muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/182, Karar No: 2020/204, Tarih: 14.05.2020

149. maddede yağma suçunun nitelikli hâlleri arasında; iş yerinde ve gece vakti işlenmesi sayılmış olup 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun’un 64. maddesi ile yağma suçunun konut ve iş yerlerinin eklentilerinde işlenmesi hâli de diğer bir nitelikli hâl olarak Kanun maddesine eklenmiştir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Sanığın, mağdur ...'in kasiyer olarak çalıştığı Atatürk Mahallesi, Barbaros Caddesi'nde faaliyet gösteren A101 isimli markete 26.12.2016 tarihinde saat 19.00 sıralarında gelerek keklerin hangi reyonda olduğunu sorduğu, aldığı yiyeceklerin ücretini ödemek için kimsenin bulunmadığı kasaya geldiği, yerine geçen mağdurun yazar kasayı açmasını fırsat bilip kasa çekmecesindeki markete ait paraları alarak kaçtığı olayda; Yerel Mahkemece sanık hakkında nitelikli yağma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün sanık müdafisi tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen esastan ret kararının sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesiyle Özel Dairece eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile hüküm kurulması isabetsizliklerinden bozulmasına karar verildiği, sanık müdafisinin temyiz talebinin sanık lehine olan delillerin dikkate alınmadığına, özellikle olay anını gösteren CD’nin incelenmediğine, Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğuna dair muhakeme hukukuna aykırılık iddialarına dayalı nedenler ile Yerel Mahkemenin suç vasıflandırmasının hatalı olduğuna yönelik maddi hukuka ilişkin itirazları içerdiğinin anlaşılması karşısında ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin uyguladığı maddi ceza normlarının hukuka uygun olmasının, maddi olayın doğru ve eksiksiz bir şekilde tespit edilerek bu tespite uygun olan maddi hukuk normlarının uygulanmasına bağlı olduğu, buna göre hükmün hukuki yönüne ilişkin olan ve hükme etki eden maddi olay değerlendirmesindeki hukuka aykırılıkların da temyiz kanun yolunda incelenebileceği hususları ile 5271 sayılı CMK'nın 288. maddesinin Hükümet Tasarısı'ndaki Gerekçesinde belirtildiği üzere, delillerin yanlış değerlendirilmesi, kuralların yorumunu ve eylemin gerçek niteliğinin saptanmasını etkilediğinde hukuka aykırılık hâlinin oluşacağı dikkate alınarak, Özel Dairece, fiilin suç oluşturup oluşturmadığı, fiilin hangi suçu oluşturduğu, eksik araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulup kurulmadığı, hükmün doğru tesis edilip edilmediği, gerekçenin dosya kapsamına uygun olup olmadığı, dosyaya yansıyan ve hükme etki edebilecek delillerin karar yerinde tartışılıp tartışılmadığı, bu bağlamda maddi sorunun isabetli bir şekilde tespit edilip edilmediği gibi dosyaya yansıyan tüm maddi hukuka ilişkin aykırılıklar ile temyiz dilekçesinde muhakeme hukukuna yönelik olarak mahkûmiyet hükmünün gerekçesiz olduğuna yönelik itirazda bulunulması karşısında bu yönlerden de temyiz incelemesi yapılması gerektiği,

Yerel Mahkemece, dosya içerisinde yer alan parayı alma anında sanık ile katılan arasındaki itiş kakışı gösteren CD incelenmeden suç vasfının belirlenmesi yönünden önem arz eden olay anını içermeyip sadece fotoğraflardan ibaret CD inceleme tutanağıyla değerlendirme yapılması, Yargıtay 6. Ceza Dairesi tarafından ise söz konusu CD'nin izlenmesine rağmen olay anına ilişkin görüntülerin bulunmadığından bahisle ilgili kayıtların araştırılmasının istendiği, Yargıtay Ceza Genel Kurulunca izlenen CD'de olay anınına ilişkin kayıtların mevcut olduğunun tespit edilmesi karşısında öncelikle Yerel Mahkeme tarafından olay anını gösteren görüntüler incelenip söz konusu görüntülerle tüm kanıtların birlikte değerlendirilmesi, sübuta ve vasfa yönelik tartışmaların denetime elverecek şekilde karar yerinde gösterilmesi ile iddia ve savunmadan hangisine üstünlük tanındığının hüküm gerekçesine yansıtılması gerekirken eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle hüküm kurulduğu kabul edilmelidir.

Önceki uyuşmazlık konularında varılan sonuca göre; gerekçeye yönelik uyuşmazlık konusu değerlendirilmeyip bu konuda herhangi bir oylama yapılmamıştır.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının değişik gerekçeyle kabulüne, karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan iki Ceza Genel Kurulu Üyesi; "Somut olayda maddi olgunun hukuka aykırılık yönünden incelenemeyeceği,"; üç Ceza Genel Kurulu Üyesi ise; "Olay anını gösteren güvenlik kamera kayıtlarının araştırılması yönünden eksik inceleme yapılmadığı," görüşleriyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının değişik gerekçeyle KABULÜNE,

2- Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 31.01.2018 tarihli ve 3358-548 sayılı bozma ilamında "karar gerekçeleri" ibaresiyle başlayan paragrafın çıkarılıp yerine;

"Yerel Mahkemece, dosya içerisinde yer alan parayı alma anında sanık ile katılan arasındaki itiş kakışı gösteren CD incelenmeden suç vasfının belirlenmesi yönünden önem arz eden olay anını içermeyip sadece fotoğraflardan ibaret CD inceleme tutanağıyla değerlendirme yapılması karşısında öncelikle Yerel Mahkeme tarafından olay anını gösteren görüntüler incelenip tüm kanıtların denetime elverecek şekilde tartışılarak iddia ve savunmadan hangisine üstünlük tanındığı hüküm gerekçesine yansıtılmadan eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle hüküm kurulması isabetsizliklerinden BOZULMASINA," ibaresinin EKLENMESİNE,

3- Dosyanın Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 14.05.2020 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4744, Karar No: 2023/671, Tarih: 08.02.2023

**1. Hukuk Dairesi         2022/4744 E.  ,  2023/671 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

HÜKÜM/KARAR : Kabul

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; davalı Şirket tarafından dava konusu taşınmazın yer aldığı bölge için İdare tarafından yeni bir kıyı kenar çizgisi belirlendiği yönünde beyanda bulunmasına rağmen ilgili İdareden bu durumun sorulmadığı, gerekçeli kararın davalı ...’ye Tebligat Kanunu’nun (TK) 21 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca muhtara tebliğ edildiği, ancak tebligat mazbatasında anılan Yasa maddesinde aranan “adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesi ve mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya bildirilir’’ hususunun belirtilmediği, bu nedenle anılan tebligatın usulüne uygun olmadığı, gerekçeli kararın davalı ... adına kızı Mahinur Su’ya tebliğ edildiği bildirilmiş ise de ...’ın nüfus kaydında kızı olmadığı, tek çocuğunun oğlu ... olduğu görülmüştür.

TK’nin 21 inci maddesi “Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır. (Ek fıkra: 11/1/2011-6099/5 md.) Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır. (Ek: 19/3/2003-4829/5 md.) Muhtar, ihtiyar heyeti azaları, zabıta amir ve memurları yukarıdaki fıkralar uyarınca kendilerine teslim edilen evrakı kabule mecburdurlar.” hükmüne amirdir.

Bu itibarla;

1) Davalı ... ve davalı ...’a Mahkeme gerekçeli kararının usulüne uygun olarak tebliği, yasal temyiz süresinin beklenilmesi ile buna ilişkin evrakın dosyasına eklenilmesi,

2) Dava konusu taşınmazın yer aldığı bölge için 09.01.1987 tarihinde onaylanan kıyı kenar çizgisi dışında yeni bir kıyı kenar çizgisi belirleme işleminin yapılıp yapmadığının idareden sorularak tespiti ile buna ilişkin evrakın temin edilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Bu itibarla;

1) Davalı ... ve davalı ...’a Mahkeme gerekçeli kararının usulüne uygun olarak tebliği, yasal temyiz süresinin beklenilmesi ile buna ilişkin evrakın dosyasına eklenilmesi,

2) Dava konusu taşınmazın yer aldığı bölge için 09.01.1987 tarihinde onaylanan kıyı kenar çizgisi dışında yeni bir kıyı kenar çizgisi belirleme işleminin yapılıp yapmadığının idareden sorularak tespiti ile buna ilişkin evrakın temin edilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

08.02.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6679, Karar No: 2008/10224, Tarih: 09.07.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2008/6679 E.  ,  2008/10224 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davacı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Hükme esas alınan uzman bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın ... niteliğinde olduğu ve bu nedenle 1969 tarihli memleket haritasında yeşil renkli alanda gösterildiği bildirilmişse de çevrede yapraklı ... rumuzlu alanlar bulunmaktadır. ... bilirkişi tarafından gerek fındık ağaçlarının gerekse çevredeki ... ağaçlarının yaşları, sayıları kapalılık oluşturacak yoğunlukta olup olmadıkları bildirilmemiştir.

O halde, uzman bilirkişiden bu konuların açıklığa kavuşturulduğu, ekinde memleket haritası ile kadastro paftasının (ada bazında) ölçekleri eşitlenerek, çalıştırıldığı kroki bulunan ek rapor istenmesi,

Ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri ...Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 09/07/2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/650, Karar No: 2019/257, Tarih: 07.03.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2018/650 E.  ,  2019/257 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “işçilik alacağı" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Diyarbakır 1. İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 23.03.2016 tarihli ve 2015/1189 E.-2016/477 K. sayılı kararın temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 28.03.2017 tarihli ve 2017/3143 E.-2017/6630 K. sayılı kararı ile;

"…Davacı vekili, müvekkili işçinin, davalı asıl işverene ait işyerinde alt işveren işçisi olarak çalıştığını, yol ve yemek ücret alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, yol ve yemek ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasında, davacının yol ve yemek ücreti alacaklarının bulunup bulunmadığı noktasında uyuşmazlık vardır.

Somut olayda, Mahkemece emsal dava dosyalarında verilen kararlar, idari şartnameler ve davalı ...Ş.’nin Diyarbakır İl Müdürlüğü’nün 31.10.2012 tarihli yazısına dayanılarak, yol ve yemek ücreti alacakları hüküm altına alınmıştır. Ne var ki, yapılan araştırma ve inceleme yeterli değildir. Şöyle ki;

Dosya içeriğindeki hizmet alım sözleşmesi ve eklerinin, davacının çalıştığı alt işverenlerle ilgisinin olmadığı anlaşılmaktadır. Davacının çalıştığı alt işverenlerin taraf oldukları sözleşme ve ekleri dosyaya kapsamında bulunmamaktadır. Emsal dava dosyasına atıf yapılmış ise de, dosya ekinde emsal olduğu belirtilen dava dosyası yer almadığından bu aşamada bir değerlendirme yapılması mümkün değildir.Anılan sebeple, öncelikle, davacının çalıştığı alt işveren şirketlere dikkat edilerek, çalışmaya dayanak hizmet alım sözleşmeleri, teknik ve idari şartnameler ile sair ekler dosyaya celp edilerek incelenmeli, yol ve yemek ücreti ödemesi ile ilgili madde içerip içermediği denetlenmelidir. Emsal dava dosyası da dosya ekine alınarak, içeriğindeki bilgi ve belgeler incelenmeli, aylık 200,00 TL yol ücreti ve aylık 300,00 TL yemek ücreti ödenmesine ilişkin kabullerin dayanaklarının ne olduğu belirlenmelidir.

Diğer taraftan, başka bir dava dosyasına cevaben düzenlendiği anlaşılan Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. Diyarbakır İl Müdürlüğü’nün 31.10.2012 tarihli yazısında, yol ve yemek ücretlerinin nakdi olarak ödendiğine ilişkin ifade bulunmakta olup, bu yazı üzerinde durularak, hangi tarih aralıklarında ne miktarda ödeme yapılması hususunun kararlaştırılmış olduğu, ilgili müdürlükten sorularak, alınacak cevabi yazı ve ekleri incelenmelidir.

Diğer taraftan, başka bir dava dosyasına cevaben düzenlendiği anlaşılan Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. Diyarbakır İl Müdürlüğü’nün 31.10.2012 tarihli yazısında, yol ve yemek ücretlerinin nakdi olarak ödendiğine ilişkin ifade bulunmakta olup, bu yazı üzerinde durularak, hangi tarih aralıklarında ne miktarda ödeme yapılması hususunun kararlaştırılmış olduğu, ilgili müdürlükten sorularak, alınacak cevabi yazı ve ekleri incelenmelidir.

Ayrıca, davalının talebi üzerine alt işveren Edessa Enerji Elektrik Dağıtım Tic. Ltd. Şti.’ye dava ihbar edilmiş olup, söz konusu alt işveren tarafından dosyaya sunulan bir kısım bordrolarda yemek ve yol ücreti tahakkuklarının bulunduğu görülmektedir. Mahkemece söz konusu bordro tahakkuklarının dikkate alınmaması da yerinde değildir. Öte yandan, davaya cevap dilekçesinde, alt işverenlerin tamamından kayıtların ve belgelerin celp edilmesi talebi bulunmaktadır. Mahkemece diğer alt işveren şirket ya da şirketlere talep doğrultusunda yazı yazıldığına dair dosya içeriğinde bilgi bulunmamaktadır. Anılan sebeplerle, ihbar olunan Edessa Enerji Elektrik Dağıtım Tic. Ltd. Şti. tarafından dosyaya sunulan bordrolardaki tahakkuklar dikkate alınmalı, davacının çalıştığı diğer alt işveren şirket ya da şirketlerden de uyuşmazlık konusuna ilişkin işyeri kayıtları istenilmelidir.

Yukarıda belirtilen yönlerden yapılacak araştırma neticeleri ve dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek, dava konusu talepler hakkında bir karar verilmelidir. Eksik araştırma ve incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir..."

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, işçilik alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkili işçinin davalı işveren nezdinde arıza bakım ve onarım teknisyeni olarak işe başladığını ve hâlen çalıştığını, davalı işverenin asıl işveren olması nedeniyle tüm alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, yol ve yemek ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yol ve yemek ücretlerinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş. (DEDAŞ) vekili, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının yol ve yemek ücreti taleplerinin kanundan veya iş sözleşmesinden kaynaklanmadığını, dava dışı alt işveren ile müvekkili arasında yapılan ihale sözleşmesi ve şartnamelerde yol ve yemek ücreti bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. (DEDAŞ) vekili, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının yol ve yemek ücreti taleplerinin kanundan veya iş sözleşmesinden kaynaklanmadığını, dava dışı alt işveren ile müvekkili arasında yapılan ihale sözleşmesi ve şartnamelerde yol ve yemek ücreti bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İhbar olunan Edessa Elektrik Dağ. Tic. Ltd. Şti. (ihbar olunan şirket) vekili, davacıya ait iş sözleşmesinde belirtildiği üzere personelin aylık ücretinin; yasal sınırlar içerisinde yapacağı fazla çalışma ücreti, yemek, yol, asgari geçim indirimi ve verilecek tüm ilave sosyal imkânları da kapsamak üzere net olarak ödendiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının arıza bakım ve onarım teknisyeni olarak çalıştığı, dosyada bulunan emsal onama kararları, emsal dosyalardaki idari şartnameler, 31.10.2012 tarihli yazı dikkate alındığında davacının yol ve yemek ücretine hak kazandığı, emsal dosyalardaki söz konusu miktarlar üzerinden yol ve yemek ücretine hükmedildiği gerekçesiyle bilirkişi raporunda yapılan hesaplama uyarınca davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyizi üzerine karar Özel Dairece, yukarıda başlık bölümünde açıklanan nedenlerle bozulmuştur.

Mahkemece, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca asıl işverenin, alt işveren iş yeri ile ilgili tüm defter ve belgeleri ilgili bulundukları yılı takip eden takvim yılından başlayarak saklama zorunluluğunun bulunduğu, bu hususta benzer mahiyette birçok karar verildiği ve Yargıtay tarafından söz konusu saklama yükümlülüğü gözetilerek kararların onandığı, ihale evrakının ve bordro sunma yükümlülüğünün davalı asıl işverene ait olduğu, emsal dosyaların Yargıtay tarafından onandığı, öte yandan somut olayda belirsiz veya çelişkili bir hususun da bulunmadığı, tarafların sunduğu tüm belgeler incelenerek sonuca gidildiği, dosyada sunulmayan delillerin resen getirilmesinin yargılama hukukuna ilişkin genel ilkelere aykırı olduğu, aksi yöndeki delili, bütün belgeler elinde olan davalının dosyaya sunmadığı, mevcut delillere göre değerlendirme yapıldığı, emsal onama kararlarındaki tutarlar göz önüne alındığı ve davanın kabulüne karar verildiği, ayrıca mahkemece usulüne uygun olarak ihbar yapıldığı ancak ihbar olunan şirket tarafından belgelerin sunulmadığı, karar verildikten sonra alt işverene ait belgelerin sunulduğu, ihbar olunan şirketin yapılan ihbara rağmen süresi içerisinde belge sunmamasının rücu davasında tartışılacağı gerekçesiyle önceki kararda direnilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olayda davacının yol ve yemek ücreti alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı ile mahkemece bu yönde yapılan araştırmanın yeterli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olayda davacının yol ve yemek ücreti alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı ile mahkemece bu yönde yapılan araştırmanın yeterli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Asıl-alt işverenlik ilişkisi 10.06.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu'nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde düzenlenmiştir.

Anılan madde uyarınca “...Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir…”

4857 sayılı İş Kanunu uyarınca çıkarılan Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 4’üncü maddesine göre, asıl-alt işveren ilişkisinin kurulabilmesi için; asıl işverenin iş yerinde mal veya hizmet üretimi işlerinde çalışan kendi işçileri de bulunmalı, alt işverene verilen iş, iş yerinde mal veya hizmet üretiminin yardımcı işlerinden olmalıdır. Asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi durumunda ise, verilen iş işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olmalıdır. Öte yandan alt işveren, üstlendiği iş için görevlendirdiği işçilerini sadece o iş yerinde aldığı işte çalıştırmalıdır. Ayrıca alt işveren, daha önce o iş yerinde çalıştırılan bir kimse olmamalıdır. Ne var ki daha önce o iş yerinde çalıştırılan işçinin bilahare tüzel kişi şirketin ya da adi ortaklığın hissedarı olması, alt işveren ilişkisi kurulmasına engel teşkil etmez.

Yeri gelmişken belirtilmelidir ki, asıl-alt işveren ilişkisinde asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

Yukarıdaki açıklamaların ışığında somut olayın değerlendirilmesine gelince; davacı vekili, davalı DEDAŞ’ın asıl işveren olduğunu, yol ve yemek ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek bu alacaklarının tahsilini talep etmiş, davalı vekili ise müvekkili ile alt işveren arasında yapılan ihale sözleşmesi ve şartnamelerinde yol ve yemek ücretleri bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalının asıl işveren olduğu, emsal dava dosyalarında verilen kararlar, idari şartnameler ve davalının Diyarbakır İl Müdürlüğü’nün 31.10.2012 tarihli yazısına dayanılarak, yol ve yemek ücreti alacakları hüküm altına alınmıştır.

Davalının asıl işveren olduğu uyuşmazlık dışı ise de, talep konusu alacakların hüküm altına alınması için yapılan araştırma eksik incelemeye dayanmakta olup, hüküm kurmaya yeterli değildir.