muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/13527, Karar No: 2015/19617, Tarih: 04.06.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/13527 E.  ,  2015/19617 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, verimliliği teşvik primi, yabancı dil ücret farkı ile izin ücreti farkı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin ... bağlı işyerinde mühendis olarak çalışmakta olduğunu, ... üyesi olduğunu, işveren ile imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin 40, 60/c. ve ç. maddelerinde düzenlenen zamlı ücretlerin eki niteliğinde olmayıp ücretin temeli niteliğinde olduğunu, ücretinin 60/d. maddesindeki verimliliği teşvik primlerinin. 67-69. maddelerde düzenlenen idareci primlerinin, toplu iş sözleşmesinin 59. maddesi gereğince ulusal bayram, genel, hafta ve akdi tatil ücretlerinin, yıllık, günlük ve ücretli mazeret izni gibi tüm izin ücretlerinin cetveldeki saat ücretinin anılan maddelerdeki oranlar kadar ayrı ayrı bulunarak artırılmış saat ücreti esas alınarak hesaplanması gerekmekte iken sadece saat ücret cetvelindeki miktarlar esas alınarak zamsız saat ücreti üzerinden ödendiğini, verimliği teşvik primi, yabancı dil bilgisi ücreti ve yıllık izin ücreti farkı alacaklarının noksan ödendiğini belirterek alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, alacağın zamanaşımına uğradığını, yürürlükteki toplu iş sözleşmesinin 40. maddesi gereğince kendi ihtisas dallarında çalışmaları kaydı ile mühendislerin ücretlerinin zamlı olarak ödendiğini, bu zamlı kısmın iddia edildiği gibi idarecilik primi ile verimliliği teşvik primi hesabında dikkate alınamayacağı aynı sözleşmenin 60. maddesinden açıkça anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı verimliği teşvik primi, yabancı dil bilgisi ücreti ve yıllık izin ücretinin yüksek mühendis ve mimarlar için öngörülen zamlı kısmın da temel ücrete eklenerek hesap yapılması gerektiğini ancak bu husus dikkate alınmadan ödeme yapıldığını belirterek fark alacağın tahsilini istemiştir. İş yerinde uygulanmakta olan 22. dönem işletme toplu iş

sözleşmesinin 60. maddesinin c. ve ç. fıkralarında öngörülen farklı (zamlı) ücretler ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili ve akdi tatil ücretleri ile ilave tediye ve ikramiye ödemelerinde dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

sözleşmesinin 60. maddesinin c. ve ç. fıkralarında öngörülen farklı (zamlı) ücretler ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili ve akdi tatil ücretleri ile ilave tediye ve ikramiye ödemelerinde dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının verimliği teşvik primi, yabancı dil bilgisi ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının eksik ödenip ödenmediğine ilişkindir. İstek konusu dönem içinde iş yerinde uygulanmış olan toplu iş sözleşmesinin 40. maddesinde "39. madde esaslarına göre işe alınan dört yıl ve daha fazla teknik öğrenim gören saat ücretli işçilerden makina, inşaat, elektrik, elektronik, harita, fizik, jeofizik, kimya, gemi, uçak, metalürji, endüstri, tekstil, bilgisayar, işletme, uzay, havacılık. matematik, mühendisleri ve mimarlar kendi dalında çalışmaları kaydıyla ücretleri yüzde yirmibeş yüksek mühendis ve yüksek mimarlar ile bunlardan doktora yapanların ücretleri yüzde otuz zamlı olarak ödenir. Bu maddede öngörülen zamlı ücretler ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, akdi tatil, ücretli izin ile ilave tediye ve ikramiye ödemelerinde de dikkate alınır." düzenlemesi yer almakta olup, zamlı ücretin hangi alacakların hesabında esas alınacağı açıkça belirtilmiştir. Yukarıda belirtilen toplu iş sözleşmesinin hükümleri uyarınca verimliği teşvik primi, yabancı dil bilgisi ücreti ve yıllık izin ücreti alacağı hesabında zamlı ücretin dikkate alınamayacağı açıktır. Bu düzenlemeler gözetilmeksizin davacının isteklerinin hüküm altına alınması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 04.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2988, Karar No: 2016/1886, Tarih: 17.02.2016

**4. Hukuk Dairesi         2015/2988 E.  ,  2016/1886 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 12/02/2013 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 27/06/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Yerel mahkemece açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının eski eşi olduğunu, davalının müşterek çocuklarını görmek için çocukları ile birlikte yaşadığı eve ziyarete geldiği sırada ve çocuklarının da bulunduğu ortamda onurunu zedeleyecek şekilde hakaret ettiğini belirterek manevi tazminat talep etmiştir.

Davalı, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece; açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Davaya konu olayda; olay tarihi, olayın oluş şekli ve gelişimi, davacının sarf ettiği sözlerin ağırlığı, tarafların ekonomik ve sosyal durumu ile yukarıdaki ilkeler gözönüne alındığında, hükmedilen manevi tazminat azdır, daha üst düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 17/02/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2349, Karar No: 2016/4190, Tarih: 12.05.2016

**6. Ceza Dairesi         2016/2349 E.  ,  2016/4190 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Yağma, 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Adli sicil kaydına göre tekerrüre esas sabıkası bulunan sanık hakkında TCK'nın 58. maddesinin uygulanmaması, karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamış,

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Aynı yargı çevresi içinde başka suçtan hükümlü bulunduğu anlaşılan ve duruşmalardan bağışık tutulması konusunda istemi bulunmayan sanığın, Cumhuriyet savcısının esasa ilişkin görüşünü bildirdiği ve hükmün açıklandığı 28/05/2015 tarihli son oturumda hazır bulundurulmadan yokluğunda hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle CMK.nın 196. maddesine aykırı davranılarak savunma hakkının kısıtlanması,

2- Uygulamaya göre de;

a- “Değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın özgülenen kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerçekten az olan şeylerin alınması durumunda, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanarak uygulanabileceği gözetilmeden, somut olayda; sanığın olay günü mağdura ''iki, üç lira paran var mı'' diye sorduğu, mağdurun da bir lira bozuk parayı sanığa verdiği, sanığın başka para var mı dediği, mağdurun başka parası olmadığını söylemesi üzerine tehditle mağdurdan para istemesi nedeniyle korkan mağdurun cüzdanındaki iki adet 20.-TL'lik kağıt paralardan birini sanığa verdiği, sanığın yakınanın verdiği 20.-TL ile yetinerek ve yakınanın üzerini arama gibi zorlayıcı başkaca yollara da başvurmadan değer olarak az kabul edilebilecek bedelle daha çoğunu alma imkanı varken daha azıyla olay yerinden ayrılması karşısında TCK'nın 150/2. maddesinin uygulanması şartlarının tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

b- Sanığın, hapis cezalarının infazı tamamlanıncaya kadar TCK'nın 53/1-a-b-c-d-e maddesinde yazılı hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına; ancak, TCK'nın 53/3. maddesi uyarınca koşullu salıverildiği takdirde, kendi altsoyu üzerinde TCK'nın 53/1-c bendinde sayılan hakları kullanmaktan yoksunluğunun sona erdirilmesine karar verilmiş ise de; 24.11.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 gün, 2014/140- 2015/85 Esas ve Karar sayılı kararı ile TCK'nın 53/1-b maddesinde yazılı, "seçme, seçilme ve diğer siyasi hakları kullanmaktan" ibaresinin iptal edilmiş olması,

c- Mahkemece 5271 sayılı Yasa’nın 150. maddesi uyarınca, sanığın savunmasını yapmak üzere zorunlu savunmanın görevlendirilmesi nedeniyle, savunmana ödenen avukatlık ücretinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesindeki düzenlemeye açıkça aykırı biçimde, sanığa yargılama gideri olarak yükletilmesine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK’nun 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın korunmasına, 12/05/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5612, Karar No: 2012/6879, Tarih: 04.06.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/5612 E.  ,  2012/6879 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulunca değerlendirmeye esas alınan buğday, saman, mısır, yer fıstığı ve yer fıstığı sapı'nın 2009 yılı itibarıyla kuru ve sulu şartlarda dekar başına ortalama verim, kilogram başına ortalama toptan satış fiyatı ve dekar başına üretim giderinin gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden getirtilip dosya içerisine konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11005, Karar No: 2022/1423, Tarih: 07.02.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/11005 E.  ,  2022/1423 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

No : 2021/1866-2021/1642

İlk Derece

Mahkemesi : ... 1. İş Mahkemesi

No : 2019/358-2021/311

Dava, Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM

Davacı, Kurumca geçersiz sayılan 01.10.1987-15.08.2005 tarihleri arasındaki Bağ-Kur sürelerinin geçerli olduğunun ve tahsis talebinde bulunduğu 03.01.2019 tarihini takip eden aybaşından itibaren aylığa hak kazandığının tespitini, geriye dönük olarak oluşturulan isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalılık sürelerinin iptalini talep etti.

II-CEVAP

Davalı vekili, Kurum kayıtlarından anlaşılacağı üzere, davacının 01.10.1987 - 15.4.1988 ve 18.04.1988 - 30.09.1991 tarihleri arasında vergi kaydının olduğunu, ... Esnaf Sicil Memurluğunda da 10.10.1988 - 27.02.2004 yılları arası kayıtlı olması nedeniyle 01.10.1987 tarihi itibariyle kayıt ve tescili yapılarak sigortalılığı başlatıldığını, bu sürecin 2003 yılına kadar devam ettirildiğini, davacının 02.10.2003 tarih, 300811 sayı ile Kurum Kayıtlarına intikal eden ilk dilekçe ve 29.11.2004 tarih 352015 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden 2. dilekçe ve eki Esnaf Sicil Müdürlüğü yazısına istinaden Vergide Kayıtlı süreleri dışında çalışmasının olmadığını belgelemesi nedeniyle 1479 sayılı Kanunun değişik 24.ve 25.maddeleri uygulanması ile ilgili olarak sayılı hazırlanan 95/11 Genelge hükümleri uygulanarak sigortalılık süreleri Vergi Dairesi Kayıtlarına göre yeniden düzenlenmiş olup, Oda ve Sicil Kayıtları kişinin talebi ile geçersiz sayıldığını, davacının ilk prim ödemeleri 30.09.2003 tarihinde ödenmeye başladığı, 95/11 sayılı Genelge hükümleri uygulanması nedeniyle sigortalılık sürelerinin haricinde ödediği primler fazlaya düşmüş, fazlaya düşen ödemeleri prim iadesi olarak tarafına iade edilmiş ilgili iade edilen meblağı almayarak bu paraların 19.03.2019 tarihli dilekçe ile İsteğe Bağlı olarak değerlendirilmesini talep etmesi nedeniyle SSK' ya tabi çalışmaları da dikkate alınarak İsteğe Bağlı değerlendirme yapıldığını, Kurumca yapılan işlemde bir hata bulunmadığını beyanla; davanın reddini istemiştir.

MAHKEME KARARLARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

MAHKEME KARARLARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, davanın kabulüne, davacının 01/04/1988 - 15/08/2005 tarihleri arasında 17 yıl 4 ay 14 gün 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, geçmişe dönük olarak kaydedilen isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalılığına ilişkin Kurum işleminin iptaline, davacının 03/01/2019 tarihli tahsis talebi uyarınca 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-g bendi gereğince yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verildi.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurularının HMK nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verildi.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili, kurumun 20423426430 TC kimlik ve 0528614830 Bağ-Kur numaralı 4/1-b sigortalısı ...’nün dosyasında, Bornova ve Konak Vergi Dairelerinde 01.10.1987 - 15.04.1988 ve 18.04.1988 - 30.09.1991 tarihleri arası vergi kaydının olduğu, ... Esnaf Sicil Memurluğunda da 10.10.1988-27.02.2004 yılları arası kayıtlı olması nedeniyle 01.10.1987 tarihi itibariyle kayıt ve tescili yapılarak sigortalılığının başlatılmış olduğunu, bu sürecin 2003 yılına kadar devam etmiş olduğunu, davacının 02.10.2003 tarih, 300811 sayı ile kurum kayıtlarına intikal eden ilk dilekçe ve 29.11.2004 tarih, 352015 sayı ile kurum kayıtlarına intikal eden 2. dilekçe ve eki Esnaf Sicil Müdürlüğü yazısına istinaden vergide kayıtlı süreleri dışında çalışmasının olmadığını belgelemesi nedeniyle, 1479 sayılı Kanunun değişik 24.ve 25. maddeleri uygulanması ile ilgili olarak hazırlanan 95/11 sayılı Genelge hükümleri uygulanarak sigortalılık süreleri vergi dairesi kayıtlarına göre yeniden düzenlenmiş olup, oda ve sicil kayıtlarının kişinin talebi ile geçersiz sayılmış olduğunu, davacının ilk prim ödemelerinin 30.09.2003 tarihinde ödenmeye başlanmış olduğunu, 95/11 sayılı Genelge hükümleri uygulanması nedeniyle sigortalılık sürelerinin haricinde ödediği primlerin fazlaya düşmüş olduğunu, fazlaya düşen ödemelerin prim iadesi olarak tarafına iade edilmiş, ilgili iade edilen meblağı almayarak bu paraların 19.03.2019 tarihli dilekçe ile isteğe bağlı olarak değerlendirilmesini talep etmesi nedeniyle SSK ya tabi çalışmaları da dikkate alınarak isteğe bağlı değerlendirme yapılmış olduğunu, kurumca yapılan işlemde bir hata bulunmadığından davacının davasının reddinin gerektiğini belirterek kararın bozulması talebinde bulunmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Kanunun 24 ve 25. maddelerinde “...kendi adına ve hesabına çalışanlar olarak nitelendirilen bağımsız çalışanlardan kanunla kurulu meslek kuruluşlarına yazılı olan gerçek kişiler...”, “meslek kuruluşuna yazılarak çalışmaya başladıkları tarihten itibaren” zorunlu Bağ-Kur sigortalısı sayılmışken, anılan maddelerde 19.04.1979 gün ve 2229 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik ile meslek kuruluş kaydı zorunluluğu kaldırılarak, “kendi adına ve hesabına” çalışma koşulu ve belirtilen nitelikte çalışmaya başlama tarihi sigortalılık niteliğini kazanmak için yeterli kabul edilmiştir.

20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemede, kendi adına ve hesabına çalışma koşuluna ek olarak “gerçek ve götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar” için mükellefiyetin başlangıç tarihinden, “kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmakla beraber gelir vergisinden muaf olanlardan kanunla kurulu meslek kuruluşlarına usulüne uygun olarak kayıtlı olanlar” kayıtlı oldukları tarihten itibaren sigortalı sayılmaktadır.

22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikte ise, bu kez; “gerçek ve götürü usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar, Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı bulunanlar veya kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun kayıtlı bulunanlardan” gelir vergisi mükellefi olanlar, mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanlar da Esnaf ve Sanatkarlar Siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı sayılmışlardır.

02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemede de; kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; “gelir vergisi mükellefi olanlar ile, gelir vergisinden muaf olanlardan Esnaf ve Sanatkar Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun olarak kayıt olanlar” sigortalı sayılmışlardır.

02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemede de; kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; “gelir vergisi mükellefi olanlar ile, gelir vergisinden muaf olanlardan Esnaf ve Sanatkar Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun olarak kayıt olanlar” sigortalı sayılmışlardır.

14.09.1971 tarihli resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 79. maddesinde, en az 2 tam yıl bu Kanuna göre sigortalı bulunanların, kendilerine, daha önce malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmamış olmak şartiyle, 24 üncü maddede belirtilen sigortalılık niteliğini kaybettiklerinde, Kuruma yazılı olarak istekte bulunmak suretiyle, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına isteğe bağlı olarak devam edebilecekleri hüküm altına alınmış iken, 19.04.1979 gün ve 2229 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik ile 24 üncü madde kapsamına girmeyenlerin aynı maddenin a, b, c fıkralarında sayılanlar dışındakiler ile ev kadınları ve Türkiye’de ikamet eden Türk asıllı yabancı uyrukluların, Kuruma yazılı olarak başvurmak suretiyle isteğe bağlı sigortalı olabilecekleri belirtilmiş, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile yapılan değişiklikle, bu kez, İsteğe bağlı sigortalılığın, sigortalının tescil talebinin Kuruma intikal ettiği tarih itibariyle başlayacağı, terk talebinin Kuruma intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak çalışmaya başlama ile sona ereceği, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile getirilen düzenlemede de;    bu Kanunun 24 üncü maddesinin (I) numaralı bendi kapsamına girmeyenlerden, aynı maddenin (II) numaralı bendinin (a) ve (c) alt bentlerinde sayılanlar dışında kalanların, ev kadınları ve Türkiye'de ikamet eden yabancı uyrukluların talepleri halinde isteğe bağlı sigortalı olabilecekleri, isteğe bağlı sigortalılığın, sigortalılık tescil talebinin Kuruma intikal ettiği tarih itibariyle başlayacağı ve terk talebinin Kuruma intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tâbi olarak çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce veya sigortalının toplam borcunun üç aylık prim ve ceza tutarından fazla olması halinde sigortalının daha önce ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle sona ereceği hüküm altına alınmıştır.