muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/6326, Karar No: 2016/821, Tarih: 21.01.2016

**18. Hukuk Dairesi         2015/6326 E.  ,  2016/821 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Bir kısmı arazi bir kısmı kapama zeytinlik olarak değerlendirilen ve üzerinde çeşitli yapılar ile ağaçlar da olan dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedeli belirlenirken kapama zeytinlik olan kısmının değerinin 39.592,80 TL, arazi olan kısmının değerinin 25.661,25 TL, üzerindeki değişik cins ve yaştaki 135 ağacın değerinin 22.926,00 TL ve çeşitli yapıların toplam değeri olan 110.561,00 TL nin toplamından oluşan kamulaştırma bedeli olarak 238.418,85 TL ye hükmedilmesi gerekirken, zeytinlik bedeli olan 39.592,80 TL nin maddi hata sonucu hesaba katılmayarak 198.826,05 TL ye hükmedilmesi,

2-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ve keşifte dava konusu taşınmazın kuyudan borular vasıtası ile sulandığı belirlendiğine göre sulama masraflarının üretim masraflarına ilave edilmesi gerektiği düşünülmeden düzenlenen bilirkişi kurulu raporu esas alınarak karar verilmesi,

3-Bilirkişi raporunda cinsi, yaşı ve sayısı belirtilen ağaçların denetlemeye elverişli olacak şekilde ilçe gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğünden resmi birim fiyatları getirtilmeden 135 adet ağaca 22.926,00 TL değer belirleyen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması,

4-Kamulaştırılan taşınmazda bulunan enkazın alınması mal sahibinden istenemez. Başka bir ifade ile taşınmaz maliki enkazı almaya zorlanamaz.Takdir komisyonu, enkazın mal sahibine ait olduğunu belirtmiş mal sahibi de buna itiraz

etmemiş ve dava konusu yapmamış ise enkaz değeri tespit edilerek bu bedelin kamulaştırma bedelinden düşülmesi gerekir. Böyle bir durum yoksa enkaz, belirlenen bedelden düşülemez. Mahkemece enkazın akibetinin araştırılması kim tarafından alındığının saptanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu konuda hiçbir inceleme yapılmadan karar verilmesi,

5-Kıymet taktir raporunun eki olan krokide harçlı duvar olarak gözüken yapı bedeline hükmedilmemiş olması,

6-6459 sayılı Kanunun 6.maddesi ile 2942 sayılı Kanunun 10.maddesine eklenen 9.fıkra gereğince; tespit edilen kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren dört aylık sürenin bittiği tarihten karar tarihine kadar yasal faiz uygulanması ile yetinilmesi gerekirken ayrıca varsa bankadan çekilmesine kadar işleyecek mevduat faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

5-Kıymet taktir raporunun eki olan krokide harçlı duvar olarak gözüken yapı bedeline hükmedilmemiş olması,

6-6459 sayılı Kanunun 6.maddesi ile 2942 sayılı Kanunun 10.maddesine eklenen 9.fıkra gereğince; tespit edilen kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren dört aylık sürenin bittiği tarihten karar tarihine kadar yasal faiz uygulanması ile yetinilmesi gerekirken ayrıca varsa bankadan çekilmesine kadar işleyecek mevduat faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 18.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5888, Karar No: 2012/14336, Tarih: 11.12.2012

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2012/5888 E.  ,  2012/14336 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tesbitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında Gökçedağ Köyü 230 ada 1 parsel sayılı 2571.94 m² yüzölçümündeki taşınmaz, Temmuz 2003 tarih 2 nolu tapu kaydına dayanarak hali arazi niteliği ile Hazine adına tesbit edilmiştir. Davacı ..., dava konusu taşınmazın babası ....e ait olduğunu, Dursunbey Asliye Hukuk Mahkemesinin 1990/214 - 1997/176 sayılı ilâmı ile muris adına tescile karar verildiğini, kararın kesinleşmesine rağmen, bugüne kadar tapuya tescil edilmediğinden Kanber Akyüz mirasçıları adına tescili iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekilinin temyizi üzerine, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 2010/4074 - 6760 sayılı 24.05.2010 günlü bozma kararında özetle: “mahkemece, taşınmazın krokide (1B) ile gösterilen 1009.93 m²'lik bölümün davacının dayandığı tescil kararı ve krokisi kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Öncelikle; 230 ada 6, 7, 8, 9, 12, 13, 14 ve 15 sayılı parsellerin tutanak örnekleri ile varsa tesbitlerine esas alınan tapu kayıtlarının ve 230 adada kalan parselleri içeren kadastro paftası getirtilmesi, bundan sonra asliye hukuk mahkemesinin 1990/214 Esas sayılı dosyasında hükme esas alınan kontrol memuru ....tarafından düzenlenen 29/05/1997 tarihli krokide (A) ile işaretli yerin ....'ün kavaklığı olduğu, kıyı kenar çizgisinde kalan kısım çıktıktan sonra kalan (A) ile işaretli bölümün 27425 m2 olduğu ve yine aynı krokide (B) ile işaretli yerin ... ün kavaklığı olup, kıyı kenar çizgisinde kalan bölüm çıktıktan sonra geriye 12600 m2 kaldığı, (D) işaretli yerin çınarlık olduğu ve kıyı kenar çizgisinde kalan 450 m2 çıktıktan sonra geriye 5050 m2 kaldığı ve bu yerin aynı zamanda sulh hukuk mahkemesinin 2001/168 sayılı dosyasında Hazine adına tescile karar verildiği, (E) işaretli yerin ....'dan ... 'e geçen yer olduğu, kıyı kenar çizgisinde kalan kısım çıktıktan sonra geriye 8825 m2'nin kaldığı ve (F) işaretli yerin ise hali arazi olup, 2500 m2 olarak hesaplandığı, (F) işaretli bölümün daha sonra sulh hukuk mahkemesinin 2001/168 sayılı dosyasında Hazine adına tescil edildiği anlaşıldığına göre, değişmez sınır olan yol ve derenin birleştiği yer keza ....ün (A) işaretli yeri ile... adına tescil edilen (C) işaretli yerin sınırları esas alınarak 1990/214 - 176 sayılı tescil ilânının dayanağı kroki 3402 sayılı Kanunun 20/A maddesi hükmüne göre yerine uygulanmalı ve bu kroki ile kadastro paftası arasındaki çelişkinin nereden kaynaklandığı saptanmalı, tescil dosyasının dayanağı 29/05/1997 tarihli krokideki kıyı çizgisinde kalan bölümler belirlenerek...ün (A) ile işaretli ve Memet Akyüz'ün (B) ile işaretli bölümlerine ait sınırlar bulunup, bu sınırlar değişmez kabul edilerek kroki yerine uygulanıp, dava konusu edilen yerin gerçek miktarı saptanmak suretiyle infaza olanak verecek şekilde bilirkişiye kroki düzenlettirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilerek bozulmuştur

...ün (A) ile işaretli ve Memet Akyüz'ün (B) ile işaretli bölümlerine ait sınırlar bulunup, bu sınırlar değişmez kabul edilerek kroki yerine uygulanıp, dava konusu edilen yerin gerçek miktarı saptanmak suretiyle infaza olanak verecek şekilde bilirkişiye kroki düzenlettirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilerek bozulmuştur. Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra davanın kabulüne ve dava konusu Gökçedağ Köyü 230 ada 1 nolu parselin 26.07.2011 günlü fen bilirkişi krokisinde (E1) ile gösterilen 1499,26 m²'lik kısmının kadastro tesbitinin iptali ile...mirasçıları adına payları oranında tapuya kayıt ve tesciline, (F1) ile gösterilen 1072,68 m²'lik bölümünün tesbit gibi Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 1744 sayılı Kanuna göre 17/11/1975 tarihinde yapılıp kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Daha sonra 3302 sayılı Kanuna göre 06/03/1991 tarihinde yapılıp, dava tarihinde kesinleşen aplikasyon ve 2/B uygulaması vardır.

Mahkemece, bozmaya uyulmuş olmakla, taraflar yönünden usûlü kazanılmış hak oluşur. 31.12.2008 günlü ilk kararda 230 ada 1 nolu taşınmazın krokide (1B) ile gösterilen 1009.93 m²'lik bölümünün davacının dayandığı tescil kararı ve krokisi kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, diğer bölümlerin tesbit gibi Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, bu karar, davacı ... tarafından temyiz edilmemiştir. Buna rağmen, mahkemece bozma sonrası davalı Hazine lehine oluşmuş usûlî kazanılmış hak dikkate alınmaksızın bu kez Gökçedağ Köyü 230 ada 1 nolu parselin 26.07.2011 günlü fen bilirkişi krokisinde (E1) ile gösterilen 1499,26 m²'lik kısmının kadastro tesbitinin iptali ile...mirasçıları adına payları oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. Bu nedenlerle, mahkemece, gerekirse fen bilirkişiden rapor alınarak Hazine lehine oluşmuş usûlî kazanılmış hak dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçelerle Hazine aleyhine karar verilmiş olması, usûl ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 11.12.2012 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7334, Karar No: 2019/715, Tarih: 22.01.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/7334 E.  ,  2019/715 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Sanık hakkında 2009 takvim yılında işlenen suçtan; beraat

Sanık hakkında 2010 ve 2011 takvim yıllarında işlenen suçlardan; mahkumiyet

Sanığın UYAP aracılığı ile MERNİS üzerinden temin edilen nüfus kaydında, hükümden sonra 25.02.2018 tarihinde öldüğü belirtildiğinden, bu durumun kesin olarak tespiti halinde 5237 sayılı TCK'nin 64. maddesi uyarınca kamu davasının düşürülmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 22.01.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5848, Karar No: 2014/16108, Tarih: 10.07.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/5848 E.  ,  2014/16108 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Serik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Tarihi : 12/03/2014

Numarası : 2012/667-2014/217

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-Davacı vekili,davacının hak etmiş olduğu fazla mesai ücretinin ödenmediğini ileri sürerek, fazla mesai ücreti alacağının hüküm altına alımasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının fazla mesai ücreti alacağı bulunmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı işçinin fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatlamalıdır.İşçinin imzasını taşıyan bordroların sahteliği ortaya konmadıkça bu bordrolardaki fazla çalışma karşılığının ödendiği kabul edilir.İşyerine giriş çıkış kayıtları vb. belgeler fazla çalışmayı ispat vasıtasıdır.Yazılı belge bulunmaması halinde ise tanık anlatımlarına göre değerlendirme yapılması gerekir.

Bordrolardaki imzanın davacıya ait olduğunun anlaşılması halinde ilgili bordronun kapsadığı ay ile ilgili davacının fazla çalışma ücretini aldığı kabul edilmelidir.Eğer bordrolar ihtirazi kayıt konulmak suretiyle imzalanmışsa bordroda belirtilenden daha fazla süre ile çalıştığını davacı taraf her türlü delil ile ispatlayabilir.

Dairemizce benzer talepler içeren Serik 1. Asliye Hukuk Mahkemesince karara bağlanan birçok dosya aynı tarihte temyiz incelemesine tabi tutulmuştur. Genel olarak dosya kapsamları nazara alındığında; davacı tarafın ispat vasıtası olarak dayandığı Bölge Çalışma Müdürlüğünün işyerinin teftişi sonrası düzenlenen raporunun yine davalı tarafın savunma amacıyla dayandığı bir başka Bölge Çalışma Müdürlüğü raporunun işyerinde yapılan tespitler bakımından tam olarak örtüşmediği görülmüş,dosyalar hakkında farklı bilirkişilerden raporlar alındığı ve bilirkişilerin alacak hesabında farklı metodlardan hareket ettiği,benzer ya da yakın nitelikte iş yapan davacıların alacaklarının hesap sonuçlarında oransızlıkların göze çarpttığı tespit edilmiş,işyerinde gerek genel olarak uygulanan çalışma şekli gerekse de çalışılan birime göre bölüm bölüm çalışma şekil ve zamanları hakkında tam bir kanaate ulaşılamamış, keza kış-yaz ya da başka bir anlatımla sezon kabul edilen dönemle bu dönem dışında kalan zamanlarda işyerinde farklı çalışma düzenleri olup olmadığı anlaşılamamıştır.

Yukarıda yapılan tespitler karşısında öncelikle talep konusu dönemleri kapsayan zamanlarda işyerinde Bölge Çalışma Müdürlüğünce yapılan tüm teftişlere ait raporlar,işyeri çalışma düzenine dair yönetmelik talimat vb işyeri belgeleri celbedilmeli, bu belge kapsamları ve taraflarca dosyaya sunulan sair belgeler de nazara alınarak genel olarak işyerinde ve ayrıca özellikle davacı işçinin çalıştığı bölüm itibariyle çalışma düzeni hakkında taraf tanıklarının tekrar ifadesine başvurulmalı, benzer mahiyetteki dosyalardaki tanık ifadeleri arasında eğer uyuşmazlık oluşursa bu çelişki giderilmeli ve akabinde dosyalar arasındaki birliğin sağlanması bakımından; davalı işverenin yer aldığı sektörde çalışmış ya da halen çalışan yeterli mesleki kıdeme sahip bir insan kaynakları uzmanı, aynı davalı işverenin yer aldığı sektörde çalışmış ya da halen çalışan yeterli mesleki kıdeme sahip bir yöneticilik yapmış bilirkişi,bir de İş Hukuku konusunda uzman ve tercihan bu dalda akademik kariyeri bulunan hukukçu bilirkişi aracılığı ile dosyalar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmalıdır.

Davalı işveren eğer fazla çalışma yapılmışsa bunun karşılığı işçiye izin kullandırıldığını savunmuş ve dosyaya fazla mesai takip formları ve fazla mesai karşılığı izin kullanıldığını gösteren belgeler sunmuştur.Söz konusu belgeler kendi içerisinde çelişmediği müddetçe belgelerin isabet ettiği dönemde aslen yapılan fazla çalışma süresi belirlenmeli ve kullandırılan izin süresi bu süreden mahsup edilmelidir.

Davalı işverence dosyaya sunulmuş bordrolar bakımından sadece imzalı olanlar ve imzasız olsa da banka ödemesi vs. şekilde içeriği ispat edilen bordrolara itibar edilmeli ve bu bordrolarda fazla mesai ödemesi yapılmış olan aylarda davacının fazla mesai ücretini aldığı kabul edilmeli ve hesaplamada dışlanmalıdır.

Davalı işverence dosyaya sunulmuş ibraname varsa ibranamede fazla çalışma alacağı bakımından ayrı bir bölüm yok ise ya da ayrı bölüm var ancak ödenen tutar belirtilmemiş veyahut "yok" vb kelimeler yazılmışsa ibranameye itibar edilmemeli eğer tutar zikredilmişse ibraname ödeme belgesi olarak kabul edilmeli ve ibranamede belirtilen tutar hesaplanan tutardan mahsup edilmelidir.

Fazla mesai ücretinin hesabında, çalışılan dönemin ücretinin esas alınması gerekeceği ve dönem ücretinden kastın da brüt-çıplak ücret olduğu gözden kaçırılmamalıdır.Keza net fazla mesai ücreti hesap edilirken net tutarın bulunması için gerekli olan gelir vergisi,damga vergisi ve SGK prim kesintilerinin yapılıp yapılmadığı denetlenmeli ve hüküm fıkrasında açıkça hüküm altına alınan tutarın net ya da brüt tutar olduğu belirtilmelidir.

Tüm bu tespitler karşısında eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

O halde tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde taraflara iadesine, 10/07/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23447, Karar No: 2015/28530, Tarih: 13.10.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/23447 E.  ,  2015/28530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 13. İş Mahkemesi

TARİHİ : 11/05/2015

NUMARASI : 2014/214-2015/452

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davacının 02.05.2011-31.12.2013 tarihine kadar davalı firmada çalıştığını, montaj teknisyeni olduğunu, fesih bildiriminde yapılan işin tamamlandığı belirtilerek mevcut işlerin durumuna göre iş gücü fazlalığından işten çıkartıldığının bildirildiği, diğer bölümlerde çalıştırılma imkanının gösterilmediğini belirtip işe iade kararını verilmesini, istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; feshin haklı sebebe dayalı olduğunu, firmanın elindeki büyük projelerin 2013 yılı Aralık ayı itibariyle sona erdiği, eldeki iş durumuna göre iş gücü fazlasının ortaya çıktığını, alınan işletmesel kararın uygulandığını, çıkartılacak montaj elemanları arasında verimlilik, rapor izin kullanma durumlarının değerlendirilerek seçim yapıldığını, çıkartılanlardan onaltı kişinin montaj elemanı olduğunu, belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı konusu olup kanuni dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. ve devamı maddeleridir.

İşletmeyi veya iş yerini etkileyen objektif sebeplerle ortaya çıkan işgücü fazlalığı sonucunda, işçinin iş yerinde çalışma olanağı ortadan kalkmış ise fesih için geçerli bir sebebin varlığından söz edilir. İşveren amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu işletmesel kararlar alabilir. Ancak, işletmesel karar sonucunda, tedbir olarak düşünülen feshin zorunlu hale gelmiş olması gerekir. Başka bir anlatımla işverenin fesih konusunda keyfi kararları yargı denetimine tabidir.

İşveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi zorunlu kıldığını ispatlamalıdır. İş sözleşmesi feshedilen işçi, feshin başka bir sebebe dayandığını ileri sürdüğü takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

İşveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi zorunlu kıldığını ispatlamalıdır. İş sözleşmesi feshedilen işçi, feshin başka bir sebebe dayandığını ileri sürdüğü takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

İşletmesel kararda, amaca uygunluk ve yerindelik denetimi yapılamamakla birlikte, işveren yeniden yapılanma tedbirini ciddi ve kalıcı biçimde uyguladığını, tutarlılık denetimi kapsamında ispatlamalıdır. Bunun dışında işletmesel karar; ispat yükü işçide olmak üzere, işverenin ekonomik ve işletmesel sebepler dışında bir saikle fesihte bulunduğu, bu hakkın kötüye kullanıldığı iddia edildiğinde keyfilik denetimine ve ayrıca feshin son çare olması ilkesi ve iş yeri gereğinin kaçınılmaz olup olmadığının denetimi kapsamında ölçülülük ve gereklilik denetimine tabi tutulabilir.

İşletmesel kararla varılmak istenen hedefe fesihten başka bir yolla ulaşmak mümkün ise fesih için geçerli bir sebepden söz edilemez. Fesih, son çare olmalıdır.

Somut olayda, mahkemece Dairemizin 2014/16738 esas 2014/23013 karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleşen işe aide talebinin reddine ilişkin Ankara 19. İş Mahkemesinin dosyasına atıf yapılmış ise de;söz konusu dosyanın davacısı ile davacının görevleri ve fesih dönemleri farklıdır.

Dosya içeriğine göre, iş hacminde daralma sebebiyle sonuçlanan işlerin niteliğine göre kademeli olarak çeşitli birimlerden fazlalık teşkil eden personelin çıkarılması yönünde karar alındığı ve usulüne uygun olarak ilgili kuruma bildirimlerde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Denetlemeye elverişli olacak şekilde Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarının dosya kapsamında bulunmadığı görülmektedir. Bu sebeple, davalı şirketin, fesihten önce ve sonraki altı aylık dönem bordroları (Türkiye genelindeki tüm iş yerlerine ait) kurumdan getirtilmeli, işçi alımı olup olmadığı tespit edilmeli, davalı şirket veya devredilen şirketlerin devirden sonra davacının çalıştığı veya çalışabileceği pozisyonlara işçi alımı yapıp yapmadıkları somut bir biçimde ortaya konulmalıdır.

Türk İş Hukuku'nda 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesi eşit işlem borcuna aykırılık ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 24. ve devamı maddelerinde sendika üyesi işçileri koruyucu düzenlemeler dışında, işletme ve işyeri gerekleri ile fesihte, işten çıkarılacak işçilerin belirlenmesinde kanuni bir kritere veya sosyal bir seçim şartına yer verilmemiştir. Ancak bireysel veya toplu iş sözleşmesi ile işçi çıkartılmasında bazı kriterler öngörülmüş veya işveren işten çıkarmada bazı kriterler gözettiğini ileri sürmüş ise, işverenin sözleşme ile düzenlenen veya kendisini bağladığı kriterlere uyup uymadığının da denetlenmesi gerekir.

Dava konusu olayda; davalı işveren, norm kadro çalışması sonrasında işten çıkarılacak personelin seçiminde verimlilik ve izin kullanma kriterlerinin dikkate alındığını savunmuş olup buna ilişkin olarak birtakım belgeler sunmuştur. Ancak bu belgeler yanlızca iş sözleşmesi sona erdirilen personele ait bilgilerdir. Sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi için davacı ile aynı görev yapan ve iş sözleşmesi sona erdirilmeyen personelinde verim ve izin durumlarını gösterir belgeler getirtil erek ve yukarıda belirtildiği üzere işten çıkarılacak işçiler yönünden kanuni bir kriter ve sosyal seçim şartı hukuk düzeninde yer almamakla birlikte, işverence işten çıkarmada birtakım kriterler gözetildiği ileri sürülmüş ise, işverenin kendisini bağlayan bu kriterlere uyup uymadığı, keyfi davranıp davranmadığının da mahkemece denetlenmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak; mahkemece, davalı işverenin aldığı işletmesel kararın davacı yönünden tutarlı şekilde uyguladığı, feshin kaçınılmazlığı ve feshe son çare olarak başvurulduğu, işverenin işçi çıkarmada kendi belirlendiği kriterlere uygun davranıp davranmadığı hususlarının tespiti bakımından bilirkişi incelemesi yapılarak sonuca gidilmesi gerekirken , yeterli araştırma ve inceleme yapılmaksızın karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.