muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1447, Karar No: 2022/9930, Tarih: 12.09.2022

IV- UYUŞMAZLIK VE UYUŞMAZLIKLA İLGİLİ KAVRAM, KURUM VE YASAL DÜZENLEMELER

A) UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİNİN KONUSU:

Yukarıda açıklanan ve birbirinden ayrışan Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin kararları incelendiğinde; Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı ile bazı yer asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevrelerinin ilçeleri de kapsayarak şekilde genişletilmesine, bazı yerlerde yeni asliye ticaret mahkemelerinin faaliyete geçirilmesine, bu arada ... ve ...Ticaret Mahkemeleri yargı çevrelerinin ... ve ...illeri mülki sınırları olarak belirlenmesine ve bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiş olup, anılan kararın yürürlüğünden önce asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerdeki asliye hukuk mahkemelerinde ticaret mahkemesi sıfatıyla açılan ticari nitelikteki davaların yargı çevresi genişletilen veya yeni faaliyete geçirilen asliye ticaret mahkemelerine devredilip devredilmeyeceği hususunun uyuşmazlık konusu olduğu anlaşılmıştır.

B) UYUŞMAZLIKLA İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER

Anayasa’nın “Kanuni hakim güvencesi” başlıklı 37. maddesi;

“Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.

Bir kimseyi kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaz.”

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Görevin belirlenmesi ve niteliği” başlıklı 1. maddesi; “Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.”

6100 sayılı Kanun’un “Dava şartları” başlıklı 114. maddesi;

“(1) Dava şartları şunlardır:

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması...”

6100 sayılı Kanun’un “Dava şartlarının incelenmesi” başlıklı 114. maddesinin 1. fıkrası:

Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.”

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinin 2. fıkrası:

“Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.

V- GEREKÇE

V- GEREKÇE

Uyuşmazlığın giderilmesi istemine konu olan ticari davalar; dava tarihinde henüz asliye ticaret mahkemesi bulunmadığından, dava tarihi itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinde açılmıştır. Genel görevli asliye hukuk mahkemelerinin baktığı işlerin tür ve sayısının çoğalması üzerine zaman zaman uzman mahkemeler kurulmakta, asliye hukuk mahkemeleri bünyesinden ayrılan bu uzman mahkemelere mevcut dosyaların devrine yönelik geçiş hükümleri konulmaktadır (Örneğin 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun’da bu devri sağlamak için özel olarak geçici 1 ve 2. maddeler öngörülmüştür). Bu halde halen asliye hukuk mahkemelerinde görülmekte olan dava dosyalarının yeni kurulan uzman mahkemelere devredilmesi gerektiği izahtan varestedir. Ancak Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 07.07.2021 tarihli, 608 sayılı kararında bu yönde bir düzenleme bulunmadığı gibi mahkemelerin görevini düzenleyen hükümlerde de bu yönde bir düzenleme yer almamaktadır.

Yeni uzman mahkemenin kurulmasıyla birlikte işin, başka bir deyişle derdest dava dosyalarının devrine veya görevsizlik kararıyla gönderileceğine ilişkin özel hüküm bulunmaması halinde, dava tarihi itibariyle görevli mahkemelerin elindeki dosyaları göndermeksizin esastan karara bağlaması T.C. Anayasası’nın 37. maddesinde düzenlenen kanuni hakim ilkesinin doğal bir sonucudur.

Açıklanan nedenlerle, davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin, derdest dava dosyalarını yeni kurulan veya yetki çevresi genişletilen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı vererek göndermeden yargılamasını yapması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, Dairemize gönderilen uyuşmazlığın giderilmesi talebine konu olan ...Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2021/2115 esas ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 2021/1672 esas sayılı kararlarını da kapsayacak şekilde aynı uyuşmazlık konusunda daha önce Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2022/509 esas, 2022/2410 karar sayılı ve 25/03/2022 tarihli kararıyla “davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin, derdest dava dosyalarını yeni kurulan veya yetki çevresi genişletilen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararıyla gönderilmeksizin ticaret mahkemesi sıfatıyla yargılamaya devam etmelerine, uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine” karar verilmiş olduğundan, aynı nitelikteki uyuşmazlık hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

VI- SONUÇ

VI- SONUÇ

...Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunun 2021/4 sayılı ve 27/12/2021 tarihli kararıyla Dairemizden talep edilen konuda ...Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2021/2115 esas ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 2021/1672 esas sayılı kararlarını da kapsayacak şekilde, dava evvel Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2022/509 esas, 2022/2410 sayılı ve 25/03/2022 tarihli kararı ile “davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin, derdest dava dosyalarını yeni kurulan veya yetki çevresi genişletilen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararıyla gönderilmeksizin ticaret mahkemesi sıfatıyla yargılamaya devam etmelerine, uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine” kesin olarak karar verilmiş olduğundan (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2022/1574 esas, 2022/2411 karar sayılı ve 25/03/2022 tarihli kararı da aynı yöndedir), aynı nitelikteki uyuşmazlık hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA 12/09/2022 gününde oy birliğiyle 5235 sayılı Kanun’un 35. maddesinin 1. fıkrasının (4) nolu bendi gereğince kesin olarak karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2005/11859, Karar No: 2006/1418, Tarih: 15.02.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2005/11859 E.  ,  2006/1418 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 8.4.2005 gününde verilen dilekçe ile meni müdahale ve ağaçların kesilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14.9.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, mevcut bir hakkın korunması için mahkemelerden hukuki himaye istemektir. Başka bir anlatımla gelecekteki menfaatler için mahkemeden hüküm istenemez. Uygulama ve doktirinde bu olguya hukuki yarar denilmektedir. Somut olayda bilirkişi sınırdaki ağaçların halen zarar vermediğini ancak ileride zarar doğabileceğini bildirmiştir. Esasen dava dilekçesinde de bu durum kabul edilmektedir. Öyleyse dava mevcut bir yararın korunması için değil gelecekteki bir yarar için açılmıştır. Davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddi gerekirken esasının incelenerek hüküm altına alınması doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 15.2.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1298, Karar No: 2018/14009, Tarih: 16.10.2018

**13. Ceza Dairesi         2018/1298 E.  ,  2018/14009 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçu hakkında kurulan hükmün incelenmesinde;

14.04.2011 tarihinden yayınlanarak yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanun’un 26.maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen ek 2.madde uyarınca doğrudan verilen 3000TL’ye kadar olan adli para cezalarından ibaret mahkumiyet hükümleri kesin olup, suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını ihlal etme suçundan tayin edilen 2400-TL adli para cezasına ilişkin hükümlerin cezaların türü ve miktarları itibariyle temyizi mümkün bulunmadığından 5320 sayılı Yasanın 8/1 maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK’un 317.maddesi gereğince suça sürüklenen çocuk ve müdafiinin temyiz itirazlarının tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

II-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçu hakkında kurulan hükmün incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre suça sürüklenen çocuk ... ve müdafiinin temyiz istemleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 16/10/2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14377, Karar No: 2013/7090, Tarih: 18.04.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2012/14377 E.  ,  2013/7090 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tazminat

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, erken tahliyeden, hor kullanımdan ve tamirat süresinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, davalının 01.03.2004 tarihinden beri kiracı olup, en son 01.03.2009 tarihinde 2 yıl süreli sözleşme yapıldığını, davalının 30.04.2011 tarihinde taşınmazı boşalttığını, yapılan tespitte 18.599,57 TL hasar belirlendiğini, söz konusu hasarın onarım süresinin bir ay olduğunu, ayrıca yeniden kiraya verilebilmesi için makul süre kirasının da tahsili gerektiğini belirterek, hor kullanım nedeniyle 18.599,57 TL, tamirat ve yeniden kiraya verilebilmesi için geçecek süre için şimdilik 1.000,00 TL ve tespit masrafı olarak 371,00 TL olmak üzere toplam 19.970,57 TL nin tahsiline karar verilmesini talep etmiş, kira tazminatına ilişkin talebini 10.08.2011 tarihli dilekçesi ile iki aylık makul süre ve 1 aylık tamirat süresi olmak üzere 16.500,00 TL olarak ıslah etmiştir. Davalı ise, sözleşmenin feshinin hukuka uygun olduğunu, hor kullanımın söz konusu olmadığını, kiralanana iyileştirmeler yapıldığını, talep edilen tutarların fahiş oluğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile hor kullanım için 16.473,63 TL, iki aylık yeniden kiralama süresi için aylık 5.500,00 TL den 11.000,00 TL, 23 günlük onarım süresi için 4.216,66 TL ile tespit masrafı olarak 371,00 TL olmak üzere toplam 32.061,29 TL nin tahsiline karar verilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Temyiz eden davalının hükmedilen makul süre kirasına ilişkin temyiz itirazlarına gelince; 01.03.2009 başlangıç tarihli ve 2 yıl süreli yazılı kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin özel şartlar 2.maddesinde, “…kiracının herhangi bir sebep olmaksızın ve herhangi bir tarihte 1 ay öncesinden kiralayana yazılı olarak fesih ihbarında bulunmak suretiyle sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceği” düzenlemesine yer verilmiştir. Tarafların özgür iradeleri ile kararlaştırılan bu koşul geçerli olup, tarafları bağlar. Mahkemece her ne kadar kiralananın 2 aylık sürede yeniden kiralanabileceğinden bahisle iki aylık makul süre kirasına hükmedilmiş ise de, esasen davalı

kiracı tarafından sözleşmenin 2.maddesi uyarınca 07.04.2011 tarihinde keşide edilen ancak tebliğ tarihi dosya kapsamından anlaşılamayan ihtarname ile taşınmazın 30.04.2011 tarihinde tahliye edileceğinin bildirildiği anlaşılmaktadır. Gönderilen ihtarnamenin keşide tarihi ile tahliye edileceğinin bildirildiği tarih arasında 1 aylık süreden daha az bir zaman olsa da, sözleşmenin 2.maddesindeki düzenleme karşısında davacı tarafından istenilebilecek makul süre kirasının ancak ihtarın tebliğ tarihinden itibaren 1 ay ile sınırlı olacağının kabulü gerekir. Bu nedenle mahkemece öncelikle davalı kiracı tarafından 07.04.2011 tarihinde keşide edilen ihtarnamenin tebliğ tarihinin belirlenerek, söz konusu tarihten itibaren bir aylık kira istenebileceği gözetilerek sonuca gidilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile iki aylık makul süre kirasına hükmedilmesi doğru değildir.

3-Davalının hor kullanma tazminatına ilişkin temyiz itirazlarına gelince; mahkemece her ne kadar 16.473,63 TL hor kullanım tazminatına hükmedilmiş ise de, bu konuda yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir. Öncelikle konusunda uzman bilirkişiden söz konusu hasarların hor kullanım sonucunda mı, yoksa normal kullanım sonucunda mı oluştuğunun tespiti için ayrıntılı rapor alınarak normal kullanım sonucunda oluşacak hasar miktarının toplam alacaktan indirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda 2 ve 3 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 18.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5147, Karar No: 2012/8145, Tarih: 09.05.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/5147 E.  ,  2012/8145 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğerleri aleyhine 06/04/2006 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 31/12/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre

davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacıların diğer temyiz itirazlarına gelince:

Dava, desteğin trafik kazasında ölümü nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, istemin kısmen kabulüne dair verilen karar, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Dava konusu olayın gelişim biçimi, ölenin davacılara yakınlığı ile yukarıda açıklanan ilkeler gözetildiğinde; davacıların her biri için hüküm altına alınan manevi tazminat miktarı azdır. Davacılar yararına üst düzeyde uygun manevi tazminata karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmiş olması doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle davacılar yararına BOZULMASINA, davacıların diğer temyiz itirazlarının (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 09/05/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2880, Karar No: 2020/3345, Tarih: 04.06.2020

**14. Hukuk Dairesi         2019/2880 E.  ,  2020/3345 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 03.07.2014 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20.09.2018 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava mirasın hükmen reddi talebine ilişkindir.

Davacılar vekili, 08.07.2006 tarihinde ölen mirasbırakan ...’ın terekesinin borca batık olduğunu beyanla mirasın hükmen reddinin tespitini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin açıkça borca batık olup olmadığının ve mirasçıların terekeyi kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadıklarının araştırılması gerekmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 605/2 maddesi hükmü gereğince mirasın hükmen reddine (terekenin borca batık olduğunun tespitine) ilişkin talepler, süreye tabi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK m. 605/2). Ayrıca icra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde de terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde ise terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca TMK'nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına ilişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması zorunludur. Öte yandan, davanın niteliği gereği davalı-alacaklıların, murisin terekesinin borca batık olduğunu bilmemeleri, bilmelerinin de mümkün olmaması, terekenin borca batık olup olmadığına yapılan yargılama sonrasında karar verilmesi halinde yargılama gideri ve harçtan davalıların değil davacıların sorumlu tutulması gerekir.

Borç, mirasbırakanın şahsi borcu değil, ortağı ve temsilcisi olduğu ... Giyim Ticaret Anonim Şirketinden kaynaklanan vergi borcudur. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'un 22.07.1998 tarihli 4369 sayılı Yasayla değişik 35. maddesi hükmüne göre; şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun gereğince takibe tabi tutulurlar. Aynı Kanuna 25.05.1995 tarihli 4108 sayılı Kanunla ilave edilen Mükerrer 35. madde hükmüne göre de; tüzel kişilerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanuni temsilcilerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. Şu halde açıklanan yasal hükümler gereğince, mirasbırakanın; "ortağı" ve "temsilcisi" olduğu şirketin, şirketin malvarlığından tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan vergi borcundan, şirket ortağı olarak "koyduğu sermaye hissesi oranında" doğrudan doğruya; "temsilcisi" olarak da şahsi sorumluğu söz konusudur. Öyleyse, şirkete ve şirketin aktif ve pasifine ilişkin kayıt ve belgelerin istenilmesi, bu işten anlayan bilirkişi veya bilirkişiler eliyle; mirasbırakanın, "ortağı" ve "yasal temsilcisi" olduğu şirketin defter, kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılarak şirketin aktif ve pasifinin saptanması ve mirasbırakanın şirketin kamu borcundan dolayı sermaye hissesi oranında şahsen sorumlu olacağı miktarın bu suretle belirlenmesi; amme alacağının şirketin malvarlığından tamamen tahsili mümkün ise; bu halde davacıların borca batıklığın tespitini istemekte hukuki yararlarının bulunmayacağı gözetilerek isteğin reddedilmesi; değil ise, mirasbırakanın ölüm tarihi itibarıyla tespit edilen terekesi aktifinin, borcu karşılamaya yeterli olmaması halinde isteğin kabulüne karar verilmesi gerekirken, bu yönler araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

Öte yandan somut olayda, murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin açıkça borca batık olup olmadığı yeterince araştırılmamıştır. Mirasbırakanın motosikletinin değeri uzman bilirkişi vasıtası ile ölüm tarihine göre belirlenmeli, tüm bankalardan mirasbırakanın ölüm tarihi itibari ile hesap bilgileri ve varsa hesap hareketleri sorulmalı, borçlar ölüm tarihine göre sorularak tespit edilmeli ve ölüm tarihi itibari ile terekenin aktifi ve pasifi tereddütsüz hesaplanmalıdır. Mirasbırakanın borçları ölüm tarihine göre belirlenmediği gibi, dava dilekçesine ekli vergi borcu kayıtlarındaki miktarlar, bilirkişi raporunda tespit edilen miktarlar, Gaziemir Vergi Dairesi Müdürlüğünün 22.12.2014 ve 09.12.2015 havale tarihli şirket borcunun bulunmadığına, İzmir Taşıtlar Vergi Dairesi Müdürlüğünün 23.12.2014 tarihli şirket borcunun 14.404,26TL olduğuna, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 05.08.2014 tarihli şirket borcunun 529,50TL olduğuna, Çakabey Vergi Dairesi Müdürlüğünün 22.12.2014 tarihli şirket borcunun 2429,64TL’sinden mirasbırakanın sorumlu olduğuna ilişkin cevapları, hem borcun varlığı hem de miktarı yönünden çelişkilidir. Teker teker ilgili vergi dairesi müdürlüklerine müzekkere yazılarak ölüm tarihi itibari ile borç miktarı, borç nedeni, mirasbırakanın sorumlu olduğu tutar ve çelişkili cevapların nedeni açıklattırılmalı, çelişkiler giderilerek mirasbırakanın şahsi ve şirketinden kaynaklanan sorumlu bulunduğu borç miktarı ölüm tarihi itibari ile net olarak belirlenmelidir.

Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi hükmün bozulmasını gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.06.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.