muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/101, Karar No: 2012/597, Tarih: 19.09.2012

Bütün bu açıklamalara göre, sebepsiz zenginleşme, ikinci derecede (tali nitelikte) bir dava hakkı temin eder. Malvarlığındaki azalmanın başka asli nitelikteki davalarla önlenmesi mümkün ise, sebepsiz zenginleşme davası gündeme gelemez. Amaç; davalının edindiği çoğalma sonucu, tüm malvarlığında meydana gelen artışın iadesinden ibarettir.

O nedenle, zenginleşmenin kapsamını tayinde, müktesibin malvarlığında oluşan çoğalma ile azalmanın karşılaştırılması yapılmalı, böylece, kazanç ve farkın oluşturacağı sonuç, zenginleşmeyi ortaya koymalıdır (Ulusan İlhan, İyiniyetli Sebepsiz Zenginleşenin İade Borcunun Sınırlanması Sorunu; BK. m. 63/1 İstanbul 1984, s. 34, 35).

Sebepsiz zenginleşmeye konu şeyin, hakkın veya hizmetin zenginleşme (iktisap) tarihindeki miktar veya değeri; kısaca, sebepsiz zenginleşmenin miktarı, fakirleşen tarafından ispat edilmelidir.

Geri verilecek miktarın belirlenmesinde, zenginleşenin iyiniyetli veya kötüniyetli olması da, göz önünde tutulması gereken bir olgudur.

Yukarıda yapılan açıklamaların ışığında davacı/üçüncü kişinin talebinin, yasal dayanağı aslında borçlu olmadığı bir miktarın ödendiği iddiasına dayalı sebepsiz zenginleşme olduğu, malvarlığında meydana gelen eksilmenin giderilmesinin davalılardan talep edildiği açıktır.

Bu aşamada, uyuşmazlığın çözümü açısından davacı/üçüncü kişinin tasarrufun iptali davasında borcun miktarına itiraz etmemesine rağmen aynı konuda sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak talepte bulunup bulunamayacağı hususunun da açıklığa kavuşturulması gerekir.

Bu yönde, öncelikle tasarrufun iptali davalarının niteliği belirlenmelidir.

Bilindiği üzere, tasarrufun iptali davaları 2004 sayılı İcra Ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddelerinde özel olarak ve tüm ayrıntıları ile düzenlenmiş olup, tarafları, yargılama usulü ve nitelikleri kendine özgü olan bir dava türüdür.

Nitekim, anılan Kanunun “İptal davası ve davacılar” başlıklı 277. maddesinde;

“İptal davasından maksat 278, 279 ve 280 inci maddelerde yazılı tasarrufların butlanına hükmettirmektir.

Bu davayı aşağıdaki şahıslar açabilirler:

1-Elinde muvakkat yahut kati aciz vesikası bulunan her alacaklı,

2-İflas idaresi yahut 245 inci maddede ve 255 inci maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hallerde alacaklıların kendileri.”

denilmekte;

“İadenin şümulü” başlıklı 283. maddesinde ise;

”Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, bu davaya konu teşkil eden mal üzerinde cebri icra yolu ile, hakkını almak yetkisini elde eder ve davanın konusu gayrimenkulse, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın tashihine mahal olmadan o gayrimenkulun haciz ve satışını isteyebilir.

İptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahıs nakden tazmine (Davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkum edilir.

”Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, bu davaya konu teşkil eden mal üzerinde cebri icra yolu ile, hakkını almak yetkisini elde eder ve davanın konusu gayrimenkulse, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın tashihine mahal olmadan o gayrimenkulun haciz ve satışını isteyebilir.

İptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahıs nakden tazmine (Davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkum edilir.

İptal davası üzerine üçüncü şahıs da, mamelekinde hasıl olacak eksikliğin borçludan tahsilini aynı davada isteyebilir. Bu talep, iptal davasının tefrik edilerek daha önce hükme bağlanmasına mani değildir.

İptal davasını kaybeden üçüncü şahıs, karşılık olarak şeyi veya bedelini borçludan veya iflas masasından geri isteyebilir.

Batıl bir tasarruf neticesinde kendisine ödenilen şeyi geri veren alacaklı eski haklarını muhafaza eder.

Kendisine bağış yapılan iyi niyetli ise yalnız dava zamanında elinde bulunan miktarı geri vermeye mecburdur.”

hükmü yer almaktadır.

Anılan hükümler uyarınca, iptal davası hukuki niteliği itibariyle, dava konusu malın aynına ilişkin olmayıp, şahsi bir davadır. Bunun doğal sonucu olarak da dava ve tasarrufa konu mal devir alanın mal varlığından çıkartılarak borçlunun mal varlığına iade edilmez. Sadece alacaklıya malın bedelinden alacağını alma imkanı sağlar.

Hakkında iptal davası açılan üçüncü kişi, malvarlığında oluşacak eksikliğin borçludan tahsilini İİK.nun 283/3. maddesi uyarınca aynı davada isteyebilir. Bu dava iptal davası ile birlikte karara bağlanır. Ancak, üçüncü kişinin açtığı bu dava ile tasarruf iptal davasının birlikte incelenmesi iptal davasının uzamasına neden olacaksa, mahkemece, istem üzerine veya kendiliğinden davaların ayrılmasına karar verilerek iptal davası daha önce karara bağlanabilir.

İptal davasının amacı, İİK 277 ve devamı maddelerinde öngörüldüğü gibi borçlunun mevcudunu azaltmaya yönelik tasarruflarını iptal ettirmektir. Yukarıda açıklanan İİK.nun 283. maddesi hükmüne göre iptal davasının konusu taşınmaz mal olduğu takdirde, davalı üçüncü kişi üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan bu taşınmazın haciz ve satışı istenebilir. Diğer söyleyişle bu dava alacaklıya borçlunun mal kaçırma amacıyla yaptığı tasarrufla ilgili mal üzerinde alacağın tahsilini sağlama yetkisini verir. Bu yetki de alacak miktarı ile sınırlıdır.

Ayrıca, bu davalarda taşınmaz, borçludan taşınmazı satın alan davalı elindeyse tasarrufun iptaline hükmedilir. Şayet elinde değilse yani davaya konu malı elinden çıkarmışsa İİK. nun 283/2. maddesinin açık hükmü gereğince dava o mal yerine geçen değere taalluk eder ve iptal davasını kaybeden davalı bu değer oranında tazminat ödemekle yani nakden tazminle yükümlü olur.

Ayrıca, bu davalarda taşınmaz, borçludan taşınmazı satın alan davalı elindeyse tasarrufun iptaline hükmedilir. Şayet elinde değilse yani davaya konu malı elinden çıkarmışsa İİK. nun 283/2. maddesinin açık hükmü gereğince dava o mal yerine geçen değere taalluk eder ve iptal davasını kaybeden davalı bu değer oranında tazminat ödemekle yani nakden tazminle yükümlü olur.

Bu özelliklerin doğal sonucu olarak davanın görülebilirlik şartlarından birisi alacağın varlığı diğer söyleyişle tasarrufta bulunan kişinin borçlu olması, bir diğeri de alacağın aciz vesikasına bağlanmış olmasıdır. Bu özelliği nedeniyle aciz nedenine dayalı tasarrufun iptali davasında davalı üçüncü kişi aciz belgesine dayanan alacağın gerçekte olmadığını iddia ve ispat edebilir (Prof D. Baki Kuru, İcra Ve İflas Hukuku, c:4,sh: 3506 v.d). Çünkü dava şartlarından birisi de tasarrufta bulunan kişinin borçlu olması gereğidir. Eğer tasarrufta bulunanın alacaklıya gerçek bir borcu olmadığı iddia ediliyorsa bu durumda tasarruf sahibinin öncelikle borçlu sıfatı çözümlenmelidir. Bu nedenledir ki üçüncü kişi davalının borcun gerçek olmadığı iddiası ve muvazaanın varlığı yönündeki savunmasının mahkemece incelenmesi gerekir.

Konu diğer bir yönden konu ele alındığında, İİK.277. vd maddelerine göre açılan iptal davalarında takip borçlusundan hak iktisap eden üçüncü kişilerin, davacının takip borçlusundan alacaklı olmadığına ilişkin savunmasının araştırılmasında zorunluluk vardır. Aksi takdirde takip alacaklısıyla anlaşarak veya nasıl olsa kendisinin borca batık olması nedeniyle gerekli çabayı göstermeyerek icra takibine itiraz etmeyen, itiraz üzerine durması söz konusu olmayan kambiyo senetlerine dayalı takibe karşı menfi tespit davası açmayan takip borçlusunun bu davranışı karşısında borçludan mal edinen 3. kişilerin yargı eliyle zarara uğratılması söz konusu olur ki bunun kabulüne olanak yoktur. Hatta tasarrufta bulunurken borçlu olmayan kötü niyetli kişilerin malvarlığındaki bir unsuru iyi niyetli üçüncü kişilere devrettikten sonra hileli işbirliği halinde olduğu kimselere eski tarihli borç senedi vererek elinden çıkardığı malları iptal davası yoluyla dolaylı olarak geri alması dahi imkan dahiline sokulabilir. Elbette ki bunlar yasaca amaçlanan durumlar değildir. Tasarrufun iptali davalarında alacaklıya alacağını tahsil olanağı sağlanırken bu alacaklının alacağının şeklen varlığının değil, gerçekliğinin amaçlandığını göz ardı etmemek gerekir.

Nitekim, somut olayda da davacı/üçüncü kişi, aleyhine açılan tasarrufun iptali davasında cevap dilekçesinde, taşınmazı satın alırken haberdar olmadığı ve satış protokolünde yer almayan borçlardan sorumlu tutulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek genel anlamda takibe konu borca itiraz etmiş ve hakkındaki davanın kabulüne ilişkin kararı temyiz etmiş ise de, anılan tasarrufun borca yetecek miktarının iptaline ilişkin karar, üçüncü kişinin temyiz talebinin süreden reddi ile usulen kesinleşmiştir.

Hal böyle olunca; Yerel Mahkemenin, Borçlar Kanunu’nun sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davacı/üçüncü kişinin fazladan ödemek zorunda kaldığını belirttiği temerrüt faizi miktarının, davalı/alacaklıdan tahsili gerektiği yolundaki gerekçesi ve buna göre vardığı sonuç isabetli olup, Yerel Mahkemenin direnme kararı yerindedir.

Ne var ki, davacı/üçüncü kişinin malvarlığındaki eksikliğin miktarı yönünden Özel Daire tarafından inceleme yapılmamıştır.

O halde, davalı/alacaklı vekilinin sorumlu tutulduğu miktarın hesaplanmasına yönelik sair temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daire’ye gönderilmesi gerekir.

S O N U Ç : Yukarıda açıklanan nedenlerle direnme uygun olup, davalı/alacaklı Serap Balcı vekilinin hükmedilen miktara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 3.HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE, 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı HUMK'nun 440/1. maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.09.2012 gününde yapılan görüşmede oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

İİK.nın 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılan dava sonucunda verilen karar maddi anlamda tarafları açısından kesin hüküm ifade eder. Bu hükümle birlikte iptâl davasını açan alacaklının üçüncü kişinin (tasarruf yapılanın) tasarrufa konu mal -hak- üzerinde ne miktar için haciz -satış- yapabileceği hususu da kesinleşmiş olur. Kısaca icra takibindeki alacak ve fer'ileriyle sınırlı olarak 3.ncü kişi davalı sorumlu olur. Üçüncü kişinin ödemek zorunda kaldığı miktar için icra takibinin borçlusuna karşı yasadan doğan rücu hakkı vardır. Bu hak sadece borçluya dönme bakımından olup, alacaklıya rücu imkânı tanınmamıştır (İİK.md.283/3).

Tasarrufun iptâli davası üzerine üçüncü kişi bu davada icra takibine konu alacağın muvazaalı olduğunu ve miktarının fahiş olduğunu ileri sürme hakkına sahiptir. Muvazaa iddiası ya da faizin fahiş bulunduğuna dair iddia aynı davada incelenebilir. Dava sonunda tasarruf iptâl edilmiş ve alacak ve fer'ileri kesinleşmiştir. Verilen karar süresinde temyiz edilmemiş olup, alacaklı alacağını davalı üçüncü kişiden tahsil etmiştir.

Üçüncü kişi iptâl davası dışında, alacaklının kötüniyetini veya haksız eylemini, hileli davranışını vs. ileri sürüp ispat etmediği sürece fazla ödediğini iddia ettiği faizi sebepsiz iktisap hükümlerine dayanarak alacaklıdan geri isteyemez. Borçluya gidebilir. Aksi takdirde alacaklı kendisinden istirdat olunan miktar için ayrıca takip yapmak zorunda kalacaktır ki zaten kesinleşen takip için bu mümkün değildir.

Üçüncü kişi iptâl davası dışında, alacaklının kötüniyetini veya haksız eylemini, hileli davranışını vs. ileri sürüp ispat etmediği sürece fazla ödediğini iddia ettiği faizi sebepsiz iktisap hükümlerine dayanarak alacaklıdan geri isteyemez. Borçluya gidebilir. Aksi takdirde alacaklı kendisinden istirdat olunan miktar için ayrıca takip yapmak zorunda kalacaktır ki zaten kesinleşen takip için bu mümkün değildir.

Sonuç olarak olayda tasarrufun iptâli davası kesin hüküm oluşturmuştur. Alacaklının icra takibi ve iptâl davasında kusuruna, alacağın muvazaalı olduğuna dair iddia ileri sürülmemiş ve bu hususlar kesinleşmiştir. O halde Yüksek 3.ncü Hukuk Dairesinin sadece borçluya gidilebileceği yolundaki bozma kararı yerinde olup Yüksek Kurulun 3.ncü kişinin alacaklıya rücu edilebileceğine dair vardığı sonucun dayanağı olmadığından karara katılmıyorum.

KARŞI OY YAZISI

Olayımızda davacı, İ.İ.K. 277 ve devamı maddeleri gereğince aleyhinde açılan tasarrufun iptali davası sonucunda, borçlunun kesinleşen borcunu ve fer'ilerini karşılamaya yetecek miktar için tasarrufun iptaline karar verildiğinden dava konusu borcu ödediğini, ancak takipte talep edilen faizin ve faiz oranının yasal olmadığını ileri sürerek fazladan ödenen miktarın istirdadını talep etmektedir.

Uyuşmazlık, tasarrufun iptali davasının aleyhe sonuçlanması üzerine taşınmazın icraen satışını önlemek amacıyla, icra dosyası borcunu yatıran üçüncü kişinin icra dosyasına yatırdığı miktardan yersiz olduğunu iddia ettiği kısmı takip alacaklısından sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca talep hakkı olup olmadığı noktasındadır.

Taşınmazın iptali davasının özel koşullarından biri, davacının (alacaklının) borçludan gerçek bir alacağının bulunmasıdır. Bu nedenle iptal davasında davalı 3.kişi (dosyamız davacısı) aciz belgesine ve kesinleşen icra takibine bağlanan borcun gerçekte olmadığını, borçlu ile alacaklı arasında muvazaa bulunduğunu savunup isbat edebilir. Ancak, taraflar arasında görülüp sonuçlanan ve kesinleşen iptal davasında, davacının böyle bir iddiası olmamıştır.

İptal davası ile alacaklıya, ilgili mal üzerinde alacağın tahsilini sağlama yetkisi verilir. Bu yetki miktar ve faiz oranı kesinleşen icra dosyasındaki alacak miktarı ile sınırlıdır.

Mahkeme, iptal koşulları oluşmuş ise, davacının alacak ve eklentileri toplamıyla sınırlı olarak 3.kişiden tahsile karar verecektir. Olayımızda da hüküm bu yolda kurulmuş, kesinleşen bu dava ile borçlu hakkında yapılan icra takibine konu borcun mevcudiyeti saptanmıştır.

İptal davası ile alacaklıya, ilgili mal üzerinde alacağın tahsilini sağlama yetkisi verilir. Bu yetki miktar ve faiz oranı kesinleşen icra dosyasındaki alacak miktarı ile sınırlıdır.

Mahkeme, iptal koşulları oluşmuş ise, davacının alacak ve eklentileri toplamıyla sınırlı olarak 3.kişiden tahsile karar verecektir. Olayımızda da hüküm bu yolda kurulmuş, kesinleşen bu dava ile borçlu hakkında yapılan icra takibine konu borcun mevcudiyeti saptanmıştır.

Artık iptal davasının kesinleşmesi sonucu borcu ödemek zorunda kalan davacı, (3.kişi) alacağı kesinleşen alacaklıya karşı gerçek borç olmadığı iddiası ile sebepsiz zenginleşmeye dayalı yeni bir dava açamaz. Davalı (alacaklı), kesinleşen iptal davası sonucuna göre alacağını tahsil ettiğinden zenginleşmesinden söz edilemez. Olay nedeniyle zenginleşen var ise, borcu sonlandırılan davalı takip borçlusudur. Bilindiği gibi İ.İ.Y. 283/3'deki hüküm ile de davacıya borçluya başvuru hakkı tanınmıştır. Şöyle ki, davacı mal varlığında ödenen borç nedeniyle bir eksilme iddiasında ise, taşınmazın iptali davasında borçludan talep edebilir. Bu talep, o dava ile birlikte veya tefrik edilerek öncelikle görülebilir. Davacı bu hükümden de yararlanmak üzere talepte bulunmamıştır. Bu hüküm dahi sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak alacaklıdan talepte bulunulamayacağını açıkca göstermektedir.

Açıklanan nedenlerle, aleyhine sonuçlanan ve kesinleşen taşınmazın iptali davası üzerine satışı önlemek için icra dosyasına borcu yatıran üçüncü kişinin, yatırdığı miktardan yersiz olduğunu iddia ettiği kısmı, takip alacaklısından sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep hakkı bulunmadığı ve direnme kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle, bunun aksine direnme uygun daire yönünde oluşan sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2011/2175, Karar No: 2012/3000, Tarih: 14.03.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/2175 E.  ,  2012/3000 K.**

**"İçtihat Metni"**

Irza geçme ve reşit olmayan kimseyi zorla kaçırıp alıkoyma suçlarından sanık ...'ın yapılan yargılaması sonunda; reşit olmayan kimseyi zorla kaçırıp alıkoyma suçundan beraatine, reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçundan mahkûmiyetine dair Adana 4. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 05.05.2006 gün ve 2006/69 Esas, 2006/109 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii ve katılan ... vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Oluşa uygun olarak sanığın işlediği kabul olunan reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma ve resit olmayan kimseyi rızasıyla kaçırıp alıkoyma suçlarının 765 sayılı TCK.nın 416/3 ve 430/2. maddelerinde öngörülen cezalarının üst sınırları itibarıyla 765 sayılı TCK.nın 102/4 ve 104/2. maddelerine göre 7 yıl 6 aylık asli ve ilave zamanaşımına tâbi olduğu, suç tarihi olan 2003 yılı Haziran-Eylül aylarından inceleme gününe kadar bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından, 5237 sayılı TCK.nın 7/2. maddesi ile 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilmek suretiyle hükümlerin CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanunun 322/1 ve 5271 sayılı CMK.nın 223/8. maddeleri uyarınca davaların zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 14.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/4346, Karar No: 2025/1185, Tarih: 03.02.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/4346 E.  ,  2025/1185 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1556 Esas, 2024/346 Karar

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/487 Esas, 2020/261 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ..., ... 2249 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal taşınmazın satışının özel amaçlı ve eski tarihli satış olduğundan emsal alınmsanın hatalı olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal taşınmazın satışının özel amaçlı ve eski tarihli satış olduğundan emsal alınmsanın hatalı olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi heyetince taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü ile emsal incelemesi yapılmak suretiyle değerini belirlemeleri ve buna göre dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın konum, nitelik ve vergi beyanları itibarıyla karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek suretiyle kıyaslayarak dava konusu taşınmazın değerini belirlemelerinde bir isabetsizlik görülmediği; ancak Anayasa Mahkemesinin iptal kararı üzerine, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm bölümündeki "fark bedelin üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılması ve karar kesinleşince hak sahibine ödenmesi" yönündeki ilgili kısımlarının "belirlenen kamulaştırma bedelinin hak sahibine derhal ödenmesi" şeklinde düzeltilmesi gerektiği ve davacı kurumun harçtan muaf olması nedeniyle harç alınmamasına karar verilmesi gerekirken, bakiye karar ve ilam harcından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması da yerinde olmadığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.