muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/8258, Karar No: 2020/4343, Tarih: 11.09.2020

**11. Ceza Dairesi         2017/8258 E.  ,  2020/4343 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

UYAP üzerinden yapılan sorgulamada, faturaları düzenleyen mükellef şirket yetkilileri ... ve ... hakkında 2008 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan kamu davası açıldığı, Dairemizin 2017/6564 ve 2017/16193 esasına kayıtlı dosyaların içeriğinden düzenleyen şirketlerin gerçek bir ticari faaliyetinin bulunmadığının anlaşılması ve sanık tarafından ticari teamüle uygun ödemeleri tevsik edici herhangi bir belge ibraz edilmediğinin belirlenmesi karşısında; 5271 sayılı CMK'nin 217. maddesi uyarınca duruşmadan edindiği kanaate göre delilleri değerlendirip “2008 takvim yıllarında sahte fatura kullanma” suçunun sübutu yönünden vicdani kanıya ulaşan Mahkemenin takdir ve kabulünde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Aynı takvim yılı içinde birden fazla sahte fatura kullanmak eylemi zincirleme suç oluşturduğu halde sanık hakkında TCK'nin 43. maddesi hükümlerinin uygulanmaması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış, 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Toplanan deliller gerekçeli kararda gösterilip tartışılarak; yüklenen suçun sübutu kabul edilmiş, oluşa ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin olunmuş, cezayı azaltıcı nedenin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunma inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş ve incelenen dosyaya göre verilen hükümde eleştiri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafinin yerinde görülmeyen temyiz nedenlerinin reddiyle hükmün ONANMASINA, 11.09.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/10458, Karar No: 2017/8406, Tarih: 04.07.2017

**8. Ceza Dairesi         2017/10458 E.  ,  2017/8406 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hükümlü veya tutuklunun kaçması

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

TCK.nun 292. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen hükümlü veya tutuklunun kaçması suçunun oluşabilmesi için fail hakkında CMK.nun 101. maddesi uyarınca tutuklama kararı verilmiş olması veya kesinleşmiş ve infazı gereken bir mahkumiyet hükmü bulunması gerektiği; somut olayda evden hırsızlık olayları ile ilgili olarak adli işlem yapılarak mevcutlu olarak adliyeye sevk edilen ve suç üstü Cumhuriyet Savcılığı hazırlık kalem önünde koridorda beklerken kaçtığı kabul edilen sanık hakkında kaçmadan önce verilmiş bir tutuklama kararı veya kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunup bulunmadığı araştırılıp tespit edilmeden eksik soruşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 04.07.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6953, Karar No: 2019/17818, Tarih: 14.11.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/6953 E.  ,  2019/17818 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçunun yanında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan da cezalandırılması istemi ile dava açıldığı halde, sadece hırsızlık suçundan hüküm kurulduğu, diğer suçtan hüküm kurulmadığı anlaşılmakla, suça sürüklenen çocuğa yüklenen ancak hüküm kurulmayan iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçu ile ilgili olarak mahkemesince zamanaşımı süresi içinde karar verilmesi mümkün görülmüş, dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.Ancak;

Suça sürüklenen çocuk müdafiinin 24/02/2015 tarihli duruşmada lehe hükümlerin uygulanması isteğinin, 5237 sayılı TCK'nın 51. maddesi uyarınca erteleme hükümlerinin uygulanması talebini de içermesi ve suça sürüklenen çocuğun daha önce üç aydan fazla hapis cezasına mahkum edilmemiş olması karşısında, suçu işledikten sonra yargılama sürecinde pişmanlık gösterip göstermediği dikkate alınıp tekrar suç işleyip işlemeyeceği konusunda oluşan kanaat değerlendirilerek cezasının ertelenip ertelenmeyeceğine dair bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 14.11.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1850, Karar No: 2023/5845, Tarih: 16.10.2023

**11. Hukuk Dairesi         2023/1850 E.  ,  2023/5845 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/206 Esas, 2022/2260 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2018/1055 E., 2020/795 K.

Taraflar arasındaki geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin yurt dışında birçok ülkede yatırılan paraların istenildiği her an geri çekilebileceği ve karşılığında yüksek oranda faiz verileceği garantisi ile müvekkilinin davalı tarafa para verdiğini, ancak ödenen paranın bir türlü geri alınamadığını ileri sürerek, taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine ve ödenen paranın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, davacının iddialarının asılsız olduğunu, davacının şirketin ortağı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un (7194 sayılı Kanun) 41 inci maddesi kapsamında dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğunu, davacının adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararda zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden değerlendirme yapılmasının hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve alacak talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2. 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi

3. 12.09.2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 18.05.2023 tarihli ve 2020/11 E. 2023/98 K. sayılı iptal kararı.

3. Değerlendirme

Dava konusu uyuşmazlığa uygulanan 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi Anayasa Mahkemesi'nin 18.05.2023 tarihli ve 2020/11 E. 2023/98 K. sayılı iptal kararı ile Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Bu durumda İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararların yasal dayanağı ortadan kalkmış olmakla tarafların iddia ve savunmaları ile ilk itirazları değerlendirilerek davanın esası hakkında bir karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının resen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple ;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15353, Karar No: 2017/26406, Tarih: 20.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/15353 E.  ,  2017/26406 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 20/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6311, Karar No: 2017/11793, Tarih: 26.04.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/6311 E.  ,  2017/11793 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de, alınan rapor hüküm kurumaya elverişli değildir. Şöyle ki;

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda incelenen emsal taşınmazlarla dava konusu taşınmazın kıyaslanması sonucu ayrı ayrı bulunan metrekare fiyatlarının ortalaması alınarak değer biçilmesi doğru olmadığı gibi, dava konusu taşınmaz ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal olarak kabul edilen taşınmazların Arsa Metrekare Rayiç Bedeli, Takdir Komisyonu tarafından belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin karşılaştırılmasında; emsal taşınmazlar ile dava konusu taşınmaz aynı değerde olduğu halde dava konusu taşınmazın 6601 parsel numaralı emsalden değersiz, 6603 parsel numaralı emsalden ise daha değerli olduğu kabul edilerek vergi değerlerine ters düşecek şekilde yeterli, inandırıcı ve somut gerekçelere de dayandırılmadan bilimsel olmayan yöntem ile değer biçilmesi doğru değildir.

Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazların ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle HUMK’nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 26/04/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1969, Karar No: 2018/9433, Tarih: 26.09.2018

**19. Ceza Dairesi         2017/1969 E.  ,  2018/9433 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak,

Ticareti terk eden tacir açısından; muhatapların haklarını korumaya yönelik olarak İİK’nın 44. maddesi ile, ticareti terk eden bir tacire; 15 gün içerisinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirme ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunma, keyfiyet Ticaret Sicili Memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazete de ve alacaklarının bulunduğu yerlerde de mutad ve münasip vasıtalarla ilan etme ve ilam masraflarını da ödeme yükümlülükleri yüklenmiş, bu yükümlülüklere aykırı davranmanın yaptırımı olarak İİK’nın 337/a maddesinde düzenlenen takibi şikayete bağlı olan seçimlik hareketli bu suçun;

1- İİK’nın 44. maddesine göre mal beyanında bulunulmaması,

2- Mal beyanında mevcudun eksik gösterilmiş olması,

3- Aktifte yer alan malın veya yerine kaim olan değerin haciz veya iflas sırasında gösterilmemesi,

4-Mal beyanından sonra, beyan edilen bu mallar üzerinde tasarruf edilmesi, şeklinde sıralanan seçimlik hareketlerden her hangi birisinin işlenmesiyle, diğer koşullarında (alacaklının zarar görmesi ve borçlunun tacir olması) gerçekleşmesi halinde oluşacağı konusunda gerek uygulamada gerek öğretide herhangi bir duraksamanın mevcut olmaması ve somut olayımızda bu eylemden dolayı şikayetçinin zarar gördüğünün dosya içeriğinden anlaşılması karşısında; borçlu ticaret şirketinin kayıtlı olduğu Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden mükellefiyetinin devam edip etmediği sorularak, şikayet tarihi itibariyle en son verilen vergi beyanname örnekleri de getirtilerek incelenip, delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi suretiyle sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik kovuşturma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi,

Kabule göre ise;

Kabule göre ise;

1-02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanıklar hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

2-Sanıklar hakkında hükmolunan hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi sırasında adli para cezasının bir gün karşılığı belirlenirken 5237 sayılı TCK'nın 52/2. maddesinin gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 232/6. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş ve sanıklar müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak HÜKÜMLERİN, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 26/09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16112, Karar No: 2015/22503, Tarih: 30.06.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/16112 E.  ,  2015/22503 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, verimliliği teşvik primi, yabancı dil ücreti ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 30.06.2015 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı işçinin Toplu İş Sözleşmesinin 40 ıncı maddesi uyarınca hak kazandığı mühendis ve mimar zammı ile yabancı dil zammının çıplak ücrete dahil olup olmadığı ve bunun sonucu olarak, teşvik primi fark alacaklarının doğup doğmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacının çalıştığı işyerinde bağıtlanan TİS’in 39 uncu maddesinde, 22. Sıralı cetvele göre işe alınacak personel açıklanmış, mühendis ve mimarlar başlıklı 40 ıncı maddede ise, madde 39’a göre işe alınan mühendislerin uzmanlık alanlarında çalıştırılmaları halinde ücretlerinin % 25 zamlı ödeneceği kararlaştırılmış, maddenin devamında, bu zamlı ücretin bayram, genel tatil, akdi tatil, ücretli izin, ilave tediye ve ikramiye ödemelerinde de dikkate alınacağı belirtilmiştir.

TİS 60/c maddesinde, yabancı dil bilgisine ihtiyaç duyulan işlerde çalışan işçilerden, ihtiyaç duyulan dil için yapılacak Kamu Personeli Dil Sınavında 70 ve daha fazla not alanların ücretlerinin % 15 zamlı ödeneceği hükme bağlanmış, yine aynı maddenin (d) bendinde, 8,5 saat ve üzeri çalışanlara saat ücretlerinin % 15’i, 7,5 saat ve altında çalışanlara ise % 10’u tutarında verimliliği teşvik primi ödeneceği kararlaştırılmıştır. Diğer yandan 67/b ve 69/c maddeleri uyarınca da kısım şeflerine, görevde ve iş başında kaldıkları saatler için saat ücretlerinin % 6’sı kadar idarecilik primi verileceği öngörülmüştür.

Toplu İş Sözleşmesinin 59/c maddesinde ise, birden fazla farklı ücrete ve prime hak kazanan işçilere yapılacak ödemelerin, ücret cetvelindeki esas ücret üzerinden ayrı ayrı hesaplanarak ücrete ekleneceği belirtilmiştir.

Toplu İş Sözleşmesinin 59/c maddesinde ise, birden fazla farklı ücrete ve prime hak kazanan işçilere yapılacak ödemelerin, ücret cetvelindeki esas ücret üzerinden ayrı ayrı hesaplanarak ücrete ekleneceği belirtilmiştir.

Somut olayda davacı, işyerinde TİS’e bağlı şekilde mühendis olarak çalışmaktadır. TİS 40 ve 60 ıncı maddelerindeki hükümler temel ücrete eklenecek unsurlara ilişkin olup, 39. madde ise kök ücrete dairdir. TİS’in 59 uncu maddesi, farklı ücretlerin temel ücretin belirlenmesinde ne şekilde göz önünde bulundurulacağını düzenlemektedir. Yabancı dil zammı ve teşvik priminin düzenlendiği 60 ıncı maddenin başlığından da açıkça anlaşıldığı üzere, bu kalemler ‘farklı ücret’ olarak öngörüldüğünden, bu iki unsurun 59/c maddesinin hükmü uyarınca kök ücrete eklenmesi gerekir. 59/ç maddesinde sayılan, ‘farklı ücret’ kavramı içindeki ücretlerin dikkate alınacağı alacak kalemleri tahdidi olmayıp örnekleme amaçlıdır.

Açıklanan nedenlerle; söz konusu zam ve primin, kök (asıl) ücretin bir parçası olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü yerine reddine ilişkin yerel mahkemenin bozulması gerektiği kanaatiyle, Dairenin onama yönündeki görüşüne katılmıyorum. 30.06.2015
Yargıtay — Esas No: 2020/826, Karar No: 2020/2735, Tarih: 23.06.2020

**21. Hukuk Dairesi         2020/826 E.  ,  2020/2735 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

K A R A R

A)Davacı İstemi:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılardan ...'ın eşi, ... ile ...'ın babası olan ...'ın 01/11/2014 tarihinde ... Mah. ... Cad. ...adresinde bulunan binanın dış cephe montaj işinde çalışırken, 10 metre yüksekten düştüğünü, ...'ın ... Hastanesine kaldırıldığını, yoğun bakımdan çıkamadan 13/11/2014 tarihinde vefat ettiğini ileri sürerek davacıları murisi ...'ın davalılar nezdinde 20/10/2014 tarihinden itibaren çalışmaya başladığının ve devamla 01/11/2014 tarihinde iş kazası geçirdiğinin tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

B)Davalı Cevabı:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; olaya konu binanın davalıların murisi ...tarafından intikal etmiş olan binanın 6 bağımsız ve 8 hissedardan oluştuğunu, bina mirasçılarından ..., ... ve ... tarafından kullanıldığını, apartmanın yalıtımsız olduğundan soğuk ve sıcağa karşı yalıtım yaptırmanın gündeme geldiğini, bu konuda bir yüklenici araştırılırken ...'nun tanıdığı ...'ün tavsiyesi ile bu konuda o bölgede çeşitli mantolama işleri yapan ... ile görüştürüldüğünü, müvekkillerinden ... ile yüklenici ... tarafından karşılanmak üzere anahtar teslim götürü bedelli olarak apartman dış yüzeyine yalıtım yapılması konusunda istisna akdi akdedildiğini, müvekkillerinin davacıların murisi ile aralarında işçi - işveren ilişkisi bulunmaması nedeni ile davanın reddini talep etmiştir.Davalı Kurum vekilinin dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davalarının 506 sayılı Yasanın 79. maddesi uyarınca 5 yıl içerisinde açılması gerektiğini, davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, Kurumun resmi kayıtlarının incelenmesi, tanık beyanlarına dayanarak hüküm kurulmaması, dinlenecek tanıkların işyerinde işi bilet ve bordrolarda adı geçen tanıklar olması ve fiilen çalışmanın davacı tarafça somut delillerle ispatlanması gerektiğini ileri sürerek haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı: