muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3929, Karar No: 2025/2261, Tarih: 19.03.2025

**8. Ceza Dairesi         2024/3929 E.  ,  2025/2261 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/781 E., 2023/1052 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık ...'ın, kendisine 07.06.2023 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilen hükme karşı süresinden sonra 10.07.2023 tarihinde temyiz talebinde bulunduğu anlaşılmakla, sanığın dilekçesi ek beyan olarak kabul edilerek karar başlığında temyiz eden olarak gösterilmemiştir.

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanıklar hakkında kurulan hükümlerin temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle,

Sanık ... müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. İlk Derece Mahkemesi Kararı

İnegöl 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.02.2023 tarihli ve 2022/315 Esas, 2023/81 Karar sayılı kararı ile;

Sanık ... hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 188/3, 188/4-a, 192/3 ve 53. maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezası ve 20.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

Sanık ... hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 188/3, 188/4-a, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 15 yıl hapis cezası ve 30.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine,

Sanık ...'in üzerine atılı suçtan 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi gereğince beraatine,

Karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 23.05.2023 tarihli ve 2023/781 Esas, 2023/1052 Karar sayılı kararı ile;

Sanık ... hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik Cumhuriyet savcısının istinaf başvurusunun esastan reddine,

Sanık ... hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik Cumhuriyet savcısı ve sanık müdafiinin istinaf başvurularının esastan reddine,

Sanık ... hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafilerinin istinaf başvurularının esastan reddine,

Karar verilmiştir.

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1-Cumhuriyet savcısının Temyiz İstemi

Sanık ... hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi ve sanıkların cezalarında 5237 sayılı Kanun'un 188/5. maddesi gereğince artırım yapılması gerektiğine,

2-Sanık ... Müdafiinin Temyiz İstemi

Yeterli delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine, temel cezanın en üst hadden verilmesinin hukuka aykırı olduğuna,

3-Sanık ... Müdafiinin Temyiz İstemi

Karar verilmiştir.

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1-Cumhuriyet savcısının Temyiz İstemi

Sanık ... hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi ve sanıkların cezalarında 5237 sayılı Kanun'un 188/5. maddesi gereğince artırım yapılması gerektiğine,

2-Sanık ... Müdafiinin Temyiz İstemi

Yeterli delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine, temel cezanın en üst hadden verilmesinin hukuka aykırı olduğuna,

3-Sanık ... Müdafiinin Temyiz İstemi

Yeterli delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine, eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturacağına,

İlişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1-Sanık ... hakkında kurulan hükmün yönünden;

İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin, suçun sübutuna, delillerin değerlendirilmesine ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, hükümde açıklanan gerekçeler, tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak, hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

2-Sanıklar ... ve ... hakkında kurulan hükümler yönünden;

Dava dosyası kapsamına göre, olay günü, hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan ayrı soruşturma yürütülen tanık ....'nin sanık ...'dan uyuşturucu bulmasını istediği, sanık ...'un sanık ... ile irtibata geçtiği, buluşmaları sonrasında sanık ...'un sanık ...'tan temin etmiş olduğu sentetik kannabinoidi tanık ...'ye verdiği iddiasına ilişkin olarak;

Tanıkların sanık ...'un kendilerine uyuşturucu temin ettiğine ilişkin beyanları, telefon incelemesinde sanık ...'un sanık ...'tan uyuşturucu istediğine ilişkin kayıtların tespit edilmesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilediğinde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 192/3. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma şartları oluşmadığı halde, sanık ... hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması suretiyle eksik ceza tayini, aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

Telefon inceleme tutanakları, tanık beyanları, kriminal raporlar ve olay tutanağına göre, sanık ...'un sanık ...'tan temin etmiş olduğu sentetik kannabinoidi tanık ...'ye verdiğine dair kabulde bir isabetsizlik bulunmadığı, sanık ... hakkında temel ceza belirlenirken alt sınırdan uzaklaşılmadan karar verildiği, yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanaatin dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği, anlaşıldığından, Cumhuriyet savcısı ve sanıklar müdafilerinin temyiz istemleri yerinde görülmemiş, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

III. KARAR

1-Sanık ... hakkında kurulan hükmün yönünden;

III. KARAR

1-Sanık ... hakkında kurulan hükmün yönünden;

Gerekçe bölümünde (1) numaralı bentte açıklanan nedenlenlerle Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 23.05.2023 tarihli ve 2023/781 Esas, 2023/1052 Karar sayılı kararında Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden, 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

2-Sanıklar ... ve ... hakkında kurulan hükümler yönünden;

Gerekçe bölümünde (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 23.05.2023 tarihli ve 2023/781 Esas, 2023/1052 Karar sayılı kararında Cumhuriyet savcısı ve sanıklar müdafiileri tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden, 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre dikkate alınarak sanık ... hakkındaki salıverilme talebinin REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca İnegöl 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.03.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/18019, Karar No: 2012/35045, Tarih: 20.11.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/18019 E.  ,  2012/35045 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında hazineye ait taşınmaza şezlong alanı, tenis kortu, basketbol sahası, bar, oturma alanı, kamelya, duş yeri, Wc ve yeşil alan yapmak suretiyle tecavüz ettiğinden bahisle dava açılmış ise de; dosyada tapu kaydı, ayrıntılı kroki, ada ve parseli gösteren pafta örneği bulunmadığından, tecavüze konu taşınmazın varsa tapu kaydı, pafta örneği getirtilerek gerektiğinde refakate inşaat mühendisi bilirkişi alınarak yeniden keşif yapılıp taşınmazın niteliği, bina vasfında olup olmadığı, yapımı için ruhsat gerekip gerekmediği, İmar mevzuatı içinde kalıp kalmadığı, belirlenmek suretiyle sanığın tecavüz ettiği iddia olunan taşınmazın Kıyı Kanunu'na göre kıyıda veya uygulama imar planı varsa sahil şeridinde kalıp kalmadığı, tecavüze konu binanın belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde olup olmadığı ve yapım tarihi de araştırılarak sonucuna göre gerekirse Belediye Başkanlığı da duruşmadan haberdar edilerek TCK.nun 184. ve Kıyı Kanununun 15. maddesi uyarınca sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, evrak üzerinde yazılı biçimde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğunda hükmün bu sebepten dolayı 5230 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 20.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/19667, Karar No: 2021/15034, Tarih: 23.09.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/19667 E.  ,  2021/15034 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1) Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde:

Suça sürüklenen çocuğun eylemine uyan TCK'nın 116/4 ve 31/3 maddelerinde belirtilen suç için öngörülen cezanın üst sınırına göre, aynı Kanun'un 66/1-e, 66/2. maddelerinde belirtilen 5 yıl 4 aylık zamanaşımı süresinin, 26.01.2016 olan mahkûmiyet tarihinden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davalarının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE,

2) Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde:

Nüfus kaydına göre, 23.01.1998 doğumlu olan suça sürüklenen çocuğun 18 yaşını tamamlamış olduğu gözetilmeden, 26.01.2016 tarihli hüküm duruşmasının, açık yerine kapalı yapılması ve hükmün de kapalı duruşmada tefhim olunması nedeniyle aleniyet ilkesinin ihlal edilmesi suretiyle, 5271 sayılı CMK'nın 182/1 ve 185/1. maddelerine aykırı davranılması, Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, 23.09.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/6301, Karar No: 2010/3347, Tarih: 05.05.2010

**5. Ceza Dairesi         2006/6301 E.  ,  2010/3347 K.**

**"İçtihat Metni"**

Reşit olmayan mağdureyi rızasıyla kaçırıp alıkoymak, cinsi münasebette bulunmak ve bu suçlara iştirak etmek suçlarından sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ...'in yapılan yargılanması sonunda; atılı suçtan sanıklar ...,...'in mahkümiyetine, diğer sanıkların beraetlerine dair, Ereğli (Konya) 2. Asliye Ceza Mahkemesinden bozma üzerine verilen 27.07.2005 gün ve 2005/437 Esas, 2005/545 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi katılanlar vekili ve sanıklar ...,... müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanıklara yüklenilen reşit olmayan mağdureyi rızasıyla kaçırıp alıkoymak, cinsi münasebette bulunmak ve bu suçlara iştirak etmek suçlarına 765 sayılı Yasanın 416/son ve 430/2. maddelerinde öngörülen cezaların üst sınırı itibariyle aynı Kanunun 102/4 ve 104/2. maddelerinde belirlenen yedi yıl altı aylık asli ve ilave zamanaşımına tabi olduğu, suç tarihi 15.10.2000 ve inceleme günü arasında bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından hükmün 5237 sayılı TCK.nun 7/2. maddesi ile 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilmek suretiyle CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Yasanın 322/1 ve 5271 sayılı CMK.nun 223/8. maddeleri uyarınca davaların zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 05.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2013/7933, Karar No: 2015/10111, Tarih: 09.02.2015

**15. Ceza Dairesi         2013/7933 E.  ,  2015/10111 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için,eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir. Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.)Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır. Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır. İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin(AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AiHS'nin 1. maddesine göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse ...aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına...saygı gösterilmesi hakkına sahiptir. AiHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanıklar resmi nikahlı evli iken, sanık ...'ın, vefat eden ilk eşinden dul maaşını alabilmek için sonradan evlendiği sanık ...'dan 13/04/1998 tarihinde anlaşmalı olarak boşandığı, ancak sanıkların aynı evde birlikte yaşamaya devam ederek SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de, mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA, 09.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/242, Karar No: 2022/1495, Tarih: 10.11.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2021/242 E.  ,  2022/1495 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı istemi:

4. Davacı vekili, müvekkilinin ... Noterliğinin 07.01.2013 tarih ve 106 yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile vekil vasıtasıyla araç aldığını ancak satış işleminde sahte nüfus cüzdanı ile davalı noterlikte düzenlenen 04.01.2013 tarihli ve 69 yevmiye numaralı vekâletnamenin kullanıldığı gerekçesiyle ceza soruşturması kapsamında araca el konulduğunu, yapılan işlem ile düzenlenen sahte vekâletname nedeniyle zarar gördüğünü, sahte vekâletnamenin düzenlendiği davalı noterin gerekli özen ve dikkati göstermediğini ileri sürerek araç satış bedeli olan 20.500TL’nin ödeme tarihi olan 07.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevabı:

5. Davalı vekili, sahte olduğu iddia edilen nüfus cüzdanının iğfal kabiliyetinin olup olmadığının uzman bilirkişilere tespit ettirilmesi gerektiğini, gereken dikkat ve özenin gösterildiğini, yapılan kontrol ve incelemeden sonra gerçeğe ve hukuka uygun olarak vekâletname düzenlendiğini ve illiyet bağının kesilmiş olması nedeniyle noterin sorumluluğunu gerektiren bir durumun söz konusu olmadığını, soruşturma dosyası sonucunun beklenilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

6. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.03.2015 tarihli ve 2013/193 E., 2015/99 K. sayılı kararıyla; iğfal kabiliyeti bulunan nüfus cüzdanını kullanan üçüncü kişinin eyleminin kusursuz sorumlu olan davalının sorumluluğunu gerektirecek illiyet bağını kestiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı :

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

8. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 02.03.2017 tarihli ve 2016/20433 E., 2017/2370 K. sayılı kararı ile; “…Dava; Noterlik Kanunu'nun 162.maddesine dayalı noterin kusursuz sorumluluğuna ilişkin maddi tazminat davasıdır.

Noterlik Kanunu'nun 1.maddesinde; noterliğin bir kamu hizmeti niteliğinde bulunduğu, hukukî güvenliği sağlamak ve anlaşmazlıkları önlemek için işlemleri belgelendiren bir kurum olduğu belirtilmiştir.

8. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 02.03.2017 tarihli ve 2016/20433 E., 2017/2370 K. sayılı kararı ile; “…Dava; Noterlik Kanunu'nun 162.maddesine dayalı noterin kusursuz sorumluluğuna ilişkin maddi tazminat davasıdır.

Noterlik Kanunu'nun 1.maddesinde; noterliğin bir kamu hizmeti niteliğinde bulunduğu, hukukî güvenliği sağlamak ve anlaşmazlıkları önlemek için işlemleri belgelendiren bir kurum olduğu belirtilmiştir.

Görevi belge ve işlemlere resmiyet kazandırmak olan noterlerin yaptıkları işlemler dolayısıyla meydana gelecek zararlardan ötürü sorumlu tutulması bir zorunluluk olarak kendini göstermektedir. Hâlen yürürlükte bulunan 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 162. maddesinde noterlerin hukukî sorumlulukları hüküm altına alınmış ve bu maddede kusurdan söz edilmemiştir. Bu sebeple noterlerin sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. (Nart, Serdar, Noterlerin Hukukî Sorumluluğu, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt. 11 Özel s. 2009, s.425-452, Düzgün Aslan Ülgen, Noterlerin Meslekî Sorumluluk Sigortası s. 492, 494- Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C.XVII, Y. 2013, s. 1-2)

Uygulamada; noterler aleyhine, en çok otomobil ve taşınmaz alım satımlarında meydana gelen zararlar bakımından dava açılmaktadır. Bu davalarda; aracın haksız zilyetleri tarafından kullanılan sahte kimlik, vekâletname veya araç trafik tescil belgelerinin sahteliğinin noterlerce ve çalışanları tarafından belirlenip belirlenmediği hususları araştırma konusu olabilmektedir. Tüm bu durumlarda noterin veya çalışanının kimlik veya belge üzerinde yeterli incelemeyi yapıp yapmadığı, dolayısıyla özen yükümlülüğüne uygun davranıp davranmadığı araştırılmaktadır. Noterin ilgililerin hukukî menfaatlerini korumak için araştırma ve aydınlatma görevi vardır. Noterlik Kanunu'nun 72.maddesine göre; noter, iş yaptıracak kimselerin kimlik, adres ve yeteneğini ve gerçek isteklerinin tamamını öğrenmekle yükümlüdür. Bu cümleden olarak noterin veya çalışanının her zaman belgenin sahte olup olmadığını anlamasını ve tetkik etmesini yani grafolojik bir inceleme yapması beklenemez. Ancak; belgenin veya kimliğin ilk bakışta sahte olup olmadığı veya kimlikte şekli anlamda var olması gereken bir bilginin olmaması yahut olmaması gereken bir ibarenin bulunması noter veya çalışan tarafından dikkat edilmesi gereken hususlardandır. Bu gibi hâllerde noterin veya çalışanının gerekli özeni göstermesi beklenir. Aksine davranış özen yükümlülüğünün ihlâlidir.