muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/1899, Karar No: 2013/1903, Tarih: 28.02.2013

İşletmesel karar söz konusu olduğunda, kararın yararlı ya da amaca uygun olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılamaz. Kısaca işletmesel kararlar yerindelik denetimine tabi tutulamaz. İşverenin serbestçe işletmesel karar alabilmesi ve bunun kural olarak yargı denetimi dışında tutulması şüphesiz bu kararların hukuk düzeni tarafından öngörülen sınırlar içinde kalınarak alınmış olmalarına bağlıdır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Bu kapsamda, işveren fesihle ilgili karar aldığını, bu kararın istihdam fazlası meydana getirdiğini, tutarlı şekilde uyguladığını ve feshin kaçınılmaz olduğunu ispatlamalıdır.

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında iş görme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı(ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

İş ilişkisinde işletmesel kararla iş sözleşmesini fesheden işveren, Medeni Kanun’un 2. maddesi uyarınca, yönetim yetkisi kapsamındaki bu hakkını kullanırken, keyfi davranmamalı, işletmesel kararı alırken dürüst olmalıdır. Keyfilik denetiminde işverenin keyfi davrandığını işçi iddia ettiğinden, genel ispat kuralı gereği, işçi bu durumu kanıtlamalıdır.

Somut olayda, davacı 18.04.2000- 31.10.2011 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde şoför olarak çalışmıştır. İş akdi, 31.10.2011 tarihinde THY tarafından bazı illerde ikram yüklemelerinin kaldırılıp bunun İstanbul’dan yapılmasının istenmesi, bunun sonucunda önemli miktarda iş kaybının olduğu, tasarruf önlemlerinin alınması gerektiği ayrıca yapılan duyuruya rağmen İstanbul ünitesinde

2013/1899-1903 S.4

görev almak konusunda davacının herhangi bir başvurunun olmaması ve başka bir boş kadroda istihdamının mümkün olmaması nedeniyle 4857 sayılı Kanunu’nun 17 ve 18. Maddeleri uyarınca feshedilmiştir.

Davalı işverenliğin fesih bildiriminde belirttiği hususla ilgili olarak işletmesel karar aldığı, bu kapsamda 20.10.2011 tarihinde Adana , ..., Bodrum, Dalaman, İzmir ve Trabzon ünitelerindeki çalışanlara İstanbul ünitesinde görev almak isteyenlerin ünite müdürlüğüne yazılı olarak başvurmaları gerektiği konusunda ilan yayınladığı sabittir. Dosya kapsamından anlaşılacağı üzere yapılan duyuru neticesinde İstanbul ünitesinde çalışmayı kabul edip orda işe başlayan işçiler olmuştur.

Davalı işverenliğin fesih bildiriminde belirttiği hususla ilgili olarak işletmesel karar aldığı, bu kapsamda 20.10.2011 tarihinde Adana , ..., Bodrum, Dalaman, İzmir ve Trabzon ünitelerindeki çalışanlara İstanbul ünitesinde görev almak isteyenlerin ünite müdürlüğüne yazılı olarak başvurmaları gerektiği konusunda ilan yayınladığı sabittir. Dosya kapsamından anlaşılacağı üzere yapılan duyuru neticesinde İstanbul ünitesinde çalışmayı kabul edip orda işe başlayan işçiler olmuştur.

Her ne kadar davalı taraf işletmesel bir karar aldığını, bu kararı da tutarlı bir şekilde uyguladığını ve feshe en son çare olarak başvurduğunu iddia etse de dosya kapsamından tespit edildiği üzere işverenliğin iş akdini feshettiği davacı ve diğer çalışanları yargılama devam ederken tekrar işe davet ettiği , ancak bu yazılarda işçilere eski imkanlarının verilmediği, mevsimlik işçi olarak düşük ücretle çalışma teklif edildiği bu teklifin bazı çalışanlar tarafından kabul edilerek çalışmaya başlandığı , davacı tarafından ise bu teklifin kabul edilmediği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda davalı şirketin fesihten sonra çalışan sayısının iş akdi feshedilenlerle tekrar yapılan iş sözleşmeleriyle de artış gösterdiği sabittir. Davalı tanığı Hafız ...'de iş akdi feshedilenlerden daha sonra düşük ücretle mevsimlik işçi olarak tekrar işe alınanların olduğunu belirtmiştir.

Bu kapsamda işverenin , iş akdi feshedilen çalışanlarla tekrar mevsimlik ve düşük ücretle sözleşmeler imzalaması ve bu sözleşmeler uyarınca çalışan sayısının giderek artması ve davacıya iş sözleşmesi mevsimlik olmasına karşın fesih işlemine başvurulmadan ücretsiz izin alarak iş sözleşmesinin askıya alınması teklifinin önerilmemiş olması karşısında davalının, almış olduğu işletmesel kararı tutarlı bir şekilde uyguladığından ve feshe son çare olarak başvurduğundan bahsetmek mümkün olmamıştır. Bu nedenle feshih geçerli nedene dayanmadığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir..

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, mahkeme kararının bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

2013/1899-1903 S.5

HÜKÜM : Yukarıda belirtilen nedenlerle:

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE,

3-Davacının kanuni sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin beş aylık ücreti olarak belirlenmesine,

4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,

2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE,

3-Davacının kanuni sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin beş aylık ücreti olarak belirlenmesine,

4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,

5-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 24,30 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 18,40 TL harcın mahsubuyla bakiye 5,90 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

6-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ne göre 1.320,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

7- Davacının yapmış olduğu 654.80 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına

8-Yatırılan gider ve delil avanslarından artan kısmın istek halinde ilgili tarafa iadesine,

9-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 28.02.2013 tarihinde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/9884, Karar No: 2021/154, Tarih: 19.01.2021

**3. Hukuk Dairesi         2020/9884 E.  ,  2021/154 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak ve tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; Taraflar arasında düzenlenen 06.07.2011 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile aylık 5.000 TL karşılığında lüks eşyalarla donatılmış meskenin davalıya kiralandığını, davalının 26.10.2011 tanzim tarihli ihtarname ile taşınmazı bir ay içinde tahliye edeceğini bildirerek, taşınmazın anahtarlarını site görevlisine teslim etmek suretiyle kiralananı tahliye ettiğini, tahliye sonunda yaptırılan tespite göre kötü kullanım, eski hale getirme ve taşınmazda bulunan eşyaların taşınmazdan götürülmesinden kaynaklanan zararın 258.915 TL olarak tespit edildiğini belirterek, fazlaya dair haklarını saklı tutarak 50.000 TL bedelin faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiş, 07.02.2014 tarihinde harcını yatırdığı ıslah dilekçesi ile talebini 197.476,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, taşınmaza 27.200 TL tutarında faydalı masraflar yaptığını, taşınmazda bulunan eşyalar eski olduğu için davacının da onayı ile eşyaları dağıttığını, bir kısım eşyaları teslim etmeye hazır olduğunu, tespit raporunda belirlenen bedellerin fahiş olduğunu ve esasen teslim edilmeyen eşyaların da sadece davacı beyanı nazara alınmak suretiyle bedellerinin hesap edildiğini belirterek davanın reddini dilemiştir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 24.11.2014 tarih, 2014/11745 E. - 12936 K. sayılı ilamı ile görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle verilen bozma ilamına uyularak, Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının temyiz edilmeksizin kesinleşmesi üzerine, Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilen dosyada 16.12.2015 tarihinde davanın kısmen kabulü ile hor kullanma ve teslim edilmeyen eşyalar bedeli 125.446,60 TL' nin tahsiline karar verilmiş, tarafların temyizi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 21.06.2016 tarihli 2016/2720 E.- 2016/4858 K. sayılı ilamı ile; tarafların sair temyiz itirazlarının yerinde olmadığı, tarafların bilirkişi raporuna

yönelik temyiz itirazlarına gelince ise; Hükme esas alınan 06.07.2011 başlangıç tarihli kira sözleşmesi hususunda, taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı, sözleşmeye göre, kiralananın konut olarak, sağlam ve eşyalı olarak kiralandığı, sözleşmede; kiralanan şey ile birlikte teslim olunan demirbaş eşyaların, Davlumbaz, ankastre ocak, ankastre bulaşık makinası, ankastre fırın, ankastre mikro dalga fırın, kombi ve mobilyalar.. şeklinde belirtildiği, özel şartlar 5. maddesinde; “...Kiracı kiraladığı şeyi ne halde buldu ise kiraya verene o halde ve adete göre teslim etmeye mecburdur. Kiralanan gayrimenkul içinde bulunan demirbaş eşya ve edevatı dahi kontrat müddetinin hitamında tamamen iade ile mükelleftir. Gerek bu eşya ve gerek kiralanan şeyin/teferruatı ve mütemmim cüzleri zayi edilir veya mutat üzere kullanmaktan mütevellit noksandan ziyade kıymetlerine noksan arız olursa kiracı bunları kıymetleriyle tazmine ve kiraya veren istediği taktirde eski haline getirmeye mecburdur.”, 4. maddesinde; “..Kiraya konu mesken, bütün müştemilatı ile boş, sağlam, çalışır vaziyette teslim edilmiştir. Kiracı ev sahibine haber vermeden herhangi bir değişiklik yaptıramaz. Meskeni teslim edeceği zamanda teslim aldığı gibi teslim edecektir." şartlarının olduğu, tarafların özgür iradeleriyle sözleşmeye konulan bu şartların geçerli olup, tarafları bağladığı; Hükme esas alınan davacı kiralayan tarafından yaptırılan tespit sonucu hazırlanan 30.01.2012 tarihli tespit raporu ve bu tespit raporu esas alınarak yargılama sırasında mahkemece aldırılan 18.11.2013 ve 21.04.2014 tarihli bilirkişi raporlarının hükme esas almaya ve Yargıtay denetimine elverişli olmadığı , tespit raporunun inşaat mühendisi, kadastro bilirkişileri ve diğer raporların da inşaat mühendisi, mali müşavir ve hukukçu bilirkişiler tarafından düzenlenmiş olup, bu kişilerin uyuşmazlık konusu eşyalar hakkında nasıl bir uzmanlıkları olduğunun da belirtilmediği bu nedenle, mahkemece öncelikle, konusunda uzman bilirkişilerden yeniden rapor aldırılıp kiralanandaki eşyaların vasıfları, model, marka vs. gibi özellikleri tespit edilmesi , tespit edilen eşya ve malzemelerin yıpranma payları düşülerek ayrıntılı bir şekilde, Yargıtay denetimine elverişli kalem kalem birim fiyatları belirlenip hasıl olacak sonuca göre eşya bedelinin tespiti gerekirken yazılı şekilde, mobilya, ev eşyası ve beyaz eşya konusunda uzman olmayan bilirkişilerce düzenlenen, eksik ve yetersiz tespit ve bilirkişi raporları esas alınarak hüküm verilmesinin doğru olmadığı belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir .

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada, davanın kısmen kabulü ile 64.985,00 TL'nin, 50.000,00 TL'sine dava tarihinden, 14.985,00 TL'sine ıslah tarihi olan 07/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada, davanın kısmen kabulü ile 64.985,00 TL'nin, 50.000,00 TL'sine dava tarihinden, 14.985,00 TL'sine ıslah tarihi olan 07/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacının yargılama giderlerine ilişkin temyiz itirazlarına gelince; Yargılama giderleri, kural olarak, davada haksız çıkan tarafa yükletilir. (HMK m. 326,1) Davada her iki taraf da kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini, haklı çıkma nispetine (oranına) göre taraflar arasında paylaştırır. (HMK m. 326/2)

Mahkemece, davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin tarafların haklı çıktıkları miktarlara göre paylaştırılmaması ve ayrıca davacı tarafından yatırılan harcın da yargılama giderleri kapsamında paylaşıma konu edilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Ne var ki yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması HUMK 438/7. maddesi gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte belirtilen nedenlerle davalının tüm, davacının sair temyiz itirazlarının reddine; ikinci bentte açıklanan nedenlerle davacının yargılama giderlerine yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün 3. bendinin hükümden çıkarılarak yerine "Davacı tarafından karşılanan tebligat gideri, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti, tanık ücreti, posta ücreti olmak üzere toplam 2.829,30 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı göz önüne alınarak 930,83 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına; davacı tarafından yatırılan 3.282,25 TL harcın ise karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine," ifadesinin yazılması suretiyle hükmün davacı yararına düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 3.329,30 TL bakiye temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19/01/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/643, Karar No: 2022/3229, Tarih: 18.04.2022

**1. Hukuk Dairesi         2022/643 E.  ,  2022/3229 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL - TENKİS

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, tenkis davasının, bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda; Yerel Mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi;

I. DAVA

Davacılar, mirasbırakan babaları ... ...’ın maliki olduğu 199 parsel sayılı taşınmazın tamamı ile 200 parsel sayılı taşınmazdaki 1/3 payını 13.07.2011 tarihinde, 1011 parsel sayılı taşınmazın geldisi olan 438 parsel sayılı taşınmazı ise 19.08.1987 tarihinde davalı oğlu Kadir’e satış göstermek suretiyle temlik ettiğini, yapılan temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında adlarına tescilini, mümkün olmazsa tenkisini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davalı, mirasbırakanın 1987 yılında davacı ...’un düğün masrafları nedeniyle taşınmazlarını sattığını, bunlardan birinin de dava konusu 438 sayılı parsel olduğunu, ayrıca 2011 yılında mirasbırakanın emekli olabilmesi için 25.000,00 TL sosyal güvenlik kurumuna ödeme yaptığını, karşılığında da 199 ve 200 sayılı parsellerin kendisine devredildiğini, satışların bu haliyle gerçek olduğunu bildirip, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 05/05/2015 tarihli ve 2013/577 E., 2015/235 K. sayılı kararıyla; 199 ve 1011 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine, 200 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bozma Kararı

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 05/05/2015 tarihli ve 2013/577 E., 2015/235 K. sayılı kararıyla; 199 ve 1011 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine, 200 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bozma Kararı

Dairenin 12.09.2019 tarihli ve 2016/4431 E., 2019/4596 K. sayılı kararıyla; “...mirasbırakan ile davacı çocukları Harun ve Mehmet arasında mal kaçırmayı gerektirecek bir neden bulunmamaktadır. Bu husus cevaba cevap dilekçesinde davacıların da kabulündedir. Davacı ..., mirasbırakan ile yıllarca aynı avlu içerisinde yaşadığını, davacı ... da mirasbırakana baktığını, aksine davalının mirasbırakana uzak yaşadığını beyan etmişler, mirasbırakan ile aralarında bir sorun olduğunu ya da davalı ...’i kendilerine yeğlemesini gerektirecek bir durumu ortaya koymamışlardır. Mirasbırakanın ölümü ile 11 parça taşınmaz tüm mirasçılarına intikal etmiştir. Bu taşınmazlar dava konusu taşınmazlar ile aynı köyde olup; arsa, kerpiç ev, incir bahçesi, tarla ve zeytinlik gibi azımsanmayacak nitelikte ve niceliktedir. Her ne kadar tek başına bu husus mirasbırakanın mal kaçırma iradesi olmadığını göstermese de, mirasçılarından mal kaçırmak isteyen bir kişinin hiç mal bırakmama ya da malvarlığına oranla az miktarda bir mal bırakma eğilimi ile hareket edeceği hayatın olağan akışının gereğidir. Ayrıca taraf tanıkları ile de mirasbırakanın mirasçılarından mal kaçırdığı ortaya konulamadığı gibi dosyada bu yönde başka bir delil de bulunmamaktadır. Reddedilen taşınmazlar yönünden davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddine. Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Yukarıda yer verilen somut olgular uyarınca, dava konusu 200 parsel sayılı taşınmaz yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde hataya düşülerek anılan parsel yönünden davanın kabul edilmesi doğru değildir." gerekçesiyle bozulmuştur.

3. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 24/12/2020 tarihli ve 2019/355 E., 2020/357 K. sayılı kararıyla; davacıların mirasbırakan ile aralarında bir sorun olduğu ya da davalı ...’i kendilerine yeğlemesini gerektirecek bir durumu ortaya koyamadıkları, mirasbırakanın ölümü ile 11 parça taşınmazın tüm mirasçılarına intikal ettiği, bu taşınmazların dava konusu taşınmazlar ile aynı köyde olduğu ve azımsanmayacak nitelik ve nicelikte olduğu, tanıkların da mirasbırakanın mirasçılarından mal kaçırdığını ortaya koymadıkları gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

4. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Temyiz Nedenleri

4. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Temyiz Nedenleri

Davacılar vekili, 438 parsel sayılı taşınmazın davacı ...’un düğünü nedeniyle mirasbırakanın paraya ihtiyacı olduğu gerekçesiyle satıldığı iddiasının gerçek olmadığını, davacı ... ve eşinin devlet memuru olup düğün ve ev eşya giderlerini kendilerinin karşıladığını, davalının 438 parsel sayılı taşınmazı alabilecek maddi gücü olmadığını, 199 parsel sayılı taşınmaz yönünden mirasbırakanın emeklilik işlemleri için satıldığı gerekçesiyle reddinin hatalı olduğunu, davalının bedeli karşılığında satın aldığını gösterir hiç bir somut delil bulunmadığını, mirasbırakanın davalıyı diğer evlatlarından üstün tuttuğunu, yapılan temliklerin mal kaçırma amacıyla gerçekleştirildiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

6. Gerekçe

6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, satış sözleşmesinden kaynaklanan muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir.

6.2. İlgili Hukuk

6.2.1. Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada mirasbırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle mirasbırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

6.3. Değerlendirme

Kararın (IV/2.) no.lu paragrafında yer verilen ve hükmüne uyulan bozma kararında gösterildiği şekilde işlem yapılarak yazılı şekilde karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

V. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle; davacılar vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve yasaya ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 21,40 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 18/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.