muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/10798, Karar No: 2015/12626, Tarih: 14.09.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/10798 E.  ,  2015/12626 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, ... taşınmazın kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairenin bir önceki geri çevirme kararının tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Bu nedenle:

1-Davaya konu taşınmazın dava tarihi itibariyle imar planı içinde kalıp kalmadığının, imar planı içinde ise ilk olarak imara alınış tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber tüm belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd. gibi) yararlanıp yararlanmadığı, özellikle etrafının meskûn olup olmadığı, taşınmaz belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca (nazım imar planı içinde bulunan ancak, belediye hizmetlerinden yararlanmayan ve meskûn yerler arasında yer almayan bir taşınmazın arsa olarak değerlendirilebilmesi için) bu plan içine alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezlerine uzaklığı, sınırları ve mücavir alan içinde yer aldığı belediyenin nüfus ve yapılaşma yoğunluğu, genişleme hızı, taşınmazın altyapı hizmetlerine yakınlığı, ulaşım olanakları, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma imkanları, bu verilere göre taşınmazın nazım planının hazırlanma amacı olan uygulama imar planı kapsamına alınmasının yakın bir olasılık olması vs. hususlarının belediye başkanlığından,

2-Bilirkişi kurulunca somut emsal olarak incelenen .... taşınmazın değerlendirmeye esas alınan (06.02.2006) satış tarihi ve dava konusu taşınmazın 15.11.2012 olan değerlendirme tarihi itibariyle imar düzenlemesi sonucu oluşmuş imar parselleri olup olmadıkları, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğinin, düşülmüş ise oranının belediye başkanlığı imar ve tapu müdürlüklerinden,

3-Bilirkişi kurulunca somut emsal olarak incelenen .... taşınmazın 06.02.2006 tarihli satışına esas (alıcısı, satıcısı ve satış bedelini gösterir) resmi satış akit tablosunun tapu müdürlüğünden,

Getirtilerek dosyaya konulmasından ve istenilen hususların yerine getirildiğinin bizzat hakimlikçe denetlenmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine yeniden GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5321, Karar No: 2013/25544, Tarih: 24.12.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/5321 E.  ,  2013/25544 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No : 2012/122-2012/483

Dava, davacının davalı işveren yanındaki 01.10.2008 tarihinden önceki çalışmaları kapsamında itibari hizmet süresinin tespiti ve sigortalılık sürelerine eklenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalıların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalıların vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan mülga 506 sayılı Kanun’un Yasanın Ek 5. maddesidir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesinin (2). fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükmü öngörülmüş olup, 506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesinin 3. fıkrasının “… Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.” hükmü gereği, davacının 09.09.1998 – 19.01.2004, 07.09.2004 – 17.01.2005, 07.09.2005 – 31.12.2005, 22.09.2006 – 16.02.2007, 01.10.2007 – 01.10.2008 tarihleri arasında davalı işyerindeki rafineri bölümünde geçici kadroyla çalışılan, sigorta primi ödenmiş günleri x 0,25 formülüyle hesaplanan itibari hizmet süresi bulunduğunun ve bu sürenin sigortalılık süresine itibari hizmet süresi olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, infazda tereddüt oluşturacak şekilde “davacının davalı ... tarafından dosyaya ibraz edilen hizmet belgesinde belirtildiği şekilde adı geçen fabrikada inşaat bölümündeki çalışmaları dışlanarak 09/09/1998 – 01/10/2008 tarihleri arasında rafineri bölümünde fiilen çalıştığı ve ayrıca çalışılmış sayılan günler için olmak üzere 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve

Genel Sağlık Sigortası Kanununun 106, 40 ve geçici 7. maddesinin 1 ve 2. fıkrası gereğince, 3600 günlük çalışma koşulu aranmaksızın 506 sayılı yasanın ek 5/IV maddesine göre itibari hizmet süresinde kanunda gösterilen miktarda yararlanması ve bu itibari hizmet süresinin 506 sayılı yasanın 108. maddesindeki sigortalık süresine eklenmesi gerektiğinin TESPİTİNE,” karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Genel Sağlık Sigortası Kanununun 106, 40 ve geçici 7. maddesinin 1 ve 2. fıkrası gereğince, 3600 günlük çalışma koşulu aranmaksızın 506 sayılı yasanın ek 5/IV maddesine göre itibari hizmet süresinde kanunda gösterilen miktarda yararlanması ve bu itibari hizmet süresinin 506 sayılı yasanın 108. maddesindeki sigortalık süresine eklenmesi gerektiğinin TESPİTİNE,” karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Hüküm fıkrasının 1. bendinin silinerek, yerine, “Davanın kabulü ile, davacının davalı işverene ait işyerinde 09.09.1998 – 19.01.2004, 07.09.2004 – 17.01.2005, 07.09.2005 – 31.12.2005, 22.09.2006 – 16.02.2007, 01.10.2007 – 01.10.2008 tarihleri arasında rafineri bölümünde geçen, geçici kadroyla çalışılan, sigorta primi ödenmiş günleri x 0,25 formülüyle hesaplanan 1.242 gün x 0.25 = 311 gün itibari hizmet süresi bulunduğunun ve bu sürenin davacıya ait sigortalılık süresine itibari hizmet süresi olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine,” cümlesinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılardan ....'den alınmasına, 24.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5437, Karar No: 2022/19439, Tarih: 22.11.2022

**11. Ceza Dairesi         2019/5437 E.  ,  2022/19439 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme ve kullanma, Defter, kayıt ve belgelerigizleme

...

...

...

1-Sanık ... hakkında 2013 yılında sahte fatura düzenleme suçundan verilen beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin temyizinin incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilen ve değerlendirilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan kanaat ve takdirine, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak dosya içeriğine uygun şekilde açıklanan gerekçeye göre; yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı Mahkemece kabul ve takdir kılınmış olmakla, katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden hükmün ONANMASINA,

2-Sanık ... hakkında 2012 ve 2013 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme, sanık ... hakkında 2013 takvim yılında sahte fatura düzenleme, sanık ... hakkında 2012 ve 2013 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme, kullanma ile defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçlarından verilen beraat hükümlerine yönelik sanıklar müdafilerinin vekalet ücretine hasren temyizleri ile katılan vekilinin temyizinin incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp gerekçeli kararda gösterilerek tartışılan delillere, Mahkemenin oluşa uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir, ancak;

1136 sayılı Kanun’un 168. maddesi ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanıklar lehine maktu avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, sanıklar müdafilerinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, aynı Kanun’un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasına “1500’er TL maktu avukatlık ücretinin hazineden alınarak beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanıklar ..., ... ve ...’a verilmesine” cümlesi eklenmek suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3-Sanık ... hakkında 2012 ve 2013 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik sanık müdafilerinin temyizlerinin incelenmesinde;

3-Sanık ... hakkında 2012 ve 2013 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik sanık müdafilerinin temyizlerinin incelenmesinde;

Hükümlerden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafilerinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin BOZULMASINA, 22.11.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/14199, Karar No: 2023/2744, Tarih: 16.05.2023

**2. Ceza Dairesi         2022/14199 E.  ,  2023/2744 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 01.09.2022 tarihli ve 2019/662 Esas, 2022/633 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuk ... ve müdafiinin, suça sürüklenen çocuk ... ve müdafiinin ve suça sürüklenen çocuk ...'in temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde; Suça sürüklenen çocuk ... de 04.07.2022 tarihli dilekçesi ile hakkında kurulan hükümleri temyiz ettiği halde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan Tebliğname’de suça sürüklenen çocuğun temyiz istemi yönünden herhangi bir görüş bildirilmediği anlaşılmakla, suça sürüklenen çocuğun talebine ilişkin ek Tebliğname düzenlenmesi için dava dosyasının, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/17677, Karar No: 2008/2889, Tarih: 25.02.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/17677 E.  ,  2008/2889 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

MÜDAHİLLER :... VE ARK.

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davacı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

memleket haritasının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine bilgisayar ortamında (... veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, ada bazında çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri müşterek imzalı rapor kendilerinden alınarak,

dosya içine konulması; ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 25/02/2008 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16230, Karar No: 2014/38511, Tarih: 04.12.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/16230 E.  ,  2014/38511 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 1. Tüketici Mahkemesi

TARİHİ : 28/01/2014

NUMARASI : 2011/810-2014/53

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı firmaya ait klimadan çıkan yangında evinin tümüyle yandığını, davalının kusuru nedeniye maddi manevi zarara uğradığını ileri sürerek ıslah dilekçesi ile birlikte 28.985,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece maddi tazminat isteminin tam kabulü, manevi tazminat isteminin ise kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsine karar verilmiş, hüküm davalı tarafça temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bentlerin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava ayıplı maldan doğan zarar nedeniyle tüketicinin açtığı maddi manevi tazminat istemine ilişkindir. Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre uygun bir biçimde göstermelidir. Mahkemece manevi tazminata hükmedilirken az yukarıda izah edilen hususlar gözetilmeksizin fazla miktarda manevi tazminata hükmedilmiştir. Açıklanan ilkeler doğrultusunda, tarafların durumu, dava konusu olayın özelliği gözetilerek makul bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının ikinci bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 4 peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 4.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10786, Karar No: 2022/16285, Tarih: 20.12.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/10786 E.  ,  2022/16285 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :

Dava, ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile hak edilen aylıkların yasal faizi ile tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96'ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Yasanın 56. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2009/86 Esas numaralı başvuru, 28.04.2011 tarihinde verilen karar ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrası, daha önceki sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen (eylemli olarak) birlikte yaşama olgusu, gelir-aylık kesme nedeni olarak düzenlendiği gibi, eylemli olarak birlikte yaşama, aynı zamanda gelir-aylık bağlama engeli olarak da benimsenmiştir. Burada, eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun/durumunun tanımlanması, hukuki sınır ve çerçevesinin çizilip ortaya konulması önem arz etmektedir. Taraflar arasında hangi hukuki sebep ve maddi vakıaya dayanmış olursa olsun sona ermiş evlilik birliğinin hak ve yükümlülüklerinin sürdürüldüğü beraberlikler veya kesinleşmiş yargı kararına bağlı olarak gerçekleşmiş boşanmanın var olan-olası sonuçlarını ortadan kaldırıcı/giderici nitelikteki birliktelikler madde kapsamında değerlendirilmeli, ortak çocuk-çocuklar yönünden, boşanma kararına bağlanan veya bağlanmayan kişisel ilişkilerin yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak, eşlerin belirli aralıklarda ve günlerde zorunlu şekilde bir araya gelmeleri durumunda ise kanun koyucunun bu türden ilişkinin varlığının gelir-aylık bağlanmaması veya kesilmesi nedeni olarak öngörmediği kabul edilmeli, boşanılan eşle kurulan-yürütülen ilişkinin, eylemli olarak birlikte yaşama kavramı kapsamında yer alıp almadığı dikkatlice irdelenerek saptama yapılmalıdır.

Anılan 56'ncı maddede, oldukça yalın olarak “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” ibareleri yer almakta olup, kanun koyucu tarafından örneğin; “sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan”, “hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan”, “gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan” veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede boşanma amacına-saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurumca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken; eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin-samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma-irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle, kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan “boşanma” hukuki durum ve sonucunun eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “anlaşmalı boşanma” adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibarıyla gerçek-samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin-aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Gelirin-aylığın kesilme tarihi ile Kurumun geri alım (istirdat) hakkının kapsamına ilişkin olarak; eylemli birlikte yaşama olgusunun gerçekleşme-başlama tarihi esas alınarak bu tarih itibarıyla gelir-aylık kesme veya iptal işlemi tesis edilip ilgiliye, anılan tarihten itibaren yapılan ödemeler yasal dayanaktan yoksun-yersiz kabul edilmeli, ancak, söz konusu madde 01.10.2008 günü yürürlüğe girdiğinden, eylemli birliktelik daha önce başlamış olsa dahi maddenin yürürlük günü öncesine gidilmemeli, başka bir anlatımla 01.10.2008 tarihi öncesine ilişkin borç tahakkuku söz konusu olmamalı, böylelikle açıklığa kavuşturulacak yersiz ödeme dönemine ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunun 96'ncı maddesine göre uygulama yapılmalıdır. İnceleme konusu 56'ncı maddede, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle” ibareleri yer aldığından, birden fazla evlilik ve doğal olarak birden fazla boşanmanın gerçekleşmiş olması durumunda, boşanılan herhangi bir eşle eylemli olarak birlikte yaşama durumunda madde hükmünün uygulanacağı gözetilmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 27.03.2001 tarihinde eşinden boşanan davacıya, 11.04.1979 tarihinde vefat eden babasından dolayı hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla 01.04.2001 tarihinde bağlanan ölüm aylığının, 11.07.2013 tarihli ve 2013/RS/41 sayılı Kurum denetmen raporuna istinaden, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle 17.10.2008 tarihi itibariyle kesilerek, 01.11.2008-30.09.2013 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden 20.900,00 TL borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının ibraz ettiği 15.4.2009 tarihli kira kontratından davacının ... Mah. 42 Sokak No:9/12 Mamak-... adresinde bulunan meskeni kendi adına kiraladığı, bu adresin aynı zamanda davacının 20.12.2012 beyan ve tescil tarihli mernis adresi olduğu, davacı tarafından ibraz edilen ... ... ... ..., kira kontratında belirtilen ... Mah. 42 Sokak No:9/12 Mamak-... adresinde bulunan mesken için davacıdan 20.4.2009 tarihinde 65,79 TL güvence bedeli tahsil edildiği, kira kontratında kiraya veren ...’in bozma sonrası kamu tanığı sıfatıyla alınan beyanında; davacının kiraladığı evde oğlu ile birlikte oturduğunu, kira müddetince kirayı işyerine elden davacı veya oğlunun getirdiğine yönelik beyanı ve tekmil dosya kapsamındaki diğer bilgi ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde, davacı ile boşandığı eşinin 15.04.2009 sonrası dönem yönünden birlikte yaşama olgusunun kanıtlanamadığı anlaşılmakla, bu dönem yönünden davanın kabulü gerekirken, yazılı şekilde tümden davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 20/12/2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.