muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/5306, Karar No: 2021/12909, Tarih: 20.12.2021

**11. Ceza Dairesi         2020/5306 E.  ,  2021/12909 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte belge düzenleme

Dairemizin 2020/5307 Esasına kayıtlı dava ile mevcut dava arasında bağlantı bulunduğu anlaşılmakla, dosyaların birlikte yapılan incelemesinde;

1) Sanık ... hakkında "2008 takvim yılı sahte fatura düzenleme" suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan kurum vekilinin temyizinin incelenmesinde;

Sanığa yüklenen “2008 takvim yılı sahte fatura düzenleme” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, en aleyhe kabulle 31.12.2008 olan suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla katılan kurum vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE,

2) Sanık ... hakkında "2009, 2010 ve 2011 takvim yılları sahte fatura düzenleme" suçundan kurulan beraat hükümlerine yönelik katılan kurum vekilinin temyizinin incelenmesinde;

Suç tarihinde serbest muhasebeci ve mali müşavir olarak çalışan sanık hakkında, Kordon Vergi Dairesi Müdürlüğünün 704 025 6539 sayılı mükellefi olan ... Klup Rest.İşl.Tur.İnş.Tic.Ltd.Şti.nin yetkililerinin "2009, 2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" eylemlerine iştirak ettiği iddiasıyla açılan kamu davasında; sanığın savunmasında sadece kendisine getirilen faturaları bilgisayara kaydedip, vergi dairesine aktardığı, sahte fatura düzenlemediğini beyan ederek atılı suçlamayı kabul etmemesi karşısında maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi bakımından;

a)Suç konusu faturaların mükellef kurumun bağlı olduğu vergi dairesinden ya da bu faturaları kullanan şirketlerin bağlı oldukları vergi dairelerinden sorulmak suretiyle getirtilmesi; sanığa gösterilerek faturalardaki yazı ve imzaların kendisine ait olup olmadığının sorulması; kabul etmediği takdirde yazı ve imza örnekleri temin edilerek, suç konusu faturalardaki yazı ve imzaların aidiyeti yönünden rapor alınması;

b)Faturaları kullanan kişi ya da şirket yetkilileri CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra tanık sıfatıyla dinlenip, sanığı tanıyıp tanımadıkları, faturaları kimden, hangi ticari ilişkiye dayanarak aldıkları ve faturaların verilmesinde sanığın iştirakinin olup olmadığı konusunda beyanlarının alınması;

b)Faturaları kullanan kişi ya da şirket yetkilileri CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatıldıktan sonra tanık sıfatıyla dinlenip, sanığı tanıyıp tanımadıkları, faturaları kimden, hangi ticari ilişkiye dayanarak aldıkları ve faturaların verilmesinde sanığın iştirakinin olup olmadığı konusunda beyanlarının alınması;

c) UYAP üzerinde yapılan kontrolde, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 05.09.2013 tarih ve 2013/29539 Esas sayılı iddianamesi ile ... Klup Rest.İşl.Tur.İnş.Tic.Ltd.Şti.nin yetkilileri ... ve ... hakkında 2008-2009-2010-2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçundan kamu davası açıldığı, İzmir 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/669 Esas ve 2016/43 Karar sayılı dava dosyası ile yargılamalarının yapılarak sanıklar hakkında beraat ve mahkumiyet hükümleri kurulduğu, katılan kurum vekili ve sanık ...’ın temyizi üzerine dosyanın Dairemizin 2020/5307 Esasında kayıtlı olarak incelemesinin yapıldığı ve bozularak mahkemesine gönderildiği anlaşılmakla her iki dosya arasında hukuki ve fiili irtibat bulunması karşısında dava dosyalarının birleştirilmesi, sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan kurum vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 20.12.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9292, Karar No: 2023/1242, Tarih: 02.03.2023

**1. Hukuk Dairesi         2021/9292 E.  ,  2023/1242 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Sinanpaşa Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, mirasbırakanı ...’ın 434 ada 1 parsel sayılı taşınmazını davalı damadı ...’e devrettiğini, işlemin mirasçılardan mal kaçırma amacıyla ve muvazaalı olarak yapıldığını ileri sürerek, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı, mirasbırakan tarafından dava konusu taşınmazın bir takım ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla satıldığını, ayrıca mirasbırakanın isteği doğrultusunda hayır ve hasenat işlerinde harcamalar yaptığını, yapılan bu harcamaların toplamda 45.000 TL’yi bulduğunu, muvazaanın ve mal kaçırma kastının olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanıkların dava konusu taşınmazın devri karşılığında ödendiği iddia edilen değere ilişkin çelişkili beyanlarda bulunduğu, davacının mirasbırakan ile dargın olduğu, devir tarihi itibariyle mirasbırakanın dava konusu taşınmazı devretmesini gerektirir bir nedenin bulunmadığı, asıl amacın diğer mirasçılardan mal kaçırmak olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; devre konu taşınmaz dışında mirasbırakan adına kayıtlı başkaca taşınmazlar da bulunduğunu, eğer gerçekten mirasbırakan mal kaçırma kastı ile hareket etmiş olsaydı dava konusu edilmeyen dava dışı taşınmazlarını da devre konu etmiş olacağını, oysa devrin bedeli karşılığında yapılmış gerçek bir satış işlemine dayandığını, muvazaanın olmadığını, mirasbırakanın mal kaçırmasına gerektirir bir nedeninin bulunmadığını, davacı tanıklarının beyanlarında çelişki olduğunu ve hükme esas alınmaması gerektiğini, davalının dava konusu taşınmazı satın alabilecek ekonomik güce sahip olduğunu belirterek, kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın davalıya mirasbırakan tarafından tapuda satış gösterilmek suretiyle devredildiği, mirasbırakanın mal satmaya ihtiyacının bulunmadığı, taşınmazın devir tarihi itibariyle tapuda gösterilen değeri ile gerçek değeri arasında 20 kattan fazla fark olduğu, davalı tarafındanda taşınmazın devri nedeniyle mirasbırakana yapılan ödeme olmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, istinaf talepli dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere; görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de ... Medeni Kanunu'nun 706., ... Borçlar Kanunu'nun 237. ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras ... çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, ... ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 8.922,99 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.03.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/13096, Karar No: 2022/3207, Tarih: 28.02.2022

**5. Hukuk Dairesi         2021/13096 E.  ,  2022/3207 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı ile birlikte Şemdinli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/41 Esas - 2018/350 Karar sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nce HMK’nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş olup; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Aşağıda açıklanan gerekçelerle Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin istinaf başvurusunun esastan ret kararı kaldırıldıktan sonra Şemdinli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/41 E.- 2018/350 K. sayılı kararının incelenmesinde,

Davalı ... tarafından sunulan 21/10/2021 tarihli dilekçede; daha önce kışla birlikleri tarafından üst bölgelere sevk edilen konteyner, odun, kömür vb. malzemelerin depolanması maksadı ile kullanılan dava konusu taşınmazın kullanımına son verildiği belirtilmiştir.

Bu itibarla; mahallinde yeniden keşif yapılarak, dava konusu taşınmaza serbestçe ulaşımın, tasarrufun mümkün olup olmadığı, taşınmazların tel örgü dışına çıkartılıp çıkartılmadıkları, tel örgü dışına çıkartılmış ise de askeri alanın bütünlüğü içerisinde kalıp kalmadığı hususlarında keşif gözlemi tutanağa da geçirilmek suretiyle; davalı idarece taşınmaza fiilen el atılıp atılmadığı araştırılarak; sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden;

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan Şemdinli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/41 E.- 2018/350 K. sayılı sayılı hükmünün HMK’nın 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HMK’nın 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 28/02/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14612, Karar No: 2015/7748, Tarih: 04.06.2015

**11. Hukuk Dairesi         2014/14612 E.  ,  2015/7748 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : YOZGAT 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/02/2014

NUMARASI : 2013/555-2014/115

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 13.02.2014 tarih ve 2013/555-2014/115 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalıların her istendiği an geri ödeneceği ve yatırılan paralar karşılığı yüksek faiz verileceği garantisiyle binlerce kişiden para topladıklarını, bu kapsamda müvekkilinden de hisse senedi devir ve kabul sözleşmesi başlıklı belge karşılığında para alındığını, ancak müvekkilince istenmesine rağmen alınan paranın geri ödenmediğini, davalıların eylemlerinin hukuki dayanağının bulunmadığını, TTK, Bankalar Kanunu ve SPK hükümlerinin ihlal edildiğini, anılan kanunlar uyarınca müvekkilinin şirket ortağı yapılmasının mümkün bulunmadığını, şirket yönetim kurulu üyelerinin yürütülen bu faaliyetler nedeniyle defalarca yargılandıklarını ve mahkum edildiklerini, yapılan bu yargılamalar neticesinde şirket defterlerinde bulunan kayıtların gerçeği yansıtmadığının tespit edildiğini, davalı D.. U..'ın da ortaya çıkan zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek, geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığının tespitine, 63.225 DM karşılığı 58.188 TL alacağın yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacının müvekkili şirketlerin ortağı olduğunu, bu ortaklığın mevzuata uygun geçerli bir ortaklık niteliğinde bulunduğunu, müvekkili şirketlerin Sermaye Piyasası Kurulu kaydında olan, bu kurul ve diğer ilgili tüm resmi makamlar ile özel denetçiler tarafından faaliyetleri denetlenen çok ortaklı halka açık anonim şirketler olduklarını, TTK'nun 329. ve 405. maddeleri gereğince anonim şirket ortaklarının sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyeceklerini, müvekkili şirketlerin tasfiye halinde olmadıklarını, zamanaşımı süresinin dolduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, davanın ispatlanabilmesi için bilirkişi raporu aldırılmasının zorunlu olduğu, davacı vekilinin verilen kesin süre içerisinde bilirkişi ücretini yatırmadığı, yargılama giderlerinin yatırılmamasının o delilin incelenmemesi sonucunu doğuracağı, davacının hisse senedi devir ve kabul sözleşmesini özgür iradesi ile imzaladığı, hilenin kanıtlanamadığı, dosyada dayanılan delillerin ortaklık ilişkisinin geçerli olarak kurulmadığının tespitine elverişli bulunmadığı gerekçesiyle, davanın davalı şirket yönünden ispat olunmaması, davalı D.. U.. yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına; dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 Sayılı TTK'nın 336/5. maddesinde tarif edilen gerek kanunların gerekse sözleşmelerin kendisine yüklediği sair vazifelerin kasten ve ihmal neticesi yapılmaması, TTK'nın 321/son maddesinde de, temsile ve idareye salahiyetli olanların vazifelerini yaptıkları sırada işledikleri haksız fiillerden anonim şirketin sorumlu olacağı hükme bağlandığından, davalı D.. U..'ın da davalı şirketlerin yönetim kurulu başkanı olarak gerek MK'nın 50. maddesi gerekse de TTK'nın 321/son maddesi uyarınca zarardan sorumlu tutulabileceği ve bu nedenle kendisine husumet yöneltilebileceği gözetilmeksizin bu davalı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi yerinde olmamakla birlikte yukarıda açıklanan gerekçe itibariyle davalı D.. U.. hakkındaki davanın reddi kararının sonucu itibariyle isabetli bulunmasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 04.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10057, Karar No: 2012/11236, Tarih: 27.06.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/10057 E.  ,  2012/11236 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

İHBAR OLUNAN : BAŞAK SİG. A.Ş VEKİLİ AVUKAT FAHRİ MURAT TAŞ

İHBAR OLUNAN : T.C ULAŞTIRMA BAKANLIĞI ..

.

Davacı .... ve diğerleri vekili Avukat.... tarafından, davalı ... ve diğerleri aleyhine 13/06/2005 gününde verilen dilekçe ile trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 26/04/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili, davalılar Nallıhan Kaymakamlığı ve ... vekilleri taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1)Davalılardan Nallıhan Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığının temyizi yönünden;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacılar ile davalılardan Nallıhan Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar; davalılardan Nallıhan Kaymakamlığında koruma polisi olarak görev yapan davalı ...'ın idaresinde, diğer davalı Nallıhan Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığına ait aracın, yolun karşı şeridinde seyir halinde bulunan desteklerinin de içinde bulunduğu araca çarparak ölümüne neden olduğunu belirterek, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat isteminde bulunmuşlardır.

Davalılardan Nallıhan Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı süresinde yetki itirazında bulunmuş, diğer davalılar da davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; meydana gelen kazada araç sürücüsü ..., aracın maliki ve işleteni olarak Nallıhan Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı ve istihdam eden sıfatıyla İçişleri Bakanlığının dayanışmalı olarak sorumlu olduğu, davalıların desteğinin kusursuz olması ve davalıların kusur durumlarına göre haklarında açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemelerin yetkisi, Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasasının 9 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan Yasasının 9. maddesinde; genel yetki kuralı açıklanmış, her davanın yasada aksine hüküm bulunmadıkça davalının oturduğu yer mahkemesinde görüleceği öngörülmüştür. Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasasının 21. maddesinde, haksız eylemden doğan davaların haksız eylemin gerçekleştiği yer mahkemesinde açılabileceği ve haksız eylemin birden fazla kişi tarafından işlenmiş olması halinde ortak yetkili mahkemenin haksız eylemin işlendiği yer mahkemesi olduğu ifade edilmiştir. Dava sebebine göre davalıların tamamı hakkında ortak yetkili mahkeme varsa, davalılardan birinin ikametgahı mahkemesinde dava açılamaz.

Açıklanan nedenler karşısında; Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasanın 21. maddesinin, 9. maddesinden daha özel bir düzenleme niteliğinde bulunduğu gözetilerek haksız eylemden kaynaklanan uyuşmazlığın davalının oturduğu yer mahkemesinde değil, haksız eylemin gerçekleştiği yer mahkemesinde çözüme kavuşturulması gerektiği sonucuna varılmalıdır. Somut olayımızda; haksız eylemin, zararın meydana geldiği yer ve davalılar için ortak yetkili mahkeme, Nallıhan Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Şu durumda mahkemece, haksız eylemin gerçekleştiği yer olan Nallıhan Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu benimsenerek davalının yetki itirazının kabulü ile istek doğrultusunda davalı Nallıhan Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı hakkındaki davanın tefrik edilerek onun yönünden yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken yukarıda açıklanan olgular ve özellikle HUMK.nun 21. maddesi hükmünün göz ardı edilerek adı geçen davalı hakkında yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

2)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı ... Bakanlığının tüm, davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

3) Davacıların diğer temyiz itirazlarına gelince;

a) Davalılar arasında dayanışmalı sorumluluk bulunmakta olup davacı zararın tümünü dilediği dayanışmalı sorumludan isteme hakkına sahiptir. Mahkemece, davalının kusursuz olması nedeniyle % 100 kusur oranı üzerinden zarar hesabı yaptırılarak olaya etki ettiği anlaşılan gizli buzlanma nedeniyle Borçlar Kanunu'nun 43. maddesine göre uygun bir indirim yapılmalıdır. Mahkemece bu durum gözardı edilerek %50 kusura göre maddi tazminata karar verilmiş olması doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

b)Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.