muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/6599, Karar No: 2023/7626, Tarih: 06.07.2023

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacıların işveren olarak nitelendirilerek 04.11.2014 tarihli kazanın iş kazası olarak tespitine dair Kurum işlemlerinin iptali ile ölenin davacıların işçisi olmadığının tespiti ile olayın iş kazası olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3.Değerlendirme

Uyuşmazlık davacılar ile davalılar murisi ... arasındaki ilişkinin nitelik ve kapsamı (hizmet sözleşmesi mi yoksa istisna akdi mi) noktasında toplanmaktadır.

Hizmet sözleşmesi ile eser sözleşmesi işgörme borcu doğuran sözleşmelerdendir. İşgörme sözleşmelerinin hemen tümünde müşterek olan nokta, taraflardan birinin (işgörenin) diğer tarafa (işsahibine) karşı daima bir iş görme borcu altına girmesi ve onun bu borcunu iş görme olarak nitelendirdiğimiz bir faaliyette bulunmak suretiyle yerine getirmesidir.

4857 sayılı Kanun'un 8/1 maddesinde "İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir." hükmü düzenlenmiştir. Maddede öngörülen tanıma göre iş sözleşmesi işgörme, ücret ve bağımlılık unsurlarından oluşmaktadır. Bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici unsurudur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 inci maddesinde "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." tanımı yapılmıştır. Tanımdan hareketle; eser sözleşmesinin unsurlarının, bir eserin meydana getirilmesi, eser meydana getirmeye karşılık ücret ödenmesi veya ücret ödemenin vaad edilmesi, tarafların meydana getirilecek eser ve karşılığında ödenecek ücret konusunda anlaşmaları olduğu söylenebilir.

Eser sözleşmesinde yüklenici kural olarak işi, iş sahibine bağımlı olmaksızın serbestçe yaptığı halde, hizmet sözleşmesinde işçi, sadece belirli veya belirsiz bir süre için "zaman" itibariyle işverene bağımlı olarak ve onun direktifi altında çalışır. İşçi, işverene karşı bağımlı bir halde çalışırken, yüklenici iş sahibine karşı daha bağımsız bir durumdadır. Her ne kadar eser sözleşmesinde, yüklenici iş sahibinin talimatlarına uymak zorunda olsa da, yapılan iş bakımından bağımsız bir niteliktedir. Yüklenici genel olarak eseri kendi araç ve personelleri ile yerine getirir.

Diğer yandan; eser sözleşmesinde, yaratılacak sonuç (eser) önemli öge olduğu halde; hizmet sözleşmesinde, belirli ya da belirli olmayan bir süreyle işgörme ögesi önemlidir. Yani bir eser ortaya çıkarmayan emek harcamaları da, iş sözleşmesi yönünden işgörme sayılır. Eser sözleşmesi belli bir sonucun meydana getirilmesi şeklinde oluşurken, hizmet sözleşmesinde herhangi bir sonuç taahhüt edilmemektedir. Başka bir ifadeyle, eser sözleşmesinde, bir bina gibi eserin tamamlanması taahhüt edilirken, hizmet akdine bağlı çalışan işçinin bu tarz bir taahhüdü bulunmamaktadır. Hizmet sözleşmesinde, belirli veya belirsiz bir süreliğine hizmet ediminin hasredilmesi söz konusu iken işçi açısından sonucun varlığı önemli değildir.

Ayrıca, eser sözleşmesinde iş sahibi eserin meydana getirilmesi aşamasında yükleniciye doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak talimat verebilir.İş sahibinin eserin meydana getirilmesi aşamasında yükleniciye bizzat verdiği talimata doğrudan talimat, temsilcisi aracılığıyla verdiği talimata dolaylı talimat denir. İş sahibinin yükleniciye talimat verme yetkisi bizzat eser hakkında olabileceği gibi, eserin meydana getirilme tarzına ilişkin de olabilir.

Eldeki davaya konu 04.11.2014 tarihinde meydana gelen ve çatı onarımı sırasında, çalışan ...'nün çatıdan düşerek vefatına sebep olan kaza, bir işin görülmesi sırasında meydana geldiğinden, çalışanın 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a kapsamında sigortalı olsa da 4/1-b kapsamında kendi nam ve hesabına bağımsız çalışan sigortalı olsa da olay iş kazasıdır.

Ancak inceleme konusu davada, davacıların baba-oğul ikamet ettikleri evin çatısının onarımı için aslen işi inşaat kalıpçısı olan ...'ın çatı işleri de yaptığını bildiklerinden onunla anlaşarak işi verdikleri, iş sahibi babanın berberlik mesleğinden emekli, iş sahibi oğulun ise 4/1-c kapsamda devlet memuru emeklisi olduğu, kendi nam ve hesaplarına bir inşaat işyeri veya çatı onarım işyeri, vergi kaydı gibi işverenlik kayıtlarının bulunmadığı, onarım yapılan yerin ikamet ettikleri ev olması karşısında, Mahkemesince davalılar murisi ...'nün çatıdan düşmesi nedeniyle vefatına sebep olan kazanın iş kazası olduğuna dair tespit yerinde ise de kararın gerekçe kısmında davacıların ölen ...'ın işvereni olduğuna ve hizmet akdi bulunduğuna dair tespiti isabetsizdir.

Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelere göre davacıların işveren değil iş sahibi olduğu, kazayı geçiren ...'ın ise kendi nam ve hesabına iş yapan sigortalı olduğu , davacılar ile davalılar murisi ... arasında, bir eserin meydana getirilmesi konusunda, anahtar teslimli istisna akdinin söz konusu olduğu, davacıların ...'ın işvereni olmadığı dolaysıyla kazanın davacılar yönünden iş kazası sayılması mümkün olmadığı anlaşıldığından, davanın kabulüne dair karar tesis edilmesi gerekirken; davanın reddine dair karar tesisi yoluna gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.07.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3901, Karar No: 2025/489, Tarih: 23.01.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/3901 E.  ,  2025/489 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/196 E., 2024/243 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacılar vekili ve katılma yoluyla davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; davacıların, davalı şirket ve dava dışı ... ile kurdukları adi ortaklığın, dava dışı arsa sahibi ... ile İstanbul 5. Noterliğinin 10.10.2007 tarihli ve 18941 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat sözleşmesini imzaladığını, bu sözleşmeye göre inşaatın bitmesine müteakip adi ortaklara isabet eden bağımsız bölümlerin arsa sahibi tarafından devrinin taahhüt edildiğini, bu sözleşmeden sonra da arsa sahibi ... ile 10.10.2007 tarihili ek tadil sözleşmesi ve ek protokol imzaladıklarını, sözleşmeye konu inşaatın bitme aşamasına geldiğini, ancak davalı şirketin yönetim kurulu başkanı olan dava dışı ... ile arsa sahibi ...'nın birlikte hareket ederek ortaklara devredilmesi gereken bağımsız bölümleri davalı şirket adına tescil ettirdiklerini ileri sürerek; davalı adına kayıtlı olan bağımsız bölümlerin tapularının payları oranında iptali ile adlarına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı şirket; davacılar ve dava dışı ...'ın ortağı bulunduğu ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin mali yetersizlik nedeniyle on yılı aşkın süre boyunca arsa sahibi ...’ya ait taşınmaz üzerinde inşaata başlayamadıklarını, bu nedenle Kırgizistan uyruklu bir kişi ile ortak yatırım yapılmasına karar verildiğini, akabinde inşaatı yapmak üzere davalı şirketin kurulduğunu, inşaatın yapımı işinin de 22.08.2007 tarihli sözleşme ile ... İnş. ve Tic A.Ş.ye verildiğini, ancak arsa sahibi ...'nın akde aykırılık halinde sorumluluğun daha önceden anlaştığı davacılar ve dava dışı ...'a ait olması koşulunu ileri sürdüğünü, bu nedenle davacılar ile dava dışı ...'ın da 10.10.2007 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yer aldıklarını, sözleşmenin (10.4) maddesinde de bu iradenin hüküm altına alındığını, bu nedenle bağımsız bölümlerin paylaşımına ilişkin listede davacıların isminin yer almadığını, inşaatın tüm giderlerinin müvekkili şirket tarafından karşılandığını, ancak davacıların ortağı bulunduğu ... İnş ve Tic. A.Ş.nin ticari ilişkinin başından bu yana taşeron sözleşmesine aykırı davrandığını ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini, inşaatın süresinde teslim edilmemesi nedeniyle arsa sahibine 1.500.000 USD tazminat ödemek zorunda kaldığını, uğradığı zararlar nedeniyle başvurduğu İstanbul 35. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından inşaatın yapımının müvekkili şirket tarafından yürütülmesine karar verildiğini, davacıların sözleşmenin altında yer alan yüklenici ifadesi nedeniyle adi ortaklık hükümlerine dayanmalarının mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 30.06.2016 tarihli kararıyla; taraflar arasında adi ortaklık bulunduğunu, davalı şirketin vekaletsiz iş görmeden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirmemek suretiyle davacıları zarara uğrattığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalı şirket adına kayıtlı bağımsız bölümlerdeki 1/2 payların iptaline ve eşit oranda davacılar adına tesciline karar verilmiş, karara karşı davalı şirket vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Dairece verilen 03.07.2019 tarihli ilamla; Mahkemenin 10.10.2007 tarihli sözleşme ile taraflar arasında inşaat adi ortaklığı kurulduğu yönündeki değerlendirilmesinin yerinde olduğunu, taraflar arasındaki adi ortaklığa dava dışı ...'ın da ortak olduğundan, davada taraf sıfatıyla yer alması gerektiği gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2.Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava dışı ortak ...'ın davaya dahil edildiği, davacıların adi ortaklığa para, mal veya emek olarak herhangi bir katkılarının olmadığı ve tasfiye raporunda zararda oldukları gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar vekili ve katılma yoluyla davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili; müvekkillerinin davaya konu sözleşme ile gerçek kişi olarak sorumluluk altına girdiklerini, sözleşmenin tarafı olmamaları halinde arsa sahibinin sözleşmeyi imzalamayacağını, arsa sahibi lehine 5.000.000 USD ortağı oldukları başka bir şirketin taşınmazına ipotek konulduğunu, bu hususun davalı şirketçe katkı olarak görüldüğünü, bu nedenle davalı şirketin müvekkillerinden para talep etmediklerini, müvekkilleri ve davalı ...'ın davalı şirkete yaklaşık 3

.000.000 USD ortağı oldukları başka bir şirketin taşınmazına ipotek konulduğunu, bu hususun davalı şirketçe katkı olarak görüldüğünü, bu nedenle davalı şirketin müvekkillerinden para talep etmediklerini, müvekkilleri ve davalı ...'ın davalı şirkete yaklaşık 3.5 Euro ödeme yaptıklarının banka kayıtları ile sabit olduğunu, hak ediş ödemelerini imzalayan ve ödeyen davalı şirket olduğundan müvekkillerinin hisselerine düşen sermaye tutarını davalı şirkete ödediklerini, davalı şirketin dış ilişkilerde pilot ortak olarak gözüktüğünü, ortaklık adına yetki kullandığını, taraflar arasında işin hesabının görülmediğini, müvekkillerinin çok avantajlı bir işi hiçbir bedel almaksızın adi ortaklığa sunduklarını, iş müvekkilleri tarafından getirildiğinden başlangıçtaki masrafların şirket tarafında yapılmasının hayatın olağan akışına uygun olduğunu, hükme esas alınan tasfiye raporlarına yapılan itirazların değerlendirilmediğini, tasfiye raporlarında sözleşmeler yerine davalı şirketin usulüne uygun tutulmayan ticari kayıtlarının esas alındığını, müvekkillerinin aynı zamanda davalı şirketin imtiyazlı pay sahibi ortakları olduğunu, taraflar arasında ihtilaf çıkıncaya kadar da şirketin yöneticileri olduklarını, şirket ile aralarında ihtilaf bulunduğunu, şirketi yönetenlerin ana sözleşmeye aykırı olarak seçildiklerini, bu seçim kararlarının Mahkemelerce iptal edildiğini, bu nedenle şirket kayıtlarına itibar edilmesinin doğru olmadığını, şirket kayıtlarının gerçeği yansıtmadığını, şirketin mali tablolarının onaylanmasına ilişkin genel kurul kararları mahkeme kararı ile iptal olduğundan tasfiye raporlarında bu kayıtların esas alınmasının doğru olmadığını, raporda mevcut kira sözleşmesine göre değil davalı şirketin kurumlar vergisi beyannamelerine göre hesaplama yapıldığını, gelirlerin TL cinsinden hesaplanmasının doğru olmadığını, kiraya verilen taşımazların adi ortaklığın malvarlığının 2/3 ünü oluşturduğunu, adi ortaklık gelirlerinin eksik olarak belirlendiğini, taşınmazların adi ortaklığın hissedarları adına eşit oranda tescil edilmesi gerektiğini, tasfiye heyetinin belirlediği yöntemin yanlış olduğunu, mali inceleme yaptığı kayıtların davalı şirket kayıtları olduğunu, kayıtlar üzerinde mutabakat bulunmadığını, tek taraflı olarak davalı şirket tarafından düzenlendiğini, bu kayıtlardan kaynaklanan ödemelerin adi ortaklık için yapıldığının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, yer alan ödemelerin hangilerinin adi ortaklık ile ilgili olduğunu sebepleri ile açıklanmasının gerektiğini, adi ortaklığa dahil taşınmazların değerinin düşük hesaplandığını, değerinin uzman bir heyet tarafından belirlenmesinin gerektiğini, gider kalemlerini kabul etmediklerini, taraflar adi ortaklığın gelir ve giderlerine eşit oranda sahip olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı şirket vekili; taraflar arasındaki ilişkinin adi ortaklık olmadığını ileri sürerek Mahkeme kararındaki gerekçenin düzeltilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili; Mahkeme kararının gerekçesinde yazan "adi ortaklık olduğu tespit edildiğinden bu hususta Mahkememizce yeniden değerlendirme yapılmamakla" yazan gerekçesinin kaldırılmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki adi ortaklığın tasfiyesi istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma ilamında gösterilen şekilde taraflar arasında inşaat adi ortaklığın kurulduğunun kabulü ile dava dışı ortak ...'ın davaya dahil edildiği, davalı şirketin kuruluş amaçlarından birinin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde belirtildiği üzere, davaya konu inşaat sözleşmesi akdederek işyerlerinden oluşan inşaat projesini doğrudan ve/veya taşeronlar vasıtasıyla gerçekleştirmek ve inşaatın tamamlanmasını takiben söz konusu konut ve iş yerlerini satmak, kiralamak ve işletmek olduğu, bu kapsamda davalı şirketin usulüne uygun tutulan ticari defterleri esas alınarak rapor hazırlanmasının yerinde bulunduğu, adi ortaklığın tasfiyesi amacıyla alınan bilirkişi raporlarında ortaklığın zararda olduğunun belirtildiği, davacıların rapora itirazlarının 16.07.2023 ve 03.01.2023 tarihli raporlar ile karşılandığı ve bozma ilamının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin ileri sürülen sebeplerin incelenmesinin artık mümkün olmadığı anlaşılmakla, davacılar vekilinin ve katılma yoluyla davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 439. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,

1086 sayılı Kanun'un 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

23.01.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2996, Karar No: 2014/1448, Tarih: 04.02.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/2996 E.  ,  2014/1448 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/12/2012

NUMARASI : 2011/180-2012/627

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş ve davalı vekilince de duruşma talep edilmiş ise de; duruşma gününün taraflara tebliği için davetiyeye yapıştırılacak posta pulu bulunmadığından duruşma isteğinin reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin iş sözleşmesinin haklı neden olmaksızın işverence feshedildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini beyanla, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, aylık ücret, yıllık izin, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının iş sözleşmesinin devamsızlık haklı nedeniyle feshedildiğini, tazminat alacaklarına hak kazanmadığını, sair ödenmemiş işçilik alacağının bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında, davacının çalışma süresi, aylık ücret miktarı ve dava konusu ücret alacaklarının hesaplanması noktalarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda, dava dilekçesinde davacının 1989 yılından itibaren aralıksız şekilde 07.02.2011 tarihine kadar çalıştığı iddia edilmiş, işverence ise davacının hizmet süresinin sosyal güvenlik kurumu kayıtlarında gösterildiği şekilde olduğu savunulmuştur.

Mahkemece, davacının çalışma süresinin belirlenmesinde sosyal güvenlik kurumu kayıtlarının esas alındığı açıklanarak, davacının 01.01.1997-07.02.2011 tarihleri arasında aralıksız şekilde davalıya ait işyerinde çalıştığı kabul edilmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu'nun 20.07.2011 havale tarihli yazısının ve yazı ekinde gönderilen kurum kayıtlarının incelenmesinden, davacının 01.01.1997-10.12.1998 ve 19.08.2002-28.02.2011 tarihleri arasında aralıklı iki dönem halinde çalışmasının kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Dinlenen davacı tanıklarının, davalıya ait işyerinde işe giriş tarihleri itibariyle davacının sigortasız çalıştığı iddia edilen süreleri bilmeleri mümkün değildir. Davalı tanıklarının da, davacının işe giriş tarihi ve çalışma süreleri hakkında bilgileri yoktur.

Dinlenen davacı tanıklarının, davalıya ait işyerinde işe giriş tarihleri itibariyle davacının sigortasız çalıştığı iddia edilen süreleri bilmeleri mümkün değildir. Davalı tanıklarının da, davacının işe giriş tarihi ve çalışma süreleri hakkında bilgileri yoktur.

Dosya kapsamına göre, davacı tarafça sosyal güvenlik kurumu kayıtlarının aksi, usulüne uygun delillerle kanıtlanmamıştır. Bu halde, Mahkemenin sosyal güvenlik kurumu kayıtlarının esas alınması gerektiği yönündeki gerekçesi yerinde ise de, çalışma süresinin 01.01.1997-07.02.2011 tarihlerinde arasında aralıksız kabul edilmesi yukarıda ayrıntısıyla açıklandığı üzere hatalıdır. Anılan davacının 01.01.1997-10.12.1998 ve 19.08.2002-07.02.2011 tarihleri arasında aralıklı iki dönem halinde çalıştığı kabul edilerek, dava konusu alacaklar yeniden değerlendirmeye tabi tutulmalıdır.

3- Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta primi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut olayda, davacı taraf aylık ücret miktarının net 1.400,00 TL olduğunu iddia etmiş, davalı ise davacının asgari ücretle çalıştığını savunmuştur.

Davacı vekilince dosya kapsamına sunulan belgelerden, davacının elektrik tesisatçılığı branşında kalfalık belgesine sahip olduğu ve ilkokul mezunu olduğu anlaşılmaktadır. Dinlenen taraf tanıkları, davacının elektrik ustası olarak çalıştığını bildirmiştir.

Mahkemece, meslek odasından bildirilen emsal ücret miktarı nazara alınarak aylık ücretin net 750,00 TL olduğu kabul edilmiştir. Ne var ki, yapılan emsal ücret araştırmalarında, davacının nitelikleri gereği gibi bildirilmemiş, işçinin kıdeminin ise iddiası gibi yirmiyıl olduğu belirtilmiştir. İlgili sendikadan, emsal ücret miktarı sorulmuş ise de, yazı cevabının dosyaya girmemesine rağmen akibeti sorulmamış, nihayetinde yazı cevabının beklenilmesinden vazgeçilmiştir. Bu haliyle yapılan emsal ücret araştırmaları yetersiz olup, her iki tarafın da bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmüştür.

Anılan nedenle, yukarıda belirtilen ilkeler ışığında, işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, sahip olduğu mesleki yetkinlik belgesi ve eğitim durumu bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

3- Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Somut olayda mahkemece, davalının ispat yükünü yerine getirmediği gerekçesiyle, davacı işçinin tüm çalışma süresi boyunca yıllık izin hakkını kullanmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, davalı vekili yemin deliline de dayanmış olup, mahkemece tarafa yemin teklif etme hakkı bulunduğu hatırlatılmamıştır. Anılan nedenle, yemin deliline dayanan davalı vekiline, yemin teklif etme hakkı bulunduğu hatırlatılarak, sonuca göre 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 225. ve devamı maddeleri uyarınca işlem yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

4-Davalı vekilince, davanın ıslahına karşı süresinde zamanaşımı def'i ileri sürülmesine rağmen, mahkemece fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları yönünden ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı def'inin değerlendirilmemesi hatalı olmuştur.

5-Aylık ücret miktarının net 750,00 TL ( brüt 1.046,70 TL) olduğunun kabulüne göre de, davacının ödenmemiş yedi gün karşılığı aylık ücret miktarı bilirkişi raporunda hesaplandığı üzere brüt 244,23 TL tutarında olup, mahkemece aylık ücret alacağının brüt 144,23 TL tutarında hüküm altına alınması hatalıdır.

6-Davalı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin belirlenmesinde, hakkaniyet indirimi nedeniyle reddedilen miktarların dikkate alınmaması gerekirken, yazılı şekilde anılan tutarların da dikkate alınarak vekalet ücretinin belirlenmiş olması da bir diğer hatalı yöndür.

Yukarıda yazılı sebeplerden, eksik araştırma ve incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 04.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.