muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/5119, Karar No: 2012/6611, Tarih: 17.04.2012

Şu durumda, davalı ... hakkında davacıların desteklerinin ölümüne neden olan trafik kazasında kusuru bulunmadığı gerekçesi ile verilen beraat kararının kesinleşmesi beklenerek ondan sonra tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip varılacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekir.

Yerel mahkemece açıklanan yön gözetilmeden yerinde olmayan gerekçeyle, yazılı biçimde karar verilmiş olması, usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA; bozma nedenine göre davalılar ...ve ...’ün öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve temyiz eden davalılar yararına takdur olunan 900,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacılara yükletilmesine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 17/04/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5086, Karar No: 2017/2108, Tarih: 20.03.2017

**20. Hukuk Dairesi         2017/5086 E.  ,  2017/2108 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 04/05/2016 gün ve 2015/2469 E.-2016/5078 K. sayılı ilâmıyla onanmasına karar verilmiş, süresi içinde davalı ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içindeki tüm belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar vekili 23/12/2013 tarihli dava dilekçesinde, ... ili, ... ilçesi, ... mahallesinde bulunan 1189 parsel sayılı arsa niteliğinde 442.00 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ile yine 1190 parsel sayılı arsa niteliğinde ve 442.00 m2 yüzölçümündeki taşınmazın müvekkili adına tapuda kayıtlı iken kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığından bahisle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/662 E. - 2012/238 K. sayılı ilâmı ile tapu kaydının bedelsiz olarak iptaline karar verildiğini ve kararın 08/04/2013 tarihinde kesinleştiğini beyan ederek, taşınmazın tam değerinin mahkemece tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100.000.-TL tazminatın iptal kararının kesinleşme tarihi olan 08/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...den tahsili ile müvekkiline ödenmesi istemiyle dava açmıştır.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; taşınmazın tapu kaydının mahkeme kararı ile hükmen iptal edildiğini, hukukî olay ve açılan dava ile ... arasında illiyet bağı bulunmadığını ve bu nedenle ...nin tazmin sorumluluğu olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Davacı vekili, keşif sonrasında verdiği 30/05/2014 tarihli dilekçesi ile keşfen belirlenen 819.277,94.-TL değer üzerinden dava harcını tamamladığını beyan etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 819.277,94.-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükmün davalı ... vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 04/05/2016 gün ve 2015/2469 E.-2016/5078 K. sayılı ilamıyla [“İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman bilirkişi kurulu tarafından yöntemine uygun biçimde yapılan araştırma ve inceleme sonunda, arsa niteliğindeki çekişmeli taşınmazın tapu kaydının iptaline ilişkin mahkeme kararının kesinleştiği tarih esas alınmak suretiyle, arsa niteliğindeki taşınmazın 2942 sayılı Kanunun 11/g maddesine göre özel amacı olmayan emsal satışlar baz alınarak en yakın emsal karşılaştırması yöntemiyle belirlenen değeri üzerinden karar verilmesi suretiyle yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA,”] oyçokluğu ile karar verilmiştir.

Davalı ... vekili karar düzeltme dilekçesinde; eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu, ıslahla artırılan miktar için ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken raporda belirtilen değerin tamamına dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca karşı oy düşüncesinde söylendiği gibi kıyı kenar kapsamında kalan taşınmazlarda mutlak değerin değil adil denge kuralının dikkate alınması ve değerden belli oranda indirim yapılması gerektiği gerekçesiyle onama kararının kaldırılarak yerel mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, tapu kaydının hükmen iptali nedeniyle 4721 sayılı Tük Medenî Kanununun 1007. maddesine göre kısmi dava olarak açılan tazminat istemine ilişkindir.

Dosyaya getirtilen tapu kayıtları ile belgelerin ve kesinleşmiş ilâm örneklerinin incelenmesinde; dava konusu taşınmazların kıyı kenar çizgisi içerisinde kalması nedeniyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.02.2012 gün ve 2011/662 E. - 2012/238 K. sayılı ilâmı ile tapu kayıtlarının iptaline karar verildiği ve kararın Yargıtay denetiminden geçerek 08.04.2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Eldeki dava 23/12/2013 tarihinde açılmıştır. Tapu iptali ve tescile ilişkin karar 08.04.2013 tarihinde kesinleştiğine ve TMK 705. maddesi hükmüne göre bu tarihte mülkiyetin el değiştirmesi nedeniyle davacı tarafın zararının gerçekleştiği ve zamanaşımı süresinin işlemeye başladığı, davanın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 146. maddesinde belirtilen 10 yıllık dava zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşıldığından davalı ...nin zamanaşımına ve belirlenen bedelden hakkaniyet indirimi yapılmasına yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.

Ne var ki, kural olarak; 6098 sayılı Borçlar Kanununun 49. ve devamı maddesinde düzenlenen haksız fiilden kaynaklanan tazmini sorumluluk, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte doğar ve zamanaşımı süresi başlar. 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesinde düzenlenen objektif (kusursuz) sorumluluk halinin varlığının kabulünde; tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararların karşılanması amacını güden Devletin tazmini sorumluğu ise; mülkiyetin sona ermesi veya mülkten yararlanma hakkına açık ve kesin müdahalenin gerçekleştiği; somut olayda, taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kalması nedeniyle tapu kaydının iptali kararının kesinleştiği ve TMK'nın 705. maddesi uyarınca mülkiyet hakkının kaybedildiği 08.04.2013 tarihinde başlar. Bu durumda, taşınmazın makul ve gerçek değerinin saptanmasında dava tarihi değil, mülkiyet hakkına müdahalenin gerçekleştiği ve zararın doğduğu bu tarih esas alınmalıdır.

Tazminat miktarı belirlenirken öncelikli konu, tapusu iptal edilen taşınmazın değerlendirme tarihi itibarıyla niteliğinin tespiti olup, arazi niteliğindeki taşınmaz; başka deyişle tarım alanlarında net gelir esas alınarak, arsa niteliğindeki taşınmazlar için ise emsal karşılaştırması yapılarak değer belirlenmelidir.

Tazminat miktarı belirlenirken öncelikli konu, tapusu iptal edilen taşınmazın değerlendirme tarihi itibarıyla niteliğinin tespiti olup, arazi niteliğindeki taşınmaz; başka deyişle tarım alanlarında net gelir esas alınarak, arsa niteliğindeki taşınmazlar için ise emsal karşılaştırması yapılarak değer belirlenmelidir.

Çekişmeli taşınmazın iptal edilen tapu kaydında cinsi arsa olarak belirtilmiş olup, belediye başkanlığından gönderilen yazıda, çekişmeli taşınmazın imar planında kısmi yapılaşmaya uygun, sahil şeridi kapsamında olduğu ve belediye hizmetlerinden faydalandığı bildirilmiştir.

Tapu kaydında arsa niteliğinde olan taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kalması nedeniyle mahkemece, hükmen tapu kaydı iptal edildiğine göre; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11. maddesinde ve Kanunun ilgili yönetmeliğinde belirtilen yönteme göre ve ayrıca 11/03/1983 tarih, 1983/6122 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 17/04/1998 tarih ve 1996/3 E. - 1998/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararındaki ölçütler çerçevesinde; kıyı kenar çizgisi içerisinde kalması olgusunun taşınmazın değerine olan olumlu ya da olumsuz etkileri, taşınmazın arsa niteliği dışında, bu hukuki niteliği yönünden de ayrıca tartışılmalıdır.

Bu nedenle, mahkemece değerlendirme tarihi olarak tapu iptali ve tescil kararının kesinleştiği tarih emsal alınarak taraflara dava konusu taşınmaza yakın bölgeden, benzer yüzölçümlü ve değerlendirme tarihine yakın ve daha önceki tarihli satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal araştırılması ve bunların kayıtlarının celbi yoluna gidilmesi ve fen elemanı ile inşaat, ziraat ve mülk bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile taşınmaz başında yeniden keşif ve inceleme yapılarak kamulaştırma davalarına benzer yöntemle

bilirkişilerden rapor alınması, değerlendirme tarihi itibariyle dava konusu taşınmaz ile bilirkişi kurulunca emsal kabul edilecek taşınmazların, satışına ilişkin belgeler ilgili Tapu Müdürlüğünden; Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerleri de ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden istenip, dava konusu taşınmazın emsal taşınmazlara göre eksik veya üstünlük oranı yönünden bilirkişi kurulu raporu da denetlenerek, sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, tapu iptali ve tescil kararının kesinleştiği tarih yerine dava tarihine göre değer biçen yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesi, doğru bulunmamıştır.

Öte yandan, kabule göre de; davacı vekili mahkemece yapılan keşif sonrasında bilirkişi raporunda belirlenen taşınmaz değerini dikkate alarak mahkemeye sunduğu 30.05 2014 tarihli dilekçesinde keşfen belirlenen 819.277,94.-TL üzerinden dava harcını tamamladığını beyan etmiş ve mahkemece bu değer üzerinden alacağın tamamına yasal faiz yürütülerek yazılı olduğu şekilde karar verilmişse de, HMK 26 maddesine göre hakim tarafların talebi ile bağlıdır. İstenilenden fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Davacı vekilinin 30.05 2014 tarihli dilekçesinde artırılan miktar yönünden faiz istemi bulunmamaktadır. Hal böyle olunca yerel mahkemenin ilk kararının davacı tarafından temyiz edilmemesi nedeniyle davalı taraf yararına doğan usuli kazanılmış hak gözetilerek ilk dava edilen miktar için dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi, ıslahla artırılan miktar için ise hiç faize hükmedilmemesi gerekirken yazılı şekilde faize hükmedilmesi de yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı ... vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizce verilen 04.05.2016 gün ve 2015/2469 E.- 2016/5078 K. sayılı Onama ilamının ORTADAN KALDIRILMASINA, yerel mahkeme kararının açıklanan nedenle BOZULMASINA 20.03.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6058, Karar No: 2013/11255, Tarih: 11.11.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2013/6058 E.  ,  2013/11255 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanıklar ... ve ...'un yapılan yargılamaları sonunda; sanık ...'ın atılı suçlardan mahkûmiyetine, sanık ...'nün ise beraatine dair Kahramanmaraş 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 11.02.2013 gün ve 2011/265 Esas, 2013/17 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi O Yer Cumhuriyet Savcısı ve sanık ... müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan ve sanık ... hakkında atılı suçlardan kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan sanık ... müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulup usul ve kanuna uygun olan mahkûmiyet hükmü ile O Yer Cumhuriyet Savcısının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle sanık ... hakkında atılı suçlardan verilen beraat hükümlerinin ONANMASINA,

Sanık ... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hükmün incelenmesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Mağdure hakkında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalınca düzenlenen 30.11.2012 günlü raporda "mağdurede maruz kaldığı iddia edilen cinsel istismar olayı ile ilgili olarak travma sonrası stres bozukluğu tanısı saptandığı ve ruh sağlığının bozulduğu"

belirtilmiş ve bu rapor baz alınarak sanığın cezası TCK.nın 103/6. maddesi uyarınca artırılmış ise de, cebir, tehdit veya hile gibi iradeyi etkileyen herhangi bir hal olmaksızın sanıkla cinsel ilişkiye giren mağdurenin dosya ile birlikte Adli Tıp Kurumuna sevki ile Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Dairesinden mağdurede oluşan ruh sağlığı bozulmasının olaydan mı yoksa başka nedenlerden mi kaynaklandığının tespitinden sonra anılan maddenin uygulanıp uygulanmayacağına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık ... müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 11.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/24798, Karar No: 2013/26056, Tarih: 20.06.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/24798 E.  ,  2013/26056 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Keşif ... ve saatinin sanığa bildirilmemesi suretiyle CMK’nin 181/2. maddesine muhalefet edilerek sanığın savunma hakkının kısıtlanması,

2) Müsaderesine karar verilen yapının değerinin inşaat bilirkişisi yerine orman bilirkişisi tarafından tespit ettirilmesi,

3) Bilirkişi raporuna göre, dava konusu yerin kesinleşmiş orman kadastrosu dışında orman sayılan alanlar içinde kaldığının belirtilmesi karşısında, 6831 sayılı Yasanın 93/2. maddesi uygulanarak sanık hakkında 1 kat fazla ceza verilmesi,

4) Sanık hakkında tayin edilen adli para cezası taksitlendirilirken, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde, ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin kararda belirtilmemesi suretiyle TCK’nin 52/4. maddesine muhalefet edilmesi,

5) Dava konusu yerde meyve ağaçları bulunmadığı halde infazı mümkün olmayacak şekilde meyve ağaçlarının müsaderesine karar verilmesi

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca, istem gibi BOZULMASINA, 20.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5729, Karar No: 2013/8942, Tarih: 21.05.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/5729 E.  ,  2013/8942 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Ortaklığın giderilmesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı ortaklığın giderilmesi davasına dair karar, bir kısım davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına ve taşınmazın cinsi, yüzölçümü, pay oranları, paydaş sayısı, imar yasası ve mevzuatı uyarınca aynen taksim edilemeyeceğine ve taşınmazın değerinin satış aşamasında yeniden belirlenebileceğinin anlaşılmasına göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA ve taşınmaz malın satış bedelinden payına düşecek paranın %011.38 oranında hesaplanacak onama harcından peşin alınan 21.15.-TL’nın mahsubu ile bakiyesinin temyiz edenlerden alınmasına, 21.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/31561, Karar No: 2021/1115, Tarih: 11.02.2021

**15. Ceza Dairesi         2017/31561 E.  ,  2021/1115 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Güveni Kötüye Kullanma

HÜKÜM : Beraat

Güveni kötüye kullanma suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin hükümler katılan tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

İzmir'de oturan katılan ...'ün 22/02/2012 tarihinde eşinin vefat etmesi üzerine cenazeyi Bergama'ya getirdiği, eşinin yeğeni olan sanık ...' ye Bergama'daki yazlık olarak kullandıkları evin anahtarını vererek eşinin tabutuna bağlanmak üzere 2 adet yemeni getirmesini istediği, cenaze töreni bittikten sonra akşam eve döndükleri, ...'in anahtarı düşürdüğünü söyleyerek katılana iade etmediği, İzmir'de ikamet eden katılanın karı koca olan sanıkların evinde 10 gün kaldıktan sonra İzmir'e döndüğü, 40 gün sonra tekrar Bergama'ya geldiğinde kapının halen açılmadığını görünce çilingir çağırıp kilidi açtırdığı, çilingirde üst kilit olmadığı için üst kilidi takamadığı, üst kilidi daha sonra temin edip çilingirci tarafından değiştirilmiş olan alt kilidin anahtarını sanık ...'e teslim edip İzmir'e döndüğü, oğlunun tedavi işlemleri nedeniyle 1 yıl Bergama'ya gelemediği, 12/04/2013 tarihinde eşinin hayır işlerini yapmak üzere Bergama'ya geldiğinde evin her tarafının karıştırılmış olduğunu, 1 adet dantel fiskos masa örtüsü, 5 takım dantel sehpa takımı, 3 takım dantel vitrin takımı, 5-6 adet nevresim takımı, muhtelif cins ve ebatta çarşaf ve havlular, en az 15-20 parça dikilmemiş kumaşlar ve dosyaya ibraz ettiği listede belirtilen eşyaların yerinde olmadığını gördüğü, bunun üzerine sanık ...'e telefon ederek aldıkları tüm eşyaları geri istediği, sanıkların 8-10 parça 1-2 adet vazo, 2-3 adet yapma çiçek, 1 adet Beko marka elektrikli çay makinesi, 4.000 TL para ile evin anahtarlarını, ortak tanıdık ve akrabaları olan tanık ...'in evine bıraktıkları, onun da kendisine bırakılan eşyaları katılanın evine getirerek teslim ettiği, dantel fiskos ve vitrin takımlarını da getirecekleri ve bir kısmını da dağıttıkları yönünde haber gönderdikleri, bu suretle sanıkların üzerilerine atılı güveni kötüye kullanma suçunu işledikleri iddia edilen olayda; sanıklar savunması, katılan ve tanıklar beyanları, tutanaklar ile dosya kapsamından, sanıkların katılanın evine temizliğe gittikleri, katılanın eşi vefat ettikten sonra evdeki eşyaların alındığını fark ederek sanıklar hakkında şikayette bulunduğu, sanıkların söz konusu eşyaları kendisine teyzesinin verdiğini savunduğu, katılanın şikayeti üzerine de söz konusu eşyaların tamamını katılana tanık... aracılığı ile iade ettiklerinin tespit edildiği gerekçesiyle sanıkların üzerine atılı suçun işlendiğine dair yeterli delil bulunmadığına yönelik mahkemece verilen beraat hükümlerinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, isnat edilen suçun işlendiğine dair yeterli delil bulunmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılanın beraat hükümlerinin kanuna aykırı olduğuna ve eylemlerin suç teşkil ettiğine, eksik incelemeye, delillerin takdirine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 11/02/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5105, Karar No: 2013/9214, Tarih: 18.03.2013

**9. Hukuk Dairesi         2012/5105 E.  ,  2013/9214 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı vekili, davacı işçinin davalı işverene sözleşmede kararlaştırılan cezai şart hükmünün geçersiz olması nedeni ile borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı işveren ile davacı arasında belirli süreli iş sözleşmesi imzalandığını ve fiilen uygulandığını, sözleşmenin 10.maddesinde işveren ve davacı için eşit ve karşılıklı olmak üzere iş süresinin bitmesinden önce sözleşmenin feshine ilişkin olarak cezai şart ödenmesi ve miktarının kararlaştırıldığını, davacının kendi isteğiyle işten ayrıldığını, sözleşme ile kararlaştırılıp olan cezai şart tutarının işverence davacıdan yazılı olarak talep edilerek muaccel hale getirildiğini, ancak cezai şart düzenleyen hükmün geçersiz olduğunu belirterek, davacının davalıya cezai şart borcunun bulunmadığının tespitine bu talep kabul edilmez ise öngörülen ceza şart miktarının önemli derecede tenziline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, iş sözleşmesinin asgari süreli iş sözleşmesi olup yerleşik Yargıtay Kararlarına göre, asgari süreli iş sözleşmesi gereği kararlaştırılan cezai şartın hukuken geçerli ve talep edilebilir nitelikte olduğunu, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacı ile davalı arasında asgari süreli iş sözleşmesi ve taahhütname imzalandığı, cezai şartın karşılıklı olarak düzenlendiği ve geçerli olduğu gerekçesi ile öngörülen cezai şart miktarı çalışılan ve çalışılmayan süreye göre oranlanarak ve takdiri yapılan indirim yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1. Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Davacı vekilinin temyizine gelince;

4857 Sayılı İş Yasasında cezai şarta ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Cezai Şart, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 158-161, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 179-180 maddelerinde düzenlenmiştir. 6098 sayılı TBK.’un

E) Gerekçe:

1. Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Davacı vekilinin temyizine gelince;

4857 Sayılı İş Yasasında cezai şarta ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Cezai Şart, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 158-161, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 179-180 maddelerinde düzenlenmiştir. 6098 sayılı TBK.’un

420. maddesinde de hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulunun geçersiz olduğu belirtilmiştir. Genel hüküm niteliğinde olması sebebiyle Borçlar Kanunu dışındaki uyuşmazlıklar bakımında da bu hükümler uygulanmamaktadır. İşçi lehinde tek taraflı ceza koşulu içeren sözleşme hükümleri geçerlidir. Bunun yanında ceza koşulunun özellikle işveren lehine geçerli olabilmesi için karşılıklı olması ve eşit koşulları taşıması, denk olması gerekir.

Somut uyumazlıkta hükme esas alınan taraflar arasındaki ceza koşulunu içeren sözleşmenin 10. Maddesi ve taahhütname incelendiğinde, işçi açısından iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II maddesindeki nedenler dışında feshedilmesi halinde, işveren açısından ise aynı kanunun 25/II maddesindeki nedenler yanında 18. Maddesindeki nedenler dışında feshedilmesi halinde cezai şart ödenmesi öngörülmüştür. Kurala göre işverenin cezai şart tazminatı ödemesi nedenleri geçerli nedenler de içerisine alınarak sınırlandırılmış ve işveren lehine, işçi aleyhine fesih nedenleri yönünde bir düzenleme getirilmiştir. Cezai şartın işveren lehine ve işçi aleyhine olması nedeni ile geçersiz olduğu kabul edilmelidir. Nitekim aynı gerekçe ile Ankara 3. İş Mahkemesi tarafından cezai şartın davacı işçi açısından geçersizliğine ve davacının borçlu olmadığına dair verilen 16.02.2012 gün ve 2011/659 Esas, 2012/59 Karar Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 2012/6347-27583 sayılı ilamı ile onanmış ve kesinleşmiştir. Taraflar arasında sözleşmede düzenlenen cezai şart davacı açısından geçersiz olduğundan davanın tamamen kabulü gerekirken, yazılı gerekçe ile kısmen kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 18.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.