muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2827, Karar No: 2025/916, Tarih: 20.01.2025

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 03.04.2024 tarihli ve KYB-2024/32122 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na aykırı davranmak suçundan sanık ...'in anılan Kanun'un 359/b-1, 359/a-2 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 43/1. maddeleri uyarınca 3 sene 9 ay hapis ve 18 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına, cezalarının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 58. maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine dair İstanbul Anadolu 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 27/02/2018 tarihli ve 2015/19 esas, 2018/157 sayılı kararının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin 03/07/2018 tarihli ve 2018/3153 esas, 2018/3409 sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek kesinleşmesini müteakip, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 15/04/2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 4, 5 ve 6. maddeleri ile 213 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik nedeniyle uyarlama yapılması talebini takiben, yapılan uyarlama yargılaması sonunda sanığın belirtilen süre içerisinde ödeme yapmadığından bahisle infazın aynen devamına ilişkin İstanbul Anadolu 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 08/05/2023 tarihli ve 2015/19 esas, 2018/157 sayılı ek kararına karşı sanık müdafii tarafından sanığın şirketinin şahıs şirketi olduğu, ticari defter tutma yükümlülüğünün olmadığı, suça konu faturaların sahte olmadığı, suça konu faturaların dosya içerisine alınarak kimin tarafından düzenlendiğinin tespit edilmesi gerektiğinden bahisle yapılan itirazın ek kararın usul ve yasaya uygun olduğundan bahisle reddine dair mercii İstanbul Anadolu 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 23/06/2023 tarihli ve 2023/702 değişik iş sayılı kararı sonrasında, sanık müdafii tarafından sanığın etkin pişmanlık hükümlerinden yararlandırılması amacıyla verilen ek kararın usulüne uygun tebliğ edilmediği, vergi borcunun yasal süresi içerisinde ödendiği, sanığın etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanması gerektiğinden bahisle yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin sanığın 15/04/2023 tarihine kadar borcunu yatırdığına ilişkin bir makbuz sunmadığı, 08/05/2023 tarihi itibariyle borcu bulunduğu gerekçesiyle reddine dair İstanbul Anadolu 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 01/09/2023 tarihli ve 2015/19 esas, 2018/157 sayılı ek kararına karşı yapılan itirazın yapılandırma kapsamında tüm borcun ödendiğinden bahisle kabulüne, anılan kararın kaldırılmasına dair mercii İstanbul Anadolu 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 12/09/2023 tarihli ve 2023/623 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre; sanık hakkında yapılan uyarlama yargılaması sonunda, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 08/05/2023 tarihli kararı ile muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme suçu yönünden sanığın yasal süre içerisinde tarh edilen verginin, gecikme faizi ve zammının tamamı ile kesilen cezanın yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının ödenmediği gerekçesiyle uyarlama talebinin reddine, infazın aynen devamına karar verildiği, anılan karara karşı sanık tarafından yapılan itiraz üzerine mercii İstanbul Anadolu 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 23/06/2023 tarihli ve 2023/702 değişik iş sayılı kararı sonrasında, sanık müdafii tarafından ödeme yapıldığından ve sanığın etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanması gerektiğinden bahisle yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin İstanbul Anadolu 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 01/09/2023 tarihli ve 2015/19 esas, 2018/157 sayılı ek kararına karşı yapılan itirazın ödeme yapıldığı gerekçesiyle İstanbul Anadolu 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 12/09/2023 tarihli ve 2023/623 değişik iş sayılı kararı ile kabulüne karar verildiği,

15/04/2022 tarihli ve 31810 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 4. maddesi ile 213 sayılı Kanun'un 359. maddesine eklenen; "Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir. Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir. Yukarıdaki fıkralarda belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şarttır. Bu maddede düzenlenen suçların birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi halinde, Türk Ceza Kanununun 43 üncü maddesi uygulanır." şeklindeki,

7394 sayılı Kanun'un 6/1. maddesinde yer alan ''..GEÇİCİ MADDE 34- Haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanlar, 359 uncu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammını, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Hazineye ödedikleri takdirde 359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla soruşturma evresi için yapılan etkin pişmanlık düzenlemesinden faydalanabilir. Bu fıkrada belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şarttır..'' şeklindeki,

7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 9. maddesinde yer alan " (1) Bu Kanunun ilgili maddelerindeki başvuru ve ödeme süresine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;a) 31/5/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ilgili idareye başvuruda bulunmaları... Şarttır." şeklindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde,

Her ne kadar sanığın etkin pişmanlık hükümlerden yararlanma talebinin, ödeme yapılmadığı gerekçesiyle reddine dair karara karşı yapılan itirazın, sanığın borcunu 23/02/2021 tarihinden önce yapılandırdığı, ilk taksidi 23/02/2021 tarihinde ödediği, diğer taksitlerini de sırasıyla 26/05/2021, 30/07/2021, 24/01/2021, 30/11/2021, 29/03/2022, 31/05/2022, 27/06/2022, 28/07/2022, 28/11/2022, 31/01/2023, 30/03/2023, 10/05/2023 tarihlerinde ödeyerek yapılandırma kapsamında borcunun tamamını ödediğinin bildirildiği, bu durumda sanığın 7394 sayılı Kanunun 6. maddesiyle 213 sayılı Kanuna eklenen geçici 34. maddesinde belirtilen etkin pişmanlık hükümlerinden yararlandırılması, bu kapsamda yargılamanın iadesi ve infazın durdurulmasına karar verilmesi gerektiği sebebiyle kabulüne karar verildiği anlaşılmış ise de,

Sanığın üzerine atılı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümlerinin 15/04/2022 tarihli ve 31810 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 7394 sayılı Kanun ile getirildiği, sanığın etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabileceği son sürenin 15/04/2023 tarihi olduğu ve yasal süre içerisinde tarh edilen verginin, gecikme faizi ve zammının tamamı ile kesinlen cezanın yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının ödenmediği,

12/03/2023 tarihli ve 32130 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 7440 sayılı Kanun ile sadece alacakların yapılandırılmasına ilişkin düzenlemeler getirildiği, anılan Kanun ile yeni bir etkin pişmanlık düzenlemesi yapılmadığı gibi, 7394 sayılı Kanun ile getirilen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına ilişkin son tarihin uzatıldığına dair herhangi bir düzenlemenin de bulunmadığı, gözetilmeden, itirazın reddi yerine, yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

12/03/2023 tarihli ve 32130 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 7440 sayılı Kanun ile sadece alacakların yapılandırılmasına ilişkin düzenlemeler getirildiği, anılan Kanun ile yeni bir etkin pişmanlık düzenlemesi yapılmadığı gibi, 7394 sayılı Kanun ile getirilen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına ilişkin son tarihin uzatıldığına dair herhangi bir düzenlemenin de bulunmadığı, gözetilmeden, itirazın reddi yerine, yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi ile 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin son fıkrasından önce gelmek üzere; “Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir. Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir.” fıkralarının eklendiği ve 7394 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesi ile 213 sayılı Kanun'a eklenen geçici 34 üncü maddesinde; "Haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanlar, 359 uncu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammını, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Hazineye ödedikleri takdirde 359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla soruşturma evresi için yapılan etkin pişmanlık düzenlemesinden faydalanabilir.” hükmünün yer aldığı anlaşılmıştır.

2. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; İstanbul Anadolu 6. Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.02.2018 tarihli ve 2015/19 Esas, 2018/157 Karar sayılı kararı ile hükümlünün 2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme ve defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçlarından ayrı ayrı 3 yıl 9 ay hapis ve 18 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin 03.07.2018 tarihli ve 2018/3153 Esas, 2018/3409 Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmek suretiyle mahkumiyet hükümlerinin kesinleştiği, 7394 sayılı Kanun uyarınca uyarlama talep edilmesi üzerine Vergi Dairesi Başkanlığına müzekkere yazıldığı, ilgili kurumdan gelen 08.05.2023 tarihli cevabi yazıda; "hükümlünün 7256 sayılı Kanun kapsamında tarhiyat tutarlarını yapılandırdığının, 18 taksitin 14 adetinin ödendiğinin, kalan taksitler için borç tutarının ise 30.813,01 TL olduğunun" belirtilmesi üzerine, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.05.2023 tarihli ve 2015/19 Esas, 2018/157 Karar sayılı ek kararı ile ".. önceden verilen 27/02/2018 tarihli ve 2015/19 Esas, 2018/157 Karar sayılı ilamın infazının devamına..." karar verildiği, bu karara karşı yapılan itirazın İstanbul Anadolu 9. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.06.2023 tarihli ve 2023/702 Değişik İş sayılı kararı ile reddedilmesini müteakip, hükümlü müdafiinin 25.08.2023 tarihi dilekçesi ile "10.05.2023 tarihi itibarıyla tüm borcun ödendiği belirtilerek" yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunduğu, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ceza Mahkemesinin, 01.09.2023 tarihli ve 2015/19 Esas, 2018/157 Karar sayılı ek kararı ile hükümlü müdafiinin yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verildiği ve mercii İstanbul Anadolu 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.09.2023 tarihli ve 2023/623 Değişik İş sayılı kararı ile de bu karara karşı yapılan itirazın kabulüne karar verildiği anlaşılmış ise de; kesin hükümle sonuçlanmış bir davanın yeni baştan görülebilmesine olanak sağlayan yargılamanın yenilenmesi yoluna, 5271 sayılı Kanun'un 311. maddesinde sınırlı olarak sayılan sebeplerden herhangi birisinin gerçekleşmesi durumunda başvurulabileceği, hükümlü hakkında yapılan uyarlama yargılamasında, borcun sonradan ödendiği belirtilerek yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulamayacağı gözetilerek, itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi belirtilen gerekçe ile yerinde görülmüş, bununla birlikte; 7256 sayılı Kanun kapsamında tarhiyat tutarlarını yapılandıran, 28.02.2021 tarihinde başlayan 18 taksitin 14 adetini 08.05.2023 tarihine kadar ödeyen ve 10.05

.02.2021 tarihinde başlayan 18 taksitin 14 adetini 08.05.2023 tarihine kadar ödeyen ve 10.05.2023 tarihinde de kalan borcunu ifa eden hükümlü hakkında, hem 2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçu yönünden hem de defter, kayıt ve belgelerin ibraz edilmemesi hâlinde herhangi bir vergi ziyaı oluşmadığı gibi söz konusu eylemden dolayı 213 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının, aynı Kanun'un 359 uncu ve 371 inci maddelerinde belirtilen tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen bir ceza olmadığı da dikkate alınarak defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçu yönünden etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşıldığından, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.05.2023 tarihli ve 2015/19 Esas, 2018/157 Karar sayılı ek kararına yönelik itirazın reddine dair merci İstanbul Anadolu 9. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.06.2023 tarihli ve 2023/702 Değişik İş sayılı kararına yönelik kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağına ilişkin Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar verilmiştir.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İstanbul Anadolu 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.09.2023 tarihli ve 2023/623 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dava dosyasının, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

20.01.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/8552, Karar No: 2024/10762, Tarih: 11.11.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/8552 E.  ,  2024/10762 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/17 E., 2023/325 K.

KARAR : Ret

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işlemi iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının, 1998 yılında davalı kooperatifin çay ve yemek işlerinde çalıştığı, ancak Kurum tarafından fiili olmadığı gerekçesiyle 1998/8-12. aylar arasındaki hizmetlerinin iptal edildiği, davacının çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespitiyle yeniden hizmet cetveline işlenmesi gerektiğini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.03.2019 tarihli ve 2016/541 Esas - 2019/46 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.11.2020 tarihli ve 2020/192 Esas - 2020/1396 Karar sayılı kararıyla istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "...Mahkemece, Kurum denetmenine beyan veren ve mahkemede tanık olarak dinlenen ... celp edilerek beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli, denetmenin beyanına başvurduğu kooperatif yöneticisi ... resen tanık olarak dinlenmeli, davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan, inşaat işkolunda çalıştıkları belirlenen bordro tanıkları resen belirlenerek kanaat oluşturmaya yetecek kadarı dinlenmeli, işyerinin kooperatif olduğu gözetilerek kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yapılarak davacıya yapılan ücret ödemeleri araştırılmalı, davacının ücretinin ne şekilde ödendiği belirlenmeli, davacının fiili çalışma olgusu hiçbir kuşkuya ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenip elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir. ..." şeklindeki gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işlemi iptali, hizmetlerin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun 86 ve 89 uncu maddeleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

11.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/33103, Karar No: 2013/20564, Tarih: 19.12.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/33103 E.  ,  2013/20564 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak ya da bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun Kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne

başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.