muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/11478, Karar No: 2019/4826, Tarih: 25.09.2019

**1. Hukuk Dairesi         2016/11478 E.  ,  2019/4826 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece asıl dava ve birleştirilen dava açısından Davalı ... yönünden davaların reddine, diğer davalı ... yönünden davanın kabulüne, ilişkin olarak verilen karar davacılar ve davalı ... vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Asıl davada davacı ..., mirasbırakanı ...’in 40 ada 13 parsel sayılı taşınmazını davalı çocuklarına devrettiğini, daha sonra davalılar tarafından dava dışı ... ve ... ile yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince 2, 8 ve 10 nolu bağımsız bölümlerin davalılar adına 1/2’şer paylı olarak tescil edildiğini, işlemin mal kaçırma amacıyla ve muvazaalı olarak yapıldığını ileri sürerek, davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında tescil istemiş, birleşen davada davacı ..., aynı hukuki nedenlere dayanarak çekişmeli taşınmazların tapu kayıtlarının miras payı oranında iptali ile adına tescilini istemiştir.

Asıl ve birleştirilen davada davalılar, temlikin bedeli karşılığında yapıldığını, muvazaanın olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, muvazaa iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalı ... yönünden temlikin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...’in 08.09.2012 tarihinde öldüğü, geride mirasçı olarak davacı çocukları; ..., ... ve davalı çocukları ..., .... ile dava dışı kendisinden önce ölen oğlu ...’in çocukları .... ve ....’in kaldıkları, dava konusu 13 parsel sayılı taşınmaz murise aitken 1/2’şer paylı olarak davalı çocuklarına 01.09.2009 tarihinde satış suretiyle devredildiği, davalılar tarafından dava dışı ... ve ... ile yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince 2, 8 ve 10 nolu bağımsız bölümlerin davalılar adına 1/2’şer paylı olarak tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun 706., Türk Borçlar Kanunun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Her ne kadar, davacılar tarafından ehliyetsizlik iddialarının incelenmediği ileri sürülmüş ise de, 6100 sayılı HMK'nın "Ön inceleme duruşması" başlıklı 140/3. maddesi gözetilerek (ön inceleme duruşmasında isteklerini muris muvazaası olarak hasrettiklerinden) ehliyetsizlik yönünden inceleme yapılmadığı da doğru olduğundan yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Davacılar vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde olmadığından reddine.

Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Bilindiği üzere, muris muvazaasından söz edilebilmesi ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanabilmesi için temlikin mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapıldığının kanıtlanması, 6100 sayılı HMK'nun 190. maddesi ile 4721 sayılı TMK'nun 6. maddesi uyarınca zorunludur.

Somut olaya gelince, temlikin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu söylenemeyeceği gibi dosya kapsamındaki diğer deliller ile de davacıların iddiasını ispat ettiğinden bahsedilemez.

Hal böyle olunca, asıl ve birleştirilen davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Davalı ...'in yerinde bulunan temyiz itirazının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 25.09.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/12756, Karar No: 2024/1316, Tarih: 13.02.2024

**7. Ceza Dairesi         2023/12756 E.  ,  2024/1316 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2023/248 E., 2023/539 K.

SUÇ : 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, SEGBİS aracılığıyla sanığın yüzüne karşı verilen hükümde temyiz süresinin tebliğden itibaren başlayacağının belirtilmesi sebebiyle temyiz isteğinin süresinde kabul edildiği, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği; sebep belirtmeksizin hükmü temyiz etme iradesine ilişkindir.

II. GEREKÇE

Suç tarihinde askerlik hizmetini yapmakta olan sanığın 07.02.2012 tarihinde izinsiz olarak Birliğinden ayrıldığı, bir süre sonra 07.07.2012 tarihinde yakalanarak ele geçtiği anlaşılmıştır.

Sanık hakkında firar suçundan, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun (1632 sayılı Kanun) 66/1-a maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

Sanık bozma öncesi savunmalarında özetle; atılı suçu ailevi sorunları ve ailesine bakmak için işlediğini, ihbar üzerine alınan savunmalarında atılı suçlamayı kabul etmediğini beyan etmiştir.

Kovuşturma aşamasında psikiyatri uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda; sanığın antisosyal kişilik yapısında olduğu, suç tarihlerinde davranışlarını yönlendirme yeteneğinin tam olduğu, askerliğe elverişliliği ve cezai ehliyetinin tespiti içim gözlem altına alınmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.

Yahyalı Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünün 07.07.2012 tarihli ve "..." konulu yazısında sanığın 07.07.2012 tarihinde yakalandığı bildirilerek, yakalama işlemlerine ilişkin tutanaklar yazı ekinde gönderilmiştir.

Sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının açıklanması için ihbarda bulunan Kayseri 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.10.2014 tarihli ve 2014/171 Esas, 2014/532 Karar sayılı kararı ve kesinleşme şerhi dosya kapsamında mevcuttur.

1632 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde düzenlenen firar suçu mazeret kabul etmeyen suçlar arasında bulunduğundan; askerliğe elverişliliği ve cezai ehliyeti konusunda şüphe bulunmayan sanığın beyanlarının mahkemece mazeret olarak kabul edilmeyerek, 07.04.2012-07.07.2012 tarihleri arasında kesintisiz süren ve yakalanmakla son bulan suça konu eylemin sabit görülmesinde ve denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlediği anlaşılan sanık hakkındaki açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımın doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık hakkında kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmamış ve sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri reddedilmiştir.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

13.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/2867, Karar No: 2025/4409, Tarih: 28.05.2025

**12. Hukuk Dairesi         2025/2867 E.  ,  2025/4409 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı İlk Derece Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nin 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi:

Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibinde, şikayetçinin icra mahkemesine başvurusunda, takibin dayanağı olan bonoda borçlu olmadığı gibi takipte de borçlu olarak gösterilmediğini, bu sebeple taşınmazlarına haciz konulmasının da mümkün olmadığını ileri sürerek haciz ve satış işlemlerinin iptali ile hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini istediği, İlk Derece Mahkemesince; takibin dayanağı olan bononun borçlusu olan ... ... ticari işletmesi ile şikayetçi ... Ticaret A.Ş.'nin birleşmesi sonucunda devralan şikayetçi şirketin mallarına haciz konulmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiği, kararın şikayetçi şirket tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın borçlu tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce; "takip devam ederken borçlunun şahıs şirketinin ... Ticaret A.Ş. ile 21.07.2017 tarihinde TTK'nın 134-158 maddeleri ve 193 sayılı Kanun 81 maddesi şartlarında tüm varlık, borç, hak ve yükümlülükleriyle ve tüzel kişiliği sona ermek suretiyle tasfiyesiz bütün halinde devir yolu ile birleşme kararı alındığı, birleşmenin 27.10.2017 tarihinde ticaret sicil gazetesinde yayımlandığı, birleşme sözleşmesine dayanılarak kambiyo senedinde imzası olmayan ve takipte de taraf olmayan 3. kişinin kambiyo senedine özgü takipte borçlu olarak eklendiği görülmekte olup, birleşme ve birleşmenin taraflara getireceği hak ve yükümlülükler yargılama yolu ile belirlenmeden kambiyo takibinde borçlu olarak yer almayan birleşilen 3. kişiye dosya borcunu ödemesi için muhtıra gönderilmesi ve bu muhtıraya dayalı olarak yapılan haciz ve satış işlemlerinin hukuka aykırı olduğu görülmekle mahkemece şikayetin kabulü ile hacizlerin ve satış işlemlerinin iptaline karar verilmesi gerekirken..." gerekçesi ile bozulduğu, Mahkemece bozmaya uyularak şikayetin kabulü ile şikayetçi aleyhine uygulanan hacizlerin kaldırılmasına, satış işlemlerinin iptaline karar verildiği görülmüştür.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır.

Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Hemen belirtelim ki; bir mahkemenin Yargıtay Dairesi'nce verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK).

Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasa'nın 2. maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır:

Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olmakla oluşan usuli kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır.

Benzer şekilde; uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usuli kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir (HGK'nın 21.01.2004 gün, 2004/10-44 E.-19 K.).

Bu sayılanların dışında ayrıca; görev konusu, hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı, harç ve maddi hataya dayanan bozma kararlarına uyulmasında olduğu gibi kamu düzeni ile ilgili konularda usuli kazanılmış haktan söz edilemez(..., Hukuk Muhakemeleri Usulü-6. Baskı, cilt 5, 2001).

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada, ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün ve 2006/4-519-527; 31.05.2006 gün ve 2006/10-307-337; 10.05.2006 gün ve 2006/4-230-288; 03.12.2008 gün ve 2008/10-730-732; 27.05.2009 gün ve 2009/21-168-218 sayılı ilamları).

Tüm bu açıklamalar sonucunda somut olay değerlendirildiğinde; bono ve ihtiyati haciz kararına dayalı olarak lehtar ... tarafından, keşideci ... ... aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin 08.05.2017 tarihinde tebliğ edildiği, alacaklının talebi doğrultusunda ... ...e Mah. 2208 ada 1 parselde kayıtlı taşınmazdaki borçlu ... ...'nun... hissesine ve aynı yerde kain 2209 ada 4 parsel sayılı taşınmazdaki borçlu ... ...'nun... hissesine 09.05.2017 tarihinde ihtiyati haciz tatbik edildiği, bu taşınmazlardaki borçlu hisselerinin haciz yükü ile 24.08.2017 tarihinde şikayetçi ... Ticaret A.Ş.'ye devredildiği, alacaklı tarafından 17.01.2018 tarihinde satış talep edildiği ve aynı tarihte satış avansı yatırıldığı, bilahare alacaklı tarafından, 14.07.2017 tarihli ... ... ve şikayetçi ... Ticaret A.Ş.'ye ilişkin birleşme sözleşmesi ibraz edilerek 05.02.2018 tarihinde şikayetçi şirkete muhtıra gönderilmesinin istendiği, iş bu muhtıranın 12.02.2018 tarihinde tebliğ edildiği, alacaklının 20.02.2018 tarihli talebi üzerine taşınmazlardaki hisse üzerine 22.02.2018 tarihinde yeniden haciz tatbik edildiği, yargılama devam ederken 2208 ada 1 parsel satılı taşınmazdaki 47/610 hissenin 15.12.2022 tarihinde alacağa mahsuben ihale edildiği ve ihalenin kesinleştiği, satış bedelinin dosya alacağını karşılaması nedeniyle diğer taşınmaza ilişkin satışın müdürlük kararı ile düşürüldüğü anlaşılmıştır.

İcra müdürlüğü haciz işlemini yaparken bir başka anlatımla haciz tarihinde, taşınmazın borçlu adına kayıtlı olması zorunlu ve yeterlidir. Böyle olduğu takdirde icra müdürünün haciz işleminde bir usulsüzlük bulunmadığı sonucuna varılmalıdır. (HGK'nın 13.6.02001 tarih, 2001/12-461 E.-2001/516 K.). Buna göre; şikayete konu icra dosyasından haczin tatbik edildiği 09.05.2017 tarihinde şikayete konu taşınmazdaki hisseler takip borçlusu ... ...'na ait olup şikayetçi tarafından bu haczin kaldırılması istenemez. Taşınmazın üzerinde haciz varken, alacaklının talebi üzerine yeniden haciz konulması, önceki hacizden vazgeçildiği anlamına gelmediği gibi, daha önce konulmuş haczi ve sonuçlarını da ortadan kaldırmaz. Bu talep daha önceki haciz ve işlemlerden feragat anlamına gelmez. Kaldı ki; aynı taşınmaz üzerine birden fazla haciz konulmasını engelleyen bir yasa hükmü de yoktur. Somut olayda, alacaklının talebi ile taşınmaz üzerine ikinci kez haciz konulmuş ise de, ilk konulan hacizden sonra alacaklı tarafından bir yıllık satış isteme süresi içerisinde satış talebinde bulunulmuş ve aynı tarihte bir miktar satış avansı yatırılmış olmakla, hukuki kıymetini kaybetmemiş ilk hacze dayalı olarak satış işlemlerine devam edilmesinde de yasaya uymayan bir yön bulunmamaktadır.

O halde, Dairemizin 14.03.2024 tarih ve 2024/565 Esas 2024/2500 Karar sayılı bozma ilamının maddi hataya müstenit olduğu ve maddi hataya dayalı bozma ilamının şikayetçi lehine usuli kazanılmış hak oluşturmayacağı gözetilerek, İlk Derece Mahkemesince, şikayetin reddine karar verilmesi gerektiğinden, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:

Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile İstanbul 31. İcra Hukuk Mahkemesinin 11.07.2024 tarih 2024/257 E.-2024/472 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/4 maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 28.05.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/34877, Karar No: 2016/6142, Tarih: 02.03.2016

**22. Hukuk Dairesi         2014/34877 E.  ,  2016/6142 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ücret alacağı, fazla mesai, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 15.08.2012-25.11.2013 tarihleri arasında mağaza sorumlusu yardımcısı olarak çalıştığını işçilik hak ve alacaklarının tam olarak ödenmemesi sebebiyle iş sözleşmesini haklı sebeple sona erdirdiğini beyan ederek kıdem tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının devamsızlık sebebiyle iş sözleşmesinin işverence haklı olarak feshedildiğini ücretlerinin tam olarak hesabına yatırıldığını fazla çalışma ücreti alacağının bulunmadığını işyerinde vardiya usulünde çalışıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla mesai ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını, iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla mesai yapıldığı iddia edilen çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle iş yerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda, davacı fazla mesai yaptığını ancak ücretlerinin ödenmediğini iddia etmiş, bu hususta tanık dinletmiştir. Dosyaya işyerinde çalışma saatlerini gösteren puantaj kaydı, mesai çizelgesi ve benzeri delil sunulmamıştır. Mahkemece davacı tanık anlatımları esas alınarak kış aylarında yirmibir saat, yaz aylarında yirmiyedi saat, envanter sayımlarında yedi saat, mağaza açılışı için dört gün sekiz saat olmak üzere fazla mesai yaptığı kabul edilmiş ise de hesaplama dosya kapsamına uygun düşmemiştir.

Şöyle ki, davalıya ait işyerinin sabah 09:00 akşam 21:30 saatleri arasında açık olduğu, ancak işyerinde işçilerin vardiyalı olarak, ilk vardiya 09:00-17:45 , ikinci vardiya ise 13:45-21:30 saatleri arasında olmak üzere çalıştıkları bu dosyadaki deliller ile emsal dosyalardan anlaşılmaktadır. Bu çalışma şekline göre, ara dinlenme süresi de düşüldüğünde ve hafta tatili ücreti ayrıca hesaplandığından, normal şartlarda fazla mesai yapılmadığı görülmektedir. Ancak davalı işyerinde iki ayda bir envanter sayımı yapıldığı anlaşılmakla sadece envanter sayımı yapılan günler için fazla mesai alacağı hesaplanmalıdır. Mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 02.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.