muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/2678, Karar No: 2018/678, Tarih: 04.04.2018

“A) Sigortalının :

a) Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması ve en az 5 000 gün veya,

b) Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması, 15 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 3600 gün yahut,

c) Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmamış olmakla beraber, kadın ise 20 erkek ise 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 5 000 gün,

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması şarttır.”

şeklinde düzenlenmiştir.

2422 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesine getirilen “c” bendinde yaşlılık aylığı bağlanma şartları arasında belirli bir yaşa gelmiş olma koşulu sayılmamış, böylece erken yaşlarda emekli olma imkânı doğmuştur. Bunun üzerine 10.01.1986 tarihinde 3246 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanuna ek madde getirilmiş, 01.01.1990 tarihinden sonra sigortalı olanlar yönünden yaş haddi yeniden düzenlenmiştir. Ancak 27.02.1992 tarihli 3774 sayılı Kanun ile bu uygulamadan da vazgeçilerek belli bir süre sigortalılık ve prim ödeme şartıyla yaşlılık aylığına hak kazanma yolu yeniden açılmıştır.

Yaş koşulu aranmayan emeklilik sisteminin olumsuzluklarının önüne geçilebilmek maksadıyla 08.09.1999 tarihinde 4447 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesi yeniden değiştirilmiş,

A) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylığından yararlanabilmesi için;

a) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması ve en az 7000 gün veya

b) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması, 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4500 gün.

Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şarttır.”

düzenlemesi ile yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları ağırlaştırılmıştır.

Ayrıca 4447 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanuna Geçici 81’inci madde eklenmiş ve yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları açısından bir geçiş dönemi öngörülmüştür. Geçiş dönemi için 4447 sayılı Kanun ağırlıklı olarak sigortalılık süresini esas almış, bunun yanında sınırlı olarak yaşa ve prim ödemeye yer vermiştir (A. Güzel, A.R. Okur, N. Caniklioğlu, Sosyal Güvenlik Hukuku, İstanbul 2016, s. 484).

4447 sayılı Kanunun 17’inci maddesi ile 506 sayılı Kanuna eklenen Geçici 81’inci maddesi ile;

“A) Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce yürürlükte bulunan hükümlere göre yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olanlar ile sigortalılık süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadınlar ve sigortalılık süresi 23 yıl ve daha fazla olan erkekler hakkında, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan hükümler uygulanır.

B) a) Sigortalılık süresi 17 (dahil) yıldan fazla 18 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 41 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 22 (dahil) yıldan fazla 23 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 45 yaşını doldurmaları ve en az 5000 gün.

B) a) Sigortalılık süresi 17 (dahil) yıldan fazla 18 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 41 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 22 (dahil) yıldan fazla 23 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 45 yaşını doldurmaları ve en az 5000 gün.

b) Sigortalılık süresi 16 (dahil) yıldan fazla 17 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 43 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 21 (dahil) yıldan fazla 22 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 46 yaşını doldurmaları ve en az 5000 gün,

…

ı) Sigortalılık süresi 10 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 52 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 15 yıldan az erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 56 yaşını doldurmaları ve en az 6000 gün,

Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalası primi ödemiş bulunmaları şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler.

C) a) 15 yıllık sigortalılık süresini, kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır.

b) (a) bendinde öngörülen şartlan yerine getirememiş durumda olanlardan kadın ise 52, erkek ise 56 yaşını doldurmuş olması, en az 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlaması ve en az 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şartıyla yaşlılık aylığından yararlanabilirler.”

düzenlemesine yer verilmiştir.

Görüldüğü üzere; 4447 sayılı Kanun ile birlikte kademeli bir geçiş dönemi öngörülmüştür. 4447 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanuna eklenen Geçici 81’inci maddenin “A” bendinin ilk cümlesinde yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olanların hakları korunurken, ikinci cümlesinde 08.09.1999 tarihi itibariyle sigortalılık süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadınlar ve sigortalılık süresi 23 yıl ve daha fazla olan erkekler hakkında, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir. 08.09.1999 tarihinden önce yürürlükte bulunan hüküm ise 2422 sayılı Kanunun 6’ıncı maddesi ile değişik 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesidir.

Gerçekten de Geçici 81’inci maddenin “A” bendi ile 4447 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 08.09.1999 tarihinden önce emeklilik hakkını kazanmış olanların kazanılmış hakkı korunmuştur. Ayrıca bu tarihte emekliliğine 2 yıl ve daha az bir süre kalan sigortalılardan kadınlar eskiden olduğu gibi 20 yıl sigortalılık süresini, erkekler 25 yıl sigortalılık süresini ve 5000 gün prim ödeme gününü doldurmuş iseler yaşlılık aylığına hak kazanacaklardır (C. Tuncay, Ö. Ekmekçi, Sosyal Güvenlik Hukuku Dersleri, Yenilenmiş 19. Bası, İstanbul 2017, s. 496).

Diğer taraftan Geçici 81/A maddesinin ikinci cümlesine giren sigortalılar yönünden 4447 sayılı Kanun döneminde 2422 sayılı Kanunun 6’ıncı maddesi ile değişik 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin “b” bendinin uygulanıp uygulanmayacağı da tartışılmalıdır.

Diğer taraftan Geçici 81/A maddesinin ikinci cümlesine giren sigortalılar yönünden 4447 sayılı Kanun döneminde 2422 sayılı Kanunun 6’ıncı maddesi ile değişik 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin “b” bendinin uygulanıp uygulanmayacağı da tartışılmalıdır.

506 sayılı Kanunun Geçici 81’inci maddesinin “A” bendinin ikinci cümlesine giren sigortalılar hakkında 2422 sayılı Kanunun ile değişik 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin “b” bendinin uygulanması hâlinde kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması, 15 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi ödemiş bulunmaları şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabileceklerdir.

İlk defa 2422 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün üzerinden aylık bağlanması imkânı getirilmiş, yaşlılık nedeniyle daha uzun prim ödeme süresini gerçekleştirme konusunda zorluk yaşanacak yaşlara gelen sigortalılar için öngörülen kolaylaştırılmış bir aylık bağlama sistemi olarak düşünülmüştür.

4447 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanuna eklenen Geçici 81’inci maddenin “C” bendi uyarınca ise sigortalılardan 08.09.1999 tarihi itibariyle 15 yıllık sigortalılık süresini, kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara istekleri hâlinde yaşlılık aylığı bağlanabilecektir. Görüldüğü üzere Geçici 81’inci maddenin “C” bendi ile “A” bendine ayrık bir düzenleme getirilerek aynı koşullarda yaşlılık aylığı bağlanmasına imkân veren iki farklı uygulamaya yer verilmiştir. Geçici 81/A maddesinin ikinci cümlesine göre 08.09.1999 tarihi itibariyle 18 yıldan fazla sigortalılık süresi bulunanlardan kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması hâlinde 2422 sayılı Kanunun ile değişik 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin “b” bendine göre yaşlılık aylığına hak kazanırken, 08.09.1999 tarihine kadar 15 yıldır sigortalı olanlar aynı şartlarla Geçici 81’inci maddenin “C” bendi uyarınca yaşlılık aylığına hak kazanabileceklerdir. Bu durumda daha az sigortalılık süresine sahip olanların Geçici 81’inci maddenin “A” bendinin ikinci cümlesine giren sigortalılarla aynı zamanda yaşlılık aylığına hak kazanmaları mümkün olabilecek, “b” bendinin uygulanmasının pratikte bir önemi kalmayacaktır. Bu hâliyle kanunun yazım tekniği ve sistematiği değerlendirildiğinde, aylık şartları yönünden Geçici 81/A maddesi ikinci cümlesine giren sigortalılar hakkında uygulanması gereken Kanun maddesi 2422 sayılı Kanunun ile değişik 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin “b” bendi değil, 4447 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanuna eklenen Geçici 81’inci maddenin “C” bendi olmalıdır.

Hâl böyle iken 506 sayılı Kanuna 4447 sayılı Kanununla değişik 60’ıncı maddenin ve eklenen Geçici 81’inci maddesinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmuştur. Anayasa Mahkemesinin 23.02.2001 tarih 1999/42 Esas, 2001/41 Karar sayılı kararıyla Geçici 81’inci maddenin “A” bendinin Anayasaya aykırı olmadığından iptal isteminin reddine karar verilmiş, ancak “B” bendi ile “C” bendinin yaşlılık aylığına hak kazanma bakımından sigortalılık süresi yönünden yapılan kademelendirmeler arasında adil olmayan geçişler yapıldığı ve bu düzenlemenin Anayasanın sosyal devlet, sosyal adalet, eşitlik ve sosyal güvenlik ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir (C. Tuncay, Ö. Ekmekçi, Sosyal Güvenlik Hukuku Dersleri, Yenilenmiş 19. Bası, İstanbul 2017, s. 496).

Diğer taraftan 4447 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin “A” bendinde yapılan değişiklikler de Anayasa Mahkemesinin bahse konu kararıyla iptal edilmiş ve 23.05.2002 tarihinde kabul edilen 4759 sayılı Kanun ile 60’ıncı madde yeniden düzenlemiştir. Buna göre 2002 yılından sonra sigortalı olanlar yönünden 4759 sayılı Kanun ile değişik 506 sayılı Kanunun 60/A maddesi uyarınca yaşlılık aylığından yararlanılabilmesi için, kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olmak ve en az 7000 gün veya kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olmak, 25 yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 4500 gün sigortalılık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak şartı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında Geçici 81’inci maddenin “B” ve “C” bentleri de 4759 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenmiştir. Buna göre 4759 sayılı Kanun ile yürürlüğe giren Geçici 81’inci maddenin “B” bendi uyarınca;

“23.5.2002 tarihinde;

a) (A) bendi kapsamında olanlar hariç sigortalılık süresi 18 (dahil) yıldan fazla olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 40 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 23 yıldan (dahil) fazla olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 44 yaşını doldurmaları ve en az 5000 gün,

b) Sigortalılık süresi 17 (dahil) yıldan fazla, 18 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 41 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 21 yıl 6 ay (dahil) dan fazla, 23 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 45 yaşını doldurmaları ve en az 5000 gün,

…

p) Sigortalılık süresi 3 (dahil) yıldan fazla, 4 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 55 yaşını doldurmaları ve en az  5975 gün,

r) Sigortalılık süresi 2 yıl 8 ay 15 (dahil) günden  fazla, 3 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 56 yaşını doldurmaları ve en az 5975 gün,

Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunmaları şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler.”

düzenlemesi getirilmiştir.

Geçici 81’inci maddenin C/a bendi uyarınca ise;

r) Sigortalılık süresi 2 yıl 8 ay 15 (dahil) günden  fazla, 3 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 56 yaşını doldurmaları ve en az 5975 gün,

Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunmaları şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler.”

düzenlemesi getirilmiştir.

Geçici 81’inci maddenin C/a bendi uyarınca ise;

“C) (Yeniden düzenleme: 23/5/2002-4759/3 md.)  a) 23.5.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresini kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır.

b) 23.5.2002 tarihinde (a) bendinde öngörülen şartları yerine getiremeyenlerden bu şartları;

ba) 24.5.2002 ile 23.5.2005 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 52, erkek ise 56 yaşını doldurmuş olmaları,

bb) 24.5.2005 ile 23.5.2008 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 54, erkek ise 57 yaşını doldurmuş olmaları,

bc) 24.5.2008 ile 23.5.2011 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 56, erkek ise 58 yaşını doldurmuş olmaları,

bd) 24.5.2011 tarihinden sonra yerine getiren kadınlar 58, 24.5.2011 ile 23.5.2014 tarihleri arasında yerine getiren erkekler 59 yaşını doldurmuş olmaları,

be) 24.5.2014 tarihinden sonra yerine getiren erkekler  60 yaşını doldurmuş olmaları,

Şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler.”

düzenlemesine yer verilmiştir.

Görüldüğü üzere; Anayasa Mahkemesi iptal kararı sonrası yeniden düzenlenen “B” ve “C” bentleri ile yaşlılık aylığı bağlanmasında 4447 sayılı Kanunda olduğu gibi kademeli bir geçiş düzenlenmiştir.

Öte yandan 506 sayılı Kanunun Geçici 81’inci maddesinin “A” bendi Anayasa Mahkemesince iptal edilmediğinden 4447 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 08.09.1999 tarihinden önce yaşlılık aylığına hak kazananlar ve 08.09.1999 tarihi itibariyle sigortalılık süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadınlar ve sigortalılık süresi 23 yıl ve daha fazla olan erkekler hakkında herhangi bir değişiklik yapılmamış, 4447 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan hükümlere atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, Geçici 81’inci maddenin “A” bendi metninde herhangi bir değişiklik söz konusu olmadığından 08.09.1999 tarihi itibariyle sigortalılık süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadınlar ve sigortalılık süresi 23 yıl ve daha fazla olan erkeklerden emekliliğine 2 yıl ve daha az bir süre kalanlar 5000 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş iseler, yaş şartı aranmaksızın yaşlılık aylığına hak kazanacaklardır.

4759 sayılı Kanun ile yürürlüğe giren Geçici 81’inci maddenin “B” bendinde Kanun koyucu açıkça, "a) (A) bendi kapsamında olanlar hariç..." ibaresiyle “A” bendi kapsamında kalan sigortalıları kademeli geçişten ayrık tutarken, kanunun sistematiğine uygun olarak “C” bendinde “A” bendi kapsamında kalanlar hariç bırakılmamıştır. Böylece Geçici 81/A maddesinin ikinci cümlesine giren sigortalıların 3600 prim ödeme gün sayısı üzerinden aylık talebi hâlinde 4447 sayılı Kanun döneminde olduğu gibi 2422 sayılı Kanunun ile değişik 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin “b” bendi değil 4759 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanuna eklenen Geçici 81’inci maddenin “C” bendi uygulama alanı bulacaktır.

Somut olayda, doğum tarihi 08.08.1963 olan davacının ilk olarak 21.07.1980 tarihinde 506 sayılı Kanuna tabi olarak çalışmaya başladığı, 02.10.2012 tarihli borçlanma dilekçesi ile doğum borçlanması talebinde bulunduğu ve Kurum tarafından 03.02.1993 ile 03.02.1995 tarihleri arasında 719 gün karşılığı 7.211,57 TL borç tahakkuk ettirildiği, borçlanma bedelinin tamamının 22.10.2012 tarihinde davacı tarafında Kurum hesabına yatırıldığı, davacının 4/1-a (eski SSK) kapsamında 21.07.1980 – 17.12.2012 tarihleri arasında 1980 yılında 151 gün, 1981 yılında 56 gün, 2010 yılında 104 gün, 2011 yılında 201 gün, 2012 yılında 347 gün olmak üzere toplam 859 günü, 01.05.1985 – 14.02.1991 tarihleri arasında 4/1-c (eski Emekli Sandığı) kapsamında 2084 günü, 03.02.1993 ile 03.02.1995 tarihleri arasında 719 gün doğum borçlanma süresi olduğu ve 12.08.2013 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki bilgiler ışığında, davacının sigorta başlangıç tarihi olan 21.07.1980 tarihinden tahsis talep tarihi olan 12.08.2013 tarihine kadar 15 yıldan fazla sigortalılık süresi bulunmaktadır. Davacı tahsis talep tarihi itibariyle 50 yaşında olup 3662 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim ödemesi olduğu, ancak 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim ödeme şartını 2012 tarihinde 4/1-a maddesi kapsamındaki çalışmalarıyla yerine getirdiği görülmektedir. Bu nedenle davacının yaşlılık aylığı bağlanma koşullarının 3600 gün prim ödeme şartını tamamlandığı 2012 tarihi itibariyle değerlendirilmesi gerekmektedir. Davacı 506 sayılı Kanunun Geçici 81. maddesinin C/a bendi uyarınca 3600 gün prim ödeme şartını 23.05.2002 tarihi itibariyle yerine getiremediğinden, tahsis koşuları C/b bendi kapsamında değerlendirilecek olup, ilgili maddenin C/b-bd bendi uyarınca 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim ödeme şartı 24.5.2011 tarihinden sonra yerine getirdiğinden dolayı davacıya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için 58 yaşını doldurmuş olması şartı aranacaktır. Bu durumda davacı, tahsis talep tarihi olan 12.08.2013 tarihi itibariyle 50 yaşını doldurduğundan tarafına yaşlılık aylığı bağlanması mümkün değildir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, davacının sigorta başlangıcı olan 21.07.1980 tarihi ile 4447 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 08.09.1999 tarihleri arasında 18 yıldan fazla sigortalılık süresi bulunduğu, bu hâliyle davacının tahsis koşullarının 506 sayılı Kanunun Geçici 81/A maddesi uyarınca 4447 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan hükümlere göre değerlendirilmesi gerektiği, 4447 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesi yaşlılık aylığından yararlanma şartlarını belirleyen 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesine göre kadın için 50 yaşını doldurmak, 15 yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3600 gün prim ödeme şartının yerine getirilmesinin yeterli olduğu, davacının değişiklik öncesi 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinde belirtilen koşulları yerine getirdiğinden aylık talep tarihi itibariyle aylığa hak kazandığı, buna göre yerel Mahkemenin direnme kararının bozulması gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de, bu görüş Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.

O hâlde yerel mahkemenin yazılı şekilde karar vermesinde bir isabetsizlik görülmediğinden, usul ve yasaya uygun olan direnme kararının onanması gerekir.

S O N U Ç : 1-Yukarıda (I) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE oybirliği ile,

2-Yukarıda (II) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan direnme kararının yukarıda açıklanan gerekçelerle ONANMASINA oy çokluğu ile, gerekli temyiz ilam harcı peşin alındığından başka harç alınmasına yer olmadığına, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 04.04.2018 gününde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6142, Karar No: 2015/185, Tarih: 26.01.2015

**1. Ceza Dairesi         2013/6142 E.  ,  2015/185 K.**

**"İçtihat Metni"**

Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs

1- Sanık ...’in, bıçakla mağdur ...’e vurarak sağ omuz, göğüs ve batın bölgesinden toplam dört bıçak darbesiyle diafragmada, dalakta yaralanmaya, yaşamsal tehlike geçirmesine ve dalağın alınması nedeniyle duyulardan veya organlardan birinin işlevinin yitirilmesine neden olacak şekilde yaraladığı olayda; teşebbüs nedeniyle 9 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngören TCK.nun 35. maddesi ile uygulama yapıldığı sıarada meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı birlikte değerlendirilerek üst sınıra yakın bir ceza yerine 12 yıl hapis cezasına hükmedilmesi suretiyle eksik ceza tayini aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

2- Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...’in kasten öldürmeye teşebbüs suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, cezayı azaltıcı tahrik ve takdiri indirim sebebinin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle değerlendirilip kısmen reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde eleştiri nedeni dışında isabetsizlik görülmediğinden, sanık müdafiinin eksik incelemeye, suç vasfına vesaireye yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, sanık hakkında kurulan hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA, 26/01/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/13482, Karar No: 2010/144, Tarih: 18.01.2010

**1. Hukuk Dairesi         2009/13482 E.  ,  2010/144 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : VAKFIKEBİR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ,

TARİHİ : 29/11/2006

Taraflar arasında görülen davada;Davacı Hazine, tapuda davalıların miras bırakanı  adına kayıtlı 4 parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kaldığını ileri sürüp, tapusunun iptalini istemiştir.Davalıların bir kısmı davanın reddini savunmuşlar, diğer davalılar ise duruşmaya gelmemiş, bir cevapda vermemişlerdir.

Mahkemece davacının iddiası sabit görülerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalılardan C.D. tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .... raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.                Dava, çekişmeli taşınmazın kıyı-kenar çizgisine göre kıyıda kaldığı iddiasına dayalı tapu iptal ve sicilin  kütükten  terkini  isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan  delillerden çekişme  konusu taşınmazın  kadastro  tespitinin 6.12.1984  tarihinde yapıldığı, 20.3.1986 tarihinde kesinleştiği  davanın  8.12.2005 tarihinde açıldığı  anlaşılmaktadır.

Her ne kadar çekişmeli taşınmazın  28.11.1997 tarih ve 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince belirlenen  kıyı kenar çizgisine göre kıyıda kaldığı ve devletin hüküm   tasarrufu  altında  kamu malı niteliğinde  özel  mülkiyete  konu olamayacak  (Anayasanın 43, 3402 Sayılı  Kadastro Yasasının 16/C  maddesi gereğince  )  yerlerden  olduğu  keşfen saptanmış ise de; 25.2.2009  tarihinde  kabul edilip 14.3.2009  tarihinde yürürlüğe giren  5841 Sayılı Yasanın 2.  maddesi ile  3402 Sayılı Yasanın 12.  maddesinin 3. Fıkrasına  eklenen  " bu hüküm iddia ve taşınmazın  niteliğine  yahut  Devlet ve  diğer kamu tüzel kişileri  dahil  tarafların sıfatına  bakılmaksızın  uygulanır" ve 3. maddesi ile eklenen geçici 8. maddesinin  " bu kanunun 12.  maddesinin 3. fıkrası hükmü devletin hüküm ve  tasarrufu altında  olduğu iddası  ile yürürlük  tarihinden önce  açılmış ve  henüz kesin   hükme  bağlanmamış olan davalarda  dahi  uygulanır"  şeklindeki  hükmü  gözetildiğinde  kadastro  tespitinin  kesinleştiği tarih olan  20.3.1986 ile davanın açıldığı tarih  arasında  3402 Sayılı Yasanın 12.  maddesinde  sözü edilen  10 yıllık  hak düşürücü sürenin  geçmiş  olduğu sabittir.Bilindiği üzere, hak düşürücü süre  olumsuz dava şartlarından olup kamu düzeni ile ilgilidir.Mahkemece davanın her aşamasında res'en gözetilmesi gerekli bir kuraldır.

Hal böyle olunca, her davanın açıldığı tarihteki koşullara tabi olduğu ve dava tarihi itibarı ile davacı Hazinenin davasında haklı olduğu buna bağlı olarak yargılama giderlerinden ve bu giderlerden sayılan avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulması gerekeceği gözetilerek yukarıda belirtilen yasal  düzenlemeler karşısında davanın  hak düşürücü süreden  dolayı  reddine karar verilmesi  gerekirken,yazılı  olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Hal böyle olunca, her davanın açıldığı tarihteki koşullara tabi olduğu ve dava tarihi itibarı ile davacı Hazinenin davasında haklı olduğu buna bağlı olarak yargılama giderlerinden ve bu giderlerden sayılan avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulması gerekeceği gözetilerek yukarıda belirtilen yasal  düzenlemeler karşısında davanın  hak düşürücü süreden  dolayı  reddine karar verilmesi  gerekirken,yazılı  olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davalının temyiz itirazlarının kabulü ile  hükmün açıklanan nedenden ötürü HUMK.'nun 428.  maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 18.1.2010 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.