muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/6170, Karar No: 2011/7576, Tarih: 28.06.2011

Dosya arasında bulunan bilgi ve belgelerden, doğal sit alanı olduğu anlaşılan İstanbul Sarıyer İstinye Mahallesi 380 ada 32 sayılı parselin 28.02.2006 tarihinde Petrol Ofisi AŞ’den ... Vakfı adına devir ve tescil edildiği, 25.06.1999 günü onaylı nazım imar planında parsel, kapalı ve açık spor alanı olarak yer almakta iken 08.02.2006 günü Petrol

Ofisi AŞ vekilinin tadilat istemi üzerine akaryakıt ve servis istasyonu, spor alanı ve yeşil alan olarak düzenlendiği, önceki tadilat isteminin ise şehir planlama müdürlüğü, ulaşım planlama müdürlüğünün olumsuz görüşleri ile reddedilmiş bulunduğu, buna karşın plan tadilatının Sarıyer Belediye Meclisinin 16.02.2006 tarihli kararı ile uygun bulunarak 08.02.2007 tarihinde de Büyükşehir Belediyesinde aynen onandığı, Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma Kurulu’nun plan değişikliğine öncelikle olumsuz görüş bildirmiş iken ikinci başvuruda 09.01.2007 günlü kararı ile olumlu görüş bildirdiği anlaşılmaktadır.

Basın özgürlüğünün amacı, kamuyu ilgilendiren konularda gerçeğe uygun haber vermeyi sağlamaktır. Basının görevi, genel yararları ilgilendiren konularda olayları doğru ve objektif olarak yansıtmak, çeşitli sorunlarda kamu oyunu düşünmeye sevk edecek biçimde tartışmalar açmak, halkı toplumsal oluşumlar üzerinde doğru ve gerçeğe uygun bilgilerle donatmak, içinde yaşadığı toplumun ve tüm insanlığın sorunları hakkında bilinçlendirmektir. Basın, halka ulaştırılmasında kamu yararı bulunan haberleri zamanda ve haberin gerektirdiği ayrıntılarla ve doğru olarak toplayıp topluma ulaştırdığında kamu oyunun serbestçe oluşumunu sağlar, kamu görevi niteliğindeki fonksiyonunu yerine getirmiş olur. Ancak basın özgürlüğü ve bu özgürlüğün getirdiği ayrıcalıklar sınırsız değildir. Anayasanın 28. maddesinde düzenlenen basın özgürlüğünün özel hukuk alanındaki sınırı Medeni Yasanın 24 ve Borçlar Yasasının 49. maddelerinde anlamını bulan kişilik haklarının korunmasına ilişkin düzenlemelerdir. Borçlar Yasasının 49. maddesi gereğince, kişilik hakkı hukuka aykırı bir biçimde saldırıya uğrayan kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para isteyebilir. Anılan maddeye göre manevi tazminat istenilebilmesi için; yayımlanan olay açıklaması ya da eleştirinin kişilik haklarına saldırı niteliğinde olması, bu saldırının manevi bir zarar doğurması, kişilik haklarına saldırı ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulabilmesi ve yayında hukuka uygunluk nedenlerinin bulunmaması gerekir. Hukuka uygunluk nedenleri veya hukuka aykırılığı ortadan kaldıran nedenler; gerçeklik, güncellik, kamu yararı ve toplumsal ilgi, konu ile ifade arasında düşünsel bağlılıktır. Yayımlanmasında kamu yararı bulunan gerçek ve güncel bir haberin ya da eleştirinin özle biçim arasında denge kurularak verilmesi durumunda hukuka aykırılık ortadan kalkar ve artık basın sorumlu tutulamaz.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, davacının kurucusu olduğu Vakıf adına tescil edilmiş bulunan İstanbul Boğazındaki doğal sit alanı içinde kalan taşınmazın nazım imar planında kapalı ve açık spor tesisi olarak gözükmekte iken istem üzerine plan tadilatına gidilerek kısmen akaryakıt istasyonu ve servis alanı, kısmen de spor alanı ve yeşil alan olarak değiştirildiği, plan tadilatına karşı olumsuz görüş bildiren kurul ve daire görüşlerine karşın değişikliğin Belediye Meclis Kararı ile alındığının kamu oyuna bildirildiği anlaşılmaktadır. Şu durumda dava konusunu oluşturan haberler gerçeğe uygun bulunmaktadır. Haberlerin toplumun ilgisini çeken ve güncel bir konuya ilişkin bulunması nedeni ile davalı basın kuruluşu tarafından ele alınıp haber yapılmasında kamu yararı bulunmaktadır.

Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, görünür gerçeklik kapsamında kalan yayının davacının kişilik haklarına saldırı oluşturmadığı sonucuna varılıp istemin tümden reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, davalıların manevi tazminat ile sorumlu tutulmuş olmaları usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 28/6/2011gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/32220, Karar No: 2016/1777, Tarih: 21.01.2016

**12. Hukuk Dairesi         2015/32220 E.  ,  2016/1777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İcra Hukuk Mahkemesi

.

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 02/04/2015 tarih, 2015... Karar sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... . tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1-Şikayetçi borçlu ... 'ın karar düzeltme nedenlerinin incelenmesinde;

Şikayetçi borçlu ... yönünden, mahkemece meskeniyet şikayeti kabul edilerek ... İcra Müdürlüğü'nün 2011/651 Esas sayılı dosyasından taşınmaz üzerine konulan haczin kaldırılmasına karar verildiği anlaşıldığından, hukuki yararı bulunmaması nedeniyle karar düzeltme dilekçesinin (REDDİNE);

2-Şikayetçi borçlu ....'ın karar düzeltme nedenlerinin incelenmesinde ise;

Alacaklı tarafından...mirasçıları olan ... ile ....hakkında bonoya dayalı başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte, alacaklının 04.01.2012 tarihli haciz talebi ile muris İ... adına kayıtlı, ... ili, ... ilçesi... mevkiinde bulunan, niteliği kargir ev olarak belirtilen 195 ada 8 parsel sayılı taşınmaz üzerine 05.01.2012 tarihinde haciz konulduğu görülmektedir.

Mahkemece alınan 17.09.2013 tarihli bilirkişi raporu neticesinde, şikayetçi borçlulara kat irtifakı kurulması için süre verildiği, 26.08.2014 tarihinde kat mülkiyeti tesis işlemi tamamlanarak anılan taşınmazın 3 katlı kargir ev ve arsası olarak 1, 2 ve 3 nolu bağımsız bölüm şeklinde şikayetçi ... adına 1/4,....l . adına 3/4 hisse olarak tapuya tescil edildiği, şikayetçi borçlu.... yönünden yapılan yargılama neticesinde, meskeniyet şikayetinin reddi ile taşınmazlar satıldığında haline münasip ev bedeli olan 68.000 TL'nin ...'a ödenmesine karar verildiği görülmektedir.

Somut olayda mahkemece verilen süre neticesinde yargılama bitmeden kat mülkiyetine geçilerek meskeniyet şikayetine konu taşınmazın 1, 2 ve 3 nolu bağımsız bölüm şeklini aldığı sabit olmakla, bu halde oluşan yeni duruma göre borçluya hangi bağımsız bölüm yönünden meskeniyet şikayetinde bulunduğu sorularak, bundan sonra ise borçlunun tercih ettiği taşınmaz yönünden İİK'nun 82. maddesine göre inceleme yapılıp, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, mahkeme kararının belirtilen bu nedenle borçlu .... yönünden bozulması gerekirken, Dairemizce onandığı anlaşılmakla karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Borçlu .'ın karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 02.04.2015 tarih ve 2015/... Karar sayılı onama ilamının borçlu ... yönünden kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), bozma nedenine göre sair karar düzeltme nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 21/01/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

UE
Yargıtay — Esas No: 2013/16851, Karar No: 2014/4949, Tarih: 25.02.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/16851 E.  ,  2014/4949 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5237 sayılı TCK.nun 145. maddesinde yer alan "değer azlığı" kavramı, daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca ihtiyacı kadar ve değeri az olan malın alınması olup, sanıkların marketten 3 adet 350 gramlık kaşar peyniri çalmaları şeklindeki eylemlerinde hırsızlık suçunun işleniş biçimine göre TCK.nun 145. maddesinin uygulanma koşulları bulunmadığı gözetilmeden, TCK.nun 145. maddesi gereğince sanıklara verilen cezadan yazılı şekilde indirim yapılması aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 25/02/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10938, Karar No: 2011/11642, Tarih: 21.11.2011

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/10938 E.  ,  2011/11642 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu hükme yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre, kapama karışık meyve bahçelerinin ağaçların cinslerine göre ilçe tarım müdürlüğünden getirtilecek olan dekar başına ortalama verim, üretim maliyeti ve toptan satış fiyatı resmi verileri esas alınmak suretiyle elde edilebilecek net gelir üzerinden değerinin belirlenmesi gerekirken ağaç başına veriler üzerinden ve gider kalemlerini tek tek açıklayan veri cetveli getirtilmeden hesaplama yapan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması,

2-Davacı idare harçtan muaf olmadığı halde harç alınmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, geri çevirme kararı üzerine ilçe tarım müdürlüğünün dosyaya konulan ve dava konusu taşınmazın zemini üzerinde bulunan meyve ağaçlarının dekar başına ortalama verim, üretim maliyeti (kira sermaye faizi, genel idari giderler, ürün sigortası gibi giderler ayrık tutulmak üzere) veri cetvelini esas alır biçimde ek rapor alınmalı, raporun resmi verilere uygunluğu da denetlendikten sonra diğer bozma nedenleri de dikkate alınıp usuli kazanılmış haklar da gözetilerek karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 21.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14022, Karar No: 2014/16804, Tarih: 08.09.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/14022 E.  ,  2014/16804 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İzmir 3. İş Mahkemesi

Tarihi : 19.03.2014

No : 2007/405-2014/129

Dava, sakatlığı nedeniyle bağlanan yaşlılık aylığının kesilmesi sonucunda yersiz ödeme çıkartılması işleminin iptali ile kuruma karşı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, 17.02.2004 tarihli N. S.İ. Devlet Hastanesinden alınan kurul raporu ile “epilepsi yılda 3–4 kez jeneralize (sık)” teşhisi ile Sakatlık Indiriminden Yararlanacak Hizmet Erbabının Sakatlık Derecelerinin Tespit Sekli ile Uygulanması Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınmak suretiyle davacının %65 oranında iş gücü kaybı olduğunun belirlenmesi üzerine, merkez Sağlık Kurulundan da aynı oranda özür oranı ile 3606 gün üzerinden ve 01.08.2004 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmış iken, vergi indirimine esas olacak şekilde sahte raporlar ile aylık bağlanıldığına dair gelen ihbarlar üzerine 2006 Yılında Kurumca başlatılan soruşturma kapsamında kontrole tabi tutulan davacı hakkında, sonradan yürürlüğe giren Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınmak suretiyle yapılan incelemede alınan 02.03.2007 tarihli raporda bu kez “diyabet, epilepsi seyrek” teşhisi ile vücut fonksiyon kaybının %42 olduğu ve iki arızanın birleşmesi ile %36 olarak belirlenen çalışma gücü nedeniyle, aslen davacının aylık bağlanma şartlarını haiz olmadığından bahisle 2007 yılında yapılan işlemle aylığın başlangıç tarihi itibari ile kesildiği ve 01.08.2004–18.07.2007 tarihleri arasında davacıya yapılan ödemelerin yersiz ödeme nedeniyle geri istendiği, açılan davanın da Kurumun bu işleminin iptali ile kuruma karşı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen kararın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun 60. Maddesinin (C) bendinin (b) alt bendi hükmüne göre, “Sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış durumda olan sigortalılardan; ilgili mevzuatı uyarınca, I. derece sakatlığı olanlar yaşları ne olursa olsun en az onbeş yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak, II. derece sakatlığı olanlar yaşları ne olursa olsun en az onsekiz yıldan beri sigortalı olmak ve en az 4000 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak, III. derece sakatlığı olanlar yaşları ne olursa olsun en az yirmi yıldan beri sigortalı olmak ve en az 4400 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şartıyla

yaşlılık aylığından yararlanırlar. Sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanması dolayısıyla yaşlılık aylığına hak kazanarak yaşlılık aylığı alanlar Kurumca kontrol muayenesine tabi tutulabilir.”. Kontrol muayenesi sonucu alınan sağlık raporları arasında çelişki bulunması durumunda, bu çelişkinin, 109. maddede belirtilen prosedüre uyularak, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan, itiraz halinde ise Adli Tıp Kurumundan alınacak raporla giderilmesi gereklidir(5510 sayılı Kanunun 95. maddesi). Ancak Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan verilecek rapor ile Adlî Tıp Kurumu’ndan alınacak rapor arasında çelişki mevcut olması halinde Adli Tıp Genel Kurulundan rapor alınmalıdır.

Somut olayda; davacıya Kurumca %65 oranındaki çalışma gücü kaybı gözetilerek, yukarıda zikredilen yasal düzenlemeye göre yaşlılık aylığı bağlandığı, kontrol muayenesi sonucu çalışma gücü kayıp oranının %36 olduğunun bildirilmesi nedeni ile bağlanan aylık iptal edilerek yersiz ödenen tutarların borç kaydedildiği, Ege Üniversitesi Adli Tıp anabilim dalından alınan 03/05/2012 tarihli raporda davacının durumunda değişiklik olmakla birlikte “diyabet, epilepsi seyrek” tanısı ile vücut fonksiyon kaybının, eski yönetmelik hükümlerine göre %52 olacağı, yeni yönetmelik hükümlerine göre ise %36 olacağının bildirildiği, itiraz üzerine aynı yerden aldırılan ikinci raporda ise “diyabet, epilepsi sık (yılda 3-4 kez)” teşhisi dikkate alındığında ise %72 olacağının belirtildiği anlaşılmakta ise de; öncelikle davacının aylıklarının kesildiği tarihten yeniden bağlanmasına ilişkin talebinden vazgeçtiği dikkate alınarak, hakkında yersiz ödemeye konu dönem bakımından 2004 yılı ile 2007 yılı arasındaki epilepsi halinin seyrek veya sık olup olmadığı hususunun belirlenmesi ve Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan davacıdaki beden çalışma gücü kayıp oranı ve başlangıcı yönünden rapor alınarak, anılan Kurul raporunun Kurum yönünden bağlayıcı olduğu gözetilerek, beden çalışma gücü kayıp oranı ve başlangıcı yönünden Adli Tıp 3. İhtisas ve Genel Kurulundan rapor alınmak sureti ile çelişki giderilerek, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 08.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/645, Karar No: 2019/9499, Tarih: 28.11.2019

**3. Hukuk Dairesi         2019/645 E.  ,  2019/9499 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; ... Belediye Başkanlığından 20/12/1993 tarihinde Aksaray ili, ... ilçesi, Merkez mahallesi, 264 ada 4 parselde bulunan 566,53 metrekarelik taşınmazı 4.437,00 TL bedel ödemek suretiyle satın almasına rağmen bu zamana kadar taşınmazın adına tapuda tescilinin yapılmadığını, taşınmazın satışına ve ödemeye ilişkin bilgi ve belgelerin tarafına bir suretinin verilmesi için davalıya gönderdiği ihtarnameye davalı tarafından verilen cevapta; dava konusu 264 ada 4 parsel üzerinden imar uygulaması geçmiş olup, parselin şu an 706 ada 3 numaralı parsel içerisinde kaldığının, satış ile ilgili belediye kayıtlarında bir encümen kararı, ihale kararı ya da satış bedelinin tahsiline ilişkin resmi belgeye rastlanılmadığının, bu nedenle parselin tescilinin yapılmasının yasal olarak mümkün olmadığının belirtildiğini beyan ederek öncelikle dava konusu taşınmazın tapuda adına tesciline, mümkün olmazsa fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 4.437,00 TL bedelin 20/12/1993 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; davacının parasını geri alma hakkının, geri alma hakkının varlığını öğrenmesinden itibaren 2 yıl ve her halde bu hakkın doğumundan itibaren 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğradığını, davacının süresinde dava açmadığı için davanın zamanaşımına uğradığını, ayrıca sadece para yatırıldığı iddiasının taşınmazın davacı adına tescilini mümkün kılmadığını, taşınmaz satışı için alınması gerekli meclis ve encümen kararları ile ihale kararının olmaması nedeni le taşınmazın tescilinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davacı yönünden tapuda devir yapma olanağının ortadan kalktığı tarihin (tapuda ferağ verme ümidinin kesildiği tarih); 264 ada 4 parsel sayılı taşınmazın toplulaştırma uygulaması sonucu dava dışı şahıs adına yapılan tescil tarihi olan 02.09.2003 tarihi olup, zamanaşımının başlangıç tarihinin bu tarih olduğu ve dava tarihi 05.08.2015 tarihine kadar on yıllık sürenin geçtiği gerekçesiyle davacı tarafın bedel iadesi konusundaki talebinin, TBK'nın 125.maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık; tapulu taşınmazın satışından kaynaklı alacağın, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi talebine ilişkindir.

Dava konusu uyuşmazlık; tapulu taşınmazın satışından kaynaklı alacağın, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi talebine ilişkindir.

Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir.

Borçlar Kanunu'nun konuya ilişkin 61 ve ardından gelen maddelerindeki (TBK'nın 77 ve ardından gelen maddelerindeki) düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir.

Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır.

Tapulu taşınmazın satışına ilişkin sözleşme, resmi biçimde yapılmadığından, hukuken geçersizdir (TMK'nın md.706, BK.md.213, Tapu Kanunu md.26 ve Noterlik Kanunu md.60). O nedenle, geçerli sözleşmelerde olduğu gibi taraflarına hak ve borç doğurmaz. Bu durumda taraflar, verdiklerini haksız iktisap kuralları gereğince geri isteyebilirler. Ancak, taraflar arasında harici de olsa bir sözleşme olduğundan dava BK.nın 125.maddesine (6098 sayılı BK.'nun 146.maddesine) göre 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Ayrıca, zamanaşımı borcun muaccel olması ya da ifanın imkansız hale geldiği tarihte başlar. Zilyetlik devam ettiği sürece ise zamanaşımı işlemeye başlamaz.

Mahkemece; 264 ada 4 parsel sayılı taşınmazın toplulaştırma uygulaması sonucu dava dışı şahıs adına yapılan tescil tarihi olan 02.09.2003 tarihi zamanaşımının başlangıç tarihi olarak kabul edilerek davanın zamanaşımından reddine karar verilmiş ise de; davacının, Aksaray ili, ... ilçesi, Merkez mahallesi, 264 ada 4 parselde bulunan 566,53 metrekarelik taşınmazı bedelini ödemek suretiyle satın aldığını ileri sürmesi ve ...'nın 15/07/2015 tarih ve 2161 sayılı yazısında 264 ada 4 parsel üzerinden imar uygulaması geçmiş olup, 264 ada 4 parselin şu an 706 ada 3 numaralı parsel içerisinde kaldığının belirtilmiş olması karşısında, dosyada bulunan ve mahkemece zamanaşımı başlangıcı hususunda değerlendirilen tapu kaydının Eşmekaya Köyü, 264 ada 4 parsel, 5.080 metrekarelik taşınmaza ilişkin olup dava konusu taşınmaza ilişkin olmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte dosya kapsamında davacının taşınmaz üzerinde zilyetliğinin devam edip etmediği yönünde bir araştırma da bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; dava konusu taşınmaza ilişkin tapu kaydı değerlendirilerek ve davacının taşınmaza zilyetlik durumu araştırılarak dosya kapsamına göre inceleme ve değerlendirme yapılması suretiyle hüküm tesisi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Hal böyle olunca; dava konusu taşınmaza ilişkin tapu kaydı değerlendirilerek ve davacının taşınmaza zilyetlik durumu araştırılarak dosya kapsamına göre inceleme ve değerlendirme yapılması suretiyle hüküm tesisi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün HUMK’un 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'un 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.