muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/9391, Karar No: 2024/2147, Tarih: 28.03.2024

**1. Ceza Dairesi         2022/9391 E.  ,  2024/2147 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/302 E., 2021/2085 K.

KATILANLAR : ..., ..., Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

SUÇA SÜRÜKLENEN

SUÇ : Nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi kararı

TEMYİZ EDENLER : Katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili, katılan ... vekili, suça sürüklenen çocuk müdafii

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. İnegöl 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.10.2020 tarihli ve 2019/143 Esas, 2020/269 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında katılan ...'e karşı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, 35 inci maddesinin ikinci fıkrası ve son cümlesi, 31 inci maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 5 yıl 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 06.10.2021 tarihli ve 2021/302 Esas, 2021/2085 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılan ... vekili, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili, suça sürüklenen çocuk müdafiinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Katılan ... vekilinin temyiz istemi; takdîri indirim hükümlerinin uygulanmamasına ilişkindir.

2. Katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekilinin temyiz istemi; eksik incelemeye ve ceza miktarının az olduğuna ilişkindir.

3. Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemi; sübuta, suç vasfına, meşru savunmanın ve haksız tahrikin varlığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Katılan ... vekilinin temyiz istemi; takdîri indirim hükümlerinin uygulanmamasına ilişkindir.

2. Katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekilinin temyiz istemi; eksik incelemeye ve ceza miktarının az olduğuna ilişkindir.

3. Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemi; sübuta, suç vasfına, meşru savunmanın ve haksız tahrikin varlığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Olay tarihi itibariyle suça sürüklenen çocuk ...’nın katılan ...’tan sigara istediği, katılan ...’ın sigara vermemesi üzerine bu ikili arasında sigara verme meselesi yüzünden tartışma çıktığı, çıkan tartışmada suça sürüklenen çocuğun elinde bulunan bıçağı, katılan ...’ ın batın ve kol bölgelerine öldürme kastı ile birden fazla kez sapladığı ve katılan ...’ın yaralanmasına sebep olduğu anlaşılmıştır.

2. Suça sürüklenen çocuk savunmaları, katılanların ve tanık beyanları dava dosyasında bulunmaktadır.

3. Adlî Tıp Kurumunun, 11.02.2020 tarihli raporuna göre katılanın yaralanmasının hayatî tehlike geçirmesine neden olduğu, basit tıbbî müdahale ile giderilemez şeklinde olduğu belirtilmiştir.

4. Olay yeri inceleme raporu, sosyal inceleme raporu, bilirkişi raporları, uzmanlık raporları, kriminal raporlar, ekspertiz raporları, kolluk tutanakları, yaklama, üst arama, muhafaza ve teslim tutanağı, teşhis tutanakları, sanığa ait nüfus ve adlî sicil kayıtları dava dosyasında bulunmaktadır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından düzeltme nedeni dışında bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

İleri sürülen iddia ve savunmaların toplanan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eksik incelemenin bulunmadığı, eylemin suça sürüklenen çocuk tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, öldürmeye elverişli bıçakla hareket eden

suça sürüklenen çocuğun gerçekleştirdiği darbe sayısı ,hedef alınan bölgeler, meydana gelen yaralanma ve neticenin ağırlığı hususları da dikkate alındığında suç vasfının belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, alınan raporların yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, meşru savunma koşullarının oluşmadığı, eyleme uyan suç vasfı ile yargılama sonucunda oluşan kanaat ve takdîre göre ceza yaptırımının yasal bağlamda ve gerekçesi gösterilerek belirlendiği, suça sürüklenen çocuğa yönelen haksız söz veya davranış bulunmadığı, takdîri indirimin Mahkemenin takdîr yetkisi kapsamında, yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulanmasına karar verildiği anlaşıldığından temyiz sebeplerinin incelenmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 06.10.2021 tarihli ve 2021/302 Esas, 2021/2085 Karar sayılı kararında katılan ... vekili, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili, suça sürüklenen çocuk müdafiinin öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca İnegöl 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

28.03.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7225, Karar No: 2013/8392, Tarih: 07.05.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/7225 E.  ,  2013/8392 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, işverenin haksız olarak iş sözleşmesini feshettiğini,03.04.2012 tarihinde şirket yetkilisinden izin alarak kayınbabasının rahatsızlığı nedeniyle İstanbul'a gittiğini belirterek, feshin haklı nedene dayanmadığını iddia etmiş ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacının izin almaksızın üst üste üç iş günü işe gelmemesi nedeniyle tutanak tutulduğunu ve devamsızlığa dayalı olarak sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini savunmuş ve davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, işverenin devamsızlık nedenini araştırmadan ve feshi son çare olarak düşünmeden fesih yaptığı gerekçesi ile, davanın kabulüne karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununun 25inci maddesinin (II) numaralı bendinin (g) alt bendinde, “işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi” halinde, işverenin haklı fesih imkanının bulunduğu kurala bağlanmıştır.

İşverenin ücretli ya da ücretsiz olarak izin verdiği bir işçinin, izin süresince işyerine gitmesi beklenemeyeceğinden, bu durumda bir devamsızlıktan söz edilemez. Ancak yıllık izin zamanını belirlemek işverenin yönetim hakkı kapsamında olduğundan, işçinin kendiliğinden ayrılması söz konusu olamaz. İşçinin yıllık iznini kullandığını belirterek işyerine gelmemesi, işverence izinli sayılmadığı sürece devamsızlık halini oluşturur.

İşçinin işe devamsızlığı, her durumda işverene haklı fesih imkanı vermez. Devamsızlığın haklı bir nedene dayanması halinde, işverenin derhal ve haklı nedenle fesih imkanı bulunmamaktadır. İşçinin hastalığı, aile fertlerinden birinin ya da yakınlarının ölümü veya hastalığı, işçinin tanıklık ve bilirkişilik yapması gibi haller, işe devamsızlığı haklı kılan nedenlerdir. Mazeretin ispatı noktasında, sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadığı sürece özel sağlık kuruluşlarından alınan raporlara da değer verilmelidir.

Devamsızlık süresi, ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü ya da bir ayda üç işgünü olmadıkça, işverenin haklı fesih imkanı yoktur. Belirtilen işgünlerinde hiç çalışmamış olunması gerekir. Devamsızlık saatlerinin toplanması suretiyle belli bir gün sayısına ulaşılmasıyla işverenin haklı fesih imkanı doğmaz.

Devamsızlık, işçinin işine devam etmemesi halidir. İşyerine gittiği halde iş görme borcunu ifaya hiç başlamayan bir işçi devamsızlıkta bulunmuş sayılmamalıdır. İşçinin yapmakla yükümlü olduğu ödevleri hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi ayrı bir fesih nedeni olup, bu durumda 4857 sayılı Yasanın 25/II-h maddesi uyarınca değerlendirme yapılmalıdır.

Devamsızlık, işçinin işine devam etmemesi halidir. İşyerine gittiği halde iş görme borcunu ifaya hiç başlamayan bir işçi devamsızlıkta bulunmuş sayılmamalıdır. İşçinin yapmakla yükümlü olduğu ödevleri hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi ayrı bir fesih nedeni olup, bu durumda 4857 sayılı Yasanın 25/II-h maddesi uyarınca değerlendirme yapılmalıdır.

Maddede geçen “bir ay” ifadesi takvim ayını değil ilk devamsızlıktan sonra geçecek olan bir ayı ifade eder. İlk devamsızlığın yapıldığı gün ayın kaçıncı günüyse takip eden ayın aynı günü bir aylık süre sona erer. Son ayda ilk devamsızlığının gerçekleştiği günün bulunmaması halinde son ayın son günü bir aylık süre dolmuş olur. Sonraki devamsızlıklar ise takip eden aylık dönemler içinde değerlendirilir.

İşgünü, işçi bakımından çalışılması gereken gün olarak anlaşılmalıdır. İş sözleşmesinde, genel tatil günlerinde çalışılacağına dair bir kural mevcutsa, bu taktirde söz konusu günlerde çalışılmaması da işverene haklı fesih imkanı tanır.

İşyerinde Cumartesi günü iş günü ise belirtilen günde devamsızlık da diğer koşulların varlığı halinde haklı fesih nedenini oluşturabilir.

İş sözleşmesinin askıya alınması durumunda, işçinin çalışması gereken günde işe başlamaması da devamsızlık olarak değerlendirilmelidir.

Somut olayda; işe iade davasının kesinleşmesi üzerine süresinde başvuru yapan davacı işçi, işveren tarafından 27.02.2012 tarihinde yeniden işe başlatılmıştır. Yeniden işe başlatma sonrasında, davacının 29/02, 02/03, 04/03, 05/03,06/03.2012 tarihlerinde davacının işe gelmediğine ilişkin tutanak tutulmuştur. Devamsızlığı nedeniyle işveren tarafça davacının savunması alınmış olup, el yazısı ile yazılı savunma yazılarında davacı, 29.02.2012 tarihli devamsızlığı için "parselim belli olmadığı için gelmedim", 02.03.2012 tarihli devamsızlığı için "çocuğum hasta olduğu için gelmedim, yetkiliye bilgi verildi parselim açılmadığı için", 04-05-06/03.2012 tarihli devamsızlıkları için ise her bir gün için ayrı ayrı "kayınbabam İstanbul'da acil hastaneye kaldırılmış olup büyük felç geçirmiştir o sebepten dolayı şehir dışına çıkmam gerekiyor yetkili Kemal Yolcu'dan izin alıp gittim" şeklinde savunmalar yapmıştır. Davacının devamsızlığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Ancak davacı devamsızlığına ilişkin mazeretlerinin mevcut olduğunu ispat etmediği gibi, dosyada bu konuda yeterli bilgi ve belge bulunmamaktadır. Mahkemece, davacının devamsızlığına ilişkin mazeretlerinin doğru olup olmadığı ve davacının gerçekten işveren yetkilisinden izin alıp almadığı konularında araştırma yapılarak, davacının pozisyonunu haklı kılacak düzeyde delil elde edilmesi halinde durumunun değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucu davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine 07.05.2013 tarihinde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13532, Karar No: 2018/7411, Tarih: 20.06.2018

**19. Ceza Dairesi         2016/13532 E.  ,  2018/7411 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

ŞİKAYETÇİ : ...

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak,

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 331. maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanıklar hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nun 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Kabule göre;

1-)Alacaklıyı zarara uğratmak için mevcudu eksiltmek suçu şikayete konu eksiltilen malvarlığının aynı olması halinde ancak bir defa işlenebilen bir suç olup, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43. maddesinin ikinci fıkrasında aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda bir cezaya hükmedileceğinin ancak bu cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadar arttırılacağının öngörülmesi cihetiyle, bu koşullar altında alacaklıyı zarara uğratmak için mevcudu eksiltmek suçunda sanık hakkında birden fazla şikayetin bulunması halinde tayin olunacak cezanın TCK'nın 43/2. maddesi uyarınca arttırılması gerekecektir.

UYAP ortamında yapılan araştırmada benzer eylemler nedenleriyle sanıklar hakkında alacaklıyı zarara uğratmak için mevcudu eksiltmek suçundan verilip Dairemizin 2016/13533 ve 2016/11520 esasında kayıtlı olan ve aynı gün incelenerek bozulmasına karar verilen dosyalar ile 22.03.2018 tarih, 2016/11959 E. ve 2018/3268 K. sayısı ile bozulmasına karar verilen dosyanın bulunması karşısında; ilgili dosyaların birleştirilerek sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun belirlenmesi zorunluluğu,

UYAP ortamında yapılan araştırmada benzer eylemler nedenleriyle sanıklar hakkında alacaklıyı zarara uğratmak için mevcudu eksiltmek suçundan verilip Dairemizin 2016/13533 ve 2016/11520 esasında kayıtlı olan ve aynı gün incelenerek bozulmasına karar verilen dosyalar ile 22.03.2018 tarih, 2016/11959 E. ve 2018/3268 K. sayısı ile bozulmasına karar verilen dosyanın bulunması karşısında; ilgili dosyaların birleştirilerek sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun belirlenmesi zorunluluğu,

2-)Kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkumiyetin kanuni sonucu olarak sanıklar hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi uyarınca hak yoksunluklarına hükmedilmiş ise de, 24/11/2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı ile anılan maddenin bazı hükümlerinin iptal edilmiş olması nedeniyle yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve sanıklar müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 20/06/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15371, Karar No: 2016/7445, Tarih: 20.06.2016

**1. Hukuk Dairesi         2014/15371 E.  ,  2016/7445 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen tenkis davası sonunda, yerel mahkemece, tenkis isteği yönünden davacı ... feragat ettiğinden davanın reddine, diğer davacılar yönünden ise davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nun raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenien dayalı tapu iptal ve tescil olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakanları ...'nin maliki olduğu 143 ada 3, 759 ada 16 parsel sayılı taşınmazı ile yazlığını satış göstermek suretiyle davalılara devrettiğini, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, murisin taşınmazlarını devrettiği tarihlerde oldukça yaşlı ve akli dengesinde zaman zaman sorunlar yaşıyan birisi olduğunu bazı zaman akli yerine geldiğinden davalı kızının kendisini kandırarak mallarını elinden aldığını, diğer mirasçılara kalmaması için temlik yapıldığını söyleyip pek çok kişiye yakındığını, murisin ölümünden bu yana çekişmeli taşınmazdaki otelden davalıların elde ettiklerini gelirin tespitinin gerektiğini, yapılan temlikler ile saklı paylarının zedelendiklerini ileri sürerek, tenkise karar verilmesini istemişler, yargılama sırasında ıslah ile muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak tapu iptal ve tescil olmazsa tenkise karar verilmesini istemişler, ayrıca yazlığın terekeye dahil olmadığını bildirmişler, öte yandan, davacı ... davadan feragat ettiğini bildirmiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlar.

Mahkemece, tenkis isteği yönünden davacı ... feragat ettiğinden davanın reddine, diğer davacılar yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiş hüküm davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...'nun 143 ada 3 parsel sayılı taşınmazını vekil kıldığı dava dışı ... aracılığıyla 17.09.1998 tarihinde davalı torunu ....'in de 01.10.2001 tarihinde annesi olan davalı ...'a satış suretiyle temlik ettiği, murisin 759 ada 16 parsel sayılı taşınmazını intifa hakkını uhdesinde bırakarak çıplak mülkiyetini 20.09.1996 tarihinde davalı kızı ...'a temlik ettiği, mirasbırakanın 16.03.2006 tarihinde ölümüyle geriye mirasçı olarak kendisinden önce ölen oğlu ...'dan olma torunları olan davacı ..., .... ile davalı kızı...'in kaldığı davalı ...'in ise ...'ın oğlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.1990 tarih, 1990/1-152-236 sayılı kararında da vurgulandığı üzere; bir davada birden çok hukuksal sebebe dayanılması olanaklıdır. Bu halde, mahkemece önem sırası dikkate alınmak suretiyle her bir hukuki sebep yönünden araştırma yapılması zorunludur.

Somut olayda, yargılama sırasında ıslah ile davacılar muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olmazsa tenkise isteğinde bulunmuşlardır.

Bilindiği üzere; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.1990 tarih, 1990/1-152-236 sayılı kararında da vurgulandığı üzere; bir davada birden çok hukuksal sebebe dayanılması olanaklıdır. Bu halde, mahkemece önem sırası dikkate alınmak suretiyle her bir hukuki sebep yönünden araştırma yapılması zorunludur.

Somut olayda, yargılama sırasında ıslah ile davacılar muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olmazsa tenkise isteğinde bulunmuşlardır.

Ne varki, mahkemece muris muvazası hukuksal nedene dayalı tapu iptal ve tescil isteği bakımından bir inceleme ve değerlendirme yapılmış değildir.

Bilindiği üzere,uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Hâl böyle olunca; yukarıda açıklanan ilke ve olgular doğrultusunda öncelikle davacıların tapu iptal ve tescil isteği bakımından gerekli araştırma ve incelemenin yapılması, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme yapılarak ve noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.

Davacıların bu yönlere değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma sebebine göre temyize konu diğer hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 20.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.