muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/40, Karar No: 2010/81, Tarih: 13.04.2010

2- Sanığa yüklenen suçun sabit olup olmadığının saptanması için, soruşturmanın genişletilmesinin gerekip gerekmediğine ilişkin uyuşmazlık nedeninin incelenmesine gelince;

İncelenen dosya içeriğine göre;

Maliye Bakanlığı Gelirler Kontrolörü A.G. tarafından, ..Ltd. Şti. hakkında yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 13.06.2005 gün ve 2005-874/2 sayılı Vergi Tekniği raporunda özetle;

1996 yılında Ankara’da vergi mükellefiyeti tesis ettirip, 2000 yılında şirket merkezini İstanbul’a taşıdığı ve bu dönemde defter ve belgelerinin taşınan araba ile birlikte yandığı, bu nedenle Vergi Denetmeni M. K.tarafından yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 24.12.2003 tarihli vergi tekniği raporunda firma tarafından düzenlenen faturaların sahte olduğunun saptandığı ve bu nedenle firmanın mükellefiyet kaydının re’sen terkin ettirildiği, şirket yetkilisi C.Ö.ile yapılan görüşmede, daha sonraki dönem defter ve belgelerinin de bürodan çalındığını, Türkiye’nin çeşitli yerlerinde iş yaptıkları için defter ve belgeleri sürekli yanında taşıdığını, çanta ile büroya getirdiği gün de bürodan çalındığını belirttiği, bu açıklamanın inandırıcı bulunmadığı, şirketin KDV beyannameleri incelendiğinde gerçek mal ve hizmet alımlarına dayanmadığı, inceleme yapılmasına olanak tanıyacak bilgiler verilmediği, mal ve hizmet aldığını söylediği firmalardan adına düzenlenmiş fatura bulunmadığı, ayrıca şirketin ticari faaliyetini sürdürmesi için asgari boyutta gerekli olan masa, sandalye, telefon hattı ve ticari mallarını geçici de olsa muhafaza edeceği raf gibi düzeneklere kurumun bilançosunda yer verilmediği, bu tür malzemenin demirbaşlar arasında yer almadığı, herhangi bir makine ya da teçhizat kaydının bulunmadığı gibi hiçbir işçi de çalıştırılmadığı, böyle bir firmanın 1 trilyon 250 milyar lira ciro yapmasının ticari hayatın gereklerine aykırı olduğu, yapılan incelemelerde gerçek bir ticari faaliyette bulunduğuna dair emare tespit edilemediği, bu nedenle .....Ltd. Şti.nin sahte fatura düzenleyen paravan bir firma olduğu ve bu firma tarafından düzenlenen tüm faturaların sahte olduğu sonucuna varıldığı belirtilmiştir.

Bu rapor doğrultusunda, ....Ltd. Şti. tarafından fatura düzenlenen ....Endüstriyel Holding AŞ. hakkında da inceleme yapılmış ve Maliye Bakanlığı Gelirler Kontrolörü A.. G.tarafından düzenlenen 12.02.2007 gün ve 2007-874/2 sayılı vergi tekniği raporunda özetle;

Bu rapor doğrultusunda, ....Ltd. Şti. tarafından fatura düzenlenen ....Endüstriyel Holding AŞ. hakkında da inceleme yapılmış ve Maliye Bakanlığı Gelirler Kontrolörü A.. G.tarafından düzenlenen 12.02.2007 gün ve 2007-874/2 sayılı vergi tekniği raporunda özetle;

.... Ltd. Şti. tarafından ... AŞ. adına düzenlenen faturalarla sınırlı olmak üzere KDV yönünden yapılan incelemede, firmanın 2002 yılına isabet eden maliyetlerinin önemli bir bölümünü, ..Ltd. Şti’nin düzenlediği sahte faturaların oluşturduğu, firmanın yasal temsilcisinin, 2000 ve 2001 yıllarına da sari inşaat işleri kapsamında ...Ltd. Şti.nin, imzalanan sözleşmelere istinaden stabilize temini ve nakli, toprak, moloz ve kum nakli gibi hizmetlerini yaptığını beyan ettiği, bu inşaat işleri henüz bitmediğinden bunların maliyetlerinin belirlenemediği, dolayısıyla bu işlerden elde edilen kazancın tespiti açısından işlerin bitimini takiben bir değerlendirme yapılmasının gerektiği, kurum kazancının tespitinde yapılan işlere ilişkin maliyetin bir bölümünün sahte faturalarla belgelenip tutar kadar bir maliyete katlanılmış olabileceği gibi daha düşük bir maliyetle de bu işleri yapmış olabileceğinin göz önünde tutulması gerektiği, ancak sahte faturalar kullanılmış olması nedeniyle Vergi Usul Yasasının 30/4. maddesi uyarınca 2002 yılında Mayıs ila Aralık ayları arasındaki dönemler için toplam 221 bin 088 lira 47 kuruş re’sen KDV tarh edilmesi ve ayrıca ziyaına neden olunan KDV tutarının 3 katı kadar da usulsüzlük cezası kesilmesi gerektiği kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Ayrıca, 12.02.2007 gün ve 2007-874/4 sayı ile düzenlenen Vergi Kaçakçılık Suçu raporunda özetle;

Vergi tekniği raporunda da belirtildiği üzere mükellef kurumun 2002 yılında sahte faturalar kullandığı, yapılan incelemede .. Ltd. Şti. tarafından 10.05.2002 ile 25.12.2002 tarihleri arasında bu firma adına düzenlenen ve 1 trilyon 886 milyar 912 milyon 394 bin Liralık 13 adet faturanın sahte faturalar olduğu, .....A.Ş’nin Afyon ve Konya’da yürüttüğü inşaat işlerinin toplam maliyetinin % 72 oranındaki bölümünün ..Ltd. Şti. tarafından düzenlenen bu sahte faturalardan oluştuğu, bu nedenle Vergi Usul Yasasının 359/b-1 maddesi uyarınca kaçakçılık suçunu işlediği belirtilmiş ve firmanın yasal temsilcisi olan A.. Y.. hakkında 15.03.2007 tarihli yazı ile Ankara C. Başsavcılığına da suç duyurusunda bulunulmuştur.

Sanık tarafından sunulan Maliye Bakanlığı Başhesap Uzmanı R..K.. tarafından düzenlenen 12.04.2007 günlü rapor örneğinin incelenmesinde 120 adet ekinin bulunduğu ve raporun toplam 590 sayfa olduğu belirtilmekle birlikte sadece 62 sayfalık rapor kısmı sunulmuş olup özetle Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı tarafından, ... Ltd. Şti, .. Endüstriyel Holding AŞ. ve A. O.Ö..İnşaat Tah. Tic. A.Ş haklarında kara para aklayıp aklamadıkları yönünde inceleme yapılması istemesi üzerine;

Sanık tarafından sunulan Maliye Bakanlığı Başhesap Uzmanı R..K.. tarafından düzenlenen 12.04.2007 günlü rapor örneğinin incelenmesinde 120 adet ekinin bulunduğu ve raporun toplam 590 sayfa olduğu belirtilmekle birlikte sadece 62 sayfalık rapor kısmı sunulmuş olup özetle Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı tarafından, ... Ltd. Şti, .. Endüstriyel Holding AŞ. ve A. O.Ö..İnşaat Tah. Tic. A.Ş haklarında kara para aklayıp aklamadıkları yönünde inceleme yapılması istemesi üzerine;

Kağıthane Deresi 1. Kısım Islah İnşaatı işinin ...A.Ş’ye 1997 yılında ihale edildiği, 1998-1999 yıllarında bu firma tarafından ... Ltd. Şti. taşeron olarak kullanılmak suretiyle imalatlar yapıldığı ve hak ediş raporlarının düzenlendiği, ...A.Ş. ile Özel İdare arasında ödemelerin zamanında yapılmaması nedeniyle uyuşmazlıklar çıktığı ve dava konusu olduğu .. A.Ş’nin İstanbul Asliye 7. Ticaret Mahkemesinde açtığı alacak davasını kazandığı ve bu kararın Yargıtay 15. Hukuk Dairesince onanarak kesinleştiği, ayrıca, inşaatın kontrol işlerini yapan DSİ yetkilileri hakkında idari soruşturma yapılıp dava açıldığı, gerek bu davalar aşamasında alınan bilirkişi raporlarında, gerekse Enerji Bakanlığı müfettişleri tarafından DSİ yetkilileri hakkında yapılan idari soruşturmada yapılan inşaat işlerinin usulüne uygun olduğu ve düzenlenen hak ediş raporlarının gerçeği yansıttığının tespit edildiği, her ne kadar Gelir Kontrolörü A. G. tarafından anılan firmalar hakkında yapılan incelemede .. Ltd. Şti’nin paravan firma olduğu saptamasına yer verildiyse de düzenlenen hak ediş raporları ve bilirkişi raporları dikkate alındığında bu raporun gerçeği yansıtmadığı düzenlenmiş olan faturaların gerçek bir mal veya hizmet satışına dayandığının belirlendiği, bu firmanın hakkında yapılan incelemelerde yasal defter ve belgelerini ibraz etmemesinin kara para akladığını göstermediğini, keza .. A.Ş’nin de anılan firmadan almış olduğu faturaları gerçek bir mal ve hizmet satışına yönelik olarak düzenlenmiş olduğu tespit edildiğinden bu firma hakkında da kara paranın aklanmasına ilişkin olarak bir işlem yapılmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.

Bu raporda belirtilen ve Enerji Bakanlığı Teftiş Kurulu müfettişleri tarafından düzenlenen rapor örneği de sunulmuş olup, benzer açıklamalara yer verilmek suretiyle yapılan imalatların ve sonucunda düzenlenen istihkak raporlarının doğru olduğu, DSİ görevlileri hakkında 4483 sayılı Yasa uyarınca soruşturma açılmasına yer olmadığına karar verilmesi gerektiği belirtilmiş ve DSİ genel müdürü tarafından da 23.07.2001 tarihinde DSİ görevlileri hakkında soruşturma açılmasına gerek görülmediği onayı verilerek durumun İstanbul Valiliğine bildirildiği anlaşılmaktadır.

Gerek Ankara C. Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturma aşamasında, gerekse yerel mahkemesince kovuşturma aşamasında bu raporların aslı ve ekleri getirtilip bir inceleme yapılmamış, yalnızca sanığın sunduğu rapor bölümü üzerinden değerlendirme yapılmıştır.

Gerek Ankara C. Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturma aşamasında, gerekse yerel mahkemesince kovuşturma aşamasında bu raporların aslı ve ekleri getirtilip bir inceleme yapılmamış, yalnızca sanığın sunduğu rapor bölümü üzerinden değerlendirme yapılmıştır.

Ankara C. Başsavcılığınca soruşturma aşamasında, serbest muhasebeci ve mali müşavir olan M.. D. bilirkişi olarak dinlenmiş olup, 03.07.2007 günlü raporunda Gelirler Kontrolörü A. G.tarafından düzenlenen Vergi Tekniği Raporu ile Vergi Kaçakçılığı Suçu Raporu esas alınmak suretiyle yapılan değerlendirme sonucunda söz konusu 13 adet faturanın sahte olduğu ve sanık A.Y. tarafından bu faturalar kullanılarak kaçakçılık suçunun işlendiği, 1 tirilyon 400 milyarlık çekle ödeme yapıldığına ilişkin savunmanın bankalarla yapılan yazışma sonucunda bankalarda işlem görmediği, çekilmediği ve bazı çeklerin de çekin bankadan teslim alındığı tarihten çok önce keşide edildiği, böylece incelemeye konu faturaların ödemelerinin banka veya çek gibi gerçek mal ve hizmet alımını kanıtlayacak ödeme araçlarıyla yapılmadığından savunmaya itibar edilemeyeceği, sahte fatura kullanmak suretiyle 2002 yılı itibariyle vergi kaçakçılığı suçunun işlendiği görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiş;

Sanık tarafından Maliye Bakanlığı Başhesap uzmanının inceleme raporunun sunulması üzerine aynı bilirkişiden alınan 20.07.2007 günlü ek raporda ise sanık tarafından keşide edilen ve bankalara verilen çeklerin bankalardan işlem görmeden geri alındığı, böylelikle sanığın çekle ödeme yaptığına ilişkin savunmasının gerçeği yansıtmadığı, gerçekte çekle herhangi bir ödeme olmadığının yazışma yapılan bankalarca da teyit edildiği, başhesap uzmanı tarafından bu hususun değerlendirilmediği, Gelirler Kontrolörü tarafından düzenlenen raporların gerçeğe daha uygun olduğu ve sanığın kullandığı ....Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 13 adet faturanın sahte olduğu konusundaki görüş ve kanaatin değişmediği belirtilmiştir.

Gerek soruşturma aşamasında Ankara C.Başsavcılığınca, gerekse kovuşturma aşamasında yerel mahkemece, ... Ltd. Şti. hakkında Vergi Kaçakçılığı Suçu Raporu doğrultusunda bir dava açılıp açılmadığı, açılmışsa sonucunun ne olduğu hususunun her hangi bir şekilde araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Bütün bu bilgi ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;

Ceza yargılamasının amacı, usul kurallarının öngördüğü ilkeler doğrultusunda somut gerçeğin her türlü kuşkudan uzak bir biçimde kesin olarak saptanmasıdır. Gerek 1412 sayılı CYUY, gerekse 5271 sayılı CYY adil, etkin ve hukuka uygun bir yargılama yapılması suretiyle maddi gerçeğe ulaşmayı amaçlamaktadır. Bu nedenle hüküm kesinleşinceye kadar, inceleme olanağı bulunan kanıtların ele alınıp değerlendirilmesi gerekir. Diğer bir deyişle adaletin tam olarak gerçekleşmesi için, öne sürülen ve olaya ışık tutabilecek nitelikteki tüm kanıt ve belgelerin araştırılıp tartışılması zorunludur.

Somut olayda;

Somut olayda;

a- Sanığın savunmalarında bildirdiği ve yargılandığı konu ile ilgili olarak, Maliye Bakanlığı Başhesap Uzmanı R..K.. tarafından düzenlendiği anlaşılan, 12.04.2007 günlü raporun ve bu raporun içeriğinde geçen yine aynı konu ile ilgili Enerji Bakanlığı Teftiş Kurulu müfettişlerince düzenlendiği anlaşılan raporun, aslı veya onaylı örneklerinin getirtilip, incelenmesi ve sonucuna göre savunmanın değerlendirilmesinde nazara alınması gerekmektedir. Yerel mahkemece, anılan raporların aslı veya onaylı örnekleri getirtilmeden, yalnızca sanığın sunduğu bazı bölümlerinin incelenerek ve bu konuda alınan yetersiz bilirkişi raporuna dayanarak, eksik soruşturma ile hüküm kurulması isabetsizdir.

b- Sanık hakkındaki yargılamaya konu dava; ... Ltd. Şti. hakkında yapılan vergi incelemesinde, paravan bir firma olduğu hususunda varılan sonuç üzerine, sanığın şirketi hakkında yapılan karşıt inceleme ile Vergi Usul Yasasına aykırı davrandığının tespitine dayanmaktadır. Karşıt incelemeye konu olan .. Ltd. Şti. yetkilileri hakkında açılmış bir dava bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır. Halbuki, bu firma yetkilileri hakkında açılmış bir dava varsa, sonucu sanığın hukuki konumunu da ilgilendirmektedir. Bu nedenle anılan şirket yetkilileri hakkında, 13.06.2005 gün ve 2005- 874/2 sayılı Vergi Tekniği Raporu doğrultusunda herhangi bir dava açılıp açılmadığı, dava açılmış ise sonucunun ne olduğu araştırılmalı ve getirtilip, incelendikten sonra, sanık A..Y..’ın hukuki durumunun tayini gerekmektedir. Yerel mahkemece bu husus araştırılmadan, eksik araştırma ile hüküm kurulması da isabetsizdir.

Bu itibarla, Yargıtay C.Başsavcılığının, eksik araştırma ile hüküm kurulduğuna ilişkin ikinci itiraz nedeni isabetli olup, bu konudaki itirazının kabulüne, Özel Daire onama kararının kaldırılmasına ve yerel mahkeme hükmünün, eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir

SONUÇ  :

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay C.Başsavcılığı itirazının;

a- Sanık hakkında 5271 sayılı CYY’nın 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması koşullarının oluştuğuna ve yerel mahkeme hükmünün öncelikle bu nedenle bozulmasına ilişkin birinci itiraz nedeninin REDDİNE,

b- Sanık hakkında eksik araştırma ile hüküm kurulduğuna ilişkin ikinci itiraz nedeninin KABULÜNE,

2- Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 16.12.2009 gün ve 15332-15908 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA,

3- Ankara 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 14.05.2008 gün ve 65-507 sayılı hükmünün, eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsizliğinden BOZULMASINA,

4- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 13.04.2010 günü yapılan müzakerede, birinci uyuşmazlık nedeni yönünden oyçokluğuyla, ikinci uyuşmazlık nedeni yönünden ise oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5955, Karar No: 2019/7131, Tarih: 13.05.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/5955 E.  ,  2019/7131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali, suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçundan verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçundan hüküm kurulurken TCK’nun 142/2-h, 143/1, 145, 31/3. maddeleri gereğince 2 yıl 6 ay hapis cezası belirlendikten sonra, TCK'nun 62/1. maddesi uyarınca 1/6 takdiri indirim nedeni uygulanarak 2 yıl 1 ay hapis cezasına hükmedilmesi gerekirken 1 yıl 13 ay hapis cezası hesaplanarak eksik ceza tayini, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre, suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usûl ve kanuna uygun bulunan hükümlerin, tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 13.05.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8501, Karar No: 2013/15240, Tarih: 04.07.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/8501 E.  ,  2013/15240 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Davacı, yurt dışında çalışmağa başladığı 01.08.1969 tarihinden, Türk Vatandaşlığından izinle çıktığı 19.12.2002 tarihleri arası dönemdeki çalışma sürelerini, 3201 sayılı Yasa uyarınca ve 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında borçlanabileceğinin tespitini istemiştir.

Mahkemece, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesi uyarınca dosya üzerinden esasa ilişkin olarak yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanununda; yazılı, sözlü, basit ve seri olmak üzere dört yargılama usulü düzenlenmiş iken 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda yazılı ve basit yargılama usulleri düzenlenmiştir.

Bir davada hangi yargılama usulünün uygulanacağı uyuşmazlığın niteliği veya davanın görüleceği mahkemeye göre belirlenmektedir. Bu bağlamda; 5510 sayılı Kanununun 101’inci maddesinde, anılan Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili çıkan uyuşmazlıkların çözümlenmesinde İş Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7’nci maddesinde ise, İş Mahkemelerinde sözlü yargılama usulünün uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 447’nci maddesindeki diğer kanunların sözlü yahut seri yargılama usulüne atıf yaptığı hallerde bu Kanununun basit yargılama usulü ile ilgili hükümlerinin uygulanacağına ilişkin hüküm karşısında; artık, iş mahkemelerinde basit yargılama usulünün uygulanması gerekecektir.

Yazılı yargılama usulü 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda ayrıntılı olarak düzenlenmiş, basit yargılama usulü ise temel özellikleriyle kaleme alınmış, 322/1’inci maddesinde basit yargılama usulü hakkında hüküm bulunmayan

./...

-2-

hâllerde, yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmiştir. .........

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesinin birinci fıkrasında “mümkün olan hallerde” mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceği öngörülmüş, ancak “mümkün olan haller”in neler olduğu madde metninde sayılmamıştır.

./...

-2-

hâllerde, yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmiştir. .........

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesinin birinci fıkrasında “mümkün olan hallerde” mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceği öngörülmüş, ancak “mümkün olan haller”in neler olduğu madde metninde sayılmamıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun “hukuki dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında “bir dava hakkında karar verilirken duruşma yapılması esastır.” Gerek Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ve gerekse Yargıtay ve doktrinin kabulü de bu yöndedir. Duruşma yapılmasında amaç, tarafların iddia ve savunmalarını yazılı beyanlar dışında bir kez de sözlü olarak hâkime aktarmalarına imkan tanıyarak, hâkime de bu iddia ve savunmalarda açık olmayan, tereddüt oluşturan konularda soru sormasını sağlamaktır. Tecrübeler bu uygulamanın uyuşmazlıkların sağlıklı çözümü için büyük önem taşıdığını, taraflar ve hâkimin yüzyüze gelmesinin gerçeğe erişimi kolaylaştırdığını göstermektedir. (Ejder Yılmaz, Geçici Hukuki Himaye Tedbirleri, C1, Ankara 2001, s. 888) (Cenk Akil, Terazi Aylık Hukuk Dergisi, Kasım 2012, s.17).

Ayrıca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır.

Duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilmesi ise istisna olup, ancak bu konuda kanuni dayanak bulunması halinde mümkündür. Eş deyişle; ancak hukukun izin verdiği “ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, İcra ve İflas Kanununun 17 ve 18’inci maddelerinde öngörülen şikâyet davaları” gibi durumlarda dosya üzerinden karar verilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320/1’inci maddesi hükmünün de bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Öte yandan; Hukuk Muhakemeleri Kanunu, hukuk yargılama usulüne önemli bir yenilik olarak “ön inceleme” müessesesini getirmiştir. Kanun gerekçesinden “...yargılamanın gecikme sebebi olarak gösterilen, mahkemelerce tam hazırlık yapılmadan tahkikata başlanılmasını” engellemek amacına yönelik olduğu anlaşılan bu müessese ile; tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin dilekçelerin verilmesinin ardından, ancak tahkikat aşamasına geçilmeden önce, ama bu aşamaya hazırlık niteliğinde tarafların sulhe teşviki, delillerin toplanması ve sunulması için gerekli işlemlerin yapılması, tarafların anlaştıkları ya da uyuşamadıkları konuların

../...

-3-

../...

-3-

tespiti ve dava şartları ile ilk itirazların değerlendirilerek sonuca bağlanması ön incelemenin kapsamını oluşturmaktadır. Bu nedenle mahkeme, ön inceleme için bir gün tespit ederek taraflara tebliğ edecektir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulduğunda; yurt dışında çalışmağa başlanılan 01.08.1969 tarihinden, Türk Vatandaşlığından izinle çıkılan 19.12.2002 tarihleri arası dönemdeki çalışma sürelerinin, 3201 sayılı Yasa uyarınca ve 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında borçlanabileceğinin tespiti istemine ilişkin olan davada , ön inceleme ve tahkikata ilişkin duruşma açılıp, işin esasına girilerek çözümlenmesi gerekirken; Mahkemenin duruşma açılmaksızın dosya üzerinde karar vermiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 04.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

......