muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/10409, Karar No: 2019/10528, Tarih: 02.07.2019

Gerekçesi gösterilmek suretiyle temyiz isteminin reddine dair verilen Ek karar usul ve kanuna uygun olduğundan, sanık müdafisinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle Ek kararın ONANMASINA,

Sanık hakkında çocuğun basit cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan hükümlere yönelik katılan mağdur vekilinin temyiz isteminin inclenmesine gelince;

5271 sayılı CMK'nın 288 ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler nazara alınıp aynı Kanunun 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri ile katılan mağdur vekilinin temyiz dilekçesinde belirttiği nedenler de gözetilerek yapılan değerlendirmede, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde vaki istinaf başvurusunun kabulü ile hükümlerin kaldırılarak sanığın çocuğun basit cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkumiyetine dair kurulan hükümlere yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmediğinden, katılan mağdur vekilinin temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nın 302/1. madde ve fıkrası gereğince esastan reddiyle hükümlerin ONANMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesine 17. Ceza Dairesine gönderilmlesine, 02.07.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17098, Karar No: 2017/19288, Tarih: 26.09.2017

**22. Hukuk Dairesi         2015/17098 E.  ,  2017/19288 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, fazla mesai ile hafta tatili alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapılıp yapmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını, iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla mesai yapıldığı iddia edilen çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle iş yerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda; davacı davalı iş yerinde şoför olarak çalıştığı davacının günlük çalışmasının yaz mevsiminde 08.30-17.30 saatleri arası normal mesainin yapıldığı 17.30'dan sonrasındaki çalışmaların fazla mesai olduğu, kış mevsiminde ise 08.00-17.00 saatleri arasında normal mesainin yapıldığı 17.00'den sonrasındaki çalışmaların fazla mesai olduğu belirtilerek tüm dönemler için günlük fiili çalışmanın en fazla 14 saat olabileceği kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla mesai alacakları; dosyada mevcut olan taşıt görev emirlerine göre, yazılı olan dönemler ve de belirtilen saatler esas alınarak, hesaplanmış ise de; iş bu belgeler başlangıç ve bitiş saati içermektedir. Bu durumda öncelikle davacının taşıt emirlerinde yer alan yazılı saatler arasında, günlük ve haftalık çalışma saatlerinin belirlenmesi, sonrasında da yasal çalışma sürelerine göre fazla çalışma sürelerinin hesaplanarak hüküm altına alınması gerekmektedir. Mahkemece bu hususlar gözetilmeden karar verilmesi hatalıdır.

3- Davacı 12/02/2009 tarihine kadar Türkiye Orman İş Sendikasına 5.3.2009 tarihi itibariyle de Öz Orman İş Sendikasına üye olmuştur. Davacının fazla mesai alacaklarının Öz Orman İş Sendika ile yapılan toplu iş sözlemesindeki ilgili maddeler esas alınarak hesaplandığı sabittir. Ancak dosyada davalının Türkiye Orman İş Sendikası ile imzalamış olduğu Toplu İş Sözleşmesinin bulunmadığı yalnız Öz Orman İş Sendikasının Toplu İş Sözleşmelerinin bulunduğu görülmüştür. Davalı işyerindeki fazla mesai uygulamasının, her iki sendika ile yapılmış olan tüm toplu iş sözleşmelerindeki, her yıl için yapılan sözleşmelerde aynı içerikte olup olmadığı, araştırılarak sonucuna göre fazla mesai hesap edilmesi gerekirken tüm dönemler için ortak hesaplama yapılması hatalıdır.

4- Davacı tarafından, bilirkişi raporu doğrultusunda 14/11/2014 tarihinde ıslah edilerek talebin arttırıldığı görülmüştür. Davalıya 26/01/2015 tarihinde ıslah dilekçesinin tebliğ edildiği görülmekle davalı 28/01/2015'te ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı defi'nde bulunduğunu ileri sürmektedir. Ancak dosyada buna ilişkin dilekçe yer almamakla beraber mahkemece kabul edilen hesaplamalarda da dava zamanaşımının esas alındığı ıslaha ilişkin değerlendirme yapılamadığı anlaşılmıştır. Davalının tarih bildirmek suretiyle zamanaşımı definde bulunduğu iddiasının araştırılması, varsa belirtilen tarihte verdiğine dair dilekçe örneğinin sunulmasının istenerek elde edilen sonuca göre mahkemece yeniden karar verilmesi gerekmektedir. Eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 26/09/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/27170, Karar No: 2013/18839, Tarih: 02.12.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/27170 E.  ,  2013/18839 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, mağdurun durumu, fiille olan ilişkisi, kullanılan hilenin şekli, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin(AİHS), temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse...aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına...saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanıklar resmi nikahlı evli iken, sanık ...’ın vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 07/04/2003 tarihinde muvazaalı olarak boşandıkları, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Somut olayda; sanıklar resmi nikahlı evli iken, sanık ...’ın vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 07/04/2003 tarihinde muvazaalı olarak boşandıkları, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 02/12/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/13074, Karar No: 2010/1232, Tarih: 10.02.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/13074 E.  ,  2010/1232 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Tarih :25/03/2009

Nosu : 2008/401-2009/111

Taraflar arasındaki senet iptali ve alacak davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili müvekkili tarafından davalıya verilen dört adet bononun ödenmemesi üzerine 3.3.2005 tarihli sözleşme ile bu bonoların iptal edildiğini ve yerlerine yeni bir bono düzenlendiğini, ancak davalının elinde kalan bonoları iade etmediğini ve takip konusu yapıldığını ileri sürerek sözleşmenin iptaline, sonradan düzenlenen 11.500,-TL.lik bononun iadesine ve iptaline karar verilmesini, bononun elden çıkartılması halinde bedelinin sözleşme tarihinden itibaren %% 38 oranında reeskont faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece davacının aldığı malzeme karşılığında keşide ettiği dört adet bonoyu davalıya verdiği, senetlerin vadesinde ödenmemesi üzerine tarafların 03.03.2005 tarihli bir sözleşme yaparak, dört bononun yerine 03.03.2005 keşide ve 03.05.2005 vade tarihli yeni bir bono düzenledikleri; buna rağmen davalının elinde kalan önceki bonoları dava dışı ... Ltd. Şti.ne verdiği ve adı geçenin icra takibine girişerek davacıya ait malları haczettirdiği, her ne kadar davacı sözleşmenin iptalini ve ödediği 11.500,-TL.lik tutarın faizi ile tahsilini istemiş ise de, sözleşmenin serbest irade ile düzenlendiği ve gerek sözleşmenin, gerekse sözleşmeye dayalı olarak düzenlenen bononun iptali için koşulların oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; davacı yanca temyiz edilen hüküm Dairemizin 21.04.2008 gün ve 2007/10002 E. 2008/4228 K. sayılı kararıyla bozulmuştur.

Bozma gerekçesinde 03.03.2005 günlü sözleşme ile buna dayanılarak düzenlenen bononun “borcun tecdidi” niteliğinde olduğu ve bu suretle önceki bonoların, 11.500,-TL.lik bononun ödenmesi ile bedelsiz kaldığının gözetilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Verilen ilk kararın Dairemizce bozulması üzerine mahkemece davacının 11.500,-TL.lik senedi ibraz ettiği, serbest irade ile düzenlenen sözleşme uyarınca bono bedelini ödediği, bu bedelin dosya kapsamında belirtilen hukuki dayanak ile iadesinin mümkün olmadığı, haczedilen malların satılmamış olması nedeniyle hesaplanabilir bir zararın bulunmadığı, iade edilmeyen bonoların üçüncü kişi tarafından takibe konulması nedeniyle davacının haciz baskısı altında olduğu, ancak bu mağduriyeti nedeniyle özgür irade ile yaptığı sözleşme gereğince verdiği 11.500,-TL.lik senede ilişkin ödemeyi geri istemesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Borçlar Kanunu’nun 114 üncü maddesi uyarınca tecdit önceki borcu ortadan kaldırır.

Borçlar Kanunu’nun 114 üncü maddesi uyarınca tecdit önceki borcu ortadan kaldırır.

Taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle dört adet bononun verildiği ve bunların ödenmemesi üzerine tarafların 3.3.2005 tarihli sözleşme ile Borçlar Kanunu’nun 114 üncü maddesinde gösterildiği şekilde borcu tecdit ettikleri sabittir. Hükmüne uyulan bozma ilamında da bu husus açıkça belirtilmiştir. Bu durumda anılan dört bonodan doğan alacağın sukut ettiği bir diğer ifade ile sona erdiği tartışmasızdır. Taraflar bu anlaşma ile 11.500,-TL tutarlı yeni bir bono düzenlemişler, bu bono da ödeme suretiyle davacının eline geçmiştir.

Ne var ki, tecdit suretiyle ortadan kaldırılan borca ilişkin bonolar, bedelsiz kalmasına rağmen üçüncü kişi tarafından davacı aleyhine takip konusu edilmiştir. Bu bonolardan dolayı davacının borçlu olmadığının belirlenmesine ve fakat bu durumun takip alacaklısı üçüncü kişi konumundaki şirkete karşı ileri sürülmesinin mümkün bulunmamasına göre, mahkemece icra takiplerinin sonucu araştırılmalı; eğer takiplerde yapılmış bir tahsilat varsa, bunun mükerrer tahsilat olduğunun kabulü ile bu miktarın davacıya ödetilmesine karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler gözetilmeden sanki davada haksız haciz tazminatı talebi varmışçasına, zararın hesap edilemediği yolunda yersiz gerekçeler gösterilerek davanın reddedilmesinde isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 10.02 .2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2991, Karar No: 2011/7030, Tarih: 14.11.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/2991 E.  ,  2011/7030 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İCRA MAHKEMESİ

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'in İİK'nun 337/a maddesi uyarınca üç ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık müdafii tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiye dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Gerçek kişi tacir olan sanığın 19.1.2010 tarihinde yapılan haciz sırasında düzenlenen tutanağa göre iki yıl önce işi bırakıp gittiği saptanmış ise de, 11.3.2010 tarihli zabıta araştırmasında şahsın bir yıl önce adresi terk ettiği belirtilerek adrese kayıt sistemine (AKS) göre kayıtlı adresinin bildirildiği, diğer taraftan ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 4 Mart 2010 tarih ve 6359 sayılı yazısından da faaliyetine devam ettiğinin bildirildiği, zabıta tarafından saptanan yeni AKS sistemindeki adresi ile vergi dairesinde kayıtlı adresinin aynı olmasına karşın, haciz yapılan adresin farklı olduğu da dikkate alınarak vergi dairesinden bildirilen adresinde yeniden zabıta araştırması yaptırılarak, ticari faaliyetin devam edip etmediği saptanmadan, eksik inceleme ile yazılı şekilde sanığın mahkumiyetine karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle hükmün istem gibi BOZULMASINA, 14.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7929, Karar No: 2021/7186, Tarih: 24.11.2021

**1. Hukuk Dairesi         2021/7929 E.  ,  2021/7186 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GAZİANTEP BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TAZMİNAT

Taraflar arasında görülen tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulü ile, davacının miras payına isabet eden 114.478,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince, salt bedeller arasındaki farkın muvazaanın tek başına kanıtı olamayacağı, muvazaa iddiasının davacı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nin raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tazminat isteğine ilişkindir.

Davacı, ortak mirasbırakan babası ... ...’un 545 parsel sayılı taşınmazını ölümünden kısa süre önce tüm kardeşlere eşit oranda paylaştırmak şartıyla bedelsiz ve muvazaalı şekilde davalıya satış suretiyle temlik ettiğini, daha sonra taşınmazın kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedelinin davalıya ödendiğini, bir kısım mirasçıların diğer mirasçılar lehine taşınmazın kamulaştırma bedeli üzerindeki haklarından feragat ettiklerini, davalının diğer mirasçılara da haklarını verdiğini ancak kendisine herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek miras payına isabet eden bedelin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, taşınmazı bedelini ödeyerek mirasbırakan babasından satın aldığını, satıştan tüm mirasçıların haberdar olduğunu belirtip davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, muvazaa iddiasının sabit olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davacının miras payına isabet eden 114.478,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince, salt bedeller arasındaki farkın muvazaanın tek başına kanıtı olamayacağı, muvazaa iddiasının davacı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ... ...’un 545 parsel sayılı taşınmazını 22.05.2001 tarihinde davalıya satış suretiyle temlik ettiği, taşınmazın 12.09.2014 tarihinde dava dışı DSİ tarafından kamulaştırma yoluyla 1.373.736,00 TL bedelle satın alındığı, kamulaştırma bedelinin davalıya ödendiği, 1933 doğumlu mirasbırakanın 07.07.2001 tarihinde öldüğü, geriye mirasçıları olarak çocukları olan davanın tarafları ile dava dışı eşi Hamdiye ve 7 çocuğunun daha kaldığı, mirasbırakana ait başkaca taşınmazın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısın miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.