muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/3676, Karar No: 2022/6874, Tarih: 20.10.2022

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

6.3. Değerlendirme

(V.2.) no.lu paragrafta belirtilen hükmüne uyulan bozma kararında gösterildiği şekilde işlem yapılarak (V.3.) no.lu paragrafta belirtildiği şekilde karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

VI. SONUÇ

Açıklanan nedenlerle; davalılar vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddiyle, usul ve yasaya ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan hükmün HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK'un 438. maddesi gereğince ONANMASINA, aşağıda yazılı 8.290,20 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, 20.10.2022 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/1285, Karar No: 2010/830, Tarih: 04.02.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/1285 E.  ,  2010/830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ...ve diğerleri aleyhine 22/08/2007 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 25/09/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ile bir kısım davalılar vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, usulsüz işlemler nedeniyle oluşan kurum zararının ödetilmesi isteğine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, taraflarca temyiz olunmuştur.

Dosya içeriğinden, davaya konu olay nedeniyle bir kısım davalılar hakkında Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2008/113 Esas sayılı dosyası ile açılmış bulunan ceza davasının henüz sonuçlanıp kesinleşmediği anlaşılmaktadır.

Borçlar Yasası'nın 53. maddesi gereğince ceza mahkemesinin beraat kararı, hukuk yargıcı yönünden bağlayıcı değil ise de ceza mahkemesince belirlenecek maddi olgular hukuk yargıcı yönünden de bağlayıcıdır. Dava konusu olayın özelliği nedeniyle ceza mahkemesindeki davanın sonucu beklenmeli ve ondan sonra tüm kanıtlar birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca uygun bir karar verilmelidir.

Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, ceza davasının sonucu beklenerek bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle, yazılı biçimde karar verilmiş olması, usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle taraflar yararına BOZULMASINA; bozma nedenine göre öteki yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve temyiz eden davalılardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 04/02/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6642, Karar No: 2019/17428, Tarih: 07.11.2019

**4. Ceza Dairesi         2019/6642 E.  ,  2019/17428 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜMLER : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

İddianamede açıklanan eylemler, sevk maddeleri ile temyizin kapsamı ve Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun ceza daireleri arasındaki iş bölümüne dair kararına göre, suça sürüklenen çocuk hakkında TCK’nın 106/1. maddesinin ilk cümlesi kapsamında tehdit, aynı Kanunun 103/2. maddesine göre çocuğun cinsel istismarı suçlarından kamu davası açılmış bulunmakla, en ağır yaptırımı içeren suçun çocuğun cinsel istismarı suçu olduğu ve bu nedenle işin incelenmesinin Yüksek 14. Ceza Dairesi'nin görevine girdiği anlaşıldığından, Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın ilgili Daire'ye GÖNDERİLMESİNE, 07.11.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/8069, Karar No: 2006/9724, Tarih: 27.11.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/8069 E.  ,  2006/9724 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi raporlarında münavebeye alınan karpuz ürününün dekar başına üretim gideri, verimi ve kg başına ortalama toptan satış fiyatı ile buğday ve saman ürününün kg başına ortalama toptan satış fiyatlarının (1998 yılı itibarıyla) İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilerek dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 27.11.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7762, Karar No: 2023/5336, Tarih: 09.11.2023

**2. Hukuk Dairesi         2023/7762 E.  ,  2023/5336 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/905 E., 2019/1698 K.

DAVA TARİHİ : 17.01.2018

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/28 E., 2018/221 K.

Taraflar arasındaki nüfus kaydının düzeltilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince kesin olarak başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından İlk Derece Mahkemesine verilen 19.03.2019 tarihli karar düzeltme talebini içeren dilekçe ile Dairenin 27.12.2018 tarihli, 2018/1814 Esas, 2018/1738 Karar sayılı kararının düzeltilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince 05.04.2019 ek kararla; ''Davacının 19.03.2019 tarihli talebinin, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nin 2018/1814 Esas 2018/1738 Karar sayılı 27.12.2018 tarihli kararının kesin olduğu, İstinaf başvurusu kesin olarak reddedildiği ve bu karara karşı karar düzeltme yasa yolu bulunmadığından talebinin reddine," karar verilmiştir.

Ek kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce kararın onanmasına karar verilmiştir.

Davacı karar düzeltme talep etmiş; Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararların temyizi üzerine Yargıtayca verilen karara karşı karar düzeltme kanun yolu bulunmadığından, davacının 29.12.2021 - 06.01.2022 tarihli dilekçeleri hakkında Dairemizce yapılacak bir işlem olmayıp dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

...’nün 05.08.2022 tarıhlı yazısı üzerine dosya Dairemize gönderilmiş ve davacı tarafın talep dilekçesi dosyaya eklenmesi üzerine dosya içeriğine göre Dairemizce yapılacak işlem bulunmadığından dosyanın hükmü veren İlk Derece Mahkemesine geri çevrilmesine, karar verilmiştir.

Davacı tarafın tekrar talep dilekçesi dosyaya sunmuş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre Dairemizce yapılacak işlem bulunmadığından dosyanın hükmü veren İlk Derece Mahkemesine geri çevrilmesine, karar verilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Dosya içeriğine göre Dairemizce yapılacak işlem bulunmadığından dosyanın hükmü veren İlk Derece Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

Kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.11.2023 oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3710, Karar No: 2022/20533, Tarih: 19.12.2022

**11. Ceza Dairesi         2022/3710 E.  ,  2022/20533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

..

...

Katılan vekilinin temyizinin, “2012 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan verilen mükerrerlik nedeniyle davanın reddi kararına; sanık müdafisinin temyizinin ise, “2010 ve 2011 takvim yıllarında sahte fatura kullanma” suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerine yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede:

1-Sanık hakkında “2012 takvim yılında sahte fatura kullanma“ suçundan açılan kamu davasında; dosyada mevcut bulunan bilgi ve belgeler ile UYAP üzerinden yapılan incelemede, mükerrer kabul edilen Ankara 41. Asliye Ceza Mahkemesinin 25.09.2019 tarihli, 2018/834 Esas ve 2019/574 Karar sayılı dosyasına konu yargılamanın, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 23.11.2017 tarihli, 2017/137228 Soruşturma ve 2017/40359 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında “İlyas Kalkan“ isimli mükelleften temin ettiği 8 adet sahte faturanın KDV indiriminde kullanılması eylemine yönelik olarak açılan kamu davasına ilişkin olduğu; iş bu davanın konusunun ise, Başkent Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığının 31.03.2016 tarihli ve 2016-A-2493/9 sayılı vergi tekniği raporuna göre sanığın “ ... Medya Rek. Tant. Org. Tekn. İşl. Danş. Tic. Ltd. Şti.‘den“ aldığı 2 adet faturanın KDV indiriminde kullanılması eylemine ilişkin olduğunun anlaşılması karşısında; her iki davaya konu edilen faturaların farklı olması nedeniyle, davaların mükerrer olmadığı, ancak zincirleme suç kapsamında değerlendirilmesinin gerektiği, bu itibarla davanın esası hakkında bir karar verilmesi yerine, hatalı değerlendirmeyle ilk derece mahkemesinin beraat hükmü kaldırılarak mükerrerlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesi yasaya aykırı,

2-Mahkûmiyet hükümleri yönünden ve “2012 takvim yılında sahte fatura kullanma“ suçunun sübutu halinde; hükümlerden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin ve sanık müdafiin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5271 sayılı CMK'nin 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın bozmanın içeriğinde dikkate alınarak ilk olarak Ankara 47. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine, 19.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/13797, Karar No: 2010/10264, Tarih: 14.10.2010

**11. Hukuk Dairesi         2009/13797 E.  ,  2010/10264 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Beyoğlu 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27.11.2008 tarih ve 2008/226-2008/450 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Beyoğlu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okulun onarımı nedeniyle bu okulun öğrencilerini başka okullara taşıma işini yaptığını, yapılan ihaleyi de müvekkilinin kazandığını, ancak ihalenin taşıma işinin başlamasından önce yapılması gerektiği belirtilerek davalıların müvekkilinin hak edişini ödemediklerini, müvekkilinin davalıların istediği hizmeti tamamen yerine getirmiş olduğunu, ihalenin geç yapılmasında sorumluluğu ve kusurunun olmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 7.000,00 YTL alacağın faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davanın konusunun okul servis işinin ihalesi ile ilgili olduğundan İhale Kanununa tabi bulunduğunu, bu nedenle davanın idare mahkemelerinde görülmesi gerektiğini davacının taşıma işini yaptıktan sonra ihalenin yapılmış olduğunu, talep edilen servis ücretinin velilerden veya davacıya ihaleyi verme sözünü veren ilgili idarecilerden tahsilinin gerektiğini savunarak, müvekkili İdare aleyhine açılan davanın usul ve esas yönlerinden reddini istemiştir.

Diğer davalı, davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve mevzuatı ile ilgili olduğu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2 nci maddesinin (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtel olanlarca açılacak tam yargı davalarında idari yargının görevli bulunduğunun düzenlenmiş olduğu gerekçesiyle davanın idari iş mahiyetinde olmasından dolayı yargı yolu yokluğu nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, taşıma hizmetinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın idari iş mahiyetinde olduğu gerekçesiyle yargı yolu yokluğu nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir. Davacı, işbu davada davalılara bağlı okullarda eğitim gören öğrencileri taşıdığını ileri sürerek, bu işten doğan taşıma bedelinin tahsilini istemiştir. Davada taşıma işinin yapılmasına ilişkin olarak gerçekleştirilmiş bulunan ihalenin iptaline ilişkin bir istem yoktur. Davacı, ihaleden önceki dönemde, sonraki dönemde ve ihalesiz olmak üzere yaptığı taşımaların bedelini istemektedir. Bu durumda davaya konu uyuşmazlık davalıların tek taraflı olarak yaptıkları idari işlem ve eylemlerden kaynaklanmayıp, TTK’nun 4/1 nci maddesi uyarınca ticari dava sayılan taşıma bedelinden kaynaklandığından işbu davada davacının taşıma bedeli isteminin yerinde olup olmadığı, davalıların bu bedelden sorumlu olup olmadıkları hususlarının değerlendirilmesi gerekmektedir. O halde mahkemece, çözümü tamamen özel hukuk alanına tabi bulunan taşıma bedelinin tahsiline ilişkin bu davaya bakmanın Adli Yargı’nın görev alanında bulunduğunun kabulü ile yargılamaya devam olunması gerekirken, yazılı şekilde davanın idari iş mahiyetinde olduğundan bahisle yargı yolu yokluğu nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8534, Karar No: 2012/13255, Tarih: 12.06.2012

**22. Hukuk Dairesi         2012/8534 E.  ,  2012/13255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Manisa 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 27/01/2012

Davacı işçi, davalı Bakanlığa bağlı Manisa 1. Piyade Eğitim Tugayı Komutanlığı Batı Kışla mutfağında, değişik alt işverenlerin işçisi olarak aralıksız çalıştığını, işyerinde iki vardiya halinde 04:30-14:30 ve 10:30-20:30 saatleri arasında çalışıldığını, Ramazan ayı boyunca saat 22.00'ye kadar çalıştırıldığını, davacının genellikle 2. vardiyada haftanın 6 günü 10 saat, bazen de 10 saatten fazla çalıştığını, bazen dini bayramların 1. gününde tatil yaptığını, bunun da hafta tatiline sayıldığını, Ramazan ayında hafta tatili yaptırılmadığını, fazla çalışma ve genel tatil ücretlerinin ödenmediğini, davalıların 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi gereğince asıl işveren-alt işveren olarak dava konusu alacaklardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek davacının, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak genel tatil ve ulusal bayram günleri ücret  alacağı ile  fazla mesai ücreti alacaklarının dava tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek banka faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline  karar  verilmesini  talep etmiştir.

Davalı bakanlık vekili; Manisa 1. Piyade Eğitim Tugay Komutanlığının hazır yemek işini 30.04.2009 tarihinden itibaren yürüten ........... Şti'nde halen çalışmaya devam ettiğini, davacının, dava açmakta hukuki yararının olmadığını, dava şartlarının oluşmadığından davanın sıfat yokluğu ve dava açma süresi yönünden reddi gerektiğini, müvekkili Kurumun ihale makamı olduğunu, hazır yemek hizmetini bütünü ile, anahtar  teslimi olarak ve ihale yolu ile satın aldığını, davalı Kurum ile diğer davalı şirket arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisinin bulunmadığını, yüklenici ile akdedilen sözleşmenin eki niteliğindeki "Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin" 38. maddesi uyarınca yüklenici şirketlerden alacaklı olan personel varsa başvurmaları hususunun her hak ediş döneminde işçilere  ilan  edildiğini,  işçilik   alacağını  alamadığını  bildiren  işçilere  bu  hak edişlerden gerekli ödemenin yapıldığını, 4857 sayılı Kanun'un 36. ve Genel Şartnamenin 38. maddeleri gereğince Milli Savunma Bakanlığının dava konusu alacaklardan sorumlu tutulamayacağını savunarak  açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....... A.Ş. davaya cevap vermemiştir.

Davalı ....... A.Ş. davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davalı ... A.Ş. hakkında davanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmediğinden davalı şirket hakkındaki davanın  açılmamış sayılmasına, karar verilmiş, davalı Milli Savunma Bakanlığı ile davalı şirket arasında alt işverenlik ilişkisinin bulunduğu, davacının yaptığı işin niteliğinin fazla çalışma yapmaya elverişli olduğu, ücret bordrolarında fazla çalışma ücretlerinin mevcut olmadığı, davalı tarafın denkleştirme çalışması veya telafi çalışması yaptırdığına ilişkin bir savunması bulunmadığı, dosya içinde çalışma sürelerini gösteren nöbet çizelgesi, fazla çalışma talimatı, vardiya listesi, işyeri giriş çıkış kayıtları,elektronik takip kartı gibi belgelerin mevcut olmadığı dikkate alınarak görüşüne başvurulan hesap bilirkişisinin tanık anlatımlarına göre düzenlediği rapora itibarla raporda hesaplanan fazla mesai ücreti, bayram ve genel tatil ücreti alacağından % 30 hakkaniyet indirimi yapılarak, davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir.

Kararı süresi içinde davalı Milli Savunma Bakanlığı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil çalışması yapıp yapmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık  konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Günlük çalışma süresinin 11 saati aşamayacağı Kanunda emredici şekilde düzenlendiğine göre, bu süreyi aşan  çalışmaların  denkleştirmeye  tabi  tutulamayacağını  ve zamlı ücret ödemesi veya serbest zaman kullanımının söz konusu olacağı kabul edilmelidir.

Yine işçilerin gece çalışmaları günde yedibuçuk saati geçemez (m.69/3). Bu hal de günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın bir sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden haftalık 45 saat olan kanuni çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde 7.5 saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir.

Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesine göre hükümlerine göre günde 7.5 saat çalışmasını gerektiren  işlerde çalışan  işçinin 7.5 saati aşan  çalışma süreleri ile 7.5 saatten az çalışılması gereken işler bakımından Yönetmeliğin 5. maddesinde sözü edilen günlük çalışma sürelerini aşan  çalışmalar doğrudan fazla çalışma niteliğindedir. Sözü edilen çalışmalarda haftalık 45 saat  olan yasal sürenin aşılmamış  olmasının önemi yoktur.

Fazla çalışma yönünden diğer bir kanuni sınırlama da, 4857 sayılı Kanun’un 41. maddesinde yazılı olan fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamayacağı şeklindeki hükümdür. Ancak bu sınırlamaya rağmen işçinin daha fazla çalıştırılması halinde, bu çalışmalarının karşılığı olan fazla mesai ücretinin de ödenmesi gerektiği açıktır. Kanundaki sınırlama esasen işçiyi korumaya yöneliktir.