muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/392, Karar No: 2019/5526, Tarih: 18.06.2019

Somut olayda; davalı ..., ... kızı ...'nin hissesine bedel ödemeden sahip olmak suretiyle sebepsiz zenginleşmiştir. Sebepsiz zenginleştiği hisse aynen mülkiyetinde bulunmadığından nakten tazmini istendiğine göre, mahkemece, sebepsiz zenginleşenin taşınmazı ...'den satınalan ve halen adına kayıtlı bulunan dava dışı ... değil davalı ... olduğu gözetilerek karar verilmesi gerekirken, ... yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir...'' gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Bozma ilamına uyan mahkemece; davalı ... hakkındaki davanın kabulüne, 134.815 TL alacağın 99.315 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, bozma ilamı kapsamı dışında kalan diğer hususlar kesinleşmiş olduğundan yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş olup; hükmün, davalı ... vekili tarafından temyizi üzerine, bu defa Dairemizin 31.05.2016 günlü ve 2015/16140 E. 2016/8515 K.sayılı ilamı ile ''... mahkeme kararıyla kayyım olarak atanan ve gaip kişi adına yaptığı bu iş ve işlemler nedeniyle, 3561 Sayılı Kanun kapsamında bir yönetim kayyımı olan Defterdar; burada hazineyi temsilen hareket etmemekte; aksine kayyımlık görevi gereği gaip kişinin anılan taşınmazdaki hak ve menfaatlerini korumak için işlem yapmaktadır. Hazine avukatını vekil tayin etmiş olması da, hazine adına hareket ettiğini kabul için yeterli değildir.

Öte yandan, Defterdarın taşıdığı kayyımlık sıfatı ile açtığı eldeki dava yönünden 492 sayılı Harçlar Kanunu kapsamında harçtan muafiyeti olmadığı gibi, işlemi de harçtan müstesna kılınmamıştır.

...karar ve ilam harcının peşin olarak yatırılması gereken miktarı (ve ıslah yolu ile artırılan tutara ilişkin noksan harç) ile maktu başvuru harcı ödenmedikçe, davaya devam edilmesi olanağı bulunmamaktadır. Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler göz ardı edilerek, yargılamaya devamla hüküm kurulmuş olması doğru değildir. Buna göre mahkemece yapılacak iş; davacı kayyım’a anılan yargı harçlarını ödemesi konusunda usulünce önel verilerek, sonucuna göre bir karar vermek olmalıdır.'' gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Bozma ilamına uyan mahkemece; davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile Bursa İli, Osmangazi ilçesi, ... Mah. de ... kızı ... adına kayıtlı 2398 ada 14 parselin 104/216 hisse bedeli olan 134.815,00-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine; hüküm altına alınan miktarın 99.315,00-TL'sine ıslah tarihi olan 12/10/2012 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, diğer davalılar ..., ... ve ... yönünden açılan davanın hizmet kusuru nedeniyle husumet yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Ancak; her dava açıldığı tarih itibariyle karara bağlanır. Kanunda açıkça belli edilmedikçe hak dava tarihi itibariyle doğar ve hükme bağlanır. Eldeki davada, davacının gerçek zararının davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği açıktır. ... kızı ...'nin 104/216 hissesi davalı ... tarafından 16.01.1998 tarihinde dava dışı ...'ya arsa vasfında satılmış olmasına rağmen mahkemece, bilirkişi tarafından tanzim olunan 15.06.2012 tarihli rapor ile belirlenen ve taşınmazın keşif tarihindeki arsa ve üzerindeki binanın rayiç bedeli olan 134.815 TL esas alınarak hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

O halde, mahkemece; yukarıda açıklanan ilke ve esaslar doğrultusunda, davacı ... kızı ...'nin arsa vasfındaki 104/216 hissesinin dava tarihindeki rayiç bedelinin tespiti yönünde bilirkişiden ek rapor aldırılması ve davalının zenginleştiği tutar tespit edilerek tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince davalı ... yararına BOZULMASINA, 2.037 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ...'e verilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.06.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2677, Karar No: 2010/6374, Tarih: 03.06.2010

**11. Hukuk Dairesi         2010/2677 E.  ,  2010/6374 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Asliye 3.Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Sakarya Asliye 3.Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05.04.2007 gün ve 2005/11-2007/100 sayılı kararı bozan Daire’nin 14.12.2009 gün ve 2008/13796-2009/12845 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, davalı kooperatif tarafından keşide edilen 13 adet çekin ciro yolu ile müvekkiline geçtiğini, davalıların aralarındaki ihtilaflar nedeniyle çek bedellerinin ödenmediğini, uyuşmazlığın bitmesinin beklenmesine rağmen sorunun çözülmediğini ileri sürerek, çek bedelleri olan 11.939,39 TL'nın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif temsilcileri, çeklerin zamanaşımına uğradığını, bankaya ibraz edilmemiş olmaları nedeniyle çek niteliğinin kalmadığını, kooperatif kayıtlarında çeklerin karşılığı hukuki ilişki bulunmadığını, hayali olarak düzenlendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., davalı kooperatifin müteahhidi olduğunu, çeklerin hakedişlerine karşılık kooperatif tarafından verildikten sonra kendisi tarafından davacıya ciro edildiğini, kooperatifin davacıya ödeme yapması gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, davaya konu çeklerin davanın açıldığı sırada adi alacak haline dönüştüğü ve 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, çekler için belirlenen sürede alacak talep edilmemiş ise de zamanaşımı süresi geçtikten sonra da alacağın istenebileceği, adi alacak talebinin zamanaşımına uğramadığı, çeklerin davalı ...'a davalı kooperatif tarafından hakediş bedeli karşılığında verildiği, ondan da davacıya ciro yolu ile geçtiği, davacının iyiniyetli 3. kişi olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile çek bedelleri 11.939,39 TL'nın her çekin vade tarihinden itibaren temerrüt faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmiş, kararın davalı kooperatif temsilcileri tarafından temyizi üzerine Dairemizin 14.12.2009 tarihli kararı ile mahkeme kararı kooperatif yararına bozulmuştur.

Davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

Davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 35,50 TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 172,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 03.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8558, Karar No: 2018/3627, Tarih: 28.03.2018

**19. Ceza Dairesi         2016/8558 E.  ,  2018/3627 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

2-Zincirleme suçta suçların çokluğu söz konusu olduğu için ancak yasayla zincirleme suça özel bir sonuç bağlanması halinde bunlara tek bir sonuç bağlanacağı, bunun dışında zincire dahil olan suçların hepsinin ayrı ayrı bağımsızlıklarını koruyacağında şüphe yoktur. Başka bir anlatımla TCK'nın 43/2. maddesinde düzenlenen aynı neviden fikri içtimadan söz edebilmek için öncelikle birden fazla bağımsız suçun, yasada belirtilen istisnai durumlarda bir araya gelmesi zorunludur.

Ticareti terk suçu aynı ticari işletme için bir kez işlenebilen bir suçtur. Zira aynı ticari işletmeyi Kanunda belirtilen yükümlülüklere riayet etmeksizin birden fazla terketmek mümkün değildir. Burada mağdur edilen müşteki sayısının fazlalığı temel cezanın tayini sırasında dikkate alınsa dahi, aynı neviden fikri içtima hükümlerinin uygulanması mümkün değildir. Zira suçun konusu tektir ve tek olan konu aynı ticari işletmedir.

Temyiz davasına konu eylem nedeniyle, Ankara 13. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2017/237 esas sayılı dosyası ile açılan davanın derdest bulunduğu anlaşılmakla, anılan dosyalar birleştirilerek her iki dava dosyasının aynı ticari işletmeyle ilgili olup olmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edildikten sonra aynı ticari işletmeyle ilgili eylemlerin tek suç oluşturacağı da gözetilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi zorunluluğu,

Kabule göre de;

Temyiz davasına konu eylem nedeniyle, Ankara 13. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2017/237 esas sayılı dosyası ile açılan davanın derdest bulunduğu anlaşılmakla, anılan dosyalar birleştirilerek her iki dava dosyasının aynı ticari işletmeyle ilgili olup olmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edildikten sonra aynı ticari işletmeyle ilgili eylemlerin tek suç oluşturacağı da gözetilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi zorunluluğu,

Kabule göre de;

1-Suç tarihinin 27/03/2014 olmasına rağmen, karar başlığında 18/04/2014 şeklinde gösterilmesi,

2-Yargılama giderinin sanıktan alınarak müştekiye verilmesi gerekirken, beraat eden sanık ...'dan alınarak müştekiye verilmesi şeklinde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş ve sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden HÜKMÜN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 28/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14248, Karar No: 2013/3380, Tarih: 19.02.2013

**22. Hukuk Dairesi         2012/14248 E.  ,  2013/3380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı, iş sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin, fazla çalışma alacakları istemiştir.

Davalı işveren, davacının mevsimlik işçi olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, davacının yaptığı iş mevsimlik iş olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm davacı vekilince temyize getirilmiştir.

Uyuşmazlık davalı işyerinde yapılan işin mevsimlik iş olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosya içeriğine göre, maden işçisi olarak çalışan davacının iş sözleşmesi, işveren tarafından kış sezonu sebebiyle askıya alındığı, yeni sezonun başlaması sebebiyle işe davet edilmesine rağmen işe başlamadığı gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-g maddesine dayanılarak feshedilmiştir.

Somut olayda, davacının yaptığı iş yılın her döneminde yapılmakta ve mevsime bağlı bir iş olmadığından, aralıklı çalışma kabul edilmelidir. Bu durumda iş sözleşmesinin işveren tarafından mevsimlik iş kabul edilerek askıya alınması haksız fesih kabul edilmelidir. Buna göre kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağının hüküm altına alınması gerekirken reddine karar verilmesi hatalı olup bozma sebebidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 19.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1549, Karar No: 2022/13794, Tarih: 29.06.2022

**11. Ceza Dairesi         2018/1549 E.  ,  2022/13794 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜMLER : Beraat, mahkumiyet

Katılan vekilinin temyizinin 2009 ve 2011 takvim yıllarında kurulan beraat hükümlerine yönelik olduğu gözetilerek yapılan incelemede:

1) Sanık hakkında, İkitelli Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ...’un mükellefiyet bilgileri kullanılarak bastırılan taklit faturaları 2009, 2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte olarak düzenlendiği iddiasıyla açılan kamu davasında; sanığın savunması ve sahte fatura düzenleme suçunda suçun maddi konusunun fatura olduğu dikkate alınarak, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından;

a) ...’un bağlı bulunduğu vergi dairesinden (sahte olarak düzenlendiği iddia olunan faturalara ilişkin) her takvim yılı için ayrı ayrı olmak üzere, hangi tarihte, kaç adet ve ne tutarda fatura düzenlendiği ile bu faturaları kullanan mükellefleri gösterir listenin istenmesi,

b) Suça konu faturaların asıllarının, bu faturaları kullanan mükelleflerden veya bu mükellefler ve ...’un bağlı bulunduğu vergi dairelerinden sorulmak suretiyle getirtilip, sanığa gösterilerek yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması, kendisine ait olmadığını söylemesi halinde; temin edilecek yazı ve imza örnekleri ile faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması,

b) Faturalardaki yazı ve imzaların sanığa ait olmadığının anlaşılması veya faturaların asıllarının temin edilememesi halinde ise;

aa) Faturaları kullandığı belirlenen mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin ilgili vergi dairesinden sorulması, düzenlenmiş ise onaylı örneklerinin getirtilmesi,

bb) Aynı mükellefler hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması, dava açılmış ise dosyalarının getirtilip incelenerek ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

cc) Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin tanık sıfatıyla duruşmaya çağrılarak CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıkları, sanığı tanıyıp tanımadıkları ve faturaların düzenlenmesi konusunda sanığın bir iştiraki bulunup bulunmadığının sorulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma, inceleme ve yetersiz gerekçeyle mahkumiyet ve beraat hükümleri kurulması,

2) Kabule göre;

a) Aynı takvim yılı içinde birden fazla sahte fatura düzenleme fiillerinin zincirleme suç oluşturduğu ve sanık hakkında 2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan hükümde TCK'nin 43. maddesi hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma, inceleme ve yetersiz gerekçeyle mahkumiyet ve beraat hükümleri kurulması,

2) Kabule göre;

a) Aynı takvim yılı içinde birden fazla sahte fatura düzenleme fiillerinin zincirleme suç oluşturduğu ve sanık hakkında 2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan hükümde TCK'nin 43. maddesi hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

b) Sanığa yüklenen suçun sübutu hâlinde, hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

c) 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekili ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 29.06.2022 tarihinde 2009 ve 2011 yıllarına ilişkin kurulan beraat hükümleri yönünden Başkan Vekili ...’ın sanık hakkındaki kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerektiğine yönelik karşı oyu ve oy çokluğuyla, 2010 yılına ilişkin kurulan mahkumiyet hükmü yönünden oy birliğiyle karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

Dairemizin yukarıda esas ve karar numaraları belirtilen 29/06/2022 tarihli, ilamındaki hükümlerin tamamının bozulması yönündeki çoğunluk görüşüne aşağıdaki sebeplerle kısmen katılmıyorum.

Sayın çoğunlukla ortaya çıkan aykırılığın konusu her biri bağımsızlığını koruyan ancak zincirleme şekilde işlenen suçlar yönünden zaman aşımının ayrı ayrı mı yoksa son işlenen suç tarihinden geriye doğru (zincirdeki suçların tamamını kapsayacak şekilde) bir bütün olarak mı hesaplanacağına ilişkindir.

İnceleme konusu yerel mahkeme kararında sahte fatura düzenleme eylemleri ile ilgili olarak sanık hakkında birden fazla takvim yılına (2009, 2011 takvim yılları) ilişkin ayrı ayrı mahkumiyet hükümleri kurulduğu anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu yerel mahkeme kararında sahte fatura düzenleme eylemleri ile ilgili olarak sanık hakkında birden fazla takvim yılına (2009, 2011 takvim yılları) ilişkin ayrı ayrı mahkumiyet hükümleri kurulduğu anlaşılmaktadır.

Zincirleme suç hükümlerini düzenleyen TCK’nin 43/1 maddesine göre; “Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır.”

Zamanaşımının hesaplama yöntemini düzenleyen TCK’nin 66/6 maddesine göre; “... zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden... işlemeye başlar.”

Yerel mahkemece sanığın birden fazla takvim yılına ilişkin sahte belge düzenleme suçlarından ayrı ayrı mahkumiyetine dair hüküm kurulmuş olup, inceleme tarihi itibariyle bazı takvim yılına ilişkin suçlardan açılan kamu davalarının yasada öngörülen olağanüstü zamanaşımı süresinin dolmuş olması sebebiyle TCK’nin 66/1-e ve 67/4 maddeleri uyarınca düşürülmesi zorunludur.

Sanığa atılı sahte belge düzenleme suçuna öngörülen olağan zamanaşımı süresi TCK’nin 66/1-e maddesine göre 8 yıl, olağanüstü zamanaşımı süresi ise TCK’nin 67/4 maddesine göre 12 yıldır.

TCK’nin 43/1. maddesindeki düzenlemeye göre zincirleme suçlar aynı suç işleme kararı ile işlenmiş olmasına rağmen her biri bağımsızlığını korumaktadır. Buna karşılık bağımsızlığı koruyan suçlara tek bir ceza verilmesi, ancak bu cezanın artırılarak uygulanması benimsenmiştir. Dolayısıyla zincirleme suç kurumu sanık lehine bir düzenlemedir. Zincirleme olarak işlenen her bir suç bağımsızlığını koruduğu içinde birbirinden bağımsız olarak zamanaşımına uğraması gerekir. Diğer bir değişle zincirleme olarak işlenen suçlardan bazılarının zamanaşımına uğraması halinde bu suçların zincirden çıkarılması ve yalnızca zamanaşımına uğramayan suçların cezalandırılması gerekir. (TANER, Fahri Gökçen, Ceza Hukukunda Zamanaşımı, A.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, s.165; KUNTER, Ceza Hukukunda Zamanaşımı, s.69; ayrıca TAŞDEMİR Kubilay, Ceza Hukukunda Zamanaşımı, 2. Bası, Ocak 2015, s.134)

TCK’nin 66/6. Maddesindeki düzenleme zaman aşımının başlangıcının tespit açısından mahkemelere ışık tutan bir düzenlemedir. Diğer bir deyişle, yasa koyucu zincirleme şekilde işlenen suçlarda zamanaşımının zincirin hangi halkasından başlatılacağına ilişkin bir belirleme yapmaktadır. Esasen böyle bir düzenleme olmasaydı dahi suç teorisi gereği zamanaşımının zincirin en son halkasından başlatılması gereklidir.

TCK’nin 66/6. Maddesindeki düzenleme zaman aşımının başlangıcının tespit açısından mahkemelere ışık tutan bir düzenlemedir. Diğer bir deyişle, yasa koyucu zincirleme şekilde işlenen suçlarda zamanaşımının zincirin hangi halkasından başlatılacağına ilişkin bir belirleme yapmaktadır. Esasen böyle bir düzenleme olmasaydı dahi suç teorisi gereği zamanaşımının zincirin en son halkasından başlatılması gereklidir.

Dolayısıyla kural olarak dava zamanaşımı süresi zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden itibaren başlarsa da bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda bu suçlar arasındaki zaman aralıkları net ve ayrı ayrı belirlenebilecek durumda ise zincirin halkasını teşkil eden suçlardan bir kısmının diğer suçlardan bağımsız olarak dava zamanaşımına uğraması mümkündür. TCK’nın 43/1. maddesinde fiillerin çokluğu korunurken cezanın birliği ilkesi benimsendiğine göre inceleme tarihi itibariyle zincirleme suçun halkalarına oluşturan suçlardan biri ve birkaçının zamanaşımına uğraması halinde bu suçlar bakımından düşme kararı verilmesi zorunludur. Çünkü TCK’nin 66/6. maddesi fiillerin çokluğunu ortadan kaldıran bir düzenleme değildir.

Bu açıklamalar ışığında inceleme tarihi itibariyle olağanüstü zamanaşımı gerçekleşen (2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan açılan) kamu davasının düşürülmesi gerekir. Bu sebeplerle sayın çoğunluğun hükümlerin tamamının bozulması yönündeki düşüncesine katılmıyorum. 29.06.2022