muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/339, Karar No: 2021/5814, Tarih: 20.10.2021

**1. Hukuk Dairesi         2021/339 E.  ,  2021/5814 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekilinin istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal tescil istemine ilişkindir.

Asıl ve birleştirilen davada davacı, mirasbırakan dedesi ...’in ... ve ... parsellerdeki fındık bahçesi ile ... parselde bulunan 4 nolu bağımsız bölümü mirasbırakan anneannesi ...’in ise ... parseldeki 7 nolu bağımsız bölümü davalı oğluna satış suretiyle temlik ettiklerini, işlemlerin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tescilini istemiştir.

Davalı, mirasbırakan babasının devrettiği fındık bahçelerinin mal paylaşımına dayandığı, mirasbırakan anneannesinin devrettiği dairenin bakım karşılığı minnet duygusuyla yapıldığını, birleştirilen davaya konu dairenin ise kendisi tarafından satın alındığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, muvazaa iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusu esastan red edilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...’nın 13.04.2011 tarihinde, mirasbırakan ...’in 30.08.2015 tarihinde öldüğü, geriye davacı torunu ile davalı oğlunu bıraktığı, mirasbırakan ... tarafından ...'da bulunan fındık bahçesi niteliğindeki ... ve ... nolu parselleri 04.09.2007 tarihinde satış suretiyle davalı oğluna, ...'da bulunan ... parseldeki 7 nolu bağımsız bölümü 09.06.2005 tarihinde satış suretiyle eşi ...’e, mirasbırakan Yüksel’in de 25.09.2014 tarihinde satış suretiyle davalı oğluna devrettiği, mirasbırakan ... tarafından ...'da bulunan ... parseldeki 4 no'lu bağımsız bölümün ise tapu öncesi 14.02.2005 tarihinde kooparatif hisse devir sözleşmesi ile davalı oğluna devredildiği, tapu kaydının ilk olarak davalı adına oluştuğu anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davacının ... ... parseldeki 4 nolu bağımsız bölüme ilişkin birleştirilen davası yönünden yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün birleştirilen dava yönünden ONANMASINA,

Davacının asıl dava yönünden temyiz itirazlarının incelenmesine gelince,

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davacının ... ... parseldeki 4 nolu bağımsız bölüme ilişkin birleştirilen davası yönünden yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün birleştirilen dava yönünden ONANMASINA,

Davacının asıl dava yönünden temyiz itirazlarının incelenmesine gelince,

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan miras bırakan sağlığında hak dengesini gözeten kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapmışsa mal kaçırmak kastından söz edilmeyeceğinden olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamayacağı da kuşkusuzdur.

Öte yandan miras bırakan sağlığında hak dengesini gözeten kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapmışsa mal kaçırmak kastından söz edilmeyeceğinden olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamayacağı da kuşkusuzdur.

Ayrıca; satışa konu edilen bir malın devrinin belirli bir semen karşılığında olacağı kuşkusuzdur. Semenin bir başka ifade ile malın bedelinin ise mutlaka para olması şart olmayıp belirli bir hizmet ya da emek de olabileceği kabul edilmelidir. (HGK.'nun 29.4.2009 gün 2009/1-130 S.K.) Esasen, yukarıda da değinildiği üzere muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açılan davaların hukuki dayanağını teşkil eden 1.4.1974 gün 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında miras bırakanın gerçek iradesinin mirasçıdan mal kaçırma olması halinde uygulanabilirliğinin kabulü gerekir. Başka bir ifade ile murisin iradesi önem taşır.

Somut olaya gelince, her ne kadar ...'da bulunan fındık bahçesi niteliğindeki 5 ve 9 nolu parseller yönünden paylaştırma olgusunun varlığı kabul edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, dinlenen tanık beyanlarından tüm mirasçıları kapsar bir paylaştırmanın yapılmadığı, mirasbırakan ...’nın sosyal ekonomik durumu itibariyle taşınmaz satmaya ihtiyacı olmadığı anlaşılmaktadır. Diğer yandan, ...'da bulunan ... parselde bulunan 7 nolu bağımsız bölümün bakım karşılığı devredildiğine ilişkin kabul yönünden de mirasbırakan ...’in ölümünden 1 yıl öncesine kadar kendi işlerini yapabildiği, son bir yılında meme kanserinin yeniden nüksettiği, dosya içeriği ve dinlenen tanık beyanlarına göre ahlaki görev sınırlarını aşan bakım olgusunun bulunmadığı, her iki mirasbırakanın davacının annesi olan ...'in ölümünden sonra yaptıkları devirlerdeki asıl amaçlarının davacı torunlarından mal kaçırmak olduğu, erkek evlatları olan davalı lehine muvazaalı temlik yaptıkları sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca; asıl davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.

Davacının değinilen yön itibariyle yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371/1-a maddesi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, ilk derece mahkemesi kararının asıl dava yönünden yukarıda yazılı nedenlerden dolayı 6100 HMK'nın 371/1-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesine,kararın bir örneğinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesine gönderilmesine, lınan peşin harcın yatırana iadesine, 20/10/2021 tarihinde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3196, Karar No: 2022/2221, Tarih: 06.04.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/3196 E.  ,  2022/2221 K.**

**"İçtihat Metni"**

İlk Derece Mahkemesi : İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesinin 31.01.2019 tarih ve 2017/108 - 2019/38 sayılı kararı

Suç : Cebir ve tehdit kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek,

Temyiz edenlerin sıfatı, başvuruların süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Sanık ... müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin yasal şartları oluşmadığından, sanıklar ... ve ... ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... (...) ve ... müdafilerinin duruşmalı inceleme taleplerinin 01.02.2018 tarih ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK'nun 299/1. maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,

Katılan ... vekilinin tüm suçlar yönünden, katılanlar Türkiye Cumhuriyeti ... ve ... vekillerinin silahlı terör örgütüne üye olma, silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek, bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla kasten öldürme ve bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla kasten öldürmeye teşebbüs suçlarından kurulan hükümlere yönelik yapılan temyiz itirazlarının sanıklar hakkında kurulan hükümler yönünden müsnet suçların niteliği itibarıyla suçtan doğrudan doğruya zarar görmemesi nedeniyle T.C. ..., ... ve Milli Savunma Bakanlığının davaya katılmasına imkan bulunmadığından CMK'nın 279/1-b maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine dair karar, anılan maddenin son cümlesine göre itiraza tabi olup temyizi mümkün bulunmadığından gereğinin merciince yapılmak üzere dosyanın mahalline İADESİNE,

Katılan ... vekilinin Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme; katılan ... Cumhuriyeti ... vekilinin ise Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme suçlarına ilişkin temyiz istemlerinin, yüklenen suçların niteliği itibariyle suçtan doğrudan zarar görmedikleri ve davaya katılma hakları bulunmadığından davaya katılmalarına ilişkin verilen karar hukuki değerden yoksun olup temyize hak vermeyeceğinden katılanlar vekillerinin temyiz taleplerinin CMK'nın 296/1 ve 298/1. maddeleri gereğince REDDİNE,

Temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Öncelikle, sanıkların üzerilerine atılı suçların unsur ve nitelikleri hususunda genel değerlendirme yapılacaktır.

I) ANAYASAYI İHLAL SUÇU

Ayrıntıları Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 22.03.2019 tarih 2018/7103 esas, 2019/1953 karar sayılı kararında açıklandığı üzere:

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçunun maddi unsuru/tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye

Öncelikle, sanıkların üzerilerine atılı suçların unsur ve nitelikleri hususunda genel değerlendirme yapılacaktır.

I) ANAYASAYI İHLAL SUÇU

Ayrıntıları Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 22.03.2019 tarih 2018/7103 esas, 2019/1953 karar sayılı kararında açıklandığı üzere:

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçunun maddi unsuru/tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye

Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.

Suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de, bu husus suçun unsuru değildir.

Suç, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmak, bu düzen yerine başka bir düzen getirmek veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemek amacına matuf doğrudan genel kast ile işlenebilen bir suçtur.

Suç tanımında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik bir fiil işlenmesi hususunda iştirak iradeleri bulunan sanıklar hakkında Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu yönünden iştirakin her şeklinin uygulanması mümkündür, Yüksek Yargıtayın istikrar kazanmış uygulamalarına göre ise; (Ceza Genel Kurulu 10.12.1990 tarih, 9-301/329 sayılı Kararı, Yargıtay 9. Ceza Dairesi 24.03.2011 tarih 869-187, 15.07.2009 tarih ve 2008/21722, 2009/8587, 1999/1673, 2000/345) elverişli nitelikteki belirli bir araç fiilin işlenişine katkı sunmakla birlikte, sunduğu katkı tek başına vahamet arz etmiyorsa ve fail, fiilin işlenişi üzerinde müşterek hakimiyet kurmamışsa niceliği ve niteliği itibariyle bu gibi suçlarda fer'i iştirak hükümlerinin uygulanması mümkün olmadığından, failin sorumluluğunun TCK'nın 309. maddesine yardım etmek olarak değil ve fakat konumu, eylemin niteliği ve delil durumu itibariyle TCK'nın 314/2 ya da 220/6 veya 220/7 maddesi delaletiyle 314/2 veya 315 maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir

Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.

Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.

15 Temmuz 2016 günü, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasal düzeninin değiştirilmesi amacıyla, Türk Silahlı Kuvvetlerine sızmış FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensubu olan ve/veya bu örgütsel faaliyeti destekleyen 8.000'in üzerinde askeri personel tarafından savaş uçakları dâhil 35 uçağın, 3 geminin, 37 helikopterin, 74'ü tank olmak üzere 246 zırhlı aracın ve 4.000'e yakın hafif silahın kullanılarak; Cumhurbaşkanına suikasta teşebbüs edilmiş, TBMM ve ... Külliyesi başta olmak üzere birçok stratejik merkez bombalanmış, Başbakanın konvoyuna silahlı saldırı gerçekleştirilmiş, kalkışmaya karşı koyan güvenlik görevlileri ile sokaklara çıkan sivillere devletin silahlı kuvvetlerine ait bu uçak, helikopter, tank ve silahlarla saldırılarak 4'ü asker, 63'ü polis ve 183'ü sivil olmak üzere toplam 250'den fazla kişi şehit edilmiş, 23'ü asker, 154'ü polis ve 2.558'i sivil olmak üzere toplam 2.735 kişi de yaralanmıştır.

Somut darbe teşebbüsü, TCK'nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, Anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eş zamanlı,

senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulundukları mahal ve konumlarına uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai harekette bulunanların, icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurdukları gözetilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında "doğrudan fail" olduklarının kabulünde zorunluluk vardır.

Mensup olduğu örgütle kurduğu bağ nedeniyle örgütsel faaliyet kapsamında işlenen Anayasayı ihlal suçuna ilişkin planlama, hazırlık ve icra organizasyonundan haberdar olmak suretiyle darbeye teşebbüs suçunu sevk ve idare edenler tarafından verilen emirleri/görevleri kabullenerek ülke çapındaki icra hareketleriyle illi bir değer taşıyan icra hareketlerini gerçekleştirenlerin ya da görev paylaşımı bağlamında henüz sırası gelmemiş icra hareketleri için gerekli hazırlıkları yapanların bu suç yönünden müşterek fail olarak sorumlu tutulmaları gerekmektedir.

Doğrudan kanuni tanımda öngörülen cebir ve şiddet içeren icrai hareket niteliğinde olmayan, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde -faillerle birlikte- fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımayan, suç organizasyonu içinde bir iş bölümünün gereği olarak görevlendirilmeleri nedeniyle ika edildiği kanıtlanamayan ancak suçun icrasına başlanmasından sonra katılma iradesini açıkça ortaya koyan, zaman, nitelik ve yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı itibariyle bütün olarak darbenin icrasını kolaylaştırmaya yönelen hareketleri gerçekleştiren sanıkların eylemlerinin, 5237 sayılı TCK’nın 309/1 ve 39/2-c maddeleri kapsamında Anayasayı ihlale teşebbüs suçuna yardım etmek suçunu oluşturacağı gözetilmeli, hukuki durumları buna göre tespit edilmelidir.

TCK'nın 309. maddesinde düzenlenen suç bir somut tehlike suçu olduğundan suçun oluşması için ayrıca bir neticenin gerçekleşmesi aranmamaktadır. Bu itibarla sanığın amaca matuf eylemi ve/veya işlediği elverişli araç suç ile suçun konusu üzerinde meydana gelen somut tehlike arasında illiyet bağının bulunması gerekli ve yeterlidir. Suça teşebbüsün kabulü için aranan elverişli vasıtalarla cebri eylemlere başlanıp başlanmadığı araştırılırken ve vasıtanın elverişliliği takdir edilirken tek tek yapılan eylemlerle amaçlanan hedefler arasında doğrudan doğruya bağ kurmak yoluna gidilemez. Ancak her halükarda ülke genelinde gerçekleştirilmek istenen amaca matuf cebri/icrai fiilin, sanığın bulunduğu mahalde/sorumluluk sahasında da doğrudan doğruya ya da araç suçlar yönünden icrasına başlanması aranmalıdır. Sanığın bu icrai fiile yine icrai bir hareketle katılması mümkün olduğu gibi garantörlük yükümlülüğünü ihmal etmek suretiyle de iştirak edebileceği görülmektedir.

Bu kalkışmaya iştirak edenlerin eylemlerinin, 5237 sayılı TCK'nın 309, 311 ve 312. maddelerinde düzenlenen suçları oluşturacağında kuşku yok ise de, aynı hukuki değerleri koruyan ve kapsamı itibariyle eylemlerin haksızlık muhtevasını tamamen ortadan kaldıran Anayasayı ihlal suçunun (TCK'nın 309. md.) tüm unsurlarıyla gerçekleştiği somut olayda sanıkların ayrıca, Türk Ceza Kanununun 311. ve 312. maddelerinde düzenlenen suçlardan cezalandırılmaları imkânı bulunmamaktadır.

Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilemez. Aksi takdirde yerine getiren ile emri veren sorumlu olur (1982 Anayasasının 137/2, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 24/3. maddesi). Askeri hizmete müteallik hususlarda verilen emir bir suç teşkil ederse bu suçun işlenmesinden emri veren mesuldür. Ancak amirin emrinin adli ve askeri bir suç maksadını ihtiva eden bir fiile müteallik olduğu kendisince malum ise, maduna da faili müşterek cezası verilir (1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu 41/3-B).

Fakat Anayasasının 137/3, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 24/4 ve 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu 41/3-B maddeleri, TCK'nın 30. maddesi bağlamında birlikte değerlendirildiğinde, askeri bir hizmete ilişkin olmak kaydıyla mutlak itaat kuralı gereğince konusu suç teşkil eden emrin yerine getirilmesi halinde de hukuka uygunluk nedenlerinin maddi şartlarında hata kurumunun olaysal olarak değerlendirilmesi ve şartları oluştuğunda uygulanması mümkündür.

II) ÖZETLE MAHKEME TARAFINDAN KABUL EDİLEN SOMUT OLAYLAR;

Hazırlık faaliyetleri:

15 Temmuz 2016 darbe teşebbüsünden önce hücum Helikopter Tabur Komutanı sanık ..., Bölük Komutanı firari sanık ... ile haklarında Muğla Cumhuriyet Başsavcılığı'nca Cumhurbaşkanına suikast girişiminden dolayı kamu davası açılan Tabur Komutanı Yarbay ... ve Alay Komutan Yardımcısı Yarbay ...'ün darbe planlanmasına ilişkin toplantılar gerçekleştirdikleri, bu toplantıların genel olarak ... ile ...'in makam odalarında yapıldığı, yine bu tarihten önce firari sanık ...'in 14.07.2016-15.07.2016 günü Meydan Harekat Taburu nöbetçi subayı olarak görev yapan üsteğmen ... ile görüşerek nöbeti üsteğmen ...'e devretmesini sağladığı, ...'in nöbet görevini 24 saat esasına göre tutması gerekirken firari sanık ...'in talimatı ile saat 17:00'den sonra nöbeti o güne kadar hiç uygulanmamış şekilde alay vardiya nöbetçi subayı olarak görev yapan sanık ...'a devrettirdiği, yine firari sanık ...'in 15 Temmuz 2016 tarihinde nöbet listesinde alay vardiya nöbetçi subayı olarak gözüken üsteğmen ... ile görüşerek nöbeti sanık ...'a devretmesini sağladığı, sanık ...'ın 11-31 Temmuz 2016 tarihleri arasında yıllık izinde olduğu, ancak firari sanık ...'in çağrısı üzerine izninden dönerek nöbeti devraldığı, firari sanık ... ...'ın bu tarihte nöbetçi olarak gözükmemesine rağmen nöbet listesine göre birlik bakım taburu nöbetçi astsubayı olarak nöbetçi gözüken ... ile görüşerek nöbet değişikliği yaptığı, sanık ...'in bu tarihte nöbetçi olarak gözükmemesine rağmen nöbet listesine göre karargah bölüğünde nöbetçi subay olarak gözüken ... ile görüşerek nöbet değişikliği yaptığı, yine sanık ...'ın (...) 01-31.07.2016 tarihleri arasında yıllık izinde olmasına rağmen 12.07.2016 tarihinde 4. Kara Havacılık Alay Komutanlığı'nda alay komutan yardımcısı olarak görev yapan ... tarafından İstanbul'a çağrıldığı ve yüz yüze görüşüldüğü, yapılan görüşmeden sonra sanık ...'ın (...) 15 Temmuz 2016 tarihinde izinde olmasına rağmen alaya geldiği tespit edilmiştir.

4. Kara Havacılık Alay Komutanlığı'ndaki faaliyetler:

4. Kara Havacılık Alay Komutanlığı'ndaki faaliyetler:

15 Temmuz 2016 tarihinde mesainin saat 16:00 sıralarında sona erdiği, ancak sanık ...'in herhangi bir vazifesi olmamasına rağmen mesaiden sonra alayda kalmaya devam ettiği, saat 18:00 sıralarında ...'un makam aracı ile hakkında benzer suçtan kamu davası açılmış bulunan 23. Motorlu Piyade Alay Komutanı ...'in yanına gittiği, 15 dakika kadar görüştükleri ve tekrar alaya dönüş yaptığı, 15 Temmuz 2016 tarihinde saat 18:30-19:00 sıralarında firari sanıklar Gençay Böyük ve ...'ın Metro Garden isimli kışla yakınlarında bulunan alışveriş merkezinde firari sanıklar ... ..., ... ve sanık ...'le buluştuğu, ...'un sanık ...'i telefonla araması üzerine Gençay Böyük, ..., ..., ... ... ve ...'in saat 20:20 sıralarında 4. Kara Havacılık Alay Komutanlığı'na bitişik olan 23. Motorlu Piyade Alay Komutanlığı Nizamiyesi'nden üç araçla birbiri peşi sıra giriş yaparak 4. Kara Havacılık Alay Komutanlığı'na geldikleri, 4. Kara Havacılık Alay Komutanlığı'nda nöbetçi amirin ... olduğu, aynı tarihte saat 19:00 sıralarında Türkiye hava sahalarının tüm uçuşlara kapatıldığına ilişkin emrin geldiği, emri sanık ...'ın 4. Kara Havacılık Alay Komutanı ...'e bildirdiği, bu sırada ...'in yanında nöbetçi amir ...'un da olduğu, ...'un uçuş yasağı emrine rağmen dört adet Skorsky ve bir adet UH1 helikopterin uçuşa hazırlanmasını emrettiği, ..., ..., ... ..., ...'in hangarın dışındaki iki helikopteri ve hangarın içindeki iki Skorsky helikopteri uçuşa hazırladıkları, saat 21:35'te 14306 kuyruk numaralı Skorsky helikopteri ile ... ve ...'un teknisyensiz olarak kalkış yaparak ayrıldıkları ve Muğla ili, Marmaris ilçesine geçtikleri; yine 11306, 11308 ve 11309 kuyruk numaralı Skorsky marka helikopterlerin sırası ile saat 21:39, 21:45 ve 21:50'de havalanarak alaydan ayrıldıkları, 11070 kuyruk numaralı UH1 tipi helikopterin ise saat 24:00 sıralarında havalandığı, nöbetçi amir ...'un helikopter ile ayrılmadan önce görevini sanık ...'e devrettiği, ancak yapılan bu işlemlerden alay komutanı ...'in bilgisinin olmadığı, saat 23:15 sıralarında tam teçhizatlı 20-24 kişilik TİM'in 23. Motorlu Piyade Alayı ile 4. Kara Havacılık Alayının kesiştiği noktadan giriş yaparak helikopter pistine geldikleri, sanık ...'in bu sırada helikopter pistinde olduğu ve gelen ekiple görüştüğü, akabinde gelen ekibin alaya iniş yapan Cougar tipi helikopter ile alaydan ayrıldığı,