muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/5057, Karar No: 2021/4113, Tarih: 27.04.2021

Ne var ki, bayilik ilişkisinin hangi tarihte başladığı ile ilgili Rekabet Kurulu farklı görüştedir. Dosyaya gelen belgelerden de anlaşılacağı üzere bu hususu tarafların müşterek iradesine değil, taraflar arasında yapılan ilk sözleşme tarihini baz aldığı görülmektedir.

Sektörle ilgili düzenleyici kuruluş olan EPDK'nın da Rekabet Kurulunun bu anlayışı doğrultusunda işlem tesis ettiği anlaşılmakla, sözleşme hürriyetiyle bağdaşmayan bu uygulama usulüne uygun yöntemle idari yargı mercilerine intikal ettirilip iptal ettirilmediği müddetçe akit taraflardan birinin buna uygun davranmış olmasında haksız ve hukuka aykırı olma durumu oluşmayacaktır.

Davacının davasının açıklanan bu gerekçeler doğrultusunda reddedilmesi gerekirken yazılı şekilde reddi yoluna gidilmesi isabetli olmamış ise de, sonuç itibarıyla doğru olan kararın HMK 370/4. maddesi gereğince gerekçesi değiştirilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/4. maddesi uyarınca yukarda açıklanan şekilde değiştirilen gerekçeyle ONANMASINA, taktir olunan 3.050,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 27.04.2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava taraflar arasında düzenlenen bayilik anlaşmasının erken feshi nedeniyle peşin satış teşvik prim bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 07.05.2007 tarihli bayilik sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmenin dikey anlaşma niteliğinde olduğu yine sözleşme süresinin Rekabet Kurulu'nun 2002/2 sayılı Tebliğ'i uyarınca beş yılı aşamayacağı hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık beş yıllık sürenin başlangıç tarihi ve sözleşmenin erken fesh edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 11-A bendinde "Fiilen satışına başlandığı tarih, taraflarca müştereken tanzim edilecek bir tutanakla tespit edilecek ve bu tarih İşleticilik/Bayilik Anlaşması'nın başlangıç tarihi olacaktır" hükmüne yer verilmiştir.

Davalının fiili satışa başladığı tarih 14.09.2007'dir.

İstinaf mahkemesince bayilik ilişkisinin başlangıç tarihi intifa hakkının tesis edildiği 24.07.2007 tarihi olarak kabul edilmiş. İstinaf mahkemesince bu tarih Rekabet Kurulu'nun kararı esas alınarak belirlenmiştir.

İntifa hakkı TMK'nın 795. maddesinde düzenlenmiş olup taşınmazlarda tapu kütüğüne tescil ile kurulup, ayni hak niteliğindedir. İntifa hakkı sahibine bu hakkının konusu üzerinde kullanma ve yararlanma yetkisi verir.

İntifa hakkının kurulmasını sağlayan hukuki sebepte (intifa hakkı anlaşması) bu hak için bir süre gösterilmişse o sürenin bitmesi ile intifa hakkı sona erer.

İntifa hakkı TMK'nın 795. maddesinde düzenlenmiş olup taşınmazlarda tapu kütüğüne tescil ile kurulup, ayni hak niteliğindedir. İntifa hakkı sahibine bu hakkının konusu üzerinde kullanma ve yararlanma yetkisi verir.

İntifa hakkının kurulmasını sağlayan hukuki sebepte (intifa hakkı anlaşması) bu hak için bir süre gösterilmişse o sürenin bitmesi ile intifa hakkı sona erer.

Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi ise herhangi bir şekle tabi değildir. Taraflar sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler. 818 sayılı BK m.19. (6098 sayılı TK md. 26)

Görüldüğü üzere intifa hakkı anlaşması tamamen resmi şekle bağlı taşınmazın aynına ilişkin olup sözleşmede belirtilen süre ile geçerlidir.

Rekabet Kurulu'nun intifa ve bayilik sözleşmesinin aynı nitelikte olduğu hangi sözleşme önce düzenlendi ise ilişkinin o tarihte başladığı yönündeki kararı açıkça yasalara aykırı olup idari nitelikteki bu kararında yargı organlarını bağlayıcılık özelliği bulunmamaktadır.

İntifa hakkı sözleşmesi sonu erse dahi bayilik sözleşmesi sözleşme süresince devam eder yine bayilik sözleşmesinin sona ermesi de intifa hakkı sözleşmesinin otomatikman sona erdirmez. Kaldı ki intifa hakkı sözleşmede taraf olmayan kişiler tarafından da bayi lehine tesis edilebilir. Tamamen bağımsız bir sözleşmedir.

Rekabet Kurulu'nun idari kararları kararda taraf olan kişileri bağlar, bu karara aykırı davranılması halinde 4054 sayılı Rekabetin Önlenmesi Hakkındaki Kanun uyarınca kurul tarafından ancak idari yaptırım kararı, dikey anlaşmada grup muafiyetinden yararlanmama, para cezası gibi kararlar verebilir. Taraflar arasındaki sözleşmelerin geçerli veya geçersiz olduğu yönünde bir karar veremez, bu husus tamamen özel hukuk ilişkisi içerisinde adli yargıda mahkemelerce değerlendirilebilir.

Dairemizin bayilik sözleşmesinin sona ermesi halinde intifa sözleşmesinin de aynı anda sona ermeyeceği yönünde istikrarlı bir çok emsal kararı bulunmamaktadır.

(23.01.2014 gün 2013/16018 E. - 2014/1825 K. 06.03.2014 gün 2013/7136 E. 2014/4464 K. 06.12.2018 gün 2018/2598 E. - 2018/6397 K.)

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda somut olaya gelince; Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 11. Maddesinin A bendi uyarınca fiilen akaryakıt satışına başlama tarihinin 14.09.2007 olduğu, 5 yıllık sözleşmenin 14.09.2012 tarihinde sona ereceği, sözleşmenin davalı tarafından 24.04.2012 tarihinde süresinden önce haksız olarak fesh edildiği, bu nedenle davacının davalıya ödemiş olduğu peşin satış teşvik primini talep edebileceği dikkate alınarak davanın kabulü gerekirken istinaf mahkemesince istinaf isteminin reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bu gerekçeyle bozulması kanaatinde olduğumdan sayın çoğunluğun onama görüşüne katılamamaktayım.
Yargıtay — Esas No: 2014/1710, Karar No: 2014/5367, Tarih: 24.03.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2014/1710 E.  ,  2014/5367 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan patlıcan, buğday, buğday samanı ve karpuzun 2012 yılı itibarıyla sulu şartlarda dekar başına asgari ve azami verimine, kilogram başına toptan satış fiyatına ve dekar başına ayrıntılı üretim giderine ilişkin veri listesinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilip dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9799, Karar No: 2022/4720, Tarih: 31.03.2022

**6. Ceza Dairesi         2021/9799 E.  ,  2022/4720 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Nitelikli hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I- Suça sürüklenen çocuklar hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükümlerin incelenmesinde;

14/04/2011 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen ek 2. madde uyarınca doğrudan verilen 3.000. TL'ye kadar olan adli para cezalarından ibaret mahkumiyet hükümleri kesin olup, suça sürüklenen çocuklar hakkında mala zarar verme suçundan dolayı tayin edilen 1.320 TL adli para cezalarına ilişkin hükümlerin cezaların türü ve miktarları itibarıyla temyizi mümkün bulunmadığından, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi gereğince suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazının tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

II-Suça sürüklenen çocuklar hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükümlerin temyiz incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuklara yüklenen ve 5237 sayılı TCK'nın 116/2, 119/1-c, 31/3 maddelerine uyan iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçunun gerektirdiği cezanın türü ve üst sınırına göre; aynı Yasanın 66/1-e, 66/2, 67/4. maddelerinde belirtilen 5 yıl 4 aylık asli dava zamanaşımının, karar tarihi olan 10/05/2016 gününden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak suça sürüklenen çocuklar hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı CMK'nın 223/8 maddesi uyarınca zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE,

III-Suça sürüklenen çocuklar hakkında nitelikli hırsızlık suçundan kurulan hükümlerin temyiz incelenmesine gelince;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Hükmolunan 2 yıl 9 ay 10 gün hapis cezasının ertelenmesi karşısında, 5237 sayılı TCK'nın 51/3. maddesi uyarınca belirlenen denetim süresinin hükmolunan ceza miktarından az olamayacağı gözetilmeyerek suça sürüklenen çocuklar hakkındaki erteleme hükmünde 1 yıl denetim süresinin belirlenmesi,

Ancak;

Hükmolunan 2 yıl 9 ay 10 gün hapis cezasının ertelenmesi karşısında, 5237 sayılı TCK'nın 51/3. maddesi uyarınca belirlenen denetim süresinin hükmolunan ceza miktarından az olamayacağı gözetilmeyerek suça sürüklenen çocuklar hakkındaki erteleme hükmünde 1 yıl denetim süresinin belirlenmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, bozma nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından "1 yıl denetim süresi belirlenmesine" ilişkin bölümlerin çıkarılarak, yerine "2 yıl 9 ay 10 gün denetim süresi belirlenmesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle, diğer yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 31.03.2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1515, Karar No: 2012/22789, Tarih: 02.11.2012

**4. Ceza Dairesi         2011/1515 E.  ,  2012/22789 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine neden olma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

5237 sayılı TCK'nın 184/1. maddesinde yazılı suçun, anılan maddenin 4. fıkrası uyarınca ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde işlenebileceği, belediye mücavir alanını kapsamadığı gözetilerek, belediye başkanlığının 26.02.2008 tarihli yazısından suça konu yerin belediye sınırları dışında ve özel imar rejimine tabi yerlerden olmadığının anlaşılması karşısında sanık hakkında beraat kararı verilmesi yerine, yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı ve sanık ...'in temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnamedeki onama düşüncesinin reddiyle HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 02.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/198, Karar No: 2023/6961, Tarih: 11.09.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/198 E.  ,  2023/6961 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/2129 Esas, 2022/3191 Karar

KARAR : Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/671 Esas, 2020/118 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 255 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın her türlü emsal satışları ile müvekkilinin uğradığı zararların dikkate alınarak gerçek bedelinin tespit edilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı idareye yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin doğru olmadığını, taşınmaza takdir edilen bedelin yüksek olup hakkaniyete aykırı olduğunu, kapitalizasyon faizi ile objektif değer artışının aynı kriterlere dayandırıldığını, arta kalan alanda % 30 oranında değer azalışı olmayacağını, faizin hatalı uygulandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin doğru olmadığını, taşınmaza takdir edilen bedelin yüksek olup hakkaniyete aykırı olduğunu, kapitalizasyon faizi ile objektif değer artışının aynı kriterlere dayandırıldığını, arta kalan alanda % 30 oranında değer azalışı olmayacağını, faizin hatalı uygulandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir metoduna göre değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, kamulaştırmadan arta kalan kısmın yüzölçümündeki azalma, makineli tarım yapılmasında oluşan zorluk, otoyol yapılması sonucu oluşan risk ve kot farkı nedeniyle değer düşüklüğü uygulanmasının doğru bulunduğunu, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olduğunu, ayrıca dava konusu taşınmazın, 1/25000 ölçekli çevre düzeni planında tarım alanı ve otoyol olarak ayrıldığı, ... Mahallesi yerleşim alanı sınırına 680 metre, ... İlçesi yerleşim sınırına 800 metre mesafede bulunduğundan objektif değer artışının daha yüksek olabileceği değerlendirilerek davalıların istinaf başvurusu olmadığından bu olumlu nitelikler davacı aleyhine değerlendirilmemiş, İlk Derece Mahkemesinin tespit ettiği bedele itibar edilmesi gerektiği kanaatine varıldığından bu hususta davacı idarenin istinaf sebebi olarak ileri sürdüğü hususların yerinde görülmediği; ancak 7139 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesiyle 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin değiştirilen sekizinci fıkrasının dördüncü cümlesi, 27.11.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 16.07.2020 tarihli ve 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı kararı ile iptal edildiğinden üçer aylık vadeli hesaba bloke edilen ve karar kesinleştiğinde ödenmesine karar verilen kamulaştırma bedelinin işlemiş nemalarıyla birlikte davalıya derhal ödenmesine karar verilmesine ilişkin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iki numaralı alt bendi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar etmiş ve üretim masrafların brüt gelirin 1/3'ünden az olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/10975, Karar No: 2017/5930, Tarih: 25.04.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/10975 E.  ,  2017/5930 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının, davalı ... şirketinin 00000000430 ve 00000000440 numaralı tarımsal sulama abonesi olduğunu, davacının düzenli olarak ödediği faturalarda hizmet bedeli karşılığı olmayan kayıp kaçak bedeli, perakende satış hizmet bedeli, iletişim sistemleri kullanma bedeli, dağıtım bedeli ve sayaç okuma bedeli adı altında bedellerin haksız ve hukuka aykırı olarak alındığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, dava tarihinden geriye dönük 10 yıllık süre içerisinde (abonelik tarihine kadar) tahsil edilmiş olan bedellerin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/68 Esas dosyası ile dava sebebi, konusu ve tarafları aynı olduğundan bahisle davanın derdestlikten kaynaklanan dava şartı noksanlığı nedeni ile usulden reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Bir dava görülürken aynı dava yeniden açılırsa, bu yeni dava, dava şartı eksikliği nedeniyle reddedilir. Bunun için şu iki şartın birlikte bulunması gerekir. Birincisi, ilk açılan dava görülürken ikinci davanın açılmış olması, ikincisi ise, ilk açılan dava ile sonradan açılan davanın aynı dava olmasıdır.

Görülmekte olan dava ile yeni açılan ikinci davanın aynı dava olduğunu söyleyebilmek için, birinci dava ile ikinci davanın taraflarının, dava konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir.

Mahkemenin derdestliğe konu yaptığı 2015/68 Esas, 2016/58 Karar sayılı dava dosyası incelendiğinde, davacı ... vekili tarafından, elektrik aboneliği sözleşmesi kapsamında, kayıp kaçak bedeli, dağıtım bedeli, iletim sistemi kullanma bedeli, perakende satış hizmet bedeli ve sayaç okuma bedeli adı altında tahsil edilen bedellerin iadesi için dava açılmış olduğu, yargılama neticesinde 9.046,03 TL'nin davalı ....'den alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın

henüz kesinleşmediği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtilen abonelik numarasının iş bu dava dilekçesinde belirtilen abonelik numaraları ile farklı olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, dava konusu aboneliklerin, 2015/68 Esas sayılı dosyada belirlenen abone numarasıyla aynı olup olmadığı, haksız kesinti yapıldığı iddia edilen dönemlerin farklı olup olmadığı tespit edilmeden yazılı şekilde eksik inceleme ve araştırma ile davanın usulden redddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerekirmiştir.

Mahkemece, dava konusu aboneliklerin, 2015/68 Esas sayılı dosyada belirlenen abone numarasıyla aynı olup olmadığı, haksız kesinti yapıldığı iddia edilen dönemlerin farklı olup olmadığı tespit edilmeden yazılı şekilde eksik inceleme ve araştırma ile davanın usulden redddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerekirmiştir.

2- Kabule göre, mahkemece, davalı adına Av. ... tarafından vekaletname sureti ve cevap dilekçesi sunulmuş ise de vekaletname sureti için suret harcının yatırılmaması, bu nedenle usulüne uygun vekaletname ibraz edilmemiş olması sebebiyle Av. ...'ın davalı vekili olarak dava ve duruşmalara kabul edilmemesine, UYAP'taki vekil kaydının silinmesine ve cevap dilekçesinin verilmemiş sayılmasına karar verildiğinden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davalı vekili süresinde sunduğu cevap dilekçesi ekinde vekaletnamesini sunmuş, vekalet suret harcını yatırmamıştır. Mahkemece, bu eksikliğin giderilmesi için davalı tarafa süre verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davalı vekili olarak kabul edilmemesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına, ikinci bendde açıklanan nedenle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/04/2017 günü oybirliğiyle karar verildi.