muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/4204, Karar No: 2013/29601, Tarih: 18.11.2013

**9. Hukuk Dairesi         2013/4204 E.  ,  2013/29601 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatil ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, nöbet ve ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş akdinin iş şartlarındaki aleyhe değişikliği kabul etmemesi nedeni ile davalı tarafından haksız olarak feshedildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai, yıllık izin, hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ve nöbet ücreti alacaklarının tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, iş akdinin devamsızlık nedeni ile haklı olarak feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş akdini feshinin haksız olduğu gerekçesi ile kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin taleplerinin kabulüne, fazla mesai ve nöbet ücreti taleplerinin kısmen kabulüne, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil taleplerinin reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında iş akdinin feshi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yerel mahkemece yapılan yargılama sonunda davalı işveren tarafından iş akdinin haksız nedenle sona erdirildiği sonucuna ulaşılmış ise de mahkemenin bu kabulü dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Davacının tek tanığı ... davalı ile arasında husumet bulunan kişi olup salt bu tanık beyanına istinaden davanın kabulü yerinde değildir. Davalı işveren devamsızlık olgusuna dayanmış ve buna ilişkin tutanakları ibraz etmiştir. Dinlenen davalı tanıkları samimi anlatımlarında tutanak içeriğini doğruladıklarından, davalı işverenin iş akdini haklı nedenle feshettiği anlaşılmakla, kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerekirken kabulü hatalı olup hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 18.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/207, Karar No: 2018/1892, Tarih: 15.03.2018

**20. Hukuk Dairesi         2018/207 E.  ,  2018/1892 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ..... 1. Sulh Hukuk ve Ceyhan Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verildiğinden ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevi yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 405. maddesi uyarınca vasi atanmasına ilişkindir.

.... 1. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının MERNİS adresinin “. . Mah. 527. Sok. No:5.....” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının “.. Mah. ... Sok. No:9/C ./..” adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Ceyhan İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan araştırmaya göre kısıtlı adayının “.....” adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından uyuşmazlığın .... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince ..... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 15/03/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2274, Karar No: 2015/1486, Tarih: 05.06.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2013/2274 E.  ,  2015/1486 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Mersin 3.İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 03.07.2013

NUMARASI : 2013/323 E-2013/389 K.

Taraflar arasındaki “maaş haciz işlemini şikayet” isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda; Mersin 3. İcra Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 14.11.2012 gün ve 2012/783 E.-2012/831 K. sayılı kararın incelenmesi karşı taraf-alacaklı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12.Hukuk Dairesinin 18.03.2013 gün ve 2013/1493 E.-2013/9982 K. sayılı ilamı ile;

(...17.04.2008 tarih ve 5754 Sayılı Yasanın 56.maddesi ile değişik 5510 Sayılı Yasanın 93.maddesine göre; "Bu kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının Genel Sağlık Sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler 88.maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez."

5510 Sayılı Yasanın 93.maddesinde değişiklik getiren ve 28.2.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5838 Sayılı Yasanın 32/2-b maddesi gereği, "Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir." Bu yasa İİK.nun 83/a maddesine göre daha özel düzenleme içerdiğinden takibin kesinleşmiş olması şartıyla 28.02.2009 tarihi ve sonrasında artık borçlunun 5510 Sayılı Yasanın 93.maddesi kapsamındaki gelir-aylık ve ödeneklere ilişkin hacze muvafakati geçerli olacaktır.

Somut olayda 28.02.2009 tarihi sonrasında, borçlu tarafından bu kanuna göre haczi yasak olan emekli maaşı üzerine haciz konulmasına muvafakat edildikten sonra, icra müdürlüğünce uygulanan haciz işlemi anılan yasa hükmü karşısında geçerlidir. Bu düzenleme usule değil, esasa ilişkin olup, İİK.nun 83/a maddesi karşısında özel hüküm sayılır ve öncelikle tatbik edilir.

O halde mahkemece yukarıdaki yasal düzenleme gözetilerek şikayetin reddi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Karşı taraf- alacaklı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Talep; emekli maaşının haczi işlemini şikayet istemine ilişkindir.

Şikayetçi asil, karşı taraf- alacaklı tarafça kendisi aleyhine yapılan icra takibi sırasında haciz baskısı nedeniyle emekli maaşının haczine muvafakat ettiğini, bunun üzerine emekli maaşının tamamına haciz konulduğunu, ancak bu işlemin yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, blokenin kaldırılması ile haciz işleminin iptalini ve alacaklı tarafça hesabından haksız olarak çekilen paranın kendisine iadesini talep ve dava etmiştir.

Talep; emekli maaşının haczi işlemini şikayet istemine ilişkindir.

Şikayetçi asil, karşı taraf- alacaklı tarafça kendisi aleyhine yapılan icra takibi sırasında haciz baskısı nedeniyle emekli maaşının haczine muvafakat ettiğini, bunun üzerine emekli maaşının tamamına haciz konulduğunu, ancak bu işlemin yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, blokenin kaldırılması ile haciz işleminin iptalini ve alacaklı tarafça hesabından haksız olarak çekilen paranın kendisine iadesini talep ve dava etmiştir.

Karşı taraf - alacaklı vekili, şikayetçi aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle evinde yapılan haciz sırasında şikayetçi tarafın borç kapanana kadar emekli maaşının tamamının kesilmesine muvafakat ettiğini, takip kesinleştikten sonra şikayetçinin evine tekrar hacze gidildiğinde de şikayetçi tarafça ilk haciz sırasında verilen beyanın tekrar edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, her ne kadar 5510 sayılı Kanun'un 93.maddesine göre borçlunun muvafakatine göre emekli maaşı haczedilebilirse de haciz anında haczine muvafakat edilen gelirden yoksun kalmanın ne gibi sakıncalar getireceğinin, ancak yaşandıktan sonra anlaşılabileceğinden bahisle davanın kısmen kabulü ile davacının emekli maaş hesabına konulan haczin kaldırılarak haciz nispetinin 1/4 oranına tahviline, dava tarihinden önce çekilen paraların iadesi talebinin reddine, dava tarihinden sonra tahsil olunan paralardan 1/4 oranını aşan kısmın davacıya iadesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair verilen karar karşı taraf- alacaklı vekilinin temyizi üzerine, Özel Dairece yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmuştur.

Mahkemece, ilk kararındaki gerekçeler genişletilerek direnme kararı verilmiş, direnme kararını karşı taraf- alacaklı vekili temyize getirmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, şikayetçinin maaş haczine muvafakatı ile emekli maaşının tamamının haczedilip haczedilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle maaş haczinin niteliğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Bilindiği üzere yapılan bir icra takibi sırasında, ödeme emrini alan borçlunun borcu kabul edip ödemesi halinde borçlunun malları haczedilmez. Ancak, borçlunun ödeme emrine itiraz etmemesi sebebiyle takibin kesinleşmesi ya da itiraz ettikten sonra, alacaklının bu itirazı bertaraf etmek için başvurduğu yollardan başarılı sonuç elde etmesinden dolayı takibin kesinleşmesi durumunda, borçlu borcunu öderse, bu durumda da haciz yapılmayacaktır.

Borçlunun, takibin kesinleşmesine rağmen borcunu ödememesi durumunda, takibin bir sonraki aşaması, borçlunun mallarının haczidir. Haczin amacı, borçlunun mallarının paraya çevrilerek alacaklının alacağının ödenmesidir. Hacizli malların alacağına karşılık alacaklıya devri sözkonusu olamayacaktır.

Borçlunun, takibin kesinleşmesine rağmen borcunu ödememesi durumunda, takibin bir sonraki aşaması, borçlunun mallarının haczidir. Haczin amacı, borçlunun mallarının paraya çevrilerek alacaklının alacağının ödenmesidir. Hacizli malların alacağına karşılık alacaklıya devri sözkonusu olamayacaktır.

Haciz, para alacaklarının ödenmesini sağlamak için borçluya ait mal ve haklara icra dairesince hukuken el konulmasıdır. Sadece kesin haciz, doğrudan borcun ödenmesini sağlamayı amaçlamaktadır. Bu sebeple, takip kesinleşmeden borçlunun mal ve haklarının kesin haczi mümkün olmayacaktır.

Borçlunun parasal değeri olmayan ve maddi hukuka göre başkasına devredilemeyen mal ve hakları haczedilemez. Buradaki haczedilmezlik maddi hukuktan kaynaklanmaktadır.

Kanun koyucu sosyal düşüncelerle, özellikle borçlunun ve ailesinin yaşaması ve ekonomik varlığını devam ettirmesi, tamamen topluma muhtaç hale gelip toplumsal dengenin bozulmaması için borçlunun bazı mal ve haklarının haczedilemeyeceğini veya kısmen haczedilemeyeceğini kabul etmiştir.

Haczedilmezlikten feragat, hacizden önceki dönemde geçerli değildir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 83/a maddesi gereğince borçlunun, hacizden önceki bir dönemde haczi mümkün olmayan bir mal veya hakkın haczedilebileceğine dair alacaklıyla yapmış olduğu anlaşma geçerli değildir. Bu durumda borçlu ancak haciz sırasında veya haciz işleminin gerçekleşmesinden sonraki dönemde haczedilmesi mümkün olmayan mal ve haklarla ilgili olarak bu hakkından vazgeçebilir.

Kısmen haczedilemeyen mal ve haklar, İİK’nın 83. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre;

“Maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları, sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir.

Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.”

Anılan maddede bahsi geçen ücretler, geniş olarak gelir kaynakları şeklinde anlaşılmalıdır. 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'da önceki düzenlemeler uyarınca; 506 sayılı Kanun uyarınca başlanan yaşlılık aylıkları ile 1479 sayılı Kanun uyarınca bağlanan emekli aylıkları nafaka borçları dışında haczedilemezken; 5434 sayılı Kanun uyarınca Emekli Sandığı’ndan alınan emekli maaşları aynı maddeye göre haczedilirdi. Bu üç sosyal güvenlik kurumunu tek bir çatı altında düzenleyen 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93.maddesinde değişiklik getiren ve 28.02.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5838 sayılı Kanunun 32/2-b maddesine göre,

“Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.”

Yeni düzenlemeye göre, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamına giren emeklilerin aldıkları aylık ve ödenekler, borçlunun açıkça muvafakati olmadıkça haczedilemez. Yapılan bu değişiklikle kanun koyucu İİK’nın 83. maddesindeki düzenlemeden ayrılarak emekli maaşının haczi için özel bir düzenleme getirmiştir. Bu nedenle de somut olaya özel kanun maddesinin öncelikle uygulanması gereklidir.

İİK’nın 83.maddesine göre borçlunun gelirinin en az dörtte biri her halükarda haczedilir. Bu oran, asgari yapılması gereken kesintiyi ifade ettiğinden, icra memuru, borçlunun maaşı ve durumu ile muvafakatinin bulunup bulunmamasına göre dörtte birden fazla kesinti yapılmasına karar verebilir (PEKCANITEZ, Hakan – ATALAY, Oğuz- SUNGURTEKİN ÖZKAN, Meral- ÖZEKES, Muhammet: İcra ve İflas Hukuku, Yetkin Yayınları, 10. Bası, Ankara 2012, sh. 265- 266- 271- 285)

Yapılan açıklamaların ışığı altında somut uyuşmazlığa dönüldüğünde; ihtiyati haciz kararı sonrasında şikayetçi- borçlunun yasal yerleşim yerinde 25.06.2012 gününde yapılan haciz sırasında, şikayetçi tarafından borcun bitimine kadar emekli maaşının tamamının kesilmesine muvafakat edilmiş, bu muvafakat takip kesinleştikten sonra 17.07.2012 tarihinde yapılan haciz sırasında da tekrar edilmiş, takip kesinleşinceye kadar şikayetçinin elinde bir çok imkan varken bunların hiç biri kullanılmamıştır.

Her ne kadar ihtiyati haciz sırasında alınan muvafakat, manevi cebirle verildiği için kabul edilemez ise de takip kesinleştikten sonra şikayetçinin özgür iradesi ile vermiş olduğu muvafakat geçerlidir. Kabul iradesinin önüne hiçbir şekilde geçilemez. Haciz baskısı altında emekli maaşının haczine muvafakat edildiğine yönelik bir beyan ise açıkça hakkın kötüye kullanımını teşkil eder.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında bir kısım üyelerce emekli maaşının tamamının haczedilemeyeceği, haczedilebilecek oranın ¼ olacağı ileri sürülmüş ise de yukarıda açıklanan nedenlerle çoğunluk tarafından bu görüş benimsenmemiştir.

Hukuk Genel Kurulunca benimsenen Özel Daire bozma ilamında belirtilen açıklamalar dikkate alınarak yerel mahkemece şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, direnme kararının bozulması gerekmiştir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında bir kısım üyelerce emekli maaşının tamamının haczedilemeyeceği, haczedilebilecek oranın ¼ olacağı ileri sürülmüş ise de yukarıda açıklanan nedenlerle çoğunluk tarafından bu görüş benimsenmemiştir.

Hukuk Genel Kurulunca benimsenen Özel Daire bozma ilamında belirtilen açıklamalar dikkate alınarak yerel mahkemece şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, direnme kararının bozulması gerekmiştir.

S O N U Ç : Karşı taraf- alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, 27.05.2015 günü yapılan ikinci görüşmede oyçokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3277, Karar No: 2024/3244, Tarih: 27.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/3277 E.  ,  2024/3244 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/3 E., 2023/366 K.

KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar ... Yapı...A.Ş., Emlak Planlama...A.Ş., ... ve ... Yapı...Ltd.Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine davalılardan ... ve ... Yapı...Ltd.Şti vekilleri yönünden temiz isteminden vazgeçilmiş sayılmasına dair ek karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı sonuç olarak davalılar ... Yapı...A.Ş. ve Emlak Planlama...A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 373 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; Yargıtayın bozma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verilmesi halinde bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, 6100 sayılı Kanun’un 362 nci maddesinde öngörülen kesinlik sınırına tabidir.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Kanun'un 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre davalılar ... Yapı...A.Ş. ve Emlak Planlama...A.Ş. vekilleri yönünden temyize konu edilen maddi ve manevi tazminat miktarları ayrı ayrı karar tarihi itibariyle kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kalmaktadır.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalılar ... Yapı...A.Ş. ve Emlak Planlama...A.Ş. vekilleri temyiz dilekçelerinin miktardan REDDİNE,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/16389, Karar No: 2018/4740, Tarih: 17.05.2018

**11. Ceza Dairesi         2017/16389 E.  ,  2018/4740 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Sanıkların Beraatine

1- Sanıkların üzerlerine atılı sahte fatura kullanma suçunu kabul etmediklerine dair savunmaları, sahte fatura kullanma suçunda, suçun maddi konusunun fatura olması; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinin 1. fıkrasında, faturalarda bulunması zorunlu olan bilgilerin neler olduğunun belirtilmesi, aynı Kanunun 227. maddesinin 3. fıkrasında ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' hükmünün yer alması; suç konusu faturaların dosya içinde bulunmadığının ve getirtilip duruşmada incelenmediğinin anlaşılması karşısında; suç unsurlarının ve maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından, sanıkların 2006 yılında kullandığı iddia olunan faturalardan, kanaat oluşturacak sayıdaki asıllarının veya onaylı örneklerinin getirtilerek incelenmesi ve 213 sayılı Kanunun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içerip içermediğinin tespit edilmesi,

2- Faturaların zorunlu bilgileri içerdiğinin tespit edilmesi durumunda;

a) Suçlara konu olan faturaları düzenleyen mükellef hakkında düzenlenmiş vergi inceleme raporlarının ilgili vergi dairesinden getirtilmesi,

b) Aynı mükellef hakkında dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise, dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve bu davayla ilgili belgelerin onaylı örneklerinin çıkartılarak dosya içine konulması,

c) Faturaları düzenleyen şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nın 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kime verdiklerinin, sanıkları tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların verilmesi konusunda sanıkların bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

d) Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için;

aa) Faturayı düzenleyen şirkete ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim ve tesellüm belgelerinin, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgelerin; faturaları kullananlara ait yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığına ilişkin belgelerin getirtilmesi,

bb) Daha sonra, faturaları düzenleyen şirket ile kullanan şirket ve kişilerin ticari defterleri ve belgeleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanıkların hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

bb) Daha sonra, faturaları düzenleyen şirket ile kullanan şirket ve kişilerin ticari defterleri ve belgeleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanıkların hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğine uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 17.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.