muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/40239, Karar No: 2017/4497, Tarih: 13.04.2017

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda idari yargının görevli olduğundan bahisle davanın yargı yolunun caiz olmaması sebebiyle usulden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacıya ait gecekondunun Kentsel dönüşüm projesi kapsamında davalı belediyeye devri hususunda taraflar arasında sözleşme akdedildiği, davalının sözleşme gereğince taahhüdüne uymadığı iddiasıyla eldeki davayı açtığı, mahkemece de davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden bahisle davanın usulden reddine karar verilmiş olup, eldeki davada çözülmesi gereken husus davaya bakma görevinin adli yargıya mı, idari yargıya mı ait olduğu hususudur.

Benzer bir olayda davanın reddine dair direnme kararının Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda görüşülmesi sırasında, Dairemizce de benimsenen kararda da belirtildiği üzere taraflar arasında yapılan sözleşmenin tarafların özgür iradesiyle düzenlendiği, davacının özel hukuk hükümlerine tabi bu sözleşme uyarınca eksik belirlendiği iddia edilen bakiye alacağının talep edildiği, davacının bu talebinin kişisel hakka dayandığı, bu nedenle uyuşmazlıkta idari yargı değil adli yargı mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmaktadır. (Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2015 gün 2014/13-1500 esas, 2015/1519 karar numaralı kararı)

Bilindiği üzere görev hususu kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gereken bir husustur. Bu bağlamda mahkemenin, görevli olup olmadığını talep olmasa dahi kendiliğinden gözetmesi zorunludur. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da oluşmaz. Yukarıda belirtilen Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca da davacının talebinin özel hukuk hükümlerine tabi kişisel hakka dayalı olduğu, uyuşmazlığın bu niteliği itibariyle görevli mahkemenin adli yargı mahkemesi olduğu gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken, mahkemenin değinilen bu yönü gözardı ederek yazılı şekilde karar vermiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-3 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 13/04/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7587, Karar No: 2014/12141, Tarih: 02.12.2014

**9. Ceza Dairesi         2014/7587 E.  ,  2014/12141 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Yargı görevi yapanı etkilemeye teşebbüs, hakaret

Hüküm : 1- Yargı görevi yapanı etkilemeye teşebbüs suçundan; 6352 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine, temyiz isteminin reddine

2- 30.12.2012 tarihli hakaret suçundan; 6352 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine, temyiz isteminin reddine

3- 06.01.2012 tarihli hakaret suçundan; TCK'nın 125/1, 125/3-a-4, 62/1, 58, 53/1. maddeleri uyarınca

mahkumiyet, temyiz isteminin reddine

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık, yüzüne karşı verilen ve usulüne uygun olarak tefhim edilen kararı süresinden sonra 16.05.2014 tarihinde temyiz ederek, 06.06.2014 havale tarihli eski hale getirme dilekçesi ile mazeretini içeren raporlarını ibraz etmiş ise de; CMK'nın 41. maddesi uyarınca eski hale getirme dilekçesinin engelin kalkmasından itibaren yedi gün içinde verilmesi gerektiğinden, hükmün 1412 sayılı CMUK'nın 310. maddesinde öngörülen yasal süreden sonra temyiz edilmesi nedeniyle, temyiz talebinin reddine ilişkin karar usul ve kanuna uygun bulunduğundan, sanık müdafiinin anılan karara karşı yaptığı başvurunun reddiyle yerel mahkemenin redde ilişkin kararının ONANMASINA, 02.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10759, Karar No: 2023/11512, Tarih: 21.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/10759 E.  ,  2023/11512 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2304 E., 2023/990 K.

KARAR : Davanın kısmen kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : Amasya İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/135 E., 2021/484 K.

Taraflar arasındaki iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının tespiti ile gelir bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, ... Ltd. Şti. işyerinde işçi olarak çalışmaktayken 12.03.2008 tarihinde iş kazası geçirdiğini, açılan tazminat davası sırasında davacının defalarca değişik sağlık kurumlarına sevk edilerek meslekte kazanma gücü kaybının tespiti için rapor aldırıldığını, en son Amasya İş Mahkemesinin 2010/59 E 2017/514 K sayılı dosyasında yapılan yargılama ile davacının %32,2 meslekte kazanma gücünü kaybettiğinin 27.07.2017 tarihli Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu raporu ile belirlendiğini, anılan raporun ibraz edilerek davalı Kuruma sürekli işgöremezlik ödeneği bağlanması için yapılan başvurunun reddedildiğini ileri sürerek, Kurum işleminin iptali ile davacının meslekte kazanma gücü kaybı oranının belirlenmesi ve kaza tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik geliri bağlanması gerektiğinin tespitini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının 12.03.2008 tarihinde iş kazası geçirdiğini, sürekli iş göremezlik tespitinin 5510 sayılı Kanunla özel bir prosedüre bağlandığını, yetkili Kurum Sağlık Kurulunun Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi olduğunu, davacının sürekli iş göremezlik derecesinin tespitine ilişkin 2013 yılında kurum sağlık kurulunca tespit yapıldığını, kurumdan istenmesi durumunda da görüleceği üzere bu tespitte davacının maluliyet oranı ve meslekte kazanma gücü kaybının % 0 çıktığını, bu nedenle davacıya gelir bağlanamadığını, ilgili yasal mevzuat gereği sürekli iş göremezlik oranı belirtilen oranlar dahilinde çıkmayan davacının açtığı davayı kabul etmediklerini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Dahili davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; raporu kabul etmediklerini, maluliyetin davacıda daha sonradan meydana gelmiş ve kazaya bağlı olmayan hastalık ve rahatsızlıklar sonucu da oluşabileceğini, bu hususun araştırılmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mevcut yasal mevzuat düzenleme gereği % 10 meslekte kazanma gücü en az % 10 oranında azalmış bulunduğu tespit olunan sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı, somut olayda, davacının Adli Tıp Kurumu Genel Kurulunun 08.04.2021 tarihli raporu ile sürekli iş göremezlik derecesinin olay tarihinden itibaren %32,2 olarak tespit edildiği, şu halde sürekli iş göremezlik geliri bağlanması için gerekli asgari meslekte kazanma gücü kaybı şartını taşıdığının tespit olunduğu gerekçesiyle,

1-Davanın kabulüne,

a-Davacının geçirdiği 12.03.2008 Tarihli iş kazası dolayısıyla meslekte kazanma kayıp oranı dikkate alınarak sürekli iş göremezlik geliri bağlanması talebini reddeden davalı Kurumun 08.08.2018 tarihli işleminin iptaline,

b-Davacının Adli Tıp 2. Üst Kurulu'nun 08.04.2021 Tarihli ve 592 Karar sayılı raporu dikkate alınarak meslekte kazanma gücü kayıp oranının %32,2 olarak belirlenmesine,

c-Davacıya 5510 sayılı Kanun 19 uncu madde hükmü dikkate alınarak davacının geçici iş göremezlik tarihinin bitimi olan 12.06.2008 tarihini takip eden ay başı olan 01.06.2008 tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasına karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; zamanaşımı itirazı yanında Kurum işleminin yerinde olduğunu, mahkemece sürekli iş göremezlik derecesinin hangi tarihten itibaren başladığı yönünde bir tespit yapılmadığını, davacı vekilince kaza tarihinden itibaren sürekli işgöremezlik ödeneği bağlanması talep edilmişken, 01.06.2008 tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik geliri bağlanabileceğine karar verildiğini, fazlaya ilişkin talebin reddedilmesini, reddedilen kısım yönünden davalı Kurum lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaldırma kararı sonrası aldırılan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp İkinci Üst Kurulunun 08.04/2021 tarih ve 592 karar sayılı raporuna göre, davacının sürekli iş göremezlik derecesinin olay tarihinden itibaren %32,2 olarak tespit edildiği, 5510 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde sigortalının sürekli iş göremezlik gelirinin, geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi izleyen ay başından başlayacağının öngörüldüğü, dosyadaki belgelere göre, davacının geçici iş göremezlik ödemesinin 12.06.2008 tarihinde sona erdiği görülmüş ise de, davacı hakkında uygulanması gereken 506 sayılı Kanun'un 99 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 97 nci maddeleri uyarınca davacının talebine göre 5510 sayılı Kanun'un 97 nci maddesinin yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihi esas alınarak gelirin bağlanması gerektiğinin dikkate alınması ve bu kapsamda bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu mahkemece hüküm fıkrasında gerekçeli kararın gerekçe kısmı ile ve kendi içinde de çelişir biçimde "Davacıya 5510 sayılı Kanun 19 uncu madde hükmü dikkate alınarak davacının geçici iş göremezlik tarihinin bitimi olan 12.06.2008 tarihini takip eden ay başı olan 01.06.2008 tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasına" şeklinde karar verilmesinin hatalı olduğu, İlk Derece Mahkemesi hükmündeki belirlenen aykırılıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerektiği belirtilerek, "Davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yukarıda belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2 hükmü gereğince kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davacının geçirdiği 12.03.2008 tarihli iş kazası dolayısıyla meslekte kazanma kayıp oranı dikkate alınarak sürekli iş göremezlik geliri bağlanması talebini reddeden davalı Kurumun 08.08.2018 tarihli işleminin iptaline, davacının Adli Tıp 2. Üst Kurulunun 08.04.2021 Tarihli ve 592 Karar sayılı raporu dikkate alınarak meslekte kazanma gücü kayıp oranının %32,2 olarak belirlenmesine, 5510 sayılı Kanun'un 19 ve 97 nci madde hükümleri dikkate alınarak davacıya 01.10.2008 tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik geliri bağlanması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine" dair hüküm verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının davalı şirket nezdinde çalışırken geçirdiği iş kazasına bağlı sürekli iş göremezlik oranının tespiti ile belirlenecek oran üzerinden gelir bağlanmasına ilişkindir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının davalı şirket nezdinde çalışırken geçirdiği iş kazasına bağlı sürekli iş göremezlik oranının tespiti ile belirlenecek oran üzerinden gelir bağlanmasına ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 18 inci ve 95 inci maddeleri.

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2303, Karar No: 2015/16189, Tarih: 17.09.2015

**2. Hukuk Dairesi         2015/2303 E.  ,  2015/16189 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle davalı erkeğin mahkemece kabul edilen kusurlu davranışlarının yanında evlilik birliğinden kaynaklanan görevlerini yerine getirmeyen davacı kadının da boşanmaya sebep olan olaylarda az da olsa kusurlu olduğunun anlaşılmasına göre, davacı erkeğin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre davacı kadın ve müşterek çocuk yararına hükmedilen yoksulluk ve iştirak nafakası çoktur. Mahkemece Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun miktarda nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 17.09.2015 (Per.)
Yargıtay — Esas No: 2014/4387, Karar No: 2014/7672, Tarih: 24.04.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2014/4387 E.  ,  2014/7672 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan bakla, buğday ve bezelyenin 2013 yılı itibarıyla kulu şartlarda dekar başına asgari ve azami verimi, kilogram başına toptan satış fiyatı ve dekar başına ayrıntılı üretim giderinin ... Gıda, Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğü'nden getirtilip dosya içerisine konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/22282, Karar No: 2013/5593, Tarih: 27.03.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/22282 E.  ,  2013/5593 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

İddianamede "ihbar eden" olarak gösterilen ...'ne usulünce ihbar olunmadan ve katılma olanağı sağlanmadan dava ile ilgili tebligatın davada taraf sıfatı olmayan Refik Saydam Hıfzısıhha Merkezi Başkanlığına yapılması suretiyle yargılamaya devam olunarak yazılı şekilde hüküm kurulmak suretiyle 5271 sayılı CMK'nun 234/1-bmaddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, şikayetçi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 27.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5948, Karar No: 2017/4639, Tarih: 06.03.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/5948 E.  ,  2017/4639 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde ....03.2000 tarihinden ....05.2013 tarihine kadar servis teknisyeni olarak çalıştığını, müvekkilinin çalıştığı süreç içerisinde aynı dönemde işe başlayan ve aynı işi yapan mesai arkadaşları ile arasında ciddi miktarda saat ücreti farkının oluştuğunu tespit ettiğini, bu ücret farkının telafisi için sendika ile görüştüğünü ve üst düzey yöneticilere bu durumu ilettiğini, ancak olumlu cevap alamadığını belirterek eşitlik ilkesine aykırılık nedeni ile ücret farkı, kıdem tazminatı farkı, yıllık izin ücreti ve ayrımcılık tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı ile müvekkili arasındaki ilişkinin bir sözleşme ilişkisi olduğunu, saat ücreti ile ilgili davacı ile yapılan anlaşma neticesinde davacının uzun yıllar itiraz etmeden çalıştığını, davacının iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, bilirkişi marifetiyle davacının saat ücreti ile emsal işçi ... ....'ın saat ücretleri 2001 yılı Ocak ayından itibaren karşılaştırıldığında, davacının 2011 Ocak ayında saat ücreti ...,25 TL iken diğer emsal işçi ... ....'ın ...,00 TL olduğu ve davacının saat ücretinin 2011 Nisan ayına kadar ... ...'dan yüksek olduğu fakat 2011 Mayıs ayında davacının saat ücreti ...,58 TL iken, Salim Yılmaz'ın ...,96 TL 'ye yükseldiği, o tarihten itibaren tanık beyanlarına göre, hemen hemen görev ve sorumlulukları birbirine yakın olmasına rağmen ... ...'ın saat ücretinin davacıdan yüksek olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle davacının ayrımcılık tazminatı ve ücret farkı talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, kanuni süresi içinde davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Uyuşmazlık, işverenin eşit davranma borcuna aykırı davranıp davranmadığı ve bunun sonuçları noktasında toplanmaktadır.

Eşit davranma ilkesi tüm hukuk alanında geçerli olup, iş hukuku bakımından işverene işyerinde çalışan işçiler arasında haklı ve objektif bir neden olmadıkça farklı davranmama borcu yüklemektedir. Bu bakımdan işverenin yönetim hakkı sınırlandırılmış durumdadır. Başka bir ifadeyle işverenin ayrım yapma yasağı işyerinde çalışan işçiler arasında keyfi biçimde ayrım yapılmasını yasaklamaktadır. Bununla birlikte eşit davranma borcu tüm işçilerin hiçbir farklılık gözetilmeksizin aynı duruma getirilmesini gerektirmeyip, eşit durumdaki işçilerin farklı işleme tabi tutulmasını önlemeyi amaç edinmiştir.

“Eşitlik İlkesi” en temel anlamda T.C. Anayasasının .... ve 55. maddelerinde ifade edilmiş, .... maddede “Herkes, dil, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” kuralına yer verilmiştir. 55. maddenin kenar başlığı ise “Ücrette Adalet Sağlanması” şeklindedir.

Bundan başka eşit davranma ilkesi, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Sosyal Şartı, Avrupa Ekonomik Topluluğu Andlaşması, Uluslararası Çalışma Örgütünün Sözleşme ve Tavsiye Kararlarında da çeşitli biçimlerde ele alınmıştır.

İstihdam ve Meslek Konularında Kadın ve Erkeğe Eşit Muamele ve Fırsat Eşitliği İlkesinin Uygulanmasına Dair ... Temmuz 2006 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin 2006/54/EC sayılı Direktifinin “Analık (Doğum) İzninden Dönüş” başlıklı .... maddesinde, “doğum iznindeki bir kadının, doğum izninin bitiminden sonra işine veya eşdeğer bir pozisyona kendisi için daha dezavantajlı olmayan koşul ve şartlarda geri dönmeye ve çalışma koşullarında yokluğu sırasında yararlanmış olacağı her türlü iyileştirmeden yararlanmaya hakkı vardır” şeklinde kurala yer verilerek, doğum iznini kullanan kadın işçi yönünden işverenin eşit davranma borcuna vurgu yapılmıştır.

4857 sayılı Kanun'un .... maddesinin ilk fıkrasında, dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi sebeplere dayalı ayrım yasağı getirilmiştir. Belirtilen bu hususların tamamının mutlak ayrım yasağı kapsamında ele alınması gerekir.

Eşit davranma ilkesinin uygulanabilmesi için aynı işyerinin işçileri olma, işyerinde topluluk bulunması, kolektif uygulamanın varlığı, zamanda birlik ve iş sözleşmesiyle çalışmak koşulları gerekmektedir. Kanun'un .... maddesinin ikinci fıkrasında tam süreli-kısmî süreli işçi ile belirli süreli-belirsiz süreli işçi arasında farklı işlem yapma yasağı öngörülmüş, üçüncü fıkrada ise cinsiyet ve gebelik sebebiyle ayrım yasağı düzenlenmiş ve bu durumda olan işçiler bakımından iş sözleşmesinin sona ermesinde de işverenin eşit davranma borcu vurgulanmıştır. Bununla birlikte, işverenin işin niteliği ile biyolojik nedenlerle faklı davranabileceği bahsi geçen hükümde açıklanmıştır. Yine değinilen maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında, işverenin ücret ödeme borcunun ifası sırasında ayrım yapamayacağından söz edilmektedir. Burada sözü edilen ücretin genel anlamda ücret olduğu ve ücretin dışında kalan ikramiye, pirim v.b. ödemleri de kapsadığı açıktır.

Bundan başka 4857 sayılı Kanun'un .... maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sözü edilen sendikal nedenlere dayalı ayrım yasağı da mutlak ayrım yasağı kapsamında değerlendirilmelidir. Kanun'un .... maddesiyle .... maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan haller sınırlayıcı olarak düzenlenmiş değildir. İşçinin işyerinde olumsuzluklara yol açmayan cinsel tercihi sebebiyle ayrım yasağı da buna eklenebilir. Yine siyasî sebepler ve dünya görüşü gibi unsurları esas alan bir ayrımcılık da korunmamalıdır.