muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/9096, Karar No: 2023/656, Tarih: 07.02.2023

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemenin 09.05.2013 tarih, 2013/116 E. ve 2013/145 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 11.04.2014 tarih, 2013/14863 E. ve 2014/7178 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki sözleşmeyle davalı bankanın, kredinin erken kapatılması hâlinde erken kapama komisyonu tahsil edebileceğinin kararlaştırıldığı, ancak ne miktarda ve hangi oranda alınacağının belirtilmediği, Mahkemece diğer bankaların emsal uygulamaları araştırılarak davalı bankanın tahsil ettiği komisyonun uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 08.02.2017 tarih, 2014/1529 E. ve 2017/99 K. sayılı kararı ile davalı bankaca tahsil edilen erken kapama komisyonunun emsal banka uygulamalarına göre makul olup davacıya iadesi gereken bir tutar bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 23.01.2019 tarih, 2017/3170 E. ve 2019/652 K. sayılı kararı ile Mahkemece bozma ilamına uyulduğu hâlde emsal banka uygulamaları araştırılmadan eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına ve dosyanın Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmadan sonra alınan bilirkişi raporunda, piyasada mevcut piyasa yapıcı 5 bankanın bu tür işlemlerden aldığı komisyon ortalamasının 2011 yılı için %5, 2008-2011 yılları ortalamasının %4,30 olduğu, banka büyüklüğü de göz önüne alındığında %5 oranında erken kapama ücreti tahsilinin hakkaniyete uygun olacağının mütalaa edildiği, somut uyuşmazlıkta yapılan tahsilatın bu ortalamanın altında olduğu, bilirkişi raporunda başkaca tespitler de yapılmış ise de tespite konu hususların önceki bozmalar kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu kredinin imzalanmasından önce yapılan görüşmelerde, davalı şirket çalışanının açıkça kredinin erken kapatılması hâlinde erken kapama komisyonu talep edilmeyeceğini bildirdiğini, müvekkilinin bu taahhüde güvenerek sözleşme imzaladığını ve bu taahhüdün davalı banka bakımından bağlayıcı olduğunu, nitekim bozmadan sonra alınan bilirkişi raporunda da bankanın bu taahhüde rağmen erken kapama komisyonu tahsil etmesinin hukuka aykırı olduğunun belirtildiğini, Mahkemece belirtilen hususun davalı yararına usuli müktesep hak oluştuğu gerekçesiyle değerlendirilmediğini, ancak önceki bozmalarda sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmediğinden usuli müktesep hak koşullarının oluşmadığını, bankanın erken kapama komisyonu tahsiline dayanak yaptığı sözleşme hükmünün genel işlem koşulu niteliğinde olup yazılmamış sayılması gerektiğini, İlk Derece Mahkemesince Yargıtay bozma ilamında belirtilen şekilde inceleme yapılmayıp eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeler ile davanın reddine karar verildiğini, şöyle ki, bozma sonrası 10 adet bankaya müzekkere yazıldığını, bir kısım bankalar tarafından gönderilen oranların davaya konu krediyle ilgisi bulunmayan konut, tüketici ve taşıt kredilerine ilişkin olduğunu, bir kısım bankaların bu tür uzun vadeli (8-15 yıl) ticari yatırım kredilerinde erken kapama komisyonu ve benzeri fiyatlamaların somut olayın özelliklerine göre değişkenlik gösterdiğini belirtip oran bildirmediklerini, Halkbank’ın dava konusu kredi türü için erken kapama komisyon/ceza oranının %2, İş Bankası'nın ise 2008-2009 yıllarında oranın %5, 2010-2011 yıllarında oranın %4 olduğunu bildirdiğini, sözü edilen cevaplardan hareketle davaya konu krediyle aynı nitelikte olan krediler bakımından ortalama bir erken kapama komisyon oranı tespit etmenin mümkün olmadığını, bilirkişi raporuna zikredilen hususlar dahilinde itiraz edip çeşitli bankaların davaya konu kredi gibi uzun vadeli yatırım kredilerine uyguladığı erken kapama komisyon oranlarını dosyaya ibraz ettiklerini, bu belgelere göre ortalama %1-1,5 aralığında erken kapama komisyonu alındığını, ek bilirkişi raporunda bu itirazlarının hiçbir şekilde değerlendirmeye alınmadığını, müvekkilinin davalı bankadan iki dilim hâlinde 12.000.000,00 ve 5.000

.000.000,00 ve 5.000.000,00 Amerikan doları kredi kullandığını, davalı bankanın ilk dilim kredi için taraflarca kararlaştırıldığı şekilde 0,75 oranında erken kapama komisyonu tahsil edip 2 nci dilim kredi için ise %10,5 oranında fahiş miktarda erken kapama komisyonu tahsil ettiğini, birinci dilim kredi için %0,75 oranında erken kapama komisyonu tahsil edilmişken 2 nci dilim kredi için %10,5 oranında erken kapama komisyonu tahsil edilmesinin kabul edilemez olduğunu, nitekim bilirkişi raporunda da ilk dilim kredi için belirlenen oranın banka bakımından bağlayıcı olduğunun bildirildiğini, bankaca tahsil edilen komisyonun aynı tür krediler için diğer bankalarca tahsil edilen erken kapama komisyonlarına göre de fahiş nitelikte olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı banka tarafından tahsil edilen erken kapama komisyonunun emsal banka uygulamalarına nazaran fazla olup olmadığı ve istirdadının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarih ve 5236 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önceki 427 ila 454 üncü maddesi hükümleri.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

07.02.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7279, Karar No: 2016/2753, Tarih: 22.02.2016

**18. Hukuk Dairesi         2015/7279 E.  ,  2016/2753 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çatalca 2. Asliye (Aile) Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, davacının davalılardan ... ile baba bir kardeş olmadığının tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

Türk Medeni Kanununun 291. maddesi gereğince davacının aktif husumet ehliyetine sahip olduğu ancak hak düşürücü sürenin geçtiği mahkemece de tespit edildiğine göre, davanın hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle reddi yerine aktif husumet ehliyeti bulunmadığından reddine karar verilmiş olması doğru değil ise de; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm fıkrasının 1. bendindeki “aktif husumet yokluğu” ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine “hak düşürücü sürenin geçmesi” ibaresinin yazılması suretiyle 6100 sayılı HMK.ya 6217 sayılı Kanunla eklenen Geçici 3. madde gözetilerek HUMK.nun 438. maddesi uyarınca hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12483, Karar No: 2014/1046, Tarih: 30.01.2014

**5. Ceza Dairesi         2012/12483 E.  ,  2014/1046 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2012/90326

MAHKEMESİ : Bakırköy 14. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 13/12/2011

NUMARASI : 2011/144 Esas, 2011/473 Karar

SUÇ : Görevi kötüye kullanma

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Avukat olan ve karardan önceki duruşmaya katılıp savunma yaptıktan sonra ayrıntılı savunma yapmak için süre isteyen sanığın, bir sonraki duruşma tarihinde mahkeme ismi ve esas numarası belirterek bir başka mahkemenin duruşmasında vekil sıfatıyla bulunması gerektiği yönünde mazeret bildirdiği halde, CMK'nın 193. maddesi hükmüne aykırı olarak; bu durumun belgelendirilmediği, duruşmayı uzatmaya matuf olduğundan bahisle talebin reddine karar verilip, sanığın yokluğunda duruşma yapılarak hüküm kurulması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Kabule göre de;

Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 5728 sayılı Kanunun 562. maddesiyle değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231. maddesi ve bu maddenin 6. fıkrasına 25/07/2010 tarihinde yürürlüğe giren 6008 sayılı Yasanın 7. maddesi ile eklenen cümle gözetilerek, koşullarının varlığı halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması yönünde değerlendirme yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321 ve 326/son maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 30/01/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/27874, Karar No: 2014/18467, Tarih: 10.11.2014

**15. Ceza Dairesi         2013/27874 E.  ,  2014/18467 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Somut olayda; sanığın, suç tarihinden önce kesilen ağaçlarına zarar verdiğini düşündüğü katılana ait ağaçları kestiği anlaşıldığından, eyleminin mala zarar verme suçunu oluşturduğuna dair mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 10.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11968, Karar No: 2019/6332, Tarih: 14.10.2019

**16. Hukuk Dairesi         2016/11968 E.  ,  2019/6332 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında ve davacı ... ve arkadaşları adına tapuda kayıtlı bulunan eski 826, 827, 828 ve 829 parsel sayılı 5.011.98, 5.003.16, 5.002.66 ve 6.533,20 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, sırasıyla 796 ada 17, 11, 12 ve 13 parsel numarasıyla ve ...,...,... ve 4.715,21 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmişlerdir. Davacılar ... ve arkadaşları uygulama kadastrosu sırasında taşınmazlarının yüzölçümünün eksildiği ve eksikliğin davalılara ait 796 ada 15 ve 16 parsel sayılı taşınmazlardan kaynaklandığı iddiasına dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 796 ada 11, 12, 13, 15, 16 ve 17 parsel sayılı taşınmazların uygulama tespiti gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uygulama kadastrosu yapılırken öncelikle zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait farklı amaçlarla üretilmiş haritalar ile benzeri verilerden yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, tesis kadastrosuna ait pafta haritaları ortofoto üzerine işlenmekte; haritanın zemine uygun olmaması halinde farklılıkların nerelerden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip varsa hatalar yöntemine uygun şekilde giderilmekte, düzenlenen ada raporu ile yapılan teknik çalışmalar ve gerekçeleri açıklanmakta; bundan sonra yönetmelikte açıklanan ilkeler çerçevesinde taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirmeye tabi tutularak ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı düzenlenmekte ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmektedir. İşte, uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır. Bu nedenle mahkemelerce, uygulama faaliyetine eşdeğer ve amaca uygun bir araştırma yapılması zorunludur.

Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır

. Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir. Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda, Mahkemece, yukarıda açıklandığı şekilde inceleme ve araştırma yapılmamış, bir kadastro teknisyeni ve bir uygulama kadastrosu sırasında komisyonda kontrol mühendisi olarak görev alan harita mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan uyuşmazlığı çözmekten uzak ve hüküm kurmaya elverişli bulunmayan rapora dayanılarak karar verilmiş, hükme esas alınan bilirkişi raporunda uygulama kadastrosu tutanağındaki yazılı hususlar irdelenmemiş olduğundan yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca; öncelikle, yukarıda belirtilen belge, harita ve fotoğraflardan eksik olanların dosya arasına getirilmesi sağlanmalı, daha sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile harita mühendisi sıfatına sahip, kadastro çalışmalarında görev almayan üç kişilik bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazların doğal ya da yapay sınırlarının bulunup bulunmadığı, taşınmazların tesis kadastrosundaki sınırlarının neresi olduğu, bu sınırlarda zaman içerisinde herhangi bir değişiklik olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, göstermeleri halinde söz konusu sınırlar teknik bilirkişilere harita üzerinde işaretlettirilmeli; harita mühendisi bilirkişi kuruluna, yukarıda belirtilen ilkelere uygun inceleme ve araştırma yaptırılarak denetime ve hüküm kurmaya elverişli rapor düzenlettirilmeli, düzenlenecek raporda, önceki bilirkişi raporunun irdelenerek tesis kadastrosu paftasının hatalı olup olmadığının ve hatalı ise neden hatalı olduğunun bilimsel olarak açıklanması istenilmeli ve bundan sonra da toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar göz ardı edilerek, eksik araştırma ve incelemeye yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, davacılar vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

14.10.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3143, Karar No: 2014/7115, Tarih: 15.04.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/3143 E.  ,  2014/7115 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp,onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı,sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır.Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmıyan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir.Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir.Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır.Dolandırıcılık suçunun Kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesininin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin(AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.