muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/11609, Karar No: 2023/10573, Tarih: 20.12.2023

**11. Ceza Dairesi         2021/11609 E.  ,  2023/10573 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/397 E., 2015/893 K.

SUÇLAR : Resmi belgede sahtecilik, ruhsatsız yasak ateşli silah taşıma, genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması, başkasına ait kimlik ya da kimlik bilgilerin kullanılması,saldırı amacıyla bıçak taşıma

HÜKÜMLER: Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Ret, onama, bozma

Sanık hakkında saldırı amacıyla bıçak taşıma suçundan doğrudan hükmolunan 600,00 TL adlî para cezasına ilişkin mahkûmiyet kararının tür ve miktarı itibarıyla 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 31.03.2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanun’un 26 ncı maddesi ile 5320 sayılı Kanun’a eklenen geçici 2 nci maddesi uyarınca kesin nitelikte bulunduğu;

Sanık hakkında diğer suçlardan kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun'un (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

... 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 23.12.2015 Tarihli ve 2015/397 Esas, 2015/893 Karar Sayılı Kararı ile Sanık Hakkında

1. Saldırı amacıyla bıçak taşıma suçundan, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un ( 6136 sayılı Kanun) 15 inci maddesinin dördüncü fıkrası ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 52 nci maddesi uyarınca 600,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına,

2. Resmi belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin birinci fıkrası ve aynı Kanun’un 53 üncü maddesi uyarınca 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

3. Ruhsatsız yasak ateşli silah taşıma suçundan, 6136 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi uyarınca 1 yıl hapis ve 600,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

4. Genel güvenliği kasten tehlikeye sokma suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 170 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve aynı Kanun’un 53 üncü maddesi uyarınca 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

5. Başkasına ait kimlik ya da kimlik bilgilerini kullanma suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 268 inci madde yollamasıyla 267 nci maddesinin birinci fıkrası ve aynı Kanun’un 53 üncü maddesi uyarınca 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

Karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Yargıtay — Esas No: 2010/18040, Karar No: 2011/5531, Tarih: 11.04.2011

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/18040 E.  ,  2011/5531 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, davalının davaya konu 464 nolu parsel üzerinde yapmış olduğu inşaata ilişkin yapı denetim hizmet sözleşmesi yapıldığını, inşaat bitmesine ve yapılan ihtara rağmen 70.548,61 TL hizmet bedelinin kendilerine ödenmediğini belirterek bu bedelin davalının ihtarla temerrüde düştüğü 25.10.2005 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, sözleşme bedelini davacıya ödediğini belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

Davacı şirket ile davalı arsa sahibi arasında 17.04.2002 tarihli Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi yapıldığı ve davacının, bu sözleşmeden kaynaklanan hizmet bedelinin ödenmediğinden bahisle alacak davası açmıştır. Mahkemece, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığı,davacı şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesi halinde hizmet bedellerini yatırılan hesaptan alabilecekken bu yola gitmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında 17.04.2002 tarihli “ Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi “ yapıldığı ve davacının, bu sözleşmeden kaynaklanan hizmeti yerine getirdiği dosya kapsamı ile sabit olup taraflar arasında bu hususta ihtilaf bulunmamaktadır. 2010/18040 2011/5531

Yapı Denetimi Uygulama yönetmeliğinin 25. maddesi gereğince hizmet bedellerini karşılamak üzere, ilgili idare adına bankada bir yapı denetim hesabı açılması, Yapı denetim kuruluşunun hizmet bedellerinin yapı sahibi tarafından bu hesaba yatırılarak , ilgili idarenin onayı ile yapı denetim kuruluşuna bu hesaptan ödeme yapılacağı düzenlenmiş ve davacı tarafından bu şekli şartlara uyularak hakediş raporlarının düzenlenmediği anlaşılmakta ise de, ortada davacı tarafından verilmiş bir hizmet bulunmaktadır ve bu hizmete arsa sahibi davalı açıkça karşı da çıkmamıştır. Bu durumda dava tarihi itibariyle verilen hizmet karşılığının davalı arsa sahibi tarafından ödenmesi gerekir. Verildiği sabit olan ve benimsenen hizmet karşılığının sırf şekli sebeplere dayalı ödenmemesi objektif iyiniyet kuralları ile de bağdaşmaz. O halde mahkemece, yapılan işin karşılığı Yargıtay ve taraf denetimine elverişli bilirkişi raporu alınarak belirlenmeli ve davalının ödemeye ilişkin delilleri ibraz etmesi sağlanarak sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, hükmün açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıdaki bentlerde açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 11.4.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12815, Karar No: 2016/16840, Tarih: 19.10.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/12815 E.  ,  2016/16840 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

YARGITAY İLAMI

1-Yargılama boyunca taraflarca ibraz edilen dilekçeler ve beyanlar içeriğinden, dava dilekçesinde taraf olarak göterilen ... Belediye Başkanlığının kapatılarak ... Belediye Başkanlığına bağlandığı anlaşılsa da bu işlemin hangi tarihte yapıldığına ve devre ilişkin belgelerin dosyada bulunmadığı anlaşılmakla, ilgili makamdan belediyenin kapatılması ve devrine ilişkin belgelerin istenerek dosyaya eklenmesi,

2- Dosya kapsamından, davalı vekili olarak dosyada Av. ...'in ... Belediye Başkanlığınca verilmiş 12.02.2005 tarihli vekaletnameye istinaden davalı tarafın temsilini ve taraf teşkilini sağladığı, Av. ...'ın ise Av. ... tarafından verilmiş 14.08.2014 tarihli yetki belgesi ile duruşmaları takip ettiği, yetki belgesinde dayanak yapılan ... Belediye Başkanlığı tarafından verilmiş 02.02.2006 tarihli vekaletnamenin ise dosyada bulunmadığı, bu haliyle davalı tarafın vekille temsili durumunun denetlenemediği anlaşılmıştır. Bu sebeple, davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından yargılamada davalı vekili olarak yer almış olan Av. ... ile Av. ... adına düzenlenmiş vekaletname bulunup bulunmadığı araştırılarak var ise bir örneğinin dosyaya eklenmesi, yok ise gerekçeli kararın davalı ... Belediye Başkanlığına tebliğ edilmesi,

3- Ayrıca nispi harca tabi davaların kabulüne ilişkin kararların temyizi halinde, mahkemece hükmedilen miktar üzerinden hesaplanan nispi temyiz karar harcının dörtte birinin peşin olarak yatırılması gerekirken, kararı temyiz eden davalı vekilince temyiz karar harcı olarak 29,20 TL yatırılmıştır. Bakiye nisbi temyiz karar harcının yatırıldığına dair dosya içerisinde harç tahsil makbuzu da bulunmamaktadır. Bu durumda, hesaplanan nispi temyiz karar harcının dörtte birinin kanunda öngörülen yedi günlük kesin süre içinde tamamlanması, aksi halde temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılacağı konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 434. maddesi uyarınca davalı tarafa muhtıra çıkartılarak kanuni süre beklendikten sonra gönderilmesi ve açıklanan eksikliklerin tamamlanması için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19/10/2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21973, Karar No: 2013/18626, Tarih: 27.11.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/21973 E.  ,  2013/18626 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 90. maddesininin 5. fıkrasına göre; Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek cümle: 07/05/2004-5170/7 md.)Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS), temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet,hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse... aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına... saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanık ...'ın diğer sanık ... ile resmi nikahlı evli iken, vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 12/05/2003 tarihinde muvazaalı olarak eşinden boşandığı, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Somut olayda; sanık ...'ın diğer sanık ... ile resmi nikahlı evli iken, vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 12/05/2003 tarihinde muvazaalı olarak eşinden boşandığı, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 27.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8521, Karar No: 2012/13242, Tarih: 12.06.2012

**22. Hukuk Dairesi         2012/8521 E.  ,  2012/13242 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Manisa 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 27/01/2012

Davacı işçi, davalı Bakanlığa bağlı Manisa 1. Piyade Eğitim Tugayı Komutanlığı Batı Kışla mutfağında, değişik alt işverenlerin işçisi olarak aralıksız çalıştığını, işyerinde iki vardiya halinde 04:30-14:30 ve 10:30-20:30 saatleri arasında çalışıldığını, R. ayı boyunca saat 22.00'ye kadar çalıştırıldığını, davacının genellikle 2. vardiyada haftanın 6 günü 10 saat, bazen de 10 saatten fazla çalıştığını, bazen dini bayramların 1. gününde tatil yaptığını, bunun da hafta tatiline sayıldığını, R. ayında hafta tatili yaptırılmadığını, fazla çalışma ve genel tatil ücretlerinin ödenmediğini, davalıların 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi gereğince asıl işveren-alt işveren olarak dava konusu alacaklardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek davacının, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak genel tatil ve ulusal bayram günleri ücret  alacağı ile  fazla mesai ücreti alacaklarının dava tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek banka faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline  karar  verilmesini  talep etmiştir.

Davalı bakanlık vekili; Manisa 1. Piyade Eğitim Tugay Komutanlığının hazır yemek işini 30.04.2009 tarihinden itibaren yürüten..... Şti'nde halen çalışmaya devam ettiğini, davacının, dava açmakta hukuki yararının olmadığını, dava şartlarının oluşmadığından davanın sıfat yokluğu ve dava açma süresi yönünden reddi gerektiğini, müvekkili Kurumun ihale makamı olduğunu, hazır yemek hizmetini bütünü ile, anahtar  teslimi olarak ve ihale yolu ile satın aldığını, davalı Kurum ile diğer davalı şirket arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisinin bulunmadığını, yüklenici ile akdedilen sözleşmenin eki niteliğindeki "Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin" 38. maddesi uyarınca yüklenici şirketlerden alacaklı olan personel varsa başvurmaları hususunun her hak ediş döneminde işçilere  ilan  edildiğini,  işçilik   alacağını  alamadığını  bildiren  işçilere  bu  hak            edişlerden gerekli ödemenin yapıldığını, 4857 sayılı Kanun'un 36. ve Genel Şartnamenin 38. maddeleri gereğince Milli Savunma Bakanlığının dava konusu alacaklardan sorumlu tutulamayacağını savunarak  açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..... A.Ş. davaya cevap vermemiştir.

Davalı ..... A.Ş. davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davalı ...A.Ş. hakkında davanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmediğinden davalı şirket hakkındaki davanın  açılmamış sayılmasına, karar verilmiş, davalı Milli Savunma Bakanlığı ile davalı şirket arasında alt işverenlik ilişkisinin bulunduğu, davacının yaptığı işin niteliğinin fazla çalışma yapmaya elverişli olduğu, ücret bordrolarında fazla çalışma ücretlerinin mevcut olmadığı, davalı tarafın denkleştirme çalışması veya telafi çalışması yaptırdığına ilişkin bir savunması bulunmadığı, dosya içinde çalışma sürelerini gösteren nöbet çizelgesi, fazla çalışma talimatı, vardiya listesi, işyeri giriş çıkış kayıtları,elektronik takip kartı gibi belgelerin mevcut olmadığı dikkate alınarak görüşüne başvurulan hesap bilirkişisinin tanık anlatımlarına göre düzenlediği rapora itibarla raporda hesaplanan fazla mesai ücreti, bayram ve genel tatil ücreti alacağından % 30 hakkaniyet indirimi yapılarak, davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir.

Kararı süresi içinde davalı Milli Savunma Bakanlığı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil çalışması yapıp yapmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık  konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Günlük çalışma süresinin 11 saati aşamayacağı Kanunda emredici şekilde düzenlendiğine göre, bu süreyi aşan  çalışmaların  denkleştirmeye  tabi  tutulamayacağını  ve

zamlı ücret ödemesi veya serbest zaman kullanımının söz konusu olacağı kabul edilmelidir.

Yine işçilerin gece çalışmaları günde yedibuçuk saati geçemez (m.69/3). Bu hal de günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın bir sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden haftalık 45 saat olan kanuni çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde 7.5 saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir.

Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesine göre hükümlerine göre günde 7.5 saat çalışmasını gerektiren  işlerde çalışan  işçinin 7.5 saati aşan  çalışma süreleri ile 7.5 saatten az çalışılması gereken işler bakımından Yönetmeliğin 5. maddesinde sözü edilen günlük çalışma sürelerini aşan  çalışmalar doğrudan fazla çalışma niteliğindedir. Sözü edilen çalışmalarda haftalık 45 saat  olan yasal sürenin aşılmamış  olmasının önemi yoktur.

Fazla çalışma yönünden diğer bir kanuni sınırlama da, 4857 sayılı Kanun’un 41. maddesinde yazılı olan fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamayacağı şeklindeki hükümdür. Ancak bu sınırlamaya rağmen işçinin daha fazla çalıştırılması halinde, bu çalışmalarının karşılığı olan fazla mesai ücretinin de ödenmesi gerektiği açıktır. Kanundaki sınırlama esasen işçiyi korumaya yöneliktir.