muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/6277, Karar No: 2009/8493, Tarih: 17.12.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/6277 E.  ,  2009/8493 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kuşadası Asliye 2.Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı şirkete kasko sigortalı aracın müvekkilinin il dışına çıkması nedeniyle, davalılardan ...'in işlettiği otelin otoparkına emaneten bırakıldığını ve anahtarının da verildiğini, davalı ...'in araç anahtarını yazar kasa çekmecesine kilitlemişken, otel çalışanı olan diğer davalı ...'ın anahtarı çekmeceden alarak aracı kullanırken trafik kazası yaptığını ve aracın hasarlandığını ileri sürerek, 29.250,00.TL. araç hasarından kaynaklanan sigorta tazminatı ile kaza nedeniyle Kuşadası Belediyesine ödenen hasar gören ağaç bedeli 100,00.TL., çekici ücreti 175,00.TL.,otopark ücreti 550,00.TL.ve 176,40.TL.da tespit giderinin 25.1.2008 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, yetki itirazında bulunmuş ve olayın hırsızlık değil emniyeti suistimal olduğunu, sürücünün alkollü olduğunu ve hasarın sigorta teminatı dışında kaldığını savunarak davanın reddini istemiş, davalı ..., davanın reddini istemiş, davalı ... ise, olayın kendi kusuru ile meydana geldiğini ve takdiri mahkemeye bıraktığını belirtmiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı ... yönünden; bu davalının olayda sorumluluğu bulunmadığından hakkındaki davanın reddine, diğer

davalılar hakkındaki davanın kabulü ile 29.250,00.TL. araç hasar bedeli ile 550,00.TL. ... Ltd.Şti.ne, 175,00.TL. ... Oto Ltd. Şti.ne ve 100,00.TL. Kuşadası Belediyesine ödenen diğer miktarların da 25.1.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile bu davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve Kuşadası Asliye Ceza Mahkemesinin 2008/37-186 sayılı dava dosyasından kullanma hırsızlığı suçundan verilen mahkumiyet kararının kesinleşmiş olmasına göre, davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Dava, kasko sigorta poliçesinden ve haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Dava, kasko sigorta poliçesinden ve haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Davacı il dışına çıkması nedeniyle, aracını davalılardan ...'in işlettiği otelin otoparkına emaneten bıraktığı ve anahtarı ...'e verdiği, davalı ...'in araç anahtarını yazar kasa çekmecesine koyduğu, otel çalışanı olan diğer davalı ...'ın otelin reestorant bölümünü açıp, araç anahtarını çekmeceden alarak aracı kullandığı ve trafik kazası yaparak hasara neden olduğu tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Olayın oluşuna göre, davacı ile davalı ... arasında Borçlar kanununun 463. v.d. Maddesinde tanımlanan vedia sözleşmesi kurulmuştur. Bu sözleşme ile saklayıcı, saklatanca kendisine bırakılan taşınır bir malı kabul etme ve onu güvenli bir yerde koruma borcu altına girer. Davalı, kendisine güvenilerek teslim edilen aracı her türlü tehlikeye karşı korumak üzere gerekli önlemlerini almak zorunda olup, bunu yapmadığı takdirde meydana gelen zarardan sorumludur. Yani, davalı üzerine düşen tüm dikkat ve özeni gösterse dahi, bu hasarın meydana geleceğini ispat etmediği takdirde meydana gelen zararı ödemekle yükümlüdür.

Somut olayda, davalı ... davaya konu olayın ve hasarın meydana gelmemesi için gerekli tedbirleri aldığını kanıtlayamamıştır. O halde, davalı ...'de kendisine teslim edilen aracın güvenli bir şekilde muhafazasından ve aynen iadesinden sorumludur. Ayrıca, olayda her bir davalının sorumluluğu ayrı hukuki nedenlere dayansa bile, davalılar olayda davacıya karşı Borçlar Kanununun 51. madde hükümleri gereğince eksik teselsül hükümlerine göre müteselsilen sorumludurlar. Bu durumda; mahkemece, davalı ...'ın da belirlenen tazminat miktarlarından (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) diğer davalılarla birlikte müteselsilen sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, bu davalı yönünden yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ; Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 1.317.00.-TL kalan onama harcının temyiz eden davalı ... Sigorta AŞ'den alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 17.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17251, Karar No: 2012/19633, Tarih: 15.10.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/17251 E.  ,  2012/19633 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri yönünden verilen dilekçeler ile istenilmiş ise de dosyada davetiye gideri bulunmadığından duruşma isteminin reddi ile incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Alınan raporlar hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1) Taşınmazda bulunan ağaçların sayı ve türüne göre taşınmaz karışık kapama meyve bahçesi niteliğinde olduğundan, taşınmaza bu vasfına göre değer biçilmesi gerekirken, zeminine ayrı, üzerindeki ağaçlar için ayrı değer biçilmiştir.

Bu itibarla taşınmaza karışık kapama meyve bahçesi niteliğine göre değer biçilmesi için bilirkişi kurulundan ek rapor alınması, bu mümkün değilse yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu katılımıyla keşif yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, elverişsiz bilirkişi kurulu raporuna itibar edilerek hüküm kurulması,

2) 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti davalarında, aynı Yasanın 25/son maddesi uyarınca mülkiyet idareye tescille geçeceğinden kamulaştırılan ağaçların ve henüz ortadan kaldırılmayan yapının değerinden enkaz bedelinin indirilmeyeceği gözetilmeden, enkaz bedeli indirilmek suretiyle eksik bedele hükmedilmesi,

3) Resmi kuruluşların yargı harcından bağışık tutulabilmesi için özel kanunlarında yargı harcından muaf olduğunun açıkça belirtilmesi gerekir. Diğer harçlardan bağışık tutulma yargı harcının kapsamaz.

Bu nedenle, davacı idareden harç alınmasına karar verilmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine, temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 15.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/47893, Karar No: 2013/35038, Tarih: 26.12.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/47893 E.  ,  2013/35038 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, bakiye süre maddi tazminat, kötüniyet tazminatı, iş arama izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin işverence haksız feshedildiğini ileri sürerek, bakiye kıdem tazminatı ile bakiye süre için maddi tazminat, kötüniyet tazminatı, iş arama izin ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının iş arama izin ücretine hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda; davalı işverence 30 yılını dolduran işçilerin iş akitlerinin feshedildiği anlaşılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 27. maddesinde, "Bildirim süreleri içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için gerekli olan iş arama iznini iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur. İş arama izninin süresi günde iki saatten az olamaz ve işçi isterse iş arama izin saatlerini birleştirerek toplu kullanabilir. Ancak iş arama iznini toplu kullanmak isteyen işçi, bunu işten ayrılacağı günden evvelki günlere rastlatmak ve bu durumu işverene bildirmek zorundadır. İşveren yeni iş arama iznini vermez veya eksik kullandırırsa o süreye ilişkin ücret işçiye ödenir. İşveren, iş arama izni esnasında isçiyi çalıştırır ise işçinin izin kullanarak bir çalışma karşılığı olmaksızın alacağı ücrete ilaveten, çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı öder" şeklinde kurala yer verilmiştir.

Bildirim önelleri içinde işçiye verilmesi gereken yeni iş arama izni kamu düzenini ilgilendirmektedir. İşverenin bu yükümünü azaltan ya da tamamen ortadan kaldıran sözleşme hükümleri geçersizdir.

İşçinin işverene bildirim süresi tanımak suretiyle fesih yoluna gitmesi halinde de, işverence yeni iş arama izni verilmesi gerekir. Gerçekten yasada sadece bildirim süresinden söz edilmiş, bu süreyi işçinin ya da işverenin tanımış olması arasında ayrım yapılmamıştır. İşçinin ihbar öneli tanımak suretiyle feshinden sonra da işçinin iş arama ihtiyacı devam edebilecektir.

İşçinin işverene bildirim süresi tanımak suretiyle fesih yoluna gitmesi halinde de, işverence yeni iş arama izni verilmesi gerekir. Gerçekten yasada sadece bildirim süresinden söz edilmiş, bu süreyi işçinin ya da işverenin tanımış olması arasında ayrım yapılmamıştır. İşçinin ihbar öneli tanımak suretiyle feshinden sonra da işçinin iş arama ihtiyacı devam edebilecektir.

Dosya içeriğine göre davacının iş sözleşmesi davalı işveren tarafından önel verilerek feshedilmiş ve fesih bildirimi davacı işçiye tebliğ edilmiştir. Ancak davacı işçi verilen önel süresi içinde önel bitmeden iş sözleşmesinin emekliye ayrılması nedeni ile sonlandırılması yönünde dilekçe vermiştir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 27. maddesi düzenlemesi anlamında, ister işveren isterse işçi önel vererek feshetsin, işçiye günde 2 saat iş arama izni verilmesi gerekir. Somut olayda işçinin emeklilik nedeni ile verdiği ayrılma dilekçesi üzerine ayrıldığı tarihe kadar, işverenin fesih bildirimi sonuçlarını doğurmaktadır. Davacı işçinin verdiği dilekçe , bir anlamda önel süresinin kısaltılmasına ilişkin olup, bu dilekçesi davalının daha önce yaptığı önelli fesih bildirimini ve dolayısı ile önel içinde işverenin 2 saat iş arama izni vermesi gereğini ortadan kaldırmamaktadır. Mahkemece, davacının önel süresi içinde 2 saat iş arama izni verilmemesi nedeni ile iş arama izninin zamlı karşılığı ücret alacağının" işçi tarafından feshi halinde iş arama izni istenemeyeceği" gerekçesi ile reddi doğru değildir. Davalı işverenin önelli fesih bildirimi tarihi ile davacının emekli olduğu tarihe kadar kullandırılmayan iş saatleri içindeki günde 2 saat iş arama karşılığı % 100 zamlı ücretin hesaplanarak hüküm altına alınması gerekir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 26.12. 2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4002, Karar No: 2018/18758, Tarih: 04.12.2018

**3. Ceza Dairesi         2018/4002 E.  ,  2018/18758 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyete dair

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Hükmün gerekçesinde, "müştekinin sol kol üstü, boyun altı, çene altı, sol yüz, sol şakak, omuz, sağ sırt, sağ göğüs bölgelerinden müteattit sayıda bıçakla yaralanmaları nedeniyle hayati tehlike geçirdiği, olaydan sonra müştekinin sanık tarafından öldürüldüğü, bıçakla meydana getirilen darbe sayısı, darbelerin hedef alındığı bölgeler ve kesin rapora göre mağdurun hayati tehlike geçirmesi bir bütün halinde değerlendirildiğinde sanığın kastının öldürmeye dönük olduğunun kabul edilerek eylemine uyan kasten öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılmasına" karar verildiği belirtilmesine rağmen, hükümde sanığın 5237 sayılı TCK'nin 81/1. maddesi uyarınca kasten öldürme suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi suretiyle hükümle gerekçe arasında çelişki oluşturulması,

2) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas - 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi nedeniyle hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeple, 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı BOZULMASINA, 04.12.2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/11245, Karar No: 2017/6249, Tarih: 03.10.2017

**11. Ceza Dairesi         2017/11245 E.  ,  2017/6249 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

1-Sahte fatura düzenleme suçunda suçun maddi konusunun fatura olması ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanun'un Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından, hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi karşısında, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek bir biçimde belirlenebilmesi için; 2006 takvim yılına ilişkin suça konu fatura asıllarından kanaat oluşturacak sayıda temin edilip dosya arasına konulmasından sonra incelenerek, kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi ve 2006 takvim yılında faturaları kullanan mükellefler hakkında karşıt inceleme yapılıp yapılmadığı araştırılarak yapılmış olması halinde haklarında düzenlenen vergi inceleme ve sair raporların onaylı suretleri getirtilerek incelenmesi, kamu davası açılıp açılmadığının sorulması, açıldığının tespiti halinde dava dosyasına intikali sağlanarak ayrıntılı özetinin tutanağa geçirilmesi ve bu davayı ilgilendiren bilgi ve belgelerin onaylı örneklerinin alınarak dosyaya konulması; sanıkların 01.12.2006 tarihinde şirketi ...'a devrettikleri, kendi dönemleri için 2006 Kasım ayı beyannamesinin 14.309,35 TL olarak verildiği halde şirketi devralan ... tarafından bu beyanname üzerinde düzeltme yapılarak 112.048,50 TL bedelle yeniden verildiği, kendi dönemlerinde sahte belge düzenlenmediğini savunmaları, şirketin KDV matrahlarının da 2006 Kasım döneminden sonra 10 kat arttığı hususunun bu savunmaları desteklediği de gözetilerek sanık savunmalarının doğru olup olmadığının tespiti ile gerektiğinde faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişiler de dinlenerek sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak aldıklarını ve sanıkları tanıyıp tanımadıklarının sorulması, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim ve tesellüm belgeleri, bedelinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun, kanıtlama yeterliliği olan banka hesapları ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler, faturaları düzenleyenlerin yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığı da dikkate alınarak faturaları düzenleyen şirketler ile sanığın ticari defter ve belgeleri üzerinde gerekli görülmesi halinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması, sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Kabule göre de; uzun süreli hapis cezası ertelenen sanıklar hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından hak yoksunluğuna hükmedilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafii ile sanık ...’ın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6582, Karar No: 2016/1543, Tarih: 08.02.2016

**18. Hukuk Dairesi         2015/6582 E.  ,  2016/1543 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli...İlçesi ....Mahallesi 117 ada 52 ve 63 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulu tarafından münavebeye alınan ceviz ve erik ürünlerinin sulu şartlarda 2014 yılına ait dekar başına asgari ve azami verimlerine, kilogram başına ortalama toptan satış fiyatlarına ve dekar başına ayrıntılı üretim giderlerine (masrafları oluşturan kalemler ayrı ayrı yazılmak suretiyle) ilişkin veri listelerinin çevre gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlükleri ve ... İl Müdürlüğünden getirtilerek dosya içerisine konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 08.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/12812, Karar No: 2007/13070, Tarih: 31.10.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/12812 E.  ,  2007/13070 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 29.03.2002 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali tescil, birleşen dosyada 04.03.2002 gününde verilen dilekçe ile mülkiyetin tespiti istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne dair verilen 29.12.2004 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ile davalılardan ... ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne kalemce tutulan 11.06.2007 günlü tutanağa istinaden duruşma pulu çıkmadığından duruşma talebinin reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, davalılardan yüklenicinin satışı nedeniyle kazanılan bağımsız bölümler arsa paylarının diğer davalı ...’in davalı Secaattin Akatan Ateş’le yaptığı muazaalı işlemler sonucu bağımsız bölümlere uygun düşmediği nedenine dayalı tapu iptali tescil, ıslah yoluyla öne sürülen istek ise, davacıların bağımsız bölümlerine karşılık gelen hisse oranının tespiti, dava konusu muhdesatın arz değerinden daha fazlası olması nedeniyle arzın bedeline tekabül eden davalı ...’in payının davacılarca ödenmesi koşuluyla satışın paydaşlar arasında yapılması istemlerine ilişkindir.

Birleştirilen davada arz üzerindeki yapının mülkiyetinin tespiti istenmiştir.

Mahkemece asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davacılar ile davalılardan ... ... temyiz etmiştir.

1-Çekişme konusu yapı 1307 parsel üzerinde bulunmaktadır. Tapuda arsa niteliği ile kayıtlıdır. Bu parselde davacıların dışında davalı ...’in de cebri ihale sonucu kazandığı adına tescil edilmiş, 44/200 pay bulunmaktadır. Kısaca ifade etmek gerekirse davacılar ile davalılardan ... ... 1307 parselde paylı mülkiyet rejimine tabi olarak maliktir.

Tüm dosya içeriğinden, 1307 parsel üzerine 12.50 irtifada bodrum+zemin+3 normal kat yapılmak üzere yapı ruhsatı verildiği ancak yapının ruhsat ve eklerine aykırı olarak 4 normal kat inşa edildiği yapı hakkında tatil tutanağı düzenlendiği binanın bu haliyle ruhsata bağlanma olanağı bulunmadığı anlaşılmaktadır. Uygulamadaki deyimi ile yapı kaçaktır.

Tüm dosya içeriğinden, 1307 parsel üzerine 12.50 irtifada bodrum+zemin+3 normal kat yapılmak üzere yapı ruhsatı verildiği ancak yapının ruhsat ve eklerine aykırı olarak 4 normal kat inşa edildiği yapı hakkında tatil tutanağı düzenlendiği binanın bu haliyle ruhsata bağlanma olanağı bulunmadığı anlaşılmaktadır. Uygulamadaki deyimi ile yapı kaçaktır.

3194 sayılı İmar Kanununun 26 ve 27. maddelerinde belirtilen ayrıcalıklar dışında inşaata başlanmadan önce tüm yapılar için ruhsat alınması zorunludur. Şayet yapı ruhsatı yoksa veya olmasına rağmen yapı ruhsata aykırı yapılmışsa o yapı kaçak sayılır yetkili merci tarafından yasanın 32. maddesine göre işlem yapılarak ilgililer hakkında da cezai yaptırım uygulanır. İmar kanunu hükümleri kamu düzenine ilişkin bulunduğundan, mahkemelerce re’sen gözetilmesi zorunlu hükümlerdendir. Mahkemeler yasaya aykırılığı saptamışsa yasaya aykırılığın korunması veya devamı sonucunu meydana getirecek şekilde hüküm kuramaz. Nitekim somut olayda; mahkemece 1307 parsel üzerine yapılan inşaatın, inşaat ruhsatına aykırılığı saptanmış, davacıların tapu iptali ve tescil istemleri reddedilmiştir. Gerçekten; yasaya aykırılığın ortaya çıktığı bu gibi durumlarda ilgilileri ancak yasaya aykırılığın giderilmesini yani yapının yıkılarak imara uygun hale getirilmesini isteyebilir. Bundan dolayıdır ki, davacıların Türk Medeni Kanununun 724. maddesine dayalı istemlerinin dinlenme olanağı da yoktur.

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davacıların bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2-Davalılardan ...’in temyiz itirazlarına gelince;

Birleştirilen davanın konusu mülkiyet tespitine ilişkindir.

Gerçekten; tespit davası ile bir kimse ile diğer kimse veya eşya arasında var olan hukuki münasabetin tespiti dava konusu yapılabilir. Fakat tespit davasının dinlenme olanağının bulunması için davacının hukuki ilişkinin hemen tespitinde yararı olması gerekir. Esasen bir istemin başka bir şekilde ileri sürülmesi mümkünse o istem tespit davasına konu yapılamaz. Somut olayda; davacılar asıl davada şahsi haklarına dayanarak tapu iptali ve tescil ikinci kademedeki istek olarak da temliken tescil davası açtıklarından eda davasında ileri sürdükleri hususları tespit davasında yeniden ileri süremezler. Birleştirilen tespit davasının açıklanan bu nedenle reddi gerekir. Diğer taraftan; az yukarıda söylendiği üzere yasaya aykırılığın korunması anlamına gelecek şekilde tespit hükmü kurulma olanağı da bulunmamaktadır.