muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/17085, Karar No: 2023/23963, Tarih: 09.11.2023

**4. Ceza Dairesi         2021/17085 E.  ,  2023/23963 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2016/65 E., 2016/421 K.

SUÇLAR : Görevi yaptırmamak için direnme, hakaret

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1 .Sanık hakkında görevi yaptırmamak için direnme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 265 inci maddesinin birinci fıkrası, 43 ncü, 62 nci, 50 nci, 52 nci maddeleri gereği 3.740,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına,

2. Sanık hakkında hakaret suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 125 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi, 43 üncü, 62 nci, 53 üncü, 58 inci maddeleri uyarınca 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve cezanın infazından sonra 1 yıl denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına, karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği; kararın lehine bozulması gerektiğine, vesaire ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Olay günü şüphelinin kavga etmesi üzerine olay yerine gelen polislere tüp, tabak, bardak gibi maddeler fırlatarak görevlerini yapmalarına engel oldukları, polislerin müdahale ettiklerinde de fiziki müdahale ederek basit tıbbi müdahale ile giderilebilir şekilde yaraladığı, ''S..... gidin o.... çocukları.'' dediği, şüphelinin soruşturma sırasında polislerin kendisine küfredip kafasını duvarlara vurduklarından beyanla şikâyetçi olduğu ancak dinlenilen annesinin anlatımıyla bu suçun işlenmediğinin ortaya çıktığı, şüphelinin 235 promil alkollü olduğu iddiasıyla hakkında açılan davada sanığın atılı suçları işlediği Mahkemece kabul olunmuştur.

IV. GEREKÇE

A. Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

1. Sanığın Temyiz Sebepleri Yönünden

Şikâyetçilerin uyumlu ve istikrarlı beyanları ile tanık beyanı ve alınan adli rapor içeriği, olay tutanağına göre sanığın atılı suçu işlediği, takipsizlik kararı, tanık beyanı ile haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için aranan koşulların olayda gerçekleşmediğinden uygulanmaması yönünde, Mahkemenin delilleri takdir ve gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Sair Temyiz Sebepleri Yönünden

1. Sanığın Temyiz Sebepleri Yönünden

Şikâyetçilerin uyumlu ve istikrarlı beyanları ile tanık beyanı ve alınan adli rapor içeriği, olay tutanağına göre sanığın atılı suçu işlediği, takipsizlik kararı, tanık beyanı ile haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için aranan koşulların olayda gerçekleşmediğinden uygulanmaması yönünde, Mahkemenin delilleri takdir ve gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Sair Temyiz Sebepleri Yönünden

Sanığa yükletilen görevi yaptırmamak için direnme eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanun'a uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Sanığın görevi yaptırmamak için direnme eylemini 5237 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince silahtan sayılan ocak tüpü, tepsi, bardak ile gerçekleştirmesi karşısında 265 inci maddenin dördüncü fıkrası uygulanmamış ise de, aleyhe temyiz olmadığından bozma yapılamayacağı,

Anlaşıldığından, yapılan incelemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

B. Hakaret Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

1. Sanığın Temyiz Sebepleri Yönünden

Şikâyetçilerin uyumlu ve istikrarlı beyanları ile tanık beyanı ve alınan adli rapor içeriği,olay tutanağına göre sanığın atılı suçu işlediği, takipsizlik kararı, tanık beyanı ile haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için aranan koşulların olayda gerçekleşmediğinden uygulanmaması yönünde, Mahkemenin delilleri takdir ve gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Sair Temyiz Sebepleri Yönünden

Sanığa yükletilen hakaret eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanun'a uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Hakaret suçunun işlendiği yer itibarıyla aleniyet unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılmamış ise de, aleyhe temyiz olmadığından bozma yapılamayacağı,

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükmü etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Hakaret suçunun işlendiği yer itibarıyla aleniyet unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılmamış ise de, aleyhe temyiz olmadığından bozma yapılamayacağı,

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükmü etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak,

Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen "Tekerrür hükümleri uygulanırken, 5237 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, infazı kısıtlar biçimde 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri süresinin de belirlenmesi" hususu dışında bir hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

A. Sanık Hakkında Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenle Yerel Mahkemenin kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

B. Sanık Hakkında Hakaret Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçe bölümünün (B-2) bendinde açıklanan nedenle Yerel Mahkemenin kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun'un 322 nci maddesi gereği hüküm fıkrasında "cezanın infazından sonra" ifadesinin akabinde yer alan "1 yıl" ibaresinin çıkarılması suretiyle hükmün, Tebliğname'ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2500, Karar No: 2014/9694, Tarih: 30.04.2014

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2014/2500 E.  ,  2014/9694 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekilince istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili davacının iş akdinin haklı ve geçerli bir neden olmaksızın feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilerek 21. maddedeki tazminatların belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... Şirketi vekili davacının iş akdinin 4857 sayılı İş Kanunu 29. maddesi uyarınca zorunlu nedenle feshedildiğini ve fesih nedeninin davacıya bildirildiğini, alacaklarının da ödendiğini feshin geçerli nedene dayandığını, davalı Güriş Şirketi vekili davacının iş Akdinin müvekkili şirket tarafından üstlenilen işe ait iş programı çerçevesinde ve işin gerekleri sonucu işçi azaltılmasına karar verilmesi sonucu 4857 sayılı İş kanunu 29. maddesi uyarınca zorunlu nedenle feshedildiğini ve fesih nedeninin davacıya bildirildiğini, alacaklarının da ödendiğini feshin geçerli nedene dayandığını savunarak davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, bilirkişi heyetiyle yapılan 13/09/2013 tarihli keşif sonrası düzenlenen 13/11/2013 tarihli, gerekçe ve ulaşılan sonuç bakımından itibar olunan bilirkişi raporunda "Davacının mesleki bilgi ve becerisi kazanması amacıyla davalı işverence meslek eğitimine gönderildiği, davacının yerine aynı işi yapmak üzere, fesih tarihini takiben aynı meslek kolunda herhangi bir çalışanın işe alınmadığı, davalı işverenin planlanan ödenek tutarı ile gerçekleşen arasında, olumsuz etki yaratabilecek büyüklüte sapma olduğu, davacının, tüm bölümlerde iş yapılamayacağından ötürü başka bir yerde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, işlerin yapılamayacağının planlandığı Ocak 2013 döneminde küçülmeye gidildiği, ilgili iş kolunda Ocak ve Şubat aylarında iş olmayacağının standart olarak biliniyor olduğu, buna rağmen belirli süreli iş sözleşmesi yapmak yerine belirsiz süreli iş sözlemeli ile davacının işe alındığı ve davacının imzalamış olduğu belirsiz süreli iş sözlemesinde, işyeri için geçerli sebepler bölümünde uygulama iş programının yetersiz bütçe ödenekleri nedeniyle sözleşmede yer alan resmi iş programından farklılıklar göstermesi ve işin uygulama yılı boyunca devam etmesi maddesine dayanadırılarak iş akdinin feshedildiği " sabit görülmüş olup davalı tarafından yapılan fesih işleminin " feshin son çare olması " ilkesine uygun olduğu, fesih işleminin haklı nedene dayanmamakla birlikte geçerli olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 ve devamı maddesidir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 ve devamı maddesidir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18.maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden  işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından Ya da işletmenin işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebepleridir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten öcne fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 19.maddesinin birinci fıkrasına göre işveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Fesih bildirimi yazılı yapılmamışsa veya fesih sebebi açık ve kesin bir şekilde belirtilmemişse aynı Kanununun 21.maddesi gereğince geçerli sebep gösterilmediği kabul edilir.İşveren fesih bildiriminde gösterdiği fesih sebebi ile bağlıdır. İşe İade davasındaki savunmasında başka bir sebep ileri süremeyeceği gibi bu sebepten farklı bir sebebe de dayanamaz işverenin bildirdiği neden ile bağlılığı, nedenin açık ve kesin bir şekilde bildirilmesini emreden kuralın gereğidir. Zira İş Kanunun 21. maddesi anlamında feshin geçerli olup olmadığının değerlendirilmesinde, hakim iş ilişkisini sona erdirmek için yeterli bir fesih sebebinin bulunup bulunmadığını, fesih anında mevcut olan ve fesih bildiriminde yazılı olarak gösterilen fesih sebebini dikkate alarak bir değerlendirme yapmak zorundadır.

4857 sayılı İş Kanununun 20.maddesinin ikinci fıkrasına göre geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

4857 sayılı İş Kanununun 20.maddesinin ikinci fıkrasına göre geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Dosya içeriğine göre davacı ile belirsiz süreli iş sözleşmesi yapılmış ve davacı 1 yıl 7 ay süreyle kesintisiz davalılara ait işyerinde çalışmıştır. Fesih bildiriminde "Kış sezonu ihtiyaç fazlalığı nedeniyle (4857/17-120) mad. 1475/14 mad. Gereği 31.01.2013 tarihinde işinizin hitam bulacağını bildiririz" şeklindeki fesih bildirimiyle iş akdi sona erdirilmiştir. Davacı ile yapılan sözleşme sezonluk iş sözleşmesi olmadığı gibi kalite kontrol teknisyeni olarak yaptığı iş de sezonluk değildir. Kaldı ki Sezonluk sözleşmelerde bile işçinin iş akdi feshedilmemekte sezon harici zamanda askıya alınmaktadır.

Somut olaya gelince feshin son çare olması ilkesine uyulduğu hususunda dosyada denetime elverişli, mahkeme gerekçesine dayanak oluşturacak yeterli delil bulunmadığı gibi, fesih gerekçesi ile uzman bilirkişi raporunun da örtüşüp uyuşmadığı ve raporda tüm bölümlerde iş yapılmayacağından ötürü başka bir yerde değerlendirilmesinin mümkün olmadığına dair görüşün dönem başı 43 işçi çalışan işyerinde fesihten 1 ay sonra 40 işçiye düşüp yıl sonunda 44 işçi olduğunun raporda gösterilmesinin de açıkça çelişkili olduğu, 2-3 kişilik işe alım ve işten çıkartmaların işveren kayıtlarıyla da doğrulandığı, tüm bölümlerde çalışmanın durdurulduğu ve zorunlu işçi çıkartmanın ispatlanamadığı, daimi iş sözleşmesiyle çalışan davacının iş akdinin feshinde sadece mevsimsel şartlardan bahsedilerek önceki dönemlerde benzer uygulama yapıldığına ilişkin herhangi bir işyeri uygulaması olduğuna dair davalı işverence sunulmuş tutarlı uygulama örneklerine dair bir delili de dosya kapsamında yer almadığına göre davaya konu feshin geçerli bir fesih olduğundan bahsedilemeyeceğinin açıkça anlaşılmasına rağmen yazılı gerekçe ile davanın reddinde isabet görülmemiştir.

Dosya içeriğinde ortak girişimi oluşturan ... A.Ş. Ve ... A.Ş. Ye ayrı ayrı tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmış olmasına ve ortak vekil ile davanın takip edildiğinin açıkça anlaşılmasına rağmen karar başlığında ... İnşaat ve Mühendislik A.Ş nin yazılmamış olmasıda hatalıdır.

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta davacı işçinin davalıya ait işyerinde 04/07/2011-31.01.2013 tarihleri arasında çalıştığı, işverence gerçekleştirilen feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesi ile davacı işçinin kıdemine ve fesih nedenine göre işe başlatmama tazminatının davacının 4 aylık ücreti tutarında belirlenmesi gerekmiştir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1.Mahkeme kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

4857 sayılı İş Yasasının 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1.Mahkeme kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.Davalılar tarafından gerçekleştirilen feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının ... İnşaat Taahhüt ve Tic.A.Ş. ve ... İnşaat ve Mühendislik A.Ş ortak girişimi işyerine İŞE İADESİNE,

3.Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalılarca süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminattın her iki davalının birlikte sorumlu olmak kaydı ile miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4.Davacı işçinin işe iadesi için davalılar ortak girişim işyerine süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilin tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5.Alınması gereken 25.20 TL harçtan peşin alınan 24.30 TL harcın mahsubu ile kalan 0.90 TL 1,00 TL. harç giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

6.Davacının yapmış olduğu 116.95 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7.Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 1.500,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8.Artan gider ve delil avansının ilgilisine iadesine,

9.Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalılara iadesine, 30.04.2014 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/1188, Karar No: 2009/8112, Tarih: 07.12.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/1188 E.  ,  2009/8112 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazınh iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesiyle, davacının içinde yolcu olarak bulunduğu ... plakalı oto ile karşı istikametten gelen ...plakalı aracın çarpışması neticesinde davacı bir gözünü kayıp ettiğini, ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan ... AŞ nin iflas etmesi nedeni ile davalı aleyhine 18.000 TL iş gücü tazminatı tahsili amacı ile yaptıkları takibe davalının itiraz ederek durdurduğunu, belirterek itirazının iptaline ve davalının %40 dan az olmayacak şekilde icra tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle, davanın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; kaza tarihi 14.7.2002 ile icra takip tarihi 13.7.2007 arasında 2 yıllık zaman aşımı süresi geçmiş olduğundan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat talebine yönelik itirazı iptali davasıdır.

2918 sayılı Yasa’nın 109/2.maddesi hükmüne göre, dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Davacının sol gözünü kaybettiği trafik kazası 14.07.2002 tarihinde meydana gelmiş, icra takibi zamanaşımı süresi dolmadan 13.07.2007 tarihinde yapılmış olduğundan zamanaşımı itirazının reddine karar verilerek işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 07.12.2009 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22070, Karar No: 2014/26979, Tarih: 11.12.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/22070 E.  ,  2014/26979 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mardin 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

TARİHİ : 18/07/2014

NUMARASI : 2012/563-2014/373

Davacı, yetim aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaliyle, kesilen aylıkların faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının Kurum tarafından muvazaalı boşanma gerekçesi ile kesilmiş bulunan yetim aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti ve Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davasının kabulü ile davalı Kurumun davacının aldığı yetim aylığının kesilmesine ilişkin işleminin iptaline karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrası olup, uyuşmazlığın çözümünde sosyal güvenlik, sosyal güvenliğin amaç ve yöntemleri, sosyal sigortalar, sosyal güvenlik sistemi gibi kavram ve olguların değerlendirilmesine gereksinim bulunmaktadır.

Sosyal sigorta sistemlerinde sigortalılar veya hak sahipleri belli şartların yerine getirilmesi halinde sosyal edime (yardıma) hak kazanırlar. Sosyal edim ya da sosyal yardım hakkı kişilerin belli bir yardım ya da edim üzerinden yargısal yönden icrası mümkün kamusal talep hakkını ifade eder. Sosyal sigortalar; sosyal koruma, dayanışma, sosyal denkleştirme, zorunluluk ilkelerine dayanmakta olup, özellikle inceleme konusu 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi yönünden önem arz eden sosyal koruma ilkesiyle, toplumun ekonomik ve sosyal yönden en fazla gereksinimi olan bireylerini/gruplarını koruma, güvenceye kavuşturma ve onlara hizmet amaçlanmakta, yaşamlarını sürdürebilmeleri için bu kişilerin sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması hedefi öne çıkmaktadır. Devletler tarafından amaç olarak benimsenen sosyal güvenlik genellikle sosyal sigortalar ile sosyal yardım ve hizmetler olarak adlandırılan iki temel yöntem uygulanmak suretiyle sağlanmaya çalışılmaktadır. İki ana rejimden meydana gelen Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde, yardımlar genellikle devlet bütçesinden veya gönüllü özel yapılanmalardan karşılandığı, katılmasız veya primsiz rejim olarak adlandırılan sosyal yardım ve hizmetlerin yanı sıra sistemin temel dayanağını oluşturan ve ilgililerin herhangi bir maddi katkısının söz konusu olmadığı katılmalı veya primli rejimde bulunmaktadır.