muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/4049, Karar No: 2023/3597, Tarih: 31.10.2023

Bu durumda mahkemece, 01.07.2008 tarihli yapı tatil tutanağında inşaatın seviyesinin %75 olarak belirlendiği, 08.06.2010 ve 24.01.2013 havale tarihli bilirkişi raporlarında da dava tarihi itibariyle inşaatın seviyesinin bu oranda olduğunun kabul edildiği, davacı tarafça da inşaatın %85 seviyesinde tamamlandığının ve arsa sahiplerince inşaata sokulmadığının kabul edildiği, davalı tarafça 05.05.2009 tarihli yapı tatil tutanağından sonra davacı yüklenicinin inşaata girmediğinin kabul edildiği gözetilerek, davacı tarafından yapılan imalatın seviyesinin tereddüde yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, ilgili Belediye Başkanlığı'ndan inşaatın projeye, imara aykırı olup olmadığı, projeye aykırılık varsa tadilat projesiyle gidirilip giderilmeyeceği, giderilmesi mümkün ise yapılması gereken işlemler ve bunların bedellerinin sorulması, keşif yapılarak ve bilirkişi kurulundan rapor alınarak bu hususların denetlenmesi, yüklenici tarafından yapılan inşaatın projeye aykırı olduğunun ve aykırılıkların tadilat projesiyle giderilmesinin mümkün olmadığının, yani imalatın arsa sahibinin yararına olmadığının belirlenmesi durumunda davanın reddine karar verilmesi, inşaatın projeye aykırı olmadığının veya tadilat projesiyle aykırılıkların düzeltilmesinin mümkün olduğunun belirlenmesi halinde ise, yüklenici tarafından yapılan imalat bedelinin mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi, bu bedelden varsa projeye ve ruhsata aykırılıkların giderilme bedelinin mahsubu ile kalan kısmın hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmamıştır" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Karar Düzeltme Kararı

1-Yargıtay dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

2-Yargıtay (kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 29.03.2018 tarih ve 2017/1407 Esas, 2018/2502 Karar sayılı ilamı ile "Davacı yüklenicinin inşaatı ne zaman ve hangi seviyede terk ettiğinin mahkemece tespit edileceğinin tabii bulunduğu" açıklaması yapılarak karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

2-Yargıtay (kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 29.03.2018 tarih ve 2017/1407 Esas, 2018/2502 Karar sayılı ilamı ile "Davacı yüklenicinin inşaatı ne zaman ve hangi seviyede terk ettiğinin mahkemece tespit edileceğinin tabii bulunduğu" açıklaması yapılarak karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı ve davalı arsa sahibi ... arasında yapılan adi yazılı protokole göre inşa edilen binanın reddedilmeyecek oranda tamamlanmadığından, bir başka anlatımla sözleşmenin ifa edildiğinden söz edilemeyeceğinden sözleşmenin geçersiz olduğu, sözleşmenin geçersizliği nedeniyle tarafların birbirlerine verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebilecekleri, Çukurova Belediye Başkanlığının müzekkere cevabına göre dava konusu inşaatın projeye aykırı olduğu ancak tadilat projesiyle aykırılığın giderilebileceği, bozma sonrası yapılan keşif sonucunda projenin % 95 oranında tamamlandığı, imalatın arsa sahibinin yararına olduğunun tespit edildiği, itibar edilebilir denetime elverişli bilirkişi raporlarına göre imalat bedelinin 968.772,00 TL olduğu, projeye ve ruhsata aykırılıkların giderilme bedelinin 31.000,00 TL olduğu, davacının talep edebileceği bedelin 937.772,00 TL olacağı anlaşılmakla taleple bağlılık ilkesi gereğince ana dosyaya ilişkin 817.265,00 TL'nin davalı ...'dan tahsil edilerek davacıya verilmesine, yine taleple bağlılık ilkesi gereğince hüküm altına alınan kısmın 10.000,00 TL'lik bölümüne dava tarihi olan 30/10/2009 tarihinden yasal faiz yürütülmesine karar vermek gerekmiştir.

Bozma öncesi verilen yerel mahkeme kararı, bozma kararı ile birlikte ortadan kalkıp hukuki geçerliliğini yitirmektedir. Bozulan karar sonraki kararın eki niteliğinde de değildir. Bu nedenle bozma kararına uyulduktan sonra kurulacak yeni hüküm 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine uygun olarak oluşturulmalıdır. Diğer bir anlatımla, bozma kapsamı dışında kalan kısım yönünden söz konusu karar hukuki varlığını korumamaktadır.

Birleşen dosya yönünden bozma ilamında temyiz itirazlarının reddine karar verildiği, bu nedenle yeniden değerlendirme yapılmasına gerek olmadığı, ancak bozma ilamında onanmasına şeklinde bir karar olmadığından bozma öncesi haliyle karar vermek gerektiği, karar bir bütün olduğundan son karar tarihi itibariyle hesaplama yapılması gerektiği" gerekçesiyle birleşen davanın reddine, asıl davada 817.265,00 TL'nin davalı ...'dan tahsil edilerek davacıya verilmesine, hüküm altına alınan kısmın 10.000,00 TL'lik bölümüne dava tarihi olan 30.10.2009 tarihinden itibaren faiz yürütülmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde, mahkemece davalı savunmalarının hiç değerlendirilmediğini, usuli kazanılmış hakkın ihlal edildiğini, mahkemenin kabul ettiği imalat oranının yanlış olduğunu, her ne kadar 05.05.2009 tarihli yapı tatil zaptında yüklenici olarak davacının adı geçmekte ise de, bunun sadece bürokratik işlemlerden kurtulmak amacıyla bu hususta müracat edilmemesinden kaynaklandığını, yüklenicinin 01.07.2008 tarihinden sonra şantiyeye hiç gelmediğini, inşaatın 01.07.2008 tarihli yapı tatil zaptı ile mühürlendiği tarihte henüz %75 seviyesinde bile olmadığını, mahkemenin bozulan kararında, yüklenicinin müdahil ...'a 24.10.2008 tarihli protokol ile sattığı 2 dairenin bedeli olan 200.000,00 TL'yi yüklenici alacağından mahsup ettiğini, temyize konu kararda ise yüklenicinin elde ettiği 200.000,00 TL kazancı mahsup etmediğini, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında belirtilen tutarların hiçbir esasa dayanmadığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, taraflar arasında 01.10.2007 tarihli protokol uyarınca yapılan inşaata ilişkin imalat bedelinin tahsili istemine, birleşen dava ise tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 ve devamı maddeleri, 1086 sayılı HUMK'un 427 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme

1.Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2.Mahkemece hükmüne uyulan Yargıtay (kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 29.03.2018 tarihli karar düzeltme ilamında, davacı yüklenicinin inşaatı ne zaman ve hangi seviyede terk ettiğinin mahkemece tespit edileceği belirtilmiştir. Bozma ve karar düzeltme ilamından sonra mahallinde 23.01.2020 tarihinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda, binanın seviyesi %95 olarak belirlenmiş ve bu oran esas alınarak yüklenicinin yaptığı imalat bedeli hesaplanmıştır. Dosya kapsamı, toplanan deliller ve yüklenicinin isminin yazılı olduğu 05.05.2009 tarihli yapı tatil tutanağı içeriğinden, yüklenicinin inşaatı terk ettiği tarihte inşaatın %90 seviyesinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda yüklenici tarafından yapılan imalat bedelinin %90 oranı esas alınarak mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi gerekirken bozma ve karar düzeltme ilamından sonra yapılan keşifte belirlenen inşaat seviyesi esas alınarak yüklenicinin imalat bedelini hesaplayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi doğru olmamıştır.

3.Diğer yandan hükmüne uyulan Yargıtay (kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 07.07.2009 tarihli bozma ilamında, yüklenici tarafından yapılan imalat bedelinin "mahalli piyasa rayiçlerine göre" belirlenmesi gerektiği açıklanmıştır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda mahalli piyasa rayiçleriyle yüklenicinin yaptığı imalat bedeli (KDV hariç) 968.772,00 TL olarak hesaplanmıştır. Mahalli piyasa rayici içerisinde KDV ve yüklenici karı da olup, ayrıca eklenmemesi gerekir. Buna rağmen mahalli piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedele KDV'nin dahil olmadığı belirtilerek düzenlenen raporun bozmaya uygun olarak düzenlendiğinin kabulü ve hükme esas alınması mümkün değildir.

4.Usuli kazanılmış hak, 1086 sayılı HUMK'un yürürlükte olduğu dönemde çıkarılan 09.05.1960 tarih, 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında tanımlanmış olup, içtihadı birleştirme kararında; Yargıtay bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına usulî kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için de zorunluluk doğacağı, usulî kazanılmış hakka ilişkin açık kanun hükmü olmasa da temyiz sonucu verilecek bozma kararının hukuka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan amacı ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukuki alanda istikrar amacıyla kabul edilmiş bulunması bakımından usulî kazanılmış hak müessesesi usul hukukunun dayandığı ana esaslardan olup, kamu düzeniyle de ilgili olduğu belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe giren ilk halinde usuli kazanılmış hakka yer verilmemişse de bu ilkenin uygulanması, Yargıtayın içtihatları ile HMK’nın 177/2. maddesine 22.07.2020 tarih ve 7251 sayılı Kanunun 18. maddesi ile yapılan ek düzenlemeye kadar devam etmiştir. Bu ek düzenleme ile “Yargıtayın bozma kararından veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya İlk Derece Mahkemesine gönderildiğinde, İlk Derece Mahkemesinin tahkikata ilişkin bir işlem yapması hâlinde tahkikat sona erinceye kadar da ıslah yapılabilir. Ancak bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz” maddesi ile HMK’da hüküm altına alınmış olup usuli kazanılmış hakların korunacağı bu şekilde hükme bağlanmıştır.

Usuli kazanılmış hak kamu düzeni ile ilgili olması nedeniyle Yargıtayca da re'sen dikkate alınır. Yargıtayın bozma kararı nedeniyle doğan hak iki çeşit olup, (1) mahkemenin Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına kazanılmış hak, (2) bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalması ile doğan usuli kazanılmış haklardır.Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları (konuları) kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme, (bozma kararının kapsamı dışında kalmış olması nedeniyle) kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Yani kesinleşmiş olan bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak teşkil eder. Bu nedenle usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeni düşüncesiyle kabul edilmiş bir ilkedir. Mahkemelerin bu ilkeyi gözetmesi gerekmektedir.

5.Somut olayda mahkemenin bozma ilamından önceki 27.12.2013 tarihli ilk kararında yüklenicinin imalat bedelinden, "24.10.2008 tarihli protokolün 2/e bendinde yazılı ...'a satılan 2 adet daire bedeli toplamı 200.000 TL'nin" proje dışı işler bedeli yanında mahsubuna karar verilmiştir. Davacı yüklenicinin "200.000 TL'nin mahsup edilmesinin yerinde olmadığına" ilişkin temyiz itirazı reddedilerek, karar kapatılan 23. Hukuk Dairesinin yukarıda yer verilen 07.07.2009 tarihli ilamı ile davalı yararına bozulmuş, yine davacı yüklenicinin aynı nedenle yaptığı karar düzeltme istemi de yerinde görülmeyerek reddedilmiştir. Bu durumda yüklenicinin imalat bedeli alacağından mahsup edilen 200.000 TL yönünden, davalı ... yararına usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Mahkemece bu husus üzerinde durulmadan, usuli kazanılmış hak ilkesi ihlal edilerek son kararda 200.000 TL bedelin, davacı alacağından mahsup edilmemesi doğru olmamıştır.

6.O halde mahkemece yapılacak iş, davacı tarafından yapılan imalatın seviyesi %90 kabul edilip, hükme esas raporu veren bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak, %90 oranına göre yüklenici tarafından yapılan imalat bedelinin mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenmesi (piyasa rayiçleri içerisinde KDV ve yüklenici karı bulunduğundan bunlar ayrıca eklenmeksizin ve çıkartılmaksızın), bu bedelden asıl raporda belirlenen proje ve ruhsata aykırılıkların giderilme bedelinin mahsup edilmesi ve yine yüklenici tarafından dava dışı ...'a satılan 2 adet dairenin toplam bedeli olan 200.000 TL'nin de mahsubu ile kalan kısmın hüküm altına alınmasından ibarettir. Mahkemece belirtilen hususlar dikkate alınmadan usuli kazanılmış hak ilkesini de ihlal eder biçimde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

VI. KARAR

1-Yukarıda 3.1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Diğer bentlerde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün

BOZULMASINA,

3-17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil

olunan davalı ...'a verilmesine,

VI. KARAR

1-Yukarıda 3.1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Diğer bentlerde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün

BOZULMASINA,

3-17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil

olunan davalı ...'a verilmesine,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

31.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/19322, Karar No: 2011/20304, Tarih: 07.12.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/19322 E.  ,  2011/20304 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında olduğu gibi korunamayan yapı ve ağaçların bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın görev yönünden reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, imar uygulaması sırasında olduğu gibi korunamayan yapı ve ağaçların bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, idari yargı görevli olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı yasal gerekçelere göre, davanın görev yönünden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 07.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8312, Karar No: 2014/9521, Tarih: 30.04.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/8312 E.  ,  2014/9521 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

K A R A R

a) Davacının yurt dışında ikamet etmeye başladığı tarih Kurumdan sorularak alınacak yanıt ve belge eklendikten sonra gönderilmek üzere

b) Davacının yurt dışında ilk defa çalışmaya başladığı tarih Kurumdan sorularak alınacak yanıt ve belge eklendikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 30/04/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/10143, Karar No: 2012/14455, Tarih: 05.12.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/10143 E.  ,  2012/14455 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZNİK ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 09/02/2012

Yanlar arasında görülen "tapu iptal ve tescil olmadığı taktirde tazminat davası" sonunda yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı dava dilekçesinde; kayden malik olduğu 167 ada, 28 parselde yer alan bağımsız bölümü icra takibinden korumak amacıyla ve daha sonra iade edilmek kaydıyla davalılardan A...'e tapuda satış göstermek suretiyle temlik ettiğini anılan kişinin de bankadan kredi alabilmek amacıyla diğer davalı S... K...'a devrettiğini, Yapı Kredi bankası Yenişehir Şubesinden kendi adına 60.000,00.-TL kredi aldığını, ödemelerini yaptığını, borçlarını kapatabilmek amacıyla taşınmazı satmak istemesine rağmen tapuda ferağ verilmediğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tesciline olmadığı taktirde bedelin tazmini isteğinde bulunmuş, mahkemece iddianın yazılı delille kanıtlanamadığı gerekçesiyle  davanın reddine karar verilmiştir.

İddianın ileri sürülüş biçimine göre; davada inançlı işlem hukuksal nedenine dayanıldığı açıktır. Esasen bu yön mahkemenin de kabulündedir. Bu tür bir iddianın 05.02.1947 tarih, 20/6 sayılı İnançları Birleştirme Kararında sözü edilen "yazılı belge"  veya  "yazılı  delil  başlangıcı" sayılacak  nitelikte  bir bulgu ile kanıtlanabileceği kuşkusuzdur. Eldeki davada bu tür bir belge veya  bulgu ibraz edilmiş değildir.

Ne var ki; davacı dilekçesinin deliller bölümünde açıkça yemin deliline de  dayanmıştır. Bilindiği üzere; yemin 6100 sayılı HMK’nun 228. (1086 sayılı HUMK’nun 337. vd.) maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenen ve davayı sonuçlandıran yasal ve kesin delildir. 05/02/1947 tarih, 20/6 sayılı İnançları Birleştirme Kararı ile iddiasının yazılı delille kanıtlayamayan kimsenin karşı tarafa yemin teklif etme hakkının bulunduğu açıktır. Oysa eldeki davada davacıya bu olanak tanınmamıştır.

Hal böyle olunca; davacıya yemin teklif etme hakkının hatırlatılması, bu hakkın kullanılması halinde hâsıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, değinilen husus gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Davacının bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 05.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1635, Karar No: 2021/14346, Tarih: 27.09.2021

**6. Ceza Dairesi         2020/1635 E.  ,  2021/14346 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulu’nun takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabul de ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Oluş ve dosya içeriğine göre, mağdur ...’in üzerini arayan suça sürüklenen çocuk ...’in 60 TL para aldığı olayda mal değer azlığı indirimi uygulanmamıştır.

5237 sayılı TCK'nın “Daha az cezayı gerektiren hâl” başlıklı 150/2. maddesinde; “Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir.” denilmektedir.

Maddenin gerekçesinde ise; “Maddenin ikinci fıkrasında, yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılması gerektiği kabul edilmiştir.” açıklamasına yer verilmiştir.

TCK’nın 145. maddesiyle daha az ceza verilmesini gerektiren bir nitelikli hâl olarak “Değer azlığı”, hırsızlık suçu bakımından da -suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak, ceza vermekten de vazgeçilebilir.” ibaresi ilâvesiyle- hüküm altına alınmış bir husustur.

Y.C.G.K.'nın 15.12.2009 günlü, 6/242-291 esas ve karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere, 5237 sayılı TCK'nın 145.(veya 150/2) maddelerinde veya gerekçelerinde “Daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma” koşulu yoktur. Elbette değerin az olmasına ilaveten, daha çoğunu alma olanağı varken daha azı alınmış ise; bu maddeler sanık lehine uygulanmalıdır. Ancak; her iki maddenin, yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir.

TCK'nın 145 veya 150/2. maddeleri uyarınca faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması kural olarak yeterli olup, suç ve cezada kanunilik ilkesi ile aleyhe kıyas ve yorum yasağı gereği, kanunda bulunmayan başka bir koşul ihdas edilemez.

Hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır.

TCK'nın 145 ve 150/2. maddelerinin uygulanmasında hâkime geniş bir takdir yetkisi tanınmış olup, TC Anayasası’nın 141/3, 5271 sayılı CMK'nın 34, 223, 230 ve 289. maddeleri uyarınca sözü edilen yetki kullanılırken, keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle açıklanmalı ve uygulama yapılmalıdır.

Hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır.

TCK'nın 145 ve 150/2. maddelerinin uygulanmasında hâkime geniş bir takdir yetkisi tanınmış olup, TC Anayasası’nın 141/3, 5271 sayılı CMK'nın 34, 223, 230 ve 289. maddeleri uyarınca sözü edilen yetki kullanılırken, keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle açıklanmalı ve uygulama yapılmalıdır.

Öte yandan hâkim, TCK.'nın 145 veya 150/2. maddeleriyle kendisine tanınan takdir yetkisini kullanırken, evrensel ceza hukuku prensiplerinden olan ve ceza kanunlarımızın hazırlanmasında esas alınan, kanunilik, belirlilik, orantılılık ve ölçülülük ilkeleri, kıyas ve aleyhe yorum yasağı ile mükerrer değerlendirme yasağına uygun bir değerlendirme yapmak zorundadır.

Bu açıklamalardan değer az ise, verilecek cezadan mutlaka indirim yapılmalıdır gibi bir anlam da çıkartılmamalıdır. Diğer bir anlatımla indirim yapıp yapmama hususu her somut olayda özenle değerlendirilmelidir.

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun Dairemizce benimsenen içtihatları uyarınca; rögar kapağı, plaka, sürücü belgesi, kimlik belgesi ve bankamatik kartı gibi eşyaların hırsızlık suçuna konu olması halinde, ortaya çıkan tehlike veya bunların yeniden çıkartılması için sarf edilecek emek ve mesai vb.’de gözetilerek değer azlığı indirimi yapılmamalıdır.

Bu açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde, mağdurun 60 TL parasını alan suça sürüklenen çocuk hakkında, suç tarihi olan 05.06.2016 itibariyle paranın satın alma gücü ve günün ekonomik koşulları ile birlikte değerlendirildiğinde, verilen cezada değer azlığı indiriminin yapılması gerekir.

Açıklanan nedenlerle;

5237 sayılı TCK’nın 150/2. maddesiyle suça sürüklenen çocuğa verilen cezadan değer azlığı nedeniyle indirim yapılması hususunun gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 27.09.2021 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY:

Dairemizin yerleşik içtihatları nazara alındığında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 150. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen "Malın değerinin azlığı" nedeniyle cezadan indirim yapılabilmesi için yasa koyucunun amacı, suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın özgülenen kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alabilme imkanı varken yalnızca gereksinimi kadar, değer olarak da gerçekten az olan şeylerin alınması, maddenin uygulanması veya uygulanmamasına ilişkin gerekçenin de kararda gösterilmesi gerekir.