muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4654, Karar No: 2025/876, Tarih: 10.02.2025

Davalı cevabında; davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiş; hükmün, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 05.12.2006 tarihli ve 2006/14597 Esas, 2006/16955 Karar sayılı ilamıyla; "Çekişmeli 121 ada 9 parselin 1993 yılında yapılan genel kadastroda dava dışı 10-11 ve 12 sayılı parsellerle öncesinin bir bütün olduğu, uygulanan 181 tahrir nolu kuzey hududu bayır okuyan 14.000 metrekare yüzölçümlü değişir sınırlı vergi kaydının taşınmaza uyduğu, vergi kayıt miktarına değer verilmesi gerekirse de aynı yere ait ve miktarı daha fazla olan emlak kaydına değer verilerek emlak vergi kaydı kapsamında kalan 8000 metrekare yüzölçümlü 10 sayılı parselin kişiler adına emlak vergi kayıt fazlası olan 12 sayılı parselin de 5800 metrekare yüzölçümüyle Hazine adına tespit edildiği, çekişmeli 9 parselin ise yine emlak kaydı miktarı gözönünde bulundurulmak suretiyle 13.000 metrekare yüzölçümü ile davalı adına tespit edilerek kayıt miktar fazlası olan 2000 metrekare yüzölçümlü 11 sayılı parselin Hazine adına tespit edildiğinin anlaşıldığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.1997 tarihli ve 1997/7-5-438 sayılı kararında kabul edildiği gibi emlak kayıtlarında sınır yazılı olmadığından, vergi tahrir kaydı niteliğinde olmadığından 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 üncü maddesinde yazılı belgelerden sayılamayacağı, bu nedenle, öncesi bütün olan 9-10-11 ve 12 parsellerin etrafında tahdidi kesinleşen 17 nolu orman parseli bulunması nedeniyle çekişmeli taşınmaz ve komşularının 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2 nci maddesi kapsamında orman içi açıklık niteliğinde olup olmadıklarının değerlendirilmesi, orman içi açıklık olduğunun belirlenmesi halinde, zilyetlik yoluyla kazanılması mümkün olmadığından Hazinenin davasının kabulüne karar verilmesi, orman içi açıklık kabul edilmediği taktirde vergi kaydı uygulanarak, değişir sınırlı olması nedeniyle 3402 sayılı Kanun'un 20/C maddesi gereğince miktarı ile geçerli kapsamının belirlenmesi, öncesi bütün olan dava dışı 10-11 ve 12 parseller kesinleşip tapuya tescil edilmişlerse kesinleşen parsellerin yüzölçümlerinin gözönünde bulundurulması" gereklerine değinilerek İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonunda; "08.10.2010 tarihli keşif sonucu bilirkişilerin hazırladığı iştirak edilen rapor içeriğine göre, taşınmazın 1953-1954 yıllarında çekilen hava fotoğraflarından istifade ile yapılan memleket haritasındaki orman sayılan arazi sınırını gösteren yeşil renkli sahaya tecavüzlü olduğu, kadastro paftasında gösterildiği şekliyle (A) harfli kısmın orman sayılmayan, (B) ve (C) harfli harfi kısımların ise orman sayılan yerlerden olduğu, 1960 yılında çekilen hava fotoğraflarında ve daha sonra yapılan orman amenajman planında dava konusu 9 nolu parsel ziraat arazisi olarak görünüyorsa da, en eski tarihli memleket haritasındaki görünümünün kesin belge oluşturduğu, orman topraklarının anayasa ve orman yasalarımızda zamanaşımı ile mülk edinmeye kapalı oldukları, eski tarihli belgelerin ve zeminin değerlendirilmesi ile kadastro paftasında (A) harfi ile gösterilen bölümün 1950’li yıllardan günümüze kadar ziraat edile geldiğinin anlaşıldığı, orman içi açıklığından veya ormandan açılarak elde edildiğine dair herhangi bir belge olmadığı, bu hali ile kadim yapı arzettiği, bu nedenle dava konusu 9 nolu parsel sahasının (A) harfi ile gösterilen 10277 metrekare bölümünün orman sayılmayan yerlerden olup, (B) harfi ile gösterilen 1900 m2 bölümünün ve (C) harfi ile gösterilen de 823 metrekare bölümünün orman sayılan yerlerden olduğu" gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulüne, dava konusu Yenice ilçesi Kabalı köyü Kuzguntaş mevkiindeki 121 ada 9 parsel sayılı taşınmazın Orman Mühendisi ... ..., Harita- Kadastro Mühendisi ... , Ziraat Mühendisi ... ve Kadastro Teknisyeni ... 'nin düzenlediği 20.10.2010 tarihli bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 1900 metrekare yüzölçümlü kısmı ile ve (C) harfi ile gösterilen 823 metrekare yüzölçümlü kısmın ifraz edilerek tapu kaydının iptali ile orman vasfı ile davacı Hazine adına tesciline, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1992 yılında 3402 sayılı Kadastro Kanunu uygulamalarına esas olmak üzere 6831 sayılı Orman Kanun'a göre orman sınırlarının tespiti ve 2/B madde uygulaması yapılmıştır.

Dava; tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1992 yılında 3402 sayılı Kadastro Kanunu uygulamalarına esas olmak üzere 6831 sayılı Orman Kanun'a göre orman sınırlarının tespiti ve 2/B madde uygulaması yapılmıştır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usûl ve kanuna uygun olup, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle,

Davacı vekilinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile, İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

1086 sayılı Kanun'un 440/III-1, 2, 3 ve 4 üncü bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

10.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1593, Karar No: 2016/8348, Tarih: 27.04.2016

**4. Ceza Dairesi         2014/1593 E.  ,  2016/8348 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın, kendisine boşanma davası açan mağdur eşi ...'ye “seni öldüreceğim” şeklinde tehdit, araya giren babası mağdur ...'a karşı da bıçak göstererek “senin sakallarını tek tek yolacağım” şeklinde silahla tehdit suçlarını işlediğinin mağdurların soruşturma aşamasında olaydan hemen sonra verdikleri ifadeleri ve sanığın, elinde bıçak bulundurduğunu ikrarı ile sübuta erdiği ve sanığın eylemleri zincirleme şekilde tehdit niteliğinde olduğu halde, yerinde görülmeyen gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi,

2-Sanık hakkında mağdur ...'ye karşı tehdti suçundan kurulan hükümde,

Anayasa Mahkemesi'nin hükümden sonra 24/11/2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 08/10/2015 gün ve 23014/140 esas, 2015/85 sayılı kararı ile TCK'nın 53. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendine yönelik olarak vermiş olduğu iptal kararlarının uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 27/04/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8072, Karar No: 2022/20147, Tarih: 18.10.2022

**4. Ceza Dairesi         2022/8072 E.  ,  2022/20147 K.**

**"İçtihat Metni"**

K A R A R

Hakaret suçundan şüpheli ... isimli ... kullanıcısı hakkında yapılan soruşturma sonunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 12/01/2021 tarihli ve 2020/169197 soruşturma, 2021/5510 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 21/06/2021 tarihli ve 2021/4556 değişik iş sayılı kararının Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 20/04/2022 gün ve 2022/39214 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında;

"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Somut olayda müşteki vekilinin, ... paylaşım sitesinde yer alan paylaşıma şüphelinin kendi hesabından "Vatan haini" şeklinde yaptığı yorum sebebiyle müvekkiline karşı hakaret suçunun işlendiğinden bahisle yaptığı şikâyet üzerine, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca ... isimli sosyal paylaşım sitesi ile ilgili olarak yapılan istinabe taleplerinin, sitenin faaliyet merkezinin bulunduğu Amerika Birleşik Devletleri adIî makamlarınca cevaplanmadığı, açık kimlik bilgileri tespit edilemeyen şüpheli hakkında kovuşturma imkanı bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,

Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 15/03/2021 tarihli ve 2021/1361 esas, 2021/9218 karar sayılı ilâmında yer alan, "... müştekinin şikayeti üzerine başlatılan soruşturmada, söz konusu sosyal medya hesabı ile ilgili açık kaynak araştırması yaptırılması, şüphelilerin kimlik bilgilerinin kolluk marifeti ile tespitinin sağlanması, tespiti durumunda savunmalarının alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken etkin soruşturma yapılmadan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi... hukuka aykırı bulunduğundan kanun yararına bozma talebinin kabulüne..." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,

Şüpheli hakkında yapılan soruşturma kapsamında çok yönlü araştırma yapılarak ve gerektiğinde resmi veya özel kurum ve şirketlerle de temasa geçilerek; paylaşımın yapıldığı IP, paylaşımı yapan şüphelinin kimlik, adres ve diğer irtibat bilgilerinin tespit edilmesinin istenmesini takiben, ilgili kurumlarla (...Nüfus Müdürlüğü,...Emniyet Müdürlüğü, vs.) yazışma yapılarak araştırma yapılması, şüphelinin kimlik bilgilerinin tespit edilmesi durumunda savunmasının alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, atılı suça ilişkin Amerika Birleşik Devletleri adIî makamlarınca cevap verilmediğinden bahisle herhangi bir araştırma yapılmaksızın eksik soruşturmaya dayalı olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği cihetle, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

CMK'nın 160/1. maddesinde, "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.", 160/2. maddesinde "Cumhuriyet Savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür.'' 170. maddesinin 2. fıkrasında, "Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler. 172. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir." hükümleri düzenlenmiştir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen mahkeme, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen mahkeme, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

CMK'nın 170/2. maddesine göre kamu davası açılabilmesi için soruşturma aşamasında toplanan delillere göre suçun işlendiğine dair yeterli şüphe bulunması gerekir. Suç ihbar veya şikayeti yoluyla soruşturma yaparak maddi gerçeğe ulaşma yükümlülüğü ve yetkisi bulunan Cumhuriyet savcısı, soruşturma sonucunda elde edilen delilleri değerlendirerek kamu davası açmayı gerektirir nitelikte yeterli şüphe olup olmadığını takdir edecektir. Ancak soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısının delil değerlendirmesiyle, kovuşturma aşamasında hakimin delilleri değerlendirmesi birbirinden farklı özelliklere sahiptir. CMK'nın 170/2. maddesine göre soruşturma aşamasında toplanan deliller kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturup oluşturmadıkları çerçevesinde incelemeye tabi tutulurken, kovuşturma aşamasında, isnad edilen suçun işlenip işlenmediği hususunda mahkumiyete yeter olup olmadığı ve tam bir vicdani kanaat oluşturup oluşturmadığı çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Her ne kadar şüpheliye ait sosyal medya hesabına erişim sağlayan kullanıcıların IP numaralarının tespiti için Amerika Birleşik Devletleri adli makamlarından yardım talebinde bulunulması gerektiği, Amerika Birleşik Devletleri adli makamlarının ise sadece "intihara teşvik, çocuk pornosu ve terör" suçlarından dolayı uluslararası istinabeye cevap verdikleri, hakaret suçunun ise Amerika Birleşik Devletleri yasalarına göre suç teşkil etmemesi, tazminata konu eylem olarak değerlendirildiği, gerekçeleriyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmişse de, soruşturma dosyası kapsamında yeterli ve etkili soruşturma işlemi yapılmadan bu karar verilmiştir. CMK'nın 172/1. maddesindeki, kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinin somut olayda mevcut olmadığı, dolayısıyla şüphelinin tespitine yönelik olarak gerekli tüm soruşturma işlemleri yapıldıktan sonra, şüphelinin tespiti halinde iddianame düzenlenmesi, tespit edilemediği takdirde ise daimi arama kararı alınarak dava zamanaşımı süresince soruşturmaya devam edilmesi gerektiği anlaşılmakla, merciince itirazın kabulüne karar verilmesi yerine reddedilmesi hukuka aykırı görülmüştür.

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1- ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 21/06/2021 tarihli ve 2021/4556 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2- CMK’nın 309. maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 18/10/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7858, Karar No: 2023/7094, Tarih: 20.11.2023

**2. Ceza Dairesi         2023/7858 E.  ,  2023/7094 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SAYISI : 2008/217 E., 2009/409 K.

ŞİKÂYETÇİ : ...

SUÇA SÜRÜKLENEN

ÇOCUK : ...

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düşme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuğun 14.09.2022 tarihli dilekçesindeki anlatımından temyiz başvurusu ile birlikte eski hâle getirme isteminde bulunduğunun anlaşılması ve eski hâle getirme istemi hakkındaki karar verme yetkisinin, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 42/1. maddesi uyarınca Yargıtayın ilgili dairesine ait olması nedeniyle İstanbul Anadolu 5. Çocuk Mahkemesinin, 14.10.2022 tarihli ek kararının hukuken geçersiz olduğu, suça sürüklenen çocuğun yokluğunda verilen karar, bildirdiği en son adresinde 26.01.2010 tarihinde tebliğ edilmişse de; tebligatın yapıldığı tarihte suça sürüklenen çocuğun Bolu Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başka bir suçtan hükümlü olduğunun anlaşılması karşısında söz konusu tebliğ işleminin usûlsüz olduğu anlaşılmakla suça sürüklenen çocuğun eski hâle getirme isteminin yerinde olduğu belirlenmekle ve öğrenme üzerine 14.09.2022 tarihli temyiz isteminin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Suça sürüklenen çocuğun 25.05.2008 günü gece saat 02.00 civarında, şikâyetçinin iş yerinden yazar kasa ve baklava çalması şeklindeki eylemi için, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 142/1-b, 143, 31/3, 116/4, 119/1-c, 31/3. maddeleri uyarınca belirlenecek cezaların üst sınırına göre 5237 sayılı Kanun'un 66/1-d, 66/2. maddelerinde belirtilen 10 yıllık dava zamanaşımı süresinin, karar tarihi olan 31.12.2009 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuğun temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle Tebliğname'ye uygun olarak BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 5237 sayılı Kanun’un 322/1. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak suça sürüklenen çocuk hakkındaki kamu davalarının 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesi gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18992, Karar No: 2017/3691, Tarih: 25.04.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/18992 E.  ,  2017/3691 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, 1479 sayılı yasa kapsamındaki sigortalılığın tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ... Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanakları olan 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Kanunun 24 ve 25. maddelerinde “...kendi adına ve hesabına çalışanlar olarak nitelendirilen bağımsız çalışanlardan kanunla kurulu meslek kuruluşlarına yazılı olan gerçek kişiler...”, “meslek kuruluşuna yazılarak çalışmaya başladıkları tarihten itibaren” zorunlu Bağ-Kur sigortalısı sayılmışken, anılan maddelerde 19.04.1979 gün ve 2229 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik ile meslek kuruluş kaydı zorunluluğu kaldırılarak, “kendi adına ve hesabına” çalışma koşulu ve belirtilen nitelikte çalışmaya başlama tarihi sigortalılık niteliğini kazanmak için yeterli kabul edilmiştir.

20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemede, kendi adına ve hesabına çalışma koşuluna ek olarak “gerçek ve götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar” için mükellefiyetin başlangıç tarihinden, “kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmakla beraber gelir vergisinden muaf olanlardan kanunla kurulu meslek kuruluşlarına usulüne uygun olarak kayıtlı olanlar” kayıtlı oldukları tarihten itibaren sigortalı sayılmaktadır.

22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikte ise, bu kez; “gerçek ve götürü usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar, Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı bulunanlar veya kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun kayıtlı bulunanlardan” gelir vergisi mükellefi olanlar, mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanlar da Esnaf ve Sanatkarlar Siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı sayılmışlardır.

1479 sayılı Kanunun Tescilini yaptırmayanlar hakkında yapılacak işlemler başlıklı Ek geçici 13. maddesi hükmünde, sigortalılık niteliğini taşıyanlar yönünden Kanunun tanıdığı hak ve mükellefiyetlerin 2654 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 20.04.1982 tarihinden başlatılacağı öngörülmüştür. Madde, sigortalılık niteliğinin edinilmesi yönünden değil, sadece sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin başlayacağı tarih yönünden norm içermekte olup, sigortalılık niteliği yönünden yapılacak değerlendirmeler ise, sigortalılığa esas alınacak kayıt ve/veya çalışma tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre yapılacaktır.

02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemede de; kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; “gelir vergisi mükellefi olanlar ile, gelir vergisinden muaf olanlardan Esnaf ve Sanatkar Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun olarak kayıt olanlar” sigortalı sayılmışlardır.

4956 sayılı Yasanın 47. maddesiyle, Bağ-Kur Kanununa eklenen Geçici 18. maddesine göre; “Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 04.10.2000 tarihinden itibaren başlar. Ancak, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıkları, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982-04.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak 49 uncu ve ek 15 inci maddelere göre hesaplanacak prim borçlarının tamamını, tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.”

Anılan hükümle belirtilen şartları yerine getiren kişiler maddede belirtilen sürelere ilişkin prim tutarlarını ödeyerek o döneme ilişkin süreleri sigortalı saydırabileceklerdir. Anılan düzenleme ile borçlanma hakkı, 04.10.2000 tarihinden sonra zorunlu sigortalı olarak Bağ-Kur’a tescil edilmiş olanlardan, daha önce vergi kaydı bulunanlara tanınmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, 01.10.1995-04.10.2000 tarihleri arasında vergi kaydı bulunmakta ise de, anılan 1479 sayılı Yasanın geçici 18. madde hükmü kapsamında davalı kurumda nezdinde sigortalılık tescilinin bulunmaması nedeniyle 04.10.2000 tarihi öncesinde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılması mümkün olmayacağı için davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı ... Başkanlığı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 25.04.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.