muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/4080, Karar No: 2006/6737, Tarih: 18.07.2006

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2006/4080 E.  ,  2006/6737 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki tesbite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm davalı Hazine tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Kadastro sırasında 106 ada 14 parsel sayılı 5597,91 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 2003 yılında kesinleşen orman tahdit haritasında kültür arazisinde kalması nedeniyle hazine adına tesbit edilmiştir. Askı ilan süresi içinde davacı ... satınalma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece, davanın kabulüne ve dava konusu parselin davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, taşınmazın orman sayılan yerlerden olmadığı daha önce asliye mahkemesinde görülen dava sırasında alınan bilirkişi raporlarının hatalı olduğu, tesbit tarihi itibariyle davacı yararına satın alma ve zilyetliğe dayalı taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı olduğu üzere davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya içeriğine ve toplanan delillere uygun düşmemektedir. Taşınmazın asliye hukuk mahkemesinin 1981/168 esas sayılı tescil davasının konusu olan yer içerisinde kaldığı keşif ve uygulama ile belirlenmiş olup bu yön mahkemenin de kabulündedir. Davacısı ..., davalıları hazine ve köy tüzel kişiliği olan Asliye Hukuk Mahkemesinin 1981/168 esas sayılı davasının yapılan yargılaması sonunda taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve verilen karar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir. Davacı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.11.1991 gün 1981/168-1991/503 sayılı ilamlarının tarafları arasında bulunmaktadır. Davacı asliye mahkemesine verdiği katılma dilekçesinde de satın alma ve zilyetliğe dayanmıştır. Taşınmazın kesin hüküm kapsamında kaldığı sabittir. Kesin hüküm kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece yargılamanın her aşamasında re’sen nazara alınması gerekir. Yine kesin hüküm olumsuz dava koşullarından olup, kesin hükmün varlığı halinde başkaca da delil aranmaz. Kesin hüküm ilamın taraflarını bağlayacağından eldeki davada uzman bilirkişilerin taşınmazın orman sayılan yerlerden olmadığı yönündeki raporlarına değer verme olanağı yoktur. Bu durumda mahkemece davacının davasının reddine ve taşınmazın tesbit gibi hazine adına tesciline karar vermek gerekirken delillerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek kesin hükmün sonuçlarının ortadan kaldırılması sonucunu doğurur biçimde karar verilmiş olması doğru değildir.

Davalı Hazinenin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü BOZULMASINA 18.7.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/5976, Karar No: 2020/2369, Tarih: 16.03.2020

**3. Hukuk Dairesi         2018/5976 E.  ,  2020/2369 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının reddine dair verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; elektrik abonesi olduğu davalı şirketilerin ilgili mevzuata aykırı olarak kayıp-kaçak, sayaç okuma bedeli, perakande satış hizmet, iletim ve dağıtım adı altında fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 22.400 TL’nin dava tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, dava tarihinden sonra yürürlüğe giren ve dava konusu yapılan bedeller ile ilgili olarak halen devam eden davalarda da uygulanması gereken hükümler içeren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17 nci, geçici 19 uncu ve 20 nci maddeleri gereğince davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,davalı lehine 2.688 TL vekalet ücretine hükmedilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince,davacının istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmiş;karar,davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, elektrik abonesi olan davacıdan tahsil edilen kayıp kaçak bedeli, dağıtım sistem hizmet bedeli, sayaç okuma bedeli ve perakende satış hizmet bedeli, iletim sistem kullanım bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, elektrik abonesi olan davacıdan tahsil edilen kayıp kaçak bedeli, dağıtım sistem hizmet bedeli, sayaç okuma bedeli ve perakende satış hizmet bedeli, iletim sistem kullanım bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21/05/2014 tarihli ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın "Vergi Ödevi" başlıklı 73 üncü maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır...” şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, iletim, dağıtım, sayaç okuma ve perakende satış hizmet bedeli uygulamasının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Kararları ve tebliğleri ile belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesinin de şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, 17/06/2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21 inci maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Kanunu'nun 17 nci maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK'nın Kanundaki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26 ncı maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, 6719 sayılı kanunun 21 inci maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17 nci maddesinde yapılan değişiklikler ile dava konusu uyuşmazlığın da özünü oluşturan bedel konusunda, davanın açıldığı tarihteki içtihat durumundan farklı ve yeni bir düzenleme getirilmiş; hem de geçici 20 nci maddeyle, anılan düzenleme devam etmekte olan davalarda da uygulanacak şekilde geçmişe yürütülmüştür.

Bu aşamada, davanın konusuz kalması hakkında genel açıklama yapılmasında yarar görülmüştür.

İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28/11/1956 tarih ve 15/15 sayılı İBK). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık değerlendirildiğinde; yargılama sırasında yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliklerinin, dava konusu hakkın özünü ortadan kaldırdığı açıktır. Diğer bir anlatımla, geçmişe etkili yeni yasa nedeniyle dava konusuz kalmıştır.

Bu noktada, mahkemece; HMK'nın 331 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, konusuz kalan dava hakkında yargılamaya devam edilerek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğu tesbit edilmeli ve o tarafın yargılama giderlerine (bu bağlamda vekalet ücretine de) mahkum edilmesi gerekir.

Eldeki davada; davacı, davanın açıldığı andaki mevzuat ve içtihat durumuna göre dava açmakta haklıdır. Eş söyleyişle, davaya konu bedelleri tahsil eden davalılar, davanın açılmasına sebebiyet vermiştir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince; yargılama sırasında yürürlüğe giren yasa değişiklikleri nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin ve bu giderlere dahil olan maktu vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince; yargılama sırasında yürürlüğe giren yasa değişiklikleri nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin ve bu giderlere dahil olan maktu vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının kaldırılması ve ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek onanması, HMK'nın 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğidir.

SONUÇ:Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının REDDİNE, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının KALDIRILMASINA ve ilk derece mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1, 3 ve 4 nolu bentlerin çıkartılarak yerlerine sırasıyla;

“1-Konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,”,

“3-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 1.980 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,”,

“4- Davacı tarafından yapılan 1.385 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,” bentlerinin yazılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, 16.03.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4802, Karar No: 2023/10600, Tarih: 20.12.2023

**11. Ceza Dairesi         2023/4802 E.  ,  2023/10600 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/1195 E., 2023/522 K.

SUÇLAR : Sahte fatura düzenleme, sahte fatura kullanma

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Gaziantep 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 18.12.2014 tarihli ve 2013/346 Esas, 2014/637 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2009, 2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 359 uncu maddesinin (b) fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 43 üncü, 62 nci ve 53 üncü maddeleri uyarınca teşdiden 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. Gaziantep 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 18.12.2014 tarihli ve 2013/346 Esas, 2014/637 Karar sayılı kararının sanık müdafii ve katılan vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 13.10.2020 tarihli ve 2017/301 Esas, 2020/5786 Karar sayılı kararı ile "Sanık hakkında 2009,2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından dava açıldığı, sahte fatura düzenleme suçunda her takvim yılında işlenen suçların ayrı ayrı suçları oluşturduğu, sanık hakkında 2009,2010 ve 2011 takvim yıllarından üç kez hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, üç takvim yılı için tek hüküm kurulması" nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

3. Gaziantep 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.09.2021 tarihli ve 2020/713 Esas, 2021/840 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarından, 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (b) fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 43 üncü, 62 nci ve 53 üncü maddeleri uyarınca 4 kez 2 yıl 13 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına; 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarından, 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (b) fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci ve 53 üncü maddeleri uyarınca 2 kez 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

4. Gaziantep 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.09.2021 tarihli ve 2020/713 Esas, 2021/840 Karar sayılı kararının sanık müdafii tarafından temyizi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02.11.2022 tarihli ve 11-2022/131795 sayılı yazısı ile 7394 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

5. Gaziantep 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.07.2023 tarihli ve 2022/1195 Esas, 2023/522 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2009 ve 2010 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarından temyize konu olmayan zamanaşımı nedeniyle düşme hükümleri ile 2011 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarından, 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (b) fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 43 üncü, 62 nci ve 53 üncü maddeleri uyarınca 2 kez 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz isteği; yetersiz bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle eksik inceleme ile mahkûmiyet hükümleri kurulduğuna ilişkindir.

III. GEREKÇE

A. Sahte Fatura Düzenleme Suçu Yönünden

Sanığın en son matrahlı KDV ve ÖTV beyannamelerini 2011 yılı Temmuz ayında verdiği, mükellefiyetinin Vergi Dairesince 15.10.2011 tarihinde re'sen terkin edildiği ve dosya kapsamında bu tarihten sonra fatura düzenlediğine dair delil bulunmadığı anlaşılmakla, suç tarihinin en aleyhe kabulle 15.10.2011 olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Sanığın yargılama konusu eylemi için, suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin (b) fıkrası uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereği 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin öngörüldüğü; en alethe kabulle 15.10.2011 olan suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar, 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

B. Sahte Fatura Kullanma Suçu Yönünden

5271 sayılı Kanun'un 225 inci maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı, 18.04.2013 tarihli iddianameki anlatım ve vergi suçu raporu birlikte değerlendirildiğinde, sanık hakkında 2011 yılında sahte fatura kullanma suçundan usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığı halde 2011 yılında sahte fatura kullanma suçundan hüküm kurulması suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 225 inci maddesine aykırı davranılması hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR

A. Sahte Fatura Düzenleme Suçu Yönünden

IV. KARAR

A. Sahte Fatura Düzenleme Suçu Yönünden

Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenlerle Gaziantep 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.07.2023 tarihli ve 2022/1195 Esas, 2023/522 Karar sayılı kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen olağanüstü zamanaşım nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,

B. Sahte Fatura Kullanma Suçu Yönünden

Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenlerle Gaziantep 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.07.2023 tarihli ve 2022/1195 Esas, 2023/522 Karar sayılı kararırına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

20.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/15242, Karar No: 2023/2028, Tarih: 06.03.2023

**5. Hukuk Dairesi         2022/15242 E.  ,  2023/2028 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bakırköy 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin 10.08.2022 Tarihli ve 2022/37 Esas, 2022/29 Karar Sayılı Kararı

Müteveffanın ölmeden önce ki son ikamet adresinin ... Lapseki/... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Lapseki Sulh Hukuk Mahkemesinin 18.10.2022 Tarihli ve 2022/5 Esas, 2022/9 Karar Sayılı Kararı

Müteveffanın vefat etmeden önceki ikamet ettiği adresinin araştırılması için yapılan kolluk araştırması sonucundan müteveffanın sürekli kalmak amacıyla huzurevine yerleştiği ve ölüm tarihine kadar huzurevinde yaşadığının anlaşıldığı, müteveffanın ikamet ettiği huzurevinin adresinin ise ... Bahçelievler/İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 589 uncu maddesi uyarınca terekenin teslimi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun'un “Kurumlarda bulunma” başlıklı 22 nci maddesi şöyledir:

“Bir öğretim kurumuna devam etmek için bir yerde bulunma ya da eğitim, sağlık, bakım veya ceza kurumuna konulma, yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmaz.”

4. 4721 sayılı Kanun’un 589 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi, istem üzerine veya re'sen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır.

”

5. 4721 sayılı Kanun’un 589 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Mirasbırakan, yerleşim yerinden başka bir yerde ölmüş ise, o yerin sulh hâkimi bu ölümü yerleşim yeri sulh hâkimine gecikmeksizin bildirir ve mirasbırakanın ölüm yerinde bulunan mallarının korunması için gerekli önlemleri alarak bununla ilgili dosyayı ve varsa vasiyetnameyi yerleşim yeri sulh hâkimine gönderir.”

C. Değerlendirme

Her ne kadar 4721 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinde bakım kurumuna konulmanın yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağı düzenlenmişse de; dosya kapsamından müteveffanın bakım ve gözetiminin sürekli olarak bakımevinde gerçekleştirildiği ve dolayısıyla bakımevinde sürekli yerleşmek amacıyla bulunduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Bakırköy 14. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

C. Değerlendirme

Her ne kadar 4721 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinde bakım kurumuna konulmanın yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağı düzenlenmişse de; dosya kapsamından müteveffanın bakım ve gözetiminin sürekli olarak bakımevinde gerçekleştirildiği ve dolayısıyla bakımevinde sürekli yerleşmek amacıyla bulunduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Bakırköy 14. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bakırköy 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

06.03.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17532, Karar No: 2012/22260, Tarih: 31.10.2012

**3. Hukuk Dairesi         2012/17532 E.  ,  2012/22260 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 92.000,00 TL tazminatın yasal faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I