muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/7593, Karar No: 2019/7274, Tarih: 14.10.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/7593 E.  ,  2019/7274 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Defter ve belgeleri gizleme

HÜKÜM : Beraat

31.12.2011 tarihinde mükellefiyet kaydı terkin edilen ... Limited Şirketi' nin yetkilisi olan sanığa, 2007 takvim yılına ilişkin defter ve belgelerini ibraz etmesi için 03.07.2012 tarihinde usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen; sanığın yasal ve geçerli bir mazereti olmaksızın defter ve belgelerini yasal süre içerisinde ibraz etmediğinin ve bu suretle üzerine atılı suçu işlediğinin iddia edildiği olayda; sanığın savunmasında şirketi aldıktan 3 ay sonra hisselerini ... isimli şahısa devrettiğini beyan ederek, dosyaya 06.08.2007 tarihli “HİSSE DEVRİ” ve “DEFTER TESLİM TUTANAĞI” başlıklı belgeleri sunması; karşısında, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi bakımından, “HİSSE DEVRİ” ve “DEFTER TESLİM TUTANAĞI” başlıklı belgelerinin gerçek olup olmadığının araştırılması, 2007 yılına ilişkin defter ve belgelerin ibraz için sanığa tebligatta bulunulan 03.07.2012 tarihi itibariyle şirket müdürünün tespiti, gerektiğinde ticaret sicil memurluğundan sorulması, hisse devri kararında adı geçen Erson Temel ve ...’nın tanık sıfatıyla dinlenmeleri, ve ibrazı istenen defter ve belgelerin defter teslim tutanağında ve hisse devri kararında adı geçen Erson Temel’de olup olmadığının sorulması ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 14.10.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13309, Karar No: 2012/480, Tarih: 11.01.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/13309 E.  ,  2012/480 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Suça konu taşınmazın kadastro tespiti sırasında 345 ada 2 parsel numarası ile samanlık ve ev vasfında hazine ve ... ... ile ... ... adına tapuya tescil edilmesi, dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre suça konu taşınmazın kıyı ve sahil şeridinde bulunmaması nedeniyle mevcut kanıtları değerlendirip gerektirici nedenleri açıklanmak suretiyle TCK.nun 154/1. maddesinde yazılı suçun unsurlarının gerçekleş- memesi nedeniyle verilen beraat kararında bir isabatsizlik görülmediğinden katılan vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün (ONANMASINA), 11.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3262, Karar No: 2019/4466, Tarih: 02.04.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/3262 E.  ,  2019/4466 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz dilekçesinde hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından verilen hükümleri temyiz ettiği anlaşılmakla, bu suçlara hasren yapılan incelemede;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 02/04/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1336, Karar No: 2017/12718, Tarih: 26.09.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/1336 E.  ,  2017/12718 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, duruşmalı olarak incelenmesi davalı taraflarca istenilmekle; daha önceden belirlenen, 26.09.2017 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine; temyiz eden davalı vekili Av.... geldi. Karşı taraf adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı ile müvekkili arasında düzenlenen 01.08.2010 tarihli kira sözleşmesi ile müvekkiline ait işyerinin davalıya kiraya verildiğini, sonrasında taraflar arasında hazırlanan protokol ile işyerinin 30.06.2012 tarihinde tahliyesinin kararlaştırıldığını, ancak davalının protokol uyarınca kiralananı tahliye etmediğini, nihayet 06.07.2012 tarihinde anahtarın notore bırakılması üzerine kiralananda tespit yaptırdıklarını, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/101 D.İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda toplam hasar bedelinin 165.333,80 TL ve onarım süresinin 60 gün olarak hesaplandığını, hasarın müvekkili tarafından 118.047 TL'ye giderildiğini ileri sürerek, mecurdaki eksiklikler ve hor kullanmadan kaynaklanan 118.047 TL tazminatın ve kiralananın geç teslim edilmesi ve tamirat süresine ilişkin 125.000 TL kira alacağının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili; iddia edilen kusur ve noksanlıkların hor kullanmadan kaynaklanmadığını, mecuru sözleşmeye uygun olarak 30.06.2012 tarihinde boşaltığını, ancak davacının kiralananı teslim almaktan kaçındığını, delil tespitinin müvekkilinin yokluğunda yapıldığını, bilirkişi raporunda belirtilen hasarın hor kullanmadan mı, Olağan kullanımdan mı kaynaklandığı konusunda bir ayrım yapılmadığını, sunulan fatura içeriklerinin belirsiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı vekili; iddia edilen kusur ve noksanlıkların hor kullanmadan kaynaklanmadığını, mecuru sözleşmeye uygun olarak 30.06.2012 tarihinde boşaltığını, ancak davacının kiralananı teslim almaktan kaçındığını, delil tespitinin müvekkilinin yokluğunda yapıldığını, bilirkişi raporunda belirtilen hasarın hor kullanmadan mı, Olağan kullanımdan mı kaynaklandığı konusunda bir ayrım yapılmadığını, sunulan fatura içeriklerinin belirsiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece kiralanan süresinde tahliye edildiğinden kira alacağı isteminin reddine, hor kullanma ve tamirat süresine ilişkin olarak 149.337,90 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiş, hükmün davacı ve davalı tarafın temyizi üzerine 07.04.2015 tarihli Bozma ilamı ile özetle; "...Somut olayda; bilirkişi raporunda belirtilen hasar kalemlerine yönelik olarak ayrı ayrı değerlendirme yapılmamış ve her bir hasar kalemi yönünden denetime elverişli şekilde hasarın hor kullanmadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı konusunda bir değerlendirme yapılmamıştır. Bilirkişi raporu bu yönü ile yüzeysel olup hükme esas alınamaz. Mahkemece bilirkişiden ek rapor alınarak her bir hasar kalemi yönünden kiralananın kullanma amacı ve kiracının kiralananda bulunduğu süre de göz önünde bulundurularak hasarın hor kullanmadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı tespit edilmeli, bu şekilde münhasır hor kullanmadan kaynaklanan hasarlar belirlendikten sonra bu hasara yönelik olarak tamir ve yenileme çalışmalarına ilişkin metraj ve harcanacak tutar zarar tarihi itibariyle belirlenmeli ve nihayet binanın yapılış tarihi ve kiralama süresine göre yenilenen parçalar yönünden yıpranma payları da düşülerek davalının sorumlu olduğu tutar denetime elverişli şekilde belirlenmelidir..." gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne, 100.339,95 TL hasar bedeli ile 74.378,90 TL kira alcağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan

tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı vekilinin hor kullanma tazminata yönelik temyiz itirazlarına gelince; 6099 sayılı TBK.nun 316/1. Maddesi (B.K. nun 256. Maddesi) hükmü uyarınca kiracı kiralananı özenle kullanmak ve aynı kanunun 334. Maddesi (B.K.nun 266. Maddesi) gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiralayana teslim etmekle yükümlüdür. Kiracının bu yükümlülüğünün ihlali halinde kiraya veren; bu yüzden uğradığı zararın tazminini kiracıdan isteyebilir. Ancak kiracı sözleşme sınırları içinde kiralanandan yararlanması sonucu meydana gelen yıpranma ve bozulmalardan sorumlu değildir. O nedenledir ki kiralanandaki hasar ve bozukluğun kötü kullanımdan kaynaplanıp kaynaklanmadığının dikkatlice tespiti gerekir. Hasarın hor kullanmadan kaynaplanıp kaynaklanmadığı belirlenirken, kiralananın kullanım süresi ve sözleşmedeki tahsis ve kullanma amacı göz önünde bulundurulmadır.

Mahkemece, uyulmasına karar verilen 07.04.2015 tarihli bozma ilamı gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamının üç nolu bendinde "...bilirkişi raporunda belirtilen hasar kalemlerine yönelik olarak ayrı ayrı değerlendirme yapılmamış ve her bir hasar kalemi yönünden denetime elverişli şekilde hasarın hor kullanmadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı konusunda bir değerlendirme yapılmamıştır. Bilirkişi raporu bu yönü ile yüzeysel olup hükme esas alınamaz..." gerekçesi ile hor kullanma masraflarınını hesaplanması gerektiği belirtilmesine rağmen, alınan ek raporda, önceki rapor aynen tekrar edilmiş ve hor kullanma bedeli 32.547,80 TL nin %15 yıpranma payı İndirimli hali 27.665,63 TL iken, davacı tarafından sunulan ve ayrıntısı belli olmayan 39.671,60 TL'lik fatura esas alınarak hor kullanma bedeli belirlenmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyulmakla, bozma ilamında belirtilen ilkeler gözetilerek inceleme yapılmaksızın eksik inceleme ile yetersiz bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulması doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, temyiz olunan kararın hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince ikinci bentte açıklanan nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davalı taraf için duruşma tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre takdir edilen 1.480 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı tarafa verilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.09.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12310, Karar No: 2015/16056, Tarih: 05.05.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/12310 E.  ,  2015/16056 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haklı bir sebep olmaksızın feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süreye ilişkin ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının işveren vekili yardımcısı olması nedeni ile iş güvencesinden yararlanamayacağını da belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Davacının iş güvencesi hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağı hususu uyuşmazlık konusudur. Mahkemece öncelikle bu uyuşmazlık üzerinde durulmalıdır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi işçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları veya işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili konumunda bulunmaması gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekilleri her şeyden önce, işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ile yardımcıları olduğuna göre, işletmenin tümünü yöneten genel müdürler ile yardımcıları iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacaktır. Ancak belirtelim ki, işyerinde genel müdür veya genel müdür yardımcısı unvanının kullanılması tek başına iş güvencesi kapsamı dışında bulunma sonucunu doğurmaz. Önemli olan, kendisine temsil yetkisi verilip verilmediği ve işletmenin bütününü yönetip yönetmediğidir; bu hususta görev tanımı ve konumuna bakmak gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekillerinin ikinci grubunu, işletmenin değil de işyerinin bütününü yöneten ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleridir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekillerinin ikinci grubunu, işletmenin değil de işyerinin bütününü yöneten ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleridir.

Buna göre, işletmenin bütününü sevk ve idare edenler, başka bir şart aranmaksızın işveren vekili sayılırken; işletmenin değil de işyerinin bütününü sevk ve idare edenlerin anılan anlamında işveren vekili sayılabilmesi için ilave olarak, işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisini haiz olması şartı aranır. İşyerinin tümünü sevk ve idare ile işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi katlanmış olarak, birlikte aranır. Dolayısıyla bir banka şubesi müdürü ile fabrika müdürü, işyerini sevk ve idare etmekle beraber, özgür iradesi ile işçi alma ve işten çıkarma yetkisi yoksa işveren vekili sayılmaz. İş güvencesinden yararlanır. Aynı şekilde, işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan insan kaynakları müdürü ile personel müdürü, işyerinin tümünü yönetmediğinden iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilecektir.

Somut olayda; davacının bölge müdürü sıfatıyla çalıştığı açıktır. İş güvencesi hükümleri kapsamında olup olmadığının belirlenmesi bakımından işçi alma ve çıkarma yetkisinin bulunup bulunmadığı dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır. Mahkemece, davalı şirkete ait organizasyon şeması, davacının görev tanımını ve davalı işyerinde işçi alma çıkartmada yetkili birim ve kişilerin bu yetkilerini gösteren belgelere getirtilerek merkezden onay almaksızın işlem yapıp yapamadığı, davacının tek başına işten çıkarma ve işe alma yetkisi olup olmadığı, görev tanımında bu yetkisinin olup olmadığı, bu yetkiyi fiilen kullanıp kullanmadığı hususlarında insan kaynakları uzmanı bir bilirkişiden rapor aldırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Mahkemece bu yön gözetilmeden eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-Davacının iş güvencesi hükümlerinden yaralanabileceği anlaşıldığı taktirde davalı işverenin 4857 sayılı Kanun'un 25. maddede düzenlenen haklı sebepler dışında aynı Kanun'un 18. maddesi uyarınca işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebeple de iş sözleşmesini feshedebileceği hususu nazara alınarak feshin geçerli nedenle yapılıp yapıladığı değerlendirilmelidir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verilmiş, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren yönetim hakkı kapsamında amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar alabilir. Geniş anlamda işletmesel karar işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda bu kapsamda aldığı her türlü karardır.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesinde işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri kavramına yer verilmiş, işletmesel karar kavramından söz edilmemiştir. İşveren yönetim hakkı kapsamında amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu kararlar alabilir. Geniş anlamda işletmesel karar işçinin iş sözleşmesinin feshi dahil olmak üzere işverenin işletme, işyeri ile ilgili ve işin düzenlenmesi konusunda bu kapsamda aldığı her türlü karardır.

İşverenin mevcut olan işçi sayısını fiilen mevcut olan iş ihtiyacına uyumlaştırmak için açıkça ifade etmediği kararları, “gizli, örtülü” işletmesel karar olarak nitelendirmektedir. Bu tür durumlarda işletmesel kararın varlığı iş sözleşmesinin feshi için gösterilen sebepten çıkarılır. 4857 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca işletmesel gereklere dayalı feshin söz konusu olabilmesi için varlığı şart olan açıkça işletmesel kararın varlığı yerine bir anlamda işverence fesih bildiriminde açıklanan sebep geçmektedir.

İşletmenin işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan fesihte yargısal denetim yapılabilmesi için mutlaka bir işletmesel karar gerekir. İş sözleşmesinin iş, işyeri veya işletme gereklerine dayalı olarak feshi işletmesel kararın sonucu olarak gerçekleşir. İşletmesel karar çerçevesinde fesih işlemi değişen durumlara karşı işverenin tepkisidir. Bu kararlar işyeri ve işletme içi veya dışından doğabilir. Bu nedenler işçinin işyerinde çalışmaya devam etmesi gerekliliğini doğrudan veya dolaylı olarak ortadan kaldırıyorsa dikkate alınmalıdır.

İşletmesel karar söz konusu olduğunda kararın yararlı veya amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 2. fıkrasında feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken feshin biçimsel koşullarına uyduğunu içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli veya haklı nedene dayandığını kanıtlamalıdır. Bu kapsamda işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

Feshin işletme işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan nedenlerle yapıldığı ileri sürüldüğünde bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

İşletmesel kararın amacı ve içeriğini belirlemekte özgür olan işveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi gerekli kıldığını ve feshin geçerli nedenini oluşturduğunu kanıtlamalıdır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işveren geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı sürekli ve kalıcı şekilde uygulamalıdır. İş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığı değerlendirilmelidir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil teknik denetim kapsamında bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken keyfi davranmamalı, işletmesel karar dürüstlük kuralarına uygun olarak alınmalı ve bu hak kötüye kullanılmamalıdır. İşverenin keyfi davrandığını ispat yükü işçiye aittir.

Dosya içeriğine göre, davacının iş sözleşmesinin yeniden yapılanma ve origanigram uygulaması gerekçesiyle feshedildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

İşverenin aldığı işletmesel kararın yerindelik denetimi yapılamamakla beraber söz konusu karar uyarınca istihdam fazlalığının ortaya çıkıp çıkmadığı, işverenin işletmesel kararı tutarlı uygulayıp uygulamadığı, feshin keyfi olup olmadığı ve feshin kaçınılmaz olup olmadığı ile feshe son çare olarak başvurulup başvurulmadığı hususlarında yargısal denetim mümkündür.

O halde öncelikle işletmeye ait fesihten önceki ve sonraki altışar aylık dönem bordrolarının dosyaya getirtilmeli, sonra aralarında insan kaynakları ile işletme alanlarında uzman olan bilirkişilere gerekirse davalı işyerinde yerinde inceleme yapma yetkisi verilerek konuyla ilgili bütün kayıt ile belgeler incelenmeli ve işletmesel karar uyarınca istihdam fazlalığının ortaya çıkıp çıkmadığı, işverenin işletmesel kararı tutarlı uygulayıp uygulamadığı, feshin keyfi olup olmadığı ve feshin kaçınılmaz olup olmadığı ile feshe son çare olarak başvurulup başvurulmadığı hususlarında denetime elverişli açık ve ayrıntılı rapor alınmalıdır. Bu yapılırken de özellikle işletmesel kararın davacının iş gücüne ihtiyacı ortadan kaldırıp kaldırmadığı, davacının mevcut veya makul süreli bir eğitimle kazanabileceği özellikleri itibariyle istihdam edilebileceği açık başka pozisyon ya da pozisyonların bulunup bulunmadığı, işe alınan ve çıkan personelin görev tanımları ve davacının görevi tanımı nazara alınarak davacının değerlendirilebileceği bu pozisyonlarda alım yapılıp yapılmadığı, bu konuda işverence işçiye teklif yapılıp yapılmadığı hususları açıklığa kavuşturulmalıdır.