muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/11354, Karar No: 2006/12621, Tarih: 07.11.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/11354 E.  ,  2006/12621 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 24.02.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 4.7.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava; yayla olduğu iddia edilen çekişmeli taşınmaza ait tapu kaydının iptali ve ... siciline işlenmesi istemiyle açılmıştır.

Mahkemece dava kabul edilmiş, hükmü davalı taraf temyiz etmiştir.

Gerçekten; 4342 sayılı Mera Kanununun 3. maddesinde yapılan tanıma göre, yaylak; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Mera, yaylak ve kışlakların ... mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilmesi olanaksız olduğu gibi sınırlarının daraltılması da mümkün değildir.

Çekişme konusu taşınmaz ... Beldesi, ... Mahallesi ... Mevkiinde bulunmaktadır. Civarı ..., ... ..., ..., ..., ..., ... ..., ... ve ... ... adlarıyla bilinen yaylalarla çevrilidir. Burası ülkemizin en büyük yaylalarının yer aldığı «... Yaylası» olarak anılmaktadır. Ancak; dosyada yer ... haritasından ve keşif yerinde dinlenen yerel bilirkişi beyanından, dava konusu taşınmazın ... Yaylası olarak bilinen yerin daha kuzeyinde, ... olduğu bildirilen ... Köyü yakınlarında bulunduğu görülmektedir.

Davalı taraf da savunmasında, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerin ... ... (eski adı ...) Köyü sınırı içersinde kaldığını, ... Köyünün ... bir köy olduğunu, taşınmazın yayla ile bir ilişkisi olmadığını ileri sürmüştür.

Yaşamını genelde çiftçilikle sürdüren kişilerin hayvanlarını

otlatmakta olduğu yaylaya yakın bölgelerde ikamet etmek, ... yapmak, bağ ve ... yetiştirmek için tarım taşınmazlarına ihtiyaçları olacağı ve bu amaçlarına uygun kazanmaya elverişli bazı taşınmazları mülk edinebilecekleri olgusunu göz ardı etmek, mera, yaylak ve kışlak gibi bölgelerden insanları soyutlamak mümkün değildir.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın ... ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın ... ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

O nedenle, öncelikle ilk adı ... olan köyün kuruluş tarihi İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünden sorulmalı, böylelikle ... Köyünün ... köy olup olmadığı yönü üzerinde durulmalı, yine bu köye ait en eski tarihlisinden başlamak üzere idari sınır belgeleri ile sınırlar bir haritaya bağlanmışsa haritası da istenilmeli, ... Köyüne ait mevcut en eski sınırname yerel bilirkişiler yardımıyla keşfen zemine uygulanmalı, köyün kuruluşundaki idari sınırları belirlenmeli, dava konusu taşınmazın ... Köyünün ilk idari sınırları kapsamında kalıp kalmadığı saptanmalı, eğer dava konusu taşınmaz ... ... Köyünün idari sınırları içersinde kalıyorsa seçilecek ve keşifte bulundurulacak harita mühendisi bilirkişiye daha önce sağlanacak eski tarihli memleket haritasındaki durumu incelettirilmeli, köyün ikamet edilen veya tarım alanları içinde kaldığı belirlenirse ... mülkiyete konu teşkil edeceği kabul edilmeli, bu arada taşınmazın kadastro tutanağı edinme sebebi sütununda yerel bilirkişiler çekişmeli yerin ... ... Köyünün tarım alanında kaldığını, davalı tarafa ... Köyünden kişilerce satılarak temlik edildiğini beyan ettiklerinden davalı tarafa satan veya onun murislerine ait nüfus kimlik bilgileri getirtilerek bu kişilerin gerçekten ... Köyü nüfusuna kayıtlı olup olmadıkları yönü üzerinde durularak tutanak bilirkişilerinin sözleri denetlenmeli, bütün bunların sonucuna uygun hüküm kurulmalıdır.

Tüm bu inceleme ve araştırma yapılmadan davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 07.11.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18201, Karar No: 2014/24201, Tarih: 01.12.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/18201 E.  ,  2014/24201 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Bursa 6. Aile Mahkemesi

TARİHİ :05.06.2014

NUMARASI :Esas no:2013/220 Karar no:2014/506

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davalı kadın, delil listesinde tanık deliline de dayanmış, altı tanık ismi bildirmiştir. Mahkemece davalının tanıklarının beşi dinlenmiş, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen gelmeyen tanık U.. A..'nın zorla getirilmesine karar verilmiştir. 05.06.2014 tarihli celsede, Tanık U. için çıkarılan zorla getirme emrine henüz cevap verilmeden, mahkemece, tanığın, 35 yıl önce davacı kocanın yanında çalıştığı, tarafların aile ilişkisiyle ilgili bir bilgisinin olmadığı, yargılamanın uzamaması gerekçesi ile dinlenmesinden vazgeçilmesine karar verilmiştir.

Delil çekişmeli vakıalar ve bu vakıaların ispatı için gösterilir (6100 sayılı.HMK. md.187/1, 1086 sayılı HUMK.md.238/1). Çekişmeli vakıanın ispatı için tanık bildiren tarafın tanık sayısı hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olmadığı sürece sınırlanamaz ve hakim tanık sayısını belirleyemez. Aksi tutum adil yargılanma ve savunma hakkının kısıtlanmasına yol açar. Ancak, hakim, hangi tanığın hangi vakıanın ispatı için dinletilmek istendiğini ilgili taraftan sorarak (HMK.md.240/2. HUMK.md.258/1); vakıa dinlenen bir kısım tanıkların anlatımı ile ispatlanmışsa, geri kalan tanıkların dinlenilmemesine karar verebilir (6100 s.HMK.md.241). Taraflarca fazla sayıda tanık bildirildiği takdirde; usulün bu zorlayıcı ve kolaylaştırıcı hükümlerinden yararlanarak, tanık dinlenmesi kolaylaştırılabileceği gibi, bir kısım tanıklar da dinlenmeyebilir.

Davalı, tanık U.. A..'nın dinlenilmesinden açıkça vazgeçmemiştir. Gösterilen tanıklardan bir kısmının tanıklığı ile ispat edilmek istenilen husus hakkında yeter derecede bilgi edinildiği takdirde, geri kalanların dinlenmemesine karar verilebilir (HMK md. 241). Buna göre, adı geçen tanığın dinlenmemesi için, dinlenen tanıklarla ispat edilmek istenen hususun yeter derecede vuzuh bulmuş olması gerekir. Böyle değilse bu hükme dayanılarak mahkeme tanığı dinlemekten kaçınamaz. Davalı, davaya cevabında "davacının her akşam içki alemlerinde bulunduğunu, sadakat, sevgi, saygı ve nezaket ödevlerini yerine getirmediğini, hakaret ettiğini" ileri sürdüğüne, tanıklarını da bu vakıaları ispat için gösterdiğine ve dinlenen tanıkları ile bu vakıalar tam olarak ispat edemediğine göre, yasal sebep olmaksızın gösterdiği tanığı U.. A.. dinlenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer yönlerin inelenmesine yer olmadığına temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.01.12.2014 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2015/936, Karar No: 2016/1364, Tarih: 08.02.2016

**4. Hukuk Dairesi         2015/936 E.  ,  2016/1364 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar ... ve diğeri vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve diğeri aleyhine 14/02/2013 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 18/11/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili yerel .... Gazetesi'nin 10/05/2011 günlü sayısının 3. sayfasında, davalılardan ... tarafından .... adlı köşede yazılan .... başlıklı köşe yazısında davacıların soyisimleri açıkça kullanılarak haklarında asılsız itham ve iddialarda bulunulduğunu, davacıların piyasadan baskı ile insanları kendileriyle çalışmaya mecbur bırakarak para isteyen, bu doğrultuda planlar yaparak haksız menfaat temin eden kişiler gibi tanıtılarak kişilik haklarının ihlal edildiğini belirterek, davalıların manevi tazminat ile sorumlu tutulmalarını istemiştir.

Davalılar ise, dava konusu yazıda kişilik haklarına saldırıda bulunulmadığını, basın özgürlüğü sınırları içerisinde kalınarak bir iddianın haber yapıldığını ileri sürerek istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, dava konusu yazıda öz ile biçim arasında denge kurulmadığı, yazıda davacılar kastedilerek kullanılan ifadelerin kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu gerekçesiyle istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasa'nın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır. Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasa'nın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır.

Dava konusu köşe yazısı içeriğinde 2011 yılındaki milletvekili seçimi döneminde davacı kardeşlerden birinin .....'nı programına davet ettiği ve bu program karşılığında bir miktar ücret talep ettiği iddiası gazetecilik tekniğine uygun, çarpıcı bir biçimde anlatılmıştır. Söz konusu program daveti yapıldığı ve karşılığında davet edilen her parti il başkanından uydu yayını masrafının istendiği davacılardan ... tarafından davaya konu yazıya ilişkin ceza dosyasında ifade edilmiştir. 6352 sayılı Yasanın geçici 1. maddesinin 1-b fıkrası uyarınca davaya konu köşe yazısı nedeniyle ceza mahkemesi tarafından davalı hakkında kovuşturmanın ertelenmesine karar verildiğinden kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmünden de söz edilemez.

Şu durumda, dava konusu köşe yazısında gerçeğe uygun bir olay özle biçim arasındaki denge korunarak haber yapılmış olup istemin tümden reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, davalıların manevi tazminat ile sorumlu tutulmuş olmaları usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 08/02/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4049, Karar No: 2019/6103, Tarih: 28.03.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/4049 E.  ,  2019/6103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- Mala zarar verme suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Doğrudan hükmolunan adli para cezasının miktar ve türüne göre; 14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince hükmolunan 3.000,00 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2- Hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığını bozma suçlarından kurulan hükümlere yönelik yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuk hakkında daha önce 21/02/2013 tarihinde iş yeri dokunulmazlığını bozma suçundan erteleme yapılmaksızın hapis cezasına hükmedildikten sonra hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğine göre, suça sürüklenen çocuğun deneme süresinde yeniden suç işlemesi karşısında açıklanması geri bırakılan hükmün aynen açıklanmasına karar verilmesi gerektiği halde, mahkemece ancak 5271 sayılı CMK'nın 231/11. maddesi uyarınca kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen suça sürüklenen çocuk hakkında koşullarının varlığı halinde cezanın ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar verilerek yeni bir mahkumiyet hükmü kurabilecekken, suça sürüklenen çocuğun tekrar suç işlemesi durumunda açıklanması geri bırakılan hükmün aynen açıklanması dışında, bir imkan mahkemeye tanınmadığı gözetilmeden suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma suçundan hükmedilen hapis cezasını bu kez erteleyerek yazılı şekilde hüküm kurulması, aleyhe temyiz olmadığından, nüfus kaydına göre 07/07/1995 doğumlu olan suça sürüklenen çocuğun, 18 yaşını doldurmamış olması nedeniyle 24.09.2012 ve 21.02.2013 tarihli oturumların kapalı yapılması gerektiği gözetilmeyerek 5271 sayıl CMK’nın 185.maddesine aykırı davranılması giderilmesi olanaklı olmadığından bozma nedeni yapılmamış, cezadan indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebeplere ilişkin 5237 sayılı TCK'nın 168. maddesinin, yaş küçüklüğü nedeniyle cezadan indirim yapılmasına ilişkin aynı Kanun'un 31/3 maddesinden sonra uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi TCK'nın 61. maddesine aykırı davranılması, sonuca etkili görülmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 28.03.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1267, Karar No: 2021/9082, Tarih: 27.04.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/1267 E.  ,  2021/9082 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama, konut dokunulmazlığını bozma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Sanık hakkında katılan ..., ..., ...’e karşı kasten yaralama suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Doğrudan hükmolunan adli para cezasının miktar ve türüne göre; 14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından sanığın temyiz isteminin CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2-Sanık hakkında katılan ... ve ...’e karşı konut dokunulmazlığını bozma suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Hükmün açıklanmasına karar verilmeden önce “mazereti olmadan duruşmaya gelmediği takdirde sanığın yokluğunda duruşma yapılıp karar verilebileceği” ihtarını içeren duruşma davetiyesi çıkarılarak sanığın duruşmaya çağrılması gerekirken, anılan ihtarı içermeyen davetiye ile duruşmadan haberdar edilen sanığın yokluğunda, aynı Kanun’un 231/11. maddesi gereği hükmün açıklanmasına karar verilerek savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan sebepten dolayı BOZULMASINA, 27/04/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2754, Karar No: 2024/5999, Tarih: 17.10.2024

**8. Hukuk Dairesi         2023/2754 E.  ,  2024/5999 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

KARAR : Davanın kabulüne

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen vakıf evladı olduğunun tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar Mülhak Vakıf vekili ile ... Genel Müdürlüğü vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde, davacı ... ile babası ...'nun vakfedenin soyundan geldikleri ileri sürülerek davacı ile babası ...'nun Mülhak ... ... Vakfı'nın vakıf evladı olduklarının tespitine karar verilmesi istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davacı ile vakfeden arasında soybağı kurulamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine dair verilen kararın davacı vekilince temiz edilmesi üzerine Dairemizin 13.10.2022 tarihli ve 2020/4904 Esas, 2022/7986 Karar sayılı ilamı ile; "...Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden; incelemeye konu dosyanın davacısı ...'in, ... (1846-1917) oğlu ...'in oğlu olduğu, Siirt Asliye Hukuk Mahkemesinin 1975/46 Esas, 1976/41 Karar sayılı ilamı ile dava konusu vakfın evladı olduğuna karar verilen ...'ın da ...'in (1846-1917) torunu olduğu, yani vakıf evladı kararı verilen ...'ın babası ... ile davacının babası ...'in, ...'in çocukları oldukları anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar dosya kapsamı ile dayanılam mahkeme kararı ve nüfus kayıtları birlikte değerlendirildiğinde; davacı ... ile vakfeden ... ... ... arasında soy bağının mevcut olduğunun kabulü gerekmektedir..." gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

Yukarıdaki açıklamalar dosya kapsamı ile dayanılam mahkeme kararı ve nüfus kayıtları birlikte değerlendirildiğinde; davacı ... ile vakfeden ... ... ... arasında soy bağının mevcut olduğunun kabulü gerekmektedir..." gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucu; incelemeye konu dosyanın davacısı ...'in, ... (1846-1917) oğlu ...'in oğlu olduğu, Siirt Asliye Hukuk Mahkemesinin 1975/46 Esas, 1976/41 Karar sayılı ilamı ile dava konusu vakfın evladı olduğuna karar verilen ...'ın da ...'in (1846-1917) torunu olduğu, yani vakıf evladı kararı verilen ...'ın babası ... ile davacının babası ...'in, ...'in çocukları oldukları kanaatine varıldığı, dava devam ederken davacının vefat etmiş olması sebebiyle oğlu ...'ın da vakıf evladı olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile davacı ...'in oğlu ...'ın davalı ... Vakfının galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davalı Mülhak Vakıf vekili ile ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından İlk Derece Mahkemesi kararı temyiz edilmiştir.

a)Mülhak Vakıf vekili temyiz dilekçesinde; zamanaşımı ve hakdüşürücü süre geçtiği, davacının dava açmakta hukuki yararı olmadığı, davacının yargılama devam ederken vefat ettiği, İlk Derece Mahkemesince davacının oğlu ... hakkında hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu, arz edilen ve resen gözetilecek sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

b)Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde; davacının yargılama devam ederken vefat ettiği, İlk Derece Mahkemesince davacının oğlu ... hakkında hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu, davacının dava dilekçesinde sadece vakıf evladı olduğunun tespiti istenmişken talep aşılarak galle fazlasına müstahak vakıf evladı kararı verildiği, arz edilen ve resen gözetilecek sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 33 üncü maddesinde hâkimin, Türk Hukukunu re'sen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Her dava, açıldığı tarihteki maddi vakıalara göre değerlendirilir. Ancak yargılama sırasında davanın konusuz kalması halinde İlk Derece Mahkemesince, dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi gerekir.

Her dava, açıldığı tarihteki maddi vakıalara göre değerlendirilir. Ancak yargılama sırasında davanın konusuz kalması halinde İlk Derece Mahkemesince, dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi gerekir.

Galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespitine ilişkin davalar, şahsa bağlı davalardan olup, davanın bu niteliği gereği dava konusu talebin mirasçılara intikal etmeyeceğinden, mirasçıların vakfın galle fazlasından yararlanmaya yönelik bir talepleri var ise kendi adlarına galle fazlasına müstehak vakıf evladı istemli dava açmaları gerekir.

Somut olayda, davacı ...'ın dava açıldıktan sonra 18.10.2020 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığına göre, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken usulüne uygun harçlandırılarak kendi adına dava açmamış mirasçı ... hakkında yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

İstek halinde peşin harcın temyiz edenlere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

17.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.