muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/442, Karar No: 2014/196, Tarih: 22.04.2014

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konuları değerlendirildiğinde;

Kasten öldürme suçuna teşebbüsten mahkumiyetine karar verilen sanık hakkındaki hükmün Cumhuriyet savcısı tarafından eylemin kasten yaralama olarak kabulü gerektiği görüşüyle lehe ve mağdureye birden çok bıçak darbesi vurması karşısında TCK'nun 35. maddesinin uygulanmasında asgari hadden uzaklaşılması gerektiği görüşüyle de aleyhe temyiz edildiği davada; Cumhuriyet savcısının bir suçtan kurulan hükümle ilgili olarak hem sanık lehine hem de sanık aleyhine temyize gelmesinin mümkün olduğu ve hüküm aleyhe de temyiz edilmiş olması nedeniyle 1412 sayılı CMUK'nun 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan 326/son maddesinin uygulanmasının söz konusu olmadığı kabul edilmelidir.

Bu nedenle; Özel Dairece eleştiri ve düzeltilerek onama konusu yapılan hususların bozma sebebi sayılması gerekirken aleyhe temyiz bulunmadığından bahisle eleştiri ile yetinilerek hükmün düzeltilerek onanmasında isabet bulunmamaktadır.

Bu itibarla, haklı nedene dayanan Yargıtay C. Başsavcılığı itirazının kabulüne, Özel Daire düzelterek onama kararının kaldırılmasına, yerel mahkeme hükmünün Özel Dairece eleştiri ve düzeltilerek onama sebebi yapılan hukuka aykırılıklardan dolayı bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Genel Kurul Üyeleri Ş.İste ve M.Üstüner; "Sanık A.. Ö.. hakkında, eşini kasten öldürmeye teşebbüs etmek suçundan mahkumiyetine ilişkin Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesince kurulan hükmün sanık ve müdafii ile yerel Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya Yargıtay 1. Ceza Dairesince temyiz incelenmiş olup, suçun sübutu ile birlikte nitelemesinin doğru olduğu, Ancak teşebbüs hükümlerinin uygulandığı hüküm fıkrasında uygulanan yasa maddesinin gösterilmemesinin yasaya aykırı olduğu, yine TCK'nun 35. maddesi uygulanırken meydana gelen zararın ve tehlikenin ağırlığı birlikte değerlendirildiğinde, cezanın alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyet gereğince makul düzeyde belirlenmesi yerine alt sınırdan 13 yıl olarak belirlenmesi, aleyhe temyiz olmadığı gerekçekçe gösterilmek suretiyle eleştirilerek oybirliği ile onanmıştır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca, yerel Cumhuriyet Savcısının temyiz isteminin aleyhe de olduğunu ileri sürülerek itiraz edilmesi sonrasında,bu kere Yargıtay 1. Ceza Dairesi oy çokluğu ile aleyhe temyiz bulunmadığını gerekçe göstererek itirazı red etmiştir. Aleyhe temyiz olduğunun kabulü yolunda görüş belirten sayın azınlık görüşü ise CMUK'nun 326/son fıkrasının uygulama olanağının bulunamayacağını ve kararın bu yönü ile bozulması gerektiğini belirtmektedir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca, yerel Cumhuriyet Savcısının temyiz isteminin aleyhe de olduğunu ileri sürülerek itiraz edilmesi sonrasında,bu kere Yargıtay 1. Ceza Dairesi oy çokluğu ile aleyhe temyiz bulunmadığını gerekçe göstererek itirazı red etmiştir. Aleyhe temyiz olduğunun kabulü yolunda görüş belirten sayın azınlık görüşü ise CMUK'nun 326/son fıkrasının uygulama olanağının bulunamayacağını ve kararın bu yönü ile bozulması gerektiğini belirtmektedir.

Bu hali ile, yerel Cumhuriyet Savcısının temyiz dilekçesinin irdelenmesi gerekmektedir. Şöyleki; yerel mahkemece yapılan yargılama sırasında, iddia makamı sıfatı ile verdiği esas hakkındaki mütalaasında, suç vasfının yaralama olduğunu belirtmek suretiyle, 'kasten yaralama' suçunun sübutunu belirtmiş olup, temyiz dilekçesinin (a) bendinde ise, aynı irade altında ve eylemin 'kasten yaralama' olduğunu belirterek, kararı temyiz etmiştir. Temyiz dilekçesinin (b) bendinde ise, bir nevi eleştiri mahiyetinde teşebbüs nedeniyle yapılan uygulamada TCK'nun 35.maddesi uyarınca taktir edilen cezanın da az olduğuna ilişkin bir açıklamada bulunmuştur.

Bu durumda, yerel Cumhuriyet Savcısının temyiz iradesinin aleyhe olduğu neticesine ulaşmak kanaatimizce mümkün değildir. Yani, failin eyleminin daha hafif olduğunu, dolayısı ile daha az ceza alması gerekeceğini belirtmiştir. Bu irade altında temyiz dilekçesi verildiği de düşünüldüğünde, yerel mahkemenin TCK'nun 35. maddesi uyarınca uygulama yaparken taktir edilen cezanın az olduğuna ilişen eleştirisinin 'aleyhe temyiz' kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olamayacağı, varsa dahi bu yöndeki şüphenin sanık aleyhine yorumlanarak cezayı artırıcı bir neticeye varılamayacağı kanaatinde olduğumuzdan dolayı, sayın Genel Kurulun çoğunluk görüşüne katılmamız mümkün değildir" düşüncesiyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan beş Genel Kurul Üyesi; benzer düşüncelerle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan Genel Kurul Üyesi M.M.Kaya ise;

"Sanık ile mağdurenin resmi nikahlı karı koca oldukları bu evlilikten dolayı üç çocuklarının bulunduğu, evlilikleri devam ederken karı koca arasında anlaşmazlıkların başladığı, mağdurenin cep telefonu ile başka erkeklerle mesajlaştığı, sanığın da mesajı okuması üzerine tartışmaya başladıkları, sanığın mağdureye önce tokat attığı, daha sonra tahrik şartları altında bıçak ile vurup kasten öldürmeye teşebbüs ettiği dosya içeriğinden anlaşılmıştır.

1.Ceza Dairesi ile C.Başsavcılığı arasındaki anlaşmazlık, yapılan temyizin sanık aleyhine olup olmadığı ve TCK'nun 35. maddesinde belirtilen cezanın arttırılıp arttırılamayacağı sorunudur. Ancak, Ceza Genel Kurulu, C.Başsavcılığının bu itiraz nedeni ile sınırlı olarak sadece TCK'nun 35. maddenin uygulama oranını mı tartışmalı yoksa itiraza bağlı kalmaksızın, her yönüyle dosyayı inceleyerek, mevcut yasalara uygun doğru uygulama ne ise onu ortaya çıkarması gerekip gerekmediği sorunundan ibarettir.

1-Ceza Genel Kurulunun, C.Başsavcılığından gelen ve sanık aleyhine olan itiraz nedenlerine bağlı kalmaksızın, tüm yasaya aykırılıkları inceleyebilir mi ?

Yasa koyucu kanun yararına bozmayı düzenleyen CMK'nun 309. maddesi aynen şöyledir.

'Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtay’ca bozulması istemini,yasal nedenlerini belirterek Yargıtay C.Başsavcılığına yazılı olarak bildirilir.Yargıtay C.Başsavcısı,bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtay’ın ilgili ceza dairesine verir. Yargıtay’ın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse,karar veya hükmü kanun yararına bozar' şeklindeki ifadelerle kanun yararına bozma ele alındığında ileri sürülen sebebe bağlı olmayı açıkça ortaya koymuştur.

Yasa koyucu C.Başsavcısının itiraz yetkisini düzenlediği CMK'nun 308. maddesinde ise böyle bir sınırlamayı uygun görmemiştir.

'Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı C.Başsavcısı, re’sen veya istem üzerine,ilamın kendisine verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz' maddenin tarifinden anlaşıldığı gibi Genel Kurulca incelemenin her yönüyle yapılabileceği, genel ilkelere herhangi bir sınırlama veya kısıtlama getirilmemiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, C.Başsavcısının itirazı üzerine, sadece gösterilen sebeplerle bağlı değildir. Yargıtay’ın temel ilkelerinden farklı bir uygulama söz konusu değildir.

Bu durum karşısında, bu olayda, sanığın kastının öldürmeye teşebbüs değil yaralama kastı ile hareket ettiği kurulda iddia edildiğinde eylemin hangi suçu gerektiği konusunda oylama yapılması gerekmekte idi, oysa oylama yapılmadan öldürmeye teşebbüs kabul edilerek sadece itiraz konusu hakkında karar verilmesi CMK'nun 308 ve 224. maddelerine aykırıdır.

2-Sanığın yaralama kastının bulunup bulunmadığı sorunu

Taraflar karı kocadır. Olay tahrik şartları altında, ani bir kastla gerçekleşmiştir. Sanık tartışma sırasında aniden sinirlenip eşini yaralamıştır. Yaşamsal tehlike oluşturan tek darbeyle eşini yaraladıktan sonra,eylemini aynı şiddetle sürdürmemiş, kastını tekrarlayıp aynı tip ikinci bir darbe ile eylemini tekrar ettirmemiş, olayı öldürmeye teşebbüs aşamasına getirmemiştir.

Sanık, basit darp ve doku lezyonları ile yetinerek, yaralı durumda merdivenden aşağı inmekte olan eşi mağdureye vurma imkanı varken vurmayıp,binanın dışına çıktıktan sonra sanık,bıçağı binanın bahçesine atıp, mağdureyi yaralı vaziyette bırakıp, olay yerinden ayrılmıştır. Sanık ile mağdure arasında, sanığın vurmalarını engelleyen bir kimse mevcut bulunmamaktadır. Aralarında mani bir engel söz konusu değildir.Sanık eylemini yaralamayla noktalamıştır.

Tanık Murat ‘mağdureyi evin önünde yaralı vaziyette konuşamadığını, şuurunun yerinde olmadığını, bitkin halde olduğunu, sanığında olay yerinden kaçtığını gördüğünü bildirmiştir. Sanık istese idi mağdureyi tekrar ağır şekilde yaralaması mümkün idi.

Tanık Murat ‘mağdureyi evin önünde yaralı vaziyette konuşamadığını, şuurunun yerinde olmadığını, bitkin halde olduğunu, sanığında olay yerinden kaçtığını gördüğünü bildirmiştir. Sanık istese idi mağdureyi tekrar ağır şekilde yaralaması mümkün idi.

Öldürmeye teşebbüsü, yaralamadan ayırabilmemiz için sanığın yaşamsal tehlike oluşturan ilk ağır darbeyi gerçekleştirdikten sonra, bununla yetinmeyip, aynı şekilde ikinci bir ağır darbeyi tekrarlaması halinde öldürmeye teşebbüsten bahsedebiliriz. Olayımızda bu şart oluşmamıştır. Mağdure, soruşturma aşamasındaki anlatımında, sanığın kendisini öldüreceğinden bahsetmişse de,sanık ve mağdure karı kocadır. Sanığın tahrik şartları altında kalarak bu sözleri sarfetmiştir. Tek başına öldürmeye teşebbüs gerekçesi sayılamaz.

Ceza Kanunun 87. maddesinin 2/b fıkrası dalak ve böbrek gibi organlardan birinin işlevinin yitirilmesi halini yaralama olarak kabul ettiğinden 3. Ceza Dairesinde tek darbe ile oluşan bu tip ağır yaralanma olayları sayısızdır.

Yaşamsal tehlike teşkil eden tek darbelerin tümünü öldürmeye teşebbüs olarak kabul ettiğimizde 3. Ceza Dairesinde dosya kalmamaktadır. Bu nedenle öldürmeye teşebbüsten bahsedebilmemiz için, mani engel bulunmadığı takdirde, mutlaka iki adet yaşamsal tehlikenin mağdurda mevcut bulunması gerekmektedir.

Bu olayda yaşamsal tehlike teşkil eden tek darbe olduğundan,özel dairenin kararı esastan bozularak öldürmeye teşebbüs suçunun yaralamaya çevrilmesi gerekmektedir. 28 yıldır Yargıtay’dayım bugüne kadar tüm CGK kararları bu doğrultudadır.

1.CD. 31.03.2004 tarih 2003/2783 E. 2004/1103 sayılı kararı;

'Sanığın olay günü alkolün etkisi ile geceleyin mağdurun bulunduğu ve hayvan sayalarının bulunduğu yere gidip mağduru dışarıya çağırarak bıçakla vurup yaraladığı,bıçak darbelerinden sadece bir adedinin karaciğer, jejenum ve diyaframda yaralanmaya sebebiyet verdiği diğer yaraların basit düzeyde kaldığı sanıkta öldürme kastının kabul edilmeyeceği,müessir fiil kastı ile hareket ettiği ancak yara adedi ve fiilin işleniş tarzı nazara alınıp TCK'nun 29/son maddesi uyarınca temel cezanın asgari haddin üzerinde tayinin ceza adaletini sağlayacağı gözetilerek TCK'nun 456/2, 457/1 ve 59. maddeleriyle tecziyesine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması'

Yukarıda belirttiğim hususlar dikkate alındığında C.Savcısının yaralamaya yönelik temyizi doğru ve yerindedir. Sanık,tahrik şartları altında eşini yaralamıştır. Şiddetli tek darbe ile yetinmiştir. Bu tek darbelerin sadece tek bir adet organı yaralaması mümkün değildir. Örneğin karın bölgesine giren tek bıçak yarası sadece karın zarını yırtmakla kalmaz mide, barsak ve dalağı da yırtabilir. Bu durumda çok sayıda darbe gerçekleşmiş diyemeyiz, mağdurdaki yaralar tek bir bıçak darbesi ile gerçekleşmiştir. Mağdure 25.08.2010 tarihli celsede kocası olan sanıktan şikayetçi olmadığını bildirerek davaya müdahale isteminden vazgeçmiştir. Üç çocukları bulunan tarafların barıştığı, boşanma davası açmadıkları, sanığın tartışma sırasında tahrikin etkisinde kalarak, aniden öldüreceğinden bahsetmişse de, fevren sarf edilmiş bir söz olduğu anlaşılmaktadır. Sarf edilen bu sözleri, öldürmeye teşebbüs gerekçesi kabul etmemiz mümkün değildir. Bu nedenle sanığın kastı, yaralamaya yöneliktir. Dairenin onama kararı kaldırılarak esastan bozulması gerekmektedir.

3-O yer C.Savcısının sanık aleyhine temyizinin bulunup bulunmadığı sorunu.

Kararı temyiz eden o yer C.Savcısı aynı zamanda yerel mahkemenin duruşma savcısıdır. Savcı, duruşma sırasında esas hakkında mütaalasını bildirdiğinde kasten ağırlaşmış yaralamadan hüküm kurulması gerektiği şeklinde mütalaa bildirmiştir. Öldürmeye teşebbüsten bahsetmemiştir.

Yerel Mahkemenin, öldürmeye teşebbüsten hüküm kurması üzerine, C.Savcısı, temyiz talebinde bulunmuş, mahkemeye sunduğu temyiz dilekçesinde, esas hakkındaki mütalasını tekrarlayıp,suçun öldürmeye teşebbüs suçunu değil, yaralama suçunu oluşturduğunu, suçun vasfının değişmesi gerektiğini ve dolaysıyla hükmün sanık lehine esastan bozulması talebinde bulunmuştur. Sanık aleyhine bir bozma talebinde bulunmamıştır.

C.Savcısı, ayrıca, mahkemenin vasıf noktasından hatalı kurduğu öldürmeye teşebbüs suçundan, TCK.nın 35. maddesini yanlış uyguladığını bildirmiştir.Bu yanlış uygulamayı şu şekilde izah etmiştir. Sanığın, mağdureye bıçakla vurup,onu yaraladığı halde, sanki, vuramamış sadece bıçağı sallamış isabet ettirememiş gibi eksik teşebbüse eşit oranda indirim uygulandığını, oysa eylemin tam teşebbüs aşamasında kaldığını izah etmeye çalışmıştır. Mahkemenin bu uygulamasının, Yargıtay kararlarına uymadığını, yanlış ve eksik uygulandığını belirtmiştir.

C. savcısı, bu görüşünü ileri sürerken, mahkemenin öldürmeye teşebbüs suçunun esastan doğru bir uygulama olduğunu ileri sürmemiştir. Sadece mahkemenin yanlış olan öldürmeye teşebbüs uygulamasındaki ikinci bir yanlışlığı, kabule göre Yargıtay bozmasına yazılması için temyiz layihasında izah etmeye çalışmıştır.

C. savcısı, bu görüşünü ileri sürerken, mahkemenin öldürmeye teşebbüs suçunun esastan doğru bir uygulama olduğunu ileri sürmemiştir. Sadece mahkemenin yanlış olan öldürmeye teşebbüs uygulamasındaki ikinci bir yanlışlığı, kabule göre Yargıtay bozmasına yazılması için temyiz layihasında izah etmeye çalışmıştır.

Yargıtay da bu tip ‘kabule göre’ başlıkları ile belirtilen bozmalar esasa ilişkin olmayıp. Doğru uygulamanın dışında olan, bir konuyu tenkit etmek,izah etmek veya yanlışlığı zikretmekten ibarettir. Bu kabule göre yazılan yazılar,temyiz layihasında ve Yargıtay bozma kararlarında yer alsa bile, hukuka uygun, doğru bir uygulama ile ilişkisi bulunmadığından sanığın aleyhine bir temyiz olarak kabul edilemez.

Bu durum karşısında Ceza Genel Kurulun hukuka uygun doğru uygulama yaparak aşağıdaki kararı vermesi gerekmektedir.

a-C.Savcısının temyizi yerinde görülerek, sanığın yaralama kastı ile hareket ettiği, öldürmeye teşebbüs kastının oluşmadığı anlaşıldığından hükmün esastan bozulmasına,

b-Kabule göre; öldürmeye teşebbüs suçundan kurulan hükümde TCK'nun 35. maddesi uygulanırken oluşan zarar ve tehlikenin ağırlığı dikkate alınmadan eksik ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş şeklinde hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünde olduğumdan çoğunluk görüşüne katılmamaktayım" şeklindeki farklı görüşüyle,

Karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 28.12.2012 gün ve 5434-10149 sayılı "düzeltilerek onama" kararının KALDIRILMASINA,

3- Kartal (İstanbul Anadolu) 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 27.10.2010 gün ve 402-229 sayılı hükmünün;

a- "TCK'nun 35. maddesi uygulanırken, meydana gelen zararın ve tehlikenin ağırlığı birlikte değerlendirildiğinde, cezanın alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyet gereğince makul düzeyde belirlenmesi yerine alt sınırdan 13 yıl olarak belirlenmesi",

b- "Teşebbüs hükümlerinin uygulandığı hüküm fıkrasında uygulanan yasa maddesinin gösterilmemesi",

İsabetsizliklerinden BOZULMASINA,

4- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.04.2014 günü yapılan müzakerede oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/12108, Karar No: 2022/13329, Tarih: 27.10.2022

**4. Hukuk Dairesi         2022/12108 E.  ,  2022/13329 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen başvurunun kabulüne dair karara karşı davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 08.01.2021 tarih 2020/İHK-19308 sayılı itirazın reddine dair kararın süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili; davacının 22.10.2017 tarihinde yolcu olarak bulunduğu ve davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalanan aracın tek taraflı kazası sonucu yaralandığını ve iş gücü kaybının oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.500,00 TL sürekli iş göremezlik ve 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 04.08.2020 tarihli dilekçesi ile talebini 100.193,05 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili; davacı taraf ile uzlaşma sağlandığını, davacının bu kapsamda dava açma hakkından feragat ettiğini belirterekbaşvurunun reddi gerektiğini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, başvuru sahibinin talebinin kabulü ile 100.193,05 TL tazminat tutarının 11.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiş; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince, davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 253/17. maddesinde; "Cumhuriyet savcısı, uzlaşmanın, tarafların özgür iradelerine dayandığını ve edimin hukuka uygun olduğunu belirlerse raporu veya belgeyi mühür ve imza altına alarak soruşturma dosyasında muhafaza eder.” hükmü CMK'nın 253/19. bendinde ise "... uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır." hükmü yer almakta olup buna göre uzlaşmanın sağlanması halinde soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz, açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır.

6098 sayılı TBK’nın 166. maddesinin 3. fıkrasında alacaklının, borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesinin diğer borçluları da ibra edilen iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtaracağı düzenlenmiştir. İbranın diğer müteselsil borçlulara etkisine ilişkin bu özel hükümle alacaklının sadece bir borçluyu ibra etmesi üzerine, ibra ettiği borçlunun iç ilişkideki payı kadar, diğer borçlulara karşı da alacak hakkını kaybedeceği hükme bağlanmıştır.

Dosya kapsamından; 22.10.2017 tarihinde tek taraflı trafik kazasının gerçekleştiği, davalının trafik sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı, olaya ilişkin açılan Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/98287 sayılı soruşturma dosyasında, savcılık tarafından CMK’nın 253. maddesi kapsamında uzlaştırma faaliyetlerinde bulunulduğu, kazadaki yaralanma nedeniyle uzlaşma teklif formunun davacı tarafından kabul edildiği, tarafların herhangi bir maddi ve manevi edim talebinde bulunmadan uzlaştıklarına ilişkin 13.07.2018 tarihinde düzenlenen uzlaşma raporunun Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından imzalandığı ve 17.07.2018 tarihinde taraflar arasında edimsiz şekilde uzlaşma sağlandığı belirtilerek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Şu halde davacının maddi ve manevi tazminat talebi olmaksızın dava dışı sürücü ile uzlaşmış olması, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan uzlaşmanın usulüne uygun olması, uzlaşmanın anlam ve sonuçlarının uzlaşma teklif formu ile usulünce davacıya açıklanması, davacının da bunu okuyup imzalayarak kabul etmesi karşısında davalı ... şirketi hakkında tazminat davası açamayacağı gözetilmeksizin açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davacının başvurusunun kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 27.10.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13417, Karar No: 2014/9231, Tarih: 04.06.2014

**4. Hukuk Dairesi         2013/13417 E.  ,  2014/9231 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KDZ.Ereğli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/04/2013

NUMARASI : 2008/234-2013/106

Davacı T.. A.. vd. vekili Avukat M. Y.. tarafından, davalılar H.. C.. vdl. aleyhine 09/05/2008 gününde verilen dava ve 30/05/2011 gününde verilen birleşen dava dilekçeleri ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; dava ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen 16/04/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalıların diğer temyiz itirazına gelince;

Dava ve birleşen dava, öldürme kastı olmaksızın yaralama eylemi sonucu oluşan ölüm nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Olay tarihi, olayın meydana geliş şekli ile haksız tahrikin derecesi ve yukarıda açıklanan ilkeler gözetildiğinde, davacılar yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarları fazladır. Davacılar yararına daha alt düzeyde manevi tazminata karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmiş olması doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenle davalılar yararına BOZULMASINA, davalıların diğer temyiz itirazlarının (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 04/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.