muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/12899, Karar No: 2019/6329, Tarih: 05.12.2019

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; dosyadaki belgeler ve dinlenen tanık beyanlarından mirasbırakana 1987 yılında ölen eşinden taşınmazlar intikal ettiği, mirasbırakanın bu taşınmazlardan kira geliri olduğu ve mal satma ihtiyacı bulunmadığı, taşınmazın ... ’a temlik edildiği tarihte her ne kadar vasfı tapu kaydında tarla olarak belirtilmişse de üzerinde 3 katlı bir bina bulunduğu ve ... ’ın taşınmazı devraldığı tarihten davalı ...’e temlik ettiği tarihe kadar geçen 6 yıllık sürede taşınmazı hiç kullanmadığı, öte yandan dava dışı 74 ada 35 parseldeki 4 nolu bölümün tarafların babalarından kaldığı ve 1988 yılında açılan ortaklığın giderilmesi davası nedeniyle mirasbırakanın davacıya kırgın olduğu hususları dosyadaki diğer deliller ile birlikte değerlendirildiğinde yapılan temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca, tapu iptal ve tescil isteğinin kabulüne karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Davacının yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 02.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 2.037.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenlerden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 05/12/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4285, Karar No: 2011/16106, Tarih: 03.11.2011

**3. Ceza Dairesi         2010/4285 E.  ,  2011/16106 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair,

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair temyiz edilmekle evrak okunarak;

1-Sanığa iddianame okunmadan savunmasının alınması suretiyle CMK'nun 191/3-b maddesine muhalefet edilmesi,

2-Keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda suça konu yerde tesis niteliğinde meyve ağaçlarının da dikili olduğu belirtildiği halde bu ağaçların müsaderesi hakkında karar verilmemesi,

3-Yasal dayanağı bulunmadığı halde müsaderesine karar verilen tesislerin değeri üzerinden nisbi harç tayin edilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdahil idarenin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 03.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2824, Karar No: 2024/2314, Tarih: 02.05.2024

**7. Hukuk Dairesi         2023/2824 E.  ,  2024/2314 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1000 E., 2023/1169 K.

DAVACILAR : ... vd. vekilleri Avukat ... vd.

DAVA TARİHİ : 31.05.2022

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/228 E., 2023/79 K.

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...'in 18.01.2004 tarihinde öldüğünü, murisin hiçbir aktif mal varlığı olmadığını, vergi borcu bulunduğunu belirterek mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; murisin şirket ortaklığından kaynaklanan yüklü miktarda borcu olduğunu, davanın süresinde açılmadığını, mirasçıların vergi borcundan sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2023 günlü 2022/228 Esas, 2023/79 sayılı kararı ile; "murisin aktif mal varlığının bulunmadığı, terekesinin borca batık olduğu ve davacı mirasçının mirası kabul ettiğine dair dosyaya yansıyan delil de bulunmadığı" gerekçesiyle davanın kabulü ile davacıların miras bırakan ...'in mirasını reddetmiş sayıldığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mirasın 3 aylık süre içerisinde reddedilmediğini, murisin yüklü miktarda vergi borcu bulunduğunu, benimseme eylemlerinin yeterince incelenmediğini, murisin ortağı olduğu şirket ile ilgili araştırma yapılmadığını ileri sürerek istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.05.2023 günlü 2023/1000 Esas, 2023/1169 Karar sayılı kararı ile; "İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu" gerekçesiyle istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; İstinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; İstinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. TMK'nın 605/2 nci maddesine dayanan mirasın reddi istemi süreye tâbi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibarıyla, murisin tüm mal varlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK m. 605/2).

2. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin mal varlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak Bankalar, Trafik Tescil Müdürlüğü, Vergi Daireleri, Belediyeler ve Tapu Müdürlüğü vb. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

1. Borcun, miras bırakanın şahsi vergi borcu değil, ortağı ve temsilcisi olduğu limited şirketin vergi borcu olduğunun anlaşılması halinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanunun 22.7.1998 tarihli 4369 sayılı Kanunla değişik 35 inci maddesi hükmüne göre; limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun gereğince takibe tâbi tutulurlar. Aynı Kanuna 25.5.1995 tarihli 4108 sayılı Kanunla ilave edilen Mükerrer 35 inci madde hükmüne göre de; tüzel kişilerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanuni temsilcilerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. Şu halde açıklanan yasal hükümler gereğince, miras bırakanın; “ortağı” ve “temsilcisi” olduğu limitet şirketin, şirketin malvarlığından tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan vergi borcundan, şirket ortağı olarak “koyduğu sermaye hissesi oranında” doğrudan doğruya; “temsilcisi” olarak da şahsi sorumluğu söz konusudur. Miras bırakanın yasal mirasçısı olan davacılar hakkında, amme alacaklısı tarafından henüz takibe geçilmemiş olması, yasal mirasçıların borç tehdidi altında olmadıkları anlamına gelmez. Öyleyse, işin uzmanı bilirkişi veya bilirkişiler eliyle; mirasbırakanın, “ortağı” ve “yasal temsilcisi” olduğu limited şirketin defter, kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılarak şirketin aktif ve pasifinin saptanması ve miras bırakanın şirketin kamu borcundan dolayı sermaye hissesi oranında şahsen sorumlu olacağı miktarın bu suretle belirlenmesi; amme alacağının şirketin malvarlığından tamamen tahsili mümkün ise; bu halde davacıların borca batıklığın tespiti istemekte hukuki yararlarının bulunmayacağı gözetilerek isteğin reddedilmesi; değil ise, miras bırakanın ölüm tarihi itibarıyla tespit edilen terekesi aktifinin, borcu karşılamaya yeterli olmaması halinde isteğin kabulüne karar verilmesi gerekir.

2. Yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca somut olaya gelince; İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 04.07.2022 tarihli yazısında murisin ortağı olduğu ... Nakliyat Hafriyat ve Yapı Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti'nin vergi borcunun bulunduğu bildirilmiştir. İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 15.12.2022 tarihli yazısında ise murisin ticari işletme ve limited şirket kaydının bulunmadığı bildirilmiştir. Bu durumda murisin ölüm tarihi itibariyle ... Vergi Dairesine borçlu ... Nakliyat Hafriyat ve Yapı Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti'nin yöneticisi olup olmadığı belirlenerek yönetici olduğunun tespiti halinde bilirkişi aracılığı ile murisin terekesinin ölüm tarihi itibariyle borca batık olup olmadığının tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

3. Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/21282, Karar No: 2018/8380, Tarih: 02.07.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/21282 E.  ,  2018/8380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle mahkemece davalı erkeğe kusur olarak yüklenen "Sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği" vakıasının güven sarsıcı davranış niteliğinde olduğunun ve boşanmaya sebebiyet veren olaylarda davalı erkeğin tamamen kusurlu bulunduğunun anlaşılmasına göre davalı erkeğin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 51. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK m. 174/1) ve manevi (TMK m. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

3- Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre davacı kadın yararına hükmedilen yoksulluk nafakası çoktur. Mahkemece Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun miktarda nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. ve 3. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 02.07.2018 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2012/2326, Karar No: 2012/10922, Tarih: 10.10.2012

**9. Ceza Dairesi         2012/2326 E.  ,  2012/10922 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Hırsızlık, mala zarar verme

Hüküm : 1- TCK'nın 142/1-a, 31/2, 62, 50/1-c maddeleri

uyarınca mahkumiyet, 2 yıl süreyle bir meslek

ve sanat edinmeyi sağlamak amacıyla barınma imkanı da olan bir eğitim kurumuna devam etme seçenek yaptırımına çevrilmesine

2- TCK'nın 152/1-a, 31/2, 62, 50/1-b maddeleri

uyarınca mahkumiyet, zararın tazmin suretiyle giderilmesine

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

A-) Üst Cumhuriyet savcısının yasal süreden sonra olan temyiz isteminin CMUK'nın 317. maddesi gereğince REDDİNE,

B-) Sanık müdafiinin temyizine gelince;

Suç tarihinin gerekçeli karar başlığına 13.04.2007 yerine 25.04.2007 - 25.06.2007 olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir yazım hatası kabul edilmiştir.

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Sanığın İlköğretim Okuluna ait aydınlatma lambası kablolarını yararlanmak kastıyla kesip götürmekten ibaret eyleminin sadece hırsızlık suçunu oluşturacağı, hukuki durumunun buna göre takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden ayrıca mala zarar verme suçundan da hüküm kurulması,

2- Kabule göre de;

a) Suç tarihinde 12 yaşını bitirip 15 yaşını tamamlamadığı anlaşılan sanığın, TCK'nın 31/2 ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun 35/1. maddeleri uyarınca, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediği konusunda sosyal inceleme raporu alınarak sonucuna göre hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

b) TCK'nın 168. maddesinde öngörülen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması olanağı bulunan mala zarar verme suçundan tayin olunan hapis cezasının tazmin suretiyle giderme tedbirine dönüştürülemeyeceğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 10.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13940, Karar No: 2014/1772, Tarih: 28.01.2014

**8. Ceza Dairesi         2013/13940 E.  ,  2014/1772 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 8 - 2013/134917

MAHKEMESİ : Kars 1. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 07/02/2013

NUMARASI : 2012/286 (E) ve 2013/111 (K)

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

Gereği görüşülüp düşünüldü:

5237 sayılı TCK.nun "hata" başlıklı 30. maddesi;

-"Fiilin icrası sırasında suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilme- yen bir kimse, kasten haraket etmiş olmaz. Bu hata dolayısıyla taksirli sorumluluk hali saklıdır.

-Bir suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hallerinin gerçekleştiği hususunda hataya düşen kişi, bu hatasından yararlanır.

-Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ait koşulların gerçekleştiği hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, bu hatasından yararlanır" şeklinde düzenlenmiş iken, 08.07.2005 tarih ve 25869 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5377 sayılı Kanunun 4. maddesi ile eklenen, "işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, cezalandırılmaz" biçimindeki dördüncü fıkra ile son halini almıştır.

5377 sayılı Kanun ile eklenen dördüncü fıkrada, kişinin işlediği fiilden dolayı kusurlu ve sorumlu tutulabilmesi için, bu fiilin bir haksızlık oluşturduğunu bilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Fail; yasalarla yasaklandığının bilinmemesi hükmün uygulan- ması için yeterli olmayıp fiili, bir haksızlık yaptığını da bilmemelidir. Buna göre fail, işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu konusunda kaçınılmaz bir hataya düşmüş, diğer bir ifadeyle eyleminin hukuka aykırı olmadığı, haksızlık oluşturmadığı, meşru olduğu düşüncesiyle hareket etmiş ve bu yanılgısı da içerisinde bulunduğu şartlar bakımından kaçınılmaz nitelikte ise, artık cezalandırılmayacaktır. Hatanın kaçınılmaz olduğunun belirlenmesinde, kişinin yaşı, bilgi düzeyi, gördüğü eğitim, yetiştiği ve halen içinde bulunduğu sosyal ve kültürel çevre şartları göz önünde bulundurulmalıdır.

Üçüncü ve dördüncü fıkraların uygulanması yönüyle kişinin kaçınılmaz bir hataya düşmesi şartı aranmakta olup, hatanın kaçınılabilir olması halinde kişi kusurlu sayılacak, diğer bir ifadeyle fiilden dolayı sorumlu tutulacak, ancak bu hata temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınacaktır.

Kast ise; suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçek- leştirilmesi olup, suç tipindeki maddi unsurlara ilişkin bilgisizlik, eksik ya da yanlış bilgi, maddi unsurlara ilişkin hatadır. Hatanın varlığı kabul edildiğinde kasten işlenmiş bir suçtan söz edilemez, ancak hatanın; kastın varlığına engel olacak düzeyde bulunması halinde sanığa ceza verilemeyecektir. Suçun maddi unsurlarına ilişkin hatanın, fiilin suç teşkil etmesi için bulunması zorunlu hususlara ilişkin esaslı bir yanılma olması gerekir.

Somut olayda; üniversite öğrencisi olup, Iğdır merkezde oturan sanığın, suça konu üzerinde taşıdığı bıçağın sustalı çakı olduğunu, yaşı, öğrenimi ve yaşadığı yer itibariyle bilecek konum ve durumda bulunduğu, sanığın bıçağın suç olduğunu bilmeme- sine ilişkin savunmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, yasak bıçağı taşıyan sanığın eyleminin bir haksızlık oluşturduğunu bilecek eğitim ve bilgiye sahip bulunması nedeniyle 5237 sayılı TCK.nun 30. maddesinde düzenlenen hata halinin uygulanma şartlarının da bulunmadığı, Erzurum Kriminal Polis Labaratuvarı ekspertiz raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, sanığın sustalı çakı niteliğinde bıçağı taşıması biçimindeki eyleminde atılı suçun oluştuğu gözetilmeden, mahkumiyeti yerine yazılı biçimde beraatine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, C.Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMA- SINA), 28.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/473, Karar No: 2024/24215, Tarih: 17.10.2024

**10. Ceza Dairesi         2024/473 E.  ,  2024/24215 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi

Sanık hakkında kurulan hükmün, yapılan ön inceleme neticesinde temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

A. Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesince, sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan mahkûmiyetine karar verilmiştir.

B. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin yukarıda belirtilen kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Sanık ve müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1. Kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna,

2. Yeterli delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine,

3. Eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturacağına,

4. Şüpheden sanık yararlanır ilkesine aykırı olarak karar verildiğine,

5. Sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğine,

İlişkindir.

Uyuşturucu madde satılan yerin, mutad ulaşım yolları ile (yaya yürüme ya da araçla tespit edilecek) 5237 sayılı TCK'nın 188/4-b maddesinde belirtilen yerlere mesafesinin iki yüz metreden yakın olup olmadığının keşif yapılarak tespit edilmesi ve 200 metreden yakın olması halinde sanığın cezasında artırım yapılması gerektiği gözetilmeden hüküm kurulması, aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin, suçun vasfı ile sübutuna, delillerin değerlendirilmesine ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı, 5237 sayılı TCK'nın 192/3. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma şartları oluşmadığı anlaşılmakla sanık ve müdafiinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiş; hükümde açıklanan gerekçeler tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak eleştiri dışında hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesi kararında sanık ve müdafilerince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden; aynı Kanun'un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

17.10.2024 tarihinde karar verildi.