muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/2949, Karar No: 2010/3906, Tarih: 07.04.2010

Öte yandan, 3402 Sayılı Yasanın 12/3. maddesinde öngörülen süre hak düşürücü süre olup kamu düzeni ile ilgilidir ve mahkemece davanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekli olumsuz dava şartlarındandır.

Ayrıca, bir tarafın dava açıldığı andaki mevzuata ve içtihada göre davasında haklı olmasına rağmen, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren (geçmişe etkili) yeni bir yasa hükmü ya da yeni bir İnançları Birleştirme Kararı gereğince davayı kaybetmesi halinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağı da kuşkusuzdHal böyle olunca; çekişmeli 1226 sayılı parselin 86 sayılı kadastral parselle ve varsa başka parsel ya da parsellerle ilgili bağlantısını gösteren tedavül kayıtlarının getirtilerek keşfen uygulanması, 1967/323 esas sayılı hükmün kapsamında kalıp kalmadıklarının açıklığa kavuşturulması, kapsam dışında kalmaları halinde kıyı-kenar çizgisi ve 5841 Sayılı Yasa hükümleri yönünden değerlendirme yapılması, bunun yanında taraflara yüklenecek yargılama masrafı ve vekalet ücreti bakımından davadaki haklılık durumlarının belirlenmesi, ondan sonra bir karar verilmesi yerine, eksik soruşturma ile yazılı biçimde hüküm kurulması doğru değildir.

Değinilen hususlar karar düzeltme isteği üzerine yeniden yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından, Hazinenin karar düzeltme isteğinin HUMK.’nun 440. maddesi uyarınca kabulüne, Dairenin 29.6.2009 tarih, 5885-7510 sayılı onama ilamının ortadan kaldırılmasına, yerel mahkemenin 13.9.2007 tarih, 2042-836 sayılı kararının açıklanan nedenden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 07.04.2010  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15343, Karar No: 2015/18281, Tarih: 02.11.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/15343 E.  ,  2015/18281 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İnegöl 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarihi : 08.05.2015

No : 2013/518-2015/202

Dava, bildirilmeyen hizmet sürelerinin ve sigorta primine esas kazanç (ücret) tutarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, tüm taraflar vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre hizmet tespitine dair verilen hüküm isabetli olup, davacı vekilinin tüm, davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddesidir.

Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir. Ücretin mevcut delillerle şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi mümkün bulunmayan kimi durumlarda, yapılan iş, hizmet süresi ve diğer belirleyici özellikler belirtilmek suretiyle ilgili meslek örgütlerinden sorulmak suretiyle de belirlenebilir. Meslek örgütlerince bildirilen ücret miktarları tarafları ve mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olmayıp, diğer bilgi ve belgelerle de desteklenmeleri gerekir.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. 82. madde de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı, davalı işveren yanında 25.03.2009 – 11.06.2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının, en son aldığı ücretinin net 1.120 TL olduğunun tespitini talep etmiş, mahkemece davacının en son aldığı ücretin 1.000,00 TL olduğu, buna göre hesaplanan tespite konu olan 25/03/2009 - 09/06/2013 döneminde çalıştığının ve 25/03/2009 – 30/06/2009 döneminde günlük 31,75 TL üzerinden, 01/07/2009 – 31/12/2009 döneminde günlük 33,03 TL üzerinden, 01/01/2010 – 30/06/2010 döneminde günlük 34,75 TL üzerinden, 01/07/2010 – 31/12/2010 döneminde günlük 36,25 TL üzerinden, 01/01/2011 – 30/06/2011 döneminde günlük 37,97 TL üzerinden, 01/07/2011 – 31/12/2011 döneminde günlük 39,90 TL üzerinden, 01/01/2012 – 30/06/2012 döneminde günlük 42,26 TL üzerinden, 01/07/2012 – 31/12/2012 döneminde günlük 44,83 TL üzerinden, 01/01/2013 – 09/06/2013 döneminde günlük 46,65 TL üzerinden çalıştığının tespitine,” karar verilmiştir.

Yerel mahkemece, tespitine karar verilen sürede davacının aldığı ücretin tespitinde, tanık beyanlarından hareketle sonuca gidilmiş ise de, yukarıdaki esaslar dahilindeki deliller celp edilip, değerlendirildikten sonra, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacı ve davalılardan N... M... Ltd. Şti'ne iadesine, 02.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2013/17124, Karar No: 2015/2775, Tarih: 24.02.2015

**1. Hukuk Dairesi         2013/17124 E.  ,  2015/2775 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BODRUM 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 09/05/2013

NUMARASI : 2011/399-2013/450

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 24.02.2015 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacılar vekili Avukat ................ ................ ile temyiz edilen vekili Avukat .......... .............. geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi .............. tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil ile bedel isteklerine ilişkin olup, mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Davacılar, mirasbırakan ....... .............’un mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla 104 ada 7, 12 ve 15 parsel sayılı taşınmazları satış suretiyle akrabası davalıya temlik ettiğini, onun da 15 parseli dava dışı üçüncü kişiye 300.000,00 TL bedelle devrettiğini, ardından murisin düzenlediği vasiyet ile tüm malvarlığını davalıya bıraktığını ileri sürerek 104 ada 7 ve 12 sayılı parsellerin tapu kayıtlarının iptali ile adlarına tesciline ve 15 sayılı parselin bedeli olan 300.000,00 TL'nin faiziyle tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, dava konusu taşınmazları bedelini ödeyerek satın aldığını, muvazaanın söz konusu olmadığını, murisin daha sonra yaptığı vasiyetname ile tüm malvarlığını kendisine bıraktığını, anılan vasiyetin iptali için davacıların açtığı davanın Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.10.2010 tarihli, 2009/828 Esas, 2010/833 Karar sayılı ilamı ile reddedilerek anılan kararın kesinleştiğini, 15 parselin satış bedelini murisin bakımına harcadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazların davalıya satış suretiyle devredildiği, onun da 15 sayılı parseli dava dışı kişiye temlik ettiği, murisin bu temliklerden sonra 28.09.2007 tarihli vasiyeti ile tüm malvarlığını davalıya bıraktığı, anılan vasiyetin iptali için bir kısım davacıların açtıkları davadan sonra feragat ettikleri, vasiyetname geçerliliğini koruduğuna göre davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazların davalıya satış suretiyle devredildiği, onun da 15 sayılı parseli dava dışı kişiye temlik ettiği, murisin bu temliklerden sonra 28.09.2007 tarihli vasiyeti ile tüm malvarlığını davalıya bıraktığı, anılan vasiyetin iptali için bir kısım davacıların açtıkları davadan sonra feragat ettikleri, vasiyetname geçerliliğini koruduğuna göre davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; mirasbırakan .......... ..............’un çekişme konusu 104 ada 7, 12 ve 15 parsel sayılı taşınmazları 16.11.2006 tarihli akitle akrabası davalıya, onun da 15 parseli 28.09.2007 tarihli akitle 300.000,00 YTL bedelle dava dışı .................................................................................................................’ye satış suretiyle temlik ettikleri anlaşılmaktadır.

Öte yandan; murisin 28.09.2007 tarihli vasiyetname ile, T.C. Hudutları dahilinde malik ve hissedarı bulunduğu ve bundan sonra bulunacağı bilimum gayrimenkullerdeki hak ve hisselerini davalıya bıraktığı görülmektedir.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada mirasbırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve 0l.04.1974 tarihli, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Borçlar Kanunu'nun 213. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 237.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda mahkemece bir değerlendirme yapılmadan sonuca gidildiği görülmektedir.

Şöyle ki, dosya kapsamı ile, murisin 1932 doğumlu olup, bekar ve çocuksuz olarak 18.06.2009 tarihinde öldüğü, davacı kardeşleri ile dargın olduğu, dava konusu taşınmazları 16.11.2006 tarihinde kendisi ile ilgilenen akrabası davalıya satış suretiyle temlik ettiği, satış bedeli ile gerçek bedeller arasında fahiş fark olduğu, varlıklı olan murisin satış ihtiyacı bulunmadığı, davalının satış bedelini ödediğini de ispat edemediği açıktır.

Diğer taraftan, murisin dava konusu taşınmazları davalıya temlik ettikten sonra 28.09.2007 tarihinde düzenlediği vasiyetname ile o tarihte mevcut olan mal varlığını davalıya vasiyet ettiği kayden sabittir.

Hâl böyle olunca; yukarıda açıklanan ilkeler ve olgular birlikte değerlendirilmek suretiyle mahkemece, işin esasına girilerek muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı eldeki davadaki istekler bakımından değerlendirme yapılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.

Davacıların bu yönlere değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 31.12.2014 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz edenler vekili için 1.100.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenden alınmasına, 24.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/657, Karar No: 2012/6425, Tarih: 21.05.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/657 E.  ,  2012/6425 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının işleteni olduğu ve müvekkili şirkete trafik sigortalı aracın alkollü sürücü idaresinde iken meydana gelen trafik kazasında 3.kişi aracında hasara neden olduğunu, müvekkilince karşı tarafa sigorta poliçesi gereğince tazminat ödendiğini ve davalıya rücu haklarının bulunduğunu ileri sürerek, kusura isabet eden 6.225,00 TL.nın ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 06.12.2010 tarihli ıslah dilekçesi ile tedavi gideri de eklenerek taleplerini 6.301,50 TL.na yükselttiklerini bildirmiştir.

Davalı, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere göre, davanın kabulü ile 6.225,00 TL.nın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Davacı vekilinin karşı temyiz istemi yönünden yapılan temyiz incelemesinde;

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve katılma yoluyla temyizde temyiz edenin dilekçesinde ileri sürdüğü konularla sınırlı olarak temyiz talebinde bulunulacağına, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmuş olmasına karşın, dilekçede talep

edilmeyen zarar kalemi (tedavi gideri) yönünden yapılan ıslah talebinin usule uygun bir ıslah işlemi olmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün karşı temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-) Davalı vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Dava, trafik sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK.nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. Maddesinde alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra konu ile ilgili olan "b-2" bendinde "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Ayrıca Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektirin olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. Maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde,yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten

sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, zararın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla sürücünün alkollü olması tek başına zararın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda zararın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. Maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağı ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda; davalıya ait ve davacıya trafik sigortalı aracın 1.24 promil oranında alkollü sürücü idaresinde iken meydana gelen trafik kazasında 3.kişi aracı hasarlanmış olmasına karşın, mahkemece yargılama sırasında makine mühendisi bilirkişiden sadece kusur oranı ve hasarın belirlenmesi için rapor alınmıştır.

Somut olayda; davalıya ait ve davacıya trafik sigortalı aracın 1.24 promil oranında alkollü sürücü idaresinde iken meydana gelen trafik kazasında 3.kişi aracı hasarlanmış olmasına karşın, mahkemece yargılama sırasında makine mühendisi bilirkişiden sadece kusur oranı ve hasarın belirlenmesi için rapor alınmıştır.

O halde, mahkemece dosyanın nöroloji uzmanı ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kuruluna tevdii ile kazanın oluş şekli, yol, hava vs. koşullar bir bütün olarak değerlendirilip kazanın salt (münhasıran) alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması yönünden yeni bir rapor alınması, ondan sonra varılacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

SONUÇ; Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin tüm karşı temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 71,35 TL fazla alınan peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 21.5.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.