muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/388, Karar No: 2021/549, Tarih: 11.11.2021

Şeklinde görüşler ileri sürülmüştür.

Görüldüğü gibi doktrinde çoğunlukta olan bu anlayışa göre, Türk Ceza Muhakemesine istinaf kanun yolunun getirilmiş olması, temyiz mahkemesinin önceden olduğu gibi somut temyiz denetiminin elverdiği ölçüde maddi soruna girmesine engel oluşturmayacak, temyiz kanun yolunda somut dava üzerinden içtihatlarla birliği sağlayacak olan Yargıtay, ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin, sözlülük, doğrudan doğruyalık ve yüz yüzelik ilkeleri uyarınca elde edilen delilleri vicdani kanaatleri ile serbestçe takdir etme yetkilerini de dikkate alarak bu delillerle varılan sonucun hukuk kurallarına, akla, mantığa, genel hayat tecrübelerine ve bilimsel görüşlere uygun olup olmadığının tespiti bakımından somut dosya üzerinden görebileceği ve inceleyebileceği maddi sorunla ilgili vaka değerlendirmelerindeki hukuka aykırılıklar üzerinden bozma kararı verebilecektir.

Burada ifade etmek gerekir ki; ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin uyguladığı maddi ceza normlarının hukuka uygun olması, maddi olayın doğru ve eksiksiz bir şekilde tespit edilerek bu tespite uygun olan maddi hukuk normlarının uygulanmasına bağlıdır. Başka bir ifadeyle, maddi sorun ile maddi hukuk normlarının bu ayrılmaz niteliğinden dolayı uygulanan maddi hukuk normlarının hatalı olduğu iddiasıyla yapılan temyiz başvurularında hükmün hukuki yönden denetiminin maddi sorundan ayrılması mümkün değildir. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması sonucunda maddi sorunun da hatalı şekilde belirlendiği hâllerde dosyaya yansıyan tüm delillerle birlikte maddi sorun irdelenmeksizin hükmün hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesi söz konusu olamayacaktır. Kaldı ki, Kanun'da Yargıtayın temyiz denetimi sırasında maddi sorunu inceleyemeyeceğine ilişkin bir hüküm de mevcut değildir. 5271 sayılı CMK’nın “Yargıtayca davanın esasına hükmedilecek hâller, hukuka aykırılığın düzeltilmesi” başlıklı 303. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeden beraate veya davanın düşmesine ya da alt ve üst sınırı olmayan sabit bir cezaya hükmolunmasının gerektiği durumlarda, Yargıtayın, davanın esasına hükmedebileceği belirtilmiş olup bu düzenlemeye göre ilk derece veya bölge adliye mahkemelerinin tespitlerinin hukuki denetim yapılmasına olanak vermeyecek ölçüde yetersiz olması hâlinde maddi sorunun tespiti ve buna bağlı olarak maddi ceza normunun doğru tatbik edilmesi bakımından Yargıtayın eksik araştırma nedeniyle bozma kararı verebilecek olması, hukuki denetimin, o ana kadar yapılan tespitlerin, normun olaya uygulanması için yeterli dayanak oluşturup oluşturmadığı hususunu da içerdiği sonucunu doğurmaktadır.

Yargıtay, temyiz kanun yoluyla ülkedeki hukuk kurallarının istikrarlı ve aynı biçimde uygulanmasını yani içtihat birliğini sağlar. 5271 sayılı CMK, ilk derece yargılaması ile temyiz yargılaması arasına istinafı yerleştirerek, hem Yargıtayın içtihat mahkemesi konumunu güçlendirmeyi hem de mahkemelerin son kararlarının yalnızca hukuki sorun değil, maddi sorun açısından da sağlıklı bir şekilde denetlenmesinin yolunu açmayı öngörmüştür. Bununla birlikte ceza muhakemesinin amacı, her somut olayda kanuna ve usulüne uygun olarak toplanan delillerle maddi gerçeğe ulaşıp adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasının önüne geçebilmek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmektedir. Gerek 1412 sayılı CMUK, gerekse 5271 sayılı CMK, adil, etkin ve hukuka uygun bir yargılama yapılması suretiyle maddi gerçeğe ulaşmayı amaç edinmiştir. Anayasanın 138. maddesi de tüm hâkimlerin Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre karar vereceklerini hükme bağlamıştır. Bu nedenle ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinde yapılmakta olan yargılama sonucunda ulaşılma imkânı bulunan bütün deliller ele alınıp değerlendirilmeden karar verilmesi, maddi sorunun doğru olarak tespit edilmemesi, dosyada mevcut delillerle maddi soruna ilişkin tespitlerin uyumlu olmaması gibi nedenlerle yazılı hukuka, evrensel hukuki değerlere, akla, bilime ve tecrübe kurallarına aykırı olacak şekilde maddi olay değerlendirmesinin hatalı olarak belirlendiği hâllerde adaletin tam olarak gerçekleşmesi amacı da gözetilerek Yargıtayın, hükmün hukuki yönüne ilişkin olan ve hükme etki eden maddi olay değerlendirmesindeki hukuka aykırılıkları da temyiz yoluyla incelemesi gerektiğinin kabulünde zorunluluk bulunmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Yerel Mahkemece sanıklar ..., ... ve ... hakkında hırsızlık suçundan verilen mahkûmiyet hükümlerinin sanıklar tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, bu hükümlerin de sanıklar tarafından temyizi üzerine Özel Dairece “temyiz dilekçesinde herhangi bir sebep gösterilmediği” şeklindeki gerekçe ile sanıkların temyiz istemlerinin reddine karar verilen olayda;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Yerel Mahkemece sanıklar ..., ... ve ... hakkında hırsızlık suçundan verilen mahkûmiyet hükümlerinin sanıklar tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, bu hükümlerin de sanıklar tarafından temyizi üzerine Özel Dairece “temyiz dilekçesinde herhangi bir sebep gösterilmediği” şeklindeki gerekçe ile sanıkların temyiz istemlerinin reddine karar verilen olayda;

Sanık ...’in, olay tarihinde... Adliyesinde duruşmaya katıldığı, kurum görevlilerince düzenlenen tutanakların dosya ile bir ilgisinin olmadığı, ilgili tutanaklarda belirtilen gün ve saat bilgilerindeki yanlışlıklar ve kesilen kablo miktarındaki fazla söylenim nedeniyle ceza artırımına gidildiği, belgeler incelendiğinde gerçeğin ortaya çıkacağı, işlediği suçları kabul ettiği, başkaları tarafından yapılan ancak faili yakalanamayan hırsızlık eylemlerinin de üzerine yıkılmak istendiği, direklerin testere ile kesilmiş olduğu sabit olmasına rağmen kendisinden testere ele geçirilemediği, direkleri kestiğine dair hiçbir delil bulunmadığı, tutanaklara yanlış geçen beyanların yeniden incelenerek yeni bir yargılama yapılması gerektiği, hakkında lehine olarak yasada belirtilen maddelerden yararlanmak suretiyle bu kararı temyiz ettiği,

Sanık ...’ın, hırsızlık olayı ile bir ilgisinin bulunmadığı, yargılama aşamasında kendisini ifade edemediği, Yerel Mahkemenin birinci celsede karar verdiği, araştırılmasını istediği hususların hiçbirisinin araştırılmadığı, tanıklarının dinlenmediği, hırsızlık eyleminin saat 09.40 sıralarında meydana gelmiş olduğu, kendisinin ...’ya yaklaşık on üç saat sonra geldiği, hükmün yasaya ve delillere uygun şekilde kurulmadığı, beyanda bulunmadığı hususların ifadesine yazılmış olduğu, söylediği hususların hiçbirinin ise tutanağa yansıtılmadığı,

Sanık ...’un, sanık ...’ın istinaf mahkemesinde samimi ikrarda bulunduğu, istinaf mahkemesine çağrılmadığı ve kendisine sorulmadığı için savunma hakkını kullanamadığı, inceleme dışı mağdur ...’in şikâyetçi olmadığı, sanık ...’ın, cezaevinde bulunduğu esnada kendisine ulaşarak suçu üstlenmesi konusunda mesaj gönderdiği, istenildiği takdirde bu delili mahkemeye sunabileceği, kendisinin ve inceleme dışı mağdur ...’in ifadelerine başvurularak dosyanın aydınlığa kavuşturulması gerektiği,

Sanık ...’un, sanık ...’ın istinaf mahkemesinde samimi ikrarda bulunduğu, istinaf mahkemesine çağrılmadığı ve kendisine sorulmadığı için savunma hakkını kullanamadığı, inceleme dışı mağdur ...’in şikâyetçi olmadığı, sanık ...’ın, cezaevinde bulunduğu esnada kendisine ulaşarak suçu üstlenmesi konusunda mesaj gönderdiği, istenildiği takdirde bu delili mahkemeye sunabileceği, kendisinin ve inceleme dışı mağdur ...’in ifadelerine başvurularak dosyanın aydınlığa kavuşturulması gerektiği,

Yönündeki temyiz dilekçelerinde, suçlamayı kabul etmedikleri, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak haklarında mahkûmiyet hükümleri kurulduğu, savunma haklarının kısıtlandığı, gerçeği yansıtmayan tutanakların hükme esas alındığı şeklinde hangi maddi hukuka ve usul hukukuna aykırılığa dayandıklarını anlaşılır bir şekilde gösterdikleri, sanıklar tarafından ileri sürülen temyiz taleplerinin aynı zamanda mevcut deliller karşısında ilk derece ve bölge adliye mahkemelerince mahkûmiyet sonucuna nasıl ulaşıldığı yönündeki gerekçeyi de içerdiğinin anlaşılması karşısında, ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin uyguladığı maddi ceza normlarının hukuka uygun olmasının, maddi olayın doğru ve eksiksiz bir şekilde tespit edilerek bu tespite uygun olan maddi hukuk normlarının uygulanmasına bağlı olduğu, buna göre hükmün hukuki yönüne ilişkin olan ve hükme etki eden maddi olay değerlendirmesindeki hukuka aykırılıkların da temyiz kanun yolunda incelenebileceği hususları ile 5271 sayılı CMK'nın 288. maddesinin Hükümet Tasarısı'ndaki Gerekçesinde belirtildiği üzere, delillerin yanlış değerlendirilmesi, kuralların yorumunu ve eylemin gerçek niteliğinin saptanmasını etkilediğinde hukuka aykırılık hâlinin oluşacağı ve bu kapsamda sanıkların maddi hukuka ve usul hukukuna aykırılık iddiası taşıyan dilekçelerinin temyiz incelemesi için yeterli sebep içerdiği dikkate alınarak,

Özel Dairece, fiilin suç oluşturup oluşturmadığı, fiilin hangi suçu oluşturduğu, eksik araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulup kurulmadığı, hükmün doğru tesis edilip edilmediği, gerekçenin dosya kapsamına uygun olup olmadığı, ulaşılan sonucun akla, mantığa, genel hayat tecrübelerine ve bilimsel görüşlere aykırılık taşıyıp taşımadığı, dosyaya yansıyan ve hükme etki edebilecek delillerin mantıksal ve hukuksal bütünlük içinde değerlendirilerek karar yerinde tartılışıp tartışılmadığı, bu bağlamda maddi sorunun isabetli bir şekilde belirlenip belirlenmediği gibi dosyaya yansıyan tüm maddi hukuka aykırılıklar ile temyiz dilekçelerinde muhakeme hukukuna aykırılık iddiasında da bulunulduğundan ileri sürülen aykırılık hâlleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289. maddesinde yazılı bulunan hukuka kesin aykırılık hâllerinin de mevcut olup olmadığı yönlerinden temyiz incelemesi yapılması gerektiği kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne, Özel Dairenin temyiz isteminin reddine dair kararının kaldırılmasına, sanıkların temyiz dilekçelerinin içeriği gözetilerek hükümlerin denetlenmesi amacıyla dosyanın Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay (Kapatılan) 13. Ceza Dairesinin 26.04.2018 tarihli ve 933-6505 sayılı temyiz isteminin reddine dair kararının KALDIRILMASINA,

3- 23.07.2016 tarihli ve 29779-2 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Kanun'la 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'na eklenen Geçici 15. maddenin 12. fıkrasına dayanılarak, 05.11.2020 tarihli ve 31295 sayılı Resmî Gazete'de yayımı tarihinden 10 gün sonra yürürlüğe giren Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 03.11.2020 tarihli ve 245 sayılı kararı ile Yargıtay 13. Ceza Dairesinin 01.12.2020 tarihinden geçerli olmak üzere kapatılmasına ve arşivinde bulunan tüm işlerin Yargıtay 6. Ceza Dairesine devrine karar verilmesi nedeniyle dosyanın, temyiz incelemesi yapılması amacıyla Yargıtay 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 11.11.2021 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...
Yargıtay — Esas No: 2012/14646, Karar No: 2013/3377, Tarih: 28.03.2013

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2012/14646 E.  ,  2013/3377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında .... Köyü 101 ada 121 parsel sayılı 4568,74 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, belgesizden incir bahçesi niteliği ile ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... Yönetimi, taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla tespitin iptali için dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine, dava konusu taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş, davacı ... Yönetimi tarafından hükmün temyiz edilmesi üzerine Dairece karar bozulmuştur.

Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 2008/14447-18651 sayılı 26.12.2008 günlü bozma kararında özetle: “Hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda, çekişmeli taşınmazın 1964 tarihli memleket haritasında meyve bahçesi rumuzlu orman sayılmayan alanda kaldığının bildirilmesi üzerine, Orman Yönetiminin davasının reddine karar verilmişse de, davalı taşınmazın önceki sahibi olan Hüseyin Uysal'ın ormandan tarla açarak fidan dikme suçundan sanık olarak yargılandığı ve Tire Sulh Ceza Mahkemesinin 05.10.1984 gün ve 1984/369 esas, 1984/752 karar sayılı ilâmında mahkumiyetine karar verildiği, yine Orman Yönetiminin dayandığı Tire Sulh Ceza Mahkemesinin 26.12.1991 gün ve 1989/271 esas, 1991/565 karar sayılı ilâmında ormandan açma yapmak suçundan Ali Osman Yoldaş'ın mahkumiyetine karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, hükme dayanak alınan uzman orman yüksek mühendisi ve kadastro teknisyeninin birlikte düzenledikleri 26.06.2008 tarihli raporlarında özet olarak; "Tire Sulh Ceza Mahkemesinin 05.10.1984 gün ve 1984/369 esas, 1984/752 sayılı ve 26.12.1991 gün ve 1989/271 esas, 1991/565 karar sayılı davalarına konu olan taşınmaz ya da taşınmazların dayanak krokilerinin, dava konusu 101 ada 121 sayılı parselin dışında kaldığı ve yörede 3402 sayılı Kanunun 5304 sayılı Kanunla değişik 4. maddesine göre yapılan orman kadastrosu sırasında sözü edilen mahkeme kararına konu yerlerin Hazine adına orman niteliği ile tesbit ve tescil edilen 101 ada 2 sayılı parselin sınırları içine alınmış olduklarını tesbit ettiklerini" bildirmişlerse de, ceza dosyasının dayanağı krokilerin 101 ada 2 sayılı parselin hangi bölümlerine ait olduğu kadastro paftasında gösterilerek keşfi ve bilirkişi raporlarını denetleme ve izleme olanağı sağlanmamıştır. Gerek, 1986 tarihli Orman Kadastro Yönetmeliğinin 23/G, gerekse, 15.07.2004 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan Orman Kadastro Yönetmeliğinin 26/g ve 26/2. maddeleri gereğince "Devlet Ormanı olduğuna dair kesinleşmiş mahkeme kararı bulunan yerlerin Devlet Ormanı olarak sınırlandırılması gerekir. Böyle bir yerin herhangi bir şekilde komisyonlarca sınırlama dışı bırakılmış olması veya orman sayılmamış olması bu yerlerin orman olma niteliğini ortadan kaldırmaz".Bu nedenle; yörede 3402 sayılı Kanunun 4. maddesine göre yapılan orman kadastrosuna ilişkin işe başlama, çalışma (özellikle bilirkişilerin raporlarında infaz edildiğinden söz ettikleri Tire Sulh Ceza Mahkemesinin 05.10.1984 gün ve 1984/369 esas, 1984/752 sayılı ve 26.12

. Böyle bir yerin herhangi bir şekilde komisyonlarca sınırlama dışı bırakılmış olması veya orman sayılmamış olması bu yerlerin orman olma niteliğini ortadan kaldırmaz".Bu nedenle; yörede 3402 sayılı Kanunun 4. maddesine göre yapılan orman kadastrosuna ilişkin işe başlama, çalışma (özellikle bilirkişilerin raporlarında infaz edildiğinden söz ettikleri Tire Sulh Ceza Mahkemesinin 05.10.1984 gün ve 1984/369 esas, 1984/752 sayılı ve 26.12.1991 gün ve 1989/271 esas, 1991/565 karar sayılı ilamlarına ilişkin çalışma tutanağı sahifesinin), işi bitirme tutanakları ile askı ilân tutanağının ve tahdit haritasının orijinalinden çekilmiş onaylı fotokopi örneği ile ceza dosyalarındaki kroki ve kararların, Orman İdaresinden ve mahkemesinden varsa bilirkişi raporu ile krokiler getirtildikten sonra, önceki bilirkişiler dışında bir uzman orman yüksek mühendisi ve kadastro teknisyeni ya da fen elemanı aracılığı ile ve yerel bilirkişi yardımıyla yeniden yapılacak keşifte, ceza davasına konu olan taşınmaz ya da taşınmazların yeri, suç zabıt varakası ile keşif tutanaklarındaki mevki, miktar, nitelik ve krokilerinde belirlenen hudut anlatımlarından (şahıs, dere, yol, orman vs.) yararlanılarak kadastro paftası üzerinde nereye isabet ettiği duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmalı; çekişmeli taşınmaz ya da başka bir parsel içerisinde kalıp kalmadığı orman kadastro çalışma tutanaklarından da yararlanmak suretiyle belirlenmeli; orman ve fen bilirkişiden keşfi ve uygulamayı gösterir krokili rapor alınmalı; ceza dosyasının halefiyet yoluyla davalı yönünden H.U.M.K.'nun 237. maddesine göre kesin hüküm olacağı düşünülmeli; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra davanın reddine ve dava konusu .... Köyü 101 ada 121 nolu parselin tespit gibi tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tesbitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre orman sınırlandırması yapılmış, çekişmeli parsel orman alanı dışında bırakılmıştır.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak ve özellikle keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarında ceza davalarına konu olan taşınmazın dava konusu 101 ada 121 sayılı parsel sınırları içerisinde değil, 101 ada 2 nolu orman parseli içerisinde kaldığı, 3402 sayılı Kanunun 5304 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesi hükmüne göre yapılan orman kadastrosu sırasında ceza davalarının gözetilerek sözü edilen mahkeme kararına konu olan yerlerin Hazine adına orman niteliği ile tespit ve tescil edilen 101 ada 2 sayılı parselin sınırları içerisine alındığı, bu durumun orman parselinin edinme sebebi sütunun da açıklandığı, çekişmeli taşınmazın, üzerinde 30-40 yıllık incir ağaçları olan tarım arazisi niteliğinde bulunduğu saptanarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının Orman Yönetimine yükletilmesine 28.03.2013 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13286, Karar No: 2013/13630, Tarih: 30.09.2013

**8. Hukuk Dairesi         2012/13286 E.  ,  2013/13630 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

... ile ... ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 14.09.2010 gün ve 378/357 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı ... vekili ile davalı ... vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... vekili, dava konusu 440 ada 3 parselin 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca kıyı kenar çizgisi kapsamında kaldığını açıklayarak tapu kaydının iptali ile kıyı olarak terkinine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, taşınmazın kıyı kenar çizgisi kapsamında kalmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece önceki kararda, hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmiş, ... vekilinin temyizi üzerine Yüksek Yargıtay 1.Hukuk Dairesince, hak düşürücü süreye yönelik temyiz itirazlarının reddine, yargılama giderleri konusundaki hataya işaret edilerek bozma sevk edilmiş, mahkemece bozmaya uyularak yeniden hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine, 545.82 TL. yargılama gideri, 1000 TL. avukatlık ücretinin davalı Belediyeden alınmasına karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı ... vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, mahkemenin kararı 5841 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiş olup; bu Kanunun 2. ve 3.maddeleri ile getirilen yeni düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur.

14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2. maddesi ile 3402 sayılı Kanunun 12.maddesinin 3. fıkrasına eklenen cümlede; "Bu hüküm, iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dâhil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3.maddesi ile aynı Kanuna eklenen geçici 10.maddesinde ise; “Bu Kanunun 12.maddesinin 3. fıkrası hükmü Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır.” şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu yasanın yürürlük tarihinden sonra Hazinenin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.

Ne var ki, yerel mahkeme kararının temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 gün ve 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararıyla; “25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2.maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12.maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3.maddesiyle 3402 sayılı Yasaya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline” karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır. Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan “Hâkim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibariyle doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasanın 153. maddesine göre iptal kararı geriye yürümez ise de 10.03.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Bu durumda, davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kurulan kararın Anayasa Mahkemesi’nin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira, kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.

Hal böyle olunca; Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanması zorunlu olup, kamu malları ile ilgili davalar aynı zamanda kamu düzeni ilkesini de içermektedir. Bu nedenle mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni yasal durum dikkate alınarak, inceleme yapılıp sonuca ulaşılması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

Somut olayda; işin esasının ve dava konusu taşınmazın, 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre değerlendirilmesi ve ayrıca 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasanın 36. maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargılama giderlerinden ve Avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususunun da gözetilmesi ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır.

Davacı ... vekili ile davalı ... vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/1 maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunabileceğine 30.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.