muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/276, Karar No: 2021/201, Tarih: 06.05.2021

İrtikap suçu, kamu görevlisinin, kamu görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanarak, kendisine veya başkasına yarar sağlamaya veya vaatte bulunmaya bir kimseyi icbar ya da ikna etmesi veya kanunen kabul etmemesi gereken yararı, muhatabının hatasından yararlanarak alması ile oluşmakta olup somut olay ile ilgisi bakımından icbar suretiyle irtikap (cebri irtikap) suçunun incelenmesi gerekmektedir.

İcbar sözcüğünün anlamı Türk Dil Kurumu Sözlüğü'nde, “zor, zorlayış, bir işi yaptırmak için zora başvurmak” şeklinde açıklanmıştır. Ceza Genel Kurulunun 30.03.2010 tarihli ve 167-70 sayılı kararı ile yerleşmiş önceki kararlarında da vurgulandığı üzere, icbar kelimesi manevi cebir anlamında olup cebir unsuru manevi tazyikle gerçekleşecektir. Mağdurda meydana getirilen korkunun etkisi altında suçun işlenmesi hâlinde icbar gerçekleşmiş sayılacak, maddi cebir kullanılması hâlinde ise, eylem yağma suçunu oluşturacaktır. Nitekim TCK’nın 250. maddesinin gerekçesinde de bu husus açıkça belirtilmiştir. Yine Ceza Genel Kurulunun ve Özel Dairelerin yerleşmiş kararlarında belirtildiği üzere, manevi cebrin, belli bir şiddete ulaşması, ciddi olması, mağdurun baskının etkisinden kolaylıkla kurtulma imkânının bulunmaması gerekir. Mağdurun iradesini baskı altında tutmaya elverişli olmak şartıyla, doğrudan doğruya veya dolaylı biçimde yapılan her türlü zorlayıcı hareket de icbar kavramına dahildir. Yapılan hareketlerin mağdurun iradesini manevi baskı altında tutmaya uygun ve elverişli olması, vaat edilmesi veya sağlanması istenilen menfaatin hukuka aykırı olduğunun mağdurca bilinmesi icbar için yeterlidir. Bu nedenle de icbarın manevi baskı oluşturmaya elverişli olup olmadığı, somut olayın özellikleri ve nesnel şartlar nazara alınarak, hâkim tarafından takdir edilmelidir.

Öte yandan, icbar suretiyle irtikap suçunun gerçekleşmesi kamu görevlisinin nüfuzunu kötüye kullanmasını gerektirmektedir. Nüfuz, kamu görevlisinin görevinin vermiş olduğu yetki ve imkânlar nedeniyle sahip olduğu güç ve etkinlik; bunun kötüye kullanılması ise yetki ve imkânların sağladığı ayrıcalıklı üstün konumdan yararlanarak görevlinin kendisi ya da başkasına yarar sağlaması olup, bu suçta kamu görevlisi görevi gereği sahip olduğu gücü haksız yarar elde etme amacıyla kullanmaktadır.

Türk Ceza Kanunu'nun İkinci Kitabının “Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler” başlığını taşıyan Dördüncü Kısmının, “Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar” başlıklı Birinci Bölümünde yer alan "Rüşvet" başlıklı 252. maddesi suç tarihindeki ve yürürlükteki düzenleme uyarınca;

“(1) Görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için, doğrudan veya aracılar vasıtasıyla, bir kamu görevlisine veya göstereceği bir başka kişiye menfaat sağlayan kişi, dört yıldan on iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

“(1) Görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için, doğrudan veya aracılar vasıtasıyla, bir kamu görevlisine veya göstereceği bir başka kişiye menfaat sağlayan kişi, dört yıldan on iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için, doğrudan veya aracılar vasıtasıyla, kendisine veya göstereceği bir başka kişiye menfaat sağlayan kamu görevlisi de birinci fıkrada belirtilen ceza ile cezalandırılır.

(3) Rüşvet konusunda anlaşmaya varılması halinde, suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.

(4) Kamu görevlisinin rüşvet talebinde bulunması ve fakat bunun kişi tarafından kabul edilmemesi ya da kişinin kamu görevlisine menfaat temini konusunda teklif veya vaatte bulunması ve fakat bunun kamu görevlisi tarafından kabul edilmemesi hâllerinde fail hakkında, birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre verilecek ceza yarı oranında indirilir.

(5) Rüşvet teklif veya talebinin karşı tarafa iletilmesi, rüşvet anlaşmasının sağlanması veya rüşvetin temini hususlarında aracılık eden kişi, kamu görevlisi sıfatını taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın, müşterek fail olarak cezalandırılır.

(6) Rüşvet ilişkisinde dolaylı olarak kendisine menfaat sağlanan üçüncü kişi veya tüzel kişinin menfaati kabul eden yetkilisi, kamu görevlisi sıfatını taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın, müşterek fail olarak cezalandırılır.

(7) Rüşvet alan veya talebinde bulunan ya da bu konuda anlaşmaya varan kişinin; yargı görevi yapan, hakem, bilirkişi, noter veya yeminli mali müşavir olması halinde, verilecek ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.

..." biçiminde düzenlenmiştir.

TCK'nın 252. maddesinin birinci fıkrasında; “Görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için, doğrudan veya aracılar vasıtasıyla, bir kamu görevlisine veya göstereceği bir başka kişiye menfaat sağlayan kişi dört yıldan oniki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır” şeklinde “rüşvet veren” bakımından,

İkinci fıkrasında ise; “Görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için, doğrudan veya aracılar vasıtasıyla, kendisine veya göstereceği bir başka kişiye menfaat sağlayan kamu görevlisi de birinci fıkrada belirtilen ceza ile cezalandırılır” biçiminde ifade edilmek suretiyle de “rüşvet alan kamu görevlisi” açısından “rüşvet suçu” tanımlanmıştır. Bu suretle de, sağlanan menfaatin “kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı” bir işin yapılması amacına yönelik olması şartı kaldırılarak, görevinin gereklerine uygun davranması için kişilerden kendisine veya bir başkasına çıkar sağlamak fiili TCK'nın 257/3. maddesindeki görevi kötüye kullanmak suçu kapsamından çıkartılarak rüşvet suçuna dönüştürülmüştür.

Gelinen bu aşamada rüşvet anlaşması ve rüşvet suçunda teşebbüs hususları üzerinde durulmasında yarar bulunmaktadır.

Gelinen bu aşamada rüşvet anlaşması ve rüşvet suçunda teşebbüs hususları üzerinde durulmasında yarar bulunmaktadır.

TCK'nın 252. maddesinin üçüncü fıkrası "Rüşvet konusunda anlaşmaya varılması halinde, suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur." şeklinde düzenlenmiştir. Madde gerekçesinde de belirtildiği üzere rüşvet suçunun, menfaatin kamu görevlisi tarafından temin edildiği anda tamamlandığı ilke olarak kabul edilmekle birlikte, izlenen suç siyaseti gereği olarak, rüşvet suçunun kamu görevlisi ile iş sahibi arasında görevinin ifasıyla ilgili bir işin yerine getirilmesi veya getirilmemesi amacına yönelik menfaat teminini öngören bir anlaşmanın yapılması durumunda dahi rüşvet suçu tamamlanmış gibi cezaya hükmedileceği hüküm altına alınmıştır. Rüşvet anlaşmasının yapılmasıyla suç oluşup tamamlanacağından, anlaşmanın işin yapılmasından önce veya en geç yapılması anında olması gerekir.

Rüşvet anlaşmasının varlığı için belirli bir şekil şartı (yazılı olma gibi) yoktur. Tarafların fikir birliğine varma anında anlaşma yapılmıştır. Fikir birliğinin varlığı, karşılıklı olarak ileri sürülen söz veya davranışlardan da anlaşılabilir. Bu uyuşma karşılıklı görüşme anında olabileceği gibi aracılar vasıtasıyla iradelerin buluşması biçiminde de gerçekleşebilir (Osman Yaşar - Hasan Tahsin Gökcan - Mustafa Artuç, Yorumlu - Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, Adalet Yayınevi, Ankara, 2010, s. 7126.).

Türk Ceza Kanunu'nun 252. maddesinin üçüncü fıkrasındaki tanımdan hareketle, rüşvet suçları, rüşvet anlaşmasının yapıldığı anda tamamlanmış olur. Uygulama ve öğretide kabul edildiği üzere, bu suç teşebbüse elverişli bir suçtur.

Rüşvet verme veya alma niyetinde olmayan kişi veya kamu görevlisinin, atlatmak veya yakalatmak ya da suç delillerini ortaya çıkartmak amacıyla kabul etmiş gibi gösterdiği biçimsel rızanın (görünüşteki rıza-dış rıza) özgür iradeye dayalı olmaması nedeniyle, rüşvet anlaşmasının varlığından söz edilemeyeceği cihetle, böyle bir durumda rüşvet alırken veya rüşvet verirken yakalanan failin eyleminin rüşvet suçuna teşebbüs olarak kabulü gerekmektedir. Ceza Genel Kurulu ve Özel Dairece sürdürülen istikrarlı uygulamalar da bu yöndedir.

Rüşvet suçu, öğretide de açıkça vurgulandığı üzere iki taraflı bir suçtur. Bir karşılaşma suçu olduğu için, zorunlu olarak suçun işlenişine katılanlar, aynı amacın gerçekleşmesini hedeflemekte, fakat farklı yönlerden hareket etmektedirler. Bu suç ile yasaklanan eylemler, rüşveti alan kamu görevlisi bakımından rüşvet alma, rüşveti veren fail bakımından ise, rüşvet vermedir. Bu nedenle de yararı sağlayan veya bu yolda anlaşmaya varan (vaadde bulunan) kişi ile kamu görevlisi arasında, serbest iradeye dayalı bir “rüşvet anlaşması” bulunmaktadır (Mehmet Emin Artuk – Ahmet Gökcen – A. Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, 7. Bası, s. 699 vd.; Durmuş Tezcan – Mustafa Ruhan Erdem – Murat Önok, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 6. Bası. s. 810 vd.; İzzet Özgenç, İrtikap ve Rüşvet Suçları, 1. Bası, s. 78 vd.).

Rüşvet verme suçunda kişinin kamu görevlisine rüşvet teklifinde bulunması sonrasında kamu görevlisi tarafından bu teklifin kabul edilerek anlaşmaya varılması hâlinde suçun tamamlandığı, kamu görevlisi tarafından, yapılan teklifin reddedilmesi hâlinde ise rüşvet verme suçunun teşebbüs aşamasında kaldığı kabul edilmektedir.

Gerek Ceza Genel Kurulunun ve Özel Dairenin yerleşmiş kararlarında, gerekse öğretide ağırlıklı bir görüş olarak kabul gördüğü üzere, kamu görevlisinin, görev alanına giren bir işin yapılması veya yapılmaması karşılığında, fertler arasında, haksız yararın sağlanması hususunda rızalarının tam olarak uyuşması ile rüşvet anlaşması gerçekleşmiş olur. Teklif veya önerinin fert veya kamu görevlisinden gelmesinin önemi bulunmamakla birlikte, rüşvet veren ve alanın aynı amacın gerçekleştirilmesine yönelik olarak, kamu görevlisi tarafından ferde veya fert tarafından kamu görevlisine doğrudan veya örtülü bir istek veya önerinin yapılması ve bunun da karşı tarafça kabul edilmesi gerekir. Böyle bir anlaşmanın varlığının kabulü için, anlaşmaya ilişkin rızalar özgür irade ürünü olmalı, başka deyişle, cebir, tehdit, hile ve sair nedenlerle fesada uğratılmamış bulunmalıdır.

05.07.2012 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanun’un 87. maddesi ile TCK'nın 252. maddesinde yapılan değişikliğe ilişkin madde gerekçesinde; “Rüşvet suçunun oluşabilmesi için sağlanan menfaatin kamu görevlisinin ‘görevinin gereklerine aykırı’ bir işin yapılması amacına özgü olması şartı aranmamaktadır. Rüşvet suçunun oluşabilmesi için, kamu görevlisinin görevinin ifasıyla ilgili bir işin yapılması veya yapılmaması bağlamında kişiyle anlaşarak bir menfaat temin etmesi gerekmektedir. Ancak, önemle vurgulamak gerekir ki, kişinin haklı bir işinin gereği gibi, hiç veya en azından vaktinde görülmeyeceği endişesiyle, kendisini mecbur hissederek kamu görevlisine veya yönlendireceği kişiye menfaat temin etmiş olması hâlinde, bu kişi bakımından fiil suç oluşturmaz. Çünkü bu durumdaki kişiyi mağdur olarak kabul etmek gerekmektedir. Buna karşılık menfaat sağlanan kamu görevlisini ise, artık rüşvet veya görevi kötüye kullanma suçundan dolayı değil, icbar suretiyle irtikâp suçundan dolayı cezalandırmak gerekmektedir. Bu suretle rüşvet suçu ile icbar suretiyle irtikap suçu arasındaki ayırıma açıklık getirilmiştir.” şeklinde açıklanarak bu suretle de, görevinin gereklerine uygun davranması için kişilerden kendisine veya bir başkasına çıkar sağlamak fiili TCK'nın 257/3. maddesindeki görevi kötüye kullanmak suçu kapsamından çıkartılmış olup irtikap suçunu oluşturmadığı takdirde rüşvet suçunu oluşturduğu kabul edilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Sanık ...’nin İstanbul Anadolu Adliyesi 2. Sulh Ceza Hâkimi olarak görev yaptığı, avukat olan katılan ...'in Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen bir soruşturma dosyasında şikâyetçi vekili olduğu dosyanın şüphelileri hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz ettiği, itirazın değerlendirilmesi için dosyanın sanığın görev yaptığı 2. Sulh Ceza Hâkimliğine tevzi edilmesi sonrasında sanığın, katılan ...’i odasına çağırarak bilgisayar ekranında "50.000 TL verirsen bu iş olur, yardımcı olabilirim" biçimindeki metin belgesini gösterdiği, katılan ...’in ise durumu müvekkilline soracağını söyleyip süre kazanarak teklifi kabul etmediği ve olayı Adalet Komisyonu Başkanı tanık Hayri’ye anlattığı,

İstanbul Anadolu Adliyesinde 5. Sulh Ceza Hâkiminin izinli olması üzerine 28.04.2015 tarihinde gelen değişik işlere bakmak için 2. Sulh Ceza Hâkimi olan sanığın görevlendirildiği, 5. Sulh Ceza Hâkimliğince hakkında 21.04.2015 tarihinde tutuklama kararı verilen Yusuf Müjdat Kaya’nın müdafii olan katılan ...’nin, 28.04.2015 tarihli dilekçe ile tutuklamaya itiraz ettiği, sanığın saat 16.00 sıralarında odasına gelen katılan ...’ye bir süre koridorda beklemesini söylediği, yaklaşık bir saat sonra odasından çıkıp koridorda bekleyen katılan ...’nin yanına giderek elindeki ajandanın üzerinde “10.000” rakamı yazılı olan bir kağıt gösterdikten sonra "Yarın 11.00'de yerimde olacağım, gereğini yapın!" dediği, katılan ...’nin ise olayı Başasavcı Vekili tanık Abdurrahman’a anlattığı ve teklifin kabul edilmemesi nedeniyle sanığın eylemlerinin rüşvet almaya teşebbüs aşamasında kaldığının kabul edildiği olayda;

Avukat katılan ...’in, şikâyetçi vekili olarak bir kısım şüpheliler hakkında suç duyurusunda bulunması üzerine İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca dosyanın şüphelileri hakkında özel belgede sahtecilik suçundan dava açıldığı, katılan ...’in aynı kişiler hakkında aynı eylemle ilgili daha sonra resmî belgede sahtecilik suçunu işledikleri iddiasıyla suç duyurusunda bulunması üzerine aynı eylemle ilgili daha önce dava açıldığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi üzerine katılan ...’in bu karara itiraz ettiği, dosyanın sanığın yetkili olduğu 2. Sulh Ceza Hâkimliğine tevzi edildiği, katılan ..., sekreteri olan tanık Zeynep’in büroyu arayan erkek bir şahsın kendisini “2. Sulh Ceza Hâkimi” olarak tanıtıp bir dosya ile ilgili görüşmek üzere yanına gelmesi gerektiğini kendisine iletmesi üzerine kaleme gittiğinde burada görev yapan erkek personel tespit edemeyince bu durumu tekrar sekreteri olan tanık Zeynep’e sorduğunu, onun da önceki söylediklerini tekrar ettiğini beyan ettiği, bir kaç gün sonra sanığın katılan ...’in cep telefonunu arayarak odasına çağırması üzerine katılan ...’in sanığın odasına gittiği, burada bir süre dosya hakkında konuşmalarının ardından sanığın dizüstü bilgisayar ekranında olan "50.000 TL verirsen bu iş olur, yardımcı olabilirim" şeklindeki yazıyı katılan ...'e gösterdiği, katılan ...’in ise müvekkiliyle görüşmesi gerektiğini belirterek oradan ayrılıp aynı gün olayı İstanbul Anadolu Adliyesi Adalet Komisyonu Başkanı tanık ...'a anlattığı, birkaç gün sonra tanık ...'ın Cumhuriyet Başsavcısı ... ve Adalet Komisyonu üyesi ... ile görüştüğü ve birlikte 03.03.2015 tarihli tutanağı düzenledikleri, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından iletişimin tespiti ve teknik araçlarla izleme talebinin nöbetçi ağır ceza mahkemesince reddedildiğinin anlaşıldığı olayda; sanık ile katılan ... arasında geçmişe dayalı bir husumet bulunmaması, sanığın daha önce katılan ...’in taraf olduğu bir dosyaya bakmaması ve karar vermemesi, katılan ...’in sanığın menfaat talebinde bulunduğu aynı gün olayı Adalet Komisyonu Başkanı tanık ...'a anlatarak müracaatta bulunması ve bu olaydan birkaç gün sonra Adalet Komisyonu Başkan ve Üyelerince düzenlenen 03.03.2015 tarihli tutanaktan olay tarihinin tutanak tarihinden birkaç gün önce olduğunun anlaşılması, sanık tarafından itirazın reddine ilişkin kararın 11.03.2015 tarihinde verilmiş olması nedeniyle şikâyetin henüz katılan vekilinin aleyhine sonuçlanan itirazın reddi kararının verilmesinden önce yapılması, her ne kadar sanık henüz karar verilmeden önce dosya arasına koyduğu el notunu gören ve müvekkili aleyhine karar verileceğini düşünen katılan ..

.03.2015 tarihli tutanaktan olay tarihinin tutanak tarihinden birkaç gün önce olduğunun anlaşılması, sanık tarafından itirazın reddine ilişkin kararın 11.03.2015 tarihinde verilmiş olması nedeniyle şikâyetin henüz katılan vekilinin aleyhine sonuçlanan itirazın reddi kararının verilmesinden önce yapılması, her ne kadar sanık henüz karar verilmeden önce dosya arasına koyduğu el notunu gören ve müvekkili aleyhine karar verileceğini düşünen katılan ... tarafından şikâyet edildiğini savunmuş ve yazı işleri müdürü olan tanık Demet'de genelde sanığın bu tür dosyalarda dosya içine koyduğu kağıda not alarak bunu kaleme ilettiğini ve iş yoğunluğundan dolayı kararın daha sonra yazıldığını söylemiş ise de, bu dosyada sanık tarafından dosya arasına not kağıdı konulduğu anlaşılamadığı gibi itirazın reddi kararının katılan ... tarafından kararın verilmesinden önce öğrenildiğinin sabit olmaması, tanık Zeynep’in kendisini 2. Sulh Ceza Hâkimi olarak tanıtan erkek bir şahsın katılan ...’in bürosunu öğle saatlerinde aradığına dair beyanda bulunması, katılan ...’in kalem personelinin hepsinin kadın olduğuna dair beyanı ile bunun Adalet Komisyonu Başkanı tanık Hayri tarafında da doğrulanması, HTS kayıtlarından da 18.02.2015 tarihinde öğle saatlerinde İstanbul Anadolu Adliyesi Cumhuriyet Başsavcılığına ait hattan katılan ...’in bürosunun arandığının anlaşılması, sanığın, katılan ...’e ulaşmak için tanık ...’in telefonuyla katılan ...’i cep telefonundan aradığı hususunun taraflarca da doğrulanması, sanık ve tanık Şemail, katılan ...’in telefonla aranıp odasında evrakını unuttuğunu söylediğini beyan etmiş iseler de katılan ...'i daha önce tanımadığını söyleyen sanığın, bir başkasına ait telefonla bu sebeple avukat olan katılanı aramasının hayatın olağan akışına aykırı olmasından sanığın savunmasına itibar olunmaması, sanığın isteğini yerine getirmesi için ısrarlarına devam edip katılan ...’e ulaşmak için daha önceki görev yerinden tanıdığı İstanbul Manisalılar Derneği Başkanı tanık Ahmet’i arayarak anılan dernekte yönetim kurulu üyesi olan katılan ...’in yanına uğramasını istediğine dair tanık Ahmet’in beyanda bulunması, sanığın ısrarlı talebi sonucunda katılan ...’in aynı gün Adalet Komisyonu Başkanına olayı bildirmesi ve birkaç gün sonra Adalet Komisyonu Başkan ve Üyelerince 03.03.2015 tarihli tutanağın düzenlenmesi, tutanağı düzenleyen tanıklar Hayri, İbrahim ve Fehmi’nin, katılan ... tarafından olayın kendilerine anlatıldığını söylemeleri, sanık tarafından itirazın reddine dair verilen kararın katılan ...’in şikâyet tarihinden sonra 11.03.2015’te verilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde; sanığın katılan ...’in kovuşturmaya yer olmadığı kararına yapmış olduğu itirazın kabulüne dair karar verilmesi karşılığında katılan ...’den 50.000 TL talep ettiği,

Katılan ...’nin müvekkili olan Yusuf Müjdat Kaya’nın kasten yaralama suçundan 21.04.2015 tarihinde 5. Sulh Ceza Hâkimliğince tutuklanmasına karar verilmesi üzerine bu karara 28.04.2014 havale tarihli dilekçe ile itiraz ettiği, anılan mahkeme hâkiminin izinli olması sebebiyle sanığın 28.04.2014 tarihli adı geçen hâkimliğin değişik işlerini karara bağlamak için geçici olarak görevlendirildiği ve dosya ile birlikte itiraz dilekçesinin sanığa iletilmesinden sonra katılan ...'nin, sanığın odasına gelerek dosya ile ilgili olarak bilgi vermek istediği, ancak sanığın dosyayı inceleyeceğini söylemesi üzerine koridorda beklediği, bir süre sonra sanığın odasının kapısını kilitleyerek Zeki’nin yanına gittiği, katılan ...’nin dosyayı sorduğu sırada elindeki ajanda üzerinde bulunan ve "10.000 TL" yazılı olan kağıdı katılan ...’ye okuttuktan sonra "Yarın 11.00'de yerimde olacağım, o saate kadar gereğini yapın!" dediği, katılan ...’nin aynı gün durumu tutuklu Yusuf Müjdat Kaya’nın annesi tanık Kıymet’e anlattığı, bunun tanık Kıymet tarafından da doğrulandığı, ertesi gün katılan ...’nin sanığın yanına gitmediği ve sanığın tutukluluğun yeniden değerlendirilmesi talebi konusunda ret kararı verip itirazın incelenmesi için soruşturma dosyasını 6. Sulh Ceza Hâkimliğine gönderdiği, katılan ...’nin, kararı öğrenmesinden bir gün sonra İstanbul Anadolu Adliyesinde Cumhuriyet Başsavcı Vekili olan ve üniversiteden arkadaşı olan tanık Abdurrahman’a olayı anlatması üzerine ve sonrasında adliyede Başsavcı Vekili olan tanıklar Hüseyin ve Cengiz Cem’in de olayı öğrendiklerinin anlaşıldığı, her ne kadar 28.04.2015 tarihinde suç saati içerisinde olayın gerçekleştiği iddia edilen yerde kamera olmadığından bir kayıt tespit edilmese ve adliye koridorunda sadece katılan ...’nin görüntüsü olsa da, katılan ...’nin belirtilen tarihte sanık ile görüşme yaptığını beyan etmesi, olaydan hemen sonra tanık Kıymet’e, iki gün sonra da tanık Abdurrahman’a bilgi vermesi üzerine aynı gün tanıklar Hüseyin ve Cengiz Cem’in de olayı öğrenmeleri, söz konusu itirazın reddi kararının fiziki çıktısında karar tarihi 28.04.2015 ise de UYAP sisteminde yapılan incelemede evrakın UYAP sistemi üzerinden katip olan tanık ... tarafından 29.04.2015 tarihinde oluşturulması ve sanık tarafından da aynı tarihte imzalanması, katılan ... ile sanık arasında önceye dayalı husumet bulunmaması, sanığın daha önce katılan ...’nin tarafı olduğu herhangi bir davaya katılmaması ve karar vermemesi hususları birlikte değerlendirildiğinde; sanığın tutuklu olan Yusuf Müjdat Kaya'nın tahliye edilmesi karşılığı tutuklunun avukatı olan katılan ...'den 10.000 TL istediği kabul edilmelidir.

Söz konusu eylemin hukuki niteliğinin belirlenmesinde; her ne kadar sanık hakkında irtikaba teşebbüs etme suçundan dava açılmış ise de, sanığın her iki olayda da yapacağı iş karşılığında katılandan menfaat temin etmeye çalışırken katılanların avukat olması da gözetildiğinde, sanığın eyleminin özellikle katılan ...’e karşı ısrarlı tutumunun katılanların iradesini etki altına bırakmaya yeterlilikte olmadığı, zorlama olarak kabul edilebilecek bir söz, tutum ya da davranışının bulunmadığı, sanığın eyleminin manevi baskı (icbar) altına alabilecek yeterlilikte ve boyutta olmadığı, katılanların meslekleri ve bu nedenle olaylar konusundaki bilgileri dikkate alındığında, sanık tarafından yapılan ve icbar niteliğine ulaşmayan tekliflerden ve telkinlerden kolaylıkla kurtulabilecek durumda oldukları, kaldı ki söz konusu olaylardan hemen sonra katılanların yetkili birimlere ve kişilere derhal ulaşarak bilgi verdikleri birlikte değerlendirildiğinde, sanığın eyleminin irtikap suçunu oluşturmadığı, eylemler bütün olarak değerlendirildiğinde sanığın görevinin gereği olarak yapmaması gereken bir işi yapmak için değişik zamanlarda katılanlardan haksız çıkar sağlamaya çalıştığı, rüşvet teklifine katılanlar tarafından karşılık verilmemesi nedeniyle rüşvet anlaşması tamamlanamamış olup eyleminin teşebbüs aşamasında kaldığından zincirleme olarak rüşvete teşebbüs etme suçunu işlediği kabul edilmelidir.

Bu itibarla usul ve kanuna uygun İlk Derece Mahkemesi hükmünün onanmasına karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1-Sanık müdafisinin temyiz isteminin süresinde olmadığından CMK’nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE, temyiz incelemesinin sanığın temyiz istemiyle sınırlı olarak YAPILMASINA,

2- Usul ve kanuna uygun olan Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 08.03.2017 tarihli ve 8-6 sayılı mahkûmiyet hükmünün ONANMASINA,

3- Dosyanın, Yargıtay 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 06.05.2021 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.