muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/2372, Karar No: 2010/3487, Tarih: 29.03.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/2372 E.  ,  2010/3487 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : PAZAR(RİZE) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/04/2009

Taraflar arasında görülen davada;Davacı, davalılar adına kayıtlı .parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün, kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını özel mülke konu olamayacağını ileri sürerek, tapunun iptal ve terkini ile yapıların yıkımına karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar, Dairece;" öteki temyiz itirazlarının reddiyle, çekişmeli taşınmazın yapılan uygulama ile kıyıda kalan bölümü yönünden davanın kabul edilmiş olması karşısında davanın kısmen kabul edildiği, söylenemeyeceğinden yargılama giderlerinin davalıdan tahsili ile davalı yararına avukatlık parasına hükmedilmemesi gereğine" değinilerek bozulmuş, bozma ilamına uyularak 5841 Sayılı Yasa ile değişik 3402 Sayılı Yasanın 12/3 maddesine göre hak düşürücü süre geçtiğinden davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi . . raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, çekişme konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisine göre kıyıda kaldığı iddiasına dayalı tapu iptal isteğine ilişkin olup, mahkemece; 3402 Sayılı Yasa’nın 12. maddesinde 5841 Sayılı Yasa ile yapılan değişiklik gözetilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davacının bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine,

Ancak, hemen belirtilmelidir ki, bir taraf, dava açıldığı andaki mevzuata ve içtihat durumuna göre davasında haklı olup da, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren (geçmişe etkili) yeni bir yasa hükmü ya da yeni bir İnançları Birleştirme Kararı gereğince davayı kaybederse, davada haksız çıkmış olmasına rağmen, yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaz.

Anılan bu kural yasal ve yargısal uygulamada kararlılık kazanmıştır. (Baki Kuru, Hukuk Usulü Mahakemeleri 5. Cilt, sayfa 5338, dipnot 159; 10. H.D. 21.12.1976, 8770/8739 ve dipnot 160: 5. HD 12.09.1977, 5445/5655 dipnot 161: 10. HD 24.02.1976, 6296/1297) Ayrıca, her dava açıldığı tarihteki koşullara bağlıdır. Öte yandan avukatlık ücreti 04.09.1957 tarih ve 4/16 sayılı İnançları Birleştirme Kararı uyarınca yargılama giderlerinden sayılır. Davacı Hazine, temyiz dilekçesinde sair nedenlerden söz etmek suretiyle bu hususa. Değinmiştir

Hal böyle olunca, somut olayda mahkemece yapılan keşif sonucu çekişmeli bölümün kıyı kenar çizgisine göre kıyıda bulunduğu ve dava tarihinde davacı Hazine’nin haklı olduğu anlaşıldığına ve yargılama sırasında yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasa gereğince dava reddedildiğine göre davalının tüm yargılama giderlerinden ve nispi avukatlık ücretinden sorumlu tutulması gerekirken, aksine yazılı düşüncelerle yazılı olduğu üzere hüküm kurulması isabetsizdir.

Hal böyle olunca, somut olayda mahkemece yapılan keşif sonucu çekişmeli bölümün kıyı kenar çizgisine göre kıyıda bulunduğu ve dava tarihinde davacı Hazine’nin haklı olduğu anlaşıldığına ve yargılama sırasında yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasa gereğince dava reddedildiğine göre davalının tüm yargılama giderlerinden ve nispi avukatlık ücretinden sorumlu tutulması gerekirken, aksine yazılı düşüncelerle yazılı olduğu üzere hüküm kurulması isabetsizdir.

Davacı Hazine’nin, yukarıda değinilen yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından temyiz itirazı yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlere hasren HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 29.3.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/889, Karar No: 2016/5878, Tarih: 03.10.2016

**21. Ceza Dairesi         2016/889 E.  ,  2016/5878 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik, görevi kötüye kullanmak

HÜKÜM : Mahkumiyet

2297 sayılı Yargıtay Kanununun 14. maddesinde "Ceza Dairelerinin görevlerinin tayininde davadaki tavsif esas alınır. Muhtelif suçlara ait davaların en ağırını incelemeye yetkili daire görevlidir." hükmü yer almaktadır. Yasa, sevk maddelerine değil, iddianamadeki tavsife ağırlık tanımıştır. Bu nedenle Ceza Dairelerinin görevinde Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere tavsif esas alınmalıdır.

İddianamede, Kahramanmaraş merkez anaokulunda memur olarak görev yapan sanığın okul müdürü tarafından 15.08.2005 tarihinde görevlendirilmesi ile okulda görev yapan personelin tüm özlük hakları ile maaş ve ek ders ücretlerine ilişkin belgeleri hazırlamakla görevlendirildiği, sanığın kendisinin hazırladığı ve okul müdürü tarafından onaylanmış, defterdarlık tarafından kontrol edilmiş banka listesinin kayıtlı olduğu disket üzerinde oynama ve değişiklik yapmak suretiyle 15.05.2006-15.03.2008 tarihleri arasında hak sahiplerinin almaları gereken ücretlerden kesinti yaparak toplam 10.296,70 TL'yi kendi hesabına aktarmak suretiyle uhdesine geçirdiğinin anlatılması karşısında; ayrıntıları Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 17.04.2014 gün ve 2012/14880, 2014/4314 ve 05.06.2014 gün ve 2013/1202, 2014/6173 sayılı kararlarında da açıklandığı üzere sanığın eyleminin sübutu halinde 5237 sayılı TCK’nun 247. maddesindeki zimmet suçunu oluşturacağı gözetildiğinde, açılan dava ile zimmet suçu tavsif edilmiştir.

Bu itibarla iddianamedeki anlatıma, temyizin kapsamına ve Yargıtay Kanununun 14. maddesine göre temyiz inceleme görevinin Yüksek 5. Ceza Dairesine ait olduğu anlaşıldığından Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın görevli daireye TEVDİİNE, 03.10.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4208, Karar No: 2014/7969, Tarih: 23.09.2014

**20. Hukuk Dairesi         2014/4208 E.  ,  2014/7969 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ve davalılar tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1948 ve 1977 yıllarında yapılan orman kadastro çalışmalarına ait orman kadastro haritalarının;

2) Yörede 1988 yılında yapılan 2/B madde uygulamasında düzenlenen ve çekişmeli yeri ilgilendiren orman kadastro çalışma tutanaklarının getirtilmesi,

3) 1948 yılında yapılan orman kadastro çalışmasının iptali yönünde açılmış bir dava bulunup bulunmadığının mahkeme kalemi ve Orman İşletme Müdürlüğünden sorulması, gerekirse davalı gerçek kişilere de bu kapsamda tebligat çıkarılarak araştırılması,

Ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.U.M.K.'nun 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 23/09/2014 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10992, Karar No: 2022/9413, Tarih: 27.09.2022

**12. Hukuk Dairesi         2022/10992 E.  ,  2022/9413 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beyandan sonra mal ve kazançta artışı bildirmemek suçundan sanık ... ...'ın, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 339/1. maddesi uyarınca 10 gün disiplin hapsi ile cezalandırılmasına dair ... İcra Ceza Mahkemesinin 13/01/2022 tarihli ve 2021/79 esas, 2022/6 sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin ... Asliye Ceza Mahkemesinin 25/01/2022 tarihli ve 2022/6 değişik ... sayılı kararı aleyhine ... Bakanlığının 02/07/2022 gün ve 94660652-105-08-6168-2022-Kyb kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18/07/2022 gün ve KYB - 2022/100756 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14/11/2006 tarihli ve 2006/16.HD-220 esas, 2006/231 karar sayılı ilâmında yer alan “Hapsen tazyik yaptırımında amaç, bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak olduğundan, alt sınırdan belli bir ceza belirlenmesi gerekmemekte, yükümlülük yerine getirilene kadar ve en çok 3 ay süreyle kişinin yükümlülüğüne uygun davranması için zorlanması söz konusu olmaktadır. Bu nedenle kararda belli bir sürenin öngörülmesi, yaptırımın bu niteliğine aykırı olacaktır.” şeklindeki açıklama ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 339. maddesinde yer alan "Sonradan kazandığı malları veya kazancında ve gelirinde vaki tezayütleri bu Kanun mucibince bildirmeye mecbur olan borçlu makbul bir mazereti olmaksızın yedi gün içinde icra dairesine taahhütlü mektupla veya şifahi surette bildirmezse ve bu mal veya kazancı asıl veya bedel itibariyle mevcut olduğu takdirde, on gün; mal veya kazancını asıl veya bedel itibariyle makbul bir sebep olmaksızın elden çıkarmışsa, bir aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır. Bu cezalara alacaklının şikâyeti üzerine karar verilir. Kişi, icra takibine konu olan borcu tamamen ödediği takdirde, bu ceza düşer." şeklindeki düzenleme ve benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 05/05/2020 tarihli ve 2020/2452 esas, 2020/2981 karar sayılı ilamında yer alan "...disiplin ve tazyik hapsinin kısmî bir düzeni korumak amacıyla getirildiği, kişinin kendisinden beklenen yükümlülüğü yerine getirdiği takdirde serbest kalacağı cihetle, sanığın 10 güne kadar hapsen tazyikine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde 10 gün hapsen tazyikine karar verilmesinde, isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü; ..BOZULMASINA" biçimindeki açıklama nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre, disiplin ve tazyik hapsinin kısmî bir düzeni korumak amacıyla getirildiği, kişinin kendisinden beklenen yükümlülüğü yerine getirdiği takdirde serbest kalacağı cihetle, sanığın 10 güne kadar hapsen tazyikine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde 10 gün hapsen tazyikine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

Kanun yararına bozma istemi yönünden yapılan incelemede;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 25/01/2022 tarihli ve 2022/6 değişik ... sayılı kararının, CMK’nın 309/4. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanık hakkında beyandan sonra mal ve kazançta olan artışı bildirmemek eyleminden dolayı hükmolunan disiplin hapsinin kaldırılmasına, bu eylemle ilgili olarak sanık hakkında disiplin hapsi infaz edilmekte ise salıverilmesine, 27/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3042, Karar No: 2013/2636, Tarih: 23.01.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/3042 E.  ,  2013/2636 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine ilişkin ek karara yönelik temyiz talebinin reddine dair ek karar

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında hükmolunan cezanın tür ve miktarına göre hükmün; 14/04/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6217 sayılı kanunun 26.maddesiyle 5320 sayılı Kanuna eklenen geçici 2.maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle temyizi mümkün olmadığından ve mahkemenin temyiz talebinin reddine ilişkin kararı yasaya uygun olduğundan, temyiz talebinin reddine dair 05/09/2011 tarihli ek kararın, isteme uygun olarak ONANMASINA, 23/01/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2013/6177, Karar No: 2013/17933, Tarih: 11.06.2013

**9. Hukuk Dairesi         2013/6177 E.  ,  2013/17933 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, eksik ödenen ücret alacağı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ile bakiye süre ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarıca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalılar ile aralarında 23.8.2002-23.1.2003 tarihleri arasında belirli süreli iş sözleşmesi ile ... Parlamento Binası inşasında çalışmak üzere anlaşıldığını ancak sözleşme süresi bitmeden işveren tarafından iş bıraktırılarak Türkiye’ye gönderildiklerini ileri sürerek, ödenmeyen ücret, fazla çalışma, hafta ve genel tatil ile bakiye süre ücret alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, ...'ın ... şehrinde yapmaya üstlendiği Cumhuriyet Parlamento Binası inşaatının tüm kaba inşaat işleri kapsamında kalıp, demir, beton işçiliklerinin yapılmasını hususunda taşeron olarak ... İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ile anlaşıldığını, davacının bu firma çalışanı olduğu, taşeron firma eliyle davacıya hizmet akdinden doğan alacaklarının çok üstünde avans ödemesi ve çalışılmayan süre için düzenlenen para makbuzları ile bu süre ücretinin ödendiğini, yaptığı fazla mesailerin liste ve bordroda gösterilerek ücretinin ödendiğini, davacının ödemeyi ihtiraz-i kayıt koymadan aldığını, ...'da bulunduğu süre içinde dini bayram yaşanmadığını, hafta tatilini kullandığını, 19.11.2002-24.11.2002 tarihleri arasında işe çıkmadığı ve çıkmamakta ısrar ettiği için uçak bileti alınarak Türkiye'ye gönderildiğini, kendisi işi bıraktığında B.K.325 maddesi uyarınca sözleşmenin kalan süresi için ücret talep edemeyeceğini, ödenmesi gerekmesi halinde ise çalışmamak sureti ile kazandığı yada kazanmaktan kasten feragat ettiği tutarın tenzil edilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin belirli süreli olduğu, davacının ücretleri ödenmediğinden iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğinden bakiye süre ücretine hak kazandığı, ödenmemiş ücret alacağı bulunduğu, puantaj kayıtlarına göre fazla çalışma, hafta ve genel tatil çalışması yaptığı ve karşılığının ödenmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Uyuşmazlık taraflar arasındaki ilişkinin belirli süreli iş sözleşmesinin unsurlarını taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Uyuşmazlık taraflar arasındaki ilişkinin belirli süreli iş sözleşmesinin unsurlarını taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

Belirli süreli iş sözleşmesinden söz edilebilmesi için sözleşmenin açık veya örtülü olarak süreye bağlanması ve bunun için objektif nedenlerin varlığı gerekir.

Borçlar Kanununun 338 inci maddesinde, “Hizmet akdi, muayyen bir müddet için yapılmış yahut böyle bir müddet işin maksut olan gayesinden anlaşılmakta bulunmuş ise, hilafı mukavele edilmiş olmadıkça feshi ihbara hacet olmaksızın bu müddetin müruriyle, akit nihayet bulur” kuralı mevcuttur. Anılan hükme göre tarafların belirli süreli iş sözleşmesi yapma konusunda iradelerinin birleşmesi yeterli görüldüğü halde, 1475 sayılı Yasa uygulamasında, Yargıtay kararları doğrultusunda belirli süreli iş sözleşmelerine sınırlama getirilmiş ve sürekli yenilenen sözleşmeler bakımından ikiden fazla yenilenme halinde, sözleşmenin belirsiz süreli hale dönüşeceği kabul edilmiştir (Yargıtay 9. HD. 7.12.2005 gün 2005/12625 E, 2005/38754 K).

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 430 uncu maddesinde, esaslı nedenlerin varlığı yenilemeler için öngörülmüş ve on yıldan uzun süreli belirli süreli iş sözleşmesi yapılamayacağı kabul edilmiştir.

İş güvencesi hükümlerinin yürürlüğe girmesiyle belirli - belirsiz süreli iş sözleşmesi ayrımının önemi daha da artmıştır (Yargıtay 9. HD. 13.6.2008 gün 2007/19368 E, 2008/15558 K.). 4857 sayılı İş Kanununun 11 inci maddesinde “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar” şeklinde düzenleme ile bu konudaki esaslar belirlenmiştir. Borçlar Kanunundaki düzenlemenin aksine iş ilişkisinin süreye bağlı olarak yapılmadığı hallerde sözleşmenin belirsiz süreli sayılacağı vurgulanarak ana kural ortaya konulmuştur.

Öte yandan değinilen 11 inci madde, 18 Mart 1999 tarihli 1999/70 EC Konsey Yönergesi ile birlikte ele alınmalıdır. Çerçeve sözleşmesinin 4 üncü maddesinde ayrım gözetmeme ilkesi vurgulanmıştır. Buna göre iş koşulları açısından, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçilere yapılacak farklı muamele esaslı nedenlere dayandırılmadığı sürece, yalnızca belirli süreli iş sözleşmesi ve iş ilişkisi ile çalışmasından dolayı, emsal kadrolu işçilerden daha dezavantajlı davranılmayacaktır.

Sözleşmenin 5 inci maddesinde ise kötü niyete karşı önlem konusu ele alınmıştır. Birbirini takip eden belirli süreli iş sözleşmeleri veya istihdam ilişkisinden kaynaklanan istismarların önlenmesini amaçlayan yasal düzenlemelerin bulunmaması halinde; üye devletlerin, sosyal taraflara danıştıktan sonra uluslararası yasalar, toplu sözleşmeler veya uygulamaya göre belli başlı bazı sektörlerin ihtiyaçlarını da dikkate alarak, aşağıdaki tedbirlerden bazılarını alma zorunluluğu vardır.

1.(a) Bu türden akit veya istihdam ilişkilerinin yenilenmesini haklı kılacak nesnel gerekçeler tespit edilmesi,

1.(b) Yinelenen belirli süreli iş sözleşmeleri veya istihdam ilişkilerinin azamî toplam süresini belirlenmesi,

1.(c) Bu türden sözleşme veya istihdam ilişkisin kaç kez yenilenebileceğinin saptanması.

1.2. Sosyal taraflara danıştıktan sonra, üye devletler elverişli olan durumlarda belirli süreli iş sözleşmesi veya istihdam ilişkisinin,

1.(a) Yenilenmiş sayılacağına,

2.(b) Belirsiz süreli iş sözleşmesi veya istihdam ilişkisi sayılacağına dair koşullar belirleyeceklerdir.

Öte yandan 1999/70 sayılı Konsey Direktifinin önsözünde, Essen Konseyi sonuç bildirgesinde “çalışanların istemleri ve rekabetin gereklerini karşılayacak daha esnek bir iş örgütlenmesini özellikle göz önünde tutan istihdam yoğun büyüme” anlayışına uygun olarak alınması gerekli önlemler vurgulanmaktadır. 1999 yılı İstihdam Politikası Ana Hatları Hakkında 9 Şubat 1999 tarihli Konsey Tavsiye Kararı, “Sosyal tarafları işletmeleri daha verimli ve rekabetçi kılmak ve esneklik ile iş güvenliği arasında gereken dengeyi sağlayabilmek amacıyla, bulundukları her düzeyde esnek çalışma düzenlemeleri dahil, iş örgütlenmesinin modernize edilmesi için sözleşme görüşmeleri yapmaya” davet etmiştir. Ayrıca, Hizmet ilişkisine İşveren Tarafından Son Verilmesi Hakkında 158 sayılı Uluslararası Çalışma Sözleşmesine göre; bu sözleşmenin koruyucu hükümlerinden kaçınmak amacıyla belirli süreli iş sözleşmesi yapılmasına karşı yeterli güvenceler alınması gerektiği vurgulanmıştır (m 2/3).

Gerek 158 sayılı İLO Sözleşmesi gerekse 1699/70 sayılı Konsey Direktifi, bir taraftan esnek çalışmayı özendirirken diğer taraftan güvenliğe önem vererek bir denge amaçlamıştır. Başka bir anlatımla esnek çalışma modellerinin kötüye kullanılmaması gerektiğini özenle vurgulamıştır.

Gerek 158 sayılı İLO Sözleşmesi gerekse 1699/70 sayılı Konsey Direktifi, bir taraftan esnek çalışmayı özendirirken diğer taraftan güvenliğe önem vererek bir denge amaçlamıştır. Başka bir anlatımla esnek çalışma modellerinin kötüye kullanılmaması gerektiğini özenle vurgulamıştır.

Sözü edilen normatif dayanaklar uyarınca, işçinin niteliğine göre sözleşmenin belirli ya da belirsiz süreli olarak değerlendirilmesi imkânı ortadan kalkmıştır. Buna karşın, yapılan işin niteliği belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için önem arzetmektedir. Belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak “belirli süreli iş sözleşmesi” yapılabilecektir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 430 uncu maddesinde ilk defa yapılacak olan sözleşmelerde objektif neden öngörülmemiş oluşu, önceki özel kanun olan İş Kanunu’nun 11 inci maddesindeki objektif nedenlerin varlığını ortadan kaldırmaz.

4857 sayılı İş Kanununun 11 inci maddesinde, esaslı bir neden olmadıkça belirli süreli iş sözleşmelerinin birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamayacağı kuralı ile bir ölçüde koruma sağlanmak istenilmiştir. Belirli süreli iş sözleşmesinin yapılması ve yenilenmesi, işçinin iş güvencesi dışında kalması sonucunu doğurmamalıdır. Belirli süreli iş sözleşmelerinde, 4857 sayılı Yasanın 15 inci maddesinde değinilen sürenin aşılmaması koşuluyla deneme süresi konulabilir.

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fırkasında; “bir üniversite biriminde açık bulunan yardımcı doçentlik, isteklilerin başvurması için rektörlükçe ilan edilir. Fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan, rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler; biri o birimin yöneticisi, biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür kendi yönetim kurullarının görüşünü de aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama, rektör tarafından yapılır” kuralı öngörülmüş; aynı maddenin ikinci fıkrasında, yardımcı doçentlerin bir üniversitede her seferinde ikişer veya üçer yıllık süreler için en çok 12 yıla kadar atanabilecekleri, her atama süresi sonunda görevin kendiliğinden sona ereceği düzenlenmiştir. Kanunun daha sonra yürürlüğe giren geçici 47 nci maddesinin ikinci fıkrasında ise yardımcı doçentlik kadrosunda görev yapan öğretim elemanlarının çalışma sürelerindeki sınırlamanın kaldırıldığı belirtilmiştir. Buna göre 2547 sayılı Kanunda yardımcı doçentlerle belirli süreli sözleşme yapılması yolunda bağlayıcı bir

düzenleme bulunmamaktadır. Kanunun 23 üncü maddesinde belirtilen ikişer veya üçer yıllık süreler, atama tasarrufu ile ilgili olup, vakıf üniversitelerinde çalışacak yardımcı doçentlerle iş sözleşmesinin belirsiz süreli olarak yapılmasına engel bir durum teşkil etmemektedir. Dairemizin uygulaması da bu yöndedir (Yargıtay 9. HD. 23.2.2009 gün ve 2008/12778-2009/3194 sayılı kararı).