muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/11981, Karar No: 2010/6841, Tarih: 05.05.2010

**8. Ceza Dairesi         2008/11981 E.  ,  2010/6841 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık ve hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın "onbir" adet tabanca mermisi ve "bir" adette bıçak bulundurmaktan ibaret olan eyleminin 5237 sayılı TCK.nun 44. maddesi uyarınca tek suç oluşturacağı gözetilmeden, sanık hakkında ayrıca yasak mermi bulundurma suçundan 6136 sayılı Yasanın 13/son madde ve fıkrası uyarınca hüküm kurulmuş ise de, kurulan bu hükmün para cezası miktarı itibarıyla kesin olması nedeniyle Kanun Yararına Bozma yoluna başvurulabileceği mümkün görülmüştür.

1- Sanığa yasak mermi bulundurma ve hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf suçlarından verilen para cezasının miktarı itibariyle 5219 sayılı yasa ile değişik CMUK.nun 305/1 madde ve fıkrası uyarınca temyiz olanağı bulunmadığından, sanığın bu suçlara ilişkin temyiz isteminin CMUK.nun 317. maddesi uyarınca oybirliğiyle (REDDİNE),

2- Sanık hakkında yasak nitelikte bıçak bulundurma suçundan kurulan hükme ilişkin temyize gelince;

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin tahkikat neticelerine uygun olarak tecelli eden kanaat ve takdirine, tetkik olunan dosya münderacatına göre sanık ...'nun yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi (ONANMASINA), 5.5.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/18268, Karar No: 2012/21370, Tarih: 22.11.2012

**6. Ceza Dairesi         2009/18268 E.  ,  2012/21370 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I- Sanık ... hakkında kurulan hükmün incelenmesinde,

Adli sicil kaydına göre, kasıtlı suçtan hükümlülüğü bulunan sanık hakkında, 5271 sayılı CMK’nın 231.maddesinin uygulama olanağı bulunmadığı anlaşılmakla yapılan incelemede,

5237 sayılı TCK.nın 145.maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK.nun 522.maddesindeki “hafif” veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği de gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, somut olayda koşulları bulunmadığı halde, bu maddeye sevk amacının dışında yorumlar getirilerek anılan madde uyarınca cezadan indirim yapılması, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre, sanık ... savunmanının temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün istem gibi ONANMASINA,

II-Sanıklar ..., ... hakkında kurulan hükmün incelenmesine gelince,

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanıkların fikir ve eylem birliği içinde hırsızlık suçunu işlediklerinin anlaşılması karşısında; koşulları oluşmadığı halde sanık ... hakkında 5237 sayılı Yasanın 39. maddesiyle uygulama yapılması,

Ancak;

1-Sanıkların fikir ve eylem birliği içinde hırsızlık suçunu işlediklerinin anlaşılması karşısında; koşulları oluşmadığı halde sanık ... hakkında 5237 sayılı Yasanın 39. maddesiyle uygulama yapılması,

2-5237 sayılı TCK.nın 145.maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK.nun 522.maddesindeki “hafif” veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği de gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, somut olayda koşulları bulunmadığı halde, bu maddeye sevk amacının dışında yorumlar getirilerek anılan madde uyarınca cezadan indirim yapılması,

3-5237 sayılı TCY’nın 143. maddesinin, 39. maddesinden sonra uygulanması suretiyle aynı Yasanın 61/5. maddesine aykırı davranılması,

4-Suçun niteliği, cezanın türü ve süresine göre; hükümden sonra yürürlüğe giren vaki değişiklikler karşısında, 5271 sayılı CMK’nun 231. maddesi gereğince sanıkların hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ..., ... savunmanlarının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle istem gibi BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK.nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 22.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19229, Karar No: 2022/5801, Tarih: 08.06.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/19229 E.  ,  2022/5801 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Yargılamanın yenilenmesi talebinin esastan reddiyle önceki hükmün onanması

İlk derece mahkemesince yargılamanın yenilenmesi talebinin esastan reddiyle önceki kararın onaylanmasına dair verilen ek karar temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Tüm dosya kapsamı ve gerekçe içeriğine göre mahkemece kabul ve takdir kılınmış yargılamanın yenilenmesi talebinin esastan reddiyle önceki hükmün onaylanmasına dair verilen ek karar usul ve kanuna uygun bulunduğundan, hükümlü müdafisinin yerinde görülmeyen temyiz talebinin reddiyle ek kararın ONANMASINA, 08.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8803, Karar No: 2020/11368, Tarih: 22.10.2020

**2. Ceza Dairesi         2020/8803 E.  ,  2020/11368 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğuna zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya kapsamına, mahkemece yapılan keşiflere ve alınan bilirkişi raporlarına göre; söküldüğü iddia edilen ağaçların söküldüğü yerlerin tespit edilememesi, katılanın arazisinden toprak alındığı belirtilen yerlerin bilirkişi raporlarında farklı gösterilmesi, suça konu yerin zilyetliğinin öncesinde sanığa ait olduğu ve sanığın tüm savunmalarında atılı suçlamaları kabul etmediğinin anlaşılması karşısında, sanığın suç kastı ile hareket ettiğine dair mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilmeden ve atılı suçu işlediğine ilişkin delillerin nelerden ibaret olduğu denetime olanak verecek şekilde açıklanmadan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 22/10/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1348, Karar No: 2022/3208, Tarih: 10.03.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/1348 E.  ,  2022/3208 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 04.09.2002 tarihinde davalı işveren nezdinde Almanca öğretmeni olarak çalışmaya başladığını, ücret alacaklarının ödenmemesi sebebiyle iş akdini haklı nedene dayalı olarak 25.07.2013 tarihinde feshettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, hafta sonu çalışma ücreti, zümre başkanlığı ücret farkı, eğitim öğretim ödeneği ve yabancı dil tazminatı alacaklarının davalıdan tahsiline hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacı tarafça ispat olunamadığı gerekçesiyle fazla mesai ücreti, hafta sonu çalışma ücreti ve zümre başkanlığı ücret farkı talepleri reddedilerek, kıdem tazminatı, eğitim öğretim hazırlık ödeneği ve yabancı dil tazminatı alacakları bakımından; davacı vekilinin süre verilmesine rağmen usuli işlemleri süresinde tamamlamadığı açıklanmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Karar süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 05.11.2019 tarih, 2016/19997 esas 2019/20198 karar sayılı ilamı ile davalının tüm, davacının diğer temyiz itirazları reddedilerek, özetle; davacı tarafından kısmi dava şeklinde açılan alacak davasında, 05.11.2015 tarihli bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunularak bilirkişiden ek rapor alınması talebinde bulunan davacı vekiline Mahkemece varsa usulü işlemlerini tamamlaması için 17.02.2016 tarihli duruşmada iki haftalık süre verilerek duruşma 20.04.2016 tarihine bırakılmıştır. 20.04.2016 tarihinde gerçekleşen son celsede ise davacı vekilinin ek rapor talebini yineleyerek, bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde davanın kısmen ıslahı için süre verilmesini istemesine karşın, mahkeme tarafından usulü işlemler için süre verildiği belirtilerek dava dilekçesinde talep edilen tutarlara göre karar verilmiştir. Oysa, davacı vekilinin 05.11.2015 tarihli rapora karşı itirazları doğrultusunda bilirkişiden ek rapor alınması yönündeki talebi hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmeksizin, davacı tarafça talep edilmemesine rağmen usulü işlemler bakımından süre verilmesi, üstelik bu sürenin neye dair verildiğinin de açıklıkla belirtilmemesi ve davacının ıslah için süre talebinin gereğinin yerine getirilmemesi isabetsiz olup, davasını ıslah edebilmesi için imkan tanınması gerekir. Her ne kadar bozma sonrası ıslah işlemi yapılamamaktaysa da, davacının bozma öncesi ıslah işlemini yapabilmesi mahkemenin hatalı uygulaması nedeniyle mümkün olamadığından, davacıya bozma sonrası ıslah işlemini yapması için imkan tanınması gerekir. Mahkemece yapılması gereken, davacının ek rapor alınması yönündeki istemi hususunda bir karar verilerek, davacının talebi gereği ıslah işleminin yapılabilmesi için gerekli sürenin verilmesi şeklinde olmalıdır. Aksi yönde yazılı biçimde verilen karar hatalıdır, şeklinde bozma kararı verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulduğu belirtilmek suretiyle yapılan yargılamada davacının ek rapor alınması talebinin reddine karar verilerek, Yargıtay bozma ilamı ve davacı vekilinin beyanları doğrultusunda yeni bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilerek, neticede alınan kök ve ek raporlar doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacının fazla mesai ücret alacağına hak kazanıp kazanamadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Temyiz:

Karar süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacının fazla mesai ücret alacağına hak kazanıp kazanamadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece bozma öncesi yapılan yargılama hükme dayanak alınan raporda davacının haftalık 45 saati geçen çalışması olmadığı değerlendirilerek bu alacak talebinin yerinde olmadığı belirlenmiştir. Bozma sonrası ise tanık beyanlarına göre davacının fazla mesai yaptığı kabulüyle hesaplamaya yapılmıştır. Ancak, davalı özel okulda Almanca öğretmenliği yapan davacının ücretlendirilmesi ders saati üzerinden gerçekleşmektedir. Davacı, sözleşmesinde belirlenen haftalık ders saatinden daha fazla sayıda derse girdiğini iddia etmemiş, okulda kaldığı sürenin haftalık 45 saati aştığı iddiasıyla fazla mesai ücretine hak kazandığını iddia etmiştir. Hatta 2008 ile 2013 yılları arası dönemde branşında zümre başkanı olarak görevlendirilmesi sebebiyle ders sayısının azaltıldığını ancak okulda bulunma süresinin arttığını ileri sürmüştür. Ne var ki, fazla mesai ücretine hak kazanıldığı iddiasının ispatı hususunda dinletilen davacı tanıklarından ... kendi mesaisinin saat 16:00’ya dek sürdüğünü beyan etmiş olmakla, bu saatten sonra kendisi davalı okul işyerinden ayrıldığından davacının saat kaça dek işyerinde kaldığına ilişkin gözleme dayalı bilgi sahibi değildir. Diğer davacı tanığı ... ise kendisi sınıf öğretmeni olup, davacının çalışma saatleri bakımından yine doğrudan görgüye dayalı beyanda bulunmadığı gibi, davacının ne gerekçeyle ve hangi sıklıkla okulda kaldığına dair açıklamada bulunmaksızın “genellikle” şeklinde somut olmayan ifadeler kullanmıştır. Bununla birlikte davacının iddiasının aksine ...’da bulunan özel okullarda eğitimin tam gün sürmesi nedeniyle öğlen 1 saat yemek arası verilmesi yerleşik bir uygulama olup, davalı okulda aksi yönde uygulama olduğuna dair bir delil de bulunmamaktadır. Dosya kapsamına göre davacının fazla mesai ücret talebinin reddi gerektiği anlaşılmakla, yazılı şekilde kabule dair verilen karar hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

2-Davacının Almanca zümre başkanı olarak ek ücret talebine dayanak bir sözleşme ya da işyeri uygulaması bulunmadığının anlaşılmasına göre, davacının davalı işyerinden ayrıldıktan sonra çalışmaya başladığı farklı bir okul tarafından kendisine ek ücret ödendiğine dair sunduğu ücret bordrosuna dayanılarak hesaplama yapılan rapor doğrultusunda alacağa hükmolunması da isabetli değildir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 10.03.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1532, Karar No: 2020/4062, Tarih: 14.09.2020

**3. Hukuk Dairesi         2019/1532 E.  ,  2020/4062 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

VEK. AV. ...

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının reddine dair verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; elektrik abonesi olduğu davalı şirketlerin ilgili mevzuata aykırı olarak kayıp-kaçak bedeli adı altında fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, 5.500,00 TL’nin yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, dava tarihinden sonra yürürlüğe giren ve dava konusu yapılan bedeller ile ilgili olarak halen devam eden davalarda da uygulanması gereken hükümler içeren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17 nci, geçici 19 uncu ve 20 nci maddeleri gereğince davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince,davacının istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmiş;karar,davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, elektrik abonesi olan davacıdan tahsil edilen kayıp kaçak bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21/05/2014 tarihli ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın "Vergi Ödevi" başlıklı 73 üncü maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır...” şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, iletim, dağıtım, sayaç okuma ve perakende satış hizmet bedeli uygulamasının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Kararları ve tebliğleri ile belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesinin de şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, 17/06/2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21 inci maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Kanunu'nun 17 nci maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK'nın Kanundaki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26 ncı maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, 6719 sayılı kanunun 21 inci maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17 nci maddesinde yapılan değişiklikler ile dava konusu uyuşmazlığın da özünü oluşturan bedel konusunda, davanın açıldığı tarihteki içtihat durumundan farklı ve yeni bir düzenleme getirilmiş; hem de geçici 20 nci maddeyle, anılan düzenleme devam etmekte olan davalarda da uygulanacak şekilde geçmişe yürütülmüştür.

Bu aşamada, davanın konusuz kalması hakkında genel açıklama yapılmasında yarar görülmüştür.

İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28/11/1956 tarih ve 15/15 sayılı İBK). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı

ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık değerlendirildiğinde; yargılama sırasında yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliklerinin, dava konusu hakkın özünü ortadan kaldırdığı açıktır. Diğer bir anlatımla, geçmişe etkili yeni yasa nedeniyle dava konusuz kalmıştır.

Yapılan bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık değerlendirildiğinde; yargılama sırasında yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliklerinin, dava konusu hakkın özünü ortadan kaldırdığı açıktır. Diğer bir anlatımla, geçmişe etkili yeni yasa nedeniyle dava konusuz kalmıştır.

Bu noktada, mahkemece; HMK'nın 331 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, konusuz kalan dava hakkında yargılamaya devam edilerek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğu tesbit edilmeli ve o tarafın yargılama giderlerine (bu bağlamda vekalet ücretine de) mahkum edilmesi gerekir.

Eldeki davada; davacı, davanın açıldığı andaki mevzuat ve içtihat durumuna göre dava açmakta haklıdır. Eş söyleyişle, davaya konu bedelleri tahsil eden davalılar, davanın açılmasına sebebiyet vermiştir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince; yargılama sırasında yürürlüğe giren yasa değişiklikleri nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin ve bu giderlere dahil olan maktu vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının kaldırılması ve ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek onanması, HMK'nın 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğidir.

SONUÇ:Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının REDDİNE, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının KALDIRILMASINA ve ilk derece mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinin çıkartılarak yerlerine ve 4. bent olarak sırasıyla aşağıdaki bentlerin eklenerek bent numaralarının düzeltilmiş şekilde teselsül ettirilmesine;

“1-Konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,”,

“3-Davacı tarafça yapılan 384.10,00 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,”,

"4-"Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hükmedilen 1.980,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bentlerinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, kesin olmak üzere 14/09/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.