muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/39, Karar No: 2023/249, Tarih: 03.05.2023

Öğretide de temyiz sebeplerinin muhakeme hukukuna ve maddi hukuka ilişkin olarak ileri sürülmesi bakımından; "Maddi hukuk normlarına ilişkin temyiz başvurularında sebep gösterilmesi zorunluluğunun Yargıtay incelemesinde önemli bir sınırlama içermediği, muhakeme hukukuna aykırılık nedeniyle hüküm temyiz ediliyorsa hükmü temyiz edenin, bu aykırılığa temel oluşturan maddi olguları göstermek zorunda iken maddi hukuka aykırılıkta, maddi hukuka aykırılıktan dolayı hükmün temyiz edildiğinin belirtilmesinin yeterli olduğu, Yargıtayın maddi hukuk normlarının tümünü göz önünde tutup inceleme yapması gerektiği" (Serap Keskin Kiziroğlu, Türk Ceza Muhakemesi Hukukunda Temyiz Yasa Yoluna İlişkin Değişikliklere Bakış, Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Kasım-Aralık, 2017, s; 182 vd.), "5271 sayılı CMK'nın 288. maddesi uyarınca temyiz sebebi olarak belirtilenler dışında kalan muhakeme hukukuna ilişkin diğer hukuka aykırılıklar bakımından Yargıtayın karar vermesine olanak bulunmadığı, buna karşılık, kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği yönünde bir irade ortaya konulduğu sürece incelemenin maddi hukuka ilişkin tüm hukuka aykırılıklar yönünden yapılabileceği, bu bağlamda, Yargıtayın olayda meşru savunma koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle yapılan bir temyiz istemi karşısında bu istemi yerinde bulmasa bile haksız tahrikin koşullarının gerçekleştiği ve bu nedenle de cezanın indirilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozabileceği" (Mustafa Ruhan Erdem, Cihan Kavlak, Ceza Muhakemesinde Temyiz İncelemesinin Kapsamı ve Sınırları, Yargıtay Dergisi, Ekim, 2018, Sayı; 4, s; 1434; 1472.), "Muhakeme hukukuna ilişkin aykırılıklardan farklı olarak, maddi hukuka ilişkin denetimin, hükmün tüm yönleriyle incelenmesini gerektirdiği, maddi hukukun yanlış uygulandığına ilişkin genel bir ifade içeren temyiz dilekçesinde açıkça ileri sürülmemiş olsa dahi, dosyaya yansıyan delillere göre suçun unsurlarının oluşmaması, sanığın suçu işlediğinin sabit olmaması, suçun vasfının yanlış belirlenmesi, suçun nitelikli hâllerinde yapılan hata sonucu cezanın yanlış belirlenmesi veya teşebbüs, iştirak, içtima, haksız tahrik ve şahsi cezasızlık sebepleri gibi maddi hukuka ilişkin hükümlerin yanlış uygulanması sonucu sanığın ceza alması veya almaması ya da hak ettiğinden az veya çok ceza alması durumlarında Yargıtayın bu hukuka aykırılığı bozma nedeni yapabileceği" (Ekrem Çetintürk, Ceza Muhakemesinde Temyiz Kanun Yolunda Maddi (Fiili) Sorunun İncelenmesi, Terazi Hukuk Dergisi, Mart 2019, s; 466-489) şeklinde görüşler ileri sürülmüştür.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Temyiz başvurusunda yer verilen ibarelerin bir temyiz nedeni olarak kabul edilip edilmeyeceği bir yorum meselesi olup Anayasa'nın 13. maddesi uyarınca temel hak ve hürriyetlerin kanunla sınırlanmaları mümkün ise de bir temel hak ve özgürlük olan mahkemeye erişim hakkının yorum yoluyla daraltılamayacağı, istisnaların dar yorumlanıp temel hak ve özgürlüklerin yorum yoluyla daraltılmasının mümkün olamayacağı, ceza muhakemesi hukukunda temel ilkenin resen araştırma yaparak gerçeğe ve adalete ulaşma ilkesi olup amaca ve yasanın sistemine uygun şekilde yorum yapmanın gerekli olduğu gözetilmelidir.

Katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekilinin 08.02.2019 tarihli temyiz dilekçesinde yer alan "...Suçun niteliği ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; sanık hakında 5237 Sayılı TCK’nın 103/1 maddesi ve yine aynı kanunun 109/1. maddesi uyarınca kurulan hükümlerde alt hadden uzaklaşılarak hüküm kurulması gerekirken, orantılılık ilkesi gözetilmeyerek alt hadden ceza verilmesi isabetli değildir. Hukuka aykırı bu kararın kaldırılması gerekmektedir." şeklindeki ifadenin CMK'nın 294 ve 301. maddelerinde yer alan hükümler de gözetildiğinde, cezanın şahsileştirilmesine ilişkin talebin varlığı bakımından bir temyiz nedeni içerdiği kabul edilmelidir. Bu nedenle Özel Dairece, katılan Bakanlık vekilinin temyiz isteminin reddine karar verilmesi isabetli değildir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 15.06.2022 tarihli ve 28186-6118 sayılı katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekilinin temyiz isteminin reddi kararının KALDIRILMASINA,

3- Dosyanın, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekilinin temyiz başvusunun incelenmesi için Yargıtay 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 03.05.2023 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17526, Karar No: 2011/3966, Tarih: 22.11.2011

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/17526 E.  ,  2011/3966 K.**

**"İçtihat Metni"**

Irza geçme ve zorla kaçırıp alıkoyma suçlarından sanık ... ve ırza geçme suçundan sanık ...'in bozma üzerine yapılan yargılamaları sonunda; atılı bulunan ırza geçme eylemlerinin reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçunu oluşturduğunun kabulü ile mahkûmiyetine, zorla kaçırıp alıkoyma suçundan beraatlerine dair Adana 5. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 19.03.2009 gün ve 2009/71 Esas, 2009/121 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık ... müdafii ve katılanlar vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Oluşa uygun olarak, sanıkların işlediği kabul edilen reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma ve alıkoyma suçlarının, 765 sayılı Kanunun 416/son ve 430/2. maddelerinde öngörülen cezalarının üst sınırları itibariyle, aynı Kanunun 102/4 ve 104/2. maddelerinde belirlenen yedi yıl altı aylık asli ve ilave zamanaşımına tâbi oldukları, suç tarihi olan 31.12.2003 ile inceleme günü arasında bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından hükümlerin 5237 sayılı TCK.nun 7/2. maddesi ile 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilmek suretiyle CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanunun 322/1 ve 5271 sayılı CMK.nun 223/8. maddeleri uyarınca davaların zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 22.11.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/10957, Karar No: 2008/10210, Tarih: 09.07.2008

**2. Hukuk Dairesi         2007/10957 E.  ,  2008/10210 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Eskişehir 1. Aile Mahkemesi

TARİHİ :19.04.2007
Yargıtay — Esas No: 2012/17826, Karar No: 2012/26676, Tarih: 13.12.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/17826 E.  ,  2012/26676 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçelerle istenilmiş, davalılar vekilince de temyiz dilekçesinde duruşma isteminde bulunulmuş olmakla duruşma için belirlenen 13.12.2012 günü temyiz eden taraf vekillerinin yüzlerine karşı duruşmaya başlanarak, tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 18.10.2011 gününde belediye imar planı içinde olup olmadığı, değilse belediye veya mücavir alan sınırları dahilinde bulunup bulunmadığı, belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı ve etrafının meskun olup olmadığı hususlarının ilgili Belediye Başkanlığından sorularak,

Alınacak cevapla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20278, Karar No: 2013/11742, Tarih: 28.05.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/20278 E.  ,  2013/11742 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

KARAR

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı SGK Başkanlığı ve ... Üniversitesi Rektörlüğü avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut olay incelendiğinde; davacının 28.08.1989-30.08.2002 tarihleri arasında kesintisiz olarak,... Üniversitesine bağlı ...Meslek Yüksek Okulunda temizlik görevlisi olarak çalıştığı, sadece 1645 günlük hizmet süresinin davalı Kuruma bildirildiği, bildirilmeyen sürelerin tespitine karar verilmesini istediği, mahkemece, istem gibi davanın kabulü yönünde hüküm tesis edildiği görülmüştür.

Davalı işveren beyanında; ... Meslek Yüksek Okulu'nun temizlik işlerini Kamu İhale Kanuna göre...Temizlik şirketine ihale edildiği,davacının bu şirkette çalıştığını, husumetin temizlik şirketine yöneltilmesi gerektiğini ifade ettiği görülmüştür.

Kamu tanıkları beyanlarında;davacının 1994 yılına kadar ... Meslek Yüksek Okulu vizeli işçi olarak çalıştığı, 1994 yılından sonra temizlik işlerine ilişkin ihaleyi alan ...Temizlik şirketine bağlı çalıştığının belirtildiği görülmüştür.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79. ve 87. maddeleridir.

Mahkemece, ...Meslek Yüksek Okulu'nun temizlik işlerini Kamu İhale Kanuna göre ... Temizlik şirketine ihale edildiği iddiası karşında, ... Temizlik şirketinin işverenliği hususunda herhangi bir irdeleme yapmadığı anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasa’nın 87. maddesi kapsamında, asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığının kabul edilmemesi için; işin belirli bir bölümü ya da işyeri eklentisinde bir işin alt işverene yüklenmeyip, tamamının anahtar teslimi başka işverene yüklenmesi, asıl işverenin de, bu yerlerde veya faaliyet alanında sigortalı çalıştırmıyor olması gerekir.

Mahkemece yapılması gereken iş; ... Temizlik şirketinin alt işveren olup olmadığı araştırılmalı, alt işveren olduğunun anlaşılması halinde dava açılması için süre verilmeli ve usulünce husumet yöneltildikten sonra birleşen davalar hakkında karar tesis edilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurularak hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçe ile karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı Üniversiteye iadesine, 11.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/13331, Karar No: 2018/23459, Tarih: 05.12.2018

**5. Hukuk Dairesi         2017/13331 E.  ,  2018/23459 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tesbiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tesbiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1)Dava konusu ... ilçesi, ... mahallesi, 1435 ada 3 parsel sayılı taşınmaz arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanununun kıymet takdir esaslarını belirleyen 11. maddesinin 1. fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, emsal taşınmazlar ile dava konusu taşınmazın Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerine göre fark oranı tespit edildikten sonra, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınan emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle karşılaştırma yapılmadan, emsallerin daha değerli olduğu kabul edilerek (taşınmaz ile emsallerin m² değerleri arasında 10-15 kat fark vardır) soyut ifadelerle taşınmazın m2 birim fiyatına 350,00-TL olarak değer biçildiğinden bu rapora göre hüküm kurulması mümkün değildir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2) Davacı idarenin harçtan muaf olduğu gözetilmeden harca hükmedilmesi

3) Dava konusu taşınmaz üzerindeki yapı bedeli tespit edilirken yapı proje bedeli ruhsat harçları vb. harcamalar adı altında masraf kalemi eklenmek suretiyle fazla bedel tespiti,

Doğru olmadığı gibi;

4)7139 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8 fıkrası gereğince bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedel bakımından;7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden,

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle taraf vekillerinin temyiz istemlerinin kabulü ile BOZULMASINA davacıdan peşin alınan harçların istenildiğinde iadesine, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 05/12/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4003, Karar No: 2019/5631, Tarih: 08.10.2019

**20. Hukuk Dairesi         2019/4003 E.  ,  2019/5631 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olarak açılan davada .... 3. Asliye Ticaret ile .... 2. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

Dava, trafik kazası sonucu oluşan yaralanmadan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

... 11. Asliye Hukuk Mahkemesi; davaya bakmaya yetkili mahkeme zarar görenin ve kazanın meydana geldiği ... Asliye Hukuk Mahkemesi ve genel yetki kuralı gereğince davalının ikameti olan ... Asliye Hukuk Mahkemesidir. Davacılar tarafından bu iki mahkeme dışında yetkisiz olan mahkememizde dava açılmış olup süresi içinde de yetki ilk itirazının yapılması nedeniyle yetkili mahkemenin seçimi hakkı davalıya geçmiştir. Davalının yetki itirazının yerinde olduğu gerekçeleri ile yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi; .... sözleşmesi TTK'nın 1483 maddesinde düzenlendiği bu kanunda düzenlenen hususların ticari işlerden olduğu ve bu kanundan doğan davaların ticari dava sayıldığı, ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı gerekçeleri ile görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur. ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi; dava mal varlığına ilişkin olup kesin yetki kuralına tabi değildir; davacının davanın bakılacağı yargı yerini tercih hakkı vardır. Buna göre davacı davasını; -davalının yerleşim yerinde (HMK 6.m.): Somut olayda davalı şirket merkezi İstanbul'da olduğu için ... mahkemelerinde, -Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin meydana geldiği yerde (HMK 16.m.): Davaya konu trafik kazası ... meydana geldiğinden Söke mahkemelerinde, -sigorta şirketinin şubesinin veya acentesinin bulunduğu yer mahkemesinde (2918 sayılı KTK 110. madde): Davada, davalının Bölge Müdürlüğü hasım gösterilerek, bölge müdürlüğünün bulunduğu ... mahkemelerinde açmakta tercih hakkını kullanmakta serbesttir. Davacı davasını bu seçimlik yargı yerlerinden .... mahkemelerinde açmakla kullandığına göre, davaya bakmakla görevli ve yetki mahkemenin.... Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçeleri ile yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesince; kazanın ... ilçesinde meydana geldiği, davacıların .... ilçesinde ikamet ettikleri ve dava dilekçesinde de açıkça gösterildiği üzere davalının ikamet adresinin de .. .. olduğu, sigorta poliçesinin de .... düzenlendiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davanın açılmasında dayanılan hususun,davalı ... şirketinin ... bölge müdürlüğünün bulunması olduğu, bölge müdürlüklerinin hukuki statüsü kapsamında yetkiye esas alınacak bir tüzel kişiliğinin ve yasada düzenlenmiş bölge müdürlüğü esasına göre bir yetki kaydının bulunmadığı hiçbir tartışmaya yer bırakmayacak şekilde açıktır. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06/03/2003 tarih 2002/10280 E. - 2003/1968 K. sayılı ilamında özetle; "Sigorta şirketlerinin bölge müdürlüklerinin tüzel kişiliği yoktur ve şube olarak işlem göremezler. Bu nedenle açılmış veya açılacak bir davada husumet ehliyetleri yoktur." Aynı Daire'nin 09/10/2000 tarih 2000/6539 E. - 2000/7527 K. sayılı ilamında ise "Şubenin bulunduğu yerde dava açılabilmesi için, işlemin şube işleminden kaynaklanması gerekir. Trafik kazasına karışan aracın şubeye ait olduğu iddia edilmemiş ve davada genel müdürlük hasım gösterilmiş ise şubenin bulunduğu yerde dava açılamaz." şeklinde içtihatları mevcut olup davalı tarafın süresi içerisinde ileri sürdüğü yetki itirazının yerinde olduğu gerekçesi ile yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 110. maddesi ile .... Genel Şartlarının C.7. maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukukî sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, kaza ... ili, .... ilçesinde meydana gelmiş, davacılar da ..... ilçesinde ikamet etmektedir. Ancak, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan araştırma ile davalı ... şirketinin .... ilinde bölge müdürlüğünün olduğu anlaşılmıştır. Dolayısı ile, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, davayı davalının bölge müdürlüğünün bulunduğu ..... ilinde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre, davanın .... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince; .... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 08/10/2019 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17146, Karar No: 2013/1887, Tarih: 07.02.2013

**4. Hukuk Dairesi         2012/17146 E.  ,  2013/1887 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı .... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... vd. aleyhine 21/01/2011 gününde verilen dilekçe ile muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın usulden reddine dair verilen 31/05/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

İlk derece mahkemesi bu kararında, yargılama sırasında yürürlüğe giren 6100 sayılı yasaya göre davacıya 50,00 TL gider avansı yatırması için iki hafta süre verilmesine karşın avansın verilen bu kesin süre içerisinde yatırılmaması gerekçesine dayanmıştır.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, davanın 21/01/2011 günü açıldığı anlaşılmaktadır. 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK nın 120. maddesi “Davacı, yargılama harçları ile her yıl ....Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığı dava sırasında anlaşılması halinde, mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir” biçiminde düzenlenmiştir. Aynı yasanın 448. maddesi “ Bu kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır” biçimindedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 13/06/2012 tarih ve 2012/9-1170 E, 2012/1172 K. Sayılı ilamında da HMK'nın 120. maddesinin 1086 sayılı HUMK'un yürürlükte olduğu zamanda açılacak davalarda uygulanmayacağı, gider avansının ne miktarda hangi işlere ilişkin olduğu hususlarının açıkca belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Eldeki davanın açıldığı tarihteki kanun hükümleri uyarınca harç ve masrafı alındıktan sonra esasa kaydedilerek karar gününe kadar yargılaması yapılmış hangi nedenle istendiği ve nereye sarf edileceği açıklanmayan avansın , duruşma gününden önce yatırılarak yargılamanın uzamasına da sebebiyet verilmemesine rağmen, gider avansının yatırılmasına ilişkin kesin süreye riayet edilmemesi sebebiyle davanın usulden reddedilmesi doğru olmamıştır.

Şu durumda, açıklanan nedenlerle mahkemece dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair verilen kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 07/02/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.