muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/10096, Karar No: 2025/3702, Tarih: 19.03.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/10096 E.  ,  2025/3702 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/12 Esas, 2024/318 Karar

KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Yalova ili, ..., ... köyü 38 (yeni 109 ada 57), 100 (yeni 121 ada 3) ve 99 (yeni 121 ada 4) parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini, yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 07.01.2016 tarihli ve 2013/346 Esas, 2016/2 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazların objektif değer artış oranının %150 olacağı, dava konusu taşınmazlardan 100 parsel yönünden davacı idarece düzenlenen anlaşmazlık tutanağı, muhdesata ilişkin bilgi föyü getirtilip, taraflardan her türlü bilgi ve belge talep edilmek suretiyle taşınmaz üzerindeki ağaç sayısı net olarak tespit edilip, taşınmaz üzerinde bulunan ağaçlara yaş, cins ve verimlerine göre maktuen değer biçilerek bedelinin tespiti yapılıp resmi verilere uygunluğu denetlenerek belirlenecek bedele hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, acele kamulaştırma dosyası dosya arasına alınmadan ve faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlendiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma kararına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; ağaç bedelinin yüksek belirlendiğini, kapitalizasyon faiz oranının ve objektif değer artışının hatalı belirlendiğini, bedelin yüksek hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; ağaç bedelinin yüksek belirlendiğini, kapitalizasyon faiz oranının ve objektif değer artışının hatalı belirlendiğini, bedelin yüksek hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin düşük belirlendiğini, münavebenin hatalı belirlendiğini, ağaç bedelinin de düşük hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin düşük belirlendiğini, taşınmazın arsa vasfında olduğunu, ağaç bedelinin de düşük hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozma gereklerine uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Mahkeme kararının ONANMASINA,

Davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,

19.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11367, Karar No: 2014/22234, Tarih: 10.11.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/11367 E.  ,  2014/22234 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Van Aile Mahkemesi

TARİHİ :03.03.2014

NUMARASI :Esas no:2012/345 Karar no:2014/104

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı tarafından; nafakalar ve tazminatların miktarı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı kocanın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 52. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK.md.174/1) ve manevi (TMK .md. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple tazminatların miktarı yönünden BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.10.11.2014(Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2023/2417, Karar No: 2024/4016, Tarih: 25.03.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/2417 E.  ,  2024/4016 K.**

**"İçtihat Metni"**

K A N U N Y A R A R I N A

B O Z M A

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2022/1860 Değişik iş

ŞİKÂYETÇİ : ...Gıda Tarım Hayvancılık Sanayi Ltd. Şti.

ŞÜPHELİLER : ..., ...Hayvancılık Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yetkilileri

SUÇLAR : Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında dolandırıcılık, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

İNCELEME KONUSU

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın kabulü

KANUN YARARINA

BOZMA YOLUNA

BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.01.2022 tarihli ve 2022/1966 Soruşturma, 2022/4514 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın kabulüne ilişkin mercii İstanbul 5. Sulh Ceza Hakimliğinin, 08.04.2022 tarihli ve 2022/1860 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 08.04.2022 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 24.03.2023 tarihli ve 2022/15319 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.05.2023 tarihli ve KYB-2023/38907 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.05.2023 tarihli ve KYB-2023/38907 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre, müşteki ... yetkilisi ... vekili tarafından 31/12/2021 tarihinde yapılan şikayet üzerine, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/216020 sayılı dosyası üzerinden yapılan soruşturma sonunda, taraflar arasındaki anlaşmazlığın hukuki ihtilaf kapsamında kaldığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve kararın müşteki vekiline usulüne uygun biçimde tebliğ edilerek kesinleştiği, bu kez müşteki vekilinin UYAP üzerinden gönderdiği aynı tarihli dilekçesinin mükerrer kaydedilmesi üzerine başlatılan soruşturmada, durumun fark edilerek Cumhuriyet savcılığınca mükerrer soruşturma nedeniyle incelemeye konu kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği gözetilmeden, merci mahkemesince itirazın reddi yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi vekilinin 31.12.2021 tarihli şikâyet dilekçesi üzerine, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 07.01.2022 tarihli ve 2021/216020 Soruşturma, 2022/4228 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği; bununla birlikte şikâyetçi vekilinin aynı tarihli dilekçesinin ikinci kez soruşturmaya kaydedilmesi üzerine, aynı olaya ilişkin her iki soruşturma evrakı birleştirildikten sonra yürütülecek soruşturma neticesinde bir karar verilmesi gerekirken, diğer kararın kesinleşmesi de beklenmeksizin, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.01.2022 tarihli ve 2022/1966 Soruşturma, 2022/4514 Karar sayılı kararı ile soruşturmanın mükerrer nitelikte olduğundan bahisle verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın usulüne uygun olmadığı anlaşılmakla, şikâyetçi vekili tarafından bu karara itiraz edilmesi sonrası İstanbul 5. Sulh Ceza Hakimliğinin, 08.04.2022 tarihli ve 2022/1860 Değişik İş sayılı kararı ile "...şüphelilerin kimlik tespitleriyle birlikte savunmalarının alınması..." yönünden soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmemiştir.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

Soruşturma dosyasının, gerekli işlemlerin yapılması amacıyla mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.03.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10181, Karar No: 2021/15896, Tarih: 13.12.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/10181 E.  ,  2021/15896 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı, fer’i müdahil Kurum ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı....’e ait... Köyü hudutları içinde bulunan mücavir alan adresindeki çiftliğinde 01.02.2010 - 01.11.2014 tarihleri arasında çalıştığını, çalışmasının Kuruma bildirilmediğini beyanla müvekkilinin 01.02.2010 - 01.11.2014 tarihleri arasında davalı işverene ait çiftlik işyerinde asgari ücretle ve iş akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II- CEVAP:

Davalı vekili, davacının söz konusu çiftlikde hiç çalışmadığını, çiftlikde bulunan evde oturduğunu ancak tarım işinde çalışmadığını, kendi evinin işlerini yaptığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i Müdahil Kurum vekili, davacının iddiasını resmi ve yazılı belgelerle ispatlaması gerektiğini, sırf tanık beyanlarıyla ispatın mümkün olmadığını, bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için işe giriş bildirgesinin yeterli olmadığını, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığının zorunlu olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III- MAHKEME KARARI:

A- İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın kabulü ile; Davacının davalı ...Köyünde bulunan ve tarımsal faaliyet gösteren işyerinde 01.02.2010-01.11.2014 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

B- BAM KARARI

Davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf talebinin kabulüyle; .... İş Mahkemesi'nin, 01.03.2018 tarihli, 2015/196 E, 2018/87 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, Davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ...’e ait Köyünde bulunan ve tarımsal faaliyet gösteren işyerinde 01.07.2010 - 30.09.2010, 01.07.2011 - 30.09.2011, 01.07.2012 - 30.09.2012, 01.07.2013 - 30.09.2013, 01.07.2014 - 30.09.2014 tarihleri arasında 450 gün asgari ücretle hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildi.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili, davacının kayden çalışmasına dair belge bulunmadığını, bordro tanığı olmadığını, kamu tanıkları beyanları doğrultusunda karar verildiğini, davacının eşi ...’ın hizmet tespiti davası kabul edildiğini, ekonomik durumları kötü olan davacı ve eşinin, davalının iyiniyetli davranarak ücret verilmeksizin sadece çiftlik evinde kaldıklarını, davacının Ek 5 Tarım sigortalılığının bulunduğunu, davacının geçirdiği rahatsızlıklar nedeniyle iddia ettiği çalışmaları yapmasının mümkün olmadığını, Ahududu yetiştiriciliğinin mayıs ve haziran ayları arasında olduğunu, davacının çiftlik evinde kendi ailesinin ev işlerini yapan bir ev hanımı olduğunu, torunlarına baktığını, davacının eşinin, davalıya ait çiftliğin bulunduğu köyde bir başkasına ait tarlayı kiralayıp susam ektiklerini, dinlenen tanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ...’ın davacının davalının yanında çalışmasına ilişkin bir beyanlarının bulunmadığını, davacının 2010 -2011 yıllarında ... köyünde ikamet ettiklerini, bilirkişi tarafından uzun süre tedavi gören davacının tedavi evraklarının dikkate alınmadığını, kamu tanıklarının davacının çalışıp çalışmadığını bilmediklerini, yazın çiftlikte bir faaliyetin olmadığını beyan ettiklerini, ileri sürerek kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

Fer'i Müdahil kurum vekili; Dosya kapsamından davacının davalıya ait yerde hizmet akdine tabi olmaksızın ücretsiz kaldığını, davacının tarla kiralamak suretiyle sebze ve meyve yetiştirip kendi ihtiyaçlarını karşıladığını, davacının çalışmalarının tam ya da kısmi süreli olup olmadığının açıklığa kavuşturulmadığı, mevsimlik çalışma olgusunun irdelenmediği, davacının Ek 5 Tarım sigortalılığının değerlendirilmediğini, soyut tanık beyanları dikkate alınarak hüküm verildiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili, davacının çiftlikte sürekli ve kesintisiz çalıştığını, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı, yeterli inceleme yapılmadan hüküm kurulduğu yönlerinden kararın bozulmasını talep etmiştir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava, 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Dava, 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada, davalı ...’e ait ....Köyü hudutları içinde bulunan mücavir alan adresindeki çiftliğinde 01.02.2010 - 01.11.2014 tarihleri arasında çalıştığını, çalışmasının kuruma bildirilmediğini beyanla 01.02.2010 - 01.11.2014 tarihleri arasında davalı işverene ait çiftlik işyerinde asgari ücretle ve iş akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Somut dosyada çalışıldığı iddia edilen iş yeri davalıya ait çiftlik iş yeri olup, söz konusu çiftlikte böğürtlen ve ahududu üretimi yapıldığı, davacının eşi ile birlikte çiftlik içerisinde bulunan evde sürekli ikamet ettikleri anlaşılmaktadır. Dosya içerisinde yer alan İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 29.01.2020 tarihli yazısında böğürtlen ve ahududu üretiminde iş yoğunluğunun nisan -ekim ayları arasını kapsadığı, ancak gübreleme, budama, sulama, ürün toplama gibi tarımsal faaliyetlerin yılın tamamına yayıldığı, kış budamasının sonbaharda hasat bittiğinde (kasım) ve erken ilkbaharda (mart) yaz budamasının haziran ayında, taban gübresinin kasım-şubat ayları arasında yaz gübrelemesinin sulama ile birlikte mayıs- ekim ayları arasında, ürün toplama (hasat) işinin temmuz- eylül ayları arasında, sulamanın sıcaklığa bağlı olarak haziran-ekim ayları arasında, yabancı ot mücadelesi,çapalama, koparma, ilaçlama vb. Gibi işlerin mart- ekim ayları arasında yapıldığının bildirildiği, çiftçi kayıt sistemi belgesine göre 01.12.2008-01.12.2014 döneminde ekim, dikim, hasat yapıldığı görülmektedir.