muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/154, Karar No: 2023/463, Tarih: 20.09.2023

Tanık ... kardeşi katılan ...'le sanığın 1 yıl süren evlilikleri boyunca yalnızca bir iki kez onların yanında bulunduğunu, evlerinde bulunduğu sırada sanığın mağduru yanına çağırıp kucağına oturtarak "Sen benim oğlumsun. Benden utanma. Seninle beraber çapkınlık yapacağız." dediğini ve eliyle mağdurun cinsel organını tutup "Büyümüş mü?" diyerek baktığını gördüğünü, ancak sanığın bu davranışını kötü niyetli olarak düşünmediğini,

Sanık; mağdurun üvey babası olduğu, eşi katılan ...'le bir yıldır evli olduklarını, boşanma davalarının devam ettiğini, 2006 yılının Haziran ayında eşiyle rızası dahilinde ters ilişkiye girdiğini, mağdurla bir baba gibi ilgilendiğini, onu her zaman koruduğunu ve sevdiğini, mağdurun cinsel organıyla oynayıp onu taciz etmediğini, iddianın boşanmaya yönelik kendisini yıpratma amacıyla yapılan bir suçlama olduğunu, mağduru kendi çocuğu gibi sevmesi nedeniyle aile ortamında ve dostlarının yanında "Babasının koçu, erkeği, babasının koç daş..lısı." demek suretiyle sözlü olarak sevdiğini,

Beyan ettikleri,

Sanık ve katılan ...'in 28.09.2007 tarihinde boşandıkları, kesinleştirme işleminin 01.11.2007 tarihinde yapıldığı,

Çeşme Cumhuriyet Başsavcılığınca 21.12.2008 tarih ve 2754-1393 sayı ile; yüklenen suçu işlediği yolunda kamu davası açmaya yeterli delil ve emare bulunmadığı anlaşıldığından şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, söz konusu karara katılan vekili tarafından yapılan 27.02.2009 tarihli itirazın Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanınca 25.03.2009 tarihinde reddedildiği, HSK müfettişlerince yapılan teftişte söz konusu takipsizlik kararının eksik soruşturma sonucu verildiğinden bahisle eleştiri konusu yapıldığı, 27.07.2010 tarihinde Çeşme Cumhuriyet Başsavcılığınca mağdur hakkında TCK'nın 103/6. maddesi yönünden rapor alınması için müzekkere yazıldığı,

12.01.2011 tarihinde Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesince düzenlenen heyet raporunda; "Mağdur ve annesi yapılan görüşmede; olgunun annesi ve olgunun olgu 3 aylıkken boşandıkları; olgunun öz babasının olgunun annesinin ikinci eşi olduğu; olgunun annesinin 2005 yılında o dönemde 50’li yaşlarında olduğu ifade edilen ... ile evlendiği; olgu ve olgunun annesinin bu kişiyle birlikte yaşamak üzere Çeşme’ye taşındıkları; olgunun annesinin bu kişiyle evlendikten yaklaşık 1 ay sonra ... isimli

... isimli . B kişinin olguyu kucağına oturtmaya başladığı; olgu bu kişinin kucağındayken olgunun cinsel organı ile olgunun pantolonunun üzerinden oynadığı; olgunun bu olayı annesine anlattığı ve olgunun annesinin bu kişiyi yapmaması yönünde uyardığı; ancak bu kişinin olgunun cinsel organını ellemeye devam ettiği; bu kişinin olguyu kendi arabasının sürücü koltuğunda kucağına oturtarak araba kullandığı ve bu sırada olgunun cinsel organıyla olgunun pantolonunun üzerinden oynamaya devam ettiği; olgu ile birlikte duşa girmeyi istediği; bu kişinin olguya zorla cinsel içerikli filmler izletmeye çalıştığı ve filmleri izlerken olgudan cinsel organım ellemesini istediği; bu kişinin bu hareketlerini olgunun annesinin akrabalarının yanında da sürdürdüğü; olgunun annesinin akrabalarının olgunun annesini olguyu koruması yönünde uyardıkları; bu kişinin olgunun iç çamaşırını çıkararak olgunun cinsel organını ellemeye ve olguya yönelik küfürlü konuşmaya başladığı; olgunun bu dönemde evden ayrılarak anneannesinin yanına taşındığı; yaklaşık 1-2 ay sonra olgunun annesinin de bu kişiden boşanarak olgunun anneannesinin yanma yerleştiği; olgu ile olgunun annesinin bu kişiden şikayetçi oldukları, olgu ve olgunun annesi bu şikâyetin ardından davanın 2007’de başladığını ancak olgunun anneannesi o dönemde rahatsızlandığı için davayı takip edemediklerini ve bu nedenle davanın düştüğünü ifade ettikleri, olgunun annesinin 2005 yılında bu kişiyle evlendikten soma yaklaşık 8 ay süren evliliği boyunca olgunun yalnız kalmaktan korktuğu; okuldaki derslerine dikkatini veremediği; sık ağlamalarının ve gün içinde irkilmelerinin olduğu; yaşadığı olayları tekrar tekrar hatırladığı; yalnız yatmaktan korktuğu, olgu ve olgunun annesi ile yapılan değerlendirme görüşmesinde olgunun bu yakınmalarının olaydan sonraki 6 aylık dönemde azaldığı ancak kaybolmadığı; sinirlilik, öfke patlamaları, mutsuzluk, içe kapanma, uykuya dalmada belirgin güçlük, o dönemde yaşadığı olayları tekrar tekrar hatırlama; ders notlarında düşme; evden çıkmak istememe, isteksizlik yakınmalarının ve insanların kendine zarar vereceğine yönelik düşüncelerinin 2007 yılından itibaren devam ettiği ve hâlen devam etmekte olduğu; olgunun, annesi ile belirgin ilişki sorunlarının bulunduğu ve sık tartıştıkları; olgunun bu yakınmalarının adli sürecin yeniden başlamasıyla birlikte daha da arttığı; olgunun yaşadığı olayla ilişkili psikiyatrik yardım almadığının öğrenildiği, olgu ve annesi ile yapılan değerlendirme görüşmesinde, olgunun annesi 2008 yılında yeniden evlendiğini; içinde bulunduğumuz dönemde olgu ve üvey babası arasında herhangi bir sorun bulunmadığını; olgunun yakınmalarının ve içe kapanmasının giderek arttığını; olgunun annesinin, olgunun yaşadığı olaydan kendisini sorumlu tuttuğunu ve olguyu koruyamamaktan dolayı yoğun suçluluk duygulan olduğunu belirttiği, sonuç olarak Yapılan psikiyatrik değerlendirme sonucunda ..

...’nin olaydan sonraki 6 aylık dönemde uluslar arası tanı ölçütlerine göre Travma Sonrası Stres Bozukluğu tanısını karşıladığı ve bu nedenle olayla ilişkili olarak ruh sağlığının bozulduğu, olayın üzerinden yaklaşık 3 yılın geçmiş olduğu içinde bulunduğumuz dönemde yakınmalarının halen devam ettiği ve uluslar arası tanı ölçütlerine göre kronik travma sonrası stres bozukluğu ve major depresyon tanılarını karşıladığı ve ruh sağlığının ciddi derecede bozulduğu kanaatinin oluştuğu," hususlarına yer verildiği,

30.11.2012 tarihinde 6. Adli Tıp İhtisas Kurulunca düzenlenen rapora göre; 07.11.2012 tarihinde mağdurla yapılan görüşmede; 18 yaşında olduğunu, İzmir’de annesi ve onun şu anki eşiyle birlikte yaşadığını, öz babasıyla 10 yaşından beri görüşmediğini, kendisi 12 yaşındayken annesinin sanık ile evlendiğini, sanığın sürekli evde alkol aldığını, kendisini dışarıda alkol aldığı ortamlara yanında götürdüğünü, gece kendisini dışarı götürmek istediğini, sık sık kucağına oturtup cinsel organıyla oynadığını, kendisine itiraz etmesine rağmen şahsın hareketlerine devam ettiğini, o dönemden beri olaylar nedeniyle sinirlilik ve öfke patlamaları, mutsuzluk, içine kapanma, evden dışarı çıkmak istememe gibi sorunları olduğunu, derslerine konsantre olmada ve uykuya dalmada güçlük yaşadığını, insanların kendisine zarar vereceğini düşündüğünü, annesiyle belirgin ilişki sorunları olduğunu, çok sık tartıştığını, annesine kendisini korumamasından dolayı çok öfkeli olduğunu, olayları unutmak istediğini ancak bunu başaramadığını, olayın üzerinden 3 yıl geçmesine rağmen hala gece kabuslarla uyandığını, kendisini korkak birisi olarak düşündüğünü, gelecekle ilgili karamsar olduğunu, ruhsal durum muayenesinde, yer zaman ve kişi yöneliminin tam, öz bakımının iyi, psikomotor aktivitesinin normal olduğu, davranışlarının normal olarak gözlendiği, görüşmeye istekli olduğu, göz kontağı kurulabildiği, sorulunca yanıt verdiği, sözlerinin sorulara yanıt olduğu, bilişsel yetilerinin normal olduğu, zekasının klinik olarak normal olduğunun saptandığı, iç görüsünün ve yargılamasının doğal olduğu, duygu durumunun depresif, duygulanımının uygun, düşünce sürecinin normal olduğu, düşünce içeriğinde, depresif temalı düşüncelerin, anksiyete temalı düşüncelerin, annesine ve sanığa karşı güvensizlik ve öfke düşüncelerinin bulunduğu, düşünce bozukluğu saptanmadığı, olayla ilgili hafif derecede yeniden yaşama, kaçınma ve artmış uyarılmışlık belirtilerinin olmadığı, flashback, dpersonalizasyon, derealizasyon ya da somatik semptomlar tariflemediği, impuls kontrolü ve frustrasyon toleransının azalmış olduğu, uyku ve iştahının bozuk olduğu, travma sonrası stres bozukluğu saptandığına dair muayene kaydının bulunduğu, sonuç olarak; 19.12.2005-07.12.2006 tarihleri arasında birden fazla mağduru bulunduğu olay nedeniyle ruh sağlığının bozulduğu,

Anlaşılmaktadır.

IV. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

Uyuşmazlığın çözümü için Cumhuriyet savcısının soruşturma evresinde görev ve yetkileri ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karara ilişkin mevzuat hükümleri ve kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın hukuki niteliği üzerinde durulmalıdır.

CMK'nın "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" başlıklı 160. maddesi;

"(1) Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.

CMK'nın "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" başlıklı 160. maddesi;

"(1) Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.

(2) Cumhuriyet savcısı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür.",

"Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrası; "Cumhuriyet savcısı, doğrudan doğruya veya emrindeki adlî kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabilir; yukarıdaki maddede yazılı sonuçlara varmak için bütün kamu görevlilerinden her türlü bilgiyi isteyebilir...",

"Kamu davasını açma görevi" başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ise;

"(1) Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirilir.

(2) Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler." biçiminde düzenlenmiştir.

Anılan Kanun'un "Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar" başlıklı 172. maddesi;

"(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

(2) Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra yeni delil meydana çıkmadıkça, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz.

(3) Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi veya bu karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi üzerine, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilmesi hâlinde yeniden soruşturma açılır." şeklinde düzenlenmiş iken söz konusu maddenin ikinci fıkrası 06.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 680 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile "Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz." biçiminde değiştirilmiş olup bu değişiklik de 08.03.2018 tarihli ve 30354 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7072 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.

Maddenin tasarı gerekçesinde; "1412 sayılı Kanun'un 164 üncü maddesinde, yeterli delil bulunmaması veya keyfiyetin takibe değer görülmemesi hâlinde, takipsizlik kararı verilmesine dair hüküm yer almaktadır. Tasarı ilk olarak bu işlemi belirlemek üzere 'kovuşturmaya yer olmadığına dair karar' terimini getirmiştir. Soruşturma evresinden kovuşturmaya geçip geçmeme söz konusu olduğundan bu terim değişikliği uygun görülmüştür. Madde ayrıca kamu davasının açılması için şüpheyi haklı kılacak yeterlikte ve kuvvette delil, iz, eser ve emarenin elde edilmemesi ölçütünü kullanmaktadır. Yeterli kuvvette makul şüphe bulunduğu anlaşılacak olursa, kovuşturma evresine geçilecektir.

Maddenin ikinci fıkrasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra, kamu davasının, aynı eylem ve aynı kişi hakkında açılabilmesi yeni delil, iz, eser ve emarenin meydana çıkmasına veya şüphe nedenlerinin takdirinde ağır hata olmasına bağlanmıştır. Böylece kovuşturmaya yer olmadığına dair kararların zamanaşımı süresince şüphelinin başında, tâbir yerinde ise Demoklesin Kılıcı gibi durması ve onun özgürlükler bakımından bir tehdit oluşturması önlenmek istenmektedir. Bazı usul kanunlarında mahkemelerin beraat kararlarının temyize tâbi tutulmadığı görülüyor.

Bu yeni düzenleme neticesinde, Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığına dair bir karar verdikten sonra yeni delil, iz, eser ve emare bulunmadıkça artık Adalet Bakanı da Cumhuriyet savcısından kamu davası açmasını isteyemeyecektir. Maddenin son fıkrasında yeni delil, iz, eser ve emarenin ne olduğu tanımlanarak uygulama açısından açıklık getirilmiştir." açıklamalarına yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Cumhuriyet savcısının kararına itiraz" başlıklı 173. maddesi;

"(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren on beş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki en yakın ağır ceza mahkemesi başkanına itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3) Başkan, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer sulh ceza hakimini görevlendirebilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkum eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Başkan istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

(5) Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde bu madde hükmü uygulanmaz.

(4) Başkan istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

(5) Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde bu madde hükmü uygulanmaz.

(6) İtirazın reddedilmesi hâlinde; Cumhuriyet savcısının, yeni delil varlığı nedeniyle kamu davasını açabilmesi, önceden verilen dilekçe hakkında karar vermiş olan ağır ceza mahkemesi başkanının bu hususta karar vermesine bağlıdır." şeklinde düzenlenmiş iken, 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan "ağır ceza mahkemesi başkanına" ibaresi "ağır ceza mahkemesine", üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan "Başkan" ibareleri "Mahkeme" ve altıncı fıkrasında yer alan "ağır ceza mahkemesi başkanının" ibaresi "ağır ceza mahkemesinin" şeklinde değiştirilmiş, daha sonra 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 71. maddesiyle de maddenin birinci fıkrasında yer alan "ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine" ibaresi "ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine" şeklinde; üçüncü fıkrasında yer alan "o yer sulh ceza hâkimini görevlendirebilir" ibaresi, "o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir" şeklinde; dördüncü fıkrasında yer alan "Mahkeme" ibaresi "Sulh ceza hâkimliği" şeklinde ve altıncı fıkrasında yer alan "ağır ceza mahkemesinin" ibaresi "sulh ceza hâkimliğinin" şeklinde, altıncı fıkrası ise 06.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 680 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile "İtirazın reddedilmesi hâlinde aynı fiilden dolayı kamu davası açılabilmesi için 172'nci maddenin ikinci fıkrası uygulanır." şeklinde değiştirilmek suretiyle son şeklini almış olup bu değişiklik de 08.03.2018 tarihli ve 30354 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7072 sayılı Kanun'un 10. maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.

Maddenin tasarı gerekçesinde; "Madde, Cumhuriyet savcısının kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlarına karşı itirazı ve bunun incelenmesi ile görevli mercii ve usulü göstermektedir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara karşı maslahata uygunluk sistemini kabul eden ülkelerde de Cumhuriyet savcısının vereceği takipsizlik kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabilmesi kabul edilmektedir. Tasarı 175 inci maddesinde kovuşturmaya yer olmadığı hakkındaki kararların, yeni delil, iz, eser ve emare olmadan değiştirilemeyeceğini kabul etmiş bulunduğundan, itiraz olanağı daha fazla önem taşımaktadır.

Madde, itiraz hakkını esasta suçtan zarar gören şikâyetçiye ve şikâyetçisi bulunmayan hâllerde karar veren Cumhuriyet savcısının bağlı olduğu ağır ceza mahkemesi neznindeki Cumhuriyet başsavcısına vermiş bulunmaktadır. İtiraz süresi, kararın tebliği tarihinden itibaren on beş gündür. İtiraz mercii, Cumhuriyet savcısının mensup olduğu ağır ceza işlerini gören mahkeme dairesine en yakın bulunan ağır ceza işlerini gören mahkemenin başkanıdır.

Madde, itiraz hakkını esasta suçtan zarar gören şikâyetçiye ve şikâyetçisi bulunmayan hâllerde karar veren Cumhuriyet savcısının bağlı olduğu ağır ceza mahkemesi neznindeki Cumhuriyet başsavcısına vermiş bulunmaktadır. İtiraz süresi, kararın tebliği tarihinden itibaren on beş gündür. İtiraz mercii, Cumhuriyet savcısının mensup olduğu ağır ceza işlerini gören mahkeme dairesine en yakın bulunan ağır ceza işlerini gören mahkemenin başkanıdır.

İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını haklı gösterebilecek olaylar, delil, iz, eser ve emarelerin gösterilip açıklanması zorunludur. Aksi takdirde işlem hemen ret olunur. Usulüne uygun şekilde düzenlenerek süresi içinde verilmiş dilekçe veya yetkili Cumhuriyet başsavcısının yazısı üzerine başkan kararını vermek için şu işlemleri gerçekleştirebilir:

1- Cumhuriyet savcısından soruşturma dosyasını göndermesini isteyebilir.

2- Bir diyeceği varsa bildirmesi için, bir süre belirleyerek dilekçeyi şüpheliye tebliğ edebilir.

3- Gerekli görürse, soruşturmanın genişletilmesi için sulh ceza hâkimini görevlendirebilir. Ancak bu hâlde, hangi hususta soruşturma yapılacağını görevlendirme kararında göstermelidir.

Bu incelemesi sonunda başkan şu iki karardan birisini verecektir:

1- İstemin geçerli olduğu hususunda kanaat getirecek olursa, kamu davasının yani kovuşturmanın açılmasına karar verecektir.

2- Bu kanaate varamazsa, istemi gerekçeli olarak ret edecektir yani istemin dayandığı hususları neden dolayı geçerli görmediğini kararında belirtecektir. Bu hâlde, istemde bulunan suçtan zarar görmüş şikâyetçi ise adı geçeni giderleri ödemeye mahkûm edecek ve kararını Cumhuriyet savcısına ve şüpheliye bildirecektir.

Maddenin (3) numaralı fıkrasına göre, Cumhuriyet savcısının yeni delil, iz, eser ve emarelerin varlığı nedeniyle kamu davası açması ağır ceza mahkemesi başkanının bu hususta karar vermesi koşuluna bağlanmıştır. Bu düzenlemenin nedeni 175 inci maddede kovuşturma açılmaması kararına bağlanan otoritedir." biçiminde açıklamalarda bulunulmuştur.

Mülga 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun "Hukuku amme davasını açmak vazifesi" başlıklı 148. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları ise;

"Hukuku amme davası açmak için Adliye Vekili Cumhuriyet Müddeiumumisine emir verebilir.

Valiler de hukuku amme davası açılmasını kendi vilayetleri dahilindeki Cumhuriyet Müddeiumumilerinden istiyebilirler. Cumhuriyet Müddeiumumileri, mucip sebepler göstererek bu talebi kabul etmezse valinin müracaatı üzerine Adliye Vekili yukarıki fıkrada yazılı salahiyeti kullanmak lazımgelip gelmiyeceğini takdir eder ve icabını yapar." şeklinde düzenlenmiş iken, 21.07.2004 tarihli ve 25529 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5209 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olup 5271 sayılı CMK'da benzeri bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza muhakemesinin temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır. Cumhuriyet savcısının görevi maddi gerçeği ortaya çıkartmak ve adil bir yargılama yapılması için gerekli araştırmayı yaparak şüphelinin lehine veya aleyhine olan bütün delilleri toplamaktır.

Kamu davasını açma tekelini elinde bulunduran Cumhuriyet savcısı soruşturma evresinin sonunda toplanan delillere göre suçun işlendiği hususunda yeterli şüpheye ulaştığı takdirde iddianame düzenleyecek ve kamu davasını açacaktır. Buna karşın soruşturma işlemleri tamamlandıktan sonra, kamu davasının açılması için suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma imkânını ortadan kaldıran şüphelinin ölümü, af, zamanaşımı, şikâyet süresinin geçmesi, ön ödemenin yerine getirilmesi ve uzlaşmanın sağlanmış olması gibi durumlarda kovuşturmaya yer olmadığına karar verecektir. İddianame toplanan delillere göre suçun işlendiğini gösteren yeterli şüphe oluştuğunda hazırlanacağına göre, elde edilen deliller doğrultusunda hukuka uygunluk sebeplerinin varlığı ya da failin kusursuzluğu açıkça ortada ise Cumhuriyet savcısı yine kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilecektir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilecek, karar suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilecektir.

1412 sayılı CMUK'da Cumhuriyet savcısının verdiği takipsizlik kararları, yargı otoritesi göstermeyen idari bir karar niteliğinde düzenlendiğinden Cumhuriyet savcısı bu kararını kendiliğinden, Adalet Bakanı ve adalet müfettişinin talebi ya da ilgilinin isteği üzerine geri alıp soruşturma yapabilmekte ve hiçbir şarta bağlı olmadan, takipsizlik kararından sonra, dava zamanaşımı süresi dolmadan kamu davası açabilmekteydi. Ancak bu düzenleme öğretide hukuk güvenliğine aykırı olduğu düşüncesiyle eleştirilmekte, takipsizlik kararından sonra yeni bir dava açılması için yeni delil şartı aranması gerektiği ileri sürülmekteydi.