muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/263, Karar No: 2023/1150, Tarih: 29.11.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2021/263 E.  ,  2023/1150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/2233 E., 2020/2170 K.

KARAR : Şikâyetin reddine

ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 15.09.2020 tarihli ve

2020/3319 Esas, 2020/7011 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki ihalenin feshi isteminden dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikâyetin reddine karar verilmiştir.

Kararın borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesince ek karar ile istinaf başvurusunun süresinde olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Ek kararın borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesinin ek kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile ek kararın kaldırılmasına, esas karara ilişkin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle şikâyet olunan ... aleyhine açılan şikâyetin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer şikâyet olunanlar yönünden ihalenin feshi isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu vekili ile alacaklı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 12. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı borçlu vekili ile alacaklı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. TALEP

Borçlu vekili; müvekkili aleyhine başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilâmlı takipte Alanya ilçesi, Türkler Mahallesi, 266 ada 22 parselde kayıtlı taşınmazın 22.08.2019 tarihinde ihale edildiğini, ihale saatinde teminat veren ve ihale mahallinde belinde silah görünür şekilde bulunan, ihale alıcısını yönlendiren polis memuru ...'nın ihaleye fesat karıştırdığını, ihale alıcısı ... ve polis memuru ...’nın birlikte geldiğini, ihale alıcısı ... olmasına karşın ihale alıcısı gibi ihale saatinde teklifleri ve teminat bedelini kendisinin ... gibi ileri sürdüğünü, mezat salonunda bulunan pey sürecek kişilerin tabancanın üzerlerinde oluşturduğu cebir dolayısıyla pey süremediklerini ileri sürerek ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Alacaklı vekili; alacaklı vekili olarak ihaleye katılarak pey sürdüklerini, borçlunun iddia ettiği gibi bir olayın gerçekleşmediğini, ihaleye yüksek bir katılımın olduğunu, taşınmaz muhammen bedelin üzerinde bir bedelle ihale edildiğinden zarar unsurunun oluşmadığını belirterek şikâyetin reddini savunmuştur.

II. CEVAP

1. Alacaklı vekili; alacaklı vekili olarak ihaleye katılarak pey sürdüklerini, borçlunun iddia ettiği gibi bir olayın gerçekleşmediğini, ihaleye yüksek bir katılımın olduğunu, taşınmaz muhammen bedelin üzerinde bir bedelle ihale edildiğinden zarar unsurunun oluşmadığını belirterek şikâyetin reddini savunmuştur.

2. İhale alıcısı vekili; taşınmazın muhammen bedelinin üstünde bir bedelle ihale edildiğini, zarar unsurunun gerçekleşmediğini, şikâyet dilekçesinde belirtilen olayın gerçekleşmediğini, ihaleye beş kişinin katıldığını belirterek şikâyetin reddini savunmuştur.

3. Şikâyet olunan ...; usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin 05.11.2019 tarihli ve 2019/548 Esas, 2019/840 Karar sayılı kararı ile; tanık beyanları, icra dosyası ve icra tutanaklarının incelenmesinde, borçlunun iddia ettiği ihaleye fesat karıştırıldığı olgusunun soyut beyanlardan ibaret olduğu, ihale gününe ilişkin kamera kayıtlarına göre borçlunun iddia ettiği gibi bir olayın yaşanmadığı, yine açık arttırma tutanağı incelendiğinde ihaleye birden fazla kişinin katıldığı ve pey sürdüğü, tanık ... mezat salonunda belinde silah bulunan bir kişi olduğunu bu nedenle kendisinin korkup pey süremediğini beyan etmiş ise de açık arttırma tutanağının incelenmesinde tanığın ihale günü 200.000,00 TL pey sürdüğü, bu hâliyle ihaleye fesat karıştırıldığı olgusunun ispat edilemediği gerekçesi ile şikâyetin reddine, borçlunun 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (2004 sayılı Kanun) 134 üncü maddesi gereğince ihale bedelinin % 10'u oranında para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

3. İlk Derece Mahkemesinin 02.12.2019 tarihli ve 2019/548 Esas, 2019/840 Karar sayılı ek kararı ile; kararın borçlu vekilinin yüzüne karşı verildiği, borçlu vekilinin kararın tefhiminden itibaren on günlük süre içerisinde istinaf başvurusunda bulunmadığı gerekçesi ile istinaf talebinin süre yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı süresi içinde borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı süresi içinde borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.02.2020 tarihli ve 2020/207 Esas, 2020/297 Karar sayılı kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin kısa kararı hükme ilişkin tüm hususları içermediğinden bu kısa kararın açıklanmasının "hükmün tefhimi" niteliğinde olmadığı, bu nedenle gerekçeli hükmün tebliği ile istinaf süresinin başladığı, gerekçeli hükmün tebliğ tarihine göre istinaf başvurusu süresinde olduğundan İlk Derece Mahkemesinin ek kararı kaldırılarak ihalenin feshi isteminin reddine yönelik istinaf başvurusunun esastan incelendiği, Cumhuriyet Savcılığının soruşturma dosyasından alınan bilirkişi raporunda ihaleye ilişkin kamera görüntülerinin ayrıntılı olarak incelendiği, ihale alıcısı ...'nın yanında ihaleye katılan kişinin ... olmadığı, ...'nın yanında gelen kişinin de silah taşımadığı, bu kişinin ihale tutanağını imzalamadığı, pey sürmediği, yalnızca ihale alıcısı ...'ın verdiği teminat parasını icra memurunun masasına bıraktığı, ihale tutanağına göre borçlunun tanığı ... adlı kişinin ihalede pey sürdüğü ve ihaleye beş kişinin katıldığı, tüm bu hususlar değerlendirildiğinde ihaleye fesat karıştırılmadığı, taşınmaz muhammen bedelin üzerinde bir fiyatla satılmış olsa da ihaleye fesat karıştırıldığı iddiası için tanık dinlenip esastan inceleme yapıldığından borçlu aleyhine para cezası verilmesinin de yasaya uygun olduğu, şikâyet olunan ... adlı kişinin icra dosyasında alacaklı, borçlu, ihalede pey süren, ihaleyi alan kişi sıfatları bulunmadığı gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesinin ek kararına yönelik şikâyetçinin istinaf başvurusunun kabulü ile ek kararın kaldırılmasına, istinaf başvurusunun esastan kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin Kararının kaldırılmasına, ... aleyhine açılan şikâyetin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer şikâyet olunanlar yönünden ihalenin feshi isteminin esastan reddine, 2004 sayılı Kanun’un 134 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince ihale bedelinin % 10'u oranında para cezasının borçludan alınarak hazineye verilmesine oy çokluğu ile karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ İNCELEME SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu vekili ile alacaklı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

“…02.03.2005 tarih ve 5311 sayılı Kanunun 24. maddesi ile değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 363/1. maddesine göre, istinaf yoluna başvuru süresi, ilk derece mahkemesi kararının tefhim veya tebliğinden itibaren on gündür.

Somut olayda, icra mahkemesi kararı istinaf yoluna başvurana 05/11/2019 tarihinde tefhim edildiği halde, istinaf dilekçesi belirli süre geçirildikten sonra, 29/11/2019 tarihinde verilip kaydettirilmiştir.

“…02.03.2005 tarih ve 5311 sayılı Kanunun 24. maddesi ile değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 363/1. maddesine göre, istinaf yoluna başvuru süresi, ilk derece mahkemesi kararının tefhim veya tebliğinden itibaren on gündür.

Somut olayda, icra mahkemesi kararı istinaf yoluna başvurana 05/11/2019 tarihinde tefhim edildiği halde, istinaf dilekçesi belirli süre geçirildikten sonra, 29/11/2019 tarihinde verilip kaydettirilmiştir.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, İİK'nun 365/1-son maddesi gereğince borçlunun istinaf isteminin süre aşımından reddine karar verilmesi gerekirken, Alanya 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 02/12/2019 tarih ve 2019/548 Esas-2019/840 Karar sayılı istinaf talebinin süre yönünden reddine ilişkin ek kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra borçlunun istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile işin esasının incelenerek HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince Alanya 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 05/11/2019 tarih ve 2019/548 Esas-2019/840 Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmesi isabetsiz olup anılan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir...” gerekçesiyle alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile karar bozulmuş, bozma nedenine göre borçlunun temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; önceki karar gerekçesinin yanında, 2004 sayılı Kanun’un 18 inci maddesinde icra mahkemesine arzedilen hususların ivedi işlerden sayılacağı ve bu işlerde basit yargılama usulünün uygulanacağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 321 inci maddesinde “Kararın tefhimi, mahkemece hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanması ile gerçekleşir.” hükmünün yer aldığı, 6100 sayılı Kanun’un 321 inci maddesindeki “hükme ilişkin tüm hususlar”dan kastedilenin aynı Kanun’un 297 nci maddesindeki unsurlar olduğu, buna göre mahkemenin tahkikatın tamamlanmasından sonra, tarafların son beyanlarını alması ve yargılamanın sona erdiğini bildirdikten sonra hükmü tefhim etmesi gerektiği, kural olarak mahkemece kararın tefhiminde hükme ilişkin tüm hususların açıklanması gerektiği, somut olayda İlk Derece Mahkemesince verilen kısa kararda hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanmadığı ve bu hâliyle usulüne uygun ve tam bir tefhimden söz edilemeyeceği gerekçesiyle oy çokluğu ile direnme kararı verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Direnme kararına karşı süresi içinde borçlu vekili ile alacaklı vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Direnme kararına karşı süresi içinde borçlu vekili ile alacaklı vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Borçlu vekili; ihaleye katılmak isteyen kişilerin engellenmek istenmesinin katılımın azalmasına, katılan şahısların ise teklif sunmada çekincede bulunmasına sebep olduğundan fesat niteliğinde olduğunu, tanık Adem’in ihaleye pey sürmek suretiyle katılmış ise de yalnızca bir kere pey sürebildiğini ve Aykut'un belinde bulunan tabancayı gördükten sonra pey sürmekten çekindiğini, kamera kayıtlarından anlaşılacağı üzere Aykut’un görünür şekilde bulunan tabancasıyla birlikte ihale salonunda iken katılımcıların bunu görmesi sebebiyle ihaleye katılan kişi sayısı fazla olsa bile pey süren sayısının olması gerekenden çok daha az olduğunu, bu nedenle taşınmazın olması gerekenden daha az fiyata ihale edildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Alacaklı vekili; İlk Derece Mahkemesinin 05.11.2019 tarihinde verdiği şikâyetin reddine dair karar duruşmada hazır bulunan borçlu asıl ve vekilinin yüzüne karşı verildiğini, mahkemenin kısa kararında kararın tefhiminden itibaren on günlük yasal süre içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yoluna başvurulabileceğinin tefhim edildiğini, hükme ilişkin tüm hususlar borçlu asıl ve vekiline açıkça ve ayrıntılarıyla tefhim edildiğini, borçlu tarafın kararın tefhiminden itibaren on günlük yasal süre geçtikten sonra istinaf talebinde bulunduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm kısmının bir ve iki numaralı bentleri yönünden bozulmasını talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; İlk Derece Mahkemesinin kısa kararının borçlu vekilinin yüzüne karşı 05.11.2019 tarihinde verilmesi, gerekçeli kararın tebliğ edilmemesi ve kararın 29.11.2019 tarihinde istinaf edilmesi karşısında, istinaf başvurusunun süresinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin reddine karar verilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

D. Gerekçe

1. İlgili Hukuk

1. 2004 sayılı Kanun'un 363 ve 366 ncı maddeleri,

2. 6100 sayılı Kanun'un 297 ve 321 inci maddeleri.

2. Değerlendirme

1. Hukuka aykırı veya haksız olduğu iddia edilen yargı kararlarının, kural olarak bir üst dereceli veya farklı mahkemelerce, istisnai olarak da kararı veren mahkemece tekrar incelenmesine ve değiştirilmesine olanak tanıyan bu hukuksal mekanizmalara genel olarak “kanun yolu” denilmektedir.

D. Gerekçe

1. İlgili Hukuk

1. 2004 sayılı Kanun'un 363 ve 366 ncı maddeleri,

2. 6100 sayılı Kanun'un 297 ve 321 inci maddeleri.

2. Değerlendirme

1. Hukuka aykırı veya haksız olduğu iddia edilen yargı kararlarının, kural olarak bir üst dereceli veya farklı mahkemelerce, istisnai olarak da kararı veren mahkemece tekrar incelenmesine ve değiştirilmesine olanak tanıyan bu hukuksal mekanizmalara genel olarak “kanun yolu” denilmektedir.

2. Kanun yollarının öncelikli amacı; derece mahkemesi kararlarının, ikinci kez ve bu defa farklı bir yargı merci tarafından incelenmesi suretiyle söz konusu kararların doğruluğunu güvence altına almak, bu sayede dava konusu edilen subjektif hakların hukuka ve maddi gerçeğe uygun kararlarla elde edilmesini sağlamaktır. Aynı zamanda; benzer hukuksal sorunlara mahkemeler tarafından farklı çözümler getirilmesini önleyerek ülkede içtihat birliğini korumak, objektif nitelikteki bu fonksiyonu sayesinde hukukta kalitenin artırılması ve geliştirilmesine katkı sunmaktır.

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının (Anayasa) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında, herkesin yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddiada bulunma ve savunma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla mahkemeye erişim hakkı Anayasanın 36 ncı maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün bir unsurudur. Mahkemeye erişim hakkı sadece ilk derece mahkemesinde dava açma hakkını değil, kanun yollarına başvurma hakkını da içermektedir. Kanun yollarına başvurabilme olanağının kişiye ve topluma güvence sağlaması açısından hukuk devletinin bir gereği olduğu da açıktır. Belirtilmelidir ki hukuk devleti ilkesinin zedelenmemesi, adalet mekanizmasına duyulan güvenin sarsılmaması, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edilmemesi için yargılama makamlarınca verilen kararların gözden geçirilmesi ve hukuka aykırı olup olmadıklarının denetlenmesi gerekmektedir. Mahkeme kararlarının denetlenmesini talep hakkı, evrensel bir hukuk ilkesi olan adil yargılanma hakkının ve hak arama hürriyetinin birer gereği olarak kabul edilmekte ise de kanun koyucu tarafından bütün mahkeme kararlarına karşı bu hak kabul edilmemiş ve bazı sınırlamalar getirilerek, üst yargı denetimi kapalı tutulmuştur.

4. Anayasanın 154 ve devamı maddelerinde her bir yargı kolunda üst derecede yer alan yüksek mahkemeler düzenlenerek, en azından iki dereceli bir yargılama teşkilatı ile mahkeme kararlarının hukuka uygunluğunun denetlenmesi zorunluluğu getirilmiştir. Bu hükümler karşısında yargı yolu denetimi anayasal bir gereklilik olmakla beraber, uygulanacak kanun yolları ve bunların kapsamı konusunda bir düzenleme yapılmayarak, bu hususlar kanun koyucunun takdirine bırakılmıştır.

4. Anayasanın 154 ve devamı maddelerinde her bir yargı kolunda üst derecede yer alan yüksek mahkemeler düzenlenerek, en azından iki dereceli bir yargılama teşkilatı ile mahkeme kararlarının hukuka uygunluğunun denetlenmesi zorunluluğu getirilmiştir. Bu hükümler karşısında yargı yolu denetimi anayasal bir gereklilik olmakla beraber, uygulanacak kanun yolları ve bunların kapsamı konusunda bir düzenleme yapılmayarak, bu hususlar kanun koyucunun takdirine bırakılmıştır.

5. Ülkemizde iki dereceli yargılama teşkilatı mevcut iken, Yargıtayın içtihat mahkemesi olma niteliğinin korunması ve denetim yargılamasının güçlendirilerek daha etkin hâle getirilmesi için kanun koyucu tarafından istinaf incelemesi gerekli görülmüş ve 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yetkileri Hakkındaki Kanun (5235 sayılı Kanun) ile ilk derece mahkemeleriyle Yargıtay arasında istinaf incelemesi yapmakla görevli olmak üzere bölge adliye mahkemeleri kurulmuştur. İlk derece mahkemelerinin kararlarına karşı gidilebilen bu yol, yargı teşkilatını iki aşamalı olmaktan çıkarıp üç aşamalı hâle getirmiştir.

6. 5235 sayılı Kanun’a paralel olarak 02.03.2005 tarihli ve 5311 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (5311 sayılı Kanun) ile temyiz ve karar düzeltmeye ilişkin hükümlerde değişiklik yapılmıştır.

7. İcra ve iflas hukuku, icra ve iflas takiplerinin usul hukuku niteliğindedir. Bu hukuk dalının amacı, bir yandan takip alacaklısının alacağına kavuşması için borçlu veya üçüncü kişilerin çıkarabilecekleri zorlukları ortadan kaldırmak, diğer yandan kötüniyetli takiplere karşı takip borçlusunun kendisini korumasını sağlayacak hukuki çareler bulmak, bu arada takipten etkilenen üçüncü kişilerin menfaatlerini korumak, takip işlemlerinin yapılması sırasında insan hak ve hürriyetlerinin ihlal edilmesini önlemektir. İcra iflas hukukunun en önemli kaynağı 2004 sayılı Kanun olup, bu Kanun icra ve iflas takibinden, tahsile kadar uygulanması gereken usul hükümlerini düzenlemektedir.

8. Borçların Devlet kuvveti yardımı ile (zorla) yerine getirilmesinde cebrî icra organlarının, alacaklı ile borçlu arasındaki menfaatler dengesini gözetmeleri gerekir (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara, 2013, s.47). Maddî hukukça kişilere tanınan hakların icrasını sağlayan cebrî icra kuralları bünyesinde önemli birtakım menfaatleri barındırır. Zira icra hukuku, alacaklı ile borçlunun menfaatlerinin yoğun bir şekilde çatıştığı bir mücadele alanıdır. Bu hukuk alanında, borcunu vadesinde kendi iradesiyle ifa etmeyen borçluya karşı, alacaklının menfaatleri devlet gücüyle korunur. Bir tarafta alacaklının, alacağını tahsil etme isteği yer almakta; diğer tarafta da, borçlunun olabildiğince malvarlığına ve şahısvarlığına zarar verilmeden borcun tahsil edilmesi veya borcunun sona ermiş olduğunu ispatlama isteği yer almaktadır. Hukukun ve özellikle cebrî icra hukukunun temel fonksiyonu da alacaklı ile borçlu arasında doğan bu menfaat çatışmasını ölçülü, hukukun temel ilkelerine ve özellikle Anayasal kurallara uygun bir şekilde dengeye oturtmaktır

(Pınar Çiftçi, Menfaat Dengesi Çerçevesinde Genel İcra Hukuku ile Kamu İcra Hukukunun Karşılaştırılması, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Yıl 2010, Cilt 12, s.315-316).

9. 2004 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi gereğince icra mahkemesi, icra ve iflas dairelerinin işlemlerine karşı yapılan şikâyetlerle, itirazları incelemeye görevli olup takip hukukuna ilişkin kararlar veren özel bir mahkemedir. İcra mahkemelerinin hukuka ilişkin kararlarına karşı kanun yolları 2004 sayılı Kanun'un 5311 sayılı Kanun ile değişik 363, 364, 365 ve 366 ncı maddelerinde özel hükümlerle düzenlenmiştir.

10. 2004 sayılı Kanun'un 366 ncı maddesinin birinci fıkrasında ise istinaf ve temyiz incelemelerinin 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na (1086 sayılı Kanun) göre yapılacağı belirtilmiştir. 6100 sayılı Kanun'un 447 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 1086 sayılı Kanun'a yapılan yollamalar, 6100 sayılı Kanun'un bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır.

11. Açıklanan bu hükümlere göre 2004 sayılı Kanun'da istinaf ve temyize ilişkin özel düzenlemeler yer almakta olup, özel düzenleme bulunmaması hâlinde kural olarak 6100 sayılı Kanun'un istinaf ve temyize ilişkin hükümleri uygulanır.

12. 2004 sayılı Kanun'un 5311 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesi ile değişik 363 üncü maddesi, maddenin değişiklik öncesi hâlinin aksine icra mahkemesinin hangi kararlarına karşı istinaf yolunun kapalı olduğunu düzenlemiştir. Bu düzenlemeye göre 2004 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinde gösterilmeyen icra mahkemesi kararlarına karşı ait olduğu hak, alacak veya malın değer veya miktarının yasada öngörülen parasal miktarı geçmesi şartıyla istinaf yolu açıktır.

12. 2004 sayılı Kanun'un 5311 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesi ile değişik 363 üncü maddesi, maddenin değişiklik öncesi hâlinin aksine icra mahkemesinin hangi kararlarına karşı istinaf yolunun kapalı olduğunu düzenlemiştir. Bu düzenlemeye göre 2004 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinde gösterilmeyen icra mahkemesi kararlarına karşı ait olduğu hak, alacak veya malın değer veya miktarının yasada öngörülen parasal miktarı geçmesi şartıyla istinaf yolu açıktır.

13. Anayasanın 141 inci maddesinde düzenlenmiş olan olan usul ekonomisi ilkesi takip hukukunda da uygulanır. 2004 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesi uyarınca aleyhine istinaf yoluna başvurulması mümkün olmayan kararlara ilişkin düzenlemenin temelinde usul ekonomisi ilkesi yer almaktadır. Maddede belirtilen kararlara karşı istinaf yolu kapatılarak takibin mümkün oldukça hızlı ilerleyerek alacaklıların alacaklarına bir an evvel kavuşması amaçlanmıştır. İcra takiplerinin en kısa sürede basit ve ucuz şekilde sonuçlandırılması usul ekonomisinin bir gereğidir. Usul ekonomisinin bir unsuru olan hızlılık, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde “makul sürede yargılanma hakkı” olarak karşımıza çıkmaktadır.

14. 2004 sayılı Kanun'un 5311 sayılı Kanun ile değişik 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre istinaf yoluna başvuru süresi tefhim veya tebliğden itibaren on gündür. Cebri icra prosedürünün kısa sürede sonuçlandırılması yönündeki beklenti istinaf süresinin de kısa tutulmasına neden olmuştur.

15. 2004 sayılı Kanun'un 03.07.1940 sayılı ve 3890 sayılı Kanun ile değişik 363 üncü maddesinde tefhim yeterli görülmeyerek icra mahkemesi kararının tebliğ edilmesi şartı konulmuş, icra mahkemesi kararının tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde temyiz edilebileceği kabul edilmişti. 18.02.1965 tarihli ve 538 sayılı Kanun ile değişiklikten önce temyiz süresinin başlangıcını kararın tebliği teşkil etmekteydi. Uygulamada ilgililerin gereken özeni zamanında göstermemeleri nedeniyle kararın oluşturulmasından uzun süre geçtikten sonra kararın tebliğ edilmesi üzerine haksız çıkan tarafın temyiz etmeyebileceği bir karar için dahi temyiz yoluna başvurduğu görülüyordu. Bu nedenle de işler sürüncemede kalıyor ve bu durum doğal olarak işlerin çoğalmasına yol açıyordu. Buna son vermek için 18.02.1965 tarihli ve 538 sayılı Kanun ile değişiklik yapılarak kararın yüze karşı açıklandığı durumlarda on günlük temyiz süresinin yüze karşı bildirme tarihinden itibaren başlayacağı düzenlenmiştir. Temyiz süresinin başlangıcı için yasanın kabul ettiği ölçüt karar yüze karşı açıklanmışsa açıklanma tarihi, yüze karşı açıklanmamışsa tebliğ tarihidir (E. İlhan Postacıoğlu, İcra Hukuku Esasları, İstanbul, 2010, s.930).