muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/11001, Karar No: 2007/13415, Tarih: 19.11.2007

Suça sürüklenen çocuğun nüfus kaydının dosyada yer almaması ve dosya kapsamında bulunan nüfus cüzdanı fotokopisinde de T.C. kimlik numarasının yazılı olmaması karşısında, nüfus kaydının getirtilerek yaşının belirlenmesinin, mahallinde yapılması olanaklı görülmüştür.

Somut olayda uyuşmazlık, oniki yaşını doldurmamış olması nedeniyle ceza sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesi ile kovuşturulmasına yer olmadığına karar verilen çocuk hakkında, 5237 sayılı TCK'nın 31/1 ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 5. maddeleri uyarınca verilmesi gereken, çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine karar vermek yetkisinin, hangi mahkemenin görev alanı içerisinde bulunduğuna ilişkindir.

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 7/1. maddesi uyarınca, çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbir kararı çocuk hakimi tarafından verilir.

Aynı Kanun'un 3. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca "Çocuk hakimi: Hakkında kovuşturma başlatılmış olanlar hariç, suça sürüklenen çocuklarla korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında uygulanacak tedbir kararlarını veren çocuk mahkemesi hakimini" ifade eder.

Aynı maddenin 1. fıkrasının (a-2) bendi uyarınca "Suça sürüklenen çocuk: Kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbiri uygulanan çocuktur." Bu durumda, somut olayda, yazılı şekilde kovuşturulmasına yer olmadığına karar verilen Rıdvan, hakkında bir soruşturma yapılmış olması nedeni ile "suça sürüklenen çocuk" durumundadır.

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun geçici 1. maddesinin 4. fıkrasında, çocuk mahkemesi bulunmayan yerlerde, bu mahkeme kurulup göreve başlayıncaya kadar korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında tedbir kararlarının, görevli aile ve asliye hukuk mahkemelerince alınacağı belirtilmiş, suça sürüklenen çocuklardan bahsedilmemiştir.

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun geçici 1. maddesinin 4. fıkrasında, çocuk mahkemesi bulunmayan yerlerde, bu mahkeme kurulup göreve başlayıncaya kadar korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında tedbir kararlarının, görevli aile ve asliye hukuk mahkemelerince alınacağı belirtilmiş, suça sürüklenen çocuklardan bahsedilmemiştir.

Ancak, aynı Kanun'un "mahkemelerin görevi" konu başlıklı, 26. maddesinin 1-3. fıkralarında belirtilen, "Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar. / Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar. / Mahkemeler ve çocuk hakimi, bu kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir." hükümleri ile geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında öngörülen, "Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar hakkında işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmaların Cumhuriyet Başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır" hükmü birlikte gözönünde bulundurulduğunda, Antalya ilinde Çocuk Mahkemesi bulunmadığından, suç tarihi itibariyle suça sürüklenen çocuklar hakkında atılı suçtan açılan davalara bakmakla görevli olan Ağır Ceza Mahkemesinin Çocuk Mahkemesi sıfatıyla, suça sürüklenen çocuklar hakkında söz konusu tedbirlere hükmetmeye de görevli olduğunu kabul etmek gerekmektedir.

Bu nedenle, kanun yararına bozma talebi, yerinde görüldüğünden; Antalya Birinci Ağır Ceza Mahkemesi'nin 11.04.2007 gün ve 2007/404 müteferrik sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca (BOZULMASINA); aynı Kanun'un 309/4-a maddesi uyarınca, dosyanın müteakip işlemlerin yapılması için anılan Mahkeme Başkanlığına gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı makamına tevdiine, 19.11.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1480, Karar No: 2023/3523, Tarih: 13.03.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/1480 E.  ,  2023/3523 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

SAYISI : 2021/63 E., 2022/601 K.

DAVA TARİHİ : 07.09.2015

KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirket nezdinde 28.09.2009-13.07.2015 tarihleri arasında aşçıbaşı olarak aylık net 3.850,00 TL net ücret ile çalıştığını, ... sözleşmesinin işçilik alacaklarının ödenmemesi haklı nedeniyle davacı tarafından feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile fazla çalışma, ... bayram ve genel tatil, ücret ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; ... sözleşmesinin 16.....2015, 17.....2015, 18.....2015 tarihlerinde davacı işçi ile diğer bir kısım işçilerin mazeretsiz ve habersiz olarak topluca işe gelmemeleri üzerine tutanak düzenlenerek haklı nedenle feshedildiğini, davacının çalıştığı süre içerisinde tüm alacaklarının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.03.2017 tarihli ve 2016/947 Esas, 2017/175 Karar sayılı kararıyla; davacının 05.11.2009-01.07.2015 tarihleri arasında toplam 5 yıl, 7 ay, 27 gün süre ile davalı işveren nezdinde aylık 5.308,00 TL brüt ücretle çalıştığı, ... sözleşmesinin işçilik alacaklarının ödenmemesi haklı nedeniyle davacı tarafından feshedildiği, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli hükme esas alınan 22.08.2016 tarihli bilirkişi raporundaki tespit ve hesaplamalar ile ıslah dilekçesi de dikkate alınarak ve davalılar arasında organik bağ bulunduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 28.12.2017 tarihli ve 2017/4587 Esas, 2017/3278 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, ayrıca davacının aylık ücretinin doğru belirlendiği, davacının ... sözleşmesini haklı nedenle feshettiği, fazla çalışma ile ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının tanık beyanlarına göre belirlenmesinin dosya kapsamına uygun olduğu gerekçeleriyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 21.12.2020 tarihli ve 2020/3485 Esas, 2020/19354 Karar sayılı ilâmıyla; davalıların diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, davacının aylık ücretinin belirlenmesine ilişkin İlk Derece Mahkemesince yapılan araştırmanın taraflar arasındaki ücrete ilişkin uyuşmazlığın çözümü konusunda yeterli olmadığı, davacının ücretinin belirlenmesinde ... İstatistik Kurumunun (...) resmi internet sitesindeki “kazanç bilgisi sorgulama" kısmındaki bilgilerin de dikkate alınması ve dosya kapsamına uygun şekilde ücretin belirlenmesi gerektiği, ayrıca davacı tanıklarının işyerine kendi imkânları ile geldikleri ancak ... çıkışında işyeri servisi ile eve döndükleri yönündeki beyanlarının giydirilmiş ücret hesabında dikkate alınması gerektiği gerekçeleri ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilâmı doğrultusunda davacının ücretin belirlenmesi için müzekkereler yazılarak ...'in resmi internet sitesinde bulunan “kazanç bilgisi sorgulama" kısmındaki bilgilerin dosya arasına alındığı ve davacının ücretinin brüt 3.077,00 TL olduğu kabul edilerek dava konusu alacakların bu ücrete göre hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alındığı, ek raporun dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davacının ücretinin ve hizmet süresinin hatalı belirlendiğini, asgari geçim indirimi alacağının hesaplamaya esas ücrette dikkate alınmadığını, davacı asıla verilen 2 öğün yemeğin giydirilmiş ücrete eklenmesi gerektiğini, dinî bayramların tamamında çalışmasına rağmen bu alacak yönünden de eksik hesaplama yapıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davacının ücretinin ve hizmet süresinin hatalı belirlendiğini, asgari geçim indirimi alacağının hesaplamaya esas ücrette dikkate alınmadığını, davacı asıla verilen 2 öğün yemeğin giydirilmiş ücrete eklenmesi gerektiğini, dinî bayramların tamamında çalışmasına rağmen bu alacak yönünden de eksik hesaplama yapıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının aylık ücretinin belirlenmesi ile belirlenen ücrete göre dava konusu alacakların hesabına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı ... Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 120 nci maddesi atfıyla hâlen yürürlükte olan mülga 1475 sayılı ... Kanunu'nun 14 üncü maddesi.

3. 4857 sayılı ... Kanunu'nun 32, 41, 47, 57 ve 59 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dairemizin 21.12.2020 tarihli ve 2020/3485 Esas, 2020/19354 Karar sayılı bozma ilâmında; ...'in resmi internet sitesinde bulunan “kazanç bilgisi sorgulama" kısmındaki bilgilerin de dikkate alınması ve dosya kapsamına uygun şekilde davacının aylık ücretinin belirlenmesi gerektiği açıklanmış olup bozma ilâmına uyan İlk Derece Mahkemesince, ...'in resmi internet sitesinde bulunan “kazanç bilgisi sorgulama" kısmındaki 2014 yılına ilişkin bilgi dikkate alınarak davacının ücreti brüt 3.077,00 TL kabul edilmiş ve alacaklar bu miktara göre yeniden hesaplatılmak suretiyle hüküm kurulmuştur.

3. İlk Derece Mahkemesi tarafından ücret belirlenirken 2014 yılı ... verileri esas alınmış ise de davacının ... sözleşmesi 2015 yılında son bulmuştur. Şu hâlde İlk Derece Mahkemesince, 2015 yılına ait ... verileri ve dosyadaki diğer deliller değerlendirilerek davacının ücreti belirlenmeli, bundan sonra dava konusu alacaklar hesaplanmalıdır. Bu husus gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

13.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10524, Karar No: 2019/7950, Tarih: 13.11.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/10524 E.  ,  2019/7950 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dairemizin 2019/3752 esasına kayıtlı dava dosyası ile işbu dava dosyasının birlikte incelenmesinde;

1-İşbu dava dosyasının dayanağını oluşturan Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 18.12.2012 tarih ve 2012/42186 esas sayılı iddianamesi ile ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi numaralı mükellefi şüpheli ...'ın 2010 yılında 24.111.134 TL tutarında toplam 1037 adet sahte fatura, 2011 yılında 16.807.874 TL tutarında toplam 534 adet sahte fatura, 2012 yılında 1.374.420 TL tutarında toplam 84 adet sahte fatura düzenleme suretiyle Vergi Usul Kanununa muhalefet suçunu işlediği iddiasıyla kamu davası açıldığı, birlikte incelenen Dairemizin 2019/3752 esasına kayıtlı Ankara 21.Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/1149 Esas ve 2015/504 Karar sayılı dava dosyası dayanağı Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 31.10.2012 tarih ve 2012/34662 esas sayılı iddianamesi ile aynı vergi mükellefiyetine ilişkin 2010 yılında 24.111.134-TL. tutarında toplam 1037 adet sahte fatura, 2011 yılında 16.386.364.-TL. tutarında toplam 529 adet sahte fatura, 2012 yılında 863.536 -TL. tutarında toplam 33 adet sahte fatura düzenleyerek Vergi Usul Kanununa muhalefet suçunu işlediği iddiasıyla kamu davası açıldığının anlaşılması ve Dairemizin 2019/3752 esasına kayıtlı Ankara 21.Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/1149 Esas ve 2015/504 Karar sayılı dava dosyasının Dairemizin 13.11.2019 tarihli ilamıyla onanması karşısında; aynı mükellefiyete ilişkin aynı takvim yılı içerisinde birden fazla sahte fatura düzenleme eyleminin zincirleme suç oluşturduğu gözetilerek, 2011 ve 2012 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme eylemlerine ilişkin onanan Ankara 21.Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/1149 Esas ve 2015/504 Karar sayılı dava dosyasıda dikkate alınarak sanık hakkında hüküm kurulması, sonuç cezanın onanan Ankara 21.Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/1149 Esas ve 2015/504 Karar sayılı dava dosyasında belirlenen toplam cezadan daha fazla olması halinde hükmolunacak cezadan onanan hükümlerdeki cezaların mahsup edilmesi, aksi durumda sanığa ek ceza verilmesine yer olup olmadığına karar verilmesi ve mükerrer bulunan 2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan açılan kamu davasının reddi gerekliliği,

2- Kabule göre de;

5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13/11/2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16960, Karar No: 2013/5949, Tarih: 21.03.2013

**22. Hukuk Dairesi         2012/16960 E.  ,  2013/5949 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren, davacının iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğini, davacının alacaklarının ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı kanuni süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İhbar tazminatı yönünden taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

İhbar tazminatı iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olduğu için, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir sebebe dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz.

Davacı iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız feshedildiğini iddia etmiş, davalı işveren ise davacının devamsızlık yapması sebebiyle iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğini savunmuştur. Yargılama sırasında beyanına başvurulan davacı ve davalı tanıkları, davacının ücretlerinin geç ödenmesi sebebiyle muhasebe sorumlusu ile tartışarak işten ayrıldığını belirtmişlerdir. Somut olayda iş sözleşmesi davacı tarafından ücret alacaklarının ödenmemesi gerekçesiyle haklı sebeple feshedilmiştir. Haklı da olsa sözleşmeyi fesheden taraf ihbar tazminatına hak kazanamaz. İhbar tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalıdır.

3-Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı işçinin fazla mesai ve genel tatil alacağı son ücretten hesaplanmıştır. Anılan alacakların ait olduğu dönem ücreti ile hesaplanması gerekirken yazılı şekilde son ücret üzerinden hesaplanması hatalı olduğu gibi, davacının, bilirkişi raporuna göre gerçekleşen fazla mesai ve genel tatil ücret alacaklarına hükmolunmuş ise de, hastalık, izin veya mazeret izni gibi sebeplerle çalışmadığı günler olabileceği dikkate alınmadan, söz konusu alacaklardan indirim yapılmaması da hatalı olduğundan, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 21.03.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12253, Karar No: 2015/13237, Tarih: 30.06.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/12253 E.  ,  2015/13237 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Asıl dava, ölüm aylığının iptaline yönelik Kurum işleminin iptali ve aylığın yeniden bağlanması, birleşen dava ise, yersiz ödenen aylıkların tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 01.09.2005 tarihinde kesinleşen davacıya, 12.03.2004 tarihinde yaşamını yitiren annesi ve 10.04.2011 tarihinde yaşamını yitiren babası üzerinden bağlanan ölüm aylıklarının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle, Kurumca gerçekleştirilen işlemle kesilerek, 26.10.2008-25.08.2011 ve 26.05.2011-25.10.2011 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden icra takibine geçildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin ikinci fıkrasında; eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle, Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun

6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili... sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı ... araştırması yapılmalı, anılan mahallelerde görev yapmış/yapmakta olan muhtar ve azalardan istem hakkında düşünce edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, Kurum işlemine dayanak tutanakları tutan görevliler dinlenilmeli, böylelikle, “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

İnceleme konusu davaya ilişkin olarak ise; Kurum işleminin dayanağı 17.05.2011 tarihli denetim raporunun içeriği ve raporda yer alan davacı beyanı dikkate alındığında, 28.12.2010 tarihi itibariyle davacının ... adresinde ikamet ettiği, bundan önceki adresinin ise;... adresi olduğu, bu adreste boşanılan eşin 18.10.2007 tarihinden itibaren ikamet ettiğinin görüldüğü, Mahkeme kararının tanık beyanlarına dayanılarak verildiği, az yukarıda yazılı araştırmalardan bir kısmının dava konusu dönem olan 26.10.2008-25.08.2011 tarihleri gözetilmeksizin yapıldığı anlaşılmakta olup, verilen hüküm eksik incelemeye ve araştırmaya dayalıdır.

Bu halde, Mahkemece yapılacak iş; az yukarıda yazılı ve yargılama aşamasında yapılmayan araştırmaların yanı sıra, dava konusu dönem dikkate alınarak tüm adreslerde kapsamlı emniyet araştırması yaptırılmalı, boşanılan eşe ait seçmen bilgi kayıtları celbedilmeli, davacı ve boşanılan eşin ..., bankalar ve medula sağlık sisteminde yer alan adresleri belirlenmeli, dinlenilmeyen tanığın beyanlarına başvurulmalı, tanık beyanları arasında çelişki olursa giderilmeli, rapor içeriği gözetilmeli, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma ile hak sahibi yönünden kabul, Kurum yönünden red kararı verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.