muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2593, Karar No: 2023/7946, Tarih: 11.09.2023

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 04.06.2013 - 30.06.2017 tarihleri arasında tıbbi görüntüleme teknikeri olarak çalıştığının ve 2017 yılı Ocak ayından Haziran ayına kadar olan çalışmaları yönünden prime esas kazancının tespiti istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun; 200 üncü maddesinde, bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri belirli bir tutarı geçtiği takdirde senetle kanıtlanması gerektiği, bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri, ödeme veya borçtan kurtarma (ibra) gibi herhangi bir sebeple belli bir tutardan aşağı düşse bile senetsiz kanıtlanamayacağı bu madde uyarınca senetle kanıtlanması gereken konularda yukarıdaki hükümler hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati durumunda tanık dinlenebileceği, 202 inci maddesinde de, senetle kanıtlanması zorunlu konularda delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceği açıklanarak delil başlangıcının, dava konusunun tamamen kanıtlanmasına yeterli olmamakla birlikte, bunun var olduğunu gösteren ve aleyhine sunulmuş olan tarafça veya temsilcisi tarafından verilen belgeler olduğu belirtilmiştir.

Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu değildir ve değinilen maddelerde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık

ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır. Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.10.2010 gün ve 2010/10-480 Esas - 2010/523 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-481 Esas - 2010/524 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-482 Esas - 2010/525 Karar, 19.10.2011 gün ve 2011/10-608 Esas - 2011/649 Karar, 19.06.2013 gün ve 2012/10-1617 Esas - 2013/850 Karar sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

Bunun yanında; 6100 sayılı HMK'nın "senede karşı tanıkla ispat yasağı" başlıklı 201 inci maddesinde ise; "Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz" hükmü yer almaktadır.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut olayda, 2017 yılı Ocak ayından Haziran ayına kadar olan çalışmaları yönünden davacının prime esas kazancının, Tüm Radyoloji Teknisyenleri ve Teknikerleri Derneğinin 28.02.2019 tarihli yazısında özel hastane, özel görüntüleme merkezleri, taşeron firmalar ve benzeri işyerlerinde çalışan radyoloji teknisyeni ve teknikerinin ortalama net ücretinin asgari ücretin 1,5 katı olduğuna dair beyanı ile daha önceki yıllara ait banka ödeme belgesindeki ücret ödemeleri dikkate alınmak suretiyle tespit edildiği anlaşılmakla; yukarıda öngörülen yönteme uygun inceleme ve araştırma yapılmaksızın istemin kabulüne karar verilmesi usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Üye ...'ın farklı bozma gerekçesine karşı sonuç itibariyle oybirliğiyle

11.09.2023 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY GERKEÇESİ

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık prime esas kazanç tespiti için aylık ücret tutarının 6100 sayılı HMK.’un 200 ve 202 nci maddelerinde belirtilen sınırları aştığı veya bordroların işçinin imzasını taşıdığı takdirde yazılı delille kanıtlanması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

2. Daha önce Dairemizin 2020/11683 Esas, 2021/10353 Karar sayılı kararında yazılan karşı oy gerekçelerinde açıklandığı üzere;

11.09.2023 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY GERKEÇESİ

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık prime esas kazanç tespiti için aylık ücret tutarının 6100 sayılı HMK.’un 200 ve 202 nci maddelerinde belirtilen sınırları aştığı veya bordroların işçinin imzasını taşıdığı takdirde yazılı delille kanıtlanması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

2. Daha önce Dairemizin 2020/11683 Esas, 2021/10353 Karar sayılı kararında yazılan karşı oy gerekçelerinde açıklandığı üzere;

Sigortalının prime esas kazancının tespitinde, mahkemece resen araştırma ilkesi ve delil serbestisi kapsamında her türlü delil toplanmalı, tarafların vazgeçmesi ve kabulü ile bağlı olunmadığı gibi salt tanık beyanları ile de yetinilmemeli, yukarda belirtilen 4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri uygulanarak sigortalının yaptığı işin özellikleri(vasıflı olup olmadığı), işyerindeki ve meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde veya başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler dikkate alındığında kayıtlarda görünen ücretle çalışmasının hayatının olağan akışına uygun bulunup bulunmadığı da değerlendirilerek ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından, sendikalardan, meslek odalarından emsal ücret araştırması yapılmalı, bu konuda açılmış işçilik alacakları davası var ve kesinleşmiş ise delil kabul edilmeli, dolayısı ile inandırıcı, ciddi deliller doğrultusunda ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca gidilmeli, ücretin işçinin yazılı onayı olmadan düşürüldüğü durumda ise yazılı muvafakati yoksa önceki yüksek ücreti esas alınarak prime esas kazanç saptanmalıdır.

3. Nitekim aynı hususlar Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.06.2020 tarih ve 2016/10-376 Esas, 2020/306 Karar, 09.07.2020 tarih ve 2016/21-904 Esas, 2020/554 Karar ve 16.07.2020 tarih ve 2016/10-2141 Esas, 2020/585 Karar sayılı kararları ile kabul edilmiştir.

4. Somut uyuşmazlıkta davacı tıbbi görüntüleme teknikeri olarak çalıştığını iddia etmiştir. Ücret ilgili sözleşme yoktur. Davacı vasıflı bir işçidir. Kamu düzeni ve resen araştırma ilkesine göre vasıflı işçi olan davacının prime esas kazancının emsal ücret araştırması ve her türlü delille kanıtlanması esastır. Bordronun senet vasfı yoktur. Kararın prime esas kazancın tespiti yönünde yukarıda belirtilen esaslar ve Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca araştırma yapılmalıdır. Çoğunluk görüşü ile resen araştırma ilkesi ve kamu düzeni ilkesine aykırı olacak şekilde salt yazılı belge ile sınırlandırılarak kararın bozulması gerekçesine katılınmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2016/5521, Karar No: 2017/10796, Tarih: 10.10.2017

**2. Hukuk Dairesi         2016/5521 E.  ,  2017/10796 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tedbir Nafakası - Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-davacı erkek tarafından, karşı boşanma davsının reddi ve nafakaların miktarı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı-davacı erkeğin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre velayeti anneye bırakılan ortak çocuk 04.01.2007 doğumlu ... yararına takdir edilen iştirak nafakası çoktur. Mahkemece Türk Medeni Kanununun 4. Maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun miktarda nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 10.10.2017 (Salı)
Yargıtay — Esas No: 2014/16067, Karar No: 2015/9048, Tarih: 20.05.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/16067 E.  ,  2015/9048 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 25. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/06/2014

NUMARASI : 2010/329-2014/296

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekellerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesi ile; davalının Hacettepe Üniversitesi Kimya Fakültesi'nden kimyager olarak mezun olduğunu, S.. B.. Refik Saydam Hıfzısıhha Merkezi Başkanlığı emrine kimyager olarak atanması gerektiği halde, 27.04.1988 tarihinde kimya mühendisi olarak atandığını ve kimya mühendisi kadrosundan maaş aldığını, haksız ödeme nedeniyle maaş farkının ortaya çıktığını iddia ederek farkın ortaya çıktığı tarih olan 15.01.1991 tarihinden başlamak üzere 15.01.1991- 15.01.2009 tarihleri arasında davalıya maaş ödemesi olarak fazladan ödenen 5.338,19 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen davada ise; asıl davadaki iddialarını yineleyerek, 15.05.1988-15.01.2009 tarihleri arasında davalıya fazladan ödenen 5.338,19 TL maaş ile 3.874,97 TL döner sermaye katkı payının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili süresinde verdiği cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını ileri sürmüş, esasa yönelik ise; 13.11.1984 tarihli dilekçesi ile kimyager olduğunu, Bakanlıkça durumuna uygun bir kadroya atanması hususunda talepte bulunduğu halde mühendis olarak atanmasının yapıldığını, durumun düzeltilmesini talep etmesine rağmen özlük ve maaş hakları aynı olduğunun ileri sürüldüğünü, bu şekilde uzun yıllardır çalışmakta olduğunu, kendisine haksız bir ödemenin yapılmadığını belirterek, davanın reddini dilemiş, birleşen dosyada ise davalıya tebligat yapılamamıştır.

./..

Mahkemece; zamanaşımı konusunda olumlu olumsuz bir karar verilmemiş, işin esasına girilerek asıl dava yönünden davanın kısmen kabulüne, 5.338,19TL'nin temerrüt tarihi olan 13.04.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen davanın kısmen kabulü ile; 3.874,97 TL 'nin temerrüt tarihi olan 06.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

Davacı vekili asıl davada, 5.338,19 TL'nin tahsilini talep etmiş, mahkemece de 5.338,19 TL'nin tahsiline karar verilmiştir. Asıl alacak yönünden davanın tam kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen, davalı vekili yararına vekalet ücretine hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

Davacı vekili asıl davada, 5.338,19 TL'nin tahsilini talep etmiş, mahkemece de 5.338,19 TL'nin tahsiline karar verilmiştir. Asıl alacak yönünden davanın tam kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen, davalı vekili yararına vekalet ücretine hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir.

2- Davalı vekilinin temyiz itirazları yönünden;

Zamanaşımı def’i, bir hakkın ileri sürülebilmesine engel olgulardandır. Bu nedenle, öncelikle ve hadise hükümleri uyarınca çözümlenmesi gerekir.

Sebepsiz zenginleşmeye dayanan alacak davalarında zamanaşımı süresinin başlangıcı, kamu kurumlarında dava açılmasına emir vermeye yetkili makamın öğrenme gününden itibaren işlemeye başlar. (H.G.K. 25.06.2003 tarih ve 2003/4–422 E, 2003/439 K.).

Mahkemece; yukarıdaki açıklamalar gözönüne alınarak zamanaşımı hususunda inceleme ve değerlendirme yapılıp sonucuna uygun olumlu olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

Bozma nedenine göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 20.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1912, Karar No: 2017/21394, Tarih: 25.10.2017

**15. Ceza Dairesi         2017/1912 E.  ,  2017/21394 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik, hırsızlık

HÜKÜM : Sanık hakkında a)hırsızlık suçundan beraat, b) nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından TCK'nın 158/1-f son, 62/1, 52/2-4, 53/1-3, 204/1, 62/1, 53/1-3. maddeleri gereğince mahkumiyet

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından sanığın mahkumiyetine ilişkin hükümler katılan vekili ile sanık tarafından, hırsızlık suçundan beraatine ilişkin hüküm O yer Cumhuriyet savcısı ile katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında sahte nüfus cüzdanı ile ...bank'tan kredi aldığı iddiasıyla kamu davası açılmasına rağmen, bu hususta hüküm kurulmadığı anlaşılmakla, zamanaşımı süresi içerisinde hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

Sanığın, akrabası olan katılan ...'e ait sürücü belgesini evinde bulunan cüzdanından alarak, Nüfus Müdürlüğüne ... adına kayıp nüfus cüzdanı başvurusunda bulunduğu ve Nüfus Müdürlüğünden ... adına aldığı sahte nüfus cüzdanı ile ... Şubesine müracaat ederek 3.500 TL kredi almak suretiyle nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik ve hırsızlık suçlarını işlediğinin iddia edildiği olayda;

1-Sanık hakkında hırsızlık suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan ... vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde,

Sanığa yüklenen hırsızlık suçundan, doğrudan doğruya zarar görmeyen katılan ...'nın kamu davasına katılma hakkı ve hükmü temyiz etme yetkisi bulunmadığından mevcut temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’un 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2-Sanık hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik katılan vekili ve sanığın temyiz taleplerinin incelenmesinde,

Sanığın eylemi nedeniyle 5237 sayılı TCK'nın 158/1-j maddesi gereğince hüküm kurulması gerektiği gözetilmeksizin, aynı Kanunun 158/1-f maddesi gereğince hüküm kurulmuşsa da, bu husus sonuca etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; katılan vekilinin alt hadden hüküm kurulduğuna, sanığın ise cezanın ağır olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA,

3-Sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik o yer Cumhuriyet savcısı, katılan vekili ve sanığın temyiz talepleri ile hırsızlık suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik o yer Cumhuriyet savcısının temyiz taleplerinin incelenmesinde,

a) Sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan mahkumiyet hükümüne yönelik O yer Cumhuriyet savcısı, katılan vekili ve sanığın temyiz talepleri hakkında;

3-Sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik o yer Cumhuriyet savcısı, katılan vekili ve sanığın temyiz talepleri ile hırsızlık suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik o yer Cumhuriyet savcısının temyiz taleplerinin incelenmesinde,

a) Sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan mahkumiyet hükümüne yönelik O yer Cumhuriyet savcısı, katılan vekili ve sanığın temyiz talepleri hakkında;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanığın sahte nüfus cüzdanı talep belgesi ile sahte nüfus cüzdanı aldığı ve bu şekilde kredi belgelerini imzaladığı, sahte nüfus cüzdanı talep belgesi aslı ile kredi belgeleri asıllarının dosya içerisinde mevcut olduğu anlaşılmakla, sanığın, 5237 sayılı TCK'nın 43/1 maddesi kapsamında, birden fazla sahte belge ile aynı suç işleme kararının icrası kapsamında Kanun'un aynı hükmünü değişik zamanlarda birden fazla kez ihlal ederek haksız menfaat temin etmiş olması karşısında, zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde eksik ceza tayini,

b)Sanık hakkında hırsızlık suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik o yer Cumhuriyet savcısının temyiz talebi hakkında;

Katılan ...'in tüm aşamalarda alınan samimi beyanlarında, kendisine ait sürücü belgesi aslını evinde bulunan cüzdanından sanığın aldığı hususunu sanığın kendisine söylediğini beyan ettiği, ... mahalle muhtarı tanık ...'ün de ifadesinde, sanığın kayıp nüfus cüzdanı başvurusunu, katılana ait sürücü belgesi ile yaptığını doğruladığı, bu suretle sanığın katılanın evinde bulunan sürücü belgesini katılanın rızası hilafına alarak hırsızlık suçunu işlediği anlaşılmakla, hiçbir somut delile dayanmayacak şekilde sürücü belgesi aslını katılanın sanığa kendi rızası ile verdiği gerekçesi ile sanık hakkında hırsızlık suçundan beraat hükmü kurulması,

Kanuna aykırı olup, temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca, hükümlerin BOZULMASINA, 25/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11091, Karar No: 2015/23708, Tarih: 15.04.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/11091 E.  ,  2015/23708 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak ya da bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin(AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanıklar resmi nikahlı evli iken, sanık ...'in vefat eden babasından ölüm aylığı alabilmek için 03.06.2008 tarihinde muvazaalı olarak boşandıkları, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, ... maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de;