muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/11542, Karar No: 2022/3537, Tarih: 14.03.2022

1-Davanın kabulü ile;

Davacının davalı işveren T.C. ...'na bağlı Seniha Mayda Ortaokulu Müdürlüğüne ait SGK İl Müdürlüğü'nde tescilsiz temizlik hizmetleri işyerinde 15.08.1999 - 31.03.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile toplam (2431+1613) 4044 gün çalıştığı,

162 günlük çalışmasının alt işveren ...'e ait .... sicil sayılı işyerinden, (125+7+58+127) 317 günlük çalışmasının alt işveren ...'e ait 1285059.35 sicil sayılı işyerinden, 148 günlük çalışmasının alt işveren ...'e ait 1347872.35 sicil sayılı işyerinden, (118+139) 257 günlük çalışmasının alt işveren...'e ait .... sicil sayılı işyerinden, (255+280+194) 729 günlük çalışmasının Seniha Mayda Ortaokulu Okul Aile Birliği'ne ait .... sicil sayılı işyerinden olmak üzere toplam 1613 günlük çalışmasının SGK'ya bildirildiğinin, 2431 günlük çalışmalarının SGK'na bildirilmediğinin tespitine;

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ... vekili ve fer’i müdahil vekili; istinaf aşamasında ileri sürdükleri nedenlerle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın Yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

506 sayılı Kanunun ”Üçüncü kişinin aracılığı” başlıklı 87'nci maddesi hükmünde, aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişi olarak tanımlanmış, sigortalıların üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu Kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işverenin de sorumlu olacağı belirtilmiştir. Maddede “aracı” olarak nitelenen üçüncü kişi, gerek mevzuatta, gerekse öğreti ve yargı kararlarında; alt işveren, tali işveren, taşeron, alt müteahhit, alt ısmarlanan gibi adlarla anılmaktadır.

Aracı kavramı, her şeyden önce, asıl işverenin varlığını, bir başka işverenin asıl işverene ait işin bir bölümünü yapmayı üstlenmesini ve asıl işverene ait iş yerinde veya iş yerinin bir bölümünde iş alanın kendi adına sigortalı çalıştırmasını gerektirir.

Aracı kavramı, her şeyden önce, asıl işverenin varlığını, bir başka işverenin asıl işverene ait işin bir bölümünü yapmayı üstlenmesini ve asıl işverene ait iş yerinde veya iş yerinin bir bölümünde iş alanın kendi adına sigortalı çalıştırmasını gerektirir.

Asıl işverenle aracı arasındaki ilişki taşıma, eser ve benzeri sözleşmelere dayanabilir ise de, hiç bir şekilde hizmet akdi unsurları bulunmamalıdır. Burada önemli olan yön, asıl işverene ait işin bir bölümünün aracı tarafından görülmesidir. Aracı kavramının belirleyici özelliği, asıl işverene ait işten bir bölüm iş alınması ve bu işte kendi adına sigortalı çalıştırılmasıdır.

506 sayılı Kanunun 4. maddesinde ise, “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. ”Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Sigortalının taraf olduğu hizmet akdinin alt işverenler tarafından düzenlenmiş olması durumunda, hizmet tespitine yönelik davanın, anılan Yasanın 79/10. maddesine göre, sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltmesi gerekir.

506 sayılı Kanunun 87. maddesi ile, asıl işveren-alt işveren arasındaki ekonomik ve malî yönden sorumluluk hukukunun sınırlarını belirlediği, maddede geçen “bu Kanunun işverene yüklediği ödevler” tanımlamasının asıl işverene, alt işverenin taraf olduğu hizmet sözleşmeleri nedeniyle açılacak hizmet tespiti davalarında “pasif husumet ehliyetini” amaçlamadığı anlaşılmaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 1236784.35 ... işyerinden 10.01.2007 –20.06.2007 1285059.35 ... işyerinden 21.09.2007 – 25.01.2008

1285059.35 ... işyerinden 12.02.2008 – 18.02.2008,

1285059.35 ... işyerinden 19.04.2008 – 16.06.2008

1285059.35 ... işyerinden 30.08.2008 – 05.01.2009

1347872.35 ... işyerinden 06.01.2009 – 02.06.2009 1364689.35 Hakan Ulutürk işyerinden 25.09.2009 – 22.01.2010 1364689.35 Hakan Ulutürk 10.02.2010 – 30.06.2010 1392802.35 Okul Aile Birliği işyerinden 01.10.2010 – 30.06.2011

1392802.35 Okul Aile Birliği işyerinden 21.09.2011 – 30.06.2012

1392802.35 Okul Aile Birliği işyerinden 17.09.2012– 31.03.2013 bildirimlerinin bulunduğu,belirgindir. Davacının davalı okulda dava dışı işverenler tarafından bildiriminin yapıldığının anlaşılması karşısında ... ile bu işyeri için sözleşme imzalayan dava dışı işverenler arasında asıl-alt işverenlik ilişkisi olup olmadığı belirlenmeli, varsa alt işverenler davaya dahil edilerek savunma ve delilleri sorulmalı, dava konusu döneme ilişkin sözleşme imzalayan tüm alt işverenler tespit edilerek davaya dahil edilmeli, elde edilecek sonuca göre de infaza elverişli hüküm kurulmalıdır.

O halde, davalı ... vekli ve fer’i müdahil vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin davanın kısmen kabulüne dair kararı bozulmalıdır.

O halde, davalı ... vekli ve fer’i müdahil vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin davanın kısmen kabulüne dair kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/2 maddesi gereği yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14/03/2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10007, Karar No: 2016/475, Tarih: 20.01.2016

**14. Ceza Dairesi         2015/10007 E.  ,  2016/475 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... M..

SUÇ : Irza geçme

HÜKÜM : Eylemler reşit olmayan mağdure ile

rızasıyla cinsi münasebette bulunma kabul edilerek dava zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle kamu davalarının düşmesi

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen düşme hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan, O Yer Cumhuriyet Savcısının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 20.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6350, Karar No: 2022/7652, Tarih: 11.10.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/6350 E.  ,  2022/7652 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (kapatılan) 13. Hukuk Dairesince bölge adliye mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına dair verilen karara, ilk derece mahkemesince uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen kararın, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

6100 sayılı HMK’nın “Bozmaya uyma veya direnme” başlıklı 373. maddesinin birinci fıkrası; “Yargıtay ilgili dairesinin tamamen veya kısmen bozma kararı, başvurunun bölge adliye mahkemesi tarafından esastan reddi kararına ilişkin ise bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılarak dosya, kararı veren ilk derece mahkemesine veya uygun görülecek diğer bir ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği de bölge adliye mahkemesine gönderilir.” hükmünü,

Aynı maddenin dördüncü fıkrası ise; “Yargıtayın bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir.” hükmünü içermektedir.

Açıklanan madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; ilk derece mahkemesi tarafından, Yargıtay’ın bozma kararı doğrultusunda karar verilmesi halinde, davanın taraflarına, karara karşı sadece temyiz yoluna başvuru olanağı tanındığı anlaşılmaktadır.

Bu halde ise; ilk derece mahkemesince verilen kararın, HMK’nın 362. maddesinde bölge adliye mahkemeleri tarafından verilen kararlar için öngörülen temyiz kesinlik sınırına tabi olacağı tartışmasızdır.

6763 sayılı kanun ile 6100 sayılı HMK'ya eklenen ek 1. madde uyarınca; aynı Kanunun 362. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, 01.01.2022 tarihinden itibaren 107.090,00 TL’ye çıkartılmıştır.

Bozmaya uyularak verilen karar, karar tarihi itibariyle kesin niteliktedir. HMK'nın 366. maddesi atfıyla aynı Kanunun 352. maddesi uyarınca, kesin olan karar hakkında Yargıtay tarafından temyiz isteminin reddine karar verilebilir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle tarafların temyiz dilekçelerinin miktar itibariyle REDDİNE, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 11/10/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11538, Karar No: 2015/11663, Tarih: 29.04.2015

**12. Hukuk Dairesi         2015/11538 E.  ,  2015/11663 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;Alacaklı tarafından çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan takibe karşı borçluların, diğer şikayetleri yanında iflas erteleme davasında verilen tedbir kararı nedeniyle takibin iptali istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, takibin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.Dosyanın incelenmesinde; ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/448 Esas sayılı dosyası ile borçlu şirket tarafından açılan iflas erteleme davasının yargılaması sırasında 24/10/2014 tarihinde “Davacı şirketler hakkında yapılmış ve yapılacak (İİK.nun 206.maddesi birinci sırasında yazılı alacaklara ilişkin olanlar hariç olmak üzere) 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna dayalı olanları da kapsar şekilde hangi sebebe dayanırsa dayansın icra takipleri ile ihtiyati haciz, haciz ve tedbir uygulamalarının ve İİK.nun 89/1. madde ihbarnamelerinin tedbiren durdurulmasına...” karar verildiği görülmektedir.Her ne kadar, alacaklı tarafından tedbir kararından sonra 26/01/2015 tarihinde takibe başlanmış ise de, asliye ticaret mahkemesince başlatılacak takiplerin de durdurulmasına karar verildiğinden ve icra hakimi de mahkemenin vermiş olduğu bu kararı yorumlayamayacağından, mahkemece, tedbir kararından sonra açılan takibin durdurulmasına karar verilmesi gerekirken, takibin iptali yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, kararın bu nedenle bozulması gerekir ise de, anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığından kararın düzeltilerek onanması yoluna gidilmiştir.SONUÇ: Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile ... 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 10/02/2015 tarih ve 2015/72 E.-107 K. sayılı kararının hüküm bölümünün birinci bendinde yer alan “iptaline” sözcüğünün karar metninden çıkartılmasına, yerine “durdurulmasına” sözcüğünün yazılmasına, kararın düzeltilmiş bu şekliyle İİK'nun 366. ve HUMK’nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), mahkeme kararı düzeltilerek onandığından harç alınmasına yer olmadığına, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/25564, Karar No: 2020/6365, Tarih: 10.06.2020

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2017/25564 E.  ,  2020/6365 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi(Müstemir Yetkili)

DAVA TÜRÜ : ALACAK

1-Her ne kadar Dairemizin 30.12.2019 tarihli Eksiklik Talep Yazısı ile Mahkemece verilen kararı temyiz eden davalıların eksik temyiz harçlarının tamamlanması için taraflarına usulüne uygun muhtıra gönderilmesi ve kanuni süre beklendikten sonra Dairemize gönderilmesi hususu talep edilmiş ise de; mahkemece davalılara gönderilen muhtıranın usulüne uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim;

Muhtıranın usulüne uygun olması için aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2010/19-286 esas- 2010/330 karar sayılı kararında bir muhtıranın geçerli olması için gereken özellikler belirtilmiştir. Buna göre;

Temyiz harç ve giderlerinin eksik ödendiğinin anlaşılması halinde muhtıra gönderilerek kararı veren Hâkim veya Mahkeme Başkanı tarafından yedi günlük kesin süre içinde harç ve giderin tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir. Bu kararın da temyiz edilmesi halinde 432. maddenin son fıkrası hükmü kıyasen uygulanır.

Hâkim veya Mahkeme Başkanı tarafından “temyiz harç ve giderlerinin tamamlanması için yedi günlük kesin süre” verilmesi ve ayrıca yazılı olarak “aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususu”nun bildirilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle muhtırada Hâkim veya Mahkeme Başkanı’nın sicili ve imzası bulunmalıdır. Muhtıra Hâkim veya Mahkeme Başkanı tarafından imzalanmadan verilmişse, dolayısıyla da Hâkim tarafından usulünce düzenlenmiş muhtıra yoksa geçerli bir bildirimin yapıldığından söz etmeye de olanak yoktur.

Mahkeme Yazı İşleri Müdürü’nün veya Kalem personelinin temyiz harcı veya giderinin tamamlanması için temyiz edene süre vermesi veya tebligat zarfı üzerine ihtar/uyarı şeklinde yazılan ve Hâkim imzası taşımayan muhtıra usule aykırıdır, Mahkeme Yazı İşleri Müdürü’nün veya Kalem personelinin vermiş olduğu süre ya da tebligat zarfı üzerine ihtar/uyarı şeklinde yazılan ve Hâkim imzası taşımayan muhtıra üzerine temyiz harcını veya giderini ödememiş olan taraf, temyiz talebinden vazgeçmiş sayılamaz.

Yargıtayın kararlılık kazanmış uygulamasına göre, muhtırada yapılması gereken işlemin ne olduğu açıkça ve ilgili tarafın yanılmasına neden olmayacak biçimde gösterilmeli; bu açıdan ikmal edilecek harç ya da giderin miktarı ve yatırılma merci ve süresi, bunun yapılmamasının sonuçları net biçimde açıklanmalıdır. Örneğin, “dosyaya yatırılması” şeklindeki ifade tarafın yanılmasına neden olabileceğinden, bu ifadeyi taşıyan muhtıra geçersiz olacaktır.

Öte yandan, yatırılması gereken harç miktarının da karar tarihindeki miktara göre belirlenmesi gerekmektedir.

Öte yandan, yatırılması gereken harç miktarının da karar tarihindeki miktara göre belirlenmesi gerekmektedir.

Hukuk Genel Kurulunun anılan kararı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun kanun yollarına ilişkin hükümleri yürürlüğe girdikten sonra da İlk Derece Mahkemeleri veya bölge adliye mahkemeleri tarafından gönderilen muhtıraların geçerliliği yönünden de aynen uygulanmaktadır.

Mahkemece belirtilen hususlara dikkate edilmeksizin, örneğin “yedi günlük” kanuni süre yerine, “bir haftalık” süre verildiği belirtilmek suretiyle yahut eksik harcın “mahkeme veznesine veya en yakın mahkemeler veznesine” şeklinde belirtilmesi gerekirken bu hususa dikkate edilmeksizin muhtıra düzenlenmesi hatalıdır. Buna göre Mahkemece yukarıdaki hususlara uygun muhtıra düzenlenerek, kanuni süre beklendikten sonra ilgili bilgi ve belgelerin Dairemize gönderilmesi;

2-Ayrıca Dairemizin 30.12.2019 tarihli Eksiklik Talep Yazısı ile talep edilen hükme esas bilirkişi raporunda bahsi geçen vardiya defterlerinin de gönderilmediği anlaşılmakla, davacıya ilişkin vardiya defterlerinin de dosyaya eklendikten sonra tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.06.2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/14007, Karar No: 2019/7406, Tarih: 03.05.2019

**13. Ceza Dairesi         2018/14007 E.  ,  2019/7406 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuklar müdafiinin temyiz dilekçesinin hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçları hakkında olduğu ancak mala zarar verme ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçları ilgili olarak tebliğnamede görüş bulunmadığı anlaşılmakla suça sürüklenen çocuklar müdafiinin temyizi bakımından ek tebliğname düzenlendikten sonra incelenmek üzere iadesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.05.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/496, Karar No: 2012/5146, Tarih: 04.05.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/496 E.  ,  2012/5146 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZMİR 8. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 26/07/2011

Taraflar arasında birleştirilerek görülen davada;

Davacılar, ortak miras bırakanları A.G.'in, mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak çekişme konusu 15 ada 23 parsel sayılı taşınmazını davalı oğluna temlik ettiğini ileri sürerek, tapu iptal ve tescil isteğinde bulunmuşlardır.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın kanıtlandığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 4.5.2012 Cuma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat M.F.D. geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilenler vekili Avukat gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava ve birleşen dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkin olup, Mahkemece, iddianın kanıtlandığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden;davacıların, ortak miras bırakanları T.. A.G.'in, mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak çekişme konusu 15 ada 23 parsel sayılı taşınmazını davalı oğluna temlik ettiğini ileri sürerek eldeki davayı açtıkları; miras bırakanın 15.2.1955 tarihinde öldüğü; mirasçıları olarak davacı çocukları Veli ve İ., torunları S. ve İ.; davalı oğlu A.ile dava dışı kızı D.., torunları H.ve B.'ın mirasçı olarak kaldığı; miras bırakanın, çekişmeli 15 ada 23 parsel sayılı taşınmazını satış suretiyle 14.8.1953 tarihinde davalı oğluna satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l.4.1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26.maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan miras bırakan sağlığında hak dengesini gözeten kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapmışsa mal kaçırmak kastından söz edilmeyeceğinden olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı Yargıtay İnançları Birleştirme Kararının uygulanamayacağı da kuşkusuzdur.

O halde, miras bırakandan tüm mirasçılarına intikal eden taşınır taşınmaz mallar ve haklar araştırılmalı, tapu kayıtları ve varsa öteki delil ve belgeler mercilerinden getirtilmeli her bir mirasçıya nakledilen malların ve hakların nitelikleri ve değerleri hakkında uzman bilirkişiden rapor alınmalı böylece yukarda değinilen anlamda bir paylaştırma kastının bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulmalıdır.

Somut olaya yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde bakıldığında, dosya kapsamına ve dinlenen tanık anlatımlarına göre, temlikin mal kaçırma amaçlı yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur. Şöyleki; miras bırakanın, davacılardan mal kaçırmasını gerektirecek bir sebep gösterilmediği gibi, Karataş Özel İdare Gelir Memurluğuna bizzat miras bırakan tarafından dilekçe verilerek çekişmeli taşınmazın rayiç değerinin sorulduğu ve bildirilen değer üzerinden satış işleminin gerçekleştirildiği görülmektedir. Kaldı ki,değerler arasındaki farkın tek başına muvazaanın delili olamayacağı da tartışmasızdır.

Tüm bunların yanında, dinlenen tanıklar olay hakkında bazı bilgiler vermişler isede, temlik tarihinden itibaren aradan bu kadar uzun süre geçmesine rağmen olayı tüm yönleriyle hatırlamaları hayatın olağan akışına terstir. Öte yandan, her ne kadar, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açılan davalar hak düşürü süre yada zamanaşımına tabi değil ise de, miras bırakanın 15.2.1955 tarihinde öldüğü halde, aradan 55 yıl geçtikten sonra dava açılmasınında Türk Medeni Kanununun 2. maddesine aykırılık teşkil edeceğide açıktır.

Hal böyle olunca, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesi gerekirken, delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 21.12.2011 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 900.00.-TL. duruşma avukatlık parasının temyiz edilenden alınmasına, 4.5.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.