muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/203, Karar No: 2015/1634, Tarih: 19.02.2015

**6. Hukuk Dairesi         2015/203 E.  ,  2015/1634 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya 3. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/09/2014

NUMARASI : 2013/66-2014/1287

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı menfi tespit davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira alacağının tahsili için başlatılan icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine hüküm davacı vekili ve temyiz dilekçesinin tebliği üzerine katılma yoluyla davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında 01/03/2011 başlangıç tarihli 2+3 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme ile kiralanan taşınmaz, plastik ve termoplastik sair malzeme geri dönüşüm ve imalatı yapılmak üzere kiralanmış olup aylık kira bedelinin 12.300 TL + KDV olduğu, kira bedelinin üçer aylık peşin olarak ödeneceği, ilk 2 yıllık süre için kiracının sözleşme ile bağlı olduğu, bu ilk 2 yıl içerisinde kiracı kiralananı tahliye etmek isterse tahliye tarihinden sonra kalan kira bedellerini bir seferde ödemek zorunda olduğu kararlaştırılmıştır.

Kiracı tarafından gönderilen 29/03/2012 tarihli ihtarname ile kira ilişkisinin 31/12/2011 tarihinde sona erdiği, işyerinin tahliye edildiği bildirilmiştir. Davalı kiraya veren tarafından 06/04/2012 tarihinde başlatılan icra takibinde 2011 yılının Aralık ayından kalan 300 TL ile aylık 12.300 TL den 2012 yılının Ocak, Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs ayları kira alacakları toplamı olan 61.800 TL alacağın tahsili istenmiştir.

Davacı kiracı vekili dava dilekçesinde; Davaya konu taşınmazı 31/12/2011 tarihinde tahliye ettiğini, takibe konu borcun bulunmadığını ödeme emrine itiraz süresinin müvekkili yurtdışında olduğundan kaçırıldığını belirterek icra takibinin dava sonuna kadar durdurulması, teminat karşılığında takip dosyasındaki hacizlerin kaldırılması ile borçlu olmadığının tespitine ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı kiraya veren vekili ise kira ilişkisinin halen devam ettiğini, kiralananın teslimine ilişkin tutanak bulunmadığını kiralananın halen davacı tarafından kullanıldığını belirterek davanın reddine ve davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur. Mahkemece davacı kiracının davalıya gönderdiği 29/03/2012 tarihli ihtarnamenin tebliği ile kiraya verenin, kiralananın tahliye edildiğini öğrendiği, kiralananın yeniden kiraya verilmesi ile ilgili makul süre de dikkate alınarak davacının menfi tespit talebinin reddine, davacının kötüniyetli olduğu hususunun da ispatlanamadığı gerekçesiyle davalının kötüniyet tazminatının reddine karar verilmesi üzerine hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosya kapsamına, toplanan delillere göre temyiz eden davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

2-) Davalı vekilinin hükmün gerekçesinde bahsedilen tahliye tarihine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Kiracının kira borcunu ödeme yükümlülüğü kiralananın tahliye edildiği tarihe kadar devam eder. Kiralananın tahliye edildiğinin (kiracının kiralananı iade borcunu yerine getirdiğinin) kabul edilebilmesi için, kiralananın fiilen boşaltılması yeterli değildir; anahtarın da kiraya verene teslim edilmesi gerekir. Kiracının bildirdiği tahliye tarihinin kiraya veren tarafından kabul edilmemesi, başka bir ifadeyle, tahliye tarihinin taraflar arasında çekişmeli olması halinde, kiralananın fiilen boşaltıldığını ve anahtarın teslim edildiğini, böylece kira ilişkisinin kendisince ileri sürülen tarihte hukuken sona erdirildiğini kanıtlama yükümlülüğü, kiracıya aittir. Kiracı, kiralananı kendisinin ileri sürdüğü tarihte tahliye ettiğini ispatlayamazsa, kiraya verenin bildirdiği tahliye tarihine itibar olunmalıdır. Anahtarın kiraya verene teslimi, hukuki işlemin içerisinde yer alan bir maddi vakıa olmakla birlikte, sözleşmenin feshine yönelik bir hukuki sonuç doğurduğundan, bunun ne şekilde ispatlanacağı hususu, yıllık kira bedelinin tutarı esas alınmak suretiyle, HMK.nun 200. maddeleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. Eş söyleyişle, yıllık kira bedelinin tutarı senetle ispat sınırının (HMK. md.200/1) üzerindeyse ve kiraya verenin açık muvafakati yoksa (HMK. md.200/2), bu yön kiracı tarafından ancak yazılı delille ispatlanabilir.

Olayımıza gelince; Davacı kiracı tarafından, kiralananın 31/12/2011 tarihinde tahliye edildiği iddia edilmesine rağmen bu iddia kanıtlanamamıştır. Davalı kiraya veren ise cevap dilekçesinde kira ilişkisinin halen devam ettiğini savunmuş olup, yargılama sırasında anahtarların 2013 yılı Nisan ayında teslim edildiğini belirtmiştir. Bu durumda icra takibine ve davaya konu aylara ait kira paralarının işlemiş kira alacağı olduğu ve davacının ödediğini ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken, mahkemece, kiraya verenin, kiracının göndermiş olduğu 29/03/2012 tarihli ihtarnamenin tebliği ile kiralananın tahliye edildiğini öğrendiği, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-) Davalı vekilinin İcra İflas Kanununun 72/4 maddesi uyarınca tazminat istemine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

3-) Davalı vekilinin İcra İflas Kanununun 72/4 maddesi uyarınca tazminat istemine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Davacı vekili tarafından ihtiyati tedbir istekli olarak açılan davada mahkeme, 18/01/2013 tarihli tensip tutanağının 8. maddesi ile % 15 teminat yatırıldığında icra dosyasına yatırılan paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesine karar vermiştir. Verilen tedbir kararı ile yargılama süresince davalı alacaklı alacağını tahsil edememiştir. İcra ve İflas Kanunu'nun 72 / 4 maddesine göre davanın reddine karar verilmesi, başka bir anlatımla davanın lehine sonuçlanması halinde alacaklı, ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alacaktır. Bu zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanacak ve her halde % 20'den az olamayacaktır. Tedbir kararı sonucu takip konusu borç miktarı alacaklıya ödenmemiş, davalı alacaklı, yaşanan bu süreç dolayısıyla dosya alacağını tahsil edememiştir. Sonuç itibariyle tedbir istekli açılan işbu dava nedeniyle davalı alacaklının zarara uğraması söz konusu olup, istemi doğrultusunda İcra ve İflas Kanunu'nun 72/4 maddesi gereğince tazminat isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ret kararı verilmesi de doğru görülmemiştir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 19/02/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.Başkan
Yargıtay — Esas No: 2013/10824, Karar No: 2013/15395, Tarih: 12.11.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/10824 E.  ,  2013/15395 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davacı tarafın temyiz dilekçesinin temyiz defterine kayıt tarihinin mahkeme kayıtlarından araştırılarak buna ilişkin tutulacak tutanağın dosya içerisine konulmasından,

2-Bilirkişi kurulunca değerlendirmeye esas alınan zeytinin 2012 yılı itibarıyla sulu ve kuru şartlarda dekar başına ortalama verimini, kilogram başına ortalama toptan satış fiyatını ve dekar başına üretim giderlerini gösterir veri cetvelinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilip dosyaya konulmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 12.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1041, Karar No: 2021/432, Tarih: 03.02.2021

**4. Hukuk Dairesi         2020/1041 E.  ,  2021/432 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve ... aleyhine 12/02/2015 gününde verilen dilekçe ile trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne dair verilen 05/02/2016 günlü kararın Yargıtayda duruşmalı olarak incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle daha önceden belirlenen 20/03/2019 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine 17. Hukuk Dairesinde yapılan duruşmada taraflardan kimsenin gelmediği görüldü, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Dosyanın 4. Hukuk Dairesine iş bölümü kararı uyarınca intikalinden sonra görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılardan ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davalılardan ... vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili, davalıların servis şoförü olduklarını, 04/01/2008 tarihinde gerçekleşen kazada müvekkili davacılar Gülzade ve Mustafa’nın müşterek çocuğu, diğer davacı ...'in kardeşi ...’in ölümüne sebep olduklarını, müteveffanın içinde bulunduğu ve davalılardan ... tarafından sevk ve idare edilen servisin yolun ortasında durduğunu, müteveffa ...’in servisten indiği sırada davalılardan ...’in, davalılardan ...’a ait olan servisin sağından geçtiğini, bu sırada müteveffanın sıkışarak davalılardan ...’a ait servisin tekerleği altında kaldığını, ölüm olayında kusurlu olan davalılar hakkında ceza mahkemesinde kamu davası açıldığını, olay tarihinde müteveffanın 7 yaşında olduğunu, davacılar anne ve babanın müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek, oluşan maddi ve manevi zararın tazminini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 24/07/2015 tarihli rapor hükme esas alınarak davalıların ortaklaşa ve zincirleme %100 tam kusuruna göre destekten yoksun kalma zararının belirlenerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Olay tarihinde yedi yaşında olan destek durumundaki küçüğün, çalışacak ve üretecek duruma gelip anne ve babasına yardım edeceği 18 yaşına kadar, anne ve babası tarafından ona yapılması gereken bakım ve yetiştirme giderlerinin, zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi uyarınca, hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından indirilmesi gerekir. Türk Medeni Kanunu’nun 186/3. maddesinde “Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıkları ile katılırlar” şeklinde, aynı Kanunun 327/1. maddesinde de “Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.” şeklinde düzenlemeler bulunmaktadır. Açıklanan yasal düzenlemeler uyarınca, çocuğa yapılacak bakım ve yetiştirme giderlerinden anne-baba birlikte sorumlu olduklarından, bakım ve yetiştirme giderinin anne ve baba için hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından ayrı ayrı indirilmesi gerekirken bu hususa değinmeyen bilirkişi raporunun hükme esas alınarak indirim yapılmamış olması doğru olmamıştır.

Ayrıca; trafik kazası sonucu ölen destek ölmeseydi ana ve babaya bakması muhtemeldir. Ancak bu hususta zarar hesabı yapılırken çocuğun çalışarak gelir elde etmeye başlayacağı yaş olan 18 yaşına gelmesi halinde ana ve babasına destek olacağı varsayılmalıdır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda çocukların küçük yaşlardan başlayarak yardım ve hizmet etmek suretiyle anne ve babaya destek olacağı, özellikle kız çocukların küçük yaşlarda ev işlerinde anneye yardım etmek suretiyle destek olduğu kabulü ile ölen desteğin ölüm tarihinden itibaren anne ve babaya destek olacağı varsayımı ile hesaplama yapılması Yargıtayın yerleşik uygulamalarına aykırıdır.

Yine hükme esas alınan bilirkişi raporunda muhtemel bakiye ömürler PMF yaşam tablosu esas alınarak belirlenmiş ise de, bakiye ömürlerin hesabında hataya düşülmüştür.

Şu durumda, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında mahkemece, davacıların destekten yoksun kalma zararının hesabında muhtemel yaşam sürelerinin PMF yaşam tablosu esas alınarak belirlenmesi, ölen desteğin 18 yaşından itibaren gelir elde etmeye başlayacağı kabul edilerek zarar hesabının yapılması ve hesaplanan zarardan yetiştirme ve bakım giderinin indirilmesi gerektiği hususları da gözetilerek bilirkişiden ek rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekir. Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, davalı ...’in diğer temyiz itirazlarının ilk bentte gösterilen nedenlerle reddine 03/02/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7659, Karar No: 2014/9065, Tarih: 02.06.2014

**4. Hukuk Dairesi         2014/7659 E.  ,  2014/9065 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ordu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 24/01/2013

NUMARASI : 2012/446-2013/39

Davacı Orman Genel Müdürlüğü vekili Avukat Y.K.. tarafından, davalı İ.. A.. aleyhine 17/02/2012 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 24/01/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, 6831 sayılı Orman Yasasından kaynaklanan tazminat ve ağaçlandırma gideri istemlerine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, Devlet ormanından davalının ağaç kesip bitki örtüsünü kaldırarak açma yapmak suretiyle idarenin zarara uğramasına yol açtığını iddia ederek, uğranılan zararın ödetilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı, davacı idarenin uğramış olduğu zararın ceza dosyasında giderildiğini belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, zararın davalı tarafından ceza dosyasında karşılandığı, bu nedenle yeniden tazminat istenmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Davalının ağaç kesip orman bitki örtüsünü kaldırmak suretiyle açma eyleminde bulunduğu Ceza Mahkemesi kararıyla belirlenmiştir. Ceza dosyasına sunulan orman bilirkişi raporunda ise, davacı idarenin uğramış olduğu gerçek zararın davalı tarafından tazmin edildiği bildirilmiş, açma yapılan sahanın ağaçlandırılması gerektiği belirtilmesine rağmen bu yönde bir hesaplama yapılmamıştır.

6831 sayılı Orman Yasası’nın 114. maddesinde; “Her türlü orman suçları ile tahrip olunan veya yakılan sahalar için, bu Kanunda yazılı tazminattan başka ayrıca, ağaç cinsine göre cari yıl içindeki mahalli birim saha ağaçlandırma gideri esas tutularak ağaçlandırma masrafına da hükmolunur.” denilmektedir. Davacı idare, eldeki davada açma eylemi nedeniyle oluşan ağaçlandırma gideri ve emval bedeli (gerçek) zararlarının giderilmesini istemektedir.

Şu halde, davalının suç oluşturan açma eylemi nedeniyle orman bitki örtüsü zarar gördüğüne göre, yukarıda anılan yasal düzenleme dikkate alınarak davacının uğradığı ağaçlandırma giderine ilişkin zararın kapsamı bilirkişi raporuyla belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Mahkemece, gerçek zararın giderildiğinden bahisle eksik araştırma sonucu istemin reddine karar verilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA 02/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2016/2329, Karar No: 2016/17452, Tarih: 12.10.2016

**3. Ceza Dairesi         2016/2329 E.  ,  2016/17452 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Anayasa Mahkemesi'nin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas - 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibareler iptal edilmiş ise de; bu husus infaz aşamasında dikkate alınabileceğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Adli Emanetin 2013/7712 sırasında kayıtlı olup suçta kullanıldığından bahisle TCK'nin 54. maddesi gereğince müsaderesine karar verilen bıçağın, sanığın işçi olarak çalıştığı iş yerine ait olduğu, iş yeri sahibinin bilgisi ve rızası dışında sanık tarafından alınıp suçta kullanıldığı gözetilmeden, söz konusu bıçağın iyiniyetli üçüncü kişi konumundaki iş yeri sahibine aidesi yerine yazılı şekilde müsaderesine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 6723 sayılı Kanunun 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 1412 sayılı CMUK’un 322. maddesi gereğince, hükmün müsadereye ilişkin fıkrasından ''TCK'nin 54 madde gereğince müsaderesine" ibaresi çıkartılarak yerine ''iyiniyetli üçüncü kişi konumunda bulunan iş yeri sahibine ait olduğu anlaşılmakla, 5237 sayılı TCK'nin 54/1. maddesi gereğince sahibine iadesine,'' ibaresi eklenmek suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 12.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16579, Karar No: 2018/8814, Tarih: 09.10.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/16579 E.  ,  2018/8814 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki maddi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda davanın reddine ilişkin verilen hüküm davacı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, 24.8.2007 tarihinde davacının işleteni olduğu dava dışı ... sevk ve idaresindeki araç ile davalı ... idaresindeki davalı ... şirketine ait aracın karıştığı ölümlü ve hasarlı trafik kazası meydana geldiği; yapılan tespitle davacının aracında yaklaşık 8.000,00 TL hasar ve değer kaybı zararının meydana geldiğini karşı tarafın aracının plakasının ... olduğunu davacı tarafça söz konusu plakaya ait trafik sigortacısı şirkete başvurulduğunu ancak ilgili şirketten bu plaka ve poliçenin söz konusu kazadaki araca ait olmadığı gerekçesi ile ödeme yapılmadığını beyanla 8.000,00 TL maddi zararın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., kendisinin araçta yolcu olduğunu beyanla kusura itiraz ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Oto. Day. Tük. Mal. Ltd. Şti vekili, davanın 1 yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığını ve geçici plakalı araç alıcısına teslim edilmekle işleten sıfatı bulunmadığından bahisle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; iddia, savunma ve toplanan delillere göre; davacının davalı ... aleyhine açtığı davasının atiye bırakıldığından karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalı ... Otomotiv Ltd. Şti'ye açtığı davasının reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işletenin" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre olmamak kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının bulunmaması durumlarında, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan ekonomik yönden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir.

Somut olayda, davalı ... Oto. Day. Tük. Mal. Ltd. Şti'nin, kazaya karışan ... plakalı aracın bayii olduğu ve kazadan önce dava dışı alıcı Aysel adına ... davalı şirketin emniyetten aldığı geçici plakalı olarak teslim ettiği ve aynı gün dava dışı Uğur yönetimindeki araçla kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır. Davalı ... Oto. Day. Tük. Mal. Ltd. Şti; geçici plakalı araç teslim edilmekle işletenlik sıfatı sona erdiğinden bahisle davanın reddini savunmuş; mahkemece henüz trafiğe tescil edilmemiş ve bu nedenle noter satışı yapılmayan aracı satın alan ve tescil için götüren alıcının işleten olduğundan bahisle davanın reddine karar vermiştir.

Mahkemece, yapılan araştırma inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir. Bu durumda, davalı ... Oto. Day. Tük. Mal. Ltd. Şti'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle; kazaya karışan araç için fatura düzenlenip düzenlenmediği, belirlenerek davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları toplanan delillerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 09/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.