muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/9322, Karar No: 2017/10212, Tarih: 15.06.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/9322 E.  ,  2017/10212 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tazminat-alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen, 04.10.2016 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine; temyiz eden davacı vekili Av... davalı ... İşl.....Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili; davaya konu taşınmazın davalı .... Ltd. Şti. tarafından kat karşılığı inşaa edildiğini, taşınmazda 64 m2'lik mecuru davalı ...Ş.'den alt kira sözleşmesi ile kiraladıklarını, müvekkilinin kiralananda sahip olduğu .... markası ile lokanta zincirlerine bir yenisini eklemek istediğini, bu amaçla dekorasyon yaptıklarını, bu sırada ruhsat için ...rını, ancak belediyenin davaya konu alanın davalılardan....i ve Tic.A.Ş'ne ihale ile kiralandığı gerekçesiyle ruhsat başvurusunu kabul etmediğini, davaya konu taşınmazın belediye tarafından mühürlendiğini, davalılardan bu eksikliğin düzeltilmesini istediklerini ancak düzeltilmediğini, taşınmazı 28.12.2012 tarihinde tahliye etmek zorunda kaldıklarını belirterek 12 aylık ödenen kira bedeli 42.000 TL, 2.5 aylık kar kaybı 43.250 TL, işyeri mühürlenene kadar personele ödenen ücret ve reklam giderleri olmak üzere toplam 506.087 TL maddi, 50.000 TL manevi tazminatın tahsilini istemiştir.

Davalı S...vekili dilekçelerinde, müvekkili ile diğer davalı ....asında 18.12.2007 tarihli satış vaadi sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme gereği belediyeye bazı yerlerin terk edildiğini, daha sonra belediyenin burasını kendilerine ihale ile kiraladığını, bu alanın site halkının kullanımına bırakıldığını,........ ve Tic.Ltd.Şti'nin aynı zamanda site yönetimini üstlendiğini, alt kira sözlşemesine onay vermediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Daval......i. vekili dilekçelerinde; alt kira sözleşmesinin tarafı olmadıklarını, sözleşmeye onay vermediklerini, sözleşmeye yönetimin imza atmış olduğunu, davacının işyerini bir yıl kadar işlettiğini, kazanç sağladığını kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Daval......i. vekili dilekçelerinde; alt kira sözleşmesinin tarafı olmadıklarını, sözleşmeye onay vermediklerini, sözleşmeye yönetimin imza atmış olduğunu, davacının işyerini bir yıl kadar işlettiğini, kazanç sağladığını kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili dilekçelerinde; müvekkilinin diğer davalı........ ve Tic.Ltd.Şti. ve site yönetimi ile ayrı ayrı işletme sözleşmesi imzaladığını, müvekkilinin işletme hakkı aldığı yerlerden 64 m2'lik taşınmazı davacıya kiraladığını, davacının Ekim/2011 ayında işletmeye başladığını, site yönetiminin sözleşmeye onay verdiğini, daha sonra müvekkili ile........ ve Tic.Ltd.Şti. ve site yönetimi arasında yapılan işletme sözleşmelerinin karşılıklı olarak feshedildiğini, ruhsat alma yükümlülüğünün davacıda olduğunu, davacının 17.10.2012 tarihine kadar lokantayı işlettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece alt kira sözleşmesinin davalılar........ ve Tic.Ltd.Şti. ve....i ve Tic.A.Ş. şirketlerini bağlamadığını, pasif dava ehliyetlerinin bulunmadığı gerekçesiyle bu davalılar yönünden davanın reddine, diğer davalı ...Ş. yönünden ise sözleşmenin feshedilmediği, taşınmazın tahliye edilmediği, ruhsat için başvuruda bulunulmamış olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ve katılma yolu ile davalılar........ ve Tic. Ltd. Şti ve ...vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davalı........ ve Tic.Ltd.Şti. vekiline davacı tarafın temyiz başvuru dilekçesi 01.02.2016 tarihinde, davalı ...vekiline davacı tarafın temyiz başvuru dilekçesi 02.02.2016 tarihinde tebliğ edilmiş, hüküm davalı........ ve Tic. Ltd. Şti vekili tarafından 10.02.2016 tarihinde, davalı....i ve Tic.A.Ş vekili tarafından 12.02.2016 tarihinde katılma yolu ile temyiz edilmiştir. HUMK.nun 437.nci maddesine göre temyiz süresi geçmiş olduğundan 01.06.1990 gün ve l989/3 E-l990/4 K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı uyarınca davalı........ ve Tic.Ltd.Şti. vekilinin ve....i ve Tic.A.Ş vekilinin temyiz istemlerinin süreden REDDİNE,

2- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının, davalılar ........ ve Tic.Ltd.Şti. ve ...yönünden tüm, davalı ...Ş. yönünden aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

3- Davacı vekilinin davalı ...Ş.'ne yönelik kâr kaybına ve taşınmaza yapılan faydalı ve zorunlu masraflara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde,

Dava tarihinde yürürlükte bulunan TBK' nun 112. (818 sayılı Borçlar Yasasının 96.) maddesine göre alacaklının, borçludan borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle tazminat isteyebilmesi için, bu yüzden bir zarara uğramış olması gerekir. Sözleşmeden kaynaklanan zarar müspet zarar olacağı gibi, menfi zarar da olabilir.

3- Davacı vekilinin davalı ...Ş.'ne yönelik kâr kaybına ve taşınmaza yapılan faydalı ve zorunlu masraflara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde,

Dava tarihinde yürürlükte bulunan TBK' nun 112. (818 sayılı Borçlar Yasasının 96.) maddesine göre alacaklının, borçludan borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle tazminat isteyebilmesi için, bu yüzden bir zarara uğramış olması gerekir. Sözleşmeden kaynaklanan zarar müspet zarar olacağı gibi, menfi zarar da olabilir.

Müspet zarar; borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki farktır. Diğer bir anlatımla, müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır kuşkusuz kâr mahrumiyetini de içine alır. Kâr kaybı, kardan mahrum kalma karşılığı meydana gelen zarardır. Genelde sözleşmeyi kusuruyla fesheden taraftan istenir. Aslında kâr kaybı açısından kârdan yoksun kalan tarafın malvarlığında kusurlu fesihten önce ve sonra bir değişiklik yoktur. Burada kârdan yoksun kalan kusurlu fesih yüzünden mal varlığında ileride meydana gelecek çoğalmadan mahrum kalır. Kâr kaybı zararının müspet zarar kapsamında bulunduğu şüphesizdir. Ancak mahkemece kâr kaybı hesabı yapılırken davacı kiracının dava konusu kiralanan ile aynı vasıf ve özelliklere sahip başka bir taşınmazı aynı şartlarda ne kadar sürede kiralayabileceği bilirkişi aracılığıyla tespit edilerek bu süre ile sınırlı olarak kâr kaybı alacağına hükmedilmesi gerekir.

Somut olayda davaya konu taşınmazın Sarıyer Belediyesi'ne ait olduğu, belediye tarafından ihale ile 24.06.2008 tarihli ve 10 yıllık sözleşme ile davaya konu taşınmazın davalı....i ve Tic.A.Ş'ne kiralandığı, ...şirketinin bu alanların kullanımını diğer davalı........ ve Tic.Ltd.Şti. şirketine bıraktığı,........ ve Tic.Ltd.Şti. ile Alta arasında 09.02.2011 tarihli işletme sözleşmesi yapıldığı ve .... şirketinin alt kiracı olduğu, taşınmazın ...tarafından 01.10.2011 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli kira sözleşmesi ile davacı şirkete kiralandığı ve böylece davacı şirketin 2. alt kiracı olarak sözleşmeyi imzaladığı anlaşılmıştır. Sözleşmenin 2. maddesinde bu sözleşmenin 09.02.2011 tarihli işletme sözlşmesi uyarınca alt kira sözleşmesi olduğu ve........ ve Tic. Ltd. şirketinin ve site yönetiminin onayının alınacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin son sayfasında muvafakat edenler bölümünün dava dışı site yönetimi tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır. Dosyada mevcut 01.04.2013 tarihli ve 09.04.2013 fesih ve ibra protokollerinin incelenmesinden davalı ...ile imzalanan 09.02.2011 tarihli işletme sözleşmelerinin karşılıklı olarak feshedilmiş olduğu görülmektedir.

TBK’nun 114/2 maddesi uyarınca haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler, kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hallerinde de uygulanacaktır. Bu nedenle davalının kira sözleşmesine aykırı davranmasıyla oluşan sorumlulukta tazminattan indirim yapılmasını düzenleyen TBK’nun 52.maddesinin uygulanması gerekir. Bu kapsamda davacı kiracı da taşınmazın mühürlendiği veya tahliye edildiği tarihini müteakip kiracı olarak faaliyetini yürütebileceği yeni bir taşınmaz bulma konusunda gerekli çabayı göstermek zorundadır.

Davacı kiracı, davaya konu taşınmazın ruhsat alınamadığı için mühürlendiğini ve tahliye edilmek zorunda kalındığını iddia etmiş olmakla, Mahkemece davaya konu taşınmazın tahliye edilip edilmediği, hangi tarihte mühürlendiği üzerinde dururlarak, kiralananın sözleşme süresinden önce mühürlendiği veya tahliye edildiğinin tespiti halinde, davacının 19.10.2012 tarihli ihtarnamesi ile TBK'nun 301 v.d uyarınca ayıplı olan taşınmaz için davalıya ihtar keşide ettiği ve davalı ...Ş. nin tazminat sorumluluğu bulunacağı dikkate alınarak, davacının aynı şart ve koşullarda kiracı olarak faaliyetini yürütebileceği aynı nitelikli başka bir taşınmazı hangi sürede yeniden kiralayabileceği sürenin belirlenmesi, davalı kiraya verenin bu süreye ilişkin kazanç kaybından sorumlu tutulması gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile kazanç kaybı isteminin reddine karar verilmesi doğru değildir.

Öte yandan yerleşik uygulama, kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafların yapıldığı tarih itibariyle TBK.nun 530. maddesi (BK. 414.m) kapsamında vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davalı kiraya verenden isteme hakkı olduğu yönündedir. Kural olarak bu gibi zorunlu ve faydalı masrafların kira sözleşmesinin başlangıcında yapılmış olduğu kabul edilmektedir. Kiralananın tahliyesi sonunda kiralayan bunları benimsemiş ve kiracı aleyhine sebepsiz zenginleşme meydana gelmiştir. Kiraya verenin sorumluluğu faydalı imalatların imal tarihindeki değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle bulunacak değer kadardır. Bu durumda taşınmazın tahliye edildiğini tespiti halinde, davacı kiracı tarafından yapılan imalatların zorunlu mu yoksa faydalı masraf mı olduğunun tespit edilerek, zorunlu ve faydalı masraf niteliğinde olduğu belirlenen imalatların imalat tarihi itibariyle yıpranma payı düşülmüş bedellerinin kalan kira süresi ile orantılı olarak tesbiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken; eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalılar ... vekillerinin temyiz isteminin süreden reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, üçüncü bentte açıklanan nedenlere hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davacı taraf için duruşma tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre takdir edilen 1.480 TL vekalet ücretinin davalı ...den alınıp davacı tarafa verilmesine ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.06.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5115, Karar No: 2019/14469, Tarih: 27.06.2019

**22. Hukuk Dairesi         2019/5115 E.  ,  2019/14469 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Y A R G I T A Y K A R A R I

Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-(a) maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.

Davacı eldeki alacak davası ile; bir kısım işçilik alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince 19.01.2017 tarihli kararla, bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2017 tarihli kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş ve Bölge Adliye Mahkemesinin 24.05.2017 tarihli kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.05.2017 tarihli kararı, Dairemizin 26.10.2017 tarihli ilamıyla, fazla çalışma alacağı yönünden bozulmuş ve dosya İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir. Diğer alacak talepleri yönünden bir bozma sebebi yapılmadığından, hükmün bu kısmı kesinleşmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, 05.07.2018 tarihli kararla davacının fazla çalışma alacağı bozma doğrultusunda yeniden belirlenmiş; diğer alacak talepleri hakkında ise bozmadan önceki karar gibi hüküm sonucu tesis edilmiştir. Kararı, davalı ... ve davacı vekili temyiz etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 05.07.2018 tarihli kararı, Dairemizin 08.10.2018 tarihli ilamıyla, fazla çalışma alacağı yönünden yeniden bozulmuş ve dosya İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davacının fazla çalışma alacağı bozma doğrultusunda yeniden belirlenmiş; diğer alacak talepleri hakkında ise bozmadan önceki karar gibi hüküm sonucu tesis edilmiştir. Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen ve miktar veya değeri 4.400,00 Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir.

Bozmadan sonra tesis edilen İlk Derece Mahkemesi kararında, temyiz kesinlik sınırının belirlenmesinde, bozma kararı kapsamı dışında kalan alacaklara dair hüküm kısmının dikkate alınmaması gereklidir. Şu halde dosya içeriğine göre, Dairemizin 08.10.2018 tarihli bozma kararı kapsamında bulunan fazla çalışma alacağı bakımından fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak hüküm altına alınan ve temyize konu edilen toplam miktar karar tarihi itibari ile temyiz kesinlik sınırı olan 4.400,00 TL kapsamında kaldığından davalı ... vekilinin temyiz isteminin, 6100 sayılı Kanun'un 341/2, 362/1-(a), 366. ve 352. maddeleri uyarınca REDDİNE, peşin alınan karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.06.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8439, Karar No: 2021/4323, Tarih: 30.12.2021

**7. Hukuk Dairesi         2021/8439 E.  ,  2021/4323 K.**

**"İçtihat Metni"**

7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Eskil Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 06/09/2018 tarihinde verilen dilekçeyle önalım hakkına dayalı tapu iptal ve tescil talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen 24/06/2020 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından talep edilmiştir. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince istinaf talebinin kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hükmün düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere Eskil Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.06.2020 tarih 2018/105 Esas 2020/68 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince 10/11/2021 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş olup bu ek kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü

K A R A R

Davacı vekili, önalım hakkına dayalı tapu iptal ve tescil talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davacı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince 07/10/2021 tarihinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hükmün düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere Eskil Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.06.2020 tarih 2018/105 Esas, 2020/68 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b-2 ve 362. maddeleri gereğince kesin olmak üzere karar verilmiştir.

Davacı vekilinin temyiz talebi üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 10/11/2021 tarihli ek kararı ile davacı vekilinin temyiz dilekçesinin, HMK'nın 366. maddesinin yollaması ile, 362/1-a maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararı temyiz etmiştir.

Davacı vekilinin temyiz talebi üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 10/11/2021 tarihli ek kararı ile davacı vekilinin temyiz dilekçesinin, HMK'nın 366. maddesinin yollaması ile, 362/1-a maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararı temyiz etmiştir.

Somut olayda; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 07/10/2021 tarihli kararıyla, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b-2 ve 362. maddeleri gereğince kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır. Dava değeri ve hükme esas alınan miktar karar tarihi itibariyle geçerli olan (2021 yılı için 78.630,00 TL) temyiz kesinlik sınırının altında kaldığına göre verilen karar kesin nitelikte olduğundan davacı vekilinin temyiz talebinin ilgili bölge adliye mahkemesince reddedilmesine dair verilen ek kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, 10/11/2021 tarihli ek kararın onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine ve temyiz olunan ek kararda yazılı gerekçelere göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi ek kararının ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 30.12.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/8185, Karar No: 2019/4196, Tarih: 16.04.2019

**8. Hukuk Dairesi         2018/8185 E.  ,  2019/4196 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ..., maliki olduğu 426 ada 16 parsel sayılı taşınmazı, davalıların yapılaşmak suretiyle kullandıklarını ileri sürerek, elatmalarının önlenmesine, yapıların yıkılmasına ve ecrimisile karar verilmesini istemiştir.

Davalılar Cemil ve Ceylan, taşınmazla bir ilgilerinin bulunmadığını, diğer davalı ... ise, yapıyı kadastro tespitinden önce inşa ettiğini, imar affı kapsamında tapu tahsis belgesi almak amacıyla bedeli yatırdığını ayrıca taşınmaz üzerindeki yapının kendisine ait olduğuna dair şerh olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, taşınmaza müdahalelerinin bulunmadığı gerekçesiyle davalılar ... hakkında açılan davanın husumet yokluğundan reddine, davalı ...'in haksız işgalci olduğu gerekçesiyle elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerinin kabulüne, davalının, muvafakat ile taşınmazı kullandığı gerekçesiyle de ecrimisil isteğinin reddine dair verilen karar, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişmeli, tarla nitelikli 426 ada 16 parsel sayılı taşınmazın kadastro çalışması sonucu 17.01.1979 tarihinde davacı ... adına tescil edildiği ve halen adına kayıtlı bulunduğu, taşınmazın 2012 yılı imar planında yeşil alanda kaldığı, davalı ...'in 24.05.1983 tarihinde imar affı kapsamında yapı için davacı ... başkanlığına müracat ederek tapu tahsis belgesi almak amacıyla bedelini aynı tarihli makbuz içeriğine göre yatırdığı, taşınmazın tapu kaydında " üzerindeki kargir ev şagil ...'e aittir " şeklinde şerh olduğu ve dava konusu taşınmazın kadastro tespit tutanağında da yapının tespitten 3 sene önce inşa edildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki; Türk Medeni Kanunu'nun 683. maddesi uyarınca şey üzerinde mülkiyet hakkı sahibi, hukuk düzeninin sınırları içerisinde kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkilerine sahip olup malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı her türlü elatmanın önlenmesi davası açabilir.

Öte yandan; başkasının taşınmazına temelli ve kalıcı nitelikte yapı yapılması durumunda, Türk Medeni Kanunu'nun 684. ve 718. maddeleri hükümleri gereğince yapılar üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline geleceğinden ana taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Bu konumdaki taşınmaz maliki ile muhdesatı yapan kişi arasındaki ilişki Türk Medeni Kanunu'nun 722, 723 ve 724. maddelerinde düzenlenmiştir.

Öte yandan; başkasının taşınmazına temelli ve kalıcı nitelikte yapı yapılması durumunda, Türk Medeni Kanunu'nun 684. ve 718. maddeleri hükümleri gereğince yapılar üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline geleceğinden ana taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Bu konumdaki taşınmaz maliki ile muhdesatı yapan kişi arasındaki ilişki Türk Medeni Kanunu'nun 722, 723 ve 724. maddelerinde düzenlenmiştir.

Türk Medeni Kanunu'nun 722. maddesinde; taşınmaz malikinin rızası olmaksızın yapılmış ve yıkımı aşırı zarar doğurmayan yapının yıkımını isteme hakkı tanınmış, yıkım masrafının yapı malikine ait olacağı hükme bağlanmış, Türk Medeni Kanunu'nun 723/son maddesinde ise “...yapıyı yaptıran malzeme sahibi iyiniyetli değilse, hakimin hükmedeceği miktar bu malzemenin arazi maliki için taşıdığı en az değeri geçmeyebilir” hükmüne yer verilmiştir. Bir başka ifadeyle; başkasının taşınmazına yapı yapan, ağaç diken malzeme sahibinin iyiniyetini ispat etmesi gerekir. Burada genel kuralın aksine, 14/02/1951 tarihli ve 17/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile yerleşik Yargıtay kararları uyarınca, malzeme sahibine iyi niyetli olduğunu ispat yükü getirilmiştir. İyiniyet kamu düzeni ile ilgili bulunduğundan mahkemece de re'sen gözönünde tutulmalıdır.

Diğer taraftan; Türk Medeni Kanunu'nun 724. maddesine dayalı haksız yapılanma sebebiyle temliken tescil isteklerinin müstakil bir davaya konu olması gerektiği halde, Türk Medeni Kanunu'nun 725. maddesinden kaynaklanan taşkın yapı müstakilen temliken tescil davasına konu edilebileceği gibi taşkın inşaatı yapan kişiye karşı açılan elatmanın önlenmesi davasında savunma yoluyla da talepte bulunulması olanaklıdır.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemelerin sonucu olarak yargısal uygulamalarda; kadastro görmüş, çapa bağlanmış yerlerde iyiniyetin ispat şekli kısıtlanarak, adeta resmi belgelerle ispat edilmesi gerektiği benimsenmiştir. Bu durumda çaplı taşınmaza kendi malzemesi ile yapı yapan veya ağaç diken kimse, kural olarak iyiniyet savunmasında bulunabilir veya açtığı temliken tescil davasında iyiniyetli olduğunu iddia edebilir. Ancak iyiniyetli olduğunun kabul edilebilmesi için kendinden beklenen özeni göstermesi, Tapu Müdürlüğüne veya Belediye İmar Müdürlüğüne başvuruda bulunarak görevlendirilecek kadastro teknisyeni veya harita mühendisinin çap sınırlarını işaretleyip göstermesi, malzeme sahibinin bu sınırlar içerisine yapısını yapması gerekir. Açıklanan yöntemle çap sınırlarını tespit edip resmi memurun gösterdiği sınırlar içerisine yapısını yapan kimse kendinden beklenen özeni göstermiş sayılır. O halde, çaplı yere yapı yapan, ağaç diken malzeme sahibi iyiniyetini yukarıda açıklandığı şekilde ispat etmediği taktirde iyi niyetli kabul edilemeyeceği açıktır.