muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/12002, Karar No: 2007/14958, Tarih: 22.11.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/12002 E.  ,  2007/14958 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında, ... Köyü 156 ada 2 ve 12 parsel sayılı 1637.55 m2 ve 638.34 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, tarla ve fındık bahçesi niteliğiyle, öncesinde dava dışı 148 ada 1 ila 10, 13, 14, 15, 20, 156 ada 1, 5, 9, 10, 11, 13 ve 14 parsellerle bir bütün olarak Mayıs 1289 yoklama tarih ve 206, 222 ve 215 numaralı sicillerden gelen Mayıs 1947 tarih 107 sıra numaralı tapu kaydı ve diğer tedavülleri kapsamında kaldığından söz edilerek ... adına tesbit edilmiştir. Orman Yönetimi, taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu, tesbitlerin iptali ve orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece davanın REDDİNE, çekişmeli parsellerin tesbit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli taşınmaz bu işlemde orman kadastro sınırları dışında bırakılmıştır.

Karara dayanak alınan ve Uzman Bilirkişi Mahmut ... tarafından düzenlenen raporda, çekişmeli parsellerin, memleket haritasında yapraklı ağaç sembolü bulunan yeşil alan olarak nitelendiği, orman özelliği gösteren alanlar içinde değil ağaç topluluğu veya sıra halinde gözüken yere isabet ettiği, sınırlarında dikilerek getirilmiş meyve ağaçlar bulunduğu bildirilmiş, rapora eklenen renkli memleket haritası suretinde çekişmeli parsel ok ile gösterilmek suretiyle ve denetime olanak tanımayacak şekilde nokta olarak, yeşil ile renklendirilen yapraklı ağaç sembollü alanlarda işaretlenmiş, arazi kadastro paftası ile memleket haritası çıkıştırılıp, bu kez çekişmeli parsel daha önce ok ile işaretlendiği yerden başka bir yerde ancak okla işaretlendiği yerin yakınında gösterilmiştir. Çekişmeli taşınmazların memleket haritasındaki konumu ve bitki örtüsü yönünden açığa çıkan çelişkiler uzman bilirkişi tarafından açıklanıp giderilmemiş, mahkeme de bu çelişkileri yöntemince gidermemiştir. Zemindeki fındık ağaçlarının yaşları gözetildiğinde, memleket haritasının düzenlendiği tarihte üzerinde değerlendirme konusu yapılacak fındık ağacı varlığından söz edilemeyeceği gibi, taşınmazlarda bulunan ağaçlarının cinsleri, yaşları, sayıları ve kapalılıkları bilimsel olarak açıklanmamıştır. Çevre parsellerin yapısı ve eğim dikkate alındığında bilirkişinin eylemli durum ile memleket haritası üzerindeki nitelendirme hususunda yaptığı açıklama da yetersizdir.

Diğer taraftan; çekişmeli taşınmazlar ile birlikte dava dışı daha bir çok parselin kadastro tesbitine esas alınan 4 dönüm yüzölçümündeki tapu kaydının, yüzölçümünden çok fazlaya revizyon gördüğü halde, revizyon gösterilen parsellerin tümünü kapsayıp kapsamadığı yöntemince araştırılmamıştır.

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece devlet ormanları belirlenmiştir. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.

Devletleştirilen ve iadeye tabi olmayan ormanlara ait tapu kayıtları hukuki değerlerini yitirir. 6831 Sayılı Yasanın 3373 Sayılı Yasa ile değişik 1/F maddesi, öncesi orman olmayan taşınmazlar bakımından söz konusu olabilir.

O halde; mahkemece, çekişmeli parsellerin de kadastro tesbitine esas alınan tapu kayıtlarının revizyon gördüğü dava dışı parsellerin tesbit tutanakları, bu revizyonları dıştan çevreleyen komşu parsel ve dayanakları, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, aynı tapu kaydının revizyon gördüğü parsellere ilişkin derdest davalar birleştirilmeli, ya da birleştirme olanağı yok ise dosyalardan birisi kılavuz dosya seçilerek, önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazların öncesinin eski tarihli memleket haritası, amenajman planı ve hava fotoğraflarında ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14

. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı; öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu, 6831 Sayılı Yasanın 1/F maddesinin orman içindeki veya ormana sınır yerler söz konusu olduğunda, tapu kaydı kapsamındaki yerler için uygulama olanağı bulabileceği, bunun için çekişmeli parsellerin tapu kaydı kapsamında kaldığının tereddüte yer bırakmayacak biçimde saptanması gerektiği düşünülmeli; esasen 3402 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılan ve bir sayfalık çalışma tutanağı ile ekindeki uygulanabilir nitelikte olmayan haritadan ibaret çalışma, orman kadastro faaliyeti olarak kabul edilemeyeceği gibi, bir an için orman kadastrosu kabul edilse dahi işlem kesinleşmediğinden; yukarıda değinilen memleket haritası, amenajman ve hava fotoğrafları fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı; taşınmazın üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların cinsi, yaşları, sayısı, taşınmazın hangi bölümünde hangi oranda bulunduğu, kapalılık ile hakim ağaç türü detaylı ve bilimsel olarak belirlenmeli, dayanak tapu kaydı yöntemince zemine uygulanıp, değişebilir nitelikte sınır içerip içermediği, içeriyorsa 3402 Sayılı Yasanın 20/C ve 32/3 maddeleri gereğince yüzölçümüne değer verilerek kapsamı ve çekişmeli parsellerin bu tapu kaydının yüzölçümü ile geçerli kapsamı içinde kalıp kalmadığı tereddüte yer bırakmayacak biçimde saptanmalı, asıl taşınmazın kapsamı, orman veya ormandan açma değilse, miktar fazlasının sınırda bulunan eylemli ormandan açma yapılarak kazanılıp kazanılmadığı, taşınmazların orman içi açıklığı olup olmadığı üzerinde durulmalı; tüm deliller birlikte değerlendirip, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı ... Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine 22/11/2007 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/11752, Karar No: 2010/6077, Tarih: 26.04.2010

**7. Ceza Dairesi         2007/11752 E.  ,  2010/6077 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : 1918 Sayılı Kanuna Muhalefet

HÜKÜM : TCK.nun 102/4.maddesi uyarınca kamu davasının ortadan kaldırılmasına ve müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Sair temyiz itirazları yerinde değilse de;

Yurda kaçak yollardan sokulan suç konusu 9205 adet viagra hap cinsi eşyanın tamamının müsaderesi yerine, 4602 adeti hakkında müsadere kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan idare vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan CMUK.nun 322.maddeleri uyarınca, yurda kaçak yollardan sokulan dava konusu 9205 adet viagra hap cinsi eşyanın 5607 sayılı Yasanın 13/1.maddesi yollamasıyla 5237 sayılı TCK.nun 54/4.maddesi uyarınca müsaderesine, karar verilmesi suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 26.04.2010 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17789, Karar No: 2014/23150, Tarih: 18.11.2014

**12. Ceza Dairesi         2014/17789 E.  ,  2014/23150 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Dava : 466 sayılı Kanuna göre tazminat

Hüküm : 2.824,57 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, ile 465,99 TL, 13,53 TL’nın ve 6.000 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi

Davacının tazminat talebinin kısmen kabulüne ilişkin hüküm, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Davacı hakkındaki tutuklama işlemi, 1 Haziran 2005 tarihinden önce gerçekleştiğinden 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 6. maddesine göre, davacının tazminat talebi 466 sayılı Kanun Dışı Yakalanan veya Tutuklanan Kimselere Tazminat Verilmesi Hakkında Kanun hükümlerine tabi olacaktır.

466 sayılı Kanunun 2. maddesine göre de "verilen kararların kesinleştiği veya bu iddiaların mercilerince karara bağlandığı tarihten itibaren üç ay içinde" davanın açılması gerekmektedir.

Kanunda öngörülen 3 aylık sürenin, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 23.03.2010 tarih ve 2009/256 esas, 2010/57 sayılı kararı ile, "kesinleşen kararların tebliğinden" itibaren başlayacağı kabul edilmiş, ancak, kesinleşmiş kararların tebliğini öngören bir kanuni düzenleme bulunmaması nedeniyle, kararının tebliğ edilmemesi halinde tazminat davasının hangi sürede açılacağı hususu belirtilen kararda tartışılmamış, Ceza Genel Kurulu'nun 6.5.2014 tarih ve 141-229 sayılı kararında da 466 sayılı Kanuna göre incelenen tazminat davasının usul ve yasaya uygun yapılan kesinleşmesinden itibaren her halükarda 10 yıl içinde eğer kesinleşmiş beraat kararı tebliğ edilmiş ise tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde davanın açılması gerektiği kabul edilmiştir.

Bununla beraber ceza yargılaması sonunda verilen beraat hükümlerinin, hükümden sonra usulüne uygun olarak tebliğ edilememesi veya tebliğ edildiğine dair tebligat parçalarının dosyada bulunamaması gibi hallerde, kısaca zamanında kesinleştirilmeyen beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlarda tazminat davasının hangi sürede açılacağı konusunda açıklık bulunmamakla birlikte, belirsiz olan bu durumun ila nihaye devam edemeyeceği nazara alınarak, bilhassa yukarıda zikredilen CGK'nın 23.03.2010 gün ve 256-57 sayılı kararında herhangi bir süre sınırlaması öngörülmemesi nedeniyle adliye arşivlerinin taranarak tazminat davalarının açıldığı gözlemlendiğinden, bir noktadan sonra dava açmanın bir süre ile sınırlandırılması zorunluluk arz etmektedir.

Davalı ... Hazinesinin bu konuda aleyhine açılan tazminat davaları ile ilgili herhangi bir arşiv kaydı veya bilişim sistemleri üzerinden oluşturulmuş bir veri tabanı bulunmadığından, konuya ilişkin temyiz incelemesi yapan dairemizce, aynı yıl içinde aynı hukuksal nedenlerle açılan mükerrer tazminat davalarının bulunduğu da tespit edilmiş olup, bunlara örnek olarak; 12.CD, 16.12.2013/25273-29105 ve 25.3.2013/2459-538 sayılı ilamları gösterilebilir.

Yine aynı şekilde, beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar tebliğ edilmesine rağmen bu kararlara kesinleşme şerhleri verilmesi gözardı edilmekte, unutulmakta ve daha sonra bu tebligat parçaları çeşitli nedenlerle dosyadan çıkarılmaktadır. Dolayısıyla, uygulamada beraat kararları ile ilgili sağlıklı bir kesinleştirme işlemi yapılmadığı görülmektedir. Açıklanan nedenlerle bu hakkın kullanılmasının hukuki olarak sınırlandırılması yapılırken, hak kayıplarını önlemeye yönelik bir yolun bulunması da zorunluluk arzetmektedir. Somut olayda da buna benzer bir durum söz konusu olup, karar sonrası beraat kararının tebliğine ilişkin tebligat parçaları dosya içinde bulunmamaktadır. Bu durumda da ya tebligat parçaları sonradan dosyadan çıkarılmış veya karar sonrası tebliğ işlemi hiç yapılmadığı algısı doğmaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde ''Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz” şeklindeki emredici düzenleme ile kanun koyucu kişilere tanıdığı hakların belli sınırlar içinde kullanılmasını istemiş, hakkın kötüye kullanılmasının da hukuk düzenince hiç bir şekilde korunmayacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, bu yöndeki hakların sağlıklı bir şekilde öne sürülmesi ve çözüme kavuşturulması için süre sınırlamasının yapılması ve bu hususun meri mevzuat nazara alınarak bir çözüme kavuşturulmasında zorunluluk bulunmaktadır.

Buna göre;

1- 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Yargılama Usûlleri Hakkında Kanunu'nun 47/5.maddesi, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru için, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmasını,

2- İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmenin 35.maddesine göre de, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bireysel başvuruda iç hukuk yollarıyla nihai kararın verilmesinden itibaren 6 aylık süre içinde başvuru yapılmasını,

3- 818 sayılı (Mülga) Borçlar Kanunu'nun 60. maddesi ve 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 72. maddesi haksız fiiller için açılacak tazminat davasının her halde fiilin işlendiği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağını,

4-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. maddesi idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri ve öngörülen 60 günlük sürede davaların açmalarını,

4-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. maddesi idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri ve öngörülen 60 günlük sürede davaların açmalarını,

5-2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 39. maddesinde ilama müstenit takip, son muamele üzerinden on sene geçmekle zamanaşımına uğrayacağını, öngörmüş ayrıca Adalet Bakanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı ile Bağlı Kuruluşlar Arşiv Yönetmeliğinde beraatle sonuçlanan dosyalar için birim arşivinde saklanma süresi beş yıl olarak öngörülmüştür.

Görüldüğü üzere, yasal mevzuatlarda hak aranma ile ilgili çeşitli süreler öngörülmüş ve bu süreler de en uzun olan süre Borçlar Kanunu ve İcra İflas Kanununda öngörülen 10 yıllık hak arama süreleridir. Kanaatimizce en uzun olan bu süreler nazara alınarak, bir sonuca varılması gerekmektedir.

Açıklanan tüm bu nedenlerle, 466 sayılı Kanun kapsamında görülen tazminat davalarında:

1-C.G.K'nın 06.05.2014/141-229 sayılı kararında belirtildiği gibi beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair kararların Yazı İşleri Yönetmeliğine göre süresinde tebliğ edilip kesinleşme tarihinden itibaren her halükarda 10 yıl, kesinleşmiş kararların tebliğinden itibaren 3 ay içinde tazminat davalarının açılması,

2-Bunun yanında, kararlar Yazı İşleri Yönetmeliğine göre usulüne uygun olarak tebliğ edilmemiş ve kesinleştirme işlemleri yapılmamış yada kesinleştiği tespit edilmemiş ise, tazminat davalarının karar tarihinden itibaren 10 yıldan fazla bir süre geçtiğinde, somut olayın, tarafların ve davanın özelliği de nazara alınmak suretiyle süresi içinde açılmadığının kabulü gerekmektedir.

Davaya konu olay açısından baktığımızda; davacı hakkında verilen 02.11.1995 tarihli beraat kararının usulüne uygun olarak kesinleştirildiğine ilişkin bilgi ve belgelere rastlanmamış, davanın safahatı ve karar tarihinden itibaren 10 yıldan fazla süre geçtikten sonra açıldığı anlaşılmışsa da; bu dosyada verilen direnme hükmünün Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 16.04.2013 tarih ve 2013/143 sayılı bozma kararının gerek Yerel Mahkeme açısından gerekse Dairemiz açısından bağlayıcı olması karşısında davanın süresinde açılıp açılmadığının yeniden tartışma konusu yapılamayacağı yine davacının tutuklandığı dönemde geçerli net asgari ücret tutarları yerine, dava tarihinde geçerli net asgari ücret miktarları esas alınmak suretiyle hesaplanan miktarın maddi tazminat olarak tayini isabetsiz ise de davanın geçirdiği aşamalar ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenmiş bulunan adil yargılanma hakkına ilişkin davaların makul süre içinde karar bağlanması gerektiği ilkesi gözetilerek, bu hususlar bozma nedeni yapılmamıştır.

Bozmaya uyularak yapılan incelemeye, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre, davacı vekilinin, tüm; davalı vekilinin ise sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Maddi tazminat yönünden yasal faizin başlangıcının dava tarihi, manevi tazminat yönünden ise tutuklama tarihi olarak esas alnması suretiyle çelişkiye düşülmesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak, yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden; hükmün 4. bendindeki "tutuklama" ibaresi çıkartılıp yerine "dava" yazılması suretiyle, eleştirilen hususlar dışında, sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 18.11.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/5461, Karar No: 2006/7840, Tarih: 03.07.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/5461 E.  ,  2006/7840 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 20.12.2001 gününde verilen dilekçe ile hâsılat kirasına dayalı tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 4.11.2004 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, düzenlemesi Borçlar Kanununun 270. ve devamı maddelerinde yapılan hâsılat kira sözleşmesi ilişkisi nedeniyle kar kaybı alacağının tahsili için açılmıştır.

Davalı kiralayan yanlar arasındaki kira sözleşmesinin 9. maddesi uyarınca, davacı kiracıdan alınması gereken petrolün onun kusurlu davranışlarından ötürü sağlanamadığını açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmü davalı kiralayan temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki kira sözleşmesi 1.1.1997 başlangıç tarihlidir. Sözleşmede sürenin 31.12.2001 tarihinde hitama ereceği kararlaştırılmıştır. Anılan sözleşmenin 9. maddesinde «Belediyeye ait bütün araçların Belediyenin akaryakıt istasyonu dışında başka bir istasyondan akaryakıt almayacağı» hükmü bulunmaktadır. Davacı kiracı sözleşmenin bu hükmüne dayanarak davalı kiralayanın 19.8.1999 tarihinden sözleşmenin bitim süresi olan 31.12.2001 tarihine kadar istasyondan Belediye adına akaryakıt alınmadığını, buradan doğan kar kaybı zararının 4.500.000.000. TL olduğunu iddia ederek eldeki davayı açmış bulunmaktadır.

Kâr kaybı, kardan mahrum kalma karşılığı meydana gelen zarardır. Bir tanımlama yapmak gerekirse, kâr kaybı; sözleşme karşılıklı olarak ifa edilseydi bir tarafın mamelekinde olması gereken durumu ile eylemli durumu arasındaki maddi değer farkını ifade eder. Bu gibi durumlarda mamelekin gelecekteki çoğalma ihtimali bir tarafın kusurlu davranması sonucu engellenmiştir. Ancak kâr kaybı zararı talebinde bulunan tarafın kar kaybına neden olan olayda kusuru olmaması gerekir. Zira, oranı ne olursa olsun kâr kaybının meydana gelmesinde bir tarafında kusuru varsa hiç kimse kendi kusurunun sonuçlarından yararlanamayacağından bu istemi ileri süremez. Yanlar arasındaki soruna bu açıdan bakmak ve çözümü açıklanan çerçeve dahilinde aramak gerekir.

Somut olaya gelince; taraflar arasındaki sözleşmede davalı Belediyeye ait araçlara akaryakıtın davacı kiracının işletmekte olduğu istasyondan alınacağı hükme bağlanmışsa da davalı akaryakıt alımının davacının tutum ve davranışları yüzünden yapılamadığını savunmuştur. Gerçekten resmi bir kurum olan Belediye görevlilerince tutulan 18.8.1999 tarihli tutanakta «…..akaryakıt alımlarında kesilen yakıt fişlerinde satılan yakıt miktarının litre olarak yazılmakta ancak fiyat olarak tutarlarının yazılmadığının tespit edildiği….» saptanmıştır. Bundan sonra 19.8.1999 tarihinde davacının akde aykırı davranması nedeniyle davalı ... Encümeninin davacıya ait akaryakıt istasyonundan alımları durdurduğu, davacının 20.8.1999 günlü cevabında uygulamanın önceden yapıldığı gibi düzeltileceğini bildirmesine rağmen, akaryakıt alımı için davacıya ait akaryakıt istasyonuna giden Belediye şoförlerine akaryakıt verilmediğine dair tutanak düzenlendiği görülmektedir. Görülüyor ki; esasen iki tarafa borç yükleyen bütün akitlerde varolması gereken güven duygusu davacı kiracının tutum ve davranışlarıyla davalı kiralayan Belediyede kaybolmuş, davacıdan bundan sonra Belediyeye ait araçlara akaryakıt alınmamıştır. Başka bir deyişle davacının kar kaybı zararının meydana gelmesinde davacının da kusuru bulunmaktadır. Az yukarıda söylendiği üzere oluştaki oranı ne olursa olsun davacı da kusuruyla eldeki davanın ortaya çıkmasına neden olduğundan, kendi kusurunun sonuçlarından yararlanamaz. Davacının davasının açıklanan bütün bu nedenlerle reddi yerine istemin somut olaya uygun düşmeyen bazı gerekçelerle kabulü doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 3.7.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.