muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/3243, Karar No: 2023/4400, Tarih: 04.10.2023

II. CEVAP

Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda: “…iddianın kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne…” karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesince: “…454 parsel ... taşınmazın davacı ..., 495 parsel ... taşınmazın da davacı Feyzi adına, 6292 ... kanun gereği (2B uygulaması sonucu) satış suretiyle tescil edildiği, taşınmazların kuzeyinde yer alan tespit harici bırakılan ve Hassa - Kilis Devlet Yolu kamulaştırma plan sınırı içerisinde yer alan kısımlara davacılar tarafından muhtelif sayıda ağacın meydana getirilmiş olduğu, Dairenin 12.03.2018 tarihli geri çevirme kararı üzerine Karayolları Genel Müdürlüğünün 22.06.2018 tarihli ve 24.07.2018 tarihli cevaplarında yol güzergahında kalan ve çekişmeli taşınmazların da içerisinde bulunduğu alanın öncesinde 174 parsel ... taşınmaza isabet ettiğinin anlaşıldığı, 174 parsel ... taşınmazın ise orman olduğu gerekçesiyle 29.12.1971 tarihinde tapu kütüğünden terkin edildiği, davacılara 2B uygulaması sonucu satış suretiyle tescil edilen 454 ve 495 parsel ... taşınmazlar ile bu taşınmazların kuzeyinde yer alan ve davacılar tarafından meydana getirildiği ileri sürülen ağaçların tapu kütüğü kapatılan ve orman niteliğinde olan 174 parsel ... taşınmazda yer aldığı ve orman sayılan taşınmazlar üzerinde meydana getirilen muhdesatlara hukuken değer verilemeyeceği, davacılar tarafından orman sayılan yerlerden olduğu anlaşılan taşınmaz bölümleri üzerinde dikilen muhdesatlarla ilgili açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabule karar verilmesinin doğru olmadığı…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

3. Davacılar vekilinin karar düzeltme isteği üzerine bu kez Yargıtay 8. Hukuk Dairesince: “…davacılar vekilinin 10.12.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda B ve C ile gösterilen kısımlarda bulunduğu iddia edilen muhdesata yönelik sair karar düzeltme istemlerinin reddine; 10.12.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda A ve D ile gösterilen kısımlarda bulunan muhdesata yönelik karar düzeltme itirazlarına gelince; Mahkemece, (10.12.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda A ve D ile gösterilen kısımlarda bulunan) ağaçların yaşları ve cinslerinin tereddüte mahal bırakılmayacak şekilde tespit edilerek, öncesi orman niteliğindeki taşınmazda yer alan muhdesatta, özellikle mülkiyet hakkının ihlali bakımından da inceleme, araştırma ve değerlendirme yapılarak, davalı mülkiyet sahibi Hazine'nin, davacının bu haksız kullanımına karşı suskunluk ve eylemsizliği var ise bunun davacılara meşru bir beklenti içerisine sokup sokmadığı konusunda Mahkeme görüşünün ortaya konulması, ondan sonra toplanan ve/veya toplanacak tüm delillerin sonucuna göre bir hüküm verilmesi gerekirken böylesine bir araştırma ve soruşturma yapılmadan, eksik araştırma ve soruşturma ile yazılı şekilde hüküm verilmesinin usul ve yasaya aykırı olup, kararın yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmasına karar verilmesi gerekirken farklı gerekçelerle bozulmasına karar verilmesinin doğru olmadığı…” gerekçesiyle davacılar vekilinin bunlara yönelik karar düzeltme talebinin kabulüne, davacılar vekilinin (10.12.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda A ve D ile gösterilen kısımlarda bulunan muhdesata yönelik) karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairenin 08.10.2019 tarihli ve 2019/5106 Esas, 2019/8699 Karar ... bozma ilamının gerekçesinin ortadan kaldırılmasına, Mahkeme hükmünün gösterilen değişik gerekçeyle bozulmasına, davacılar vekilinin (10.12.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda B ve C ile gösterilen kısımlarda bulunduğu iddia edilen muhdesata yönelik) sair karar düzeltme taleplerinin reddine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 05.10.2022 tarihli ve 2021/36 Esas, 2022/371 Karar ... kararı ile; “…her ne kadar mülkiyeti Maliye Hazinesine ait olan yerlerde bulunan muhdesata hukuken kıymet verilmemesi gerekmekte ise de aksine bir kabulün Anayasanın 35 inci maddesinde belirtilen mülkiyet hakkına aykırı olacağından davacılarca dikerek ve yetiştirerek taşınmazı kullanması nedeniyle ağaçların davacı yararına ekonomik bir değerinin bulunduğu açık olan 10/12/2014 tarihli fen bilirkişisi raporunda A ve D harfiyle gösterilen alanda dikilen ağaçlara yönelik idarece tahliye yoluna gidilmediğinin, ecrimisil ödemesinin gerçekleşmediğinin gelen yazı cevabından anlaşıldığı, idarenin bu edilgen tutumu ile davacıları meşru bir beklenti içerisine soktuğu gerekçesiyle, bilirkişi raporunda A harfiyle gösterilen taşınmaz üzerinde 27/05/2021 tarihli zirai bilirkişi raporunda tespit edilen 17 adet 50 yaş ve üzeri , 1 adet 43-48 yaşlarındaki zeytin ağacının ... tarafından meydana getirildiğinin tespitine ve D harfiyle gösterilen taşınmaz üzerinde 27/05/2021 tarihli zirai bilirkişi raporunda tespit edilen 30 adet, 9-10 yaşlarındaki zeytin ağacının davacı ... tarafından meydana getirildiğinin tespitine, 10/12/2014 tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide ‘B’ ve ‘C’ harfiyle gösterilen kısımlarda bulunduğu iddia edilen muhdesata yönelik fazlaya ilişkin davasının hukuki yarar yokluğundan reddine…” karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; yapılan inceleme ve araştırmanın eksik olduğunu ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların, dava açmakta hukuki yararı olmadığını, bilirkişi raporunun hatalı düzenlendiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, muhdesatın aidiyetinin tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki ... ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere kalıcı yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m). 22.12.1995 tarih ve 1/3 ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi eşya hukukunda, muhdesattan, birarazi üzerinde kalıcı yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklindedikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, şahsi bir hak olup (TMK 722, 724, 729 m.ler), sahibine arazi mülkiyetinden ayrı bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez.

Taşınmaz üzerindeki kalıcı yapı, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan bu ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

2. Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 s.lı HMK 106/2 m) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespitdavası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararın bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir (HMK 114/1-h, 115 m.)

3. Öğretide ve Yargıtay'ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

3. Değerlendirme

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25711, Karar No: 2014/7010, Tarih: 13.03.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/25711 E.  ,  2014/7010 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1)Bilirkişi kurulu raporunda değerlendirmede esas alınan elma ağaçlarının yaşları da belirtilmek suretiyle değerlendirme tarihi olan 2013 yılını da kapsar şekilde geriye doğru 5 yıllık verimleri, hasat döneminde elmanın taşınmaz başında toptan ortalama kg. satış fiyatı ve üretim masrafları..., ..., ...,... İl ve İlçe Tarım Müdürlükleri ve ilgili resmi kuruluşlardan sorulduktan,

2)Kapama elma bahçesi niteliğindeki taşınmazda dava tarihi olan 2013 yılı itibariyle ürün maliyetleri bildirilirken ilaçlama masrafları belirtilmediğinden bu husus ... İl Tarım Müdürlüğünden araştırıldıktan,

3)Kamulaştırma güzergahının net olarak değerlendirilmesi amacıyla kamulaştırma alanlarının gösterildiği paftalar ilgili idareden getirtildikten,

4)Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 02.05.2013 gününde belediye imar planı içinde olup olmadığı, değilse belediye veya mücavir alan sınırları dahilinde bulunup bulunmadığı, belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı ve etrafının meskun olup olmadığı hususları ilgili Belediye Başkanlığından sorulduktan,

5) Şehir Hali Hazır Haritası üzerinde dava konusu taşınmazın ilçenin merkezi yerleri (Adliye, Hükümet Konağı, Belediye Binası gibi) ile şehrin önemli ticari merkezlerine, ana cadde ve bulvarlara olan mesafeleri fen bilirkişiye işaret ettirildikten,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2566, Karar No: 2012/4536, Tarih: 13.06.2012

**7. Hukuk Dairesi         2012/2566 E.  ,  2012/4536 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacılar ... ... ve arkadaşları ile davalı ... tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 163 ada 4 parsel sayılı 507,26 m2 yüzölçümündeki taşınmaz davalı olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Tespit gününden önce davacılar ... ve arkadaşları tarafından davalı ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan Tapu İptali ve El Atmanın Önlenmesi davası görevsizlik kararı ile Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. ... ve ... satış vaadi sözleşmesine dayanarak davaya katılmışlardır. Mahkemece davanın reddine, dava konusu taşınmazın uzman bilirikişiler ... ... ve arkadaşları tarafından düzenlenen haritalı raporda (A) harfi ile işaretli 115,40 m2 yüzölçümündeki bölümün tescil harici bırakılmasına, geriye kalan 391,86 m2 yüzölçümündeki bölümün davalı ... adına tapuya tesciline, taşınmazın 2. Derece Doğal Sit sınırları içinde kaldığının tapunun beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ... ve arkadaşları ile davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacılar ... mirasçısı ... ile diğer davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in temyiz itirazlarına ilişkin olarak;

Yerel mahkemece oluşturulan karar tarihine göre Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 3156 sayılı Kanunla değişik 432/I maddesi hükmünce temyiz yoluna başvurma süresi 15 gündür. Temyiz eden davacılar ... ve arkadaşları vekiline hükmün tebliğ edildiği 28.06.2010 günü ile temyiz dilekçesinin harçlandırılıp mahkemeye verildiği 30.12.2011 günü arasında yasada öngörülen 15 günlük süre geçmiştir. Bu itibarla davacılar ... ve arkadaşları ile ... mirasçısı ...'nin temyiz isteminin süre yönünden REDDİNE,

2-Davacılar ..., ... ve ... ...'nin temyiz itirazlarına gelince;

Davacı tarafın tutunduğu dava dışı taşınmazlara yüzölçümü ile revizyon gören genişletilmeye elverişli ve değişebilir sınırlı, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20. maddesi hükmü uyarınca kapsamlarının yüzölçümü ile belirlenmesi zorunlu bulunan tapu kayıtlarının dava ve temyize konu taşınmazı kapsamadığı, bir an için tapu kaydının taşınmazı kapsadığı düşünülse dahi 3402 sayılı Kadastro Kanununun 13/B-c maddesi hükmü karşısında söz konusu tapu kaydının hukuki geçerliliğini yitirdiğinin kabulü gerekir.

Öte yandan; 4342 sayılı Mera Kanununun 36. maddesi düzenlemesine göre 4 Ekim 1926 tarihinde yürülüğe giren Medeni Kanun hükümlerine aykırı olmayan hükümlerinin halen yürürlükte olduğu kabul edilen Şevval 1274 tarihli Arazi Kanunnamesinin 20 ve 78. madde hükümleri ile 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi hükmünde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının da davalı taraf yararına gerçekleştiği gibi, dava konusu taşınmaz üzerinde davalı tarafın bir insan ömrüne ulaşan süre ve malik sıfatı ile çekişmesiz ve aralıksız süren zilyetliğinin bulunduğu da mahkemece yapılan keşif, uygulama ve toplanıp değerlendirilen deliller ile Kadastro Mahkemesinin 1996/11 esas sayılı dava dosyası içeriği ile belirlenmiştir.

Ayrıca davacı taraf öne sürdüğü iddialarını ve davalı tarafın savunmasının aksini de kanıtlayamamıştır. Bu nedenlerle davacılar ..., ... ve ... ...'nin temyiz itirazları yerinde değildir.

3-Davalı ...'nin temyiz itirazlarına gelince;

Dava ve temyize konu 163 ada 4 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişiler ... ... ve arkadaşları tarafından düzenlenen haritada (A) harfi ile işaretli 115,40 m2 yüzölçümündeki taşınmaz bölümünün kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı, geriye kalan taşınmaz bölümünün ise davalı tarafın tutunduğu tapu kapsamında kaldığı gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de mahkemece yapılan araştırma hüküm vermeye yeterli değildir. Dava konusu taşınmazın bir hududunda Ege Denizi bulunduğuna göre bir jeolog marifetiyle yapılan keşif 13.03.1972 gün ve 7/4 E.K. ve 28.11.1987 gün 1996/5-1997/3 E.K. Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararlarına uygun bulunmadığından yetersizdir.

İçtihadı Birleştirme Kararları konuları ile sınırlı, gerekçesiyle açıklayıcı ve yol gösterici, sonuçları itibarı ile bağlayıcıdır. Hal böyle olunca sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle 3621 Sayılı Kıyı Kanununun 9. maddesi, 16.04.1972 gün ve 1970/7-1972/4 E.K. Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile yine 28.11.1997 gün ve 1996/5-1997/3 E.K. Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gözönünde tutularak üç jeolog veya jeomorfoloji mühendisi, uzman ziraat ve harita mühendisinden oluşturulacak beş kişilik uzman bilirkişi kurulu ile dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde keşif yapılarak taşınmazdan değişik kodlarda toprak örnekleri alınıp analizler yaptırılarak, mevsimsel etkilerde gözönünde tutularak İçtihadı Birleştirme Kararlarına uygun şekilde kıyı kenar çizgisi belirlenmeli ve belirlenen bu çizgi fen bilirkişisi sıfatını taşıyan bilirkişi tarafından krokisinde infazda kuşkuya yer bırakmayacak biçimde gösterilmeli, belirlenen bu kıyı kenar çizgisine göre mahkemece hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davalı ...'nin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair yönlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde davacılar ile davalıya iadesine, 13.06.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6165, Karar No: 2022/15871, Tarih: 10.11.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/6165 E.  ,  2022/15871 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ : İnegöl 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddi ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa İli... İlçesi,... Mahallesi 113 ada 44 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın sulu tarım arazisi niteliğinde olduğunu, 2018 yılı İnegöl İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü resmi veri listesinin esas alınmasını, objektif değer artış oranının tayininde taşınmazın konumu ile bölgeye özgü faktörlerin dikkate alınmasını, kamulaştırmadan arta kalan kısımda meydana gelen değer azalışının dikkate alınmasını istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı taraftan tahsil edilerek davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan kısmın davacı idare adına tesciline ve kamulaştırma konusu irtifak hakkının davacı idare lehine tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; üretim masraflarının brüt gelirin 1/3 ü oranında alınmasının doğru olmadığını, kapitalizasyon faiz oranının hatalı alındığını, kapitalizasyon faiz oranının tespitinde değerlendirilen unsurların mükerrer olarak objektif değer artış oranının tayininde de dikkate alındığını, böylece objektif değer artış oranının yüksek belirlendiğini, sulama kaynağı ve yeterliliği açıklanmadan taşınmazın sulu arazi kabul edildiğini ve münavebeye getirisi yüksek ürünlerin alındığını ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; münavebe planına yılda bir ürün alınmak suretiyle taşınmazın değerinin düşük hesaplandığını, kapitalizasyon faiz oranının % 3 oranında ve objektif değer artış oranının en az % 100 oranında uygulanması gerektiğini, arta kalan kısımda değer azalışı söz konusu olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza dava tarihinde geçerli olan resmi veri listesi esas alınarak, yöre koşullarına uygun münavebe ürünleri seçilmek, sulu arazi için % 4 oranında kapitalizasyon faiz oranı uygulanmak suretiyle net gelir yöntemine göre değer biçilmesinin ve ilçe tarım verilerinde yer alan masraflarla ekonomik tarım yapılamayacağından üretim masraflarının brüt gelirin 1/3 ü oranında hesaplanmasının yerinde olduğu belirtilerek, tapu kaydındaki ipotek şerhinin bedele yansıtılması ve karar kesinleştiğinde ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesaba bloke edilen bedelin davalıya derhal ödenmesi yönlerinden hüküm düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; üretim masraflarının brüt gelirin 1/3 ü oranında alınmasının doğru olmadığını, kapitalizasyon faiz oranının hatalı alındığını, kapitalizasyon faiz oranının tespitinde değerlendirilen unsurların mükerrer olarak objektif değer artış oranının tayininde de dikkate alındığını, böylece objektif değer artış oranının yüksek belirlendiğini, sulama kaynağı ve yeterliliği açıklanmadan taşınmazın sulu arazi kabul edildiğini, münavebeye getirisi yüksek ürünlerin alındığını ve müvekkili idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasında kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Anayasa'nın "Mülkiyet hakkı" kenar başlıklı 35 inci maddesi şöyledir:

"Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir.

Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir.

Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz."

2. Anayasa'nın "Kamulaştırma" kenar başlıklı 46 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: "Devlet ve kamu tüzel kişileri; kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını, kanunla gösterilen esas ve usullere göre, kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idarî irtifaklar kurmaya yetkilidir."

3. 2942 sayılı Kanun'un "Kamulaştırma bedelinin mahkemece tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili" kenar başlıklı 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrasının ilgili bölümü şöyledir: