muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/10119, Karar No: 2022/8768, Tarih: 03.11.2022

**8. Hukuk Dairesi         2021/10119 E.  ,  2022/8768 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Muhdesatın Tespiti Ve Bedelinin Tahsili

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş olup, bu kez davacı vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, müvekkilinin dava konusu 941 parsel sayılı taşınmazı kadimden beri tarım amaçlı kullandığını, kadastro tespitinde bu taşınmazın Hazineye ait olduğunun tespit edildiğini sonradan öğrendiğini ve Hazinece belirlenen ecrimisili ödediğini, taşınmaz üzerine 30-35 yıllık bağ, fıstık, badem, incir ağaçları diktiğini ve bakımını yaptığını, Hazineye ecrimisil ödemesine rağmen Hazinenin bu bağ ve ağaçların kullanımını Gölpınar Köyü Muhtarlığına devredip etrafını tel örgü ile çevirerek kendisinin kullanımını engellediğini belirterek, bu bağ ve ağaçların davacı tarafından yetiştirilmiş olduğunun tespitini ve tespit edilen bağ ve ağaçlarının bedelinin yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın ... Büyükşehir Belediyesi ve Karaköprü Belediyesi ile Gölpınar Köyü Muhtarlığı yönünden 6100 Sayılı HMK’nin 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca pasif husumet yokluğundan usulden reddine; davalı ... ile ... yönünden açılan davada muhtesat aidiyetinin tespiti ile tazminata dair davacının taleplerini içerir davasının reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiş, bölge adliye mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiş ve bu defa bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, muhdesatın aidiyetinin tespiti ve bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir.

1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarına gelince; davacı dava dilekçesinde Gölpınar Köyü Muhtarlığı ve Hazine’yi davalı olarak göstererek davayı açmıştır. Mahkemece 12.06.2014 tarihli celsede davacı vekiline ... Büyükşehir Belediye Başkanlığını ve taşınmazın bağlı olduğu ilçe belediye başkanlığını davaya dahil etmek üzere iki haftalık sure verilmiş ve davacı vekili bunun üzerine ... ve ...’nı davaya dahil etmiştir. Hal böyle iken; Mahkemece yasal hasım olduğu gerekçesiyle davaya dahil ettirilip sonrasında bu davalılar yönünden pasif husumet yokluğundan davanın usulden reddine karar verilerek davalılar lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Ne var ki, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden bozma sebebi yapılmamış, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2. maddesi gereğince temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasındaki (4) nolu bendinin hükümden çıkarılmasına ve hükmün DÜZELTİLMİŞ BU ŞEKLİYLE ONANMASINA, peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine 03.11.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2304, Karar No: 2024/3089, Tarih: 21.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/2304 E.  ,  2024/3089 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/388 E., 2021/163 K.

HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (kapatılan) 21.Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 10.10.1990 tarihinde davalı işveren yanında işe girdiğini, asgari ücret ile iki ay boyunca çalıştığını, fakat Kuruma başvurduğunda giriş bildirgesi ve 2 aylık fiili çalışması olduğu halde çalışmalarının kendi sigorta numarasına ancak .... adında bir şahıs adına bildirildiğinin anlaşıldığını belirterek bu hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı; davacının 10.10.1990 - 09.12.1990 tarihleri arasında kendisine ait olan ... eczanesinde eczacı çırağı olarak 2 ay boyunca çalışmış olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili; öncelikle 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesine göre bu tür davaların 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, anılan sürenin fazlasıyla geçmiş olduğunu,davanın hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiği, Kurum kayıtlarının tetkikinde; davacının davalı işyerinde belirtilen tarihler arasında çalışmasının bulunmadığı, ancak ilgilinin hizmet dökümünde 15.05.1990-05.08.1990 tarihleri arasında ise ... adına çalışma göründüğünü belirterek açılan davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.09.2017 tarihli ve 2016/746 Esas, 2017/726 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının ....sigorta sicil no.su ile davalıya ait işyerinde 10.10.1990 - 09.12.1990 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tesptine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2019 tarihli ve 2018/682 E., 2019/701 K. sayılı kararıyla; ilk derece Mahkemesi kararı yerinde olup kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığından davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2019 tarihli ve 2018/682 E., 2019/701 K. sayılı kararıyla; ilk derece Mahkemesi kararı yerinde olup kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığından davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (kapatılan) 21.Hukuk Dairesince, 11.06.2020 gün ve 2019/3975 Esas 2020/2216 Karar sayılı ilamı ile " Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 31.03.1957 doğumlu davacı adına 10.10.1990 tarihli ilk işe giriş bildirgesinin .... sigorta sicil numarası ile .... sicil numaralı ... Eczanesi ünvanlı işyerince düzenlenmiş olup Kurum kayıtlarına intikal ettiği, davacının hizmet kaydında davacıya verilmiş olan .... sigorta sicil numarası ile ... isimli şahsa ait 60 günlük hizmetin kayıtlı bulunduğu, davacıya 10.10.1990 tarihli ilk işe giriş bildirgesindekinden farklı bir sigorta sicil numarası verilmek suretiyle diğer hizmetlerinin kayıt altına alındığı ,davalı işyerinin 01.02.1989 ile 25.11.1991 tarihleri arasında kanun kapsamında bulunduğu,bordro tanıklarının dinlendiği ve alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu anlaşılmaktadır.

Dava aidiyet davası olup bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirmesinden dolayı çalışmanın başka bir sigortalıya ait olup olmadığı noktasında titizlikle inceleme yapılması ve toplanan delillerle hiçbir kuşku ve duraksamaya yol açmayacak şekilde hizmetin gerçekte kime ait olduğunun saptanması gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19.09.2007 gün ve 2007/21-600E,2007/604 K. sayılı kararı da aynı yöndedir.

Aidiyet davalarında Kurum kayıtlarına göre çalışma kime ait gözüküyor ise bu kişinin gerçekte olup olmadığı veya davacı ile aynı kişi olup olmadığı hiçbir kuşku ve tereddüte yer bırakmayacak bir biçimde araştırılmalı, böyle bir kişinin bulunduğu belirlenir ise davanın hak alanını etkilemesi nedeniyle davaya davalı sıfatıyla dahil edilmesi zorunludur. Mahkemece ... adında bir kişinin bulunup bulunmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Davada gösterilmesi gereken özen gereğince sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için yapılacak iş, ülke genelinde yapılacak araştırma neticesine göre ... adında nüfusa kayıtlı herhangi bir kişinin olup olmadığını sormak, bu kişinin varlığının tespiti halinde, dava onun da hak alanını ilgilendireceğinden yöntemince davaya katılımının sağlanması için davacıya önel vermek ve tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir." belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, toplanan deliller dosya kapsamı, tanık anlatımları ve davalı beyanı birlikte değerlendirildiğinde, işe giriş bildirgesinin varlığı nedeniyle hak düşürücü sürenin sözkonusu olmadığı, davaya konu işyeriyle ilgileri belgelere yansımış olan tanıkların, işyerinin kapsamı, kapasitesi, niteliği, çalışma süresi, yapılan işin niteliği, şekli, çalışma süresine ilişkin somut ve net anlatımlarına göre davacının işe giriş bildirgesine göre 05.10.1990 tarihinden itibaren çalışması bulunmasına karşın taleple bağlılık ilkesi gereği 10.10.1990 - 09.12.1990 tarihleri arasında eczanede temizlik işçisi olarak kesintisiz çalıştığı belirgin olup, davacının 2301019675502 sigorta sicil nosu ile davalıya ait işyerinde 10.10.1990-09.12.1990 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Feri müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kuruma başvurunun dava şartı olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmetleri davacıya ait olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; feri müdahil SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Feri müdahil SGK vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

21.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5521, Karar No: 2018/2508, Tarih: 08.03.2018

**2. Ceza Dairesi         2015/5521 E.  ,  2018/2508 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

... Köyü ... tüneli inşaatı şantiyesinde enerji trafolarından kabloların kesilmesi şeklinde gerçekleşen olayda; saat 02.30 sıralarında ihbar üzerine saat 03.00 sıralarında olay yerine giden ekiplerce çevrede yapılan kontrolde olayın gerçekleştiği trafoya yakın bir yerde yaklaşık 150 metre civarında sanığın aracın içerisinde görüldüğü, ancak araçta herhangi bir suç unsuruna rastlanmadığı, sanığın tüm aşamalarda alınan savunmalarında atılı suçu işlemediğini savunduğu, olay tanıklarının da sanığı olay sırasında görmediklerini belirttiklerinin anlaşılması karşısında; mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA, 08/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/22041, Karar No: 2007/16958, Tarih: 05.12.2007

**2. Hukuk Dairesi         2006/22041 E.  ,  2007/16958 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Bursa 2.Aile Mahkemesi

TARİHİ :6.10.2006
Yargıtay — Esas No: 2019/33946, Karar No: 2020/18589, Tarih: 09.12.2020

**19. Ceza Dairesi         2019/33946 E.  ,  2020/18589 K.**

**"İçtihat Metni"**

1111 sayılı Askerlik Kanunu’na aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli ... hakkında 28.971,00 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına dair Doğanyol Kaymakamlığı İlçe İdare Kurulu'nun 18/07/2018 tarihli ve 778 esas, 73 sayılı idari para cezası karar tutanağına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin Pütürge Sulh Ceza Hâkimliğinin 08/02/2019 tarihli ve 2019/4 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulüne ve anılan kararın kaldırılmasına dair mercii Malatya 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 19/03/2019 tarihli ve 2019/1071 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 10/10/2019 tarih ve 94660652-105-44-7004-2019-Kyb sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 17/10/2019 tarih ve 2019/99379 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Anılan ihbarnamede;

“5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 66. Maddesinde “(6) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, teşebbüs halinde kalan suçlarda son hareketin yapıldığı günden, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden, çocuklara karşı üstsoy veya bunlar üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından işlenen suçlarda çocuğun on sekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işlemeye başlar.” şeklindeki düzenleme; 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun ek 8. maddesinde “26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun genel hükümleri bu kanunda yer verilen suçlar hakkında da uygulanır. Ancak, bu Kanunun fer'î askeri cezalara ve cezaların ertelenmesine ilişkin hükümleri ile zamanaşımına ilişkin 49 uncu maddesinin (A) bendi hükümleri saklıdır.” şeklindeki düzenleme; 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunun 49. maddesinin (A) bendinde "Yoklama kaçağı, bakaya, saklı ve firar fiilleri hakkında dava müruru zamanı, bütün askeri mükellefiyetlerin veya bizzat girmiş oldukları taahhüdün bitmesinden itibaren başlar" şeklindeki düzenleme; 1111 sayılı Askerlik Kanunun 2. maddesinin 1. fıkrasında "Askerlik çağı her erkeğin esas nüfus kütüğünde yazılı olan yaşına göredir ve yirmi yaşına girdiği sene Ocak ayının birinci gününden başlayarak 41 yaşına girdiği sene Ocak ayının birinci gününde bitmek üzere en çok yirmi bir sene sürer" şeklindeki düzenleme ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 20. Maddesinin 5560 sayılı Kanun'un 33. maddesi ve 6111 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 1 ve 2. fıkralarında yer alan “(1) Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idarî para cezasına karar verilemez. (2) Soruşturma zamanaşımı süresi; a) Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde beş, b) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde dört, c) Ellibin Türk Lirasından az idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıldır. Ancak, 89 uncu maddesi hariç olmak üzere 1111 sayılı Askerlik Kanunu, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanun, … belirtilen ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilemez, verilmiş olanlar düşer.” şeklindeki düzenlemeler göz önüne alınarak yapılan incelemede;

Somut olayda yoklama kaçağı eylemi açısından zaman aşımı süresinin hesaplanmasında 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu 49. maddesinin (A) bendindeki zaman aşımı süresi uygulanması gerektiği, kabahatli ...'in doğum tarihinin 02/07/1971 olduğu, 41 yaşına girdiği senenin Ocak ayının birinci günü olan 01/01/2012 tarihinde suçun kesintiye uğradığı, yoklama kaçağı suçundan sekiz yıllık dava zaman aşımı süresinin ise 01/01/2020 tarihinde dolacağı gözetilmeksizin, itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediği” gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü;

06/10/2010 tarihli ve 28433 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa

Mahkemesi'nin 30/03/2011 tarihli ve Esas 2007/95, Karar 2011/61 sayılı kararı ile, "22/05/1930 günlü, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 11/12/1935 günlü, 2862 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile değiştirilen 49. maddesinin (A) fıkrasında yer alan; "...fiilleri hakkında dava müruru zamanı, bütün askeri mükellefiyetlerin bitmesinden itibaren işlemeğe başlar." ibarelerinin, Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle iptaline karar verilmiş olması karşısında, Askeri Ceza Kanunu'nun 63. maddesi bakımından da 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun dava ve ceza zamanaşımına ilişkin süreler geçerli olacaktır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 72. maddesi, "Vatan hizmeti, her Türkün hakkı ve ödevidir. Bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde nasıl yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağı kanunla düzenlenir." hükmünü düzenlemiş olup, buna göre gerek 26/06/2019 tarihli ve 30813 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7179 sayılı Askeralma Kanununun 4. maddesinde gerekse mülga 1111 sayılı Askerlik Kanununun 1. maddesinde; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan her erkeğin askerlik hizmetini yapmaya mecbur olduğu, yine 7179 sayılı Kanunun 5. maddesinin 11. fıkrasında ve buna paralel mülga 1111 sayılı Kanunun 5. maddesinin son fıkrasında, Bu Kanunda tespit edilen esaslar dışında muvazzaflık hizmetini yapmadıkça veya yapmış sayılmadıkça hiçbir yükümlünün askerlik çağı dışına çıkarılamayacağı hükme bağlanmıştır.

Somut olayda; 01/01/1990 tarihinde askerlik çağına giren muteriz ... hakkında 13/05/2009-26/02/2018 tarihleri arasında yoklama kaçağı kalması nedeniyle Doğanyol Kaymakamlığı Yazı İşleri Müdürlüğünün 18/07/2018 tarihli ve 778 Esas 73 Karar sayılı kararı ile 28.971,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Somut olayda; 01/01/1990 tarihinde askerlik çağına giren muteriz ... hakkında 13/05/2009-26/02/2018 tarihleri arasında yoklama kaçağı kalması nedeniyle Doğanyol Kaymakamlığı Yazı İşleri Müdürlüğünün 18/07/2018 tarihli ve 778 Esas 73 Karar sayılı kararı ile 28.971,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Soruşturma zamanaşımı” kenar başlıklı 20. maddesinin, 5560 sayılı Kanun'un 33. maddesi ve 6111 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 1 ve 2. fıkralarında yer alan;” (1) Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında İdarî para cezasına karar verilemez. (2) Soruşturma zamanaşımı süresi; a) Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla İdarî para cezasını gerektiren kabahatlerde beş, b) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla İdarî para cezasını gerektiren kabahatlerde dört,c) Ellibin Türk Lirasından az İdarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıldır. Ancak, 89 uncu maddesi hariç olmak üzere 1111 sayılı Askerlik Kanunu, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun, 3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda belirtilen ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilemez, verilmiş olanlar düşer.” ve anılan Kanun'un 15. maddesinin 2. fıkrasının son cümlesinde yer alan, “Kesintisiz fiille işlenebilen kabahatlerde, bu nedenle İdarî yaptırım kararı verilinceye kadar fiil tek sayılır.” şeklindeki düzenlemeler karşısında, idarî para cezasını gerektiren fiilin yani yoklama kaçağı fiilinin kesintisiz bir eylem olduğu, eylemin son bulma tarihi olan 26/02/2018 tarihinden itibaren zamanaşımı süresinin başlayacağı, ayrıca askerlik çağına girdiği yıldan bu yana arada geçen zamanda muterizin halen askerlik hizmetini yapmadığı ve askerlik hizmetini yapmadığı için de askerlik çağı dışına çıkmadığı gözetilerek, itirazın reddi kararı verilmesi gerekirken, itirazın kabulüne karar verilmesi yasaya aykırı olup, kanun yararına bozma talebi bu yönüyle ve değişik gerekçeyle yerinde görülmüştür.

Yukarıda sözü edilen kanuni düzenlemeler karşısında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Malatya 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 19/03/2019 tarihli ve 2019/1071 değişik iş sayılı sayılı kararının CMK'nin 309/4 maddesi uyarınca aleyhe tesir etmemek üzere BOZULMASINA, 09/12/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.