muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/2223, Karar No: 2022/1142, Tarih: 15.02.2022

**1. Hukuk Dairesi         2021/2223 E.  ,  2022/1142 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL - TENKİS

Taraflar arasında görülen tapu iptali-tescil, tenkis davasında davanın kabulüne ilişkin verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece; davanın reddi gerektiğine değinilerek bozulmuş; Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, karar süresi içinde davacılar tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle; duruşma günü olarak saptanan 15.02.2022 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacılar vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalı ile vekili Avukat ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verilen ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ..., mirasbırakan annesi ...’ın 4458 parsel sayılı taşınmazını mirastan mal kaçırma amacıyla muvazaalı biçimde davalı oğluna devrettiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile veraset ilamındaki payı oranında adına tesciline, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında ölümü üzerine mirasçıları tarafından davaya devam edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı, temlikin muvazaalı olmadığını, miras bırakanın ihtiyaç nedeniyle taşınmazı devrettiğini ve satış bedelini miras bırakanın banka hesabına yatırdığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI-1-

Mahkemece, 29/04/2016 tarihli ve 2014/832 Esas, 2016/780 Karar sayılı kararda; mirasbırakan ile davalı arasında yapılan taşınmaz satış işleminin muvazalı olduğu, davalı ve mirasçılarının mirastan pay almalarının önüne geçmenin amaçlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. YARGITAY BOZMA KARARI

Mahkemenin yukarıdaki kararının süresi içinde davalı tarafından temyizi üzerine karar, Dairenin 09.01.2020 tarihli ve 2016/14711 - 2020/125 Karar sayılı kararı ile; davacı tarafından bildirilen tek tanığın temlikin muvazaalı olup olmadığına ilişkin bir beyanda bulunmadığı, davalının tanığı olan kardeş ...’nin ise taşınmazın bedel karşılığında davalıya satıldığını, satış bedelinden 2.000,00’er TL’nin ise kız kardeşler arasında paylaştırıldığını bildirdiği, bankadan gelen yazı cevabında toplam 42.500,00 TL’nin davalı tarafından mirasbırakana havale edildiği, mirasbırakanın bu hesap üzerinden davacının kredi kartı borcunu ödediği; sonuç itibariyle, temlikin muvazaalı olmadığı, davanın reddi gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

V. MAHKEME KARARI-2-

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda IV. bentteki Daire bozma kararında belirtilen gerekçe benimsenmek ve tenkise konu olabilecek bir işlemin de bulunmadığı belirtilmek suretiyle 16/07/2020 tarihli ve 2020/135 Esas, 2020/169 Karar sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

V. MAHKEME KARARI-2-

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda IV. bentteki Daire bozma kararında belirtilen gerekçe benimsenmek ve tenkise konu olabilecek bir işlemin de bulunmadığı belirtilmek suretiyle 16/07/2020 tarihli ve 2020/135 Esas, 2020/169 Karar sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıdaki kararına karşı süresi içinde davacılar tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Temyiz Nedenleri

Dava dilekçesinde ileri sürülen iddialar tekrarlanarak mahkeme kararının bozulması istenilmiştir.

3. Gerekçe

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.

3.2. İlgili Hukuk

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada mirasbırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun 213.) ve Tapu Kanunu'nun(TK) 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün, diğer bir söyleyişle mirasbırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Diğer taraftan, tenkis (indirim) davası, mirasbırakanın saklı payları zedeleyen ölüme bağlı veya sağlar arası kazandırmaların (bağış) yasal sınıra çekilmesini amaçlayan, öncesine etkili, yenilik doğurucu (inşai) davalardandır. Tenkis davasının dinlenebilmesi için öncelikli koşul, mirasbırakanın ölüme bağlı veya sağlar arası bir kazandırma işlemi ile saklı pay sahiplerinin haklarını zedelemiş olmasıdır.

Tenkise tâbi kazandırmaların neler olduğu TMK′nın 565. maddesinde belirtilmiştir.

3.3. Değerlendirme

Yukarıda değinilen ilkelere, dosya içeriğine, toplanan delillere, bozmaya uyularak benimsenen (IV.) ve (V.) no.lu paragraflardaki gerekçelere göre, davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır

VI. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle; davacıların yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan hükmün ONANMASINA; 20.11.2021 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davalı vekili için 3.815.00 TL duruşma vekâlet ücretinin ve aşağıda yazılı 21,40 TL bakiye onama harcının temyiz edenlerden alınmasına; kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 15/02/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7773, Karar No: 2013/6895, Tarih: 04.04.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/7773 E.  ,  2013/6895 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... .... Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 20/.../2011 tarih ve 2010/1234-2011/1276 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirkete yangın sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan işyerinin, davalı şirketin kullanmakta olduğu mahalde doğalgaz hattı döşemek amacıyla yapılan delme çalışmaları esnasında tesisatın patlaması nedeniyle akan suların sirayet etmesi sonucu maddi hasar meydana geldiğini, hasar bedeli olan ....833,00 YTL’nin 22.05.2006 tarihinde sigortalıya ödendiğini, sigortalının haklarına halef olduğunu, ödenen meblağın faiz dahil rücuan tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız yere itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, meydana gelen hasarda müvekkilinin kusuru bulunmadığını, müvekkilinin doğalgaz döşetme çalışmasını 22...2005 tarihinde yaptırdığını, hasarın ....2006 tarihinde meydana geldiğini, ayrıca müvekkilinin işyerinin 4. katta olduğunu, hasar gördüğü iddia edilen işyerinin giriş katta olduğunu, böyle bir olay olsa öncelikle ara katta bulunan işyerlerinin hasar görmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, Dairemizin bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda alınan raporda, her ne kadar doğalgaz tesisatında metal boruların kullanıldığı, montaj ve demontaj sırasında hemen altında ya da yanında plastik borulara zarar verebilmesinin mümkün olduğu ve bu zarar neticesinde borularda meydana gelen patlama ile çevreye yayılan suların buldukları boşluktan cazibe ile ara katları da geçerek hasar yaparak yada yapmadan alt kotlara ara katları da geçmek sureti ile geçebileceği ve boru diplerinden en alt katlara intikal edebileceği görüşü belirtilmiş ise de somut olayda böyle bir şeyin vukuu bulduğu, varsayımsal olarak kabul edilemeyeceğinden davacının açtığı davayı ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, yangın sigorta sözleşmesine dayalı rücuen alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, uyulan Dairemizin bozma kararı uyarınca, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 11/.../2011 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunda, olayın üzerinden geçen süre itibariyle ekspertiz raporunda belirlenen maddi olgular itibariyle zararın oluşumunun davalı şirkete ait işyerine doğalgaz boru hattı döşenmesi esnasında plastik su borularının delinmesi sonucu sızan suyun alt katlara zarar vermesinin mümkün olduğu, zarar miktarının da ekspertiz raporunda gösterilen tutar bakımından uygun bulunduğu görüşü bildirilmiş olmasına rağmen, mahkemece bu raporun varsayımlara dayalı olduğu gerekçesi ile davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 04.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9589, Karar No: 2015/5659, Tarih: 15.10.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/9589 E.  ,  2015/5659 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2015/98219

MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 5. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 15/01/2015 (Ek Karar Tarih)

NUMARASI : 2014/32 (E) ve 2014/698 (K) (Ek Karar)

SUÇ : 5809 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Kararda öngörülen cezanın nitelik ve niceliğine göre, karar tarihi itibariyle hükmün temyiz edilemez olduğu anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanun'un 8/1 ve 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddeleri uyarınca sanığın temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararın tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 15.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/26573, Karar No: 2020/50, Tarih: 13.01.2020

**22. Hukuk Dairesi         2017/26573 E.  ,  2020/50 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılardan ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 30.06.2003 tarihinde ilk olarak davalı ... Endüstrisi İhracat ve İthalat A.Ş'de üretim işçisi olarak çalışmaya başladığını, davalı şirketin ekonomik sıkıntı yaşaması nedeniyle 2007 yılında fabrikanın davalı ... San. ve Tic. A.Ş'ye devredildiğini, 31.01.2013 tarihinde fabrikanın kapatılarak üretime son verildiğini ve müvekkilinin iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile ödenmediğini iddia ettiği bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalılar Cevaplarının Özeti:Davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili; zamanaşımı def'inde bulunmuş, somut olayda 4857 Sayılı İş Kanununun 6.maddesi anlamında iş yeri devri ilişkisinin bulunmadığından müvekkilinin işçilik hak ve alacaklarından sorumlu tutulamayacağını, davacının çalışmasını mevsimlik işçi olarak sürdürdüğünü, davacının iş sözleşmesinin feshedilmediğini, aksine iş sözleşmesinin yeni sezonun başlama tarihine kadar askıya alındığını, bu nedenle ihbar ve kıdem tazminatı talep edemeyeceğini, davacının yapmış olduğu hafta tatili ve genel tatil çalışmalarının karşılığı ile fazla çalışma ücretlerinin usulüne uygun olarak bordrolara yansıtılıp ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... End. İhr. İth. A.Ş. vekili; müvekkili şirketin söz konusu davada hiçbir hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesi gereğince devreden firmanın sorumluluğunun 01.07.2008 tarihinde son bulduğunu, davacının 6 yılı aşkın bir süredir diğer davalının bünyesinde çalıştığını, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının iş sözleşmesinin de diğer davalı ... San. ve Tic. A.Ş bünyesinde çalışırken sonlandığını, bu nedenle ihbar tazminatından sorumlu tutulamayacaklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Mahkeme Kararının Özeti:Mahkemece; toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Temyiz:

Kararı davacı vekili ile davalılardan ... San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Taraflar arasında davacının fazla çalışma süresi uyuşmazlık konusudur.

Kararı davacı vekili ile davalılardan ... San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Taraflar arasında davacının fazla çalışma süresi uyuşmazlık konusudur.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının 08.00 – 20.00 saatleri arasında çalışarak kış aylarında haftalık 18 saat fazla mesai yaptığı, yaz aylarında ise tanık anlatımlarına göre haftanın 3 günü ve ortalama olarak saat 21.30'a kadar çalışarak haftada 22,5 saat fazla çalışma yaptığı kabulüyle hesaplama yapılmıştır. Ne var ki, işyerinde çalışan başka işçilere ait olan ve Dairemiz temyiz incelemesinden geçen emsal dosyalar (Örneğin, Dairemizin 2016/33484, 2017/18964, 2017/18965 Esas sayılı dosyaları, 2017/10488 Esas vd. gibi) da dikkate alındığında, davacının sezon diye tabir edilen işlerin yoğunlaştığı dönemlerde haftada 18 saat, diğer zamanlarda haftada 9 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmiş olup Mahkemece sezon dışı dönemde haftada 9 saat, sezon dönemi ise 18 saat fazla çalışma yapıldığının kabulü yerine hatalı değerlendirme içeren bilirkişi raporunda hesaplanan alacağın hüküm altına alınması isabetsizdir. Fazla çalışma ücret alacağının belirtilen süreler ve davacının fiili çalışma süresi esas alınarak ve imzalı ücret bordrolarında zamlı tahakkuk bulunan aylar dışlanarak hesaplanması, sunulan puantaj kayıtlarına davacının imzasını içermemesi nedeni ile itibar edilmeksizin, davacının çalıştığı süre göz önüne alınarak hesaplanan tutar üzerinden makul bir indirim yapılarak alacağın hüküm altına alınması gerekmektedir. Mahkemece bu hususlar gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3- Diğer taraftan; Mahkemece hükme esas alınan 13.10.2015 havale tarihli bilirkişi raporunda davacının çalışmasının mevsimlik olmadığı, çalışmasının tüm yıla yayıldığı mütalaa olunmuştur. Ancak; işbu dosya kapsamı, Dairemiz temyiz incelemesinden geçerek yukarıda bahsi geçen emsal dosyalar, yapılan işin niteliği, mevsimlik iş sözleşmeleri nazara alındığında, emsal işçilerle davalı işyerinde aynı işi yapan davacının da mevsimlik işçi statüsünde çalıştığı açık olup Mahkemece benimsenen bu kabulün isabetli olmadığı anlaşılmaktadır. Fakat aynı bilirkişi raporunda, dava konusu yıllık izin ücreti yönünden davacının onbir ay ve üzerinde çalışmasının bulunduğu yıllar bakımından yıllık izin hakkının olup olmadığının değerlendirildiği dikkate alındığında, bu husustaki mahkeme kabulü sonuca etkili bulunmadığından, bozma sebebi yapılmamıştır.SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 13.01.2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/45, Karar No: 2012/18341, Tarih: 15.11.2012

**11. Hukuk Dairesi         2012/45 E.  ,  2012/18341 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Hasımsız olarak görülen davada İnegöl Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29/11/2011 tarih ve 2011/1752-2011/1843 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Şekerbank Çankaya Şubesi 10000914 çek nolu, keşidecisi Ünal İbiş olan ve 31.12.2010 tarihinde 13.000 TL olarak keşide edilen ve kendisinin ciro yolu ile iktisap ettiği dava konusu çeki tahsil edemeden kaybetmesi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan inceleme neticesinde çek iptal davalarının ticari davalardan olduğu ve bu davalarda görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri, yetkili mahkemenin ise çek hesabının bulunduğu yer mahkemesi olduğundan yetkili ve görevli mahkemenin Ankara Ticaret Mahkemeleri olması sebebiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki yazılara, kararın dayandığı deliller ve gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Mahkemece, yukarıda açıklandığı gibi bu tür davalarda sulh hukuk mahkemelerinin görevsiz olduğu ve Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili bulunduğu gerekçesi ile mahkemenin görevsizliğine dosyanın karar kesinleştiğinde görevli ve yetkili Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. HMK'nun 114. maddesinde anlamlı bir dizge ile sıralanan dava şartları çerçevesinde mahkemenin görevsiz olduğu kanısına varması halinde görevsizlik kararı vermekle yetinmesi gerekmekte olup aynı zamanda yetkisizlik kararı da verilmesi doğru olmamıştır. Bu itibarla öncelikle görev hususu gözetilerek dava dilekçesinin görev yönünden reddine ve dosyanın görevli asliye hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir. Yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25/11/2012 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

K A R Ş I OY Y A Z I S I

Dava ve karar tarihinde yürürlükte olan HMK.nun 114. maddesinde dava şartları sayılmış, mahkemenin görevli olması gibi, yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili bulunması da, dava şartı olarak düzenmiştir.

K A R Ş I OY Y A Z I S I

Dava ve karar tarihinde yürürlükte olan HMK.nun 114. maddesinde dava şartları sayılmış, mahkemenin görevli olması gibi, yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili bulunması da, dava şartı olarak düzenmiştir.

Dava şartlarının nasıl inceleneceğine ilişkin HMK.nun 115. maddesi "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. (3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez." hükmünü amirdir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK.' nun 730/20 maddesi yollaması ile aynı yasanın 669/1. maddesine göre, çek iptali davasında yetkili mahkeme, ödeme yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin yetki kuralıdır. Dolayısıyla HMK.'nun 114. maddesine göre dava şartıdır. Bu nedenle, yukarıda madde metni yazılan HMK.nun 115. maddesine göre, mahkeme görevli olup olmadığı gibi, yetkili olup olmadığını da, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracaktır.

Yerel mahkeme, karar tarihinde yürürlükte bulunan yasal düzenlemeye uygun inceleme yaparak, ödeme yeri mahkemesinin yetkili olduğunu belirlemiştir. Bu durumda, karar tarihinde yürürlükte bulunan yasal düzenlemeye göre, yerel mahkeme kararı usul ve yasaya uygundur.

Bu nedenle, sayın çoğunluğun, yerel mahkemenin sadece görevsizlik kararı vermekle yetinmesi gerektiğine ilişkin bozma kararına katılamıyorum. 25.11.2012