muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/18798, Karar No: 2013/16497, Tarih: 01.11.2013

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse... aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına... saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanıklar resmi nikahlı evli iken, sanık ...'nun vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 31.10.2007 tarihinde muvazaalı olarak boşandıkları, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelliyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 01.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1157, Karar No: 2012/11793, Tarih: 22.11.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/1157 E.  ,  2012/11793 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, yağma, beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı ve kasten yaralama suçlarından sanık ...'un, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı ve kasten yaralama suçlarından sanık ... ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs ve kasten yaralama suçlarından sanık ...'ın yapılan yargılamaları sonunda; sanık ...'in beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs suçundan beraatine, sanıklar ... ve ...'in beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde zincirleme nitelikli cinsel saldırı suçları ile her üç sanığın yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkûmiyetlerine dair Bakırköy 4. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 13.07.2011 gün ve 2010/142 Esas, 2011/174 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanıklar İsmail ve ... müdafileri ile sanık ... ve O Yer Cumhuriyet Savcısı tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Gerekçeli kararda iddia makamının esas hakkındaki mütalaasına yer verilmeyerek CMK.nın 230. maddesine aykırılık yapılması,

Kabul ve uygulamaya göre de;

İddianamede CMK.nın 225. maddesi gereğince sanıklar İsmail ve ... hakkında yağma suçundan açılmış dava bulunmadığı gibi bu konuda daha sonradan ek iddianame de düzenlenmediği halde, bu sanıklar hakkında yağma suçundan da mahkûmiyet hükmü kurulması,

Sanıkların olay tarihinde, alkollü olan müştekiyi evine götürmek bahanesiyle ...'e ait araca aldıktan sonra, rızası dışında ıssız bir yere götürdükleri, sanıklardan İsmail'in müşteki ile cinsel ilişkiye girmek istediği ancak kendisinin hasta olması sebebiyle cinsel ilişkiye giremediği, diğer sanıklar ilişkiye girdiği sırada sanık ...'in de 3 metre kadar ilerde bekleyip olanları izlediği, sanık ...'in kendisine atılı cinsel saldırı eyleminden vazgeçtiği kabul edilse dahi, diğer sanıkların gerçekleştirmiş oldukları cinsel saldırı eylemlerinden dolayı sorumlu bulunduğundan, sanık ...'ın da zincirleme nitelikli cinsel saldırı suçundan dolayı cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçe ile yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli cinsel saldırı suçundan verilen hapis cezalarında TCK.nın 62. maddesi gereğince indirim yapılırken hesap hatası sonucu 2 ay eksik ceza tayin edilmesi,

Kanuna aykırı, sanıklar İsmail ve ... müdafileri ile sanık ... ve O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 22.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3736, Karar No: 2014/12217, Tarih: 03.06.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/3736 E.  ,  2014/12217 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kahramanmaraş İş Mahkemesi

Tarihi : 10/12/2013

Numarası : 2012/308-2013/825

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; hüküm davalılar vekillerince süresi içinde temyiz edilmiş, davalı K.. A... vekili tarafından duruşma istemiş ise de; HUMK'nun 438.maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-Davacı vekili, davacının davalılara bağlı HES projelerinde çalıştığını, sözleşmesinin haksız feshedildiğini iddia ederek ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde kışın 06:00-18:00 ve yazın 07:00-19:00 saatleri arasında çalıştığını iddia etmiştir. Davalı tarafından davaları bulunduğu ve menfaat birliği içerisinde hareket ettiği belirtilen davacı tanıkları davacının çalışma saatlerini doğrulamışlardır. Davalı tanıkları işyerinde 8 saatten günde 3 vardiya çalıştıklarını ancak işin durumuna göre yetişmediği zamanlarda bazen haftanın tamamında, bazen haftada 2-3 gün 1-2-3-4 saat fazla çalışma yapılabildiğini beyan etmişlerdir. Mahkeme davacı tanıklarına itibarla 06:00-18:00 ve 07:00-19:00 saatleri arasında 1,5 saat ara dinlenmesi yaparak günde 10,5 saat, hafta tatilinde 7,5 saati aşan çalışma da dahil 66 saat çalıştığını, her gün 3 saat fazla çalışma yaptığını kabul etmiştir.

Aynı gün temyiz incelemesi yapılan dosyalarda davacı tanıklarının davalarının bulunduğu görülmekle menfaat birliği içerisinde olmaları nedeniyle davacı tanıkları tek başına hükme esas alınamaz. Ancak davalı tanıklarının işin durumuna göre bazen haftanın tamamında, bazen haftada 2-3 gün 1-2-3-4 saat fazla çalışma yapılabildiğini söylemeleri karşısında ortalama tanık beyanlarına göre davacının haftada 4 gün normal mesai saatleri dışında 8 saati aşan 3 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek sonuca gidilmelidir.

Bilirkişi raporunda fazla çalışmanın haftalık hesaplanması gerekirken gün üzerinden hesaplandığı, davacının ayda 3 hafta tatilinde çalıştığı belirtilmesine rağmen hesaplamalarında çalışılmayan haftalarda çalışılmış gibi hesaplama yapıldığı, bu günlerin fazla çalışma süresinden düşülmediği görülmüştür. Örneğin davacının bir yılda 39 hafta tatilinde çalıştığı 13 hafta tatilinde çalışılmadığı kabul edilmesine rağmen 270 gün üzerinden fazla çalışma hesaplanmıştır.

Bilirkişi raporunda fazla çalışmanın haftalık hesaplanması gerekirken gün üzerinden hesaplandığı, davacının ayda 3 hafta tatilinde çalıştığı belirtilmesine rağmen hesaplamalarında çalışılmayan haftalarda çalışılmış gibi hesaplama yapıldığı, bu günlerin fazla çalışma süresinden düşülmediği görülmüştür. Örneğin davacının bir yılda 39 hafta tatilinde çalıştığı 13 hafta tatilinde çalışılmadığı kabul edilmesine rağmen 270 gün üzerinden fazla çalışma hesaplanmıştır.

Yapılacak iş; davacının 4 gün 11 saat, diğer günler 8 saat çalıştığı dikkate alınarak ara dinlenme süreleri indirildikten sonra haftalık 45 saati aşan fazla çalışmalarının haftalık olarak, hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ve yıllık izinde geçen süreleri dışlanarak hesaplanmasıdır.

Mahkemece alınan ve yukarıda açıklanan hususlara aykırı rapora itibarla yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde davalılara iadesine, 03.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/13895, Karar No: 2022/7564, Tarih: 20.04.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/13895 E.  ,  2022/7564 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davası hakkında Uyuşmazlık Hakem Heyetince yapılan yargılama sonucunda; başvurunun kabulüne dair verilen kararın davalı vekilinin başvurusu üzerine yapılan itiraz incelemesinde; İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 18/09/2017 tarih ve 2017/İHK-3587 sayılı itirazların reddine karar verilmesi üzerine, davalı vekilinin başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda; istinaf başvurusunun kabulüne ve İtiraz Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına dair verilen karar gereği İtiraz Hakem Heyetince, Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 30/06/2017 tarih, K-2017/29154 sayılı kararına karşı davalının yaptığı itirazların reddine dair karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü;

K A R A R

Davacı vekili; müvekkilinin, 22/04/2016 tarihinde yaya kaldırımında bulunduğu esnada, davalı tarafından zms ile sigortalanan aracın çarpmasına bağlı yaralandığını ve malul olduğunu beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 11.000,00 TL geçici ve sürekli maluliyet tazminatının başvuru tarihinden yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslahla talebini 87.889,75 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili; davanın reddini talep etmiştir.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince, başvuru sahibinin talebinin kabulü ile 87.889,75 TL geçici ve sürekli maluliyet tazminatının 20/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiş; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiş; İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuş ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf talebinin kabulü ile itiraz hakem heyeti kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve istinaf sonrası İtiraz Hakem Heyetince davalı tarafın itirazının reddine, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının aynen icrasına karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyeti kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava trafik kazası sonucunda oluşan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Dava trafik kazası sonucunda oluşan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, 22/04/2016 tarihinde kazanın gerçekleştiği, davacının yaralandığı dosya kapsamıyla sabittir. Olaya ilişkin olarak açılan Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2016/7375 Soruşturma sayılı dosyasında Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair karar verildiği, Savcılık tarafından Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 253 üncü maddesi kapsamında, uzlaştırmanın sağlandığı bu sebeple Cumhuriyet Başsavcılığınca da uzlaşma nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.5271 sayılı CMK'nun 253/17. bendinde; "Cumhuriyet savcısı, uzlaşmanın, tarafların özgür iradelerine dayandığını ve edimin hukuka uygun olduğunu belirlerse raporu veya belgeyi mühür ve imza altına alarak soruşturma dosyasında muhafaza eder. "CMK'nun 253/19. bendine göre ise "... Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi,9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır." hükmü yer almakta olup,anılan Kanun maddesinin 253/19. bendine göre uzlaşmanın sağlanması halinde soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz, açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Bu yasal düzenleme ışığında da uzlaşma tutanağı düzenlenmekle davalının tazminat davası açma hakkı bulunmamaktadır. Uzlaşma tutanağı da ilam mahiyetinde olacağından aksinin aynı kuvvetteki belge ile ispatlanması gerekir.

Tüm bu nedenlerle 25/07/2016 tarihli uzlaşma tutanağı incelendiğinde, davaya konu trafik kazası nedeniyle uzlaşma teklifinin davacı tarafından fazlaya ilişkin hakkı ya da sigorta şirketine başvuru hakkı saklı tutulmadan sigortalı sürücünün özür dilemesi karşılığında kabul edildiği, soruşturmanın bu şekilde sonuçlandırılmasını talep ettiği anlaşılmakla, uzlaşma tutanağının ilam mahiyetinde olduğu ve uzlaşmanın sağlandığı, tutanağının aksinin de aynı kuvvetteki delillerle ispat edilemediği anlaşılmasına göre, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağının kabulü ile davacının tazminat talebinin tümden reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle talebin kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 20/04/2022 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY:

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 20/04/2022 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY:

4.Hukuk Dairesinin 2021/3592 esas 2021/4542 karar sayılı ve 14/09/2021 günlü karşı oyumda belirttiğim gerekçeler de dikkate alınarak Karayolları Trafik Kanunu 111/2 maddesi gereğince başvuranın iki yıllık hak düşürücü süre içinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru hakkı bulunduğunu düşündüğümden Sayın Çoğunluğun bozma görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2020/19472, Karar No: 2021/8592, Tarih: 20.04.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/19472 E.  ,  2021/8592 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I)Suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Hükmolunan adli para cezasının miktar ve türüne göre; 14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Yasanın 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz isteklerinin 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

II)Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık ve suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz nedenleri yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 20/04/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15184, Karar No: 2013/12516, Tarih: 05.06.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/15184 E.  ,  2013/12516 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, davacı aleyhine Kurum tarafından eksik işçilik bildirimine dayalı olarak tahakkuk ettirilen ve ödenen ek prim ile gecikme zammının istirdadı istemine ilişkindir.

Mahkemece, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesi uyarınca dosya üzerinden esasa ilişkin olarak yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanununda; yazılı, sözlü, basit ve seri olmak üzere dört yargılama usulü düzenlenmiş iken 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda yazılı ve basit yargılama usulleri düzenlenmiştir.

Bir davada hangi yargılama usulünün uygulanacağı uyuşmazlığın niteliği veya davanın görüleceği mahkemeye göre belirlenmektedir. Bu bağlamda; 5510 sayılı Kanununun 101’inci maddesinde, anılan Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili çıkan uyuşmazlıkların çözümlenmesinde İş Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7’nci maddesinde ise, İş Mahkemelerinde sözlü yargılama usulünün uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 447’nci maddesindeki diğer kanunların sözlü yahut seri yargılama usulüne atıf yaptığı hallerde bu Kanununun basit yargılama usulü ile ilgili hükümlerinin uygulanacağına ilişkin hüküm karşısında; artık, iş mahkemelerinde basit yargılama usulünün uygulanması gerekecektir.

Yazılı yargılama usulü 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda ayrıntılı olarak düzenlenmiş, basit yargılama usulü ise temel özellikleriyle kaleme alınmış, 322/1’inci maddesinde basit yargılama usulü hakkında hüküm bulunmayan hâllerde, yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmiştir. (Hakan Pekcanıtez, Oğuz Atalay, Muhammet Özekeş, Medeni Usul Hukuku, 12. Baskı, ... 2011, s.586).

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesinin birinci fıkrasında “mümkün olan hallerde” mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceği öngörülmüş, ancak “mümkün olan haller”in neler olduğu madde metninde sayılmamıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesinin birinci fıkrasında “mümkün olan hallerde” mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceği öngörülmüş, ancak “mümkün olan haller”in neler olduğu madde metninde sayılmamıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun “hukuki dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında “bir dava hakkında karar verilirken duruşma yapılması esastır.” Gerek Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ve gerekse Yargıtay ve doktrinin kabulü de bu yöndedir. Duruşma yapılmasında amaç, tarafların iddia ve savunmalarını yazılı beyanlar dışında bir kez de sözlü olarak hâkime aktarmalarına imkan tanıyarak, hâkime de bu iddia ve savunmalarda açık olmayan, tereddüt oluşturan konularda soru sormasını sağlamaktır. Tecrübeler bu uygulamanın uyuşmazlıkların sağlıklı çözümü için büyük önem taşıdığını, taraflar ve hâkimin yüzyüze gelmesinin gerçeğe erişimi kolaylaştırdığını göstermektedir. (Ejder Yılmaz, Geçici Hukuki Himaye Tedbirleri, C1, ... 2001, s. 888) (Cenk Akil, Terazi Aylık Hukuk Dergisi, Kasım 2012, s.17).

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320’nci maddesinin birinci fıkrasında “mümkün olan hallerde” mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebileceği öngörülmüş, ancak “mümkün olan haller”in neler olduğu madde metninde sayılmamıştır.

Ayrıca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır.

Duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilmesi ise istisna olup, ancak bu konuda kanuni dayanak bulunması halinde mümkündür. Eş deyişle; ancak hukukun izin verdiği “ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, İcra ve İflas Kanununun 17 ve 18’inci maddelerinde öngörülen şikâyet davaları” gibi durumlarda dosya üzerinden karar verilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320/1’inci maddesi hükmünün de bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği açıktır.