muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/816, Karar No: 2010/1491, Tarih: 16.02.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/816 E.  ,  2010/1491 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 20.4.1982-5.6.2001 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi ... sigortalısı oldğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-Davacı, 20.04.1982-05.06.2001 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi ... sigortalısı sayılması gerektiğinin tesbitini istemiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de; verilen bu karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 27.5.2003 tarihli işe giriş bildirgesi ile 5.6.2001 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa'ya tabi ... sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, 20.4.1982 - 9.12.1982, 30.11.1984 - 20.2.1986, 15.7.1985 - 31.12.1986, 19.3.1987 - 13.12.1990, 25.12.1997 - 30.4.1998 , 5.6.2001 - 19.3.2002 tarihleri arasında ve 19.3.2002 tarihinden itibaren vergi kaydının, 8.12.1980 tarihinden itibaren Oda kaydının, 17.12.1987 tarihinden itibaren Esnaf Sicil kaydının devam ettiği , 25.6.2003 tarihinde prim ödemeye başladığı ve 21.8.2003 tarihinde yapılandırma başvurusunda bulunarak yapılandırma borcunu bitirdiği, son ödemesini 23.7.2008 tarihinde yaptığı, 12.9.2008 tarihi itibariyle 509,00 TL borçlu olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan, 1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş, 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür. Sosyal güvenlik hakkı, temel insan haklarından olup, uluslararası hukuk normları ile Anayasalarda güvence altına alınmıştır. Ülkemizin ekonomik, sosyal ve kültürel değişimi sosyal güvenlik haklarına olumlu yansımakla birlikte, kimi zaman bu hakları sınırlayıcı düzenlemelere gidildiği de görülmektedir.

Uyuşmazlığın çözümü, sigortalılık niteliğini taşıdıkları halde ...’a kayıt ve tescil yaptırmamış olanlar hakkında ... Kanununda öngörülen düzenlemelerin irdelenmesini zorunlu kılmaktadır.

1479 sayılı Kanun, zorunlu sigortalılık şemsiyesi altına en son alınan “esnaf ve sanatkarlar ve diğer bağımsız çalışanlara” Kanunda yazılı sosyal güvenlik hükümlerini uygulama amacını taşımakta olup, 26. madde ile sigortalı olma hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemeyeceği ve kaçınılamayacağını, bu Kanuna göre sigortalı sayılanların, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescil yaptırmalarının zorunlu olduğunu, aksi durumda Kurum tarafından resen tescil işleminin yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Buna karşın, 1479 sayılı Kanunda sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin belirli tarihlerden başlatılmasını zorunlu kılan düzenlemeler de yer almaktadır. Bunlardan ilki, “Tescilini yaptırmayanlar hakkında yapılacak işlemler” başlıklı Ek-Geçici 13. madde hükmünde, tescilleri yapılmamış ancak sigortalılık niteliğini taşıyanlar yönünden Yasanın tanıdığı hak ve mükellefiyetlerin 2654 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 20.4.1982 tarihinden başlatılacağı öngörülmüştür.

Buna karşın, 1479 sayılı Kanunda sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin belirli tarihlerden başlatılmasını zorunlu kılan düzenlemeler de yer almaktadır. Bunlardan ilki, “Tescilini yaptırmayanlar hakkında yapılacak işlemler” başlıklı Ek-Geçici 13. madde hükmünde, tescilleri yapılmamış ancak sigortalılık niteliğini taşıyanlar yönünden Yasanın tanıdığı hak ve mükellefiyetlerin 2654 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 20.4.1982 tarihinden başlatılacağı öngörülmüştür.

619 sayılı KHK’nin Geçici 1. maddesi hükmünde ise; “Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar. Ancak, 1479 sayılı Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olmak kaydıyla, 20.4.1982 tarihinden bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalıların, vergiye kayıtlı bulundukları süreler, bu süreye ilişkin primleri, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağı prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.” denilmekte olup, 4.10.2000 tarihinde yürürlüğe girmiş ise de, Anayasa Mahkemesi’nin 8.8.2001 tarihinde yürürlüğe giren 26.10.2000 günlü kararı uyarınca 619 sayılı KHK. tüm hükümleriyle iptal edilmiştir.

24.07.2003 tarihli 4956 sayılı Yasa'nın 47. maddesi ile 1479 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 18. maddede, "bu Kanuna göre sigortalılık nitelikleri taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı ancak bu kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olan sigortalıların sigortalılıklarının bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982-04.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olan hesaplanacak prim borçlarının tamamını tebliğden itibaren bir yıl içinde ödemede bulundukları takdirde bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.

Tüm bu düzenlemelerde ortak nokta, tescilin belirtilen tarihlerden sonra yapılmasına karşın, Kanunda tanınan süreler içinde borçlanma hakkının kullanılabilecek olmasıdır. Kaldı ki Anayasa Mahkemesi’nce iptaline karar verilmiş olan 619 sayılı KHK, borçlanma hakkı için bir süre de öngörmemiştir. Anılan hükümle belirtilen şartları yerine getiren kişiler maddede belirtilen sürelere ilişkin prim tutarlarını ödeyerek o döneme ilişkin süreleri sigortalı saydırabileceklerdir. Anılan düzenleme ile borçlanma hakkı, 4.10.2000 tarihinden sonra zorunlu sigortalı olarak ...’a tescil edilmiş olanlardan, daha önce vergi kaydı bulunanlara tanınmıştır.

Kanunda, sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin başlaması için öngörülen tarihlerden itibaren, borçlanma hakkı belirtilen bu süreler dahilinde kullanılmalıdır. Bu süreler içinde borçlanma hakkının kullanılmaması halinde ise, sonrasında ... sigortalılığının tespitine olanak bulunmamaktadır. Bilindiği gibi, 1479 sayılı Kanunda 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun hizmet tespitine ilişkin 79/10. maddesine koşut bir düzenleme bulunmamaktadır.

Davaya konu olayda, Kuruma tescil başvurusunda bulunulan tarihte, 619 sayılı KHK’nin Geçici 1. maddesi Anayasa Mahkemesinin 8.8.2001 tarihinde yürürlüğe giren kararı ile iptal edilmiştir. Benzer bir düzenlemeyi öngören 4956 sayılı Kanun ile değişik 1479 sayılı Kanunun Geçici 18. madde hükmü ise Kanunun yayım tarihi olan 2.8.2003 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunmakta olup, tescil talep tarihi dikkate alındığında her iki hükmünde somut olayda uygulanma olanakları bulunmamaktadır. Bu durumda HUMK 76. maddesi de dikkate alınarak anılan tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre uyuşmazlığın çözümünde yasal zorunluluk bulunmaktadır.

22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanunda yapılan değişiklikte; “gerçek ve götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı bulunanlar veya kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun kayıtlı bulunanlar” dan, gelir vergisi mükellefi olanlar, mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanlar da Esnaf ve Sanatkarlar Siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı sayılmışlardır.

Görüldüğü üzere; anılan Kanunun sigortalılık için aradığı koşullar dikkate alındığında davacının zorunlu sigortalı olarak ... kapsamında değerlendirilmesinde, hak ve yükümlülüklerin, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmiş olması önkoşulu dikkate alınarak, vergi mükellefiyetinin oluşturulduğu tarih ile başlatılmasında yasal zorunluluk bulunmaktadır. Yargıtay HGK'nun 3.11.2004 günlü, 2004/10-524E., 2004/581 K., sayılı, 4.2.2009 günlü 2009/21-10 Esas. 2009/52 karar sayılı kararları da bu yöndedir.

Somut olaya gelince; davacının sigortalı olarak tescili bulunmaksızın 27.5.2003 tarihi itibariyle tescili yapılmış ve davacı 1479 sayılı Yasa’nın geçici 18. maddesinin yürürlük tarihinden önce 27.5.2003 tarihinde tescil için müracaatı ile 20.4.1982-9.12.1982, 30.11.1984-20.2.1986, 15.7.1985-31.12.1986, 19.03.1987-13.12.1990, 25.12.1997-30.4.1998 tarihleri arasındaki sürede vergi kaydı bulunduğunu belgelemiştir. Bu durumda davacının vergi kaydının bulunduğu dönemlerde 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olduğunun kabulü gerekir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 09.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/8934, Karar No: 2019/24183, Tarih: 24.12.2019

**22. Hukuk Dairesi         2018/8934 E.  ,  2019/24183 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 01.06.2000 tarihinden iş sözleşmesinin haksız feshedildiği 13.05.2015 tarihine kadar davalıya ait çeşitli projelerde ekskavatör operatörü olarak kesintisiz çalıştığını, şantiyelerde kaldığını belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının iş sözleşmesinin devamsızlığı nedeniyle haklı nedenle feshedildiğini, davacıya 30.11.2011 tarihindeki fesihte kıdem ve ihbar tazminatı ödendiğini, başkaca hak ve alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

Davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, davalının diğer istinaf itirazlarının yerinde olmadığı ancak dava kısmen kabul edilmesine rağmen reddedilen kısım nedeniyle (takdiri indirim nedenli red kısmı hariç) davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalının vekalet ücretine yönelik istinaf sebepleri doğrultusunda ... 4. İş Mahkemesinin 2015/722 esas, 2017/481 karar sayılı kararının HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca ortadan kaldırılmasına, yeniden esas hakkında karar verilerek davanın kısmen kabul kısmen reddi ile kıdem ve ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücretinin davalıdan tahsiline dair karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar, yasal süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücretlerine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

2-Davacı işçinin fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücretlerine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Öte yandan, yukarıda fazla çalışmanın ispatı konusunda anlatılan ilkeler, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılan çalışmalar açısından da geçerlidir.

Öte yandan, yukarıda fazla çalışmanın ispatı konusunda anlatılan ilkeler, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılan çalışmalar açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece tanık anlatımlarına itibar edilerek ve zamanaşımı gözetilerek davacının haftada dokuz saat fazla çalışma yaptığı, tüm hafta tatillerinde ve dini bayramlar dışında tüm ulusal bayram ve genel tatillerde çalıştığı kabul edilerek fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacakları hüküm altına alınmış ise de, davacının proje bazlı çalıştığının sabit olduğu, hizmet cetvelinde kesintili dönemler bulunduğu tespit edilmiştir. Davacı vekili, hizmet cetvelinde prim ödemesi bulunmayan zamanlarda da davacının her ne kadar işten çıkartılmış gibi gösterilse de işten ayrılmayıp firma bünyesinde çalışmaya devam ettiğini beyan etmiş, davalı işveren ise davacının şantiyede çalışıp işin bitmesi sonucu sezon sonundan (Ekim sonundan, Nisan sonuna kadar) şantiyenin kapalı olduğu kış aylarında maaş aldığını ancak dinlendiğini ve izin hakkını kullandığını beyan etmiştir. Hizmet cetveline yansımayan bu dönemlerde davacının fiili çalışmasının bulunup bulunmadığı, bu dönemlerde de aynı şekilde fazla mesai yapıp yapmadığı, hafta tatillerinde ve ulusal bayram genel tatillerde çalışıp çalışmadığı tanıklara yeniden sorularak tüm dönemde aynı şekilde çalışması varsa şimdiki gibi, yok ise fiili çalışma bulunmayan bu dönemlerde söz konusu delillere göre iddianın ispatlanamadığının anlaşılması halinde bu dönemler dışlanarak yapılan hesaplama ile karar verilmesi gerekirken, hatalı hukuki değerlendirme ile sonuca gidilmesi yerinde görülmemiştir.

Sonuç: Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24.12.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8028, Karar No: 2012/13725, Tarih: 18.06.2012

**22. Hukuk Dairesi         2012/8028 E.  ,  2012/13725 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/03/2012

Davacı vekili, işverence davalı işyerinde kasiyer olarak çalışan müvekkiline ve diğer işçilere haklarını kısıtlayacak nitelikte yeni iş sözleşmesi ve ibraname imzalatılmak istendiğini, bazı işçilerin işinden olmamak için bu belgeleri imzaladıklarını, müvekkilinin de aralarında bulunduğu bazı işçilerin imzalamamaları üzerine baskıya maruz bırakıldıklarını, işyerinden son olarak 1.120,00 TL net ücret almakta olan müvekkilinin ücretinin kayıtlarda düşük gösterildiğini, Ocak 2011 tarihine ilişkin maaş farklarının ödenmediğini, yaptığı fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatili çalışması ücretlerinin ödenmediğini, davacının bu sebeple 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/e maddesi gereğince 07.02.2011 tarihli ihtarnameyle iş sözleşmesini haklı sebeple feshederek hak ve alacaklarının ödenmesini talep ettiği halde ödenmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ve ücret farkı alacaklarının ödetilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının iş sözleşmesini kendisinin feshettiğini, çalışma süresi ve ücretin eksik gösterildiği iddialarının gerçeği yansıtmadığını, fazla mesailerin ücrete dahil olduğunu, yaptığı fazla çalışmaların ücretlerinin imzalı bordrolarla ödendiğini, davacının iddia ettiği kadar çalışmasının insan bünyesine aykırı olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece ücret farkı dışındaki alacaklar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, davacının işverene gönderdiği ihtarnameyle iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiği ve dava konusu ettiği alacakların ödenmesini istediği, davacının ücretinin eksik ödendiği ve fesih tarihinde fazla mesai, hafta tatili, genel tatil alacakları bulunduğu sabit olduğuna göre; davacının iş sözleşmesini haklı sebeple feshetmesinden sonra işverenin gönderdiği fesih bildirimine itibar edilmemesi yerindedir.

Davacı son olarak aylık 1.120,00 TL net ücret aldığını, kayıtlarda eksik gösterildiğini ileri sürmüştür. Mahkemece İTO ücret araştırması ve davacı tanıklarının beyanları dikkate alınarak davacının aylık net 1.100,00 TL ücret aldığı kabul edilmesi isabetli ise de bordroda yer almayan ve yazılı delille kanıtlanamayan ikramiye iddiasının salt tanık beyanlarına dayanılarak kabul edilmesi  ve ikramiyenin ücrete dahil edilmesi  doğru olmamıştır.

Davacı son olarak aylık 1.120,00 TL net ücret aldığını, kayıtlarda eksik gösterildiğini ileri sürmüştür. Mahkemece İTO ücret araştırması ve davacı tanıklarının beyanları dikkate alınarak davacının aylık net 1.100,00 TL ücret aldığı kabul edilmesi isabetli ise de bordroda yer almayan ve yazılı delille kanıtlanamayan ikramiye iddiasının salt tanık beyanlarına dayanılarak kabul edilmesi  ve ikramiyenin ücrete dahil edilmesi  doğru olmamıştır.

Karara dayanak yapılan bilirkişi raporunda 01.08.2010 öncesi dönem için tanık beyanlarına göre belirlenen haftalık 18 saatlik fazla çalışmaya göre hesaplama yapılmış, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişinin 11.02.2011 tarihli yazısına işaret edilerek oradaki tespite göre 01.08.2010 tarihi itibariyle işçilere 24 saat haftalık fazla mesai ücreti tahakkuk ettirilmesi gerektiği belirtilmiş ve o tarihten sonra haftalık 24 saat fazla mesai yapıldığı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Mahkemece Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yazısının dayanağı teftiş raporu getirtilmeden, müfettiş tarafından haftalık 24 saat mesainin neye göre tespit edildiği incelenip denetlenmeden bilirkişi raporuna itibar edilmesi hatalıdır.

Dosya içeriğinden davacının hangi tarihler arasında yıllık izin kullandığı anlaşılamamaktadır. Ancak bilirkişi raporunda yıllık izin sürelerinin dışlandığına dair açıklama yoktur. Bu sebeple davalı işverenden yıllık izin kullandığı tarihlerin getirtilerek fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti alacaklarının hesaplanmasında dikkate alınması gerekirken denetlenmeden rapora itibar edilmesi doğru görülmemiştir.

Fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacakları yönünden davacının ıslah dilekçesi üzerine davalı vekili yönemine uygun olarak zamanaşımı definde bulunduğu halde; bu yönden ek rapor alınmaması ve ıslah tarihine göre zamanaşımına uğrayan miktarların dışlanmamış olması da ayrı bir bozma sebebidir.

Yargıtay'ın son yıllarda istikrar kazanan uygulamasına göre fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil çalışmalarının uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde hakkaniyet indirimi yapılması gerekmektedir. Dosyada yapılan hesaplamaya göre belirlenen alacaklarda uygulanan 1/4 indirim oranı yeterli değildir, %30 oranında indirim yapılması dosya içeriğine ve hakkaniyete uygun olacaktır.

Kabule göre de; dosyada gerçekleşen temerrüt tarihinden önceki bir tarihten itibaren faiz başlatılması hatalıdır.

SONUÇ:  Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 18.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.