muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/455, Karar No: 2020/5621, Tarih: 08.10.2020

**11. Ceza Dairesi         2020/455 E.  ,  2020/5621 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat

Sanığa yüklenen “2006 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçunun Kanun’daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK‟nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, en aleyhe kabulle 31.12.2006 olan suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği; sanığa yüklenen “2007 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçunun” Kanun’daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK‟nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, en aleyhe kabulle 31.12.2007 olan suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği; sanığa yüklenen “2008 takvim yılında sahte fatura düzenleme” suçunun Kanun’daki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e. maddesinde öngörülen 8 yıllık asli dava zamanaşımının, kesici son işlem olan sanık hakkında mahkûmiyet hükmünün kurulduğu 15.03.2012 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi gereğince DÜŞMESİNE, 08.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13480, Karar No: 2013/8020, Tarih: 24.06.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/13480 E.  ,  2013/8020 K.**

**"İçtihat Metni"**

Irza geçme suçundan sanık ...'ın bozma üzerine yapılan yargılaması sonunda; eylemin reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçunu oluşturduğu kabul edilerek mahkûmiyetine dair ... Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 27.12.2011 gün ve 2011/92 Esas, 2011/153 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın oluşa uygun olarak işlediği kabul edilen reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçunun 765 sayılı TCK.nın 416/3. maddesinde öngörülen cezasının üst sınırı itibarıyla, aynı Kanunun 102/4. maddesinde belirlenen 5 yıllık asli zamanaşımına tâbi olduğu, sanığın mahkûmiyetine karar verilen 22.06.2006 tarihli ilk hükümden itibaren karar tarihine kadar zamanaşımını kesen bir işlem olmaksızın bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından, sanık hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle düşürülmesi yerine yazılı şekilde mahkûmiyet kararı verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, sanık hakkında açılan kamu davasının aynı Kanunun 322/1 ve 5271 sayılı CMK.nın 223/8. maddeleri uyarınca zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 24.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7309, Karar No: 2022/12683, Tarih: 20.10.2022

**4. Hukuk Dairesi         2022/7309 E.  ,  2022/12683 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve ... San. ve Tic. Ltd. Şti aleyhine 08.10.2010 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 17.12.2021 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

K A R A R

Davacı, davalılar tarafından işletilen taş ocaklarında dinamit patlatılması nedeniyle davaya konu 515 parsel sayılı taşınmazında bulunan iki katlı evinde çatlakların meydana geldiğini, dava konusu 515, 1197 ve 1198 parsel sayılı taşınmazlarda bulunan kayısı bahçesindeki ağaçların ise taş ocağı faaliyetleri sırasında oluşan toz nedeniyle zarar gördüğünü belirterek, uğradığı zararın giderilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalılar; işletmelerinde yasa ve mevzuata uygun olarak faaliyet yürütüldüğünü beyan ederek davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, maden mühendisi ve jeoloji mühendisi bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 26.03.2021 tarihi raporda davalılar tarafından işletilen taş ocaklarında davaya konu dinamit patlatmalarından dolayı davacının evinde herhangi bir zararın meydana gelmediğinin belirlendiği gerekçesiyle evdeki hasar yönünden maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiş; ziraat mühendisi tarafından düzenlenen 10/12/2020 raporda; dava konusu taşınmazlarda taş ocaklarından gelen tozların kayısı ağaçlarında meydana getirdiği gelir kaybının 2.538,66 TL olarak belirlendiği gerekçesiyle toz zararı nedeniyle meydana gelen ürün kaybı zararına hükmedilmiş; karar; davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçeli karar başlığına davacı şirket ünvanının ... San. ve Tic. Ltd. Şti. yazılması gerekirken ... şeklinde yazılmış olmasının ve dava tarihi 08.10.2010 olmasına rağmen sehven 13.11.2012 yazılmış olmasının maddi hatadan kaynaklandığı ve mahallinde düzeltilebileceği anlaşılmakla, bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Dava, haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının sair, davalı ... Başkanlığının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalı ... Başkanlığının diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dava, haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının sair, davalı ... Başkanlığının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalı ... Başkanlığının diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Mahkemece davanın reddine ilişkin verilen ilk kararın Dairemizin 20.11.2019 tarih, 2019/839 esas ve 2019/5450 karar sayılı ilamı ile davacının toz zararına ilişkin temyiz itirazları yönünden; ''...Dosya içeriğinden; Akçadağ Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/18 D. İş sayılı tespit dosyasında dava konusu taşınmazlarda yer alan kayısı ağaçlarının, davalılar tarafından işletilen taş ocağı faaliyetleri sırasında meydana gelen toz nedeniyle zarara uğradığı tespit edilerek, 2010 yılına ilişkin ürün kaybı zararının belirlenmiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, mahkemece ürün zararının net olarak tespit edilemediği gerekçesiyle ret kararı verilmesi doğru değildir. Davacı tarafından dava dilekçesinde tespit dosyasına dayanılarak 2010 yılına ilişkin ürün zararının talep edildiği gözetilerek, tespit dosyasında belirlenen 2010 yılına ilişkin ürün kaybı zararının hüküm altına alınması gerekirken eksik inceleme sonucu yanılgılı gerekçe ile verilen kararın bozulması gerekmiştir...'' şeklindeki gerekçe ile kararın bozulduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de, bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir. Bozma kararında davacı tarafından dava dilekçesinde tespit dosyasına dayanılarak 2010 yılına ilişkin ürün zararının talep edildiği gözetilerek, tespit dosyasında belirlenen 2010 yılına ilişkin ürün kaybı zararının hüküm altına alınması gerektiği belirtildiği halde mahkemece, bozma sonrası ziraat mühendisi bilirkişiden yeniden rapor alınarak toz zararı nedeniyle davacının kayısı bahçesinde meydana gelen ürün kaybı zararının yeniden hesaplandığı ve belirlenen bu yeni tutarın hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Şu durumda, Akçadağ Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/18 D. İş sayılı tespit dosyasında dava konusu taşınmazlarda yer alan kayısı ağaçları nedeniyle 2010 yılına ilişkin ürün kaybı zararı olarak belirlenen 1.724,10 TL'ye hükmedilmesi gerekirken fazlaya hükmedilmesi doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

3-Bozma neden ve şekline göre davacı ve davalı ...'nın vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesinde yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

3-Bozma neden ve şekline göre davacı ve davalı ...'nın vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesinde yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz eden davalı ... yararına BOZULMASINA, davacının sair, davalının diğer temyiz itirazlarının (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle reddine, (3) nolu bentte gösterilen sebeple bozma neden ve şekline göre davacı ve davalı ...'nın vekalet ücretine ilişkin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, aşağıda dökümü yazılı 80,70 TL temyiz peşin harcının onama harcına mahsubuna, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığına geri verilmesine 20.10.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16678, Karar No: 2020/1940, Tarih: 27.02.2020

**8. Hukuk Dairesi         2016/16678 E.  ,  2020/1940 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı Hazine, tapuda davalı adına kayıtlı bulunan 159 parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını ileri sürerek tapu kaydının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, taşınmazın mahkeme kararı ile tescil olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, Dairece "... taşınmazın 8.20 m lik kısmının kıyıda kaldığına, bu kısım açısından kesin hüküm söz konusu olduğuna, bunun dışında kalan 43,84m lik alan yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken 18,51m lik kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır ... " gerekçesiyle bozulmuş, Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan taşınmazın tapu kaydının iptali ile terkini isteğine ilişkindir.

1- Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığına ve özellikle uyulan bozma ilamında açıklandığı üzere işlem yapılıp sonucu dairesinde hüküm tesis edildiğine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmediğinden, REDDİNE,

2- Davalının yargılama giderlerine yönelik temyiz itirazına gelince;

Bilindiği üzere kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan taşınmazın tapu kaydının iptali isteği ile açılmış davalarda yargılama giderlerinin davanın mahiyeti gereği davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gererkiken davalılar aleyhine yargılama gideri takdir edilmesi doğru değil ise de; anılan hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığından, Mahkeme kararının düzeltilerek onanması uygun görülmüştür (HUMK m. 438/7, HMK 370/2).

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı nedenlerle davalının diğer temyiz itirazları yerinde görülmediğinden, REDDİNE, (2) numaralı bentte yazılı nedenlerle davalının yargılama giderlerine yönelik temyiz itirazının kabulü ile, kararın 4. ve 5. parağraflarının karar metninden çıkarılmasına, yerine " 4 – Davanın mahiyeti gereği yargılama giderlerinin davacı Hazine üzerinde bırakılmasına " ibaresinin yazılmasına, 6100 sayılı HMK'nin geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 438/7. maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 27.02.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2011, Karar No: 2019/4556, Tarih: 30.09.2019

**19. Hukuk Dairesi         2019/2011 E.  ,  2019/4556 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar 1-... 2-.... vek. Av. ... ile davalı ... vek. Av. ... arasındaki menfi tespit davası hakkında ...Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 2019/34 Esas- 2019/125 Karar sayılı ve 24.04.2019 tarihli hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dairemizin 01.07.2019 tarihli daire eksiklik talep yazısı ile hükmü temyiz eden davalı vekili tarafından 575,56 TL temyiz karar harcının ilgiliye muhtıra tebliğ edilmeden tamamlatılması ve ivedilikle harç makbuzunun Dairemize UYAP üzerinden gönderilmesi gerektiğinin mahkemesine bildirilmesine karşın davalı vekilince yatırılması gereken nispi temyiz karar harcının harç kalemi yerine gider avansı kaleminden yatırıldığı anlaşılmakla eksik 575,56 TL temyiz karar harcının tamamlanması için davalı vekiline muhtıra çıkarılarak HUMK'nın 434/3 maddesi uyarınca işlem yapıldıktan sonra sonucuna göre gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 30/09/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3621, Karar No: 2019/13598, Tarih: 01.10.2019

**13. Ceza Dairesi         2019/3621 E.  ,  2019/13598 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

657 sayılı Devlet Memuru Kanunun 4. maddesi gereğince çalıştırılan sözleşmeli personelin de kamu görevlisi oldukları bu itibarla yurda ait malların da devlet malı sayıldığı, bunları zimmete geçirenlerin devlet malları ve paraları hakkında hükmedilecek cezalara tabi olduğunun belirlenmesi karşısında; tanık ...’ın 2011 yılı eylül ayında .... İmam Hatip Lisesi pansiyondan sorumlu yurt müdürü, sanık ...’in ise hizmet alımı yolu ile sözleşme ile çalıştırılan pansiyon görevlisi olarak görev yaptıkları, suç tarihinde okul pansiyonuna 100 adet yeni kullanılmamış yatak geldiği ve sanığın ve hakkında HAGB kararı verilen diğer 3 sanıkların tanık ...'dan depodaki okula ait yatakları ihtiyaç sebebiyle istedikleri, tanık ....'ın ihtiyaç fazlası olan ve demirbaştan düşümü yapılacak yatakları almalarını söylediğini ancak sanıkların eski yataklar yerine yeni olduğu açıkça belli yatakları aldıkları, yapılan sayımda 4 yatağın eksik olduğunun anlaşıldığı olayda; sanık savunmasında; tanık ....’ın yeni yatakları verdiğini, kendisinin alırken gördüğünü, suç kastıyla hareket etmediğini bildirmiş ise de, söz konusu yatakların yeni olduğunun açık olduğu, pansiyonda uzun süredir çalışmaları nedeniyle hangi eşyaların demirbaştan düşümü yapılıp, hangi eşyaların öğrenciler veya okul ve pansiyon için demirbaşa kaydı olup kullanılacak eşyalar olduğunu bilmeleri gerektiği, bu şekilde Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Okul Pansiyonuna verilen yatakları mal edindikleri şeklindeki isnat edilen eylemlerinin zimmet suçunu oluşturabileceği ve ayrıca tanık ... hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunularak, bu tanık hakkında bu eylemle ilgili olarak kamu davası açılması halinde, dosyaların birleştirilerek davaların birlikte görülüp değerlendirilmesi ve isnatlarla ilgili delilleri takdir ve tartışma görevinin 5235 sayılı Yasanın 6526 sayılı Yasanın 2. maddesi ile değişik 12. maddesi gereğince üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilip görevsizlik kararı verilmesi yerine, yargılamaya devamla yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kanuna aykırı ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'un 321. maddesi uyarınca sair yönleri incelenmeyen hükümlerin BOZULMASINA, 01/10/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1696, Karar No: 2019/1960, Tarih: 14.03.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/1696 E.  ,  2019/1960 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava, iş kazası sonucu sürekli işgöremez hale gelen davacının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Mahkemece; davalı ... Tic. Ltd. Şti. yönünden açılan davanın feragat nedeni ile reddine, davalı ... Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden ise kurulamayan illiyet rabıtası nedeniyle reddine karar verilmiştir.Uyuşmazlık, 11.07.2010 tarihli zararlandırıcı olaydan dolayı hakkında illiyet bağı kurulamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilen davalı ... Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacıya karşı sorumluğunun doğup doğmadığı noktasında toplanmaktadır.İş kazalarında olay, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik İlkeleri çerçevesinde değerlendirilmeye tabi tutulmalıdır. İşverenin iş kazası sonucu meydana gelen zarar nedeniyle hukuki sorumluluğu yasa ve içtihatlarla belirlenmiş olan ayrık haller dışında ilke olarak iş akdinden doğan işçiyi gözetme (koruma) borcuna aykırılıktan kaynaklanan kusura dayalı sorumluluktur. İnsan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin işçilerin sağlığını ve güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğudur.İş kazasından doğan tazminat davalarının özelliği gereği, İş Kanunu'nun 77. maddesinin öngördüğü koşulları göz önünde tutarak ve özellikle işverenin niteliğine göre, iş yerinde uygulanması gereken İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nün ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin iş yerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmelidir. (Hukuk Genel Kurulunun 16.06.2004 gün ve 2004/21-365 E.-369 K.sayılı ilamı da aynı yöndedir.) Yargılamaya konu ihtilafın sağlıklı biçimde çözülmesi için asıl işveren-alt işveren kavramlarıyla, somut uyuşmazlık için önem arz ettiğinden işverenin niteliği konularının da açıklanmasında fayda vardır.4857 sayılı Kanun'un 2.maddesine göre; bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye “işçi”, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara “işveren”, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye ise “iş ilişkisi” denir.İş Kanunu'nun 2.maddesinin 7.fıkrasına göre bir işverenden, iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye “asıl işveren-alt işveren ilişkisi” denir

.İş Kanunu'nun 2.maddesinin 7.fıkrasına göre bir işverenden, iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye “asıl işveren-alt işveren ilişkisi” denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

4857 sayılı Kanun'un 2/7.maddesi ile işçilerin İş Kanunu'ndan, sözleşmeden ve toplu iş sözleşmesinden doğan hakları güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi halde, 4857 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kurtulmak isteyen işverenlerin işin bölüm veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle yükümlülüklerinden kaçması mümkün hale gelecektir.Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu müteselsil niteliktedir. Asıl işveren, doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2. maddesinin 6. fıkrası gereğince alt işverenin işçilerinin iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğrayacakları maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu nedenle meslek hastalığına veya iş kazasına uğrayan alt işverenin işçisi veya ölümü halinde mirasçıları tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt işverene karşı da açabilirler.Alt işverenden söz edebilmek ve asıl işvereni, aracının borçlarından sorumlu tutabilmek için bir takım zorunlu unsurlar bulunmaktadır;

a)İş yerinde işçi çalıştıran bir asıl işveren bulunmalıdır.b)Bir başka işveren, iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde iş almalı ve işçi çalıştırmalıdır.

c)İşverenlik sıfatının, alınan işte ve o iş nedeniyle sigortalı çalıştırılması sonucunda kazanılmış olması aranacaktır.

d)İşverenden alınan iş, işverenin sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir iş yeri olarak değerlendirilebilecek nitelikte olmamalıdır, aksi halde iş alan kimse aracı değil, bağımsız işveren niteliğinde bulunacaktır.

e)İşin bütünü başka bir işverene bırakıldığında, iş anahtar teslimi verildiğinde veya işveren kendi iştigal konusu olmayan bir işi kendisi sigortalı çalıştırmaksızın bölerek ihale suretiyle farklı kişilere vermişse, iş sahibi (ihale makamı) Yasanın tanımladığı anlamda asıl işveren olmayacağından, bir alt-üst işveren ilişkisi bulunmayacaktır.

f)Alt işverenin aldığı iş, işverenin asıl işinin bölüm ve eklentilerindeki işin bir kesimi ya da yardımcı işler kapsamında bulunmalıdır. Asıl işverenden alınan iş, onun sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir nitelik taşımaktaysa, işi alan kimse alt işveren değil, bağımsız işveren sayılacaktır. Bu noktada belirleyici yön; yapılan işin, diğerinin bütünleyici, yardımcı parçası olup olmadığıdır. İş yerindeki üretimle ilgili olmayan ve asıl işin tamamlayıcısı niteliğinde bulunmayan bir işin üstlenilmesi halinde, alt işverenden söz etme olanağı kalmayacak, ortada iki bağımsız işveren bulunacaktır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24.05.1995 gün ve 1995/9-273-548 sayılı kararı da aynı yöndedir.)

Öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait olduğunun kararlaştırılması; bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları bağlamaz.