muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3402, Karar No: 2025/117, Tarih: 20.01.2025

Bu husus, yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hâl, hükmün infazında zorluklara ve tereddütlere, yargılamanın ve davaların gereksiz yere uzamasına, davanın tarafı bulunan kişi ve kurumların mağduriyetlerine sebebiyet verecek ve kamu düzeni ve barışını olumsuz yönde etkileyecektir.

Somut olaya gelince; Mahkemece bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiş ise de dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ve kıyı olarak terkini yönünde karar verilmesi gerekirken, "davacı" adına terkinine şeklinde hüküm tesis edilmesi; öte yandan, davacı ... tarafından açılan eldeki davada, dava konusu taşınmaza ilişkin "davalıların" müdahalesinin önlenmesi talebi hakkında bir karar verileceği halde "davacının" taşınmaza müdahalesinin önlenmesi yönünde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi, davanın kabulüne karar verildiği belirtilmesine rağmen kal talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi; yine hükmün 3 numaralı bendinde dosya içerisinde mevcut olmayan ve somut olayla ilgisi bulunmayan rapora atıf yapılmak suretiyle "3-14.05.2021 tarihli bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına," şeklinde cümleye yer verilmesi de isabetsiz olup 6100 sayılı HMK'nın aradığı anlamda bir hüküm oluşturulduğundan söz etme olanağı bulunmamaktadır. Değinilen hususların hükmün infazında tereddüt yaratabileceği açıktır.

Hal böyle olunca; 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine uygun, yukarıda değinilen hususlar gözetilmek suretiyle hüküm tesis edilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmektedir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı ... vekilinin değinilen yönlerden yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Temyiz eden davacı ... harçtan muaf bulunduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Mudanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,20.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13802, Karar No: 2014/9394, Tarih: 05.06.2014

**4. Hukuk Dairesi         2013/13802 E.  ,  2014/9394 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... Gazetecilik Basım Yayın Sanayi ve Ticaret A.Ş. vd. aleyhine 18/05/2012 gününde verilen dilekçe ile basın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 28/02/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi taraflar vekillerince süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının 25,20 TL'sinin davacıya, 547,00 TL'sinin de davalılara yükletilmesine, peşin alınan harçların bundan mahsubuna 05/06/2014 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(M)

KARŞI OY YAZISI

Dava; basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edemişitr.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Dava konusu olayda; seçim aşamasında davacı hakkında intihal nedeniyle dava açılıp, akabinden feragat edilmesi, konuyla ilgili ...'nun eli ürünü olduğu anlaşılan not defterindeki ifadeler, yayın tarihi ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde hükmedilen manevi tazminatın fazla olduğu görüşüyle çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.05/06/2014
Yargıtay — Esas No: 2022/34331, Karar No: 2023/7064, Tarih: 10.10.2023

**3. Ceza Dairesi         2022/34331 E.  ,  2023/7064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2018/23 Esas., 2019/77 K.

EK KARAR TARİHİ : 22.02.2019

SUÇ : Silahlı terör örgütüne yardım etme

HÜKÜM : İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak mahkumiyet, temyiz isteminin kabule değer sayılmamasından dolayı reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 22.02.2019 tarihli ve 2018/23 Esas, 2019/77 ... ek Kararın; 5271 ... Kanunu’nun 296 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği sanık müdafinin ek kararı temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği sanık müdafinin temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği sanık müdafinin temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

IV. GEREKÇE

A. Ek karara ilişkin temyiz talebi yönünden;

Sanığın 14.01.2019 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilen kararı 5271 ... CMK'nın 291/1 inci maddesinde öngörülen süreden sonra 21.02.2019 tarihinde temyiz etmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince aynı Kanun'un 296/1 inci maddesi gereğince 22.02.2019 günlü ek Karar ile temyiz talebinin reddine karar verildiği ancak; Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 24.02.2022 tarihli 2019/573 Esas 2022/119 ... Kararında belirtildiği üzere, temyize konu kararın ayrıca sanığa tebliğinin gerekli olması ve dosya içeriğine göre Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin anılan kararının sanığa tebliğ edildiği ancak sanığın süre tutum dilekçesini sehven Malatya 2. Ağır ceza mahkemesi yerine Gaziantep Bölge Adliye mahkemesine gönderdiği, Dairemizce kararın sanığa 14.01.2019 tarihinde tebliğ edildiğinin kabulu üzerine 21.02.2019 günü temyiz talebinde bulunduğu ve temyiz kanunu yolu başvurusunun süresinde yapıldığı anlaşılmakla, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararı kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

B. Asıl karara ilişkin Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı, sanık ve müdafiinin temyiz talepleri yönünden;

B. Asıl karara ilişkin Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı, sanık ve müdafiinin temyiz talepleri yönünden;

Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yargılanan, kovuşturma aşamasında karar celsesinde müdafisi bulunmayan, 5271 ... Kanun’un 156 ncı maddesi uyarınca da resen müdafi görevlendirilmeyen sanığa, Anayasanın 36 ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddelerinde teminat altına alınan ... yargılanma ilkesinin zorunlu sonucu olarak 5271 ... Kanun’un 150 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca müdafi görevlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, savunma hakkının kısıtlanmasına netice verecek biçimde müdafi hazır bulundurulmaksızın mahkûmiyet hükmü kurulmak suretiyle 5271 ... Kanun’un 150 nci maddesinin üçüncü fıkrası, 188 inci maddesinin birinci fıkrası, 197 nci maddesinin birinci fıkrası ve 289 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (e) bentlerine muhalefet edilmesi,

Bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

A. Ek karara ilişkin;

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin, 22.02.2019 tarihli ve 2018/23 Esas, 2019/77 ... ek Kararına ilişkin sanığın temyiz isteminin, 5271 ... Kanun’un 296 ncı maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle KABULÜ İLE EK KARARIN KALDIRILMASINA,

B. Asıl karara ilişkin;

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının, sanık ve müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin, 14.01.2019 tarihli ve 2018/23 Esas, 2019/77 ... Kararının 5271 ... Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 ... Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca takdiren Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/534, Karar No: 2017/15128, Tarih: 19.12.2017

**18. Ceza Dairesi         2016/534 E.  ,  2017/15128 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...

SUÇ : İş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre, 06.12.2006 tarih ve 5560 sayılı Kanun ile değişik TCK’nın 142/4. maddesine eklenen fıkra hükmü uyarınca, hırsızlık suçu ile birlikte işlenen iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçunun, soruşturma ve kovuşturmasının şikayete tabi olmaması nedeniyle tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmeyerek, dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre, temel cezanın belirlenmesi sırasında uygulama maddesi olarak TCK’nın 116/2. maddesi yerine aynı Kanunun 116/1. maddesi yazılmasının mahallinde düzeltilebilecek maddi hata niteliğinde olduğunun kabulüyle, yapılan incelemede;

Suça sürüklenen çocuğa yükletilen iş yeri dokunulmazlığının ihlali eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerin ve bu eylemin suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 19/12/2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2970, Karar No: 2018/239, Tarih: 11.01.2018

**14. Ceza Dairesi         2017/2970 E.  ,  2018/239 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN

ÇOCUK : ...

SUÇ : Irza geçme (suça sürüklenen çocuk), çocuğun nitelikli cinsel istismarı (sanık)

HÜKÜM : Suça sürüklenen çocuğun ırza geçme eylemi reşit olmayan mağdureyle rızasıyla cinsi münasebette bulunma kabul edilerek zamanaşımı nedeniyle ve sanığın çocuğun nitelikli cinsel istismarı eylemi ise reşit olmayanla cinsel ilişki kabul edilerek şikayet yokluğu nedeniyle kamu davalarının düşürülmesi

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen düşme hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan, katılan mağdure vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 11.01.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13012, Karar No: 2011/20479, Tarih: 08.12.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/13012 E.  ,  2011/20479 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu, taşınmazın dava tarihindeki değerinin biçilmesinde ve üzerinde bulunan yapıya, resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek, ağaca ise maktuen değer biçilerek, pilon yeri ve ağaç bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 08.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/293, Karar No: 2020/1699, Tarih: 12.03.2020

**21. Hukuk Dairesi         2020/293 E.  ,  2020/1699 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Kocaeli 2. İş Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacı, 16/11/2015 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu çalışma gücü kayıp oranının Adli Tıp Kurumu aracılığıyla tespit edilerek kurumca tespit edilen %11,3 ten fazla olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi üzerine davalılardan Kurum ve... Aliminyum Bakır Ve Madencilik San. Tic. A.Ş. vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince davalılardan Kurum ve... Aliminyum Bakır Ve Madencilik San. Tic. A.Ş. vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalılardan Kurum ve... Aliminyum Bakır Ve Madencilik San. Tic. A.Ş. vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığından, davalılardan Kurum ve... Aliminyum Bakır Ve Madencilik San. Tic. A.Ş. vekillerinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, aşağıdaki yazılı temyiz harcının davalılardan... Aliminyum Bakır Mad.San.Tic.A.Ş.'ne yükletilmesine, 12/03/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5228, Karar No: 2014/11095, Tarih: 02.04.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/5228 E.  ,  2014/11095 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İNEGÖL 1. ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

TARİHİ : 16/11/2011

NUMARASI : 2011/66-2011/766

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, ikramiye alacağı, sosyal haklar ve izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A)Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 13.01.2000-07.06.2010 tarihleri arasında davalıların işyerlerinde çalıştığını, haksız olarak işten çıkarıldığını iddia ederek kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai, ikramiye, sosyal haklar ve izin ücreti alacaklarının faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, müvekkilinin G.. P.. ismi altında piliç market olarak faaliyet gösteren küçük bir işletme olduğunu, davacının, kendisiyle birlikte toplam iki işçinin çalıştığı işyerinde tavuk parçalama, tezgaha bakma şeklinde vasıfsız olarak çalışan bir eleman olarak asgari ücretle çalıştığını, yıllık izinlerini kullandığını, fazla mesai yapılmadığını, davacının 2007 yılında istifa ederek C.. p.. adlı kurumsal bir fabrika olarak faaliyet gösteren işyerinde işe başladığını, bu süreç içinde sehven sigortası ödenen ve durum anlaşıldıktan sonra çıkışı yapılabilen davacının 3-4 ay kadar çalıştığı yeni işyerinde tutunamaması ve davalı yanında yeniden çalışmak istemesi üzerine davalı yanında çalışmaya başladığını, iş akdinin mazeretsiz ve izinsiz olarak işe gelmemesi nedeniyle haklı olarak feshedildiğini savunmuştur.

C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti.

Mahkemece, davacının 13/01/2000 yılından 07/06/2010 yılına kadar davalının işyerinde çalıştığı, 01/08/2007-06/09/2007 tarihleri arasında C..S.. G.. A.Ş. işyerinde çalıştığı, 07/06/2010 tarihinde işten çıkarıldığı gerekçesiyle kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai ücreti alacaklarının tahsiline, ikramiye ve sosyal hak taleplerinin reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir.

D)Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir.

İş Mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde iş davalarına bakmak üzere bir asliye hukuk mahkemesi görevlendirilir. İş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesine açılan dava "iş mahkemesi sıfatıyla" açılmamış ise, mahkeme görevsizlik kararı veremez. Bu durumda asliye hukuk mahkemesi tarafından, verilecek bir ara kararı ile davaya "iş mahkemesi sıfatıyla " bakmaya devam olunur.

Davanın, İş Kanunu kapsamı dışında kalması halinde, Mahkemenin görevsizliğine ve dosyanın görevli hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir. Davanın esastan reddi usule aykırıdır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1 inci maddesi uyarınca, İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında, iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir.

İş Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, 50'den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde bu Kanun hükümleri uygulanmaz. İşçi tarım ve orman işlerinin yapıldığı bir işyerinde çalışıyor ise, bu işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlığın iş mahkemesi yerine görevli hukuk mahkemesine çözümlenmesi gerekir (Yargıtay 9.HD. 25.3.2008 gün 2007/ 9975 E, 2008/ 6368 K.).

Ancak, tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerinde 50 dahil daha az işçi bulunmasına rağmen, işyerinde sendika örgütlenmesi sonucu Toplu İş Sözleşmesi bağıtlanmış ise, üye sendika üyesi işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlığın 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 66 ncı maddesi uyarınca iş mahkemesinde görülmesi gerekir.

Bunun dışında 4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesinde tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde çalışanların kanun kapsamına girmeyeceği açıklandıktan sonra aynı madde de ayrık durumlara yer verilmiştir.

Buna göre;

1-Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işlerde,

2-Tarım işlerinde yapılan yapı işlerinde,

3-Halkın faydalanmasına açık park ve bahçelerde

4-Bir işyerinin eklentisi durumundaki bahçe işlerinde çalışanların, İş Kanunu kapsamında olacakları belirtilmiştir.

Sonuç olarak tarım ve orman işletmelerindeki bitki ve hayvan üretimi, bakım ve yetiştirmesi dışında kalan işler İş Kanununa tabidir.

Buna göre;

1-Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işlerde,

2-Tarım işlerinde yapılan yapı işlerinde,

3-Halkın faydalanmasına açık park ve bahçelerde

4-Bir işyerinin eklentisi durumundaki bahçe işlerinde çalışanların, İş Kanunu kapsamında olacakları belirtilmiştir.

Sonuç olarak tarım ve orman işletmelerindeki bitki ve hayvan üretimi, bakım ve yetiştirmesi dışında kalan işler İş Kanununa tabidir.

Diğer taraftan işçi tarım işinde çalışırken, bu iş dışında tarım işi sayılmayan ek bir görevde çalışabilir (bekçilik, şoförlük vb.). Bu durumda, yaptığı işler arasında hangisinin baskın olduğu açıklığa kavuşturulmalı ve sonucuna göre görevli mahkeme belirlenmelidir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 23.05.1960 gün ve 11-10 ile 10.05.1974 gün ve 3-44 sayılı kararları uyarınca, özellikle iş hukukunda istisnaî hükmün genişletilerek değil, dar yorumlanması gerekir. İşçiler yararına getirilen düzenlemelerin yine işçiler yararına yorumlanması asıldır.

4857 sayılı Yasanın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca, 507 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Kanununun 2nci maddesinin tarifine uygun üç kişinin çalıştığı işyerlerinde bu kanun hükümleri uygulanmaz.

507 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde “İster gezici olsun ister bir dükkân veya bir sokağın belli yerinde sabit bulunsunlar, ticarî sermayesi ile birlikte vücut çalışmalarına dayanan ve geliri o yer ve gelenek ve teamülüne nazaran tacir niteliğini kazanmasını icap ettirmeyecek miktarda sınırlı olan ve bu bakımdan ticaret sicili ve dolayısıyla ticaret ve sanayi odasına kayıtları gerekmeyen, ayni niteliğe (sermaye unsuru olsun olmasın) sahip olmakla beraber, ayrıca çalıştığı sanat, meslek ve hizmet kolunda bilgi, görgü ve ihtisasını değerlendiren hizmet, meslek ve küçük sanat sahipleriyle bunların yanında çalışanlar ve geçimini sınırlı olarak kamyonculuk, otomobilcilik ve şoförlükle temin eden kimselerin 1 inci maddede belirtilen amaçlarla kuracakları dernekler bu kanun hükümlerine tabidir” denilmektedir.