muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/18486, Karar No: 2017/17503, Tarih: 05.07.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/18486 E.  ,  2017/17503 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Tarım arazisi niteliğindeki ... Köyü 140 ada 20 parsel sayılı taşınmazın olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değerinin tesbit edilmesinde; üzerinde bulunan binalara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı düşülerek ve ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Ancak;

1-Dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ve taşınmaza bahçe niteliği kazandırmayan ağaçların bedelinde, enerji nakil hattı nedeniyle meydana gelecek değer kaybına hükmedilmesi gerekirken ağaçların tamamının bedeline hükmedilmesi,

2-Tapu kaydında yer alan ipoteğin bedele yansıtılmasına hükmedilmesi gerekirken maddi hata sonucu irtifak bedelinin ipoteğe yansıtılmasına karar verilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının;

a- 1 ve 4 nolu bendinde yer alan (25.241,12) rakamlarının çıkartılmasına, yerine(19.681,12) rakamlarının yazılmasına,

b-2 nolu bendinin hükümden çıkartılmasına, yerine (Tespit ediken kamulşatırma bedelinin tapudaki hisseleri oranında davalılara ödenmesi için Vakıfbank Safranbolu Şubesi’ne müzekkere yazılmasına ve fazla ödenen 5.560,00-TL’nin davacı idareye iadesine,) cümlesinin yazılmasına,

c-7 nolu bendinin hükümden çıkartılmasına, yerine (Tapıu kaydındaki ipoteğin hülkmedilen bedele yansıtılmasına,) cümlesinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 05/07/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3540, Karar No: 2014/4687, Tarih: 16.06.2014

**10. Ceza Dairesi         2014/3540 E.  ,  2014/4687 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Suç konusu net 8986,1 gram eroinin miktarına bağlı olarak önemi ve değeri ile suçun işleniş şeklindeki ağırlık dikkate alınarak, TCK'nın 61. maddesindeki ölçütler ve 3. maddesindeki orantılık ilkesi gereğince temel hapis cezasının üst sınıra yakın olarak, adli para cezasının ise alt sınır daha fazla aşılarak belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi, karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni sayılmamıştır.

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, eyleme uyan suç tipi ile eleştiri dışında yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 16.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3180, Karar No: 2011/856, Tarih: 19.09.2011

**22. Hukuk Dairesi         2011/3180 E.  ,  2011/856 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 6. İş Mahkemesi

TARİHİ : 02/03/2011

Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Davacı vekili başlangıçta ...Belediye Başkanlığı hakkında açtığı davada müvekkilinin   Davalı Belediyede  çalışırken 3417 sayılı yasa uyarınca ücretlerinden kesilen tasarrufu teşvik kesintileri ile işveren katkı paylarının bankaya yatırılmadığını  ileri sürerek tasarrufu teşvik ana para ve nema alacaklarının ödetilmesini talep etmiştir.

Davalı Belediye vekili davanın reddini istemiştir.

Yerel mahkemece verilen 2006/1424 esas 2007/720 karar sayılı kararla istek kısmen hüküm altına alınmıştır.

Davalı Belediye vekilinin temyizi üzerine inceleme yapan yüksek Yargıtay 9.Hukuk Dairesi 2008/13460 esas 2010/3275 karar sayılı ilamında Hazine Müsteşarlığı ve davalı Belediye arasında uzlaşma sağlandığı ve durumun Resmi gazeteyle de ilan edildiğine işaret ederek husumetin Hazineye yöneltilmesi ve buna göre açıklanan ilkeler doğrultusunda araştırma yapılması için yerel mahkeme kararını bozmuştur.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamına aynen uyulmasına karar verildiği halde davanın Hazine Müsteşarlığı yanında Sosyal Güvenlik Kurumuna da yöneltilmesi sağlanarak yargılamaya devam edilmiştir.Hazine vekili ve Sosyal Güvenlik Kurumu vekili dava konusu alacaktan sorumlu tutulamayacaklarını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

Yerel mahkemece bozma üzerine yapılan yargılama sonunda hesap bilirkişisinden alınan ek raporda belirlenen alacaktan   Hazine Müsteşarlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumunun müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna,...Belediyesi hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Karar Hazine Müsteşarlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahkemece aynen uyulmasına karar verilen yüksek 9.Hukuk Dairesi'nin bozma ilamında  davanın Hazine Müsteşarlığı'na yöneltilmesi gerektiği belirtildiği halde ilaveten Sosyal Güvenlik Kurumuna da yöneltilmesinin sağlanması doğru olmamıştır.

Uyulan bozma ilamında açıklandığı gibi SGK ile davalı Belediye arasında uzlaşma sağlandığı ve durum Resmi gazeteyle de ilan edildiğine göre ek bilirkişi raporunda hesaplanan alacaktan  Hazine'nin sorumlu olduğu dikkate alınarak hakkında hüküm kurulması, davalı Belediye ve Sosyal Güvenlik Kurumu hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA,  19/09/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14345, Karar No: 2012/810, Tarih: 12.01.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/14345 E.  ,  2012/810 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Suça konu taşınmazın kadastro tespiti sırasında 5 parsel numarası ile avlulu ahşap ev vasfında hazine ve ... ... adına tapuya tescil edilmesi, dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre suça konu taşınmazın kıyı ve sahil şeridinde bulunmaması nedeniyle mevcut kanıtları değerlendirip gerektirici nedenleri açıklanmak suretiyle TCK.nun 154/1. maddesinde yazılı suçun unsurlarının gerçekleşmemesi nedeniyle verilen beraat kararında bir isabetsizlik görülmediğinden katılan vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün (ONANMASINA), 12.01.2012 gününde oybir- liğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18090, Karar No: 2016/171, Tarih: 12.01.2016

**3. Ceza Dairesi         2015/18090 E.  ,  2016/171 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 1 - 2014/204100

MAHKEMESİ : Tokat Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 18/04/2014

NUMARASI : 2013/60 (E) ve 2014/168 (K)

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

Sanığın ve katılanın olaydan önce park yeri yüzünden husumetli oldukları, sanığın bıçakla katılana şiddetle vurarak kolon ve akciğer yaralanması meydana getirip yaşamını tehlikeye sokacak şekilde yaraladığı, katılanın oğlu Burhan'ın sanığı kollarıyla sararak etkisiz hale getirerek eyleme devam etmesini engellediği anlaşılan olayda; hedef alınan vücut bölgesi, meydana gelen tehlike ve zararın ağırlığı da gözetildiğinde, sanığın ortaya çıkan kastının öldürmeye yönelik olduğu halde, sanığın kasten öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılması yerine, suç niteliğinde yanılgıya düşülerek yazılı biçimde kasten yaralama suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin ve o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 12.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3959, Karar No: 2017/10974, Tarih: 13.12.2017

**19. Ceza Dairesi         2017/3959 E.  ,  2017/10974 K.**

**"İçtihat Metni"**

Borçlunun ödeme şartını ihlâl suçundan sanık ...’ın 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 340. maddesi gereğince 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına dair Antalya 2. İcra Ceza Mahkemesinin 18/12/2015 tarihli ve 2015/956 esas, 2015/1170 sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığı’nın 03/07/2017 gün ve 94660652-105-07-8964-2016-Kyb sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 10/07/2017 gün ve KYB.2017/42238 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre; sanığın 15/12/2015 tarihli mazeret dilekçesi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmeden ve 2004 sayılı Kanun'un 349. maddesinde belirtilen duruşmaya gelmediği takdirde yokluğunda karar verileceğinin ihtarını içerir duruşma gününü bildiren davetiye gönderilmediği gözetilmeden, yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması suretiyle savunma hakkının kısıtlanmasında, isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Antalya 2. İcra Ceza Mahkemesinin 18/12/2015 tarihli ve 2015/956 Esas, 2015/1170 Karar sayılı kararının CMK’nın 309/4-d. maddesi uyarınca BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yapılmasına, 13/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4875, Karar No: 2015/17160, Tarih: 17.12.2015

**19. Hukuk Dairesi         2015/4875 E.  ,  2015/17160 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin işletmekte olduğu akaryakıt istasyonunda davalı...aracılığıyla diğer davalı ...'tan alıp sattığı akaryakıtın standartlara aykırı olması nedeniyle EPDK tarafından para cezası verildiğini, açmış olduğu iptal davasının... tarafından reddedildiğini, müvekkilinin davalılardan almış olduğu akaryakıta herhangi bir müdahalesinin söz konusu olmadığını iddia ederek, ödemek zorunda kaldığı idari para cezasının müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, talebin zamanaşımına uğradığını, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, dağıtıcı şirketlerin bayilerine sattığı ürünlerle ilgili herhangi bir sorumluluklarının olmadığını, diğer davalıya sattığı ürünlerin yasal düzenlemelere uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı...vekili, Danıştay'da açılan davanın kendilerine ihbar edilmediğini, bu sebeple tedarikçi olan kendilerinin delil sunma ve savunma yapma imkanlarının ortadan kaldırıldığını, her iki davalının da sattığı ürünlerin standartlara uygun olduğunu kontrol ettiklerini, davacıya da bu şekilde kontrol edilmiş ürünün verildiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre, ... A.Ş.'nin davacıya direkt ürün satmadığından dolayı aralarında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığı, sadece kükürt oranının yüksek olması dolayısıyla idari para cezası düzenlenmesi halinde ürünü satan....'nin sorumluluğundan bahsedilebileceği, ancak 7000 olan kükürt oranının 21000, destilasyon ve parlama noktasının da daha farklı olduğu değerlendirildiğinde, bilirkişi raporlarında belirtilen ürüne ince bir ürün karıştırıldığı, rafineri ürününe benzemediği dikkate alındığında, davacıda ele geçen ürünlerin rafineri kaynaklı olmayacağının düşünüleceği, kükürt oranı standartlara uygun olsa dahi aynı para cezasının parlama noktası ve destilasyon oranının farklı olması dolayısıyla davacı hakkında yine de düzenleneceğinin belirlendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 17.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4367, Karar No: 2013/5780, Tarih: 08.04.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/4367 E.  ,  2013/5780 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Kamulaştırma (değerlendirme) tarihi olan 05.10.2011 gününden önce; dava konusu taşınmazların kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde bulunup bulunmadığı, bu tarih itibariyle kesinleşmiş imar planı içinde olmadığının anlaşılması halinde, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd. gibi) yararlanıp yararlanmadığı, özellikle etrafının meskûn olup olmadığı, taşınmazlar belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezlerine uzaklığı, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları vs. hususlarının belediye başkanlığından,

2-Dava konusu 753 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazlar ile bunlara emsal alınan 938 ada 16 parsel numaralı taşınmazların, bulundukları cadde veya sokak bazında 2011 yılı itibariyle emlak vergisine esas olmak üzere tespit edilmiş olan asgari m² değerlerinin belediye başkanlığından,

3-Dava konusu 753 ada 4 ve 5 parsel nolu taşınmazların değerlendirme tarihi olan 05.10.2011 tarihi itibariyle ve emsal alınarak incelenen 938 ada 16 parsel sayılı taşınmazın 04.08.2008 olan satış tarihleri itibariyle; imar uygulaması sonucu oluşan imar parseli olup olmadıklarına ve imar uygulaması görmüşlerse düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğine ilişkin belgelerin belediye imar müdürlüğü ve tapu müdürlüğünden,

4-Dava konusu 753 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların askeri güvenlik bölgesinde kalıp kalmadığının Çanakkale Boğaz Komutanlığından,

Sorularak, alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 08.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8649, Karar No: 2015/20934, Tarih: 28.10.2015

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/8649 E.  ,  2015/20934 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, müvekkilinin davalı işyerinde "porter" olarak çalışmakta iken görevlerine ek olarak yardımcı sağlık personelinin yapmakla görevli olduğu hastaların alt bakım ve temizliği, saç ve vücut temizliği, ameliyata hazırlanması, saç traşı, çağrı ziline cevap verilmesi gibi işleri de birlikte yürüteceğinin söylenerek bu işlerin de yaptırılmak istendiğini, kabul etmemesi üzerine iş akdinin davalı şirket tarafından bildirim önellerine uyulmaksızın ve haklı bir sebebe dayanılmaksızın feshedildiğini, işinde yapılmak istenen değişikliğin yazılı olarak bildirilmediğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı, davacının porter olarak işe başladığını, hastane organizasyonundaki değişiklik sonucu "porter" tanımının "yardımcı sağlık personeli" olarak değiştirildiğini, değişikliğin hastanenin işletmesel kararı olup sadece idari bir değişiklik olduğunu, değişikliğin davacıya yazılı olarak bildirilmeye çalışıldığını, davacının bildirimi almaktan imtina ettiğini, durumun tutanak altına alındığını, davacının görev tanımının daha ayrıntılı düzenlendiğini, işinin ağırlaştırılmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi heyeti raporuna itibarla; işverenlikçe yapılmak istenen değişikliklerin iş şartlarında esaslı değişiklik teşkil etmediği, bu nedenle işverence yönetim hakkı kapsamında ve iş sözleşmesinde yer alan hüküm uyarınca davacıya tebliğ edilen görevi yapmamakta ısrar etmesinin iş akdinin feshinde haklı neden teşkil ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işverenlikçe yapılmak istenen değişikliklerin iş şartlarında esaslı değişiklik teşkil etmediği ve davalı tarafça bu sebeple yapılan feshin haklı fesih olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Çalışma koşullarının değişikliğinden söz edebilmek için öncelikle bu koşulların neler olduğunun ortaya konulması gerekir.

Sözü edilen 22 nci maddenin yanı sıra Anayasa, yasalar, toplu ya da bireysel iş sözleşmesi, personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ile işyeri uygulamasından doğan işçi ve işveren ilişkilerinin bütünü, çalışma koşulları olarak değerlendirilmelidir.

İş sözleşmesinin esaslı unsurları olan işçinin iş görme borcu ile bunun karşılığında işverenin ücret ödeme borcu, çalışma koşullarının en önemlileridir.

Sözü edilen 22 nci maddenin yanı sıra Anayasa, yasalar, toplu ya da bireysel iş sözleşmesi, personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ile işyeri uygulamasından doğan işçi ve işveren ilişkilerinin bütünü, çalışma koşulları olarak değerlendirilmelidir.

İş sözleşmesinin esaslı unsurları olan işçinin iş görme borcu ile bunun karşılığında işverenin ücret ödeme borcu, çalışma koşullarının en önemlileridir.

Borçlar hukukunda olduğu gibi (Borçlar Kanunu 19/1) iş hukukunda da genel kural sözleşme serbestisidir. Taraflar iş ilişkisinde dikkate alınması gereken kuralları yasalarla belirlenen emredici hukuk kurallarına aykırı olmamak kaydıyla serbestçe belirleyebilirler. 1475 sayılı Yasada, yazılı sözleşmede bulunması gereken unsurlar gösterildiği halde, 4857 sayılı Kanunda bu yönde bir kurala yer verilmemiştir. Bu noktada iş sözleşmesinde bulunması gereken öğeler yönünden de bir serbestinin olduğu söylenebilir. Çalışma koşullarında değişikliğe dair sözleşmenin kural olarak yazılı biçimde yapılması gerekmez.

Uygulamada, yazılı olarak yapılan iş sözleşmelerinde çoğunlukla işçinin yerine getireceği iş, unvanı, ücret ve ekleri belirtilmekle birlikte, çalışma koşullarının tespitine yönelik ayrıntılı düzenlemelere yer verilmemektedir. Bu noktada çalışma koşullarının tespiti ve değişikliğin yapılıp yapılmadığı konularında ispat sorunlarını beraberine getirmektedir. Çalışma koşullarında işçi aleyhine esaslı değişiklik yapıldığı konusunda ispat yükü işçidedir.

İş sözleşmesinde, gerektiğinde çalışma koşullarında değişiklik yapabileceğine dair düzenlemeler bulunması halinde, işverenin genişletilmiş yönetim hakkından söz edilir. Bu halde işveren, yönetim hakkını kötüye kullanmamak ve sözleşmedeki sınırlara uymak kaydıyla işçinin çalışma koşullarında değişiklik yapma hakkını sürekli olarak kazanmış olmaktadır. Örneğin, işçinin gerektiğinde işverene ait diğer işyerlerinde de görevlendirilebileceği şeklindeki sözleşme hükümleri, işverenin bu konuda değişiklik yapma hakkını saklı tutar. Anılan hak objektif olarak kullanılmalıdır. İşçinin iş sözleşmesinin feshini sağlamak için sözleşme hükmünün uygulamaya konulması, işverenin yönetim hakkının kötüye kullanılması niteliğindedir.

Çalışma koşullarını belirleyen kaynaklar arasında, iş sözleşmesinin eki sayılan personel yönetmeliği veya işyeri iç yönetmeliği gibi belgeler de yerini alır. Bu nedenle işçinin açık veya örtülü onayını almış personel yönetmeliği, iş sözleşmesi hükmü niteliğindedir. İşyerinde öteden beri uygulanmakta olan personel yönetmeliğinin kural olarak işçi ile iş ilişkisinin kurulduğu anda işçiye bildirilmesi gerekir. Daha sonra yapılacak olan değişikliklerin de işçiye duyurulması bağlayıcılık açısından gereklidir. Yasal veya sözleşme gereği bir zorunluluk olmadığı halde, işyerinde uygulana gelen “işyeri uygulamaları” da çalışma koşullarının belirlenmesinde etkindir.