muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/22499, Karar No: 2008/17421, Tarih: 11.11.2008

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2007/22499 E.  ,  2008/17421 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 17.10.1997-10.04.2006 tarihleri arasında aralıksız olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum vekili ile Çevik Apartman Yönetimi tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Bölent ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı işverenin tüm, davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava 17.10.1997 ile 10.04.2006 tarihleri arasında davalıya ait apartman işyerinde kapıcı olarak geçen çalışmaların tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; kömür kaloriferli işyerinde, davacının çalışmalarının, kış aylarında tam zamanlı, yaz aylarında ise kısmi zamanlı olarak geçtiğinin kabulü ile yazılı şekilde karar verilmiş ve bu karar davalılar tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Yerel mahkemenin davacının davalı iş yerinde geçen çalışmalarının tespitine ilişkin kararında isabetsizlik yoktur. Ancak 5502 sayılı yasanın 35.maddesi gereğince davalı kurumun her türlü harçtan muaf olduğu göz ardı edilerek, dava açılırken davacı tarafından yatırılan harcın yargılama giderleri içerisine katılarak davalı kurumunda sorumluluğuna yol açacak biçimde yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 3.bendinin tümüyle silinerek yerine;

“3-Reddedilen ve kabul edilen miktarlar nazara alınarak, davacı tarafça yapılan toplam 158,00-YTL yargılama giderinden takdiren 79,00-YTL’nin davalılardan dayanışmalı olarak 24,40YTL harç bedelinin ise davalı ... Apartmanı yöneticiliğinden alınarak davacıya verilmesine kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden ilgiliye yükletilmesine,11.11.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/19331, Karar No: 2011/20303, Tarih: 07.12.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/19331 E.  ,  2011/20303 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında olduğu gibi korunamayan yapı ve ağaçların bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın görev yönünden reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, imar uygulaması sırasında olduğu gibi korunamayan yapı ve ağaçların bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, idari yargı görevli olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı yasal gerekçelere göre, davanın görev yönünden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 07.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14414, Karar No: 2012/2294, Tarih: 05.03.2012

**1. Hukuk Dairesi         2011/14414 E.  ,  2012/2294 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ: MAÇKA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 19/07/2011

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, dava konusu taşınmazı 11.08.2008 tarihinde satın aldığını, davalı şirketin söz konusu taşınmazın 5 dönümlük kısmını eski malik zamanından beri işgal ettiğini ileri sürerek, haksız elatmanın önlenmesine ve ecrimisile karar  verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı ile eski malik arasında kira sözleşmesi bulunduğu, dava konusu taşınmazın musakkaf olmadığı için Borçlar Kanunu hükümlerine tabi olduğu ve yeni malik döneminde B.K.'nun 262. ve 263. maddelerine uygun bir fesih bulunmadığı, bu nedenle kira sözleşmesinin devam ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar  verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi    raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteğine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, üzerinde fabrika binası bulunan çekişme konusu 22 parsel sayılı taşınmazın öncesinde ....  Karadeniz Çimento Kireç ve Ürünleri Ticaret Anonim Şirketine  ait  iken davacı şirket tarafından 11.08.2008 tarihinde satın alma suretiyle edinildiği ve ...  Karadeniz Çimento Kireç ve Ürünleri Ticaret Anonim Şirketinin taşınmazda mülkiyetten kaynaklanan bir hakkının kalmadığı; taşınmazın öncesinde 01.01.2006 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile ..  Karadeniz Çimento Kireç ve Ürünleri Ticaret Anonim Şirketi tarafından davalı şirkete 7 ay süre ile kiraya verildiği, kira akdinin, süre sonunda uzatma talebi olması ve kiralayanın da kabul etmesi halinde süresinin uzatılabileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Esasen davacı eldeki davada mülkiyet hakkına dayanmış, davalı ise bahis konusu kira sözleşmesine dayalı olarak savunmada bulunmuştur. Anılan kira akdinin mülkiyet hakkı sahibini bağlamayacağı ve onun yönünden bir hukuki netice doğurmayacağı, kaldı ki anılan sözleşmenin de yenilendiğine dair bir belge ve bilgi bulunmadığı gibi, kira akdinin devam ettiği hususu da dosya kapsamı ile kanıtlanmış değildir.

O halde davacının T.M.K.'nun 683. maddesinden kaynaklanan mülkiyet hakkına değer vermek suretiyle belirlenecek ecrimisilin karar altına alınması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Davacının, bu yöndeki temyiz itirazı yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,  05.03.2012  tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5420, Karar No: 2011/4827, Tarih: 14.06.2011

**8. Ceza Dairesi         2009/5420 E.  ,  2011/4827 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında temel adli para cezasının eksik tayini karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Bozmaya uyularak; yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

5237 sayılı TCK.nda cezaların içtimaına dair bir düzenleme bulunmadığı gözetilmeden, hapisten çevrilen para cezası ile doğrudan verilen para cezasının toplanması,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından, hapis cezasından çevrilen ve doğrudan verilen para cezalarının içtimaına ilişkin bölümün çıkarılması suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 14.06.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/22822, Karar No: 2022/3382, Tarih: 14.03.2022

**6. Ceza Dairesi         2021/22822 E.  ,  2022/3382 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli yağma

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

TEMYİZ EDENLER : Sanıklar müdafiileri

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, uyulan bozmaya, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

TCK'nın “Daha az cezayı gerektiren hâl” başlıklı 150/2. maddesinde; “Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir.” denilmektedir.

Maddenin gerekçesinde ise; “Maddenin ikinci fıkrasında, yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılması gerektiği kabul edilmiştir.” açıklamasına yer verilmiştir.

TCK’nın 145. maddesiyle daha az ceza verilmesini gerektiren bir nitelikli hâl olarak “Değer azlığı”, hırsızlık suçu bakımından da suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak, ceza vermekten de vazgeçilebilir.” ibaresi ilâvesiyle- hüküm altına alınmış bir husustur.

Y.C.G.K.'nın 15.12.2009 günlü, 6/242-291 esas ve karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere, 5237 sayılı TCK'nın 145. (veya 150/2) maddelerinde veya gerekçelerinde “Daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma” koşulu yoktur. Elbette değerin az olmasına ilaveten, daha çoğunu alma olanağı varken daha azı alınmış ise; bu maddeler sanık lehine uygulanmalıdır. Ancak; her iki maddenin, yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir.

TCK'nın 145 veya 150/2. maddeleri uyarınca faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması kural olarak yeterli olup, suç ve cezada kanunilik ilkesi ile aleyhe kıyas ve yorum yasağı gereği, kanunda bulunmayan başka bir koşul ihdas edilemez.

Hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “İşlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır. TCK'nın 145 ve 150/2. maddelerinin uygulanmasında hâkime geniş bir takdir yetkisi tanınmış olup, TC Anayasası’nın 141/3, 5271 sayılı CMK'nın 34, 223, 230 ve 289. maddeleri uyarınca sözü edilen yetki kullanılırken, keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle açıklanmalı ve uygulama yapılmalıdır.

Öte yandan hâkim, TCK'nın 145 veya 150/2. maddeleriyle kendisine tanınan takdir yetkisini kullanırken, evrensel ceza hukuku prensiplerinden olan ve ceza kanunlarımızın hazırlanmasında esas alınan, kanunilik, belirlilik, orantılılık ve ölçülülük ilkeleri, kıyas ve aleyhe yorum yasağı ile mükerrer değerlendirme yasağına uygun bir değerlendirme yapmak zorundadır.

Öte yandan hâkim, TCK'nın 145 veya 150/2. maddeleriyle kendisine tanınan takdir yetkisini kullanırken, evrensel ceza hukuku prensiplerinden olan ve ceza kanunlarımızın hazırlanmasında esas alınan, kanunilik, belirlilik, orantılılık ve ölçülülük ilkeleri, kıyas ve aleyhe yorum yasağı ile mükerrer değerlendirme yasağına uygun bir değerlendirme yapmak zorundadır.

Bu açıklamalardan değer az ise, verilecek cezadan mutlaka indirim yapılmalıdır gibi bir anlam da çıkartılmamalıdır. Diğer bir anlatımla indirim yapıp yapmama hususu her somut olayda özenle değerlendirilmelidir.

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun Dairemizce benimsenen içtihatları uyarınca; rögar kapağı, plaka, sürücü belgesi, kimlik belgesi ve bankamatik kartı gibi eşyaların hırsızlık suçuna konu olması halinde, ortaya çıkan tehlike veya bunların yeniden çıkartılması için sarf edilecek emek ve mesai vb.’de gözetilerek değer azlığı indirimi yapılmamalıdır.

Bunun gibi kasten öldürme, kasten öldürmeye teşebbüs, cinsel istismar gibi ağır suçların yağma ile birlikte işlenmesi hallerinde değer azlığı indiriminin yapılmaması hukuka, vicdana ve adalete de uygun olacaktır.

Bu açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde, sanıkların mağdurun cebinde bulunan bir adet 20 TL, bir adet 10 TL ve bir adet 5 TL parayı almaları karşısında, sanıklara verilen cezada değer azlığı indiriminin yapılması gerekir.

Açıklanan nedenlerle;

5237 sayılı TCK’nin 150/2. maddesiyle sanıklara verilen cezadan değer azlığı nedeniyle indirim yapılması hususunun gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ..., ..., ..., ..., ... müdafilerinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 14.03.2022 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : Dairemizin yerleşik içtihatları nazara alındığında, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununun 150. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen "Malın değerinin azlığı" nedeniyle cezadan indirim yapılabilmesi için yasa koyucunun amacı, suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın özgülenen kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alabilme imkanı varken yalnızca gereksinimi kadar, değer olarak da gerçekten az olan şeylerin alınması, maddenin uygulanması veya uygulanmamasına ilişkin gerekçenin de kararda gösterilmesi gerekir.

Somut olayda, sanık ...’ün parktan geçmekte olan mağdura uyuşturu madde satmak istediği,mağdurun kabul etmemesi üzerine kredi kartının olup olmadığını sorduğu, kredi kartının olmadığını söyleyen mağduru korkutarak para istediği,diğer sanık ...’ın da mağdurun kaçmasını önlemek için kemerinden tutmak suretiyle bıçak doğrultup üzerini aramaya başladığı, sanık ...’ın ise mağdura ... attığı, sanık ...’ın mağdurun cebindeki 35 TL parasını aldığı, sanıklar Yasin ve Murat’ın ise parktan geçmek isteyenlere engel olduğunun anlaşılması karşısında, suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği değerlendirildiğinde, sanıkların özgülenen kastının mağdurun üzerinde bulunan tüm parayı almaya yönelik olduğu, bununla birlrkte 2008 yılı itibariyle 35 TL paranın değerinin az olarak kabul edilemeyeceği nazara alındığında TCK’nın 150/2. maddesinin uygulanma şartları oluşmadığından aksi yöndeki sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2022/6334, Karar No: 2022/12352, Tarih: 26.09.2022

**6. Ceza Dairesi         2022/6334 E.  ,  2022/12352 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇLAR : Nitelikli yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Hükmün niteliği ve tayin olunan cezalarının miktarı itibarıyla 5271 sayılı CMK'nın 286/2. maddesi uyarınca hükmün temyiz edilemez olduğu, sanığın temyiz isteminin Bölge Adliye Mahkemesince bu gerekçe ile reddine ilişkin 31/12/2021 tarihli ek kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, ek karara yönelik temyiz istemlerinin CMK'nın 298. maddesi gereğince tebliğnameye uygun olarak reddi ile ek kararın ONANMASINA, 26/09/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1518, Karar No: 2020/3527, Tarih: 25.06.2020

**3. Hukuk Dairesi         2019/1518 E.  ,  2020/3527 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının reddine dair verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; davacının istinaf talebinin reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı şirketin, düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim bedeli adı altında ve TRT payı olarak fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 1.000 TL bedelin işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, mevzuat hükümlerine uygun olarak tahakkuk ettirilip tahsil edilen dava konusu fatura bedellerinin iadesi yönündeki talebin yasal dayanağı olmadığı, yeni yasadan dolayı tarafların yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine, taraflarca sarf edilen yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince; davacının istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, elektrik abonesi olan davacıdan tahsil edilen kayıp-kaçak dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, elektrik abonesi olan davacıdan tahsil edilen kayıp-kaçak dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21/05/2014 tarihli ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın "Vergi Ödevi" başlıklı 73 üncü maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır...” şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, iletim, dağıtım, sayaç okuma ve perakende satış hizmet bedeli uygulamasının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Kararları ve tebliğleri ile belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesinin de şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, 17/06/2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21 inci maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Kanunu'nun 17 nci maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK'nın Kanundaki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26 ncı maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, 6719 sayılı kanunun 21 inci maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17 nci maddesinde yapılan değişiklikler ile dava konusu uyuşmazlığın da özünü oluşturan bedel konusunda, davanın açıldığı tarihteki içtihat durumundan farklı ve yeni bir düzenleme getirilmiş; hem de geçici 20 nci maddeyle, anılan düzenleme devam etmekte olan davalarda da uygulanacak şekilde geçmişe yürütülmüştür.

Bu aşamada, davanın konusuz kalması hakkında genel açıklama yapılmasında yarar görülmüştür.

İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28/11/1956 tarih ve 15/15 sayılı İBK). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık değerlendirildiğinde; yargılama sırasında yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliklerinin, dava konusu hakkın özünü ortadan kaldırdığı açıktır. Diğer bir anlatımla, geçmişe etkili yeni yasa nedeniyle dava konusuz kalmıştır.

Bu noktada, mahkemece; HMK'nın 331 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, konusuz kalan dava hakkında yargılamaya devam edilerek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğu tesbit edilmeli ve o tarafın yargılama giderlerine (bu bağlamda vekalet ücretine de) mahkum edilmesi gerekir.

Eldeki davada; davacı, davanın açıldığı andaki mevzuat ve içtihat durumuna göre dava açmakta haklıdır. Eş söyleyişle, davaya konu bedelleri tahsil eden davalı, davanın açılmasına sebebiyet vermiştir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince; yargılama sırasında yürürlüğe giren yasa değişiklikleri nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin ve bu giderlere dahil olan maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.