04/10/2000 tarihi öncesi vergi mükellefiyeti sürelerine istinaden 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olamayacağının anlaşıldığını, davacının dilekçesinde belirtilen 10.01.1998 tarihindeki vergi kaydına istinaden 26. maddede belirtilen şekilde (sigortalının) başvurusu olmadığını ve geçici 18. madde başvurusu kapsamındaki 4/b borçlarını süresi içinde ödemediğinin tespit edildiğinden sigortalılığının (sigortalılık ilk tescili) 10.01.1998 tarihinden başlatılması mümkün olmayıp, usul ve yasaya aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığından bahisle, istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı, sigortalılığın re’sen yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığından bahisle, istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı, sigortalılığın re’sen yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava; 10.01.1998 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın tespiti istemine ilişkindir.

Dosya kapsamı incelendiğinde, 29.03.2002 tarihinde verilen işe giriş bildirgesine istinaden 04.10.2000 tarihinden itibaren Bağ-Kur tescili yapılan davacının, 10.01.1998-01.06.1999 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu, mahkemece, “…Davacının, 10.01.1998 tarihli vergi kaydına göre 10.01.1998 tarihini Bağ-Kur sigortalılık başlangıcı sayılması talebi hakkında; mahkememizce verdiğimiz kesin süre içerisinde kuruma başvuru yapmadığının kurumdan gelen belgelerden anlaşıldığı, başvursa bile kurumun 15.10.2020 tarihli cevabı yazısında; Kurumun iradesini mahkememize bildirdiği bunun yanında, 4956 sayılı Yasanın 47. maddesiyle, Bağ-Kur Kanununa eklenen Geçici 18. maddesi ve geçici 8. madde gereği yasal süre içerisinde başvurmadığından, davacının talebinin reddedilmesi gereği…” gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davanın yasal dayanağı düzenlemelerden, 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya Kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

1479 sayılı Yasaya 4956 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 18. maddesinde; bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı, ancak bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıklarının, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982-04.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde ödemek kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir. 4956 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 02.08.2003 tarihine kadar tescilleri, prim ödemeleri veya tescil başvuruları yoksa aynı tarihten sonra sadece aynı yasa ile 1479 sayılı Yasaya eklenen geçici 18. maddeye göre vergide kayıtlı olan süreleri için borçlanma haklarını kullanarak sigortalılık süresi elde edebilirler. Geçmişe yönelik hizmetlerini tespit ettiremezler. 02/08/2003 tarihinden önceki tarihte Kuruma tescil edilmiş, giriş bildirgesi vermiş veya bir şekilde kendi adına tescil isteği yerine geçecek şekilde prim ödemiş olan ve 1479 sayılı Yasa kapsamında kendi adına veya hesabına bağımsız çalışanlar, 20/04/1982 tarihinden itibaren vergi kaydına dayalı olarak, 22/03/1985 tarihinden itibaren de vergi, esnaf sicili veya meslek kuruluşu kayıtlarına dayalı olarak sigortalılıklarının tespitini isteyebilirler.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, davacıya ait Bağ-Kur’a giriş bildirgesinin 29.03.2002 tarihinde Kuruma intikal ettiği belirgin olup, bu belge nezdinde davanın yasal dayanağının 1479 sayılı Yasa’nın 24 ve 25. maddeleri olduğu gözetilerek bir değerlendirme yapılması yerine, 1479 sayılı Yasa’nın Geçici 18 ve 5510 sayılı Yasa’nın Geçici 8. maddesi gereğince davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, kuruma başvuruya ilişkin olarak tesis edilen ara kararda, kesin sürenin sonuçlarının usulüne uygun olarak ihtar edilmemiş olması sebebiyle, davalı Kurum lehine bir usulü kazanılmış hakkın varlığından söz edilemeyeceği gibi söz konusu eksikliğin anılan süreden sonra yerine getirilip talebin red ile sonuçlanması karşısında, buna ilişin dava şartının yerine getirildiği belirgin olduğundan, mahkemece davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının, HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06/04/2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.