muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/8233, Karar No: 2019/9700, Tarih: 25.06.2019

**17. Ceza Dairesi         2018/8233 E.  ,  2019/9700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Beraat

Yerel mahkemece sanıklar hakkında hırsızlık suçundan verilen beraat hükümleri temyiz edilmekle, başvuruların süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I-Sanıklar ... ve ... hakkında hırsızlık suçundan verilen beraat hükümlerinin temyiz incelemesinde;

Dosya içerisinde bulunan 04.11.2014 tarihli araştırma tutanağına göre sanıkların ikametlerinin önlerinde bulunan suça konu odunların sanıkların ikametlerinin önüne kim tarafından, hangi tarihte ve ne şekilde getirildiğine yönelik kolluk tarafından yapılan araştırmada herhangi bir görgü tanığına ya da başkaca bir delile rastlanılmadığının tespit edilmesi karşısında; tebliğnamedeki bu hususta ek olarak araştırma yapılması gerektiği yönündeki bozma isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, katılan vekilinin ve o yer Cumhuriyet Savcısı’nın temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye kısmen aykırı olarak ONANMASINA,

II-Sanık ... hakkında hırsızlık suçundan verilen beraat hükmünün temyiz incelemesinde;

Dairemizce de benimsenen ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 05.03.2013 günlü, 2012/1-1560 Esas ve 2013/81 Karar sayılı ve aynı günlü 2013/8-131 Esas ve 2013/75 Karar sayılı içtihatlarında da belirtildiği üzere, temyiz incelemesinden önce sanığın ölmesi hâlinde, müsadereye tâbi eşya olsun ya da olmasın, 5237 sayılı TCK'nun 64. maddesi uyarınca hükmün bozulmasıyla yetinilmesi, müteakip işlemlerin ise; mahkemesince yapılması gerekir.

UYAP'tan alınan nüfus kaydına göre, sanığın 26/06/2017 tarihinde öldüğünün belirtilmiş olması karşısında; 5271 sayılı CMK'nun 223/8 ve TCK'nun 64/1. maddeleri uyarınca sanığın öldüğünün anlaşılması hâlinde kamu davasının düşürülmesine karar verilmesinde zorunlululuk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısının ve katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA,25/06/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8234, Karar No: 2018/14334, Tarih: 02.07.2018

**9. Hukuk Dairesi         2017/8234 E.  ,  2018/14334 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin, 16.07.2007 tarihinde davalı işyerinde depo sorumlusu olarak başladığını, emekli olduktan sonra da herhangi bir tazminat almaksızın kesintisiz olarak aynı şekilde çalışmaya devam ettiğini, en son aylık net 3.750,00.TL ücret aldığını, günde 1 öğün yemek, Ramazan Bayramlarında erzak yardımı, özel araç tahsisi ve diğer sosyal haklardan faydalanmakta iken 05.08.2012 tarihinden itibaren ücretsiz izne çıkarıldığını, daha sonra da 01.09.2012 tarihinde işyerinden telefonla aranmak suretiyle iş akdinin işveren tarafından ihbar önellerine uyulmaksızın haksız ve tazminatsız olarak feshedildiğini, sigorta kayıtlarının incelenmesi ile görüleceği üzere müvekkilinin çalıştığı ücret üzerinden değil, usul ve yasaya aykırı olarak asgari ücret üzerinden sigortaya bildirildiğini, ücretin asgari ücrete denk gelen kısmını elden, arta kalan kısmını ise şirketin muhasebecisi olan ... isimli şahsın banka hesabından havale yapmak suretiyle ödendiğini, müvekkilinin çalıştığı süre boyunca hafta içi her gün sabah 08:00'de işbaşı yaptığını, depo sorumlusu olduğu için 23:00'e kadar çalıştığını, cumartesi günleri 08:00 işbaşı yaptığını ve genelde saat 19:00'a kadar çalıştığını, Pazar günleri de iş olduğunda çağrıldığını ve işin bitmesine kadar çalıştığını, 01.02.2011-31.08.2011 tarihleri arasındaki 6 aylık dönemde yoğunluktan ötürü sabah 07:00'de işbaşı yaptığını, 17:30'a kadar ilk vardiya ile ilk vardiya gittikten sonra da ara vermeden 18:00'den 02:00'ye kadar ikinci vardiya ile çalıştığını, çalışanları 02:00'de evlerine bırakarak sabah tekrar 07:00'de işbaşı yaptığını, ancak fazla mesai ücretlerinin kendisine ödenmediğini, maaş bordrolarında da yansıtılmadığını, davalı şirketin Borusan ile iş yaptığından ve Borusan'ın yabancı ortaklı olması nedeniyle resmi tatillerde, dini-milli bayramlarda da çalıştığından müvekkilinin de dini-milli bayramlarda çalıştığını, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, maaş bordrolarında gösterilmediğini, müvekkilinin hakettiği yıllık izinlerinin de kanunun öngördüğü şekilde kullandırılmadığını, karşılığı olan ücretinde ödenmediğini beyanla fazlaya dair hakları saklı tutarak ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, fazla mesai alacağı, yıllık izin ücreti, hafta tatili, ulusal bayram-genel tatil ücreti istemiyle işbu davayı açmıştır.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının davalı şirketten aldığı en son ücretin 940,50.TL olduğunu, bu ücretin davacının imzası havi maaş bordrolarıyla ispatlı olduğunu, aksinin ancak yazılı delille ispatlanabileceğini, davacının fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacağı taleplerinin haksız ve kötüniyetli olduğunu, davalı işyerinde yasal ... süreleri içersinde ... yapıldığını, zaruri ve istisnai hallerde fazla mesai yapılması yahut genel tatil günlerinde çalışılması halinde bu günlerin ücretlerinin çalışanın bordrosuna yansıtılarak ödendiğini, bu ödemelerin imzalı ücret bordroları ile sabit olduğunu, Yargıtay kararları ile de vurgulandığı üzere imzalı ücret bordrolarının kesin delil mahiyetinde olduğunu, davacının yıllık izinlerini kullanmış olduğunu, davacının yasal önel sürelerine uymadan, hiçbir hakli ve hukuki gerekçeye dayanmadan işyerine gelmemek suretiyle kendisinin işten ayrıldığını, 03.08.2012 ile 07.06.2012 tarihleri arasında özürsüz ve mazeretsiz işe gelemediğinin tutanakla tespit edildiğini, bu nedenle ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, davacının iş akdinin işyerinden telefonla aranarak sona erdiği şeklindeki beyanının gerçek dışı olduğunu, davacının şirket harcamaları için kendisine yapılan ödemeleri ücret olarak göstermek ve bu şekilde haksız kazanç elde etmek istediğini, davacının İş Kanunu'nun 17.maddesinde düzenlenen sürelere riayet etmeksizin istifa ederek işyerinden ayrıldığından davacının müvekkili şirkete bildirim sürelerine ilişkin ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir..

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dosyada mevcut olan 23.01.2014 tarihli imza bilirkişisi tarafından verilen raporun, hesap bilirkişisi tarafından nazara alınmadan hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.İmza bilirkişisinin verdiği raporun sonuç kısmının (1) bendinde, dosyaya sunulan belgelerden 17 adetinin davacının eli mahsulü ürünü olduğunu, (2) bendinde ise 14 adet belgenin davacının elinden çıkmadığı sonucuna varmıştır. Bu durumda mahkemece, davacının eli mahsulü olduğu tespit edilen bordrolardaki alacak kalemlerinin tespit edildikten sonra dışlanarak hesap yapılması gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 02.07.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8880, Karar No: 2016/8189, Tarih: 10.05.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/8880 E.  ,  2016/8189 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç :Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : TCK'nın 179/3-2, 50/1a, 52/2 maddeleri gereğince mahkûmiyet,

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kasıtlı suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde TCK’nın 61/1. madde ve fıkralarında yer alan ölçütlerden olan failin kastı, suçun işleniş biçimi ile meydana gelen tehlikenin ağırlığı nazara alınmak suretiyle TCK’nın 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerekirken, sanığın 173 promil alkollü olarak araç kullandığının tespit edildiği somut olayda, sanığın kastının yoğunluğu ve meydana gelen tehlikenin ağırlığı gözetilerek, alt sınır aşılarak hak ve nesafete uygun bir ceza yerine sanığa alt sınırdan ceza tayini,aleyhe temyiz bulunmadığından bozma sebebi sayılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın bir nedene dayanmayan temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA,10.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/20484, Karar No: 2012/3799, Tarih: 16.02.2012

**3. Hukuk Dairesi         2011/20484 E.  ,  2012/3799 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 1.909,92 TL tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; davalının ...ilçesi ... Köyündeki 97 nolu Orman bölmesi içerisinde 3680 m2’lik alanındaki dikili ağaçları motorlu testere ile kesmek sureti ile açma yaparak bu alana fındık fidanı diktiği, bu alan verdiği zararın idarelerince 1.909,92 TL olarak hesabedildiği ileri sürülerek bu miktarın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.Mahkemece mahallinde keşif icra edilerek bilirkişiden rapor alınmış olup bilirkişi davaya konu yerin orman vasfında olduğunu, yerde herhangi bir orman ağacının kesilmediğini, orman içi açıklık konumundaki yere fındık fidanları dikildiğini, yerin 7-8 yaşlarında gübrelenerek imar ve ihya edilen emek ve bakımla yetiştirilen fındık plantasyonu ile kaplı olduğunu, yerin orman yetiştirme yönünden niteliğinin bozulmadığını, yerin keşif zamanında fındık plantasyonu ile kaplı olduğunu etrafının da kızılağaç kestane ve fındık plantasyonları ile kaplı olduğunu davaya konu yerden bir ağaç kesiminin olmaması sebebi ile Orman İdaresi lehine Orman Kanunu’nun 112, 113 ve 114 maddesine göre bir tazminat hesabının yapılmasına gerek olmadığını rapor etmiştir.

Mahkemece bu rapor esas alınarak davanın reddine karar verilmiş davacı vekili kararı temyiz etmiştir.Dosya içine bir örneği alınan ... Sulh Ceza Mahkemesinin 2007/191 esas 2008/215 karar sayılı ve 27.10.2008 tarihli kararına göre, sanık hakkında orman içi açıklığa fidan dikmek suçlaması ile kamu davası açılmış, sanık savunmasında davaya konu yerin tapulu olup bu fidanları 7-8 yıl kadar önce babasının diktiğini savunmuş, mahkemece sanığın Orman Kanunu’nun 93/1 maddesi gereğince cezalandırılmasına karar verilmiş ancak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.6831 sayılı Orman Yasası’nın 114. maddesinde “Her türlü orman suçları ile tahrip olunan veya yakılan sahalar için, bu Kanunda yazılı tazminattan başka ayrıca, ağaç cinsine göre cari yıl içindeki mahalli birim saha ağaçlandırma gideri esas tutularak ağaçlandırma masrafına da hükmolunur.” denilmektedir. Davaya konu orman vasfında olduğu tespit edilen yere 7-8 yaşlarında fındık fidanlarının dikildiği ve davalı tarafça bakımının yapıldığı işgal ve faydalanmanın sürdüğü bu şekilde doğal orman örtüsünün oluşumunu engellediği sabittir.Dosya içeriğine ve yerel mahkemenin kabulüne göre ormanda işgal ve faydalanma yapmış olan davalının eylemi 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 93. maddesine uyan orman suçunu oluşturduğu ve bu halde orman alanının olağan halinin bozulduğu ve bu halde her türlü orman suçunda tahrip edilen sahanın ağaçlandırma giderine hükmedileceğini açıklayan Orman Kanunun 114. maddesine göre ağaçlandırma giderine hükmedilmesi gerektiği halde yerinde olmayan gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 16.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5077, Karar No: 2017/7102, Tarih: 23.10.2017

**10. Hukuk Dairesi         2017/5077 E.  ,  2017/7102 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dava, davalının boşandığı eşiyle boşandıktan sonra birlikte yaşaması gerekçesiyle yersiz ödenen aylık bedellerinin istirdadı istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 07.04.2011 yılında kesinleşen davalıya, 31.05.2010 tarihinde yaşamını yitiren iştirakçi babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle Kurumca kesilerek 20.06.2011- 18.11.2012 tarihleri arasında yersiz ödendiği ileri sürülen aylıkların davalıdan tahsili istemiyle dava açılmıştır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin ikinci fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili nüfus müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili nüfus müdürlüğünden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler

./..

./..

dikkate alınmalı, medula sisteminde kayıtlarda görülen adresler ilgili sağlık kuruluşlarından araştırılmalı, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise adına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Somut davada; 19.04.2016 tarihli bozma ilamında; davalı ve eşinin ihtilaf konusu dönemdeki adresleri (dava dilekçesi ekli duruşma gününün davalının boşandığı eşine davalının eşi sıfatıyla tebliğ edildiği de dikkate alınarak) araştırılmalı, belirtilen adreslerde zabıta marifetiyle araştırma yapılmalı, seçmen kayıtları, elektrik ve su abonelik bilgileri de getirtilerek değinilen 59. madde düzenlemesi ve buna ilişkin açıklamalar dikkate alınmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır denilerek eksik araştırma nedeniyle hüküm bozulduğu anlaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde, bozma ilamı gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği ve eksik araştırma yapıldığı anlaşılmıştır. Toplanan deliller hüküm kurmaya yeterli değildir. Zira, bozma ilamından sonra davalının ve boşandığı eşinin su aboneliği bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa hangi adreste hangi tarihte tesis edildiğine ilişkin araştırmanın yaptırılmadığı, aynı şekilde doğalgaz abonelikleri, varsa bankalardaki kayıtlı adresleri, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verdikleri adres beyanları, Medula sistemindeki kayıtlı adresleri araştırılmamış, nüfus müdürlüğü kayıtlarında, seçim kayıtlarında ve dosyada mevcut diğer kayıtlarda geçen tüm adreslerin bağlı bulundukları muhtarlıklardan kanaat edinmeye yetecek kadar muhtar ve aza ile komşu, mahkemece resen tespit edilerek tanık sıfatıyla dinlenmemiş, bu nedenlerle eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. Belirtilen eksiklikler giderilerek tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 23.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22127, Karar No: 2015/11167, Tarih: 04.06.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/22127 E.  ,  2015/11167 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bursa 3. İş Mahkemesi

Tarihi : 18/03/2015

Numarası : 2014/498-2015/115

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü ile dava dışı şirketler arasında imzalanan ihale sözleşmeleri uyarınca çalıştığını, iş müfettişliğince işyerinde yapılan incelemede davalı ile dava dışı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespit edildiğini, bu tespitin yargı kararı ile kesinleştiğini, bu nedenle davacının baştan beri davalı Üniversitenin işçisi haline geldiği halde 6772 sayılı Yasa gereği ödenmesi gereken ilave tediye alacağının ödenmediğini iddia ederek bu alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının kamu işçisi olma hakkını elde etmediğini, 6772 sayılı Yasa ile düzenlenen ilave tediye hakkının kamu işçilerine uygulanmakta olduğunu, davacının kamu işçisi olmadığından ilave tediye talep edemeyeceğini, davacının yüklenici firma elemanı olduğunu, bahsedilen iş müfettişi muvazaa raporunun temizlik işçilerini kapsamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece “Davacının, Uludağ Üniversitesi Rektörlüğünden celp edilen görev tanımı ile ilgili kayıtlardan temizlik personeli olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Zira temizlik personeli dışında görevlerde çalışan işçilerin görevleri farklı şekilde kayıtlarda yer almaktadır. Davacının, çalışmalarında aslolan temizliktir. Bu görevde olan bir kişinin nadiren temizlik işine yakın kısa süreli başka bir iş yapması farklı bir işte istihdam edileceği anlamına gelmeyecektir. Zira farklı görevlerin farklı çalışanlar tarafından ikame edildiği kayıtlarda görülmektedir. Ara sıra getir götür işi yapılması, evrakın bir yerden bir yere götürülmesi gibi işler davacının, farklı alanlarda istihdam edildiği anlamına gelemez. Davacının, ihale ve hizmet ilişkisine uygun şekilde çalıştırıldığı, dolayısıyla iş müfettişi tespitinde yer alan muvazaanın davacı lehine düşünülmesinin mümkün olmadığı belirlenmiş, davacının 6772 sayılı Yasa kapsamında kalan davalı kurum işçisi olmadığı, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Başkanlığının 21.03.2014 tarih, 2014/10417 Esas, 2014/15240 Karar sayılı yine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Başkanlığının 15.05.2014 tarih, 2014/9203 Esas, 2014/14029 Karar sayılı içtihatlarının da aynı doğrultuda olduğu anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının ilave tediye ücreti talep edip edemeyeceği ihtilaflıdır.

Davacının ilave tediye ücreti talep edip edemeyeceği ihtilaflıdır.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Kanun'un 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir.