muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/24046, Karar No: 2017/28562, Tarih: 13.12.2017

**22. Hukuk Dairesi         2015/24046 E.  ,  2017/28562 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde sezonluk işçi-kasa sorumlusu olarak 01.07.1993 tarihinde çalışmaya başladığını, sezon sonunda işine son verildiğini, 01.04.1994 tarihinde işe başlayıp 01.11.1994 tarihinde iş sözleşmesinin sona erdirildiğini, 2011 yılına kadar bu şekilde sezonluk olarak çalıştığını, 01.04.2011 tarihinde işe başladığını ve 01.04.2012 tarihine kadar kışın muhasebe bölümüne de yardım ettiğini, müvekilinin sağlığının bozulması nedeniyle rapor aldığını, iş sözleşmesinin raporlu olduğu dönemde haksız olarak feshedildiğini, davalı işyerinde asgari ücretin üzerinde ücret almakta iken işe başladığı tarihten bu yana ücretinin asgari ücret kısmının ödendiğini, kalan kısmının ise ilerde toplu olarak verileceğinin söylendiğini ancak ödenmediğini, 2012 yılı en son maaşının 1.250,00 TL olduğunu, müvekkilinin fazla mesai yapmasına, dini ve milli bayramlarda çalışmasına rağmen işbu çalışma karşılıklarının ödenmediğini iddia ederek; ödenmeyen ücret alacağı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatili çalışma ücreti ve ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti

Davalı vekili, zamanaşımı itirazında bulunarak davacının ücret alacaklarının bulunmadığını ve asgari ücretle müvekkili işyerinde çalıştığını, davacının mevsimlik işçi olması nedeniyle yıllık izin hakkı olmadığını, genel tatil günlerinde çalışmadığını, hafta tatilini de kullandığını beyanla, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe

1-Davacının hizmet süresi taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Mahkeme kararının özeti

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe

1-Davacının hizmet süresi taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Somut uyuşmazlıkta; davacı 01.07.1993 tarihinde işe başladığını ve sezonluk çalıştığını iddia etmiş, davacı tanıklarından ... "Ben 1986-1996 yılları arasında davalı şirkete ait otelde temizlik elemanı olarak çalıştım. Davacı 1993 senesinde davalıya ait otelde muhasebe bölümünde çalışmaya başladı. 1998'den itibaren kasa bölümüne geçti. Davacı sezonluk olarak çalışıyordu. Davacının çalışmaları 2012 yılının sezon sonuna kadar devam etti." derken, davalı tanığı olarak dinlenen Selal İşli "davacıyı iş arkadaşım olduğu için tanıyorum, ben davalı iş yerinde 1991-2004 yılları arasında çalıştım. Davacı ise, sezonluk çalışıyordu. 1-2 yıl ara verdi. Ama hangi yıllar olduğunu hatırlamıyorum. 1993 yılında işe başladığını biliyorum" şeklinde beyanda bulunmuş, diğer davalı tanığı Mehmet Koçyiğit ise "davacıyla iş arkadaşı olduğumuz için tanırım, ben davalı işyerinde 1991 yılından itibaren ve halen çalışmaktayım, son 8 yıldır sürekli çalışıyorum, davacı 1993 senesinde çalışmaya başladı." şeklinde, davacının davalı yerde ilk çalışmaya başladığı döneme ilişkin beyanda bulunmuşlardır.

Mahkemece davacının 15.03.2003-01.02.2013 tarihleri arasında çalıştığının kabulü ile dava konusu alacaklar hüküm altına alınmış ise de; kurum kayıtları ile tanık beyanları yeniden değerlendirmeye tabi tutularak hizmet süresi belirlenmeli ve tüm alacaklar bu süreye göre yeniden hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır.

2- Diğer bozma nedeni ise davacının aldığı ücret tutarına ilişkindir.

4857 sayılı İş Kanunu'nda 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret tanımlanmış olup; bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak ifade edilmiştir.

Çalışma yaşamında çeşitli saiklerle (daha az vergi ya da sigorta primi ödenmesi gibi) zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı, gösterilen miktarın gerçek miktardan daha az olduğu şüphesi ortaya çıkabilmekte, bu durum söz konusu olduğunda ise işçi aleyhine olan olası hak kayıplarının önlenmesi için gerçek ücretin tespiti önem taşımaktadır. Bu tespit sırasında İş Hukuku'na özgü bazı ilkeler de gözönünde bulundurulmalıdır.

Çalışma yaşamında çeşitli saiklerle (daha az vergi ya da sigorta primi ödenmesi gibi) zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı, gösterilen miktarın gerçek miktardan daha az olduğu şüphesi ortaya çıkabilmekte, bu durum söz konusu olduğunda ise işçi aleyhine olan olası hak kayıplarının önlenmesi için gerçek ücretin tespiti önem taşımaktadır. Bu tespit sırasında İş Hukuku'na özgü bazı ilkeler de gözönünde bulundurulmalıdır.

İşçi-işveren ilişkisinin temel özelliği işçinin işverene bağımlı çalışmasıdır. Her şeyden önce, geçimini sağlayabilmek adına genellikle ücreti dışında bir olanağa sahip olmayan işçi sermayeyi elinde tutan işverenin ekonomik bağımlılığı altındadır. İşverenin ekonomik ağırlığına ve gücüne karşı denge kurabilmek için daha güçsüz durumda bulunan işçinin korunması zorunluluğu söz konusudur. Gerçekten, toplum düzenini ve sosyal barışı sürekli olarak sağlayacak gerçek denge, işçi ile işvereni eşit kabul eden bir anlayışla değil, bu ilişkinin güçsüz tarafı işçinin belirli ölçüde korunması ile kurulabilir. Bu husus Anayasanın 2 nci maddesi uyarınca "Türkiye Cumhuriyeti, sosyal bir hukuk devletidir. Toplumsal devlet, güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak gerçek eşitliği ve dolayısiyle toplumsal dengeyi sağlamakla yükümlü devlet demektir". (... Süzek, İş Hukuku, 13. Baskı. s. 16-17)

Somut uyuşmazlığa bakıldığında, davacı aldığı son ücretin 1.250,00 TL olduğunu, kendisine asgari ücretin ödendiğini kalan kısmın ise ileride ödeneceğinin söylendiğini iddia ederken, davalı taraf davacının asgari ücretle çalıştığını savunmuş ve mahkemece de davacının asgari ücretle çalıştığının kabulü ile yapılan hesaplamaya itibarla hüküm tesis edilmiştir.

Her ne kadar dosya kapsamında yer alan bordrolar asgari ücretten tahakkuk etmiş ise de; işverene karşı güçsüz durumda olan, işini veya mevcut pozisyonunu kaybetme korkusu olduğu kural olarak kabul edilmesi gereken işçi karşısında, güçlü ve egemen olan işverenin hangi saikle olursa olsun tamamen özgür iradeye dayalı olarak imzaladığı veya sunduğu belgede irade sakatlığından söz edilemeyeceğinden, işverene ekonomik yönden bağımlı olan işçiden alınan imzalı bordro yerine, işçinin yaptığı işin niteliği ve kıdemi de dikkate alınarak işverenden sadır olan 16.05.2012 tarihli belgeye üstünlük tanınması ve davacının 1.250,00 TL ücretle çalıştığının kabulü ile alacakların hüküm altına alınması dosya kapsamına daha uygun olacaktır.

Sonuç

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.12.2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/5916, Karar No: 2023/315, Tarih: 08.02.2023

**12. Ceza Dairesi         2022/5916 E.  ,  2023/315 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

Sanıklar hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

... (Kapatılan) 49. Asliye Ceza Mahkemesinin, 01.07.2015 tarihli ve 2015/35 Esas 2015/407 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında taksirle yaralama suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılanın temyiz sebebi, olaya ilişkin CD'nin incelenmesi neticesinde sanıkların kusurlu olduklarının tespit edileceğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Katılan ile tanık ...'ın aynı koğuşta kaldıkları, aralarında siyaset konuşurken kavga çıkması üzerine infaz koruma memuru olan sanıkların duruma müdahale etmek için koğuşa geldikleri ve tarafları barıştırmak istedikleri sırada katılanın, tanığa vurması üzerine arbede çıktığı, katılanın, infaz memurları tarafından koğuştan çıkarıldıktan sonra katılanın, kolunun ağrıdığını söylediği ve katılanın, sol kolunda 4. derecede kırık oluşacak şekilde yaralanması şeklinde olayın gerçekleştiği anlaşılmıştır.

2. 07.01.2015 tarihli ... Adli Tıp Şube Müdürlüğü tarafından katılan hakkında tanzim edilen raporda, katılanın sol humerus kırığına neden olan yaralanmasının hayat fonksiyonlarını 4. derecede etkileyecek nitelikte olduğu belirtilmiştir.

3. Bilgisayar teknisyeni ve infaz koruma memuru sistem odası görevlisi tarafından tanzim edilen "İzleme Tutanağı'' nda koğuştan, katılanın sol kolunda sanık ., sağ kolunda ... başında da ... eşliğinde ana koridora çıkarıldığı, ...'nın diğer bloktan koşarak gelip olaya müdahil olduğu, katılanın, direnmesi sonucu sol koluna ..., sağ koluna ...'nın girdiği, başını ise ... tutarak, . ve .'nın eşliğinde revire götürüldüğü belirtilmiştir.

3. Bilgisayar teknisyeni ve infaz koruma memuru sistem odası görevlisi tarafından tanzim edilen "İzleme Tutanağı'' nda koğuştan, katılanın sol kolunda sanık ., sağ kolunda ... başında da ... eşliğinde ana koridora çıkarıldığı, ...'nın diğer bloktan koşarak gelip olaya müdahil olduğu, katılanın, direnmesi sonucu sol koluna ..., sağ koluna ...'nın girdiği, başını ise ... tutarak, . ve .'nın eşliğinde revire götürüldüğü belirtilmiştir.

4. 15.06.2015 tarihli bilirkişi raporunda, olaya ilişkin CD kayıtlarının incelenmesinde, '' koğuştan itiş kakış ve arbedeler ile bir şahsın görevli memurlarca çıkarıldığı, şahsın belirli aralıklarla direndiği bir süre koğuş kapısının önünde koridor bölgesinde bu şekilde müdahalenin devam etmesinden sonra şahsın koridorun diğer tarafına doğru görevli memurlar tarafından götürülmeye başlandığı fakat bahse konu şahsıların koğuş kapısından çıkmalarından, koridorda görüş açısından çıkmalarına kadar kalabalık olmaları ve bir kısım arbedenin de parmaklıklı olan ve açık olarak duran koğuş kapısının arkasında olması nedeni ile sanığın ifadesinde belirttiği şekilde koluna vuran olup olmadığı izah edilen sebepler nedeni ile tespit edilemediği '' ni belirtilmiştir.

5. Sanık .'ün 02.12.2014 tarihli Kurum 2. Müdürüne verdiği beyanında kavgayı ayırmak için koğuşa geldiklerini, tarafları barıştırmak istediklerini ancak bu sırada katılanın tanığa doğru sinkaflı sözler söyleyerek vurması üzerine koğuş içinde kavga ve kargaşanın meydana geldiğini, tarafların birbirine zarar vermemesi için müdahale ederek tarafları ayırdıklarını beyan etmiştir.

6. Sanık ...'nın 02.12.2014 tarihli Kurum 2. Müdürüne verdiği beyanında, olayın meydana geldiği koğuşa doğru gittiğini , katılanın koridora doğru getirilirken gördüğünü, bu sırada katılanın saldırgan tutum içinde bağırmaya devam ettiğini, kendisininde katılanı sakinleştirmek, kurumun iç güvenliğini tehlikeye düşürecek bir hareket yapmaması için katılanın kolundan tuttuğunu, diğer sanıkların katılanın kolunun ağrıdığını söylemesi üzerine katılanın kolunu bıraktığını beyan etmiştir.

7. Sanık ...'nın 02.12.2014 tarihli Kurum 2. Müdürüne verdiği beyanında, kavga eden katılan ve tanığı ayırdıklarını, katılanın koğuş dışına çıkartıldığını, koridorda giderken katılanın kolunun acıdığını söylemesi üzerine kolunu tutmayı bıraktıklarını ve revire götürdüklerini beyan etmiştir.

8. Sanık ...'ın 02.12.2014 tarihli Kurum 2. Müdürüne verdiği beyanında, kavga eden katılan ve tanığı ayırdıklarını, katılanın koğuş dışına çıkartıldığını, koridorda giderken katılanın kolunun acıdığını söylemesi üzerine kolunu tutmayı bıraktıklarını ve revire götürdüklerini beyan etmiştir.

9. Sanık ...'ın 02.12.2014 tarihli Kurum 2. Müdürüne verdiği beyanında, kavga edenlere müdahale edip ayırdıklarını, katılanı, diğer arkadaşlarının kolundan tutarak koğuş dışına aldıklarını, kendisinin de tanığı koğuştan çıkarttığını beyan etmiştir.

9. Sanık ...'ın 02.12.2014 tarihli Kurum 2. Müdürüne verdiği beyanında, kavga edenlere müdahale edip ayırdıklarını, katılanı, diğer arkadaşlarının kolundan tutarak koğuş dışına aldıklarını, kendisinin de tanığı koğuştan çıkarttığını beyan etmiştir.

10. Sanık ... 'ın 02.12.2014 tarihli Kurum 2. Müdürüne verdiği beyanında, kavga eden katılan ve tanığı ayırdıklarını, katılanın koğuş dışına çıkartıldığını, koridorda giderken katılanın kolunun acıdığını söylemesi üzerine kolunu tutmayı bıraktıklarını ve revire götürdüklerini beyan etmiştir.

11. Katılanın 03.12.2014 tarihinde savcı huzurunda verdiği beyanında, aynı koğuşta kaldıkları tanık Barbaros ile aralarında kavga çıktığını sanıkların olaya müdahale ederek tanık ile kendisini barıştırmak istediklerini, barışmayacağını söylediğini, sanıkların barışma konusunda ısrar etmeleri üzerine tanığa yumruk salladığını bunun üzerine sanıkların araya gidiğini, kendisini kapıya doğru iteklediklerini, kapının önüne geldiğinde kolundan tutup çevirip etkisiz hale getirdiklerini, kapıya doğru sürüklediklerini, kollarının çok acıdığını, sol kolunda ... hissetiğini, ya kapı kolu ile ya da elleri ile vurup çok büyük acı verdiklerini, o anda sol kolunun kırıldığını, hemen kolunu bıraktıklarını ve doktora götürdüklerini, tanık ile barıştıklarını, cezaevi personelinin adlarını bilmediğini beyan etmiştir.

12. Tanık ...'ın 03.12.2014 tarihinde savcı huzurunda verdiği beyanında, katılan ile aralarında tartışma çıktığını, katılanın kendisine küfür edip vurmaya kalktığını, katılanı, boynundan tutup etkisiz hale getirdiğini, bu durum üzerine görevlilerin koğuşa geldiğini ve barışmalarını istediğini, katılanın bu sırada kendisine doğru yumruk salladığını, görevlilerin duruma müdahale edip katılanı koğuş dışına çıkarttıklarını, katılanın görevlilere direndiğini ve küfür ettiğini, gördüğü kadarıyla görevlilerin katılana sert müdahalede bulunmadığını ancak katılanın direnmesi üzerine kollarından tutup dışarı çıkarttıklarını, orantısız güç kullandıklarını görmediğini, kimseden şikayetçi olmadığını, görevlilerin isimlerini bilmediğini beyan etmiştir.

IV. GEREKÇE

Katılanın aynı koğuşta kaldığı tanık Barbaros'a sinkaflı sözler sarf ederek yumruk sallamasından kaynaklanan saldırıyı orantılı bir şekilde defetmek zorunluluğu altında sanıkların gerçekleştirdikleri eylemlerinden dolayı sanıklar hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 25 inci maddesi ve 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca beraat kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması dışında hükümde bir hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... (Kapatılan) 49. Asliye Ceza Mahkemesinin, 01.07.2015 tarihli ve 2015/35 esas, 2015/407 Karar sayılı kararına yönelik katılanın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden CMUK'un 322. maddesi uyarınca (2) numaralı hüküm fıkrasının hükümden çıkarılarak yerine "5237 sayılı TCK'nın 25 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/2-d maddeleri gereğince sanıkların atılı suçtan beraatine" cümlesi eklenmek suretiyle hükmün,

Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/15255, Karar No: 2007/16365, Tarih: 26.12.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/15255 E.  ,  2007/16365 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 23.03.2005 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi-kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 31.07.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, 200 m2 yüzölçümündeki 306 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 11 m2 lik kısmının kıyı-kenar çizgisi kapsamında kaldığı iddiasına dayalı elatmanın önlenmesi ve üzerindeki yapının kal’i istemiyle açılmıştır.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan inceleme ve araştırma sonucu bilirkişilerin kıyı-kenar çizgisi kapsamında kaldığını saptadığı bir parsel sayılı taşınmazın krokide A harfi ile gösterilen ve istekle bağlı kalınarak 11 m2 lik kısma davalının elatmasının önlenmesine, davacının kal isteminin reddine karar verilmiştir.

Hükmü davalı temyiz etmiştir.

Çekişme konusu 200 m2 yüzölçümündeki 306 ada 1 parsel sayılı taşınmaz çapa bağlanarak tapuda davalı adına kaydedilmiştir. Değişik bir anlatımla davalı 306 ada 1 parselin malikidir. Anayasanın 35. ve Türk Medeni Kanununun 683. madde hükümleri uyarınca bir şeye malik olan kimse hukuk düzeninin sınırları içinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Mülkiyet hakkı üzerine sınırlama ancak toplum yararına ve kanunla getirilebilir. Tapu kütüğünde bağımsız bir hak olarak davalı adına olan mülkiyet hakkının iptali sağlanmadan, davalının

taşınmazı kullanma ve yararlanma hakkına sınırlama getirilemez. Kısaca kamu yararı amacıyla da olsa mülkiyet hakkında kısıtlama sonucu doğuracak davanın «elatmanın önlenmesi» davası değil, «tapu iptali ve tescil»davası şeklinde açılması gerekir. Her ne kadar bu hususa Dairemiz bozma kararında değinilmemiş ise de, maddi hatadan kaynaklanan olgu davacı yararına usulü kazanılmış hak sağlamaz. Davanın ileri sürülüş biçimi ve açıklanan bu haliyle reddi yerine, istem yazılı olduğu şekilde hüküm altına alındığından, karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 26.12.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9171, Karar No: 2011/5542, Tarih: 25.04.2011

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2010/9171 E.  ,  2011/5542 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi bulunduğunu, müvekkilinin davalıya aralarındaki sözleşmeyi, sözleşme süresinin bitiminden 1 ay önce gönderdiği ihtarname ile yenilemeyeceğini ihbar ettiği ve 10.000 TL’lik teminat mektubunun iadesini talep ettiğini, davalının müvekkilinden herhangi bir alacağı olmamasına ve müvekkilinin sözleşmeye aykırı davranışı bulunmamasına rağmen teminat mektubunu iade etmeyerek nakde çevirdiğini bildirerek 10.000 TL’ nin ihbar tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, yetki itirazında bulunmuş, davacının sözleşmeyi, sözleşmede belirtilen sürede feshetmediği gibi davacının sözleşmeye de aykırı davrandığını, teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinde yasaya aykırılık bulunmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan deliler ve bilirkişi raporuna göre, davacının sözleşmeyi feshetmekte kusurlu olduğu ve fesih için sözleşmede belirlenen süreye uymadığı anlaşılmakta ise de, davalının 1775 nolu cevabi ihtarnamesinde sözleşmenin fesih şekline itiraz etmeyerek eksik alımdan dolayı alacaklı olduğunu bildirdiğinden davada ihbar süresine uyulmadığı itirazının haklı olmadığı, davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen ek protokolde bayiinin bir ayda alabileceği LPG miktarının boş bırakıldığı, davalı vekili tarafından ibraz edilen ek protokol örneğinde ise bu kısmın 10 olarak yazılı olduğu, davalının, davacının sözleşmedeki boşlukları sonradan anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğuna ilişkin teklif ettiği yemini eda etmediğinden davacının iddiasını ispatladığı gerekçeleriyle davanın kabulü ile 10.000 TL alacağın dava tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki 28.10.2003 tarihli Bayilik Sözleşmesinin 11-1 maddesinde, sözleşmenin 5 yıl süre ile geçerli olup, bu sürenin sonunda tarafların asgari 6 ay önce yazılı olarak feshi ihbar etmedikçe anlaşmanın 2 yıl daha uzatılmış olacağı, 8.1 maddesinde, bayiinin sözleşme süresi bitmeden akdin feshi veya bayiinin başka bir LPG dağıtım firmasından LPG ikmali hallerine karşılık davalı HABAŞ’ın doğmuş veya doğacak her türlü alacağına, zarar ve ziyanına, kâr mahrumiyeti ve cezai şarta karşılık teminat olmak üzere 15.000 TL’lik banka teminat mektubu vereceği, 11.6 maddesinde de, anlaşmanın hitam tarihinden önce Bayii tarafından tek taraflı olarak feshedilemeyeceği, feshedildiği veya feshine sebebiyet verildiği takdirde bayiinin, HABAŞ’a mukavelenin hitam tarihine kadar satın alacağı LPG bedelinin %20’sini ayrıca cezai şart olarak ödeyeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Yine, taraflar arasındaki sözleşmenin hitam tarihinin 28.10.2008 olduğu, davacının sözleşmenin bitim tarihinden önce 17.09.2008 tarihli ihbarname ile tek taraflı olarak sözleşmenin yenilenmeyeceğini bildirdiği dosya kapsamı ile sabittir. Mahkemece davalının 1775 sayılı cevabi ihtarnamesinde sözleşmenin feshi şekline itiraz etmediği kabul edilmiş ise de; 09.02.2009 tarihli 1775 sayılı ihtarnamede “….. sözleşmenin 11. maddesi gereği de sözleşmenin bitimine 6 ay kala taraflara fesih bildiriminde bulunulmadığı takdirde anlaşma aynı şartlarla 2 yıl daha uzamış olacaktır…… Ancak, kayıtların incelenmesinden muhatabın sözleşmenin bitimine 6 ay kala fesih bildiriminde bulunmadığı gibi…….. Bu durum muhatap yönünden müvekkil şirketle imzaladığı sözleşmeye aykırılık oluşturmaktadır. Buna aykırı davranışın müeyyidesi de aynı Protokolün 2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre muhatabın eksik aldığı LPG tutarı olan 273.013 ton LPG’nin %20’sini müvekkile cezai şart olarak ödemesi gerekir” demek suretiyle davalı tarafından cezai şart talebinde bulunulduğu ve açıkça süresinden önce fesih bildirimine itiraz edildiği anlaşıldığından mahkemece aksi kabul edilmek suretiyle yazlı gerekçelerle davanı kabulü doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 25.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.