muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/27079, Karar No: 2012/22080, Tarih: 20.12.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/27079 E.  ,  2012/22080 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanmak

HÜKÜM : Mahkumiyet

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; yüklenen “2002 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve sanık lehine olan 765 sayılı TCK.nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının; suçun işlendiği 26.12.2002 tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği gözetilmeden kamu davasının düşürülmesi yerine, sanığın mahkümiyetine karar verilmesi, yasaya aykırı ve yüklenen “2003 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçu yönünden ise, suçun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK.nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının suçun işlendiği 26.10.2003 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, sanık müdafii ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeksizin hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1 yollamasıyla 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden aynı Yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanık hakkında “2002 ve 2003 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak” suçlarından açılmış olan kamu davalarının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı Yasanın 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK.nun 223/8. maddeleri gereğince istem gibi DÜŞÜRÜLMESİNE, 20 /12/2012 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10477, Karar No: 2015/5394, Tarih: 01.04.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/10477 E.  ,  2015/5394 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KARABÜK 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 19/03/2014

NUMARASI : 2013/252-2014/181

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; davalı tarafından kullanılan ve 2010 yılı Mayıs ve 2013 yılı Ekim ayları arası tahakkuk eden toplam 164.709,91 TL atık su bedelinin davalı tarafından ödenmediğini, bu bedelin Belediye Kanunu ve ilgili diğer kanunlar gereği tüm su aboneliklerinden Belediye Meclis kararı ile belirlenen su tarifesine göre hesaplandığını ileri sürerek, davalı tarafın müvekkili idareye olan borcunun tespiti ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 25.02.2014 havale tarihli dilekçesinde, davanın hesaba yönelik tarihini 2008 yılı Ocak ayı ile 2010 yılı Mayıs ayı sonu itibariyle 54.336,90 TL olarak ıslah ettiklerini belirtmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde; davacı tarafça müvekkiline bugüne kadar kullanılmış su bedelinin tahakkuk ve tahsiline ilişkin olarak hiçbir fatura ve ödeme talimatı gönderilmediğini, alacak iddiasının hukuki dayanağının belirsiz olduğu gibi temmerrüt olgusuda bulunmadığından faiz talep edilmesinin mümkün olmadığını, alacak iddiasının herhangi bir sözleşmeye dayanmadığını ve haksız fiil hükümleri de uygulanamayacağından sebepsiz zenginleşme hükümlerince talep edilebileceğini, BK.'nun 82/1. maddesi uyarınca zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının iddiasını ispatlayabildiği takdirde en fazla dava tarihinden geriye doğru iki yıllık bir bedeli isteme hak ve imkanına sahip olacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; davalı şirketin aboneliğinin bulunmaması nedeniyle davacının talebinin sözleşmeye aykırılık kapsamında değerlendirilerek B.K.'nun 125. maddesine göre 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi tutulamayacağı, olayın sebepsiz zenginleşme hükümlerine tabi olduğu ve 818 sayılı BK.'nun 66. maddesi uyarınca 1 yıllık, 6098 sayılı TBK'nun 82. maddesi uyarınca 2 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, dava tarihi gözönünde bulundurulduğunda eski kanun dönemine tabi olana atık su bedeli talepleri bakımından 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolmuş olduğu, bu nedenle 01.07.2012 tarihi öncesine ilişkin atık su bedeli talebinin zamanaşımı defi nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, bu tarih sonrasına ilişkin ise bilirkişi raporunda belirlenen atık su bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne ve 24.001,95 TL atık su bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, davacı ile aboneliği bulunmayan davalı tarafça ödenmeyen atık su bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı ile aboneliği bulunmayan davalı tarafça ödenmeyen atık su bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Tekel niteliğinde bir hizmette bulunan davacı kurumun fiili veya yasal bir engel bulunmayan hâllerde, atıksu hizmetinden yararlanmak isteyen kişilerle sözleşme yapmak mecburiyeti vardır. Sözleşmenin kurulmasıyla davacı kurum, karşı taraf abonenin hizmetine atıksu hizmetini sağlamakla yükümlü olup, anılan hizmetten yararlanan kişinin de hizmetin bedelini ödemesi gerekir. Sonuç itibarıyla sözleşmesiz ve kaçak olarak atıksu hizmetinden yararlanan davalının yasal mevzuat uyarınca anılan atıksu bedelini ödemesi gerektiği her türlü kuşkudan uzaktır.

Davacı kurum, sözleşme yapmak ve böylece karşı edim borçlanmak şartıyla kamuya hizmet sunmuş bulunmaktadır. Davalı taraf ise, sözü edilen bu hizmetten (atık su aboneliği) sözleşme vasıtasıyla yararlanacağı yerde böyle bir sözleşme yapmaksızın (ve belkide bunu istemeksizin) karşılıksız olarak davacı idarenin kanalisazyon hizmetinden yararlanmış bulunmaktadır. O hâlde, taraflar arasında dürüstlük ilkesine uygun olarak “sözleşme benzeri” bir borç ilişkisinin kurulduğu kabul edilmelidir. Bu sonuç için sunulan edimden davalının sadece yararlanmış olması gerekli ve yeterlidir. Sözleşme benzeri bir ilişkinin kurulduğu kabul edildiğinde zamanaşımı süresinin de bir yıl değil 10 yıl olması gerekir. Aksine bir yaklaşım, dürüst ve ilkeli davranarak, sözleşme yaparak normal tüketime ilişkin tarifeye göre ödeme yapan kişilerin aleyhine, kaçak atık su kullananların lehine bir sonuca yol açılarak, kaçak kullananlar korunmuş ve kaçak atık su kullanımı teşvik edilmiş olur ki, bu da hukuken kabul edilebilecek bir ilke değildir. Bunun aksini kabul, tipik bir hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir. Böylesi bir duruma ise hukuk düzeninin izin vermeyeceği aşikârdır. (4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 2), (Aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun; 2000/3-1803 Esas-2000/1813 Karar, 2002/3-100 Esas-2002/68 Karar, 2009/13-461 Esas-2009/495 Karar, 2011/7-690 Esas, 2011/617 Karar, 2012/3-1927 Esas, 2013/1406 Karar, 3. Hukuk Dairesinin; 2000/2965 Esas, 2000/3341 Karar, 2000/6057 Esas, 2000/6244 Karar, 2010/8157 Esas, 2010/10301 Karar sayılı ilamlarında da benimsenmiştir.)

Hal böyle olunca; taraflar arasında sözleşme benzeri bir ilişkinin kurulduğu gözönüne alındığında, B.K.’nun 125.maddesine göre zamanaşımı süresi 10 yıldır. Dava tarihi itibarı ile bu süre dolmadığına göre, mahkemece işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde 01.07.2012 tarihi öncesine ilişkin atık su bedelinin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Bozma nedenine göre taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

Bozma nedenine göre taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 01.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13621, Karar No: 2014/3343, Tarih: 25.02.2014

**11. Ceza Dairesi         2013/13621 E.  ,  2014/3343 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2012/3737

MAHKEMESİ : Ankara 7. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 31/10/2011

NUMARASI : 2010/147 (E) ve 2011/891 (K)

SUÇ : 213 sayılı yasaya muhalefet

Ç. Ağaç San. ve Tic. Ltd. Şti'ne şirket müdürü atanmamış olması nedeniyle sanık İ.. A.. da hükmü temyiz etmeyen diğer sanık M.. T..'ye yapılan tebligattan dolayı sorumlu olduğundan tebliğnamedeki bu yöndeki bozma görüşüne iştirak edilmemiştir.

UYAP ortamında yapılan sorgulamada sanık hakkında, Ç. Ağaç San. Tic. Ltd. Şti. ortağı olarak defter ve belgeleri ibraz etmemek eylemi nedeniyle Dairemizin 2012/18272 esasına kayıtlı dosyasının bulunduğu görülerek birlikte yapılan incelemede;

2012/18272 Esas sayılı dosyada, Ç. Ağaç San. Tic. Ltd. Şti. ortağı olan sanığın 2003 yılına ait defter ve belgeleri ibraz etmemek eyleminden dolayı 20.01.2009 tarihli iddianame ile 02.07.2009 tarihinde beraat hükmü kurulduğu, dosyamıza gelince, 2004 yılına ait defter ve belgeleri ibraz etmemek eyleminden dolayı 27.01.2010 tarihinde düzenlenen iddianame gereğince 31.10.2011 tarihinde mahkumiyet hükmü kurulduğu anlaşılmakla,

Aynı mükellefiyete ait farklı yıllara ilişkin defter ve belgelerin aynı yazı ile istenmesinin tek bir suçu oluşturacağı dolayısıyla her iki dosyada 2003 ve 2004 takvim yıllarına ait defter ve belgelerin 05.09.2008 tarihli yazı ile istenmesi karşısında, 27.01.2010 tarihli iddianame ile açılan kamu davasının mükerrer olduğu anlaşıldığından, 5271 sayılı CMK'nun 223/7. maddesi uyarınca davanın reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, kararın hükmü temyiz etmeyen sanık M.. T..' ye sirayet ettirilmesine 25.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3223, Karar No: 2024/539, Tarih: 16.01.2024

**5. Ceza Dairesi         2022/3223 E.  ,  2024/539 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2017/2580 Esas, 2017/2467 Karar

SUÇ : İcrai davranışla görevi kötüye kullanma

HÜKÜMLER : 1) ... Ağır Ceza Mahkemesinin 13.06.2017 tarihli ve 2016/32 Esas, 2017/196 ... Kararı ile; atılı suçtan mahkumiyet,

2) Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 01.12.2017 tarihli ve 2017/2580 Esas, 2017/2467 ... Kararı ile; istinaf başvurusunun esastan reddi.

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin reddi

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 01.12.2017 tarihli ve 2017/2580 Esas, 2017/2467 ... Kararının sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın (2709 ... Kanun) 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrası, 5271 ... Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 ... Kanun) 34 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 231 inci maddesinin ikinci fıkrası, 232 nci maddesinin altıncı fıkrası ve 291 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca karar ve hükümlerde, başvurulabilecek kanun yolu, süresi, sürenin ne zaman başlayacağı, merci, başvuru şekli ve kanun yollarına başvurulmadığı takdirde hükmün kesinleşeceğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesinin zorunlu olduğunun belirtilmesi ve 5271 ... Kanun'un 294 üncü maddesinin birinci fıkrasında, ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır'', aynı Kanun'un "Temyiz gerekçesi" başlığını taşıyan 295 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir'' şeklindeki düzenlemeler karşısında;

Sanığa, 5271 ... Kanun'un 295 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçenin tebliğden itibaren (7) gün içerisinde verilmesi gerektiğinin bildirilmediği gibi bu hususun meşruhatlı tebligat ile de ihtar edilmediği anlaşıldığından, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda usulüne uygun şekilde ''5271 ... Kanun'un 295 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekçeli temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçenin tebliğden itibaren (7) gün içerisinde verilmesi halinde temyiz talebinin incelenebileceği, aksi halde sebep yokluğundan temyiz talebinin reddedileceği'' hususlarını içeren meşruhatlı tebligat ile gerekçeli kararın tebliğ edilmesi,

Temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçe verilmesi halinde ise bu hususta ek tebliğname düzenlenmesi sonrasında iadesinin temini için esası incelenmeyen dosyanın Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Oy birliğiyle, 16.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/675, Karar No: 2013/206, Tarih: 06.02.2013

**Hukuk Genel Kurulu         2012/18-675 E.  ,  2013/206 K.**

* KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN TESPİTİ VE TESCİL

* DAVA KONUSU TAŞINMAZIN ARSA YA DA ARAZİ NİTELİĞİNDE OLUP OLMADIĞI

* TARIM ARAZİSİ

* EMLAK VERGİSİ KANUNU (1319) Madde 12

* KAMULAŞTIRMA KANUNU (2942) Madde 11

* KAMULAŞTIRMA KANUNU (2942) Madde 10

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki “kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Afşin 2. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 19.08.2010 gün ve 2009/549 E., 2010/403 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekillerince istenilmesi üzerine, Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 23.06.2011 gün ve 2011/6033 E., 2011/7661 K. sayılı ilamı ile;

(...Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucu düzenlenen ve hükme esas alınan rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

Çoğulhan Belediye Başkanlığı'nın dosyaya getirtilen 08.12.2009, 11.02.2010 ve 05.04.2010 günlü yazılarından dava konusu parselin imar planı dışında olduğu, belediye mücavir alanı içinde kaldığı, alt yapı hizmetlerinden yol, su, elektrik, çöp toplama hizmetlerinden yararlandığı, dava konusu taşınmaza yaklaşık 750–800 metre mesafede yerleşim alanının bulunduğu, yerleşim yerine yakın bir mesafede olmasından dolayı meskun mahal niteliğinde olduğu, Afşin-Çoğulhan kasabasının ulaşımını sağlayan yol üzerinde olup ulaşım sorunu olmadığı, iskan amacına uygun yapılaşmanın yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Bakanlar Kurulu'nun Yargıtay'ca da kısmen benimsenen 28.02.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararı uyarınca, imar planında yer almayan bir taşınmazın arsa sayılabilmesi için belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye hizmetlerinden (belediyece meskun olduğu için veya meskun hale getirileceği için sunulan yol, su, elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd.) yararlanan ve meskun yerler arasında bulunması gerekir. Dosyada bulunan Belediye Başkanlığının yukarıda sözü edilen yazıları içeriğinden dava konusu taşınmazın belediye sınırları içerisinde olduğu, çevresinin meskun halde bulunduğu ve belediye hizmetlerinden yararlandığının belirlenmiş olması ve Bakanlar Kurulu Kararnamesi gözetildiğinde taşınmazın arsa olduğunun kabulü ile bu niteliğine göre kamulaştırma bedelinin saptanması gerekirken bilirkişi kurulunun tarım arazisi niteliğini esas alan raporuna itibarla hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Taraf vekilleri

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Taraf vekilleri

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili istemine ilişkindir.

Davacı vekili,  davalıya ait Afşin İlçesi Çoğulhan Kasabası 1559 parselde kayıtlı taşınmazın termik santral stok sahası ve bant yolları güzergâhı için kamulaştırıldığını, kamulaştırma kanununun 8. maddesi uyarınca dava konusu taşınmazın anlaşma yoluyla satın alınması için gerekli tüm işlemlerin yapıldığını, ancak, netice alınamadığını ileri sürerek, kamulaştırma bedelinin tespiti ile taşınmazın müvekkili adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğunu, buna göre değer tespiti gerektiğini bildirmiştir.

Mahkemece, taşınmazın arazi niteliğinde olduğunun kabulüyle net gelire göre değer biçen bilirkişi kurulu raporu esas alınmak suretiyle “davanın kabulüne” karar verilmiş; taraf vekillerinin temyizi üzerine karar, Özel Daire’ce yukarıda başlık bölümünde yazılı nedenle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, “…Bakanlar Kurulu'nun 28.02.1983 gün 1983/6122 sayılı kararı uyarınca imar planında yer almayan bir taşınmazın arsa sayılabilmesi için belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde olmak ile beraber belediye hizmetlerinden faydalanması gerekir. Çoğulhan Belediyesi her ne kadar mahkememize gönderilmiş olduğu müzekkere cevabında taşınmazın mücavir alan içerisinde kaldığı, meskun mahalle 800–900 metre uzaklığında olduğunu bildirmiş ise de, müzekkeremizde istenilen hususlara tam anlamıyla sağlıklı bir cevap verilememesi ve yine Çoğulhan Belediyesi'nin mahkememizin aynı mahiyetteki tüm dosyalarında benzer cevapları vermesi nedeniyle müzekkeremizde istenilen hususların yerinde tespiti için mahkememiz tarafından 02.02.2010 günü mahallinde yapılan keşifte dava konusu parselin etrafının meskun olmadığı, fiilen çöp toplama, aydınlatma gibi hizmetlerden faydalanmadığı, yine davacı kurum tarafından mahkememize sunulan uydu fotoğraflarına göre de taşınmazın çevresinde yerleşim yerinin bulunmadığının anlaşılması karşısında dava konusu taşınmazın niteliği tarla olarak değerlendirildiği...” gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; dava konusu taşınmazın arsa mı, yoksa arazi niteliğinde mi olduğu noktasında toplanmaktadır.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; dava konusu taşınmazın arsa mı, yoksa arazi niteliğinde mi olduğu noktasında toplanmaktadır.

4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun; değer tespiti esaslarını düzenleyen 11. maddesinde, kamulaştırılan bir taşınmazın niteliğinin belirlenmesinde değerlendirme tarihinin; 15. maddesinin son fıkrasında da, değerlendirmede idarece belgelerin mahkemeye verildiği (davanın açıldığı) günün esas alınması gerektiği belirtilmiştir.

Hemen ifade edilmelidir ki, Kamulaştırma Kanunu’nda, arsanın tarifine ilişkin herhangi bir düzenleme mevcut değildir.

Bu konudaki yasal düzenlemeyi içeren 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 12. maddesinin ikinci fıkrasında, “Belediye sınırları içinde belediyece parsellenmiş arazi arsa sayılır” hükmü öngörülmüş; takip eden üçüncü fıkrasında ise, “Belediye sınırları içinde veya dışında bulunan parsellenmemiş araziden hangilerinin bu Kanuna göre arsa sayılacağı Bakanlar Kurulu kararı ile belli edilir” hükmüne yer verilmiştir.

Sözü edilen madde metnine göre, belediye sınırları içinde bulunan ve belediyece parsellenmiş olan, eş söyleyişle uygulamalı imar planı içerisine alınan taşınmazlar kuşkusuz arsa niteliğinde olup; taşınmaz belediye sınırları içinde veya dışında olup da parsellenmemiş ise, arsa niteliğine ilişkin kıstasların Bakanlar Kurulu’nun çıkardığı kararnameler ile belirleneceği açıktır.

Bu yöndeki en son düzenleme olan, 28.2.1983 gün ve 83/6122 sayılı “Arsa Sayılabilecek Parsellenmemiş Arazi Hakkında Bakanlar Kurulu Kararnamesi” nin 1.maddesi:

“a) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde imar planı ile iskân sahası olarak ayrılmış yerlerde bulunan,

b) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunup da bu imar planı ile iskân sahası olarak ayrılmamış olmakla beraber fiilen meskûn halde bulunan ve belediye hizmetlerinden faydalanmakta olan yerler arasında kalan,

parsellenmemiş arazi ve arazi parçaları arsa sayılır.

Ancak, bu yerlerdeki arazi ve arazi parçaları zirai faaliyette kullanıldıkları takdirde arsa sayılmaz.

c) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında olup da konut, turistik veya sinai tesis yapılmak amacıyla, herne şekilde olursa olsun parsellenen ve tapuya bu yola şerh verilen arazi ve arazi parçaları,

d) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında olup da deniz, nehir, göl ve ulaşım yolları kenarında veya civarında bulunması veya sınai veya turistik önemi yahut hızlı şehirleşme faaliyetleri dolayısıyla ve İmar ve İskân Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar kurulu Kararı ile belirlenen alanların sınırları içinde, imar planı ile iskân sahası olarak ayrılan yerlerdeki arazi ve arazi parçaları,

arsa sayılır.”

düzenlemesini içermektedir.