muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/723, Karar No: 2019/3244, Tarih: 10.04.2019

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra verilen 13.12.2017 tarihli son kararında; HMK 150/1, 5 maddeleri gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilen ve davacı tarafça süresinde yenilenmeyen davanın 13/12/2017 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde ''Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması'' düzenlenmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 150/1 maddesinde, ''Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir'' denilmiş, devamında da ’Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine,yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf,yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez" hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda; dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilen 08.09.2017 tarihli duruşma gününün davacı ... Hazinesine tebliğ edilmediği anlaşılmıştır. Mahkemece davacının duruşmada hazır olmadığından bahisle dosyanın işlemden kaldırılması ve devamında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi HMK' nın 150.maddesindeki usule aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'un 428 maddesi gereğince davacı ... yararına BOZULMASINA, ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK' un 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 10.04.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18019, Karar No: 2015/2780, Tarih: 02.03.2015

**11. Hukuk Dairesi         2014/18019 E.  ,  2015/2780 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17/06/2014 tarih ve 2013/228-2014/345 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, bir ticari ilişki sebebiyle davalılar tarafından müvekkiline verilen çekin ödenmemesi üzerine davalılar aleyhine başlatılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalılar davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davaya konu çekin keşide tarihinin 10.10.2011 olduğu, ibraz süresinin geçtiği ve kambiyo senedi vasfını yitirdiği, buna rağmen davacının TTK'nun 732. maddesi sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak hak iddiasında bulunabiliceği, ancak poliçeden doğan borcu düşmüş olan cirantaya karşı böyle bir istemin ileri sürülemeyeceği, ayrıca bu istemin de poliçenin zaman aşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıl içinde ileri sürülmesi gerektiği, bu sürenin 21.10.2012 tarihinde sona erdiği, davalının da davacının süresinden sonra talepte bulunduğuna dair itirazının bulunduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, temel ilişkiye dayalı olarak çek bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın zaman aşımı sebebiyle reddine karar verilmiştir.

Ancak, davacı dava dilekçesinde ve yargılama sırasında davasını sebepsiz iktisap davası olarak nitelendirmemiş, taraflar arasında ticari bir ilişki bulunduğunu, bu nedenle davalıdan alacaklı olduğunu iddia ederek delil olarak da süresinde ibraz edilmeyen çeke dayanmıştır. Bu durumda, mahkemece davanın sebepsiz iktisap davası olarak nitelendirilmesi doğru olmamıştır. Ayrıca, davalılardan ... tarafından zaman aşımı def'inde bulunulmadığı gibi, diğer davalı Şükrü tarafından ise işbu davaya değil, icra takibinin başlama tarihine yönelik bir itirazda bulunulmuş olup, davalıların süresi içerisinde usulüne uygun olarak ileri sürdükleri bir zaman aşımı defi de bulunmamasına rağmen mahkemece davanın zaman aşımı nedeniyle reddi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 02/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3509, Karar No: 2018/2799, Tarih: 25.09.2018

**16. Ceza Dairesi         2017/3509 E.  ,  2018/2799 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5, TCK'nın 62, 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1-Sanığın çocuğunu örgütle iltisaklı okula göndermesinin örgütsel faaliyet olarak değerlendirilemeyeceğinin gözetilmemesi,

2-Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından onanarak kesinleşen Dairemizin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 esas, 2017/3 karar sayılı kararında, "Bylock iletişim sisteminin FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensuplarının kullanmaları amacıyla oluşturulan ve münhasıran bu suç örgütünün bir kısım mensupları tarafından kullanılan bir ağ olması nedeniyle; örgüt talimatı ile bu ağa dahil olunduğunun ve gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla kullanıldığının, her türlü şüpheden uzak, kesin kanaate ulaştıracak teknik verilerle tespiti halinde, kişinin örgütle bağlantısını gösteren delil olacağının" kabul edildiği dikkate alınarak, somut dosyada istinaf aşamasından sonra dosya içerisine konulduğu anlaşılan, atılı suç vasfının tespiti açısından belirleyici nitelikte olan; Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi

2. Ceza Dairesinin 02.11.2017 tarih ve 2017/656 esas sayılı yazısı ekinde dosyaya gönderilen detaylı Bylock tespit ve değerlendirme tutanağının sanık ve müdafiine okunup diyecekleri sorularak yargılamaya devamla bir hüküm kurulması gerekirken sanığın Bylock kullanıcısı olduğuna dair Erzincan İl Emniyet Müdürlüğü tarafından düzenlenen eksik ve yetersiz belgeye dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA 25.09.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/18757, Karar No: 2024/7952, Tarih: 23.10.2024

**8. Ceza Dairesi         2024/18757 E.  ,  2024/7952 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2024/72 E., 2024/300 K.

SUÇLAR : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama- İade

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanık Umitjan müdafii kanunî süresi içinde temyiz talebinde bulunduktan sonra, sanığın 12.08.2024 tarihli dilekçe ile temyiz isteminden vazgeçtiğini bildirdiği görülmüştür.

I.HUKUKİ SÜREÇ

A.İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının, 12.06.2023 tarihli iddianamesi ile sanık Begli'nin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 188 inci maddesinin üçüncüve dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

B.İstanbul Anadolu 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.12.2023 tarihli kararı ile sanık Begli'nin uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan,5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası, dördüncü fıkrasının (a) bendi ve 62 nci maddesi uyarınca 12 yıl 6 ay hapis ve 25.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin, 13.02.2024 tarihli ve 2024/72 Esas, 2024/300 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Begli müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1. Yeterli delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine,

2. Arama kararının hukuka aykırı olduğuna,

3. Eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturacağına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Dava konusu olay, sanığın uyuşturucu madde ticareti yaptığı iddiasına ilişkindir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Begli müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1. Yeterli delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine,

2. Arama kararının hukuka aykırı olduğuna,

3. Eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturacağına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Dava konusu olay, sanığın uyuşturucu madde ticareti yaptığı iddiasına ilişkindir.

Suç tarihinde, kolluk güçleri tarafından durumundan şüphelenilerek durdurulan temyizden vazgeçen sanık Umitjan Orunov'un üzerinden 6 parça ve iki adet şeffaf poşet içinde metamfetamin maddesi ile muhtelif sayıda uyuşturucu hap bulunmuş, Umitjan'ın bu maddeleri diğer sanık Begli'den aldığını söylemesi üzerine Begli ve Umitjn'ın ikametlerinde arama yapılmış, Begli'nin ikametinde metamfetamin, tramadol hap ve afyon sakızı olduğu kriminal uzmanlık raporuyla tespit edilen maddeler ele geçmiştir. Sanıklar ifadelerinde birbirlerini suçlamışlardır.

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

"Sanık Begli her ne kadar uyuşturucu madde satmadığını söylemiş ise de sanığın telefonunda yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda sanık Begli’nin uyuşturucu madde satışına yönelik konuşmalarının olduğunun tespit edildiği, sanık ...'ın üzerinden ele geçirilen ve sanıkların ikamet adreslerinden ele geçirilen uyuşturucu maddelerin "Metamfetamin, Afyon Sakızı, Methadone, Tramadol" uyuşturucu etken maddesi ihtiva ettiğinin kriminal raporu ile tespit edildiği, sanıkların ikametlerinde ele geçirilen uyuşturucu maddelerin nevilerinin aynı olması ve ele geçirilen maddelerin miktarı ve ele geçirilen uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin çeşitli olması hususları, izah edilen diğer hususlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Sanıklar ... ile ...'un suça konu uyuşturucu maddeleri ticari amaçlı olarak satmak ya da başkalarına uyuşturucu madde temin etmek amacıyla satın almak, bulundurmak, nakletmek ve satışa arz etmek suretiyle üzerlerine atılı Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Ticareti Yapma veya Sağlama suçunu işledikleri mahkememizce sabit görülerek cezalandırılmalarına karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."demek suretiyle sanığın mahkûmiyetine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgular konusunda, Bölge Adliye Mahkemesince, hükme yapılan eleştiri dışında isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

A.Sanık Umitjan Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

Sanık Umitjan müdafii kanunî süresi içinde temyiz talebinde bulunduktan sonra, sanığın 12.08.2024 tarihli dilekçe ile temyiz isteminden vazgeçtiğini bildirdiği ve temyiz davasının istek şartına bağlı olduğu anlaşılmakla, bu sanık yönünden dosyanın incelenmeksizin mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.

B. Sanık Begli Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

IV. GEREKÇE

A.Sanık Umitjan Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

Sanık Umitjan müdafii kanunî süresi içinde temyiz talebinde bulunduktan sonra, sanığın 12.08.2024 tarihli dilekçe ile temyiz isteminden vazgeçtiğini bildirdiği ve temyiz davasının istek şartına bağlı olduğu anlaşılmakla, bu sanık yönünden dosyanın incelenmeksizin mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.

B. Sanık Begli Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

Olay tutanakları, sanık savunmaları, tanık beyanları, kriminal raporlar ve tüm dosya içeriği nazara alındığında, yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanı kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği, dosyada mevcut delillerin suçun sübutunu tayinde yeterli olduğu ve bu delillerin hukuka uygun şekilde elde edildiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin temyiz istemleri yerinde görülmemiş, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

A.Sanık Umitjan Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenlerle dava dosyasının, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle İNCELENMEKSİZİN İADESİNE,

B. Sanık Begli Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenlerle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin, 13.02.2024 tarihli ve 2024/72 Esas, 2024/300 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden; 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca İstanbul Anadolu 5. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 23.10.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3104, Karar No: 2019/3413, Tarih: 02.04.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/3104 E.  ,  2019/3413 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Alican Petrol …Ltd. Şirketi'nin müdürü olan sanığın, vergi incelemesine ilişkin tebligata rağmen, şirketin 2006 takvim yılı defter ve belgelerini ibraz etmediğinin iddia edildiği davada; sanığın istenen defter ve belgelerinin 2008 yılında çalındığını savunması, görgü tespit tutanağında sanığın şirketine ait defter ve belgelerinin çalındığına ilişkin bir tespitin bulunmadığı, sanığın hırsızlık olayı nedeniyle kollukta vermiş olduğu ifadesinde;...... Petrol’e ait 7.000-10.000 yaprak civarında boş yazılmamış faturalarının, geriye dönük kullanılmış faturalarının, muhasebe kayıtlarının çalındığını beyan etmesi, ibrazı istenen defterlerden bahsetmemesi, vergi suçu raporuna göre 29/12/2005 Kazan Noterliğince tasdik edilmiş “yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defterinin” varlığının sabit olması karşısında, suçun sübut bulduğu gözetilerek sanığın mahkûmiyeti yerine beraatına hükmolunması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz talepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı ...... sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken ...... sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 02/04/2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/674, Karar No: 2016/76, Tarih: 22.01.2016

**Hukuk Genel Kurulu         2014/674 E.  ,  2016/76 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki “menfi tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 23. Asliye Ticaret Mahkemesince davanın davanın konusuz olması nedeniyle karar vermeye yer olmadığına dair verilen 17.01.2012 gün ve 2011/214 E., 2012/4 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin 05.11.2012 gün ve 2012/ 9218 E., 2012/15856 K. sayılı kararıyla;

(...Davacı vekili, davalı yanca müvekkili aleyhine 2009/11522 esas sayılı icra takibi yapıldığını, takipteki 17 adet 15.198 EURO cinsinden bonolardaki imzanın kendilerine ait olmadığını ileri sürerek borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, icra takibinde EURO bedelli bonolar için davacıdan bir talepleri olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davalının, davacıdan yargılama sırasında icra takibinde EURO cinsi bonolardan dolayı takipleri olmadığını beyan ettiği ve ödeme emrinin iptal olduğu gerekçesiyle, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı yararına masraf ve vekalet ücreti takdirine karar verilmiş, hükmü davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava icra takibine konu edilen 17 adet EURO bedelli bonolar ile borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir.

Davalı alacaklı 01.04.2009 tarihinde başlatılan icra takibinde davacı borçludan para cinsi ayırt etmeden 15.507,97 USD, 19.407,09 EURO bonolardan dolayı alacak talep etmiş olup yargılama sırasında ödeme emrinin tebligat noksanı nedeniyle iptal edilmiş olması davalı alacaklının talebini değiştirdiği anlamına gelmez.

Davacının borçsuzluğunun tespitini talep ettiği gözetilerek esas hakkında bir karar verilmesi, kabul şekli ile dava açmakta davacı haklı olduğundan lehine masraf ve ücreti vekalet takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava: icra takibine konu bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkili aleyhine icra takibine konu edilen on yedi adet 15.198 Euro bedelli senette müvekkilinin imzasının bulunmadığını,belirterek müvekkilinin takibe konu senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, %40 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, takip talebi ve ödeme emrinden davacının Euro cinsi senetler nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığının açıkça anlaşıldığını,Euro bedelli bonolar için davacıdan taleplerinin olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili, takip talebi ve ödeme emrinden davacının Euro cinsi senetler nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığının açıkça anlaşıldığını,Euro bedelli bonolar için davacıdan taleplerinin olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davaya konu takip dosyasındaki ödeme emri incelendiğinde, takip talebinden farklı olarak davacının sorumluluğunun USD cinsi senetler ile sınırlandırıldığı, davacı adına Euro cinsi senetlerle ilgili ödeme emri düzenlenmediği, ödeme emrine itibar edilmesi gerektiği, davalının cevap dilekçesinde de davacının iddiasını teyit ettiği, dolayısıyla Euro cinsi senetler açısından borçlu olduğu ileri sürülmediği gibi ödeme emrinin de iptal edildiği gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar vermeye yer olmadığına karar verilmiştir.

Hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiş, Özel Dairece yukarıda belirtilen gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel mahkemece, bozma öncesi benimsenen gerekçe genişletilerek; ödeme emrinde, davacının senetler bazındaki sorumluluğu sınırlandırılarak Euro cinsi senetler yönünden alacak talebinde bulunulmadığı ve dolayısıyla davacının menfi tespit davasının konusuz olduğu, ödeme emrinin iptal edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı gerekçesine dayanılmadığı, ödeme emrinde davacıdan alacak talebinde bulunulmadığı halde Euro cinsi senetler açısından borçsuzluğun tespiti yönündeki iddianın dinlenemeyeceği ve konusuz olduğu gerekçesiyle dava hakkında karar vermeye yer olmadığına ilişkin verilen direnme kararını davacı vekili temyiz etmektedir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulunun önüne gelen uyuşmazlık davacının borçlu olmadığının tespiti davası açmakta hukuki yararı bulunup bulunmadığı, buna göre vekalet ücreti ve yargılama giderinin ne şekilde belirleneceği noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle, menfi tespit davası ile ilgili genel bir açıklama yapılmasında ve ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır:

Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır.

Menfi tespit davası 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 72. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ise ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.