muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/27540, Karar No: 2014/29760, Tarih: 31.10.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/27540 E.  ,  2014/29760 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 7. İş Mahkemesi

TARİHİ : 11/06/2014

NUMARASI : 2013/1254-2014/648

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı davalıya ait değişik şantiye işyerlerinde aralıklarla çalıştığını iş sözleşmesinin işverence feshedildiğini ve haklarının ödenmediğini ileri sürerek ihbar ve kıdem tazminatı alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı def'ini ileri sürmüş, çalışmaların bir kısmının ayrı tüzel kişiliklerde geçtiğinden bahisle husumet itirazında bulunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Bozma ilamına uyan mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı kanuni süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Taraflar arasında kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenip ödenmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda, davacının davalı işverene ait işyerlerinde aralıklarla çalıştığı dosya kapsamı itibariyle sabittir. Davalı vekilince dosyaya yabancı dilde hazırlanmış ibranameler, yine yabancı dilde hazırlanmış imzalı makbuzlar sunulmuş, ibranamelerin üzerinde yazılı miktarda kıdem ve ihbar tazminatının ödendiği savunulmuştur. Davacı vekili söz konusu belgelere ilişkin itirazda bulunmazken ihbar tazminatı yatmadığını belirtmiştir. Mahkemece, davacının adına ihbar ve kıdem tazminatı ödendiği yolunda düzenlenen ödeme belgesi ibraz edilmediği, davacı adına açılmış bir banka hesabı bulunmadığı gerekçesi ile hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre kıdem ve ihbar tazminatına hükmedilmiştir. Söz konusu belgeler, yabancı dilde hazırlanmış olmakla birlikte, belge içeriklerinde rakamlar yer almaktadır. Ayrıca davacı tarafın bu belgeleri ilişkin itirazıda bulunmadığı da dikkate alınarak sunulan belgelere göre yapılan ödemelerin değerlendirilmesi gereklidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 31.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/18279, Karar No: 2020/19032, Tarih: 17.12.2020

**9. Hukuk Dairesi         2017/18279 E.  ,  2020/19032 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin güvenlik görevlisi olarak 1.100,00 TL net ücret ile çalıştığını, ücretinin 150,00 TL' sini elden aldığını, işyerinde davalı Hekimoğlu Döküm Sanayi Nak. ve Tic. A.Ş. tarafından yemek verildiğini yazın sabah 08:00-20:00, akşam ise 20:00'den sabah 08:00'e kadar, kışın ise sabah 08:00'den akşam 19:00'a, akşam ise 19:00'dan sabah 08:00'e kadar olmak üzere vardiya usulü çalıştığını, fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek 28.02.2014 tarihli ihtarname ile ücret alacaklarının ödenmemesi sebebi ile iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Hiz. Tic. Ltd. Şti. vekili ise 15.02.2014 tarihinde müvekkile ait işyerinde hırsızlık olayında görevinin gereğini yerine getirmediğini bu sebeple olayı takiben ilk işgününde 17.02.2014 tarihinde diğer davalı şirket tarafından müvekkil şirkete davacının görevden alınarak, güvenlik görevlisinin değiştirilmesi hususunda yazı gönderildiğini, davacının 01/03/2014 - 04/03/2014 tarihleri arasındaki devamsızlık tutanaklarına göre üç gün devamsızlık yaptığını haklı nedenle iş sözleşmesinin feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti :

Mahkemece, yapılan yargılama, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının 28/02/2014 tarihli ihtarname ile ücret alacaklarının ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini feshettiğini bildirmesinden sonra devamsızlık tutanakları tutulduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı Hekimoğlu Döküm Sanayi Nak. ve Tic. A.Ş. vekili, davacı ile müvekkili arasında iş sözleşmesi bulunmadığını, müvekkili şirket bünyesinde hiçbir zaman çalışmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Temyiz:

Karar, süresi içinde her iki davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Temyiz:

Karar, süresi içinde her iki davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Ara dinlenmesi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre 4 saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az 15 dakika, 4 saatten fazla ve 7,5 saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük 7,5 saati aşan çalışmalar bakımından ise en az 1 saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada 7,5 saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesi hükmüne göre günlük çalışma süresi 11 saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği 7,5 saati aşan çalışmalar yönünden en az 1 saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok 11 saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde 11 saate kadar olan çalışmalar için ara dinlenmesi en az 1 saat, 11 saati aşan çalışmalarda ise en az 1,5 saat olarak verilmelidir.

Somut olayda; güvenlik görevlisi olarak çalışan davacının 08.00-20.00 ve 20.00-08.00 vardiya sisteminde 12 saat çalıştığı sabit olup yukarıdaki açıklamalar ile davacının yaptığı işin niteliği, işin gerektirdiği çalışma düzeni, hep birlikte değerlendirildiğinde 12 saat çalışmadan 1.5 saat ara dinlenme mahsubu gerekirken hatalı hesaplamaya itibarla 1 saat ara dinlenme düşülerek hesaplanan fazla çalışma ücret alacağının kabulü bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasında davacının ulusal bayram genel tatil ücret alacağı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Aynı ilkeler ulusal bayram genel tatil ücret alacağı içinde geçerlidir.

Aynı ilkeler ulusal bayram genel tatil ücret alacağı içinde geçerlidir.

Somut olayda, bilirkişi raporunda davacının güvenlik görevlisi olarak 08.00-20.00 ve 20.00-08.00 vardiya sisteminde 10 gün istirahat ederek 20 gün çalıştığı belirtildikten sonra davacının dini bayramlarda bir gün istirahate kaldığı diğer ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığına ilişkin yapılan tespit çalışma sistemi ile uyumlu olmamıştır. Davacının vardiyalı çalışma sistemine göre ulusal bayram genel tatil günlerinin 2/3 ünde çalışabileceği gözetilerek hesaplama yapılması dosya içeriğine daha uygun düşecektir.

Temyiz olunan karar açıklanan nedenlerle bozulmuştur.

Sonuç:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 17.12.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8737, Karar No: 2016/13244, Tarih: 04.05.2016

**22. Hukuk Dairesi         2015/8737 E.  ,  2016/13244 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, fazla mesai, ilave tediye, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil, bayram yardımı, ücret farkı, hafta tatili, iş riski ve sorumluluk zammı, aile yardımı ile gece zammı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, işçi olarak davalı Belediyede çalışmaya başladığını, 14.10.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanun ihtiyaç fazlası işçi kapsamında ... .... Bakanlığı bünyesine geçirildiğini, davalı Belediyede çalıştığı dönemlerde hak etmiş olmasına rağmen talep etmiş oldukları alacaklarını alamadıklarını belirterek bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı cevabında, davacının haklarının ödendiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporundaki hesaplamalar göre alacakların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla mesai ve gece zammı ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı tanık beyanlarına göre davacının haftalık yirmibir saat fazla mesai yaptığı belirtilerek hesaplama yapılmıştır. Davacı tanıklarının davalı belediyeye karşı davaları bulunduğu ve bu sebeple husumetli olduğu anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davacının fazla mesai süresinin davalı tanık beyanlarına göre tespit edilerek hüküm altına alınması gerekli iken husumetli davacı tanık beyanlarına itibarla fazla mesai alacağının tespiti hatalıdır.

Gece zammı alacağı bakımından;

Gece zammı alacağı bakımından;

4857 sayılı İş Kanunu'nun 69. maddesinde çalışma hayatında "gece" en geç saat 20:00'de başlayarak en erken saat 06:00'ya kadar geçen ve her halde en fazla onbir saat süren dönemi kapsadığı, ikinci fıkrada ise bazı işlerin niteliğine ve gereğine göre yahut yurdun bazı bölgelerinin özellikleri bakımından, çalışma hayatına ilişkin "gece" başlangıcının daha geriye alınması veya yaz ve kış saatlerinin ayarlanması, yahut gün döneminin başlama ve bitme saatlerinin belirtilmesi suretiyle birinci fıkradaki hükmün uygulama şekillerini tespit etmek yahut bazı gece çalışmalarına herhangi bir oranda fazla ücret ödenmesi usulünü koymak veyahut gece işletilmelerinde ekonomik bir zorunluluk bulunmayan işyerlerinde işçilerin gece çalışmalarını yasak etmek üzere yönetmelikler çıkartılabileceği üçücü fıkrada ise işçilerin gece çalışmaları yedi buçuk saati geçemeyeceği düzenlenmiştir. Ancak mevzuatımızda gece çalışmasının en az kaç saat olduğu yönünde bir düzenleme bulunmamaktadır. Avrupa Birliği Hukukunda 2003/188 sayılı Direktif'in 2. maddesinde tanımlar başlığında gece işçisinin “Bir yandan, günlük çalışma süresinin en az üç saati gece süresine rastlayan, diğer yandan, yıllık çalışma süresinin belirli bir kısmının gece dönemine rastlaması muhtemel olan ve bahsedilen belirli kısım ilgili üye devletlerin seçimine bağlı olarak endüstrinin her iki tarafının görüşleri alınmasını müteakip ulusal kanunlar tarafından ya da, toplu sözleşmeler ya da ulusal veya bölgesel düzeyde endüstrinin iki tarafı arasında sonuçlandırılan sözleşmeler tarafından tanımlanan işçiler olduğu belirtilmiştir. Burada gece işçisi tanımlaması ile üç saatlik gece çalışması olan kimsenin gece işçisi olduğu açıklanmıştır.

Toplu iş sözleşmesinin 70. maddesinde saat 20:00 ile 06:00 saatleri arasında çalışanlara gece zammı ödeneceği belirtilmiştir. Fazla mesai alacağı bakımından yukarıda belirtilen bozma gerekçesine göre belirlenecek saatlere göre davacının ağırlık çalışmasının gece süresinde geçip geçmediği belirlenerek buna göre gece çalışma alacağının değerlendirilmesi gereklidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2010/5584, Karar No: 2010/18711, Tarih: 12.07.2010

**12. Hukuk Dairesi         2010/5584 E.  ,  2010/18711 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tokat İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 27/01/2010

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

5393 Sayılı Belediye Yasası'nın 15/son maddesine göre, belediye vergi ve resimleri ile belediyenin kamuya tahsis edilmiş ve akar olmayan taşınır ve taşınmaz malları haczolunamaz. Ayrıca, 277 Sayılı Kanun'un 1.maddesine göre, 5237 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ve diğer kanunlarla belediyelere kamu hizmetini ifa etmesi için verilmekte olan paylar, belediye vergi ve resmi hükmünde olup, bu paraların da haczi caiz değildir. Bu maddeye göre haczedilmezlik şikayetinin kabul edilebilmesi için, mahcuzların kamu hizmetinde fiilen kullanılması gerekli olup, kamuya tahsis kararı alınmasının sonuca etkisi bulunmamaktadır.

Somut olayda, haczedilen minibüs hat kiraları, yukarıda anılan haczi yasak gelirlerden olmadığından şikayetin reddi yerine kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 12.07.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/29293, Karar No: 2014/24903, Tarih: 10.09.2014

**4. Ceza Dairesi         2012/29293 E.  ,  2014/24903 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2012/65103

MAHKEMESİ : Çatalca Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 04/10/2011

NUMARASI : 2010/641 (E) ve 2011/578 (K)

SUÇ : İmar kirliliğine neden olma

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

5237 sayılı TCK’nın 184/1. maddesinde yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan veya yaptıran kişinin eyleminin suç sayılması, 3194 sayılı Kanunun 5. maddesinin ise “Bina; kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içeri girebilecekleri ve insanların oturma, çalışma, eğlenme veya dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarayan, hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır.” şeklinde düzenlemesi karşısında, suça konu 5.50x11.00 metre ebatlarında kapı ve pencereleri takılmış, çatısı kapatılmış vaziyette zemin kattan ibaret inşaatın 3194 sayılı İmar Kanununun 5 maddesinde yazılı bina vasfında bulunduğu, suçun yasal öğelerinin oluştuğu gözetilmeden sanık hakkında yasal olmayan ve yetersiz gerekçeyle beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı ve Üst Cumhuriyet Savcılarının temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 10.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18873, Karar No: 2018/734, Tarih: 24.01.2018

**7. Ceza Dairesi         2016/18873 E.  ,  2018/734 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava konusu porselen tabak setleri, fincan takımları ve tuzluğun yabancı menşeli ve kaçak olup olmadığının tespiti bakımından, kaçakçılık alanında uzman bir bilirkişiden rapor aldırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm tesisi,

CMK.nun 231. maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesine engel hali bulunmayan sanıkların savunmalarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesinden yararlanmak istediklerini beyan ettikleri nazara alınarak ve dosyada kaçak eşyaya mahsus tespit varakasının da bulunmadığı gözetilerek, dava konusu eşyanın ithalinde öngörülen ... vergileri ve diğer eş etkili vergiler ile mali yükler toplam tutarı olan miktarın kamu zararı olduğunun sanıklara bildirilmesi ve sonuca göre, gerektiğinde Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/9. madde ve fıkrası da gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, sanıklar hakkında kamu zararının giderilmediği ve kanaat oluşmaması gerekçesi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanıklar müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 24.01.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/300, Karar No: 2020/6170, Tarih: 19.11.2020

**1. Hukuk Dairesi         2019/300 E.  ,  2020/6170 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda ilk derece mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne dair verilen kararın asıl ve birleştirilen davada davalı tarafından istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin olarak verilen karar, asıl ve birleştirilen davada davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...’un raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Asıl ve birleştirilen dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Asıl davada davacı ... ile birleştirilen davada davacılar ... ve ..., mirasbırakan anneleri ...’in dava konusu 27883 ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan 8 no’lu bağımsız bölümü, mirastan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak 08.08.2011 tarihinde davalı torunu ...’ya satış yoluyla temlik ettiğini ileri sürerek dava konusu 8 no’lu bağımsız bölümün tapu kaydının miras payları oranında iptali ile adlarına tescilini istemişlerdir.

Asıl ve birleştirilen davada davalı, aynı taşınmazda bulunan dava dışı 10 no’lu bağımsız bölümün de maliki olan mirasbırakanın denkleştirme amacıyla hareket ettiğini, ölene kadar mirasbırakanla dava konusu taşınmazda birlikte yaşadıklarını, yaşlı ve hasta olan mirasbırakana baktığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince, temlikin muvazaalı olduğu gerekçesiyle asıl ve birleştirilen davanın kabulüne dair verilen kararın asıl ve birleştirilen davada davalı tarafından istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1920 doğumlu mirasbırakan ...’in 18.12.2014 tarihinde ölümü üzerine davacı çocukları ..., ..., ... ile 2006 yılında ölen oğlu ...’dan olma davalı torunu ... (1978 doğumlu) ile dava dışı torunları ..., ... ve ...’ın mirasçı kaldıkları, dava konusu 27883 ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan 8 no’lu bağımsız bölümün tamamı mirasbırakan adına kayıtlı iken 08.08.2011 tarihinde davalı torunu ...’ya satış yoluyla temlik ettiği, mirasbırakanın aynı taşınmaz üzerinde bulunan dava dışı 10 no’lu bağımsız bölümün de maliki olduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan; satışa konu edilen bir malın devrinin belirli bir semen karşılığında olacağı kuşkusuzdur. Semenin bir başka ifade ile malın bedelinin ise mutlaka para olması şart olmayıp belirli bir hizmet ya da emek de olabileceği kabul edilmelidir. Esasen, yukarıda da değinildiği üzere muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açılan davaların hukuki dayanağını teşkil eden 01.04.1974 günlü 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında mirasbırakanın gerçek iradesinin mirasçıdan mal kaçırma olması halinde uygulanabilirliğinin kabulü gerekir. Başka bir ifade ile murisin iradesi önem taşır.

Ayrıca, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 190. maddesi ile TMK'nin 6. maddesi uyarınca herkes iddiasını ispatla mükelleftir. Temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı olduğunu ispat külfeti davacı tarafa aittir.