muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4721, Karar No: 2025/998, Tarih: 11.02.2025

**8. Hukuk Dairesi         2024/4721 E.  ,  2025/998 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki uygulama kadastrosu tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, davacı ile davalı ... vekili, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Mersin ili Yenişehir ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında 3402 sayılı Kadastro Kanunu' nun 22/2.a maddesi uyarınca yapılan uygulama kadastrosu sonucunda, tapuda davacı adına kayıtlı bulunan 485 parsel sayılı 6.240 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, 216 ada 1 parsel numarasıyla 6331,99 m2 yüzölçümlü olarak ve 878 parsel sayılı 2.220 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ise, 216 ada 2 parsel numarasıyla 2357,90 m2 yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

Davacı ... dava dilekçesinde özetle; Mersin ili Yenişehir ilçesi ... Mahallesi 485 ve 878 parsel sayılı taşınmazların maliki olduğunu, kadastro çalışmaları sonucunda sınırlarının ihlal edildiğini, Mersin ...'ne yaptığı itirazın red olunduğunu, söz konusu taşınmazlarda tel örgülerle çevrili içerisinde limon ağaçları ve drenaj kanallarının bulunduğunu, komşuları ile aralarında rızai taksim olduğunu belirterek, taşınmaz sınırlarının düzeltilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... ve dahili davalı ... Belediye Başkanlığı cevaplarında; davanın reddini savunmuşlardır.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... dava konusu Mersin ili Yenişehir ilçesi ... Mahallesi 216 ada 1 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümündeki azalmanın tapulama harici alandan kaynaklandığının anlaşıldığı ..." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hükmün, davacı ile davalı ... vekili, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş ve iş bu karar, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

S O N U Ç : Yukarıda açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun' un 370' nci maddesi uyarınca ONANMASINA;

Peşin alınan harcın onama harcı olarak mahsubuna,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6245, Karar No: 2011/5576, Tarih: 16.05.2011

**4. Hukuk Dairesi         2011/6245 E.  ,  2011/5576 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dosya içeriğine, temyizin kapsamına, uyuşmazlığın kıyı kenar çizgisi içinde kalan tapunun iptali nedeniyle maddi tazminatına ilişkin bulunmasına göre, temyiz inceleme görevi 6110 sayılı ile değişen Yargıtay Yasası’nın 14/b maddesi ve Başkanlar Kurulu kararı uyarınca Yargıtay 1. Hukuk Dairesine aittir.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 1. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine 16/05/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13723, Karar No: 2014/15134, Tarih: 22.09.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/13723 E.  ,  2014/15134 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 1. Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İşyeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Belirlenen gün para cezası, adli para cezasına çevrilirken, uygulama maddesi olarak 5237 sayılı TCK'nın 52/2 maddesi yazılmamış ise de bu eksikliğin mahallinde tamamlanması mümkün görülmüştür.

Bir kimsenin konutuna, konutunun eklentilerine rızasına aykırı olarak giren veya rıza ile girildikten sonra çıkmayan kişi konut dokunulmazlığı suçunu işlemiş olur. Konuta girmek, failin bütün vücudu ile tamamen konuta girmesi demektir. Bu nedenle, konutun eklentisi içinde olmamak kaydıyla, pencereden içeriye bakma, kapıyı dinleme camı tıkırdatma, dış kapı zilini çalma bu suçu oluşturmaz. Konuta veya eklentisine nereden girildiğinin önemi yoktur. Konuttan çıkmamak, konut sahibinin rızası ile girilen konuttan, söz, hareket ve tavırlarıyla kendisini çıkmaya davet edilmesine rağmen, çıkmamaktadır. Suçun oluşması için,sahibinin rızası olmadan girilen yada rızayla girildikten sonra istendiği halde dışarı çıkılmayan bir konut veya eklentisi olmalıdır. Konut, (mesken) bir kimsenin geçici de olsa oturmak için sığındığı her nevi yer olarak tanımlanabilir. Medeni kanunun 19 uncu maddesinde tanımlanan her ikametgah TCK. anlamında bir konuttur Kişinin ihtiyaçlarından bir veya bir kısmının yerine getirildiği yani yaşamsal faaliyetlerini geçirdikleri yer konuttur. Konutun bir bina olması şart değildir. Konut eklentisi (müştemilat); konuta bitişik yada onun yakınında olan, konut veya benzerî yapıların kullanılış amaçlarından herhangi birini tamamlayan diğer yapılar veya yerlerdir. Balkon, koridor, sahanlık, etrafı çitle çevrili avlu,eve ait etrafı duvarla çevrili bahçe, buna örnek gösterilebilir. Diğer bir anlatımla, girilmesi konutta oturanların huzur ve güvenliğini bozabilecek konuta bağlı veya pek yakın ek yapılar veya yerlerdir. Avlu, ahır, bahçe, taraça, samanlık, odunluk, kömürlük, balkon gibi yerler eklentidir. Konut veya eklentiyi dış dünyadan ayırıcı belirtiler, o yer sahibinin yaşama biçimi, mevcut olanakları, sosyal ve ekonomik durumu ile kültürel ve yöresel özelliklere, gelenek ve göreneklere

göre farklılıklar gösterebilir. Bu husus, olaysal olarak değerlendirilmeli, tayin ve takdir edilmelidir. Suçun, cebir kullanmak suretiyle işlenmesi, ağırlaştırıcı nedendir. Cebrin konut içinde bulunan herhangi bir kişiye karşı kullanılmış olması yeterlidir. Konut için rıza beyan etmeye yetkili kişiye yapılması zorunlu değildir. Cebrin, kişilere karşı kullanılması maddenin konusudur. Eşyaya karşı kullanılan cebir hâlinde ağırlaştırıcı neden uygulanmaz. Burada söz konusu olan cebir, kasten yaralama suçunda tanımlanan ve kişide basit bir tıbbı müdahaleyle giderilebilecek olan fiziki güçtür. Bu ölçünün ötesinde bir etki meydana getirmiş ise hem bu suç oluşacak hem de kasten yaralama suçundan dolayı ayrı ayrı cezalara hükmedilecektir. Suçun tehdit kullanılmak suretiyle işlenmesi ağırlaştırıcı nedendir. Failin konut sahibini kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğini veya malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağını veya sair bir kötülük edeceğini bildirerek bu suçu işlemesi hâlinde, maddenin son fıkrası uyarınca ceza tayin edilecektir. Fiilin gece vakti işlenmesi, ağırlaştırıcı nedendir. Gece vakti TCK'nın 6. maddesinde tanımlanmıştır. Gece vakti güneşin batmasından bir saat sonra başlar ve doğmasından bir saat evvele kadar devam eden zaman süresidir.

Suça sürüklenen çocuğun, geceleyin ... ... İlköğretim Okulu'na camdan girerek içerdeki müdür odasının kapısını kırıp cep telefonu ve bir miktar parayı çalmak suretiyle, kamu malına zarar verme ve hırsızlık suçlarının yanı sıra geceleyin işyeri dokunulmazlığının ihlali suçunu da işlediğinin iddia edildiği olayda, sanık ve mağdur beyanları ile tüm dosya kapsamına göre, suçun çocuk tarafından işlendiği sabit olmakla, Yargıtay bozma ilamına uyan ve bu gerekçelere dayanan mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 22/09/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14097, Karar No: 2014/3805, Tarih: 25.02.2014

**2. Hukuk Dairesi         2013/14097 E.  ,  2014/3805 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı (kadın) tarafından; kusur belirlemesi, nafakaların miktarı ve taşınmazlar üzerine konulan tedbirlerin kaldırılması yönünden, davacı (koca) tarafından ise; kusur belirlemesi ve nafakalar yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 25.02.2014 günü duruşmalı temyiz eden davacı ... vekili Av.... geldi. Karşı taraf temyiz eden davalı ... ile vekili gelmediler. Gelemeyen davalı vekili Av....'nun duruşmaya katılamayacağına dair mazeret dilekçesi ile davacı ...'in vefat ettiğine dair veraset belgesi gönderdiği anlaşıldı. Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, tarafların yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlere yükletilmesine, peşin alınan harcın mahsubuna ve 119.00'ar TL. temyiz başvuru harçları peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.25.02.2014(Salı)
Yargıtay — Esas No: 2013/9391, Karar No: 2014/447, Tarih: 10.01.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/9391 E.  ,  2014/447 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

.

Taraflar arasında görülen davada .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01.04.2013 tarih ve 2011/481-2013/168 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi .tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketçe 556 sayılı KHK ve ... Sözleşmesi ile koruma altında bulunan müvekkiline ait “...” logosu ile müvekkiline ait adres bilgileri ve telefon numaralarının izinsiz kullanılarak bölge cep haritası hazırladığı, anılan haritada belediye logosunun bulunması nedeniyle reklam aldığını, davalı şirketin bu eyleminin 556 sayılı KHK’nın 61/b maddesi uyarınca müvekkilin marka hakkına tecavüz niteliğinde olduğunu ileri sürerek, davalı şirketin eyleminin tespiti ile haksız tecavüzün ve haritaların dağıtımının önlenmesi, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi, 10.000,00 TL kötüniyet tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirketçe dönemin Belediye Başkanı’ndan izin alınarak dava konusu haritanın hazırlandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin görevsizlik kararı ile dava dosyası kendisine gönderilen mahkemece; iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı şirketin davacı Belediye'nin ad ve saygınlığını kullanmak suretiyle kötüniyetli olarak ekonomik çıkar sağlama amacında olmadığı, cep haritalarının ön yüzünde davalı şirket marka ve ticaret unvanına yer verilmiş olduğu, haritalar üzerinde işletme unvanı, marka ve iletişim bilgilerinin yanı sıra davacı Belediye'nin logo ve iletişim bilgilerine tanıtım amacıyla yer verilmiş olduğu, lisans sözleşmesine konu olabilecek markasal bir kullanımın sözkonusu olmadığı, davalı şirketin logolarının kullanımı konusunda açıkça veya zımmen izin verilmiş olduğu, haksız rekabet yaratıldığı iddiasının yerinde olmadığı, davacı Belediye’ye ait logoların izinsiz ve ekonomik çıkar sağlamak amacıyla kötü niyetli olarak kullandığı hususunun ispat edilemediği gerekçesiyle, kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, marka hakkına tecavüzün önlenmesi ve tazminat istemine ilişkin olup mahkemece yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş ise de, dava konusu haritanın davacı Belediye ile yapılan bir sözleşme sonucunda, davacı taraf için

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, marka hakkına tecavüzün önlenmesi ve tazminat istemine ilişkin olup mahkemece yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş ise de, dava konusu haritanın davacı Belediye ile yapılan bir sözleşme sonucunda, davacı taraf için

hazırlandığı hususu davalı tarafça kanıtlanamamıştır. Öte yandan, davalı şirket tarafından hazırlanarak dağıtılan sözkonusu harita, tanıtım amaçlı ve ücretsiz de olsa davalı şirketin ticari faaliyette bulunması nedeniyle, bu faaliyeti kapsamındadır. Ticari faaliyeti kapsamında olsa dahi, davacı Belediye’ye ait logonun anılan harita üzerinde kullanılabilmesi için davacının izni olduğunun da kanıtlanması gerekir. Oysa somut uyuşmazlıkta böyle bir iznin varlığı da kanıtlanamadığına göre, davalı şirketin ticari faaliyeti kapsamında davacı Belediye’ye ait tanıtma işaretinin kullanımının 6762 sayılı TTK’nın 57/5 maddesine aykırılık oluşturacağı gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/25290, Karar No: 2013/4489, Tarih: 11.03.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/25290 E.  ,  2013/4489 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, davacının 01.03.2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı tahsisi ve yersiz tahsil edilen primlerin iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Kurumca, davacıya 15.02.2011 tarihli tahsis talebi üzerine, 01.03.2011 tarihinden itibaren 29.11.1983- 16.08.2010 tarihleri arasında gerçekleşen 506 sayılı Kanuna tabi sigortalılık süreleri üzerinden yaşlılık aylığı tahsis edildiği, 01.10.2008-31.12.2009 tarihleri arasındaki vergi kaydına istinaden, 506 sayılı Kanuna tabi sigortalılık süreleri ile çakışmayan 01.10.2008-31.12.2009 tarihleri arasındaki döneme yönelik 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı kabul edilmesi nedeniyle, prim borcu tahakkuk ettirilerek, yaşlılık aylığı iptal edilerek, yersiz ödenen aylıkların borç kaydedildiği, anılan prim borcunun ödendiği tarihi takiben 01.06.2011 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalılık süreleri de gözetilerek yaşlılık aylığı tahsis edildiği görülmektedir.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Kanunun 24 ve 25. maddelerinde “...kendi adına ve hesabına çalışanlar olarak nitelendirilen bağımsız çalışanlardan kanunla kurulu meslek kuruluşlarına yazılı olan gerçek kişiler...”, “meslek kuruluşuna yazılarak çalışmaya başladıkları tarihten itibaren” zorunlu Bağ-Kur sigortalısı sayılmışken, anılan maddelerde 19.04.1979 gün ve 2229 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik ile meslek kuruluş kaydı zorunluluğu kaldırılarak, “kendi adına ve hesabına” çalışma koşulu ve belirtilen nitelikte çalışmaya başlama tarihi sigortalılık niteliğini kazanmak için yeterli kabul edilmiştir. 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemede, kendi adına ve hesabına çalışma koşuluna ek olarak “gerçek ve götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar” için mükellefiyetin başlangıç tarihinden, “kendi adına ve hesabına bağımsız

çalışmakla beraber gelir vergisinden muaf olanlardan kanunla kurulu meslek kuruluşlarına usulüne uygun olarak kayıtlı olanlar” kayıtlı oldukları tarihten itibaren sigortalı sayılmaktadır.

çalışmakla beraber gelir vergisinden muaf olanlardan kanunla kurulu meslek kuruluşlarına usulüne uygun olarak kayıtlı olanlar” kayıtlı oldukları tarihten itibaren sigortalı sayılmaktadır.

22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikte ise, bu kez, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; “gerçek ve götürü usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar, Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı bulunanlar veya kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun kayıtlı bulunanlardan” gelir vergisi mükellefi olanlar, mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanlar da Esnaf ve Sanatkarlar Siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı sayılmışlardır.

02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemede de; kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; “gelir vergisi mükellefi olanlar ile, gelir vergisinden muaf olanlardan Esnaf ve Sanatkar Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun olarak kayıt olanlar” sigortalı sayılmışlardır.

Öngörülen istisnaları dışında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine göre ise, hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar ile gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar sigortalı sayılmışlardır.

Yukarıda açıklanan tüm bu Kanunlarla yapılan değişiklikler; önceki mevzuatın öngördüğü koşullara sahip olan sigortalıların, sigortalılık niteliklerine son vermemekte, değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Bağ-Kur sigortalılık niteliğini kazananlar yönünden yeni düzenlemeler içermektedir. Tersinin kabulü, kazanılmış hakları ortadan kaldırmak olur ki, bu durumun kabulüne yasaca ve hukukça olanak olmadığı açıktır.

Davacının, 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalığının başlatıldığı tarihte yukarıda açıklanan 5510 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme yürürlükte olup, sigortalılık niteliğinin varlığı sorunu da, anılan düzenleme doğrultusunda çözümlenmelidir. Belirtmek gerekirse anılan düzenlemenin açıkça değindiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden “kendi adına ve hesabına bağımsız çalışma” olgusunun varlığı zorunlu ve asli unsur olup, vergi dairesine ve meslek kuruluşuna kayıtlı olmak; anılan çalışmayı doğrulayan bir şekil şartından ibaret olduğu cihetle aksinin kanıtlanması olanaklıdır. Diğer bir anlatımla, bu gibilerin mesleki faaliyetlerine son verdiklerinin kanıtlanması halinde, artık somut bir çalışmaya dayanmayan, soyut ve sadece evrak üzerindeki vergi/Esnaf Sicil Memurluğu kaydına itibar edilerek kişiyi sigortalı saymak, Kanunun amacına aykırı olacağı açıktır.

Hâl böyle olunca, davacının ihtilaf konusu dönemde vergi kaydının bulunması ve kendi nam ve hesabına çalışmasının bulunmadığına yönelik bir iddiasının da olmaması karşısında, anılan dönemde davacı yönünden 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamında zorunlu sigortalılık şartlarının varlığının kabulü zorunludur. Ne var ki, Hukuk Genel Kurulunun 6/3/2002 gün, 2002/21-132 E, 2002/139 K sayılı ve 10.03.2010 gün, 2010/10-126 E, 2010/133 K, sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, sigortalının, farklı Sosyal Güvenlik Kurumları kapsamındaki hizmetlerinden birinin yaşlılık aylığı tahsisine yeterli olması halinde 2829 sayılı Kanun kapsamında hizmet birleştirmesine zorlanamayacağı ilkesinden hareketle, davacının 1479 sayılı Kanuna tabi 01.10.2008-31.12.2009 tarihleri arasındaki sigortalılık süreleri gözetilmeksizin 01.03.2011 tarihiden itibaren yaşlılık aylığı tahsisi şartlarını taşıdığı belirgin ise de; 01.10.2008-31.12.2009 tarihleri arasındaki zorunlu sigortalılık şartlarının varlığı nedeni ile bu döneme yönelik ödenen primlerin iade edilemeyeceğinin düşünülmemesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/549, Karar No: 2016/4334, Tarih: 25.02.2016

**7. Hukuk Dairesi         2015/549 E.  ,  2016/4334 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan tüm temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı; davalı işveren tarafından iş akdinin haklı neden olmaksızın sona erdirildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile ulusal bayram genel tatil, yıllık izin, hafta tatili, fazla mesai ücretleri alacaklarını istemiştir.

Davalı; davacının site üyelerinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi neticesinde iş akdinin feshedildiğini, yıllık izin ücretinin ödendiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacının kıdem tazminatı alacağının bulunup bulunmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

İşverene ait bir ya da birkaç işyerinde belli bir süre çalışmış bir işçinin, işini kaybetmesi halinde, işinde yıpranması, yeni bir iş edinmede karşılaşacağı güçlükler ve işyerine sağladığı katkı göz önüne alınarak, geçmiş hizmetlerine karşılık işveren tarafından işçiye kanuni esaslar dahilinde verilen toplu paraya “kıdem tazminatı” denilmektedir. Kıdem tazminatının koşulları, hesabı ve ödeme şekli doğrudan İş Kanunlarında düzenlenmiştir.

Kıdem tazminatı, feshe bağlı haklardan olsa da, iş sözleşmesinin sona erdiği her durumda talep hakkı doğmamaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 120 nci maddesi hükmüne göre, yürürlükte bırakılan 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinde, kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin işverene ait işyerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekir.

İşçinin iş sözleşmesi feshedilmediği halde çeşitli nedenlerle kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemler avans niteliğinde sayılmalıdır. İşçinin iş sözleşmesinin feshinde kıdem tazminatına hak kazanılması durumunda, işyeri ya da işyerlerinde geçen tüm hizmet sürelerine göre kıdem tazminatı hesaplanmalı, daha önce avans olarak ödenen miktar yasal faiziyle birlikte mahsup edilmelidir.