muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/5518, Karar No: 2022/4056, Tarih: 15.06.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/5518 E.  ,  2022/4056 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Terör örgütü propagandası yapmak

Hüküm : CMK'nın 223/2-a maddesi gereğince beraatine dair

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın, 19.03.2015 tarihinde düzenlenen Nevruz kutlamaları sırasında terör örgütünün kurucusu olan ve kesin hükümle mahkum olmuş bulunan suçlunun posterinin asılması fiilinde, terör örgütünden, örgütün eylemleri ile amacından ve statüsünden bahsetmeden işlemiş olduğu suç bağlamında alenen övüldüğü anlaşıldığından, açık ve yakın tehlike unsurunun da incelenip tartışılmasından sonra, eyleminin TCK'nın 215. maddesinde düzenlenen suçu ve suçluyu övme suçunu oluşturup oluşturmadığının karar yerinde tartışılmasından sonra hukuki durumunun buna göre takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden terör örgütünün propagandasını yapma suçunun oluşmadığından bahisle eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA,15.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/21729, Karar No: 2017/13398, Tarih: 31.10.2017

**12. Hukuk Dairesi         2016/21729 E.  ,  2017/13398 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Borçlunun meskeniyet iddiasına dayalı haczedilmezlik şikayeti ile icra mahkemesine yaptığı başvuruda, mahkemece, ikinci kez takipsiz bırakıldığından bahisle HMK'nun 150/6. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Borçlunun icra mahkemesine başvurusu, İİK'nun 16. maddesi kapsamında şikayet olup, HMK anlamında bir dava değildir. Şikayette yargılama usulü ise İİK'nun 18. maddesindeki hükümlere tâbidir.

İİK'nun 18. maddesinin 3. fıkrası; “Aksine hüküm bulunmayan hallerde icra mahkemesi, şikayet konusu işlemi yapan icra dairesinin açıklama yapmasına ve duruşma yapılmasına gerek olup olmadığını takdir eder; duruşma yapılmasını uygun gördüğü takdirde ilgilileri en kısa zamanda duruşmaya çağırır ve gelmeseler bile gereken kararı verir” hükmünü içermektedir.Bu durumda, borçlu geçerli bir mazeret bildirmemiş ve duruşmaya gelmemiş olsa dahi, dosyanın işlemden kaldırılmasına ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilemez.

O halde mahkemece, taraflar gelmeseler bile inceleme yapılarak şikayetin sonuçlandırılması gerekirken, olayda uygulama yeri olmayan HMK'nun 150/6. maddesine göre davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi isabetsizdir SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 31.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/2094, Karar No: 2007/21712, Tarih: 03.12.2007

**21. Hukuk Dairesi         2007/2094 E.  ,  2007/21712 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 5. İş Mahkemesi

TARİHİ : 20/12/2006

Davacı, 22.9.1988 tarihinden geçerli olmak üzere davalı işyerindeki daimi ve geçici kadro ile geçen sigorta primi ödenmiş çalışma sürelerine Yasada belirtilen miktar kadar itibari hizmet zammından yararlandırılması ile sigortalılık süresin eklenmesi gerektiğinin tesbitine   karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, sigortalılık süresine işin niteliği nazara alınarak her tam yıl için Yasanın belirlediği itibari hizmet süresinin eklenmesi istemine ilişkindir. Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın Ek 5/IV maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanması için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Yasanın öngördüğü birinci koşul sigortalının fabrika, atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında çalışması, ikinci koşul ise; IV.bendin (1.2.3.4.) alt bentlerinde belirtildiği biçimde a) çelik, demir ve tunç döküm, b) zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü ve patlayıcı gaz, asit ve boya işleriyle gaz maskesi ile çalışmayı gerektiren işleri, c)  patlayıcı maddeler yapılması, d) kaynak işleri yapmasıdır.  Başka bir anlatımla, IV.bendin alt bendelerinde belirtilen işleri yaparken fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının da olayda ayrıca gerçekleşmesi koşuldur.

Somut olayda, davacının işyerindeki çalışmalarının, rafineri alt bölümünde işçi, konstrüksiyon  alt bölümünde stajyer işçi  ve montaj işçisi  olarak, geçici ve daimi işçi  statüsünde geçtiği dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davacının IV.bendin öngördüğü işlerde çalışmadığı giderek yasanın belirlediği ikinci koşula sahip olmadığı açıktır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın ve özellikle davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davalılardan Şeker Fab.A.Ş.'ye iadesine,  03.12.2007  gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13174, Karar No: 2012/18684, Tarih: 20.11.2012

**11. Hukuk Dairesi         2010/13174 E.  ,  2012/18684 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

(İSTANBUL DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ)

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18/05/2010 tarih ve 2008/116-2010/231 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 20.11.2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av. .... ile davalı vekili Av. .....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin donatanı olduğu geminin bulunduğu Suriye’nin Tartous Limanı iskelesinde demirli haldeyken yükleme işlemleri esnasında davalının donatanı bulunduğu geminin kaptanının limandan ayrılmak için manevra yaptığı sırada dikkatsiz ve tedbirsiz davaranması sonucu tek taraflı kusuru ile iskele tarafından çatmasına maruz kaldığını, müvekkili gemisinin iç ve dış donanımının hasara uğradığını, tamirat işlemleri yapıldığını, işletilmemesi nedeniyle zarara uğradığını bu ileri sürerek, 193.632.41 USD’nin faiziyle tahsiline, kanuni rehin ve hapis hakkının tespiti ile bu hakkın tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, çatmada müvekkili gemisinin kaptanın kusurunun olmadığını, tazminat isteminin fahiş bulunduğunu, alacağın kanuni rehin hakkı vermediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplaan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacıya ait geminin Suriye’nin Tortous Limanı’nda rıhtımda demirliyken davalının donatanı bulunduğu geminin rıhtımdan ayrıldığı sırada manevra yaparken çarptığı, bu çatmanın davalı gemi kaptanının kusurlu davranışından kaynaklandığı, buna gemide bulunan kılavuz kaptanın talimatı neden olsa bile, geminin sevk ve idaresi kaptana ait olacağından davalıyı sorumluluktan kurtaramayacağı, TTK’nun 947., 1281 ve 1221. maddeleri uyarınca davalının zarardan sorumlu bulunduğu, toplam zararın kalem kalem belirlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 81.227.40 USD’nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, çatmadan kaynaklanan tazminat alacağının tahsili, kanuni rehin ve hapis hakkının tespiti ile bu hakkın tesisine karar verilmesi istemine ilişkindir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, çatmadan kaynaklanan tazminat alacağının tahsili, kanuni rehin ve hapis hakkının tespiti ile bu hakkın tesisine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçe ile tazminat alacağının kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davacı vekili, dava konusu yapılan alacağın aynı zamanda gemi alacaklısı hakkı niteliğinde olduğunu ileri sürerek, davalının donatanı bulunduğu gemi üzerinde kanuni rehin ile hapis hakkının varlığının tespiti ile bu hakkın tesisine de karar verilmesini istemesine rağmen bu istemle ilgili olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi, gerekçede bu yönde bir değerlendirme yapılmaması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, aşağıda yazılı bakiye 4.640,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 20.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17556, Karar No: 2015/21529, Tarih: 24.11.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/17556 E.  ,  2015/21529 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2013/131057

MAHKEMESİ : Antalya 14. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 14/02/2013

NUMARASI : 2012/1049 (E) ve 2013/68 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-5237 sayılı TCK'nın 145. maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramı, 5237 sayılı Kanun'un özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, bunun; daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar, değer olarak az olan şeyi alma durumunda, olayın özelliği ve sanığın kişiliği de değerlendirilerek, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanarak uygulanabileceği gözetilmeden; dosya dışı yaş küçüklüğü nedeniyle soruşturması ayrı yürtülen suça sürüklenen çocuk ile birlikte marketten üç adet viskiyi çalan sanık hakkında şartları oluşmadığı halde, suç konusu eşyanın değerinin azlığı gerekçe gösterilerek TCK'nın 145. maddesi uyarınca ceza vermekten vazgeçilmesine karar verilmesi,

2-Kabule göre ise;

5237 sayılı TCK'nın 145. maddesi uyarınca sanığa ceza vermekten vazgeçilmesi halinde, mahkumiyet hükmü kurulmadan doğrudan 5271 sayılı CMK'nın 223/4. maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, sanık hakkında ceza tayin edildikten sonra ceza verilmesinden vazgeçilmesine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 24/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5240, Karar No: 2012/10807, Tarih: 20.06.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/5240 E.  ,  2012/10807 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı .... Gıda San. ve Tic. AŞ. ve diğeri aleyhine 13/02/2009 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 30/11/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ile davalılar ... Gıda AŞ. vekili ve ... taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince:

Dava, yaralamalı trafik kazasına dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

a)Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Davaya konu olayda; olayın oluş şekli, kusur durumu, yaralanmanın niteliği, tarafların ekonomik durumları ile yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına hükmedilen manevi tazminat miktarı azdır. Davacı yararına daha yüksek düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere karar bozulmalıdır.

b)Davanın reddi dışında, davacı harç ile sorumlu tutulamaz. Çünkü, karar ve ilam harcı hüküm altına alınan miktar üzerinden belirlenir. Bu nedenle de, davanın kısmen kabul kısmen reddi durumunda; karar ve ilam harcı diğer yargılama giderleri ile birlikte değerlendirilemez. Mahkemece, harcın da bölüştürülen yargılama giderleri arasında kabulü doğru görülmemiştir. Kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

b)Davanın reddi dışında, davacı harç ile sorumlu tutulamaz. Çünkü, karar ve ilam harcı hüküm altına alınan miktar üzerinden belirlenir. Bu nedenle de, davanın kısmen kabul kısmen reddi durumunda; karar ve ilam harcı diğer yargılama giderleri ile birlikte değerlendirilemez. Mahkemece, harcın da bölüştürülen yargılama giderleri arasında kabulü doğru görülmemiştir. Kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2/a-b) sayılı bentte gösterilen nedenlerle davacı yararına BOZULMASINA, davalıların tüm, davacının diğer temyiz itirazlarının ilk bentte açıklanan nedenlerle reddine ve temyiz eden davacıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 20/06/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11710, Karar No: 2018/7956, Tarih: 15.10.2018

**10. Hukuk Dairesi         2016/11710 E.  ,  2018/7956 K.**

**"İçtihat Metni"**

......

Dava, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı iş yerinde eczacı kalfası olarak çalıştığını beyan eden davacı, 01.06.1989-30.06.2011 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığı süre zarfındaki gerçek ücretinin tespitini talep etmiştir.

Mahkemece dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle, davacının son ücretinin asgari ücretin 3,85 katı tutarında 2.200,00 TL olduğunun açık olmakla, son ücretten geriye doğru her yıl 3,85 oranından 0.1833 indirilerek, bulunan rakam her dönem asgari ücrete oranlanarak ve ilk yıl(1989) asgari ücret kabul edilmek suretiyle hesaplanan, prime esas kazançların davacının ücreti olarak tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanunun “Prime esas ücretler” başlığını taşıyan 77. maddesinin 1. fıkrası ile 5510 sayılı Kanunun “Prime esas kazançlar” başlıklı 80. maddesinin 1. fıkrasında, sigortalıların prime esas kazançlarının nasıl belirleneceği açıklanmıştır. Diğer taraftan 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddelerine dayalı olarak açılan bu tür hizmet tespiti davalarında kesinleşen mahkeme ilamı, işverence Kuruma verilmeyen belgelerin yerine geçecek nitelikte olduğundan hükümde ayrıca 77 ve 80. maddelere göre hesaplanacak olan 1 günlük ücretin belirtilmesi de gerekmektedir. 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun; 288. maddesinde, bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri belir bir tutarı geçtiği takdirde senetle kanıtlanması gerektiği, bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri, ödeme veya borçtan kurtarma (ibra) gibi herhangi bir sebeple belir bir tutardan aşağı düşse bile senetsiz kanıtlanamayacağı bildirilmiş, 289. maddesinde, 288. madde uyarınca senetle kanıtlanması gereken konularda yukarıdaki hükümler hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati durumunda tanık dinlenebileceği, 292. maddesinde de, senetle kanıtlanması zorunlu konularda yazılı bir delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceği açıklanarak delil başlangıcının, dava konusunun tamamen kanıtlanmasına yeterli olmamakla birlikte, bunun var olduğunu gösteren ve aleyhine sunulmuş olan tarafça verilen kağıt ve belgeler olduğu belirtilmiştir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200 ve 202. maddelerinde de bu düzenlemeler korunmuştur.

Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu değildir ve değinilen maddelerde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır. Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.10.2010 gün ve 2010/10-480 Esas - 2010/523 Karar, 20.10.2010 gün ve ....... 20.10.2010 gün ve ....... Karar sayılı ilâmlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

Davanın yasal dayanaklarından, sigortalı ve işverenin ..... ödeyecekleri primlerin matrahını teşkil eden sigortalı kazançlarının nelerden ibaret olduğu ve istisnalarını gösteren (mülga) 506 sayılı .....77/I. maddesine göre,

Mülga 506 sayılı......... sayılı Kanunun 36. maddesi ile değişik 77. maddesi olup, anılan maddede; “Sigortalılarla işverenlerin bir ay için ödeyecekleri primlerin hesabında:

a)Sigortalıların o ay için hakettikleri ücretlerin,

b)Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin,

c)İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince (a) ve (b) fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.

Yasa gereğince, maddenin 2. fıkrasındaki istisnalara girmemesi koşuluyla hizmet akdi karşılığı elde edilen her türlü gelirden sigorta primi kesilmesi söz konusu olmaktadır.

506 sayılı Kanunda ücretin tanımı yapılmamıştır. Fakat m.77/I-a’da sözü edilen “ücretler” kavramı içine asıl ücretle birlikte, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gibi ücretlerinde girdiği kabul olunmaktadır. Bu ücretlerin sigortalıya fiilen ödenmesi şart olmayıp, onun adına o ay için tahakkuk ettirilmiş olması prime esas kazanca dahil edilmesi için yeterlidir.

Asıl ücretin eki niteliğinde bulunan prim ve ikramiyeler, prime esas kazançlar olarak brüt tutarları üzerinden ödendikleri aylar itibariyle prime esas tutulur. Bunların tahakkuk etmiş olması prime esas tutulmaları için yeterli olmamakta, ödenmiş olması da aranmaktadır (m.77/I-b).

Asıl ücretin eki niteliğinde bulunan prim ve ikramiyeler, prime esas kazançlar olarak brüt tutarları üzerinden ödendikleri aylar itibariyle prime esas tutulur. Bunların tahakkuk etmiş olması prime esas tutulmaları için yeterli olmamakta, ödenmiş olması da aranmaktadır (m.77/I-b).

İdare veya kaza mercileri tarafından verilen karar uyarınca sigortalılara yapılan ödemeler (a) ve (b) bentlerinde öngörülen ücret türlerinden ayrımsızdır. Fark, bunların yönetim ve yargı mercilerince verilmiş kararlardan kaynaklanmalarıdır. İşveren ile sigortalı işçi arasında “fazla çalışma ücreti” veya “prim, ikramiye” gibi konularda uyuşmazlık çıkar ve mahkemece, bu işçilik haklarının ödenmesine karar verilir ve sigorta primlerinin ödeneceği ay içinde bu paralar sigortalıya verilirse, bu ödemelerde prim matrahına dahil edilerek, prim hesabında göz önünde tutulur. Bu tür kazançlara salt hak kazanmak, bu kazançların prime esas alınması için yeterli bulunmamaktadır .....

b-)5510 sayılı Yasa dönemi açısından;

5510 sayılı Kanunun 80/1. maddesinde de;

“4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

a) Prime esas kazançların hesabında;

1) Hak edilen ücretlerin,

2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,

3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.

b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.

c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.