muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/614, Karar No: 2013/1837, Tarih: 07.03.2013

2- Çekişmeli 112 ada 44 ve 46 parsel sayılı taşınmazlar yönünden; mahkemece , dava konusu taşınmazların kamu malı niteliğinde mera olmadığı, tespit gününde taşınmazlar üzerinde adına tescile karar verilen zilyedi yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Dosyaya getirilen tapu kayıtlarına göre 1965 yılında dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca "Toprak Komisyonunca" yapılan çalışma ile taşınmazların belirtmelik tutanaklarının düzenlenerek haritaya bağlandığı ve bir kısım taşınmazlar hakkında 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca 26.11.1965 tarihinde Hazine adına tapu kaydı oluşturulduğu, 2004 yılında bölgede 4342 sayılı Yasa uyarınca mera komisyonunca Toprak Komisyonu çalışmaları esas alınarak mera tesbit ve tahsisi yapılıp, mera tahsis haritası ve eki belgelerin düzenlendiği, sonuçlarının kadastro tespit tarihinden önce ilan edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, mera tahsis çalışmalarının kesinleşip kesinleşmediği ve taşınmazların mera haritasının kapsamında kalıp kalmadığı belirlenmemiş, hava fotoğrafları getirtilerek bunlardan yararlanılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle, 4342 sayılı Yasa uyarınca bölgede yapılan mera tahsisine ilişkin harita ve eki belgeler ve hava fotoğrafları mercilerinden getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra, taşınmazlar başında yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, dava sonucunda yararı olmayan komşu belde ya da köyler halkından seçilecek yerel bilirkişiler ile aynı yöntemle belirlenecek tanıklar, uzman bilirkişi fen memuru ya da kadastro teknisyeni ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu, sağ olan belirtmelik tutanağı bilirkişileri ile kadastro tespit bilirkişileri huzuruyla taşınmazlar başında keşif yapılmalı, öncelikle geniş kapsamlı kadastro paftasının ölçeği ile mera tahsis haritasının ölçeği ve Hazineye ait tapu kaydının dayanağı olan toprak tevzii haritalarının ölçekleri eşitlendikten sonra yerel bilirkişi yardımı ve uzman bilirkişi tarafından haritalar çakıştırılarak yerine uygulanmalı, tahsisli meraların kapsamları kesin olarak belirlenmeli, 4342 sayılı Yasa'nın 21/2. maddesi hükmü de gözetilerek mera haritası içinde veya dışında kalan taşınmaz bölümleri hakkında yerel bilirkişi, sağ olan belirtmelik bilirkişileri ve tanıklardan taşınmazların öncesinin ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, arazinin davacıya ne zaman intikal ettiği, taşınmazların kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı, kanunları uyarınca kaçak ve yitik kişilerden Hazineye kalan taşınmazlardan olup olmadığı, taşınmazların Hazine tapusunun kapsamında kalması halinde, Hazine tapusunun ihdasından önceki zilyetliğin ne kadar süreye ulaştığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak bilgi alınmalıdır

. Keşif sırasında bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu komşu parsellerin tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, tespite aykırı sonuca varıldığı takdirde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenerek aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, uzman ziraat bilirkişi ve mahkeme heyeti hazır olduğu halde taşınmazlar hep birlikte gezilip görülmeli, gözlem keşif tutanağına aynen geçirilmeli, gözlem yapılırken taşınmazların fiziksel yapısı, meyil durumu, dava konusu taşınmazlarda toprak ya da varsa taş unsurundan hangisinin üstün geldiği belirlenmeli, bu olgular ve komşu taşınmazlar ile toprak yapısı yönünden yapılan mukayese keşif tutanağına aynen geçirilmeli, uzman ziraatçi bilirkişi kurulundan gözlemi yansıtacak biçimde ayrıntılı, gerekçeli, taşınmazların öncesinin kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı ya da kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı hususunda ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine uygulanan kayıtların kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir ayrıntılı ve krokili rapor düzenlettirilmeli, komşu 45, 47 ve 77 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili davalardaki inceleme ve uygulamalar da göz önüne alınmalı, meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ne olursa olsun hukukça değer taşımayacağı düşünülmeli, gerektiğinde derdest olan komşu parsel dosyaları ile birleştirme hususu düşünülmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 07.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/633, Karar No: 2008/2384, Tarih: 06.05.2008

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2008/633 E.  ,  2008/2384 K.**

**"İçtihat Metni"**

-Y A R G I T A Y İ L A M I –

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete kasko sigortalı araçta meydana gelen hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini belirterek 15.652.227.00.TL'sı tazminatın ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davalının kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, ve aşağıda dökümü yazılı 14.00.-YTL peşin harcın onama harcına mahsubuna 6.5.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3893, Karar No: 2024/10242, Tarih: 19.12.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/3893 E.  ,  2024/10242 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1377 Esas, 2024/80 Karar

DAVA TARİHİ : 19.04.2017

KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ergani 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/366 Esas, 2018/822 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın baraj göl alanı olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır ili, Ergani ilçesi, Boğaz köyü 118 ada 5 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın baraj göl alanı olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın kapama meyve bahçesi niteliğinde olduğunu, ana yola yakın olup arazi verimliliğinin yüksek olduğunu, kapitalizasyon faizinin ve objektif değer artışının bu hususlar göz önüne alınarak belirlenmesini ve kamulaştırma bedelinin Mahkemece tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne kamulaştırma bedelinin tespiti ile üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmasına, karar kesinleştiğinde davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve göl sahası içinde kalması nedeniyle tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunun hatalı olup bilimsel kriterlere, usul ve kanuna aykırı düştüğünü, kapitalizasyon faiz oranının %5 oranında alınarak taşınmazların metrekare birim fiyatlarının yüksek çıkmasına sebebiyet verildiğini, objektif değer artışının uygulanabilmesi için taşınmazın belediye hizmetlerinden yararlanması ve mücavir alandaki taşınmazlara yakın olması gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmaz kuru arazi olarak değerlendirilip, bu niteliğine uygun olarak buğday, buğday samanı, kavun, karpuz münavebesi alınarak olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir yöntemine göre değer biçilmesi kapitalizasyon faiz oranı %5, objektif değer artışı da %30 oranında uygulanmak suretiyle 15,21 TL/m² üzerinden toplam kamulaştırma bedelinin hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak Mahkemece takdir olunan kamulaştırma bedelinin, Anayasa Mahkemesinin 27.11.2020 tarihli ve 31317 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı kararı gereğince kararın kesinleşmesi beklenmeksizin davalılara derhâl ödenmesi gerektiğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kuru tarım arazisi niteliğindeki Diyarbakır ili, Ergani ilçesi, Boğaz köyü 118 ada 5 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

2. Kuru tarım arazisi niteliğindeki Diyarbakır ili, Ergani ilçesi, Boğaz köyü 118 ada 5 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3323, Karar No: 2020/2905, Tarih: 10.06.2020

**11. Ceza Dairesi         2019/3323 E.  ,  2020/2905 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Düşme

1- Sanıklar hakkında “2007 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan kurulan düşme hükmüne yönelik ihbar Eden Tarım ve Köy işleri Bakanlığı Vekilinin temyiz taleplerinin incelenmesinde,

Sanıklara yüklenen "sahte fatura düzenlemek" suçundan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve mahkemece hakkında katılma kararı verilmeyen Tarım ve Köy işleri Bakanlığı’nın hükmü temyiz etme yetkisi bulunmadığından, vekilinin temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2-Sanıklar hakkında “2007 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçundan kurulan düşme hükmüne yönelik katılan ... vekili ve Cumhuriyet savcısının temyiz taleplerinin incelenmesinde,

Sanıklara yüklenen “2007 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçuna ilişkin dava zamanaşımı süresinin en son fatura tarihinin 01.02.2007 olması karşısında, hüküm tarihi itibarıyla dolmadığı gözetilmeden, yazılı şekilde düşme hükmü verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin ve Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA; ancak sanıklara yüklenen suçun cezasının miktarı ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK'nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiğinden ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta 1412 sayılı CMUK’nin 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, kamu davalarının gerçekleşen uzatılmış dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞMESİNE, 10.06.2020 tarihinde oy birliği yle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/13415, Karar No: 2023/12542, Tarih: 21.09.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/13415 E.  ,  2023/12542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

KARAR : Davanın reddi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirket ve bağlı alt firmaları nezdinde ...'da 07.2008-30.05.2014 tarihleri arasında kalıpçı olarak çalıştığını, en son aylık ücretinin 2.000,00 USD olduğunu, ilaveten barınma, yemek ve yılda iki defa ...'ye dönüş bilet hakları olduğunu, ... sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, ... bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin, hafta tatili ve prim alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazları olduğunu, dava konusu alacaklara çalışılan ülke mevzuatının uygulanması gerektiğini, iddia edilen ücreti kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.10.2019 tarihli ve 2017/771 Esas, 2019/615 Karar sayılı kararı ile; toplanan kanıtlar ve alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 30.09.2021 tarihli ve 2020/223 Esas, 2021/2307 Karar sayılı kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 30.09.2021 tarihli ve 2020/223 Esas, 2021/2307 Karar sayılı kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 22.12.2021 tarihli ve 2021/12547 Esas, 2021/16788 Karar sayılı ilâmı ile; 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 27 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında taraflar arasında bir hukuk seçimi anlaşması bulunduğundan uyuşmazlık hakkında ... hukukunun uygulanması gerektiği, ... hukukunun dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere aynı zamanda mutad işyeri hukuku olduğu, hâl böyle olunca gerekirse ... hukukunda uzman bir bilirkişiden de rapor alınmak suretiyle dava konusu uyuşmazlık bakımından değerlendirme yapılması ve dosya kapsamındaki delil durumu birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmına uyularak ... Federasyonu ... Kanunu'nun 392 nci maddesi dikkate alındığında davanın ... sözleşmesinin sona erdiği 03.04.2014 tarihinden 3 yıl, 8 ay sonra açıldığı ve sürenin kaçırılması hususunda geçerli bir neden bulunduğunun ispat edilmediği gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; Yargıtay bozma ilâmı ve İlk Derece Mahkemesi kararının işçi menfaatlerine aykırı olduğunu ve ... hukukunun uygulanması gerektiğini, işçi işveren ilişkisinde karşılıklı müzakere edilerek hukuk seçimi anlaşması yapılmasının beklenemeyeceğini, ... sözleşmesinin ... hukuku ile sıkı ilişki içinde olduğunu, zamanaşımı yönünden ... hukukunun uygulanması gerektiğini ve temyiz dilekçesinde belirttiği diğer hususları ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; ... sözleşmesine uygulanacak hukuk ve talep konusu işçilik alacaklarının bulunup bulunmadığı hususlarındadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; ... sözleşmesine uygulanacak hukuk ve talep konusu işçilik alacaklarının bulunup bulunmadığı hususlarındadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5718 sayılı Kanun'un 2, 5, 8, 24, 27, 40 ve 44 üncü maddeleri.

3. ... Federasyonu ... Kanunu'nun 392 nci maddesi şu şekildedir:

“Çalışan, hakkının ihlal edildiğini öğrendiği veya öğrenmesi gerektiği günden itibaren üç ay içinde ... ... uyuşmazlığının çözümü için mahkemeye başvurma hakkına sahiptir.

İşveren, çalışanın işletmeye verdiği zararın tazminine ilişkin uyuşmazlıklarda, zararın tespit edildiği tarihten itibaren bir yıl içinde mahkemeye gitme hakkına sahiptir.

Bu maddede belirtilen sürelerin geçerli bir nedenle kaçırılması durumunda, bu süreler mahkeme tarafından tekrar başlatılabilir.”

3. Değerlendirme

1.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince bozma ilâmına uyularak yargılama sonucunda; davanın ... sözleşmesinin sona erdiği 03.04.2014 tarihinden 3 yıl, 8 ay sonra açıldığı ve ... Federasyonu ... Kanunu'nun 392 nci maddesi uyarınca sürenin kaçırılması hususunda geçerli bir nedenin de bulunmadığı gerekçesiyle zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

3. Maddi hukukun bir müessesesi olan zamanaşımı, 5718 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi uyarınca hukuki işlem ve ilişkinin esasına uygulanan hukuka tâbidir. Hakkın özüyle bağlantılı olması nedeniyle hak düşürücü sürelerin de hukuki işlem ve ilişkinin esasına uygulanacak hukuka tâbi olduğu kabul edilmelidir (... Doğan, Milletlerarası Özel Hukuk, ..., 2022, s.315; ..., ... Milletlerarası Özel Hukuku, ..., 2021, s.127)

4. ... sözleşmesinden doğan taleplerde, talebin tâbi olduğu hukukun (esasa uygulanan hukuk) zamanaşımı ve hak düşürücü süre bakımından da yetkili olduğu dikkate alındığında ... Federasyonu ... Kanunu'nun bu konudaki hükümlerinin uyuşmazlıkta uygulanması, 5718 sayılı Kanun'un 2 ve 8 inci maddelerinin bir gereğidir.

5. İlâmın İlgili Hukuk kısmının (3) numaralı paragrafında yer verilen ... Federasyonu ... Kanunu'nun mahkemeye başvurma sürelerinin düzenlendiği 392 nci maddesinde sözü edilen süreler, hak düşürücü süre niteliğinde olup resen dikkate alınmalıdır. İlk Derece Mahkemesince, bunun yerine sözü edilen sürelerin zamanaşımı süresi olarak nitelendirilmesi ve hüküm yerinde "davanın zamanaşımı nedeniyle reddine" karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.