muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/9053, Karar No: 2016/664, Tarih: 20.01.2016

Açıklanan tüm bu nedenlerle, 466 sayılı Kanun kapsamında görülen tazminat davalarında:

1-C.G.K'nın 06.05.2014/141-229 sayılı kararında belirtildiği gibi beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair kararların Yazı İşleri Yönetmeliğine göre süresinde tebliğ edilip kesinleşme tarihinden itibaren her halükarda 10 yıl, kesinleşmiş kararların tebliğinden itibaren 3 ay içinde tazminat davalarının açılması,

2-Bunun yanında, kararlar Yazı İşleri Yönetmeliğine göre usulüne uygun olarak tebliğ edilmemiş ve kesinleştirme işlemleri yapılmamış yada kesinleştiği tespit edilmemiş ise, tazminat davalarının karar tarihinden itibaren 10 yıldan fazla bir süre geçtiğinde, somut olayın, tarafların ve davanın özelliği de nazara alınmak suretiyle süresi içinde açılmadığının kabulü gerekmektedir.

Davaya konu olay açısından baktığımızda; davacı hakkında verilen 08.06.2001 tarihli beraat kararının usulüne uygun olarak kesinleştirildiğine ilişkin bilgi ve belgelere rastlanmamış ise de davanın safahatı ve karar tarihinden itibaren 10 yıldan fazla süre geçtikten sonra açıldığının anlaşılması karşısında, süresinde açılmayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yetersiz değerlendirme ile kısmen kabulüne karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, davalı vekilinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu sebeple 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince, isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 20.01.2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/3606, Karar No: 2021/5393, Tarih: 11.10.2021

**1. Hukuk Dairesi         2021/3606 E.  ,  2021/5393 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ

DAVACILAR : ...

Dava; kadastrodan önceki haklara dayanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Davacılar; çekişmeli taşınmazların öncesinde davalılar ile müşterek kök murisleri olan ...’a aitken, 1938 yılında vefat etmesinden sonra terekesinin taksimi için açılan ve tüm mirasçılarının taraf olduğu Çatalca Sulh Hukuk Mahkemesinin 1950/246 Esas ve 1951/116 Karar sayılı ortaklığın giderilmesi davasında taraflarca sulh olunduğunu, murisleri ... haricindeki diğer mirasçıların sulh protokolüne uygun bir şekilde taşınmazları tapuda adlarına intikal ettirdiklerini ve oluşan tapu kayıtlarının kadastro esnasında yine sulh protokolüne uygun olarak revizyon gördüğünü, yapılan taksim protokolünde eldeki davanın çekişmeli taşınmazlarının taksimen murisleri ...’a isabet etmesine rağmen müstakilen murisleri adına yazılması gerektiği halde kök muris ... mirasçılarının tamamı adına paylı şekilde tespitinin yapıldığını ileri sürerek, taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile ... mirasçıları olarak kendi adlarına tapuya tescillerine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı ... (Us), dava konusu yerin murisleri olan dedelerinden kaldığını, davacının iddialarının haksız olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar... ve ... vekili, taraflar arasında davacıların iddia ettiği gibi rızai taksim sözleşmesinin mevcut olmadığını, mirasçılar arasında kazandırıcı zamanaşımı işlemediğini ve buna dayalı olarak mülkiyet edinilemeyeceğini, bu sebeple hem zilyetlik olgusunu kabul etmediklerini, hem de davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., taşınmazların muris dedelerinden kaldığını, dedeleri adına tapulu olduğunu, tüm mirasçıların payı bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...(Us), dava konusu yerlerin dedeleri adına tapulu olup, ölümünden sonra mirasçıları tesbit edilerek murisleri adına taşınmazların müşterek olarak tapuya kaydedildiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar..., davaya konu 203 ve 240 parsellerin davalılar ile birlikte adlarına tescilinin yapıldığını, 203 ve 240 parsellerin iddia olunduğu gibi mevcut tapunun gayrimenkullere mahallen tatbiki sonucu davacıya ait tapunun gayrimenkulleri kapsadığı takdirde, davacının davasında haklı olacağı inancı ile davaya karşı bir diyeceklerinin bulunmadığını, davacının elindeki tapunun gayrimenkulleri kapsamadığı takdirde kadastro tesbitinin doğru ve adlarına yapılan tescillerin de yasal olacağından davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili, dava konusu taşınmazların keşfen değerinin tespit edilmesi ve bilirkişice belirlenecek değer üzerinden noksan harç ve ihtiyati tedbir teminatının davacı taraftan alınması gerektiğini, davanın tamamen haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacı tarafın hiç bir haklı ve hukuki sebebe dayanmaksızın gerek müvekkillerini gerekse diğer tapu maliklerini açmış olduğu dava ile mağdur ettiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, davacının dayandığı ilamda taşınmazların belirtilen mevkileri ile taşınmazların bulunduğu mevkilerin farklı olduğunu, taşınmazların tapulama tespitine dayanak edilen tapu kayıtlarının da Sulh Hukuk Mahkemesi ilamı içeriği ile ilgisi bulunmadığını, taşınmazların tapulama tespitine ... ... ve ... ... mirasçıları ile Hazine tarafından açılan davada, davacıların tamamının tüm varislerle birlikte davalı olduğunu, anılan davada davanın reddine taşınmazın ... ... mirasçıları adına tesciline karar verildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, Çatalca 2.Kadastro Mahkemesinden verilen 1983/166 Esas-1993/282 Karar sayılı bu hükmün kesin hüküm veya en azından kesin delil teşkil ettiğini, davacıların söz konusu davada tespite ve tespit maliklerine karşı bir iddia ve itirazlarının olmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davacılar tarafından çekişmeli taşınmazların taksimen kendilerine düştüğü ispat edilemediği gerekeçesiyle davanın reddine karar verilmiş; davacılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş,

Karar, davacılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği görüşüldü.

Davacılar tarafından dayanılan Çatalca Sulh Hukuk Mahkemesinin 1951/246 Esas ve 1951 Karar sayılı kararında taraflarca yapılan ve mahkemeye tasdik ettirilen taksim protokolünde muris ...’ın tüm mirasçılarının imzası yer almakta olup protokol içeriğinden bütün mirasçılara farklı taşınmazlar bırakıldığı anlaşılmaktadır. O halde, mirasçılar arasında geçerli bir taksimin varlığının kabulü zorunludur. Ne var ki, mahkemece yapılan keşifte 1951 tarihli bu taksim protokolü uygulanarak protokolde bahsi geçen ve davacılar murisi ...’e düştüğü belirtilen Karakova ve Üveyiktepe mevkiisindeki taşınmazların dava konusu edilen yerler olup olmadığı ve davacıların yakın miras bırakanları ...’e bırakılan taşınmazların hangi taşınmazlar olduğu belirlenmemiş, yerel bilirkişi ve tanıkların taşınmazların öncesi, kim tarafından hangi tarihten beri ne şekilde kullanıldıkları hususunu açıklamak bakımından yetersiz olan soyut beyanlarına dayalı olarak karar verilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

O halde, mahkemece yapılacak iş; yöreyi ve dava konusu taşınmazları iyi bilen yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile teknik fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden keşif yapmak, yapılacak keşifte davacıların dayandığı Mahkemece tasdik edilen 25.04.1951 tarihli taksim protokolünde davacılar murisi ...’e bırakılan Karakova ve Üveyiktepe mevkiisindeki yerlerin çekişmeli taşınmazlar olup olmadığını belirlemektir. Bu kapsamda mahalli bilirkişi ve taraf tanıklarına söz konusu protokol okunarak protokolde bahsi geçen Karakova ve Üveyiktepe mevkiisindeki taşınmazların davacıların yakın miras bırakanı ...’e bırakılan taşınmazlar olup olmadığı net olarak belirlenmeli, çekişmeli 203 parselin mevkisi her ne kadar Arapçayırı olarak gözükse de komşu parsel tutanaklarının mevkilerinin Kakavan olduğu ve dinlenen kişilerce Kakavan mevkinin Karakovan olabileceği hususu ile çekişmeli 204 parselin mevkiisi her ne kadar taşlık olarak gözükse de bu taşınmaza Hazinenin açmış olduğu kadastro tespitine itiraz davasının keşfinde dinlenen kişilerin mezkur taşınmazın mevkisini Taşlık veya Üveyiktepe olarak belirttikleri hususları üzerinde önemle durulmalı bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, alınan peşin harcın temyiz edenlere geri verilmesine, 11/10/2021 tarihinde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/147, Karar No: 2025/3589, Tarih: 26.06.2025

**3. Hukuk Dairesi         2025/147 E.  ,  2025/3589 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/3146 E., 2024/2926 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2019/53 E., 2019/369 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından kullanılan elektrik enerjisi için kesilen faturalarda hukuka aykırı olarak kayıp/kaçak, PSH, sayaç okuma, iletim ve dağıtım bedellerinin tahsil edildiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, dava tarihinden itibaren geriye dönük 10 yıllık tahsil edilen tutardan şimdilik 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili, davanın reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının, elektrik enerjisi satış sözleşmesine göre yapılan hesaplamaların ve tahsilatların EPDK tarifelerine aykırı olup olmadığı yönünde iddia ve talepte bulunmadığından bilirkişi incelemesi yapılmadığı, yargılama sırasındaki yasal değişiklik nedeniyle dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında hüküm tesisine yer olmadığına, ancak dava tarihi itibariyle Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarihli ve 2013/7-2454 E.- 2014/679 K. sayılı kararı doğrultusunda davanın açıldığı tarih itibariyle davacının haklı olduğu gerekçesiyle, davalı tarafın yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılardan ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılardan ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, vekalet ücreti ve yargılama giderine ilişkin kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu savunarak, bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak, perakende satış hizmeti, iletim ve dağıtım bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının Dairemizin aynı konudaki yerleşmiş içtihadına uygun bulunduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak, perakende satış hizmeti, iletim ve dağıtım bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının Dairemizin aynı konudaki yerleşmiş içtihadına uygun bulunduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8715, Karar No: 2018/6615, Tarih: 10.09.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/8715 E.  ,  2018/6615 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Sanık hakkında sahte sevk irsaliyesi düzenlemek suretiyle "2007 takvim yılında sahte belge düzenleme" suçunu işlediği iddiasıyla açılan kamu davasında; sanığın savunmasında, Mehmetoğulları İç ve Dış Ticaret A.Ş.‘nin yetkilisi olduğunu, Hasyalçın Dış Ticaret Gıda Pazarlama Sanayi Ltd. Şti. isimli şirkete ait depoyu şeker koymak maksadıyla bir süre kullandıklarını, depodaki şekerleri gümrük antreposundan piyasada satmak amacıyla getirdiklerini, şekerler kaçak kabul edilerek haklarında dava açıldığını, depoda ele geçirilen sevk irsaliyelerinin kendisi ile ilgisinin olmadığını, bu şekilde sevk irsaliyesi düzenleme hususunda bilgi sahibi olmadığını beyan ederek suçlamaları kabul etmemesine karşın; 01.11.2012 tarih ve 2012-A-2191/20 sayılı vergi suçu raporu ve eklerine göre, sanık hakkında 5607 sayılı Kanun‘a muhalefet etme suçu yönünden yürütülen soruşturma kapsamında kolluk görevlilerince alınan beyanında depoda ele geçirilen şekerlerin kendisine ait olduğunu, şekerlerin İskenderun‘dan Gaziantep‘e sevki sırasında sevkiyatın başından sonuna kadar antrepoda başında bulunduğunu beyan etmesi, sevkiyat sırasında taşıtta bulundurulma zorunluluğu bulunan suça konu sevk irsaliyelerinin sanığın şirketine ait şekerlere ilişkin olarak gerçekte var olmayan Ufkun Gıda A.Ş. isimli şirket tarafından düzenlenmiş gibi tanzim edilmiş olması, aynı vergi suçu raporuna göre mahkemece tanık olarak beyanına başvurulan Hasyalçın Dış Ticaret Gıda Pazarlama Sanayi Ltd. Şti. çalışanı ...‘un hakkında 5607 sayılı Kanun‘a muhalefet etme suçundan açılan kamu davasında alınan savunmasında sanığın verdiği bilgiler doğrultusunda irsaliye kesmeyi bilmediği için sevk irsaliyesi düzenlemesinde yardımcı olduğunu bildirdiği hususuna yer verilmesi karşısında, suçun yasal unsurlarının ve maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından;

1- Sahte sevk irsaliyesi düzenleme suçunda suçun maddi konusunun sevk irsaliyesi olması, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinin 2. fıkrasında, sevk irsaliyelerinde bulunması zorunlu olan bilgilerin neler olduğu hususunda Kanun‘un 230/1 ve 231. maddelerine atıf yapıldığının belirtilmesi, aynı Kanunun 227. maddesinin 3. fıkrasında ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' hükmünün yer alması, sanığın düzenlediği iddia olunan herhangi bir sevk irsaliyesinin dosya içerisinde mevcut bulunmadığının ve getirtilip duruşmada incelenmediğinin anlaşılması karşısında; sanığın 2007 takvim yılında düzenlediği iddia olunan sevk irsaliyelerinden kanaat oluşturacak sayıdaki asıllarının veya onaylı örneklerinin ilgili vergi dairesinden ve sanık hakkında 5607 sayılı Kanun‘a muhalefet etme suçundan Gaziantep 1. Asliye Ceza Mahkemesi‘nin 2013/311 Esas sayılı dosyasından sorulmak suretiyle getirtilerek incelenmesi ve 213 sayılı Kanunun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içerip içermediklerinin tespit edilmesi,

2- Suça konu belgelerin zorunlu bilgileri içerdiğinin tespit edilmesi durumunda; Gaziantep 1. Asliye Ceza Mahkemesi‘nin 2013/311 Esas sayılı dosyasının getirtilerek incelenmesi, bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı birer suretlerinin dava dosyasına eklenmesi, ...‘un bu dosya kapsamında alınan savunması ile mahkemece tanık sıfatıyla alınan beyanları arasında farklılık bulunduğunun tespit edilmesi halinde, bir kez daha tanık olarak beyanına başvurularak beyanları arasındaki çelişkinin giderilmeye çalışılmasıdan sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, sahte sevk irsaliyesi düzenleme eyleminin kaçakçılık suçunun unsuru olmadığı, suç tarihi itibarıyla 213 sayılı VUK‘nın 359/b-1. maddesinde yazılı suçun, sahte sevk irsaliyesi düzenlenmesi ile oluşacağı, bu belgelerin ayrıca kullanılmalarının yada eylem nedeniyle vergi ziyaı oluşmasının aranmayacağı da gözetilmeden, yazılı şekilde beraat hükmü kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 10.09.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/928, Karar No: 2018/15195, Tarih: 04.12.2018

**1. Hukuk Dairesi         2015/928 E.  ,  2018/15195 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL-TENKİS

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil-tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 04.12.2018 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı ... ve davalı ... ile temyiz edilen davacı vekili Avukat ... geldiler, davetiye tebliğine rağmen temyiz eden davalı ... ve temyiz edilen asli müdahil ...gelmedi, yokluklarında duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillin ve asillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olmadığı tenkis istemine ilişkindir.

Davacı, miras bırakan babası ...'nın, 150 ada 2 parsel sayılı taşınmazını mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak oğlu ve torunu davalılara satış suretiyle temlik ettiğini, miras bırakanın mal satmaya ihtiyacı olmadığı gibi davalıların da alım gücü olmadığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tesciline olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, satışın gerçek olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlar, feri müdahil ... ise miras bırakan ve eşine kendisinin baktığını belirterek davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.

Mahkemece, iddianın ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1923 doğumlu miras bırakan ...'nın 19.12.2012 tarihinde ölümü ile geride mirasçı olarak davacı kızı ... ile davalı oğlu ...'ı bıraktığı, miras bırakanın, 150 ada 2 parsel saylı taşınmazını 28.09.1984 tarih ve 141 yevmiye nolu senetle 1/3'er pay ile oğlu davalı ... ve torunları davalılar ... ve ... satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun 706., Türk Borçlar Kanunun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan mirasbırakan sağlığında hak dengesini gözeten kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapmışsa mal kaçırmak kastından söz edilmeyeceğinden olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamayacağı da kuşkusuzdur.

Somut olaya gelince, mahkemece yapılan araştırmanın hüküm kurmaya yeterli olduğunu söyleyebilme imkanı yoktur.

Hal böyle olunca, miras bırakan ...'nın mirasçılık belgesinin celbi ile tanık deliline dayanan davacı ile davalı ...'a tanık listesini bildirmesi için süre verilip, bildirildiği takdirde tanıkların dinlenmesi, davalı ...'ın bildirdiği tanıkların dinlenmesi, toplanan ve toplanacak tüm deliller yukarıda belirtilen ilkeler uyarınca değerlendirilip mirasbırakan...'in gerçek irade ve amacının durakmaya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken noksan soruşturma ile yetinilip yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.

Öte yandan, müdahale talebinde bulunan ..., dilekçesini harçlandırmış ise de çekişmeli taşınmazla doğrudan ve dolaylı olarak bir ilgisinin olmadığı, bağımsız bir hak talebinin bulunmadığı gözetildiğinde davalılar yanında fer'i müdahil olarak davaya müdahil olduğundan gerekçeli karar başlığında asli müdahil olarak gösterilmesi de isabetli olmamıştır.

Öte yandan, müdahale talebinde bulunan ..., dilekçesini harçlandırmış ise de çekişmeli taşınmazla doğrudan ve dolaylı olarak bir ilgisinin olmadığı, bağımsız bir hak talebinin bulunmadığı gözetildiğinde davalılar yanında fer'i müdahil olarak davaya müdahil olduğundan gerekçeli karar başlığında asli müdahil olarak gösterilmesi de isabetli olmamıştır.

Kabule göre de, her bir davalı adına olan payın davacının miras payı oranında iptal ve tesciline karar verilerek arta kalan kısmın davalılar üzerinde bırakılması yerine, 1/2 payın davacı ..., 1/2 payın da davalı ... adına tesciline hükmedilmesi de isabetsizdir.

Davalıların değinilen yönler itibariyle yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 04/12/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.