muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/87, Karar No: 2022/1681, Tarih: 08.12.2022

Bu yönde, 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi anlamında sigortalı niteliğini kazanmanın koşulları başlıca üç başlık altında toplanmaktadır. Bunlar:

a) Çalışma ilişkisinin kural olarak hizmet akdine dayanması,

b) İşin işverene ait yerde yapılması,

c)Kanunda açıkça belirtilen sigortalı sayılmayacak kişilerden olunmaması şeklinde sıralanabilir.

Sigortalı olabilmek için bu koşulların bir arada bulunması zorunludur. Bu nedenle dava konusu olayda öncelikle "hizmet aktinin varlığı" araştırılmalıdır;

818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 313/1.(6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 393/1) maddesinde, hizmet sözleşmesi; “Hizmet akdi, bir mukaveledir ki onunla işçi, muayyen veya gayri muayyen bir zamanda hizmet görmeyi ve iş sahibi dahi ona bir ücret vermeği taahhüt eder.” şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanımda sadece hizmet ve ücret unsurlarına yer verilmişken, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 8. maddesinde, “bağımlılık” unsuruna da yer verilmiştir. Hizmet akdi, her şeyden önce bir iş görme edimini zorunlu kılar. Bu sözleşmeyle sigortalıya yüklenen borç, işveren yararına bir iş görmek, hizmet sunmaktır.

Bağımlılık ve bu kapsamda ele alınması gereken zaman unsuru, hizmet akdinin ayırt edici özelliğidir.

Bağımlılık, iş ve sosyal güvenlik hukuku uygulamasında temel bir ilke olup, bu unsur, hizmetini işverenin gözetimi ve yönetimi altında yapmayı ifade eder. Ne var ki, iş hukukunun dinamik yapısı, ortaya çıkan atipik iş ilişkileri, yeni istihdam modelleri, bu unsurun ele alınmasında her somut olayın niteliğinin göz önünde bulundurulmasını zorunlu kılmaktadır. Bazı durumlarda, taraflar arasında sıkı bir bağımlılık ilişkisi bulunmasa da, işverenin iş organizasyonu içinde yer alınmaktaysa bu unsurun varlığının kabulü gerekecektir. Önemli yön, işverenin her an denetim ve buyurma yetkisini kullanabilecek olması, çalışanın, edimi ile ilgili buyruklara uyma dışında çalışma olanağı bulamayacağı nitelikte teknik ve hukuki bir bağımlılığın bulunmasıdır. Genel anlamda bağımlı çalışma, işverenin belirleyeceği yerde ve zamanda, işverence sağlanacak teknik destek ve işverenin denetim ve gözetiminde yapılan çalışmadır. İşverenin yönetim (talimat verme) hakkı karşısında işçinin talimatlara uyma (itaat) borcu yer alır. Bir işin görülmesi süreci içinde işçinin faaliyeti, çalışma şekli, yeri, zamanı ve işyerindeki davranışları düzenleyen talimatlar veren işveren onu kişisel bağımlılığı altında tutar. Bu sözleşmede var olan otorite/bağımlılık ilişkisi taraflar arasında kaçınılmaz olarak bir hukuki hiyerarşi yaratır. Bu nedenle hizmet akdinde bağımlılık hem işçinin kişiliğini ilgilendirmekte hem de bir hukuki bağımlılık niteliği taşımaktadır.

Hizmet akdi, çoğu kez Borçlar Kanununun 355. maddesinde (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. maddesinde) tanımlanan istisna akdi (eser sözleşmesi) ile karıştırılabilmekte, ikisinin ayırt edilebilmesi bazı durumlarda güçleşmektedir; Çalışan, iş gücünü belirli veya belirsiz bir zaman için çalıştıranın buyruğunda bulundurmakla yükümlü olmayarak, işveren buyruğuna bağlı olmadan sözleşmedeki amaçları gerçekleştirecek biçimde edimini görüyorsa, sözleşmenin amacı bir eser meydana getirmekse, çalışma ilişkisi istisna akdine dayanıyor demektir. Hizmet akdinde ise çalışan, emeğini iş sahibinin emrine hazır bulundurmaktadır ve ücret, faaliyetin meydana gelmesinin sonucu için değil, bizzat yapılan faaliyetin karşılığı olarak ödenmektedir. Öte yandan; 313. madde hükmünün açıklığı gereği, çalışanın kendi aletleri ile çalışması veya götürü hizmet sözleşmelerinde ücretin, yapılacak işe göre toptan kararlaştırılması imkan dahilinde bulunduğundan, tarafların belli bir fiyat üzerinden anlaşmaları istisna akdinin varlığını göstermediği gibi, götürü sözleşmelerde, bir süre için hizmet etme borcunun mu, yoksa önceden belirlenmiş bir sonucun meydana getirilmesi borcunun mu yüklenildiğinin şüpheli bulunduğu durumlarda, araştırma yapılarak tarafların amacı, durumu ve yaşam deneyimleri gözetilip hukuki ilişki saptanmalıdır.

Dosya içindeki belgelerden, davalı ... idaresi ile ilgili kooperatif arasında istisna akdine yönelik vahidi fiyat sözleşmesinin yapıldığı, kooperatifin yüklendiği kesim-sürütme ve taşıma işlerini kendi üyeleri ile yaptığı, üyeleri dışında üçüncü kişilere yaptırmadığı, davacılar murisinin ise 05.10.2010 tarihinden itibaren ticari kazanç nedeniyle vergi mükellefi olduğu, 5510 sayılı kanunun 4/1(b) kapsamında zorunlu sigortalı kaydının bulunduğu ve kazanın saat 19.00 civarında kendi traktöründe meydan geldiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacılar murisinin kaza sırasında yaptığı iş dolayısıyla davalı ... idaresi yada kooperatif ile arasındaki ilişki hizmet akdinin unsurlarından olan bağımlılık ve zaman unsurlarını taşımamaktadır.

Dolayısıyla, davalı ... idaresi ile ilgili kooperatif arasında istisna akdine yönelik vahidi fiyat sözleşmesinin varlığı; Keza kendi nam ve hesabına taşımacılık faaliyetinden dolayı vergi kaydı bulunan sigortalı müteveffanın kendi traktörü ile aynı yerde üyeleri dışında işçi çalıştırmayan kooperatifin ortağı sıfatıyla taşıma işi yapması karşısında, aradaki ilişki istisna akti kapsamında olup, iş kazasının varlığından bahsedilemez. Mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

12. ... İş Mahkemesinin 20.02.2020 tarihli ve 2019/297 E., 2020/23 K. sayılı kararı ile; önceki gerekçeye ilaveten S.S. ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifine verilen işin Orman Genel Müdürlüğünün bizzat işçi temini ile yapabileceği bir iş olduğu, yapılan iş bir yönüyle eser sözleşmesi gibi değerlendirilse de orman köylülerini kalkındırmak ve organizasyonu kolaylaştırmak için vahidi fiyat sözleşmesi ile bu işlerin kooperatif aracılığıyla yürütüldüğü, kooperatifin de davalı İdarenin belirlediği yöntem ve koşullarla işi yapacak kişileri kura ile belirlediği anlaşıldığından hizmet sözleşmesinin varlığının kabul edilmesi gerektiği, bu itibarla bahsi geçen sözleşmenin karma nitelikte olduğu, davacıların murisinin hizmet sözleşmesi ile çalıştığı ve Bağ-Kur sigortalısı olmasının ayrıca hizmet sözleşmesiyle çalışmasına engel teşkil etmediği, vahidi fiyat sözleşmesinin eser sözleşmesi olarak değerlendirilemeyeceği belirtilerek direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

13. Direnme kararı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

14. Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olayda davalı ... ile davacıların murisi ...’ün üyesi olduğu dava dışı S.S. ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi arasında düzenlenen orman envalinin kesimi, sürütme ve taşıma işlerine ilişkin sözleşme kapsamında 19.08.2015 tarihinde kendisine ait traktör ile kesilen tomrukları çekmek isterken traktörün devrilmesi sonucunda vefat eden davacıların murisi ...’ün hizmet akdine mi yoksa eser sözleşmesine mi tabi olarak çalıştığı; buradan varılacak sonuca göre 19.08.2015 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası sayılıp sayılamayacağı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

15. Öncelikle eser sözleşmesi ve hizmet sözleşmesine ilişkin yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.

16. Uyuşmazlık tarihinde yürürlükte olan ve uygulanması gereken 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470. maddesinde eser sözleşmesi; “Yüklenicinin bir eser meydana getirmesi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme” olarak tanımlanmış sözleşmenin tarafları yüklenici ve iş sahibi olarak isimlendirilmiştir.

17. Bir sözleşme ilişkisinin kurulabilmesi için sözleşme yapmaya ehil (ehliyeti) olanlar arasında öneri ve kabulün gerçekleşmesi yani tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamaları (tarafların anlaşması), sözleşme içeriği ve amacının kanunda kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi tutulmamış yani yasaklanmamış (meşru içerik) ve sözleşmenin kanunda öngörülen biçimi varsa buna uyularak (şekil) yapılması, sözleşmenin genel unsurlarıdır.

17. Bir sözleşme ilişkisinin kurulabilmesi için sözleşme yapmaya ehil (ehliyeti) olanlar arasında öneri ve kabulün gerçekleşmesi yani tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamaları (tarafların anlaşması), sözleşme içeriği ve amacının kanunda kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi tutulmamış yani yasaklanmamış (meşru içerik) ve sözleşmenin kanunda öngörülen biçimi varsa buna uyularak (şekil) yapılması, sözleşmenin genel unsurlarıdır.

18. Sözleşmeye ilişkin bu temel unsurlar yanında her sözleşme türünün kendine özgü unsurları bulunmaktadır. Eser sözleşmesinin de kendine özgü olan iki temel unsuru vardır. Bunlar eser ve bedeldir. Bu sözleşme ile bir taraf (yüklenici) istenen sonucu (eseri) meydana getirmeyi, diğer taraf (iş sahibi) ise bu çalışma karşılığında ivaz (bedel) ödemeyi üstlenmektedir.

19. Eser sözleşmesinde tarafların edimleri birbirinin karşılığını oluşturduğundan tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmedir. Ayrıca niteliği itibariyle sürekli bir sözleşme olmayıp ani edimli bir sözleşmedir.

20. Bu sözleşmenin unsuru olan meydana getirilecek eser, aynı zamanda sözleşmenin konusunu oluşturur. Ayırt edici diğer bir temel unsuru ise bedeldir. Meydana getirilecek bir sonuç bulunmasına rağmen bedel ödenmeyeceği kararlaştırılmış ise eser sözleşmesinin varlığından söz edilemez. Bedel, eser sözleşmesinin unsuru ise de tarafların anlaşırken bedeli kararlaştırmamış olmaları sözleşmenin kurulmasına etki etmez. Taraflar kararlaştırmamış olsa da bedel ödeneceğini taraflar biliyor veya bilmesi gerekiyor ise eser sözleşmesinin bulunduğu yine kabul edilecektir.

21. Eser sözleşmesinin konusu, meydana getirilmesi istenen sonuçtur. İstenen sonuç, bir şeyin yapılmasına ilişkin olabileceği gibi ortadan kaldırılmasına, iyileştirilmesine veya montajına ilişkin de olabilir. Diğer bir ifadeyle sözleşme baştan yeni bir eser meydana getirilmesine ilişkin olabileceği gibi mevcut bir eserde yapılacak değişiklik veya ilavelerle farklı bir hâle getirilmesine de ilişkin olabilir.

22. Eser sözleşmesi tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamaları ile kurulur ve sözleşmenin geçerliliği kanunda aksi öngörülmedikçe hiçbir şekle bağlı değildir.

23. Türk Borçlar Kanunu’nun 393. maddesinde hizmet sözleşmesi; “Hizmet sözleşmesi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle işgörmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.

İşçinin işverene bir hizmeti kısmi süreli olarak düzenli biçimde yerine getirmeyi üstlendiği sözleşmeler de hizmet sözleşmesidir.

Genel hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler, kıyas yoluyla çıraklık sözleşmesine de uygulanır; özel kanun hükümleri saklıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

İşçinin işverene bir hizmeti kısmi süreli olarak düzenli biçimde yerine getirmeyi üstlendiği sözleşmeler de hizmet sözleşmesidir.

Genel hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler, kıyas yoluyla çıraklık sözleşmesine de uygulanır; özel kanun hükümleri saklıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

24. Bir sözleşme ilişkisinin eser sözleşmesi mi yoksa hizmet sözleşmesi mi olduğunun belirlenmesine gelince; TBK’nın 393. maddesinde hizmet sözleşmesi emek ağırlıklı iken, eser sözleşmesi beceriye dayalı sonuç ağırlıklıdır. Hizmet sözleşmesinde ortaya konan emek nedeniyle ücrete hak kazanılır. Eser sözleşmesinde ise ortaya konan beceri ile oluşturulan eser nedeniyle ücret alınır. Hizmet sözleşmesinde zamana bağlı ağırlıklı çalışma söz konusu iken eser sözleşmesinde sonuca bağlı çalışma esastır.

25. Eser sözleşmesinde yüklenici, iş sahibinin istemi üzerine kural olarak bir şey meydana getirmeyi ve bedel karşılığında teslim etmeyi üstlenmektedir.

26. Sözleşmede beceriye dayalı sonuç unsuru yerine emek verilmesi baskın ise eser sözleşmesi değil hizmet sözleşmesi söz konusu olacaktır.

27. Gelinen noktada iş kazasının saptanmasında başvurulacak yasal dayanakların ortaya konulmasında yarar vardır. Hemen ifade edilmelidir ki, iş kazasının meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuat kapsamında bir kazanın hangi “hal ve durumlarda” iş kazası sayılacağı “yer ve zaman” koşullarıyla sınırlanarak belirtilmiştir.

28. Somut olaya konu kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun (5510 sayılı Kanun) 13. maddesinde iş kazası tanımlanmış olup bu maddeye göre;

"a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b) (Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) (Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,

meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır".

d) (Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,

meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır".

29. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu bakımından inceleme yapıldığında sosyal güvenlik hukuku anlamında iş kazası unsurları kazaya uğrayanın 5510 sayılı Kanun anlamında sigortalı sayılması, sigortalının kazaya uğraması, sigortalının kaza sonucu bedensel veya ruhsal bir zarara uğraması ve kaza ile sigortalının uğradığı bedensel zarar arasında uygun nedensellik bağının bulunmasıdır (Güzel, Ali/Okur, Ali Rıza/Caniklioğlu, Nurşen: Sosyal Güvenlik Hukuku, 18. Baskı, İstanbul 2020, s. 362-377). 5510 sayılı Kanun'da iş kazası sayılan hâllerden (b) bendi dışında kazanın yapılan işle ilgisini aramamaktadır. İş kazası kavramının kanunda bu şekilde geniş düzenlenmesinin sebebi sosyal güvenlik hakkının koruyucu kapsamının mümkün olduğunca genişletilmesinin amaçlanmasıdır (Süzek, Sarper: İş Hukuku, İstanbul 2015, s. 449).

30. Diğer yandan kooperatifin tanımına ve ilgili yasal düzenlemelere de kısaca değinmelidir.

31. Kooperatif, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun (KK) 1. maddesinde; “Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklar” şeklinde tanımlanmıştır. Öte yandan Türk Hukuk Lûgatında da kooperatifin Kanun’da düzenlenen tanımı aynen muhafaza edilmiştir (Türk Hukuk Lûgatı, Türk Hukuk Kurumu, Cilt I, ... 2021, s. 712).

32.  6831 sayılı Orman Kanunu’nun (6831 sayılı Kanun) 40. maddesi; “…Devlet ormanlarında yaptırılan ağaçlandırma, bakım, imar, kesme, toplama, taşıma, imal gibi orman işleri; işyerinin ve işyerinde çalışacakların hangi mülki hudut ve orman teşkilatı hudutları içerisinde kaldığına bakılmaksızın, öncelikle işyerinde veya civarındaki orman köylerini kalkındırma kooperatiflerine ve işyerindeki köylülere veya işyeri civarındaki orman işlerinde çalışan köylülere, işyerine olan mesafeleri ile iş güçleri dikkate alınarak yaptırılır. Ancak; ağaçlandırma faaliyetlerine ait arazi hazırlığı işlerinin makine gücü ile yapılmasının gerektiği hallerde bu fıkra hükümleri uygulanmaz” şeklinde düzenlenmiş olup hem işin görülmesi hem de orman köylülerinin kalkındırılması amaçlanmıştır.

33. Bu itibarla Orman İdaresi tarafından koşulları Kanunda gösterilen şekilde iş yapmanın bedeli olan vahidi fiyat yöntemiyle orman köylülerine veya orman köylülerinin kurduğu orman köylülerini kalkındırma kooperatifine orman envalinin kesimi, sürütme ve taşıma işi verilmektedir.

33. Bu itibarla Orman İdaresi tarafından koşulları Kanunda gösterilen şekilde iş yapmanın bedeli olan vahidi fiyat yöntemiyle orman köylülerine veya orman köylülerinin kurduğu orman köylülerini kalkındırma kooperatifine orman envalinin kesimi, sürütme ve taşıma işi verilmektedir.

34. Öte yandan hangi bölgede ne kadar orman ağacının kesilip tomruklanacağını, nereye taşınıp istifleneceğini Orman İdaresi belirlemektedir. Zira kesilecek ağaçlar damgalanmakta, yapılan yazılı sözleşmede ücret biçimi gösterilmekte ve orman köylüleri sözleşme uyarınca işi yapıp idareye teslim etmektedir. Gerçekten de Orman İdaresinin sadece koşulları belirlediği, orman köylülerinin ise Orman İdaresine bağımlı olmayarak verilen işi yaptığı açıktır (Aslanköylü, Resul: Sosyal Sigortalar Kanunu Yorumu, Cilt 1, ... 2004, s. 150).

35. Somut olayda davalı ... ile davacıların murisi ...’ün üyesi olduğu S.S. ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi arasında düzenlenen sözleşmede vahidi fiyat usulü ile orman envalinin kesimi, sürütme ve taşıma işlerinin bahsi geçen kooperatife verildiği, davacıların murisinin de aralarında bulunduğu kooperatif üyesi orman köylülerinin düzenlediği yapılacak işler için görev dağılımına dair kura gereğince 19.08.2015 tarihinde kendisine ait traktör ile kesilen tomrukları çekmek isterken traktörün devrilmesi sonucunda murisin vefat ettiği, davacıların meydana gelen kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemiyle eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.

36. Davacıların murisi ...’ün 05.10.2010 tarihi itibariyle zorunlu 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi kapsamında Bağ-Kur sigortalısı olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 20.10.2016 tarihli ve 93464/İR/... sayılı raporunda olayın işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle meydana gelmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca iş kazası olmadığının belirtildiği görülmüştür.

37. Bu itibarla vahidi fiyat usulüyle ... ile orman köylülerinin üyesi olduğu S.S. ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi arasında düzenlenen orman envalinin kesimi, sürütme ve taşıma işlerinin yapılması amacıyla düzenlenen sözleşme gereğince Orman İdaresi tarafından yapılacak iş ve koşulları belirlendiği, kooperatif üyesi olan orman köylülerinin kendi aralarında sözleşme şartlarına göre yapılacak işe dair kura ile görev dağılımı yaparak Orman İdaresine teslim etmek üzere orman envalinin kesimi, sürütme ve taşıma işlerini yerine getirdiği gözetildiğinde sözleşme gereğini yerine getirmek üzere kooperatif üyelerinin aralarında yaptığı görev dağılımına ilişkin kura gereğince 19.08.2015 tarihinde kendisine ait traktör ile kesilen tomrukları çekmek isterken traktörün devrilmesi sonucunda vefat eden davacıların murisi ...’ün yaptığı işte zaman ve bağımlılık unsurlarının bulunmadığı, bu nedenle eser sözleşmesi kapsamında çalıştığı ve 19.08.2015 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası olmadığı kabul edilmelidir.

38. Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 19.04.1972 tarihli ve 1969/9-1322 E., 1972/254 K. sayılı kararı aynı doğrultudadır.

39. Hâl böyle olunca Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki hükümde direnilmesi doğru olmamıştır.

40. O hâlde direnme kararı bozulmalıdır.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesi gereğince BOZULMASINA,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1. maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.12.2022 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/27411, Karar No: 2020/3051, Tarih: 20.02.2020

**22. Hukuk Dairesi         2017/27411 E.  ,  2020/3051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi(Müstemir Yetkili)

DAVALILAR :1- PARTEM TEMİZLİK HİZMETLERİ BİLGİSAYAR ELEKTRONİK DOĞLGAZ ISI SİSTEMLERİ TEKSTİL HAYVANCILIK GIDA YEMEK SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. ADINA VEKİLİ AVUKAT ...

2-GÜRCAN TEMİZLİK YEMEK GÜVENLİK MED. GER. İLAÇ PAZ. TAŞ. TİC. LTD. ŞTİ.

İHBAR OLUNAN :TÜRK TELEKOMÜNİKASYON A.Ş. ADINA VEKİLİ

AVUKAT ...

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen karar, süresi içinde davalılar Partem Temizlik Hizmetleri Bilgisayar Elektronik Doğalgaz Isı Sistemleri Tekstil Hayvancılık Gıda Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile Gürcan Temizlik Yemek Güvenlik Med. Ger. İlaç Paz. Taş. Tic. Ltd. Şti. ve ihbar olunan Türk Telekomünikasyon A.Ş vekilleri tarafından temyiz edilmiş ve Partem Temizlik Hizmetleri Bilgisayar Elektronik Doğalgaz Isı Sistemleri Tekstil Hayvancılık Gıda Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekilince duruşma talep edilmiş ise de; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1. Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına ve özellikle davalı Gürcan Temizlik Yemek Güvenlik Med. Ger. İlaç Paz. Taş. Tic. Ltd. Şti ‘nin süresinde verilmeyen gerekçeli temyiz dilekçesinde belirtilen hususlar değerlendirilmeksizin süre tutum dilekçesi dikkate alınarak “kamu düzenine aykırılık” ve “açık hukuka aykırılık” halleri ile sınırlı olarak yapılan hukuki denetim niteliğindeki temyiz incelemesine göre, davalı Gürcan Temizlik Yemek Güvenlik Med. Ger. İlaç Paz. Taş. Tic. Ltd. Şti‘nin tüm, davalılar Partem Tem. Hiz. Bil. Elek. Doğalgaz Isı Sis. Teks. Hay. Gıda Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Türk Telekomünikasyon A.Ş’nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Somut olayda, hüküm altına alınan kıdem tazminatı alacağının belirtilmemesi ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13. madde 1. ve 2. fıkraları dikkate alındığında vekalet ücretinin davalılar Partem Tem. Hiz. Bil. Elek. Doğalgaz Isı Sis. Teks. Hay. Gıda Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti ve Türk Telekomünikasyon A.Ş lehine eksik vekalet ücreti taktir edilmesi hatalıdır. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7. maddesi uyarınca düzelterek onanması uygun bulunmuştur.