muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/4123, Karar No: 2020/995, Tarih: 24.02.2020

b- 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10/2. maddesinde yer alan “Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır.” düzenlemesi ile gerçek kişilere yapılacak tebligat ile

ilgili olarak iki aşamalı bir yöntem benimsendiği dikkate alındığında; Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce çıkarılan çağrı yazısının öncelikle bilinen en son adrese, MERNİS adresi olduğu belirtilmeksizin, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesine göre normal tebligat çıkarılıp, çıkarılan tebligatın bila tebliğ iade edilmesi halinde, aynı Kanun'un 21/2. maddesi uyarınca adres kayıt sistemindeki adres bilinen en son adres olarak kabul edilerek, merci tarafından tebligata 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 23/1-8 ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 16/2. maddesi hükümlerine göre, “Tebligat çıkarılan adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olduğundan, tebliğ imkansızlığı durumunda, tebligatın, Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre bu adrese yapılması” gerektiğine dair şerh düşülerek tebliğ işlemlerinin tamamlanması gerektiği, sanığın MERNİS adresine doğrudan Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi gereğince yapılan tebligatın geçerli sayılamayacağı, somut olayda ise; 10/06/2014 tarihli çağrı yazısının şüphelinin doğrudan mernis adresinde Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

c- TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında, tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uymayan sanık hakkında davaya devam edilerek hüküm verileceği öngörüldüğünden; “Tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine uymadığının iddia edilmesi nedeniyle, bir mazereti varsa gelip bildirmesi, gelmediği ve bir mazeret bildirmediği takdirde denetimli serbestlik tedbirine uymadığı kabul edilerek hakkında cezaya hükmolunacağı” uyarısı ile birlikte duruşma tarihi ve saatinin sanığa tebliğ edilmesi gerektiği gözetilmeden, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 195. maddesi uyarınca, sanığa gelmese dahi yokluğunda duruşma yapılabileceğine dair açıklamalı davetiye gönderilmek suretiyle, bu hususta savunması alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 24/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2429, Karar No: 2013/16615, Tarih: 04.11.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/2429 E.  ,  2013/16615 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesininin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin(AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin(AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS. madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse .......aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına....saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir.Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanıklar resmi nikahlı evli iken, sanık ... 'ın, vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 25.09.2008 tarihinde muvazaalı olarak boşandıkları, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelliyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 04.11.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9689, Karar No: 2021/2522, Tarih: 07.06.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/9689 E.  ,  2021/2522 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : Çorum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasında verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; istinaf isteminin ayrı ayrı reddine ilişkin kararın, süresi içinde davalılar ... ve ... Rafineri AŞ vekili ile katılma yoluyla davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Dava trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davalılardan ... Rafineri AŞ adına kayıtlı olup davalılardan ... tarafından sevk ve idare edilen 34 YL 6225 plakalı araç ile müvekkillerinin murisi ...’un kullandığı motorsikletin çarpıştığını ve kaza neticesinde ...’un öldüğünü, davalı ... Genel Sigorta AŞ’nin kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracı zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalayan şirket olduğunu, davalılardan ...’nun meydana gelen kaza nedeniyle ceza mahkemesinde yargılandığını, davacıların muris ...’un eşi ve çocukları olduğunu belirterek belirsiz alacak davası olarak her bir davacı için 500,00’er TL maddi tazminatın davalı ... Genel Sigorta AŞ yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden, diğer davalılar yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, her bir davacı için ayrı ayrı 30.000,00’ar TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Rafineri AŞ’den olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... Rafineri AŞ vekili, müteveffa ...’un motor sporlarında hız amacıyla kullanılan motorsiklet ile kaza yaptığını, acil tıbbi hizmetlerin verildiği ve ambulanslar dahil diğer araçların giriş çıkış olarak sık kullandığı kavşakta müteveffanın hız yapmak istediğini, müvekkilinin hastane acilinden kurallara uygun olarak yola çıktığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılardan Mapfre Genel Sigorta AŞ, davaya cevap vermemiştir.

Davalılar ... ve ... Rafineri AŞ vekili, müteveffa ...’un motor sporlarında hız amacıyla kullanılan motorsiklet ile kaza yaptığını, acil tıbbi hizmetlerin verildiği ve ambulanslar dahil diğer araçların giriş çıkış olarak sık kullandığı kavşakta müteveffanın hız yapmak istediğini, müvekkilinin hastane acilinden kurallara uygun olarak yola çıktığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılardan Mapfre Genel Sigorta AŞ, davaya cevap vermemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, tarafların iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, davacılardan ... için 168.290,05 TL, davacılardan ... için 21.513,23 TL, davacılardan ... 28.603,93 TL olmak üzere toplam 218.407,21 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan Mapfre Genel Sigorta AŞ yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden, diğer davalılar yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacıların manevi tazminat isteminin kabulü ile her bir davacı için 30.000,00’ar TL manevi tazminatın ... ve ... Rafineri AŞ’den olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hükme karşı davacılar vekili ile davalılar ... ve ... Rafineri AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davacılar vekili ile davalılar ... ve ... Rafineri AŞ vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve HMK 355. maddesindeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş ve verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş olmasına göre tarafların yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün HMK 370/1. maddesi gereğince ONANMASINA, HMK 302/5 ve 373. maddeleri uyarınca dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine, aşağıda dökümü yazılı 4,90 TL kalan onama harcının temyiz eden davacılardan ve aşağıda dökümü yazılı 20.010,00 TL kalan onama harcının temyiz eden davalılar ... ve ... Rafineri AŞ'den alınmasına 07/06/2021 gününde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7523, Karar No: 2019/11466, Tarih: 08.10.2019

**14. Ceza Dairesi         2015/7523 E.  ,  2019/11466 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı, hakaret

HÜKÜM : Sanığın beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan beraatine, diğer atılı suçtan kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına,

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi.

Sanık hakkında hakaret suçundan dolayı 5271 sayılı CMK'nın 231/5. maddesi gereğince verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın aynı Kanunun 231/12. maddesi uyarınca itirazı kabil olup, temyiz yeteneğinin bulunmadığı ve anılan hükme yönelik temyiz istemi CMK'nın 264. maddesine göre itiraz kabul edilip bu hususta gerekli kararın mahallinde merciince verilmesi gerektiği anlaşıldığından, incelemenin beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan hükümle sınırlı yapılmasına karar verildikten sonra gereği görüşüldü:

Tüm dosya kapsamı ve gerekçe içeriğine göre mahkemece kabul ve takdir kılınmış beraat hükmü usul ve kanuna uygun bulunduğundan, katılan vekili ile O Yer Cumhuriyet Savcısının yerinde görülmeyen temyiz taleplerinin reddiyle hükmün ONANMASINA, 08.10.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/29371, Karar No: 2016/629, Tarih: 20.01.2016

**19. Ceza Dairesi         2015/29371 E.  ,  2016/629 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Sanığın temyize gelmeyen diğer sanık... ile birlikte yetkili müdür oldukları ... Vergi Dairesi Başkanlığı mütalaasına göre 2007 ve 2008 takvim yıllarına, vergi suçu raporuna göre ise 2007 takvim yılına ait ait defter ve belgelerinin ibrazının istenmesine rağmen ibraz edilmediğinin iddia ve kabul edildiği olayda; Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas-Karar sayılı ilamına göre sanıklara ait aynı şirketin 2007 takvim yılına ilişkin defter ve belgelerinin istendiği, ibrazın gerçekleşmemesi nedeniyle sanıklar hakkında mahkumiyet kararı verildiği görülmekle; öncelikle ilgili idareden hangi takvim yılına ait defter ve belgelerin ibrazının istendiği hususunun sorulup aralarında fiili ve şahsi irtibat nedeniyle davaların birleştirilmesi hususu değerlendirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumun tayini gerekirken eksik kovuşturma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi,

2-Kabule göre de;

a-Sanığın hiçbir aşamada bahsi geçen defterlerin muhasebecisinde olduğunu ve muhasebecisinin vermemesi nedeniyle ibraz edemediğini savunmamasına rağmen, mahkemece bu husus gerekçe gösterilerek mahkumiyet hükmü kurulması suretiyle Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 34, 230, 232 ve 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 308/7. maddelerine aykırı davranılması,

b-213 sayılı VUK’nın 359. maddesinin (a) fıkrasındaki cezanın alt sınırının, 08/02/2008 tarih ve ... sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 23/01/2008 tarih ve 5728 sayılı Kanun'un 276. maddesi ile "altı ay” dan, "bir yıl” hapis cezasına yükseltilmesi, madde metninde 03/07/2009 tarih ve... sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 16/06/2009 tarih ve 5904 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle yapılan değişiklikle de cezanın alt sınırının on sekiz aya yükseltilmiş olması karşısında, suç tarihi itibariyle anılan maddede öngörülen hapis cezasının asgari haddinin "onsekiz ay" olduğu gözetilmeden yazılı şekilde uygulama yapılarak eksik ceza tayini ve tayin olunan cezanın paraya çevrilmesi,

c-22.10.2012 olan suç tarihinin gerekçeli karar başlığında 2012 olarak gösterilmesi,

c-22.10.2012 olan suç tarihinin gerekçeli karar başlığında 2012 olarak gösterilmesi,

Kanuna aykırı ve sanık ile O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 20.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7951, Karar No: 2019/6446, Tarih: 10.09.2019

**3. Hukuk Dairesi         2017/7951 E.  ,  2019/6446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen kiracılık sıfatının tespiti-muarazanın giderilmesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı 02.12.2015 tarihinde açtığı dava ile; Osmangazi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi okul kantinini 12.03.2015 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi ile kiraladığını, Turhal Kaymakamlığı'nın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun kararı ile kira süresinin sona erdiğinden bahisle kiralanandan tahliyesinin istenildiğini ileri sürerek; kiracılık sıfatının tespiti ile muazaranın giderilmesini istemiştir.

Davalı; kiralanan yerde sözleşmeye aykırı olarak düğün, nişan ve benzeri etkinlikler düzenlendiğinin tespit edildiğini, kiralama işleminin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na göre yapıldığını, 2886 Sayılı Yasanın 22 ve 24. maddesi uyarınca davacının taşınmazdan tahliyesinin istendiğini savunarak; davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; taraflar arasında ilk kira sözleşmesinin 2886 Sayılı Kanun hükümlerine göre düzenlendiği, 2886 sayılı Yasanın 75. maddesi uyarınca, kira ilişkisinin sözleşme süresi sonunda sona ereceğinin kabulü gerekeceği ve 5 yıllık süre de geçtiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu'nun “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75.maddesinin 3. ve 4. fıkrasında; “Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm var ise ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır. İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülkiye amirince en geç onbeş gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Yasal süre bitiminden itibaren ecrimisil alınacağı hüküm altına aldığından, 2886 Sayılı Yasanın 1.maddesi uyarınca usulüne uygun yeni bir sözleşme yapılmadıkça kiracıyı fuzuli şagil kabul etmek gerekir.

Hazine, Vakıflar Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri ve Belediyeler 2886 Sayılı Yasa uyarınca kiraya verdikleri taşınmazlarını, kira süresi sonunda, işgal ne kadar süre devam ederse etsin kiralananın 6570 sayılı Yasaya ya da Türk Borçlar Kanunu'na tabi olup olmadığına bakılmaksızın her zaman gerek mahkemeden gerekse mülkiye amirinden tahliyesini isteyebilirler. Ecrimisil olarak alınması gereken paranın “kira parası” adı altında alınmış veya ödenmiş olması, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin yenilendiği anlamına gelmez.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 347. maddesinin 1. fıkrası ; " Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir." hükmünü içermektedir.

Somut olayda; taraflar arasında yapılan ilk sözleşme ile dava konusu kantinin 2886 Sayılı Kanun kapsamında kiraya verilip verilmediği anlaşılamamakta ise de; sözleşme süresinin bitiminden sonra, taraflar arasında yenileme sözleşmeleri yapılmak suretiyle kira ilişkisinin devam ettirildiği anlaşılmıştır. Taraflar arasında en son imzalanan 12.03.2015 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesi ise, herhangi bir ihale kararına dayanılmaksızın düzenlenmiştir. Taşınmazın 2886 Sayılı Kanun kapsamında kiraya verilmiş olması durumunda, aynı kanunun 75. Maddesine göre sözleşmede özel bir hüküm yoksa kira ilişkisinin süre sonunda son bulacağı kanun gereğidir. Ancak, taraflar arasında yeni bir sözleşme yapılmış ise; bu durumda, sözleşmeye bağlılık (Ahde Vefa-Pacta Sund Servanda) ve sözleşme serbestliği ilkesi gereği kiracının ancak sözleşme süresinin sonunda tahliyesi istenebilir.

Hal böyle olunca, mahkemece; taraflar arasında en son düzenlenen 12.03.2015 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesinin süresi dolmadan tahliye istenemeyeceği, bu sebeple 2886 sayılı Yasanın 75. Maddesi hükmünün, sözleşme süresi bitmeden, uygulanma ihtimalinin bulunmadığı, kiraya verenin ancak yasada belirtilen tahliye sebeplerinden birine dayanmak suretiyle sözleşmeyi sona erdirebileceği, davacının kiracılık sıfatının devam ettiğinin kabulü ile muarazanın giderilmesine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nın Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu açık olmak üzere 10.09.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.