muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1478, Karar No: 2017/1083, Tarih: 09.02.2017

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu 327. maddesinde yer alan düzenlemeye göre genel hükümlere tabi kira sözleşmelerinde kira sözleşmesinin başlangıcı ve süresi belli ise kira sözleşmesinde sürenin dolması ile kira sözleşmesi kendiliğinden sona erer. Kiraya veren sözleşmenin bitim tarihinden itibaren bir ay içinde dava açarak süre bitimi nedeniyle tahliye talep edebilir. Belirli süreli kira sözleşmelerinde belirlenen sürenin dolması halinde taraflar arasında açık bir anlaşma olmaksızın kira ilişkisi sürdürülürse kira sözleşmesi belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür. Genel hükümlere tabi kira sözleşmelerinde belirli süreli kira sözleşmesinin süresiz hale gelmemesi için kiraya veren kira süresi bitmeden veya dava açma süresi içinde kira sözleşmesini yenilemeyeceğine dair ihtarname tebliğ ettirirse kira sözleşmesi yenilenmeyeceği gibi süresiz hale de gelmez. Bu durumda her zaman süre bitimi nedeniyle tahliye davası açılabilir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu 328. maddesinde yer alan düzenlemeye göre ise; belirsiz süreli kira sözleşmelerinde taraflardan her biri, daha uzun bir fesih bildirim süresi veya başka bir fesih dönemi kararlaştırılmış olmadıkça, yasal fesih dönemlerine ve fesih bildirim sürelerine uyarak sözleşmeyi feshedebilir. Sözleşmede veya kanunda belirtilen fesih dönemine veya bildirim süresine uyulmamışsa, bildirim bir sonraki fesih dönemi için geçerli olur.

Olayımıza gelince; Dava konusu kiralanan taşınmazın gayrimusakkaf nitelikte bulunduğu taraflar arasında düzenlenen 01.01.2014 başlangıç tarihli sözleşme ile sabit olduğu gibi dosya kapsamından da açıkça anlaşılmaktadır. Asıl kiraya veren ... A.Ş., ...4. Noterliği'nin 30.01.2013 tarihli 03016 yevmiye no.lu ihtarnamesi ile davalı ...'a aralarında düzenlenen 01.01.2011 başlangıç tarihli 2 yıl süreli kira sözleşmesinin yenilenmeyeceği bildirilmiştir. Bu itibarla, TBK'nun 327. maddesi hükmü gereğince asıl kira ilişkisinin sona erdiği, dolayısıyla taraflar arasındaki alt kira ilişkisinin de sona ereceği izahtan varestedir. Hal böyle iken ; davalının buna rağmen davacı ile davaya konu 01.01.2014 başlangıç tarihli kira sözleşmesini akdettiği göz önüne alındığında davacının taleplerinin yukarıda anlatılan ilkeler doğrultusunda değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile karar verilmesi hatalıdır.

Hüküm,bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ :Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5362, Karar No: 2013/25548, Tarih: 24.12.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/5362 E.  ,  2013/25548 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi

No :2012/165-2012/503

Dava, davacının davalı işveren yanındaki 01.10.2008 tarihinden önceki çalışmaları kapsamında itibari hizmet süresinin tespiti ve sigortalılık sürelerine eklenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalıların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalıların vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan mülga 506 sayılı Kanun’un Yasanın Ek 5. maddesidir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesinin (2). fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükmü öngörülmüş olup, 506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesinin 3. fıkrasının “… Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.” hükmü gereği, davacının 12.10.1987 – 01.10.2008 tarihleri arasında davalı işyerindeki rafineri ve makinistlik bölümlerinde geçici kadroyla çalışılan, sigorta primi ödenmiş günleri x 0,25 formülüyle hesaplanan itibari hizmet süresi bulunduğunun ve bu sürenin sigortalılık süresine itibari hizmet süresi olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, infazda tereddüt oluşturacak şekilde “davacının davalı ... tarafından dosyaya ibraz edilen hizmet belgesinde belirtildiği şekilde adı geçen 12/10/1987-01/10/2008 tarihleri arasında rafineri ve makinistlik bölümlerinde fiilen çalıştığı ve ayrıca çalışılmış sayılan günler için olmak üzere 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 106, 40 ve geçici 7. maddesinin 1 ve 2. fıkrası gereğince, 3600 günlük çalışma koşulu aranmaksızın 506 sayılı Yasanın ek 5/IV maddesine göre itibari hizmet süresinde kanunda gösterilen miktarda yararlanması ve bu itibari hizmet süresinin 506 sayılı Yasanın 108. maddesindeki sigortalık süresine eklenmesi gerektiğinin TESPİTİNE,” karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Hüküm fıkrasının 1. bendinin silinerek, yerine, “davanın kabulü ile, davacının davalı işverene ait işyerinde 12.10.1987 – 01.10.2008 tarihleri arasında rafineri ve makinistlik bölümlerinde geçen, geçici kadroyla çalışılan, sigorta primi ödenmiş günleri x 0,25 formülüyle hesaplanan 3.333 gün x 0.25 = 834 gün itibari hizmet süresi bulunduğunun ve bu sürenin davacıya ait sigortalılık süresine itibari hizmet süresi olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine,” cümlesinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılardan ....'den alınmasına, 24.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7399, Karar No: 2020/15549, Tarih: 10.11.2020

**9. Hukuk Dairesi         2020/7399 E.  ,  2020/15549 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Müfettişlerince yapılan denetim sonucu düzenlenen raporda; İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından temizlik hizmeti alımı için ... Ltd. Şti. ile ve veri giriş hizmeti alımı için ... Ltd. Şti. ile yapılmış sözleşmelerin muvazaalı olduğu tespitinde bulunulduğu, ancak bu tespitin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, hizmet alım sözleşmelerinin usulüne ve yasal düzenlemelere uygun olarak yapıldığını, muvazaanın söz konusu olmadığı ileri sürülerek, davalı kurum işleminin iptaline karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, bozmaya uyarak alınan bilirkişi raporuna dayanarak davaya konu müfettiş raporundaki tespit ve değerlendirmelerin ... Temizlik Ltd. Şti, açısından yerinde olmadığı, buna karşılık ... Mobilya Dekorasyon Temizlik Gıda İnş, San, Tic, Ltd, Şti'nin sözleşme konusu işle ilgili uzmanlığının bulunmaması, ihale konusu işle ilgili iş ekipmanına, iş bitirme belgesine, operatör ve sertifikalı teknik personel kadrosuna sahip olmaması, sözleşmenin hizmet alımının değil, açıkça personel teminini amaçlamış olması nedeniyle veri hazırlama ve giriş işlemlerine yönelik hizmet alım sözleşmesinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olarak değerlendirilemeyeceği, sözleşmenin hizmet alımı değil personel temini olarak kabul edilmesi gerektiği, davaya konu müfettiş raporundaki tespit ve değerlendirmelerin ... Mobilya Dekorasyon Temizlik Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. açısından yerinde olduğu gerekçesiyle teftiş raporunun alt işveren ... Temizlik Tekstil Gıda ve Dayanıklı Tüketim San. Tic. Ltd. Şti ile ilgili olan kısmının iptaline, alt işveren ... Mobilya Dekorasyon Temizlik Gıda İnşaat San. Tic. Ltd. Şti ile ilgili olan kısmının iptaline ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut uyuşmazlıkta; Sağlık Bakanlığı ... ile dava dışı ... Mobilya Dekorasyon Temizlik Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki veri hazırlama, kontrol, bilgi sistemi kullanım, bakım, destek ve işletilmesine ilişkin hizmet alımı sözleşmesinin muvazaalı olduğu tespitine ilişkin müfettiş raporuna itirazın yerinde olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gereklidir.

2-Somut uyuşmazlıkta; Sağlık Bakanlığı ... ile dava dışı ... Mobilya Dekorasyon Temizlik Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki veri hazırlama, kontrol, bilgi sistemi kullanım, bakım, destek ve işletilmesine ilişkin hizmet alımı sözleşmesinin muvazaalı olduğu tespitine ilişkin müfettiş raporuna itirazın yerinde olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gereklidir.

Mahkemece, uyuşmazlık konusu bu sözleşmenin hizmet alımı değil, personel temini olarak kabul edilmesi gerektiğinden, müfettiş raporundaki muvazaa tespitinin ... Mobilya Dekorasyon Temizlik Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. açısından yerinde olduğu kabul edilmiştir.

Oysa ki davacı Kurum ile dava dışı Şirket arasındaki hizmet alım sözleşmesi 4734 sayılı Kanun kapsamında imzalanmış olup, bu Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (e) bendinde, “İdarelerce kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre istihdam edilen personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması halinde, en üst ihale yetkilisinin onayı alınmak kaydıyla bu Kanunda belirtilen hizmetler için ihaleye çıkılabilir.” hükmü ve bu hüküm ile bağlantılı “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde ise “Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, mimarlık ve mühendislik, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri,” ifade edeceği düzenlemesi yer almaktadır.

Görüldüğü üzere; uyuşmazlık konusu tespit döneminde yürürlükte olan 4734 sayılı Kanun ile idarelerin istihdam edilen personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması halinde bu Kanunda belirtilen hizmetler için ihale ile personel teminine cevaz vermiştir.

Muvazaa tespiti yapılan ihalenin konusu da İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü ve bağlı sağlık kuruluşları bünyesinde bilgi sistemi kullanımı, bakım, destek ve işletimine ilişkin hizmet işinde çalışılacak eleman alımı olup, bu kapsamda bilgi sistemi kullanım elemanı, netwok donanım teknik destek elemanı, yazılım elemanı istihdam edilmiştir.

Dolayısıyla davacı idarenin ihalesine konu hizmet, 4734 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde tadadî olarak sayılan hizmetlerden biri olduğundan ve 62/1-(e) bendine dayalı olarak bunun içinde personel temin edebileceğinden yapılan hizmet alımının muvazaalı olduğundan bahsedilemez. Kaldı ki bu kapsamda istihdam edilen personelin de hizmet alımına konu işlerde çalıştırılmadığı yönünde bir iddia ve tespitte bulunmamaktadır.

Dolayısıyla davacı idarenin ihalesine konu hizmet, 4734 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde tadadî olarak sayılan hizmetlerden biri olduğundan ve 62/1-(e) bendine dayalı olarak bunun içinde personel temin edebileceğinden yapılan hizmet alımının muvazaalı olduğundan bahsedilemez. Kaldı ki bu kapsamda istihdam edilen personelin de hizmet alımına konu işlerde çalıştırılmadığı yönünde bir iddia ve tespitte bulunmamaktadır.

Hülasa, davalı idare ile dava dışı Şirket arasındaki hizmet alımının dayanağı 4734 sayılı Kanun olup, bu Kanunun zikredilen hükümleriyle 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile öngörülen düzenlemelere ayrıksı koşullar getirilmiş olmakla, somut uyuşmazlıkta bu istisnai düzenlemelerin gözetilmesi gereklidir.

Netice itibariyle, yukarıda zikredilen Kanun hükümlerine göre; Mahkemenin Sağlık Bakanlığı ... ile dava dışı ... Mobilya Dekorasyon Temizlik Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğuna ilişkin saptaması yasal dayanaktan yoksun olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, 10.11.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3043, Karar No: 2020/1340, Tarih: 19.02.2020

**14. Ceza Dairesi         2016/3043 E.  ,  2020/1340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Olay tarihinde on iki-on beş yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuk hakkında Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesince düzenlenen 04.09.2009 tarihli sağlık kurulu raporunda beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçu yerine çocuğun cinsel istismarı suçundan görüş bildirilip kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu yönünden ise hiç bir değerlendirme yapılmadığının anlaşılması karşısında müsnet suçlarla ilgili rapor aldıktan sonra suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kanuna aykırı, suça sürüklenen çocuk müdafisi ile katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 19.02.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/135, Karar No: 2013/1462, Tarih: 09.10.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2013/135 E.  ,  2013/1462 K.**

* GECİKMİŞ İTİRAZ

* KAMBİYO SENETLERİNE MAHSUS TAKİPTE GECİKMİŞ İTİRAZ

* HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 388

* HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 429

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 65

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 168

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 169

* HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 297

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki “gecikmiş itiraz” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 2. İcra Hukuk Mahkemesi’nce davanın reddine dair verilen 15.11.2006 gün ve 2006/712 E. 2006/1406 K. sayılı kararın incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12.Hukuk Dairesi’nin 12.04.2007 gün ve 2007/3449 E.-2007/7124 K. sayılı ilamı ile;

(...Borçlular haklarında 30.09.2006 tarihli çeke dayanılarak yapılan kambiyo takibine, gecikmiş itirazlarının kabulü ile; yetkiye, şirketi temsil ve ilzam için çift imzanın gerekli bulunduğuna, dayanak belgenin kambiyo vasfı olmadığına çalıntı çek olduğuna itiraz etmişlerdir.

İcra Mahkemesince, öncelikle itirazın süresinde olup olmadığı (İİK. 168/3-5 md.), gecikmiş itiraz nedenlerinin bulunup bulunmadığı (İİK. 65.md.) incelendikten sonra, esasa yönelik itirazların incelenmesi gerekir.

Somut olayda, borçluların itirazlarının süresinde yapılıp yapılmadığı, gecikmiş itiraz nedenleri incelenmeden, keşideci borçlu S.. Turizm A.Ş.’nin neden itiraz hakkının bulunmadığının gerekçesi de gösterilmeden hüküm kurulmuştur. Diğer yandan, itirazın süresinde kabul edilmesi halinde; borçluların itiraz dilekçelerinde belirtilen yukarıda açıklanan sair itiraz nedenlerinin de gerekçe gösterilmek suretiyle incelenmesi gerekirken, bu hususun da yerine getirilmediği görülmektedir.

İİK. 169/a-6.maddesinde yer alan tazminata hükmedilebilmesi, takibin muvakkaten durdurulması ve diğer tarafın isteğinin bulunması koşuluna bağlıdır. İcra Mahkemesi dosyası içinde takibin muvakkaten durdurulduğuna dair bir karara da rastlanılmamıştır.

Açıklanan nedenlerle eksik incelemeye ve değerlendirmeye dayalı kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir...)

Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, gecikmiş itirazın kabulü istemine ilişkindir.

Açıklanan nedenlerle eksik incelemeye ve değerlendirmeye dayalı kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir...)

Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, gecikmiş itirazın kabulü istemine ilişkindir.

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket yetkilileri tıbbi rahatsızlıkları nedeniyle yasal süre içinde dava açamadıklarından, gecikmiş itirazda bulunduklarını belirterek, gecikmiş itirazlarının kabulü ile icra dairesinin yetkili olmadığı, takip dayanağı çekler gerekli iki imzayı içermediğinden kambiyo senedi vasfında olmaması nedeniyle kambiyo senetlerine mahsus yolla takip yapılamayacağını ve çekin rıza dışı ellerinden çıktığına ilişkin itirazları uyarınca, takibin iptali ile kötüniyetli takip nedeniyle %40 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, ibraz edilen raporun gecikmiş itirazı haklı kılacak nitelikte olmadığını, takibin çekin keşide yeri icra dairesinde başlatıldığını, cironun gerekli çift imzayı içerdiğini, davacılardan S.. Turizm İnş. Ve Tic. AŞ’ne ait vekaletname ibraz edilmediğinden bu şirketin gecikmiş itiraz talebinin değerlendirilemeyeceğini belirterek, talebin reddi ile %40 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini savunmuştur.

Yerel mahkemece, keşide yeri icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın reddine, davacılardan S..AŞ yönünden itiraz hakkı bulunmadığından itirazının reddine, diğer davacı O.. AŞ yönünden takibin devamı ile davacıların %40 oranında tazminata mahkum edilmesine dair verilen karar, davacılar vekilinin temyizi üzerine, Özel Daire tarafından yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuş, bozma ilamı üzerine mahkemece verilen 12.03.2008 günlü direnme kararı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.09.2008 günlü kararı ile “kısa ve gerekçeli kararda hüküm fıkrasının kurulmaması nedeniyle” bozulmuştur.

Yerel mahkemece bozmaya uyma ile yapılan araştırma sonrasında 14.10.2009 tarihinde, davanın kabulüne davacılar hakkındaki takibin iptaline, kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine dair verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 27.04.2010 tarihli kararı ile Hukuk Genel Kurulu’na gönderilmiş,

Hukuk Genel Kurulu 02.06.2010 tarihinde “direnme kararı verilmekle taraflar yönünden usulü kazanılmış hakkın doğduğunda kuşku ve duraksamaya yer olmamalıdır. Bu karardan dönülerek daire bozmasına uyulması yasal olmadığı gibi, HUMK.nun 429/son maddesi gereğince mahkemeleri bağlayıcı nitelikte bulunan Hukuk Genel Kurulu’nun usule ilişkin bozma ilamına aykırı karar verilmesi de usul ve yasaya aykırıdır” gerekçesiyle mahkeme kararını bozmuştur.

Hukuk Genel Kurulu 02.06.2010 tarihinde “direnme kararı verilmekle taraflar yönünden usulü kazanılmış hakkın doğduğunda kuşku ve duraksamaya yer olmamalıdır. Bu karardan dönülerek daire bozmasına uyulması yasal olmadığı gibi, HUMK.nun 429/son maddesi gereğince mahkemeleri bağlayıcı nitelikte bulunan Hukuk Genel Kurulu’nun usule ilişkin bozma ilamına aykırı karar verilmesi de usul ve yasaya aykırıdır” gerekçesiyle mahkeme kararını bozmuştur.

Bu kere mahkemece Hukuk Genel Kurulu’nun bozma ilamına uyulmasına karar verilerek ilk direnme kararı ile aynı yönde “keşide yeri icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın reddine, davacılardan S.. AŞ yönünden itiraz hakkı bulunmadığından itirazının reddine, diğer davacı O.. AŞ yönünden takibin devamı ile davacıların %40 oranında tazminata mahkum edilmesine” şeklinde oluşturulan 21.03.2012 tarihli direnme kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, gecikmiş itiraz nedenlerinin mahkemece usulüne uygun şekilde değerlendirilip değerlendirilmediği ile kararın bu değerlendirmeye ilişkin gerekçe içerip içermediği noktalarında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun “Gecikmiş itiraz” başlıklı 65. maddesine göre,

“Borçlu kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde itiraz edememiş ise paraya çevirme muamelesi bitinceye kadar itiraz edebilir.

Ancak borçlu, maniin kalktığı günden itibaren üç gün içinde, mazeretini gösterir delillerle birlikte itiraz ve sebeplerini ve müstenidatını bildirmeye ve mütaakip fıkra için yapılacak duruşmaya taallük eden harç ve masrafları ödemeye mecburdur.

İtiraz üzerine tetkik mercii ancak gecikme sebebinin mahiyetine ve hadisenin özelliklerine göre takibin tatilini tensip edebilir. Merci, tetkikatını evrak üzerinde yapar. Lüzumu halinde iki tarafı hemen davetle mazeretin kabule şayan olup olmadığına karar verir. Duruşmaya karar verilmemesi halinde borçludan alınan masraflar kendisine iade olunur.

Mazeretin kabulü halinde icra takibi durur. Aynı celsede alacaklı itirazın kaldırılmasını sözlü olarak da istiyebilir. Bu takdirde tahkikata devam olunarak gerekli karar verilir.

Daha önce borçlunun mallarına haciz konulmuşsa mazeretin kabulü kararının tefhim veya tebliği tarihinden itibaren alacaklı yedi gün içinde, merciden itirazın kaldırılmasını istemez veya aynı süre içinde 67 nci maddeye göre mahkemeye başvurmazsa haciz kalkar.”

Buna göre gecikmiş itiraz hallerinde mahkemece öncelikle, anılan maddede düzenlenen gecikmiş itiraz nedenleri ve koşullarının bulunup bulunmadığı hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir.