muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/12903, Karar No: 2006/13258, Tarih: 16.11.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/12903 E.  ,  2006/13258 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 24.02.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 05.07.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava; yayla olduğu iddia edilen çekişmeli taşınmaza ait tapu kaydının iptali ve özel siciline işlenmesi istemiyle açılmıştır.

Mahkemece dava kabul edilmiş, hükmü davalı taraf temyiz etmiştir.

Gerçekten; 4342 sayılı Mera Kanununun 3. maddesinde yapılan tanıma göre, yaylak; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Mera, yaylak ve kışlakların özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilmesi olanaksız olduğu gibi sınırlarının daraltılması da mümkün değildir.

Çekişme konusu taşınmaz ... Beldesi, ... Mahallesi ... Mevkiinde bulunmaktadır. ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ... ve ... adlarıyla bilinen yaylalarla çevrilidir. Burası ülkemizin en büyük yaylalarının yer aldığı «... Yaylası» olarak anılmaktadır. Ancak; dosyada yer alan haritasından ve keşif yerinde dinlenen yerel bilirkişi beyanından, dava konusu taşınmazın ... Yaylası olarak bilinen yerin daha kuzeyinde, ... olduğu bildirilen ... Köyü yakınlarında bulunduğu görülmektedir.

Davalı taraf da savunmasında, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerin

... ... (eski adı ...) Köyü sınırı içersinde kaldığını, ... Köyünün ... bir köy olduğunu, taşınmazın yayla ile bir ilişkisi olmadığını ileri sürmüştür.

Yaşamını genelde çiftçilikle sürdüren kişilerin hayvanlarını otlatmakta olduğu yaylaya yakın bölgelerde ikamet etmek, ziraat yapmak, bağ ve bahçe yetiştirmek için tarım taşınmazlarına ihtiyaçları olacağı ve bu amaçlarına uygun kazanmaya elverişli bazı taşınmazları mülk edinebilecekleri olgusunu göz ardı etmek, mera, yaylak ve kışlak gibi bölgelerden insanları soyutlamak mümkün değildir.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın ... ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın ... ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

O nedenle, öncelikle ilk adı ... olan köyün kuruluş tarihi İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünden sorulmalı, böylelikle ... Köyünün ... köy olup olmadığı yönü üzerinde durulmalı, yine bu köye ait en eski tarihlisinden başlamak üzere idari sınır belgeleri ile sınırlar bir haritaya bağlanmışsa haritası da istenilmeli, ... Köyüne ait mevcut en eski sınırname yerel bilirkişiler yardımıyla keşfen zemine uygulanmalı, köyün kuruluşundaki idari sınırları belirlenmeli, dava konusu taşınmazın ... Köyünün ilk idari sınırları kapsamında kalıp kalmadığı saptanmalı, eğer dava konusu taşınmaz ... ... Köyünün idari sınırları içersinde kalıyorsa seçilecek ve keşifte bulundurulacak harita mühendisi bilirkişiye daha önce sağlanacak eski tarihli memleket haritasındaki durumu incelettirilmeli, köyün ikamet edilen veya tarım alanları içinde kaldığı belirlenirse özel mülkiyete konu teşkil edeceği kabul edilmeli, bu arada taşınmazın kadastro tutanağı edinme sebebi sütununda yerel bilirkişiler çekişmeli yerin ... ... Köyünün tarım alanında kaldığını, davalı tarafa ... Köyünden kişilerce satılarak temlik edildiğini beyan ettiklerinden davalı tarafa satan veya onun murislerine ait nüfus kimlik bilgileri getirtilerek bu kişilerin gerçekten ... Köyü nüfusuna kayıtlı olup olmadıkları yönü üzerinde durularak tutanak bilirkişilerinin sözleri denetlenmeli, bütün bunların sonucuna uygun hüküm kurulmalıdır.

Tüm bu inceleme ve araştırma yapılmadan davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 16.11.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2486, Karar No: 2025/274, Tarih: 09.01.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/2486 E.  ,  2025/274 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1632 Esas, 2023/2807 Karar

DAVACILAR : ... vd. vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 09.05.2018

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ :... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/196 Esas, 2022/821 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz ve ecrimisil bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Dava konusu... ili... ilçesi, ... Mahallesi 7634 ada 2 parsel sayılı taşınmazın ilk tesis tarihinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte tapu kayıtlarının ve geldisi olan kök parsellerin tapu kütük sayfalarının okunaklı olacak şekilde ilgili Tapu Müdürlüğünden getirilmelidir.

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

09.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12009, Karar No: 2013/15491, Tarih: 08.11.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/12009 E.  ,  2013/15491 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SAMANDAĞ 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/05/2012

Yanlar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece asıl ve karşı davanın reddine ilişkin olarak verilen karar asıl davanın davacıları tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 08.11.2013 Cuma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacılar-karşı davalılardan F..P. ve vekili Avukat F. R. geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilenler vekili Avukat gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi .tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

Asıl ve karşı dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, her iki davanın da reddine karar verilmiş, hüküm asıl davanın davacıları tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; miras bırakan D. P.’ın çekişme konusu 295 (ifrazla 1685) ve 297 parsel sayılı taşınmazları 05.01.1993 tarihli akitle, 2358 parseli 26.12.1995 tarihli akitle, 2500 parseli ise 31.07.1998 tarihli akitle oğlu davalıların murisi N..’a satış suretiyle temlik ettiği; diğer taraftan çekişme konusu 296 parsel sayılı taşınmazı 14.05.1991 tarihli akitle karşı davanın davalısı eşi H.’ye, onun da 296 parselin ifrazından oluşan 1687 parseli 28.06.2006 tarihli akitle kızı Ş.’ye satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Davacılar, anılan temliklerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır.

Hemen belirtmek gerekir ki, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı davaların dayanağını 01.04.1974 tarihli, ½ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı oluşturmaktadır. Anılan kararla kabul edilen ilke ve sonuç şudur; miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar görünürdeki satış akdinin muvazaalı, gizli bağış sözleşmesinin ise yasada öngörülen biçim koşulunu taşımadığını ileri sürerek dava açabilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı davaların dayanağını 01.04.1974 tarihli, ½ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı oluşturmaktadır. Anılan kararla kabul edilen ilke ve sonuç şudur; miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar görünürdeki satış akdinin muvazaalı, gizli bağış sözleşmesinin ise yasada öngörülen biçim koşulunu taşımadığını ileri sürerek dava açabilirler.

Buradaki en önemli husus, murisin iş bu mirasçılarını aldatmak amacı ile işlemi yapması, aldatılmak istenen tüm mirasçıların ise muvazaalı işlemin dışında kalan ve zararlarına işlem yapılan üçüncü kişi konumunda bulunmalarıdır. Böyle olunca da, muris muvazaasına dayalı davaların dava konusu hak halefiyet yolu ile muristen geçmesine rağmen dava açma hakkı, halefiyete dayanmayıp, aleyhine haksız fiil işlenen mirasçının kendisine ait haktan doğmaktadır. Bu tür olaylarda murisin iradesi ile mirasçının yararı çatışmaktadır. Bir bakıma mirasçı yasal hakkını miras bırakana karşı korumaya çalışmaktadır. Murisin istediği bir davayı değil, murisin iradesine karşı bir davayı açmaktadır. Tüm bu nedenlerle de dava açan mirasçı ya da mirasçılar tereke el birliği mülkiyetine tabi olmakla birlikte pay oranında iptal ve tescil isteyebilirler.

Öte yandan, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istekli davaların her türlü delille ispat edilebileceğinde de kuşku yoktur.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanununun 706., Borçlar Kanununun 213. (6098 sayılı Türk Borçlar Yasasının 237.) ve Tapu Kanununun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; asıl davanın davacılarının miras bırakan D. P.’ın kızları ve ölen kızından olma kız torunu olduğu, dava konusu taşınmazların ise tek erkek çocuk olan davalılar murisi N. P.’a temlikinin yapıldığı, murisin satış ihtiyacının olmadığı, satış bedelleri ile gerçek bedeller arasında fahiş fark olduğu görülmektedir.

Öyleyse, değinilen bu olgular, yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğine miras bırakan D.P.’ın asıl davaya konu olan dava konusu taşınmazları temlikteki gerçek iradesinin kız çocukları olan mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca; asıl davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.

Asıl davanın davacılarının bu yönlere değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 29.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz edenler vekili için 990.00.-TL. duruşma avukatlık parasının temyiz edilenlerden alınmasına, 08.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18111, Karar No: 2015/21724, Tarih: 08.12.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/18111 E.  ,  2015/21724 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği üzere davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca, uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olay incelendiğinde; davacının davalı işyerinde 1985/Şubat- 2011/Ekim tarihleri arasında çalıştığını, davalı işyerinden kısmi bildirimler yapıldığı, bildirilmeyen sürelerin tespitine karar verilmesinin istenildiği, mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait işyerinde 20.05.1985-13.09.2006 tarihleri arasında asgari ücretle ve aralıklı olarak toplam 1204 gün çalıştığı ancak bu çalışmalarından 248 gününün diğer davalı SGK'ya bildirilmediğinin tespiti ile fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği görülmüştür.

Davacının hizmet cetveli incelendiğinde; 34698.45 sicil sayılı davalı işyerinden Davacı adına 20.05.1985-01.07.1985 tarihleri arasında 35 gün, 06.06.2000 -11.12.2000 tarihleri arasında 142 gün, 09.08.2001-30.11.2001 tarihleri arasında 30 gün, 05.04.2002-27.12.2002 tarihleri arasında 150 gün, 21.05.2003- 22.12.2003 tarihleri arasında 137 gün, 17.03.2004-01.12.2004 tarihleri arasında 159 gün, 12.04.2005-26.12.2005 tarihleri arasında 166 gün, 05.04.2006- 13.09.2006 tarihleri arasında 137 gün olmak üzere toplam 956 gün bildirimde bulunulduğu görülmüştür.

Mahkemece; 13.12.2006 tarihli ibraname ve bordo tanığı aynı zamanda davacının eşi ve kardeşinin beyanları birlikte değerlendirilerek, davacının 13.12.2006 tarihinde işten ayrıldığının kabulü ile dava tarihi itibariyle 2006 sonrası taleplerin hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir. Ayrıca, 1985/3-2000/1 tarihleri arasındaki dönem, 2001/1 dönem, 2003/1 dönem, 2005/1-2-3 dönem, 2006/1-2-3 dönemler yönünden de hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Mahkemece; 13.12.2006 tarihli ibraname ve bordo tanığı aynı zamanda davacının eşi ve kardeşinin beyanları birlikte değerlendirilerek, davacının 13.12.2006 tarihinde işten ayrıldığının kabulü ile dava tarihi itibariyle 2006 sonrası taleplerin hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir. Ayrıca, 1985/3-2000/1 tarihleri arasındaki dönem, 2001/1 dönem, 2003/1 dönem, 2005/1-2-3 dönem, 2006/1-2-3 dönemler yönünden de hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Mahkeme gerekçesi incelendiğinde; davacının 17.08.2000, 09.08.2001, 05.04.2002, 21.05.2003, 12.04.2005 ve 05.04.2006 tarihinde işe girdiğini belirten işe giriş bildirgelerinde imzalarının olması karşısında, sürekli çalışma iddiasının hizmet döküm cetveline göre bildirimi yapılmayan sürelerde hakdüşürücü süre nedeniyle dinlenemeyeceği, bildirimi yapılan sürelerde ise hakdüşürücü süreden bahsedilemeyeceğinden eksik bildirilen sürelerde davacının imzasına havi bordro süreleri dışlanarak diğer süreler için tanık beyanları doğrultusunda tespit yapılarak karar verildiği belirtilmiştir.

Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi hükmüne göre; Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Çalışmanın tespiti istemiyle hak arama yönünden kanun ile getirilen süre, doğrudan doğruya hakkın özünü etkileyen hak düşürücü niteliktedir ve dolması ile hakkın özü bir daha canlanmamak üzere ortadan kalkmaktadır. 506 sayılı Kanunun kabul edilip yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla beş yıl olarak öngörülen süre, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanunun 5. maddesiyle on yıla çıkarılmış, daha sonra 07.06.1994 tarihinde yürürlüğe giren 3995 sayılı Kanunun 3. maddesiyle yeniden beş yıl olarak belirlenmiştir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir.

Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi, yada, çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Ne var ki; sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifade ile sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihide kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.

Davacının, davalı işyerinden 1985-2006 tarihleri arasında kısmi süreli bildirimleri bulunduğu anlaşılmakla, bu dönem yönünden hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle talebin reddine karar verilemez. Diğer bir husus ,hükme esas alınan, davacının "tüm hak ve alacaklarını aldığını“ beyan etmesi karşısında öncelikle bu ibranamenin davacı tarafından imzalanıp imzalanmadığı saptanmalı, hak düşürücü süreye ilişkin değerlendirme buna göre yapılmalı, bu ibranamenin davacı tarafından işten çıkışa dair verilmiş bir ibraname olduğu saptanamıyorsa dava talep edilen tüm devre yönünden incelenerek sonuca ulaşılmalıdır.

Dosyadaki tanık beyanları, mahkeme tarafından aynı şirketle ilgili hizmet davasına ilişkin kararlar hep birlikte değerlendirildiğinde; davalı işyerine ait fabrikanın kışın bakıma girdiği 1-2 aylık dönemde işçilerin dönüşümlü olarak çalıştığı, onun haricinde işyerinde tam ay çalışılmasına karşın sigorta bildirimlerinin eksik yapıldığı, bordroların okutulmadan imzalatıldığı, bordo ve belgeleri imzalamak istemeyenlerin işten çıkarılmakla tehdit edildikleri, elektrik tüketim ekstrelerinden işyerinde yılın on iki ayında faaliyetin kesintisiz sürdürüldüğü bilgilerinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece inceleme yapılırken de tarafların gösterdiği tanıklarla yetilmeyip, re'sen araştırma yapılarak aynı yörede komşu ve benzeri işleri yapan başka işverenler ile, bu işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; tanıkların beyanları arasında, varsa, çelişkiler giderilmeli; sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği, ya da, bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; çalışmanın varlığı ve süresi yöntemince araştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı ve davalı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 08.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16875, Karar No: 2014/24398, Tarih: 18.09.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/16875 E.  ,  2014/24398 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 10/03/2014

NUMARASI : 2013/447-2014/325

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin Hava Kuvvetleri Komutanlığına bağlı 1. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı (Eskişehir) işyerinde mühendis olarak çalıştığını, Türk H..-İ.. Sendikası üyesi olduğunu, TÜHİS ile Türk H..-İ.. Sendikası arasında imzalanan 23. dönem toplu iş sözleşmesinin 40., 60/c. ve 60/ç. maddelerinde düzenlenen zamlı ücretlerin ücretin eki niteliğinde değil, ücretin temel niteliğinde olduğunu, bu yönde Ankara 3. İş Mahkemesinin Yargıtay tarafından onanan 2010/1026 sayılı kararının bulunduğunu, Sayıştay Temyiz Kurulu kararıyla aksi yönde değerlendirmeyle çıkarılan sorguların kaldırıldığını, ancak davalı işverenlikçe 6772 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile 2822 sayılı toplu iş sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nun 5. maddelerine ve Sayıştay kararına dayanılarak, toplu iş sözleşmesinin 59/ç. ve 40. maddelerindeki zamlı ücretlerin ilave tediye ve akdi ikramiye ödemelerinde dikkate alındığını, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 50. ve 57. maddeleri uyarınca yıllık, günlük ve ücretli mazeret izni gibi tüm izin ücretlerinin cetveldeki saat ücretinin toplu iş sözleşmesinin anılan maddelerindeki oranlar kadar ayrı ayrı arttırılmak suretiyle bulunacak arttırılmış (zamlı) saat ücreti esas alınarak hesaplanması gerekirken zamsız saat ücreti üzerinden ödendiğini, davalı Bakanlığın işçilerin sendika üyelik aidatlarını %25 zamlı saat ücretini esas alarak ödediğini, Ankara 13. İş Mahkemesi ve Ankara 10. İş Mahkemesince alınan kararların emsal nitelikte olduğunu beyanla müvekkilinin toplu iş sözleşmesinin 40. maddesi ile 60. maddesinin c. ve ç. fıkralarındaki zamlı ücretlerin eklenmesi suretiyle bulunan zamlı saat ücretinin temel saat ücreti kabul edilmesi gerektiğinin tesbitine, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla; verimlilik teşvik primi fark alacağı, yabancı dil primi fark alacağı ve yabancı dil primi eklenmesinden kaynaklı yıllık izin ücret fark alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.