muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/5140, Karar No: 2017/5199, Tarih: 05.07.2017

**11. Ceza Dairesi         2016/5140 E.  ,  2017/5199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

1-Sanık hakkında defter belge ibraz etmeme suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Tebliğ tarihinden 15 gün geçmesi ile suç oluştuğundan gerekçeli kararda suç tarihinin 27.11.2009 olarak mahallinde değiştirilmesi mümkün görülmüştür.

5237 sayılı TCK’nun 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip sanığın suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı artırıcı nedenin bulunmadığı, azaltıcı sebebin ise nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

2-Sanık hakkında 2005-2006 takvim yıllarında sahte fatura kullanmak suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik sanık müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

a)213 sayılı Kanun'un 142-147. maddeleri arasında “arama” ve “aramalı inceleme”nin usul ve şartları ayrıntılı bir şekilde hükme bağlanmıştır.

213 sayılı Kanun'un 142. maddesi uyarınca "İhbar veya yapılan incelemeler dolayısıyla, bir mükellefin vergi kaçırdığına delalet eden emareler bulunursa, bu mükellef veya kaçakçılıkla ilgisi görülen diğer şahıslar nezdinde ve bunların üzerinde arama yapılabilir. Aramanın yapılabilmesi için:

1) Vergi incelemesi yapmaya yetkili olanların buna lüzum göstermesi ve gerekçeli bir yazı ile arama kararı vermeye yetkili sulh yargıcından bunu istemesi,

2) Sulh yargıcının istenilen yerlerde arama yapılmasına karar vermesi, şarttır."

Buna göre, vergi kaçırıldığına delalet eden emarelerin bulunması halinde, vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar, arama yapılmasını gerekli kılan bir yazıyla sulh ceza hâkiminden talepte bulunacak, arama kararının verilmesi halinde de, arama işlemi genel kolluk görevlileri tarafından değil, vergi inceleme elemanları tarafından gerçekleştirilecektir. VUK’nun 7. maddesine göre genel kolluk, talep üzerine sadece gerekli güvenlik önlemlerinin alınmasını sağlamakla yükümlüdür.

Buna göre, vergi kaçırıldığına delalet eden emarelerin bulunması halinde, vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar, arama yapılmasını gerekli kılan bir yazıyla sulh ceza hâkiminden talepte bulunacak, arama kararının verilmesi halinde de, arama işlemi genel kolluk görevlileri tarafından değil, vergi inceleme elemanları tarafından gerçekleştirilecektir. VUK’nun 7. maddesine göre genel kolluk, talep üzerine sadece gerekli güvenlik önlemlerinin alınmasını sağlamakla yükümlüdür.

Genel hükümlere tabi bir suç ihbarı üzerine, delil elde edilmesi amacıyla CMK uyarınca yapılan arama işlemi sonucunda, vergi suçunun da işlendiğini gösteren delillerin bulunması veya VUK'nın 147. maddesi hükmü karşısında, vergi suçuna ilişkin olmasına rağmen gecikmesinde sakınca bulunan hâllerin varlığı halinde, CMK hükümlerine göre arama işlemi yapılabilir ve bu şartlarda yapılan arama sonucunda elde edilen deliller de hukuka uygun kabul edilebilir. Somut olayda mükellef şirkete ait defter ve belgelerin Aksaray Emniyetinin Ihlara(k) planlı operasyonu kapsamında sanığın oğluna ait işyerinde ele geçirildiği vergi inceleme raporları içeriğinden anlaşılmakta ise de bu operasyonun konusunun genel hükümlere ilişkin mi yoksa VUK’nın 359. maddesi kapsamında olan eylemlere yönelik mi olduğu, VUK’nın 359. maddesi kapsamında ise VUK’nın 142. maddesindeki özel hükümlere uygun bir arama yapılıp yapılmadığı dosya kapsamından tespit edilemediğinden, öncelikle Ihlara (k) isimli operasyonun içeriğine ilişkin bilgi ve belgeler ile arama karar ve tutanakları temin edilip, aramanın usulüne uygun yapıldığının tespit edilmesi halinde; sahte olduğu iddia olunan faturaları düzenleyen şirketler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlendiği görülmekle, bu raporlar ve şirket yetkilileri hakkında dava açılıp açılmadığı araştırılıp, açılmış ise birleştirilmesi, mümkün olmadığı takdirde bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim tesellüm belgeleri, bedellerinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun kanıtlama yeteneği olan geçerli ödeme belgeleri ve satıcının kasasına ya da banka hesabına girip girmediğinin tespiti ile faturaları düzenleyen mükellefin yeterli üretimi, mal girişi ya da stoku olup olmadığı da araştırılıp, karşılaştırmalı bilirkişi incelemesi yaptırılması ve toplanan tüm deliller değerlendirilip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

b)Kabule göre de; hükümde 2005 takvim yılı için 2005-2006 vergi dönemi, 2006 takvim yılı için 2006-2007 vergi dönemi denilmek suretiyle hükmün karıştırılması,

b)Kabule göre de; hükümde 2005 takvim yılı için 2005-2006 vergi dönemi, 2006 takvim yılı için 2006-2007 vergi dönemi denilmek suretiyle hükmün karıştırılması,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05/07/2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13240, Karar No: 2014/17800, Tarih: 02.06.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/13240 E.  ,  2014/17800 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : TOKAT 1. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/03/2012

NUMARASI : 2009/236-2012/88

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, hafta tatil ücreti, genel tatil ücreti, ücret alacağı, yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalıya ait işyerinde çalışmakta iken iş akdinin 11/08/2009 tarihinde feshedildiğini, davacının en son maaşının 850,00 TL olmasına rağmen asgari ücreti gösterildiğini, davacının ücretinin aylardan beri ödenmediğini, davacının hak ve alacaklarını talep ettiğini zaman davalı tarafından hakaret edilerek iş akdinin sona erdirildiğini iddia ederek, kıdem tazminatı, hafta tatili, genel tatil ücreti, yıllık izin ve ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının ücretini asgari ücret seviyesinde olduğunu, davacının kendisinin ayrıldığını ve bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmadığını, davacının ödenmeyen hak ve alacağı bulunmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kabulüne hükmedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı Tokat 1. İş Mahkemesi'nin 2009/130 Esas, 2012/87 Karar sayılı dosyasında yaptığı tanıklığında "... yıllık izin yoktu, ancak kış mevsiminde iş olmadığı zamanlar bir hafta izin veriyorlardı. ." şeklinde beyanda bulunmuş olup, bu beyanı kendisini bağlayacağından izin ücreti talebi yönünden bu beyanın değerlendirilmemesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 02/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6784, Karar No: 2012/2266, Tarih: 07.02.2012

**2. Ceza Dairesi         2011/6784 E.  ,  2012/2266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Elektrik enerjisi hırsızlığı

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Hükmün başında yanlış yazılan sanığın soyadı, baba adı ile doğum yerinin nüfus kaydına göre mahallinde düzeltilmesi ve ayrıca, hükmün başında yazılmayan sanığın nüfusa kayıtlı olduğu il ve ilçenin ise mahallinde hükmün başına ilavesi mümkün görülmüştür.

Yapılan duruşmaya toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 07.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1786, Karar No: 2021/10492, Tarih: 28.09.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/1786 E.  ,  2021/10492 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idareler vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, davalı idareler vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal olarak incelenen Seyhan ilçesi, ... köyü ... ada 1 nolu parselin satış tarihindeki tapu kaydı getirilmediğinden bilirkişi kurulu raporu denelenemediği gibi, Çukurova Belediye Başkanlığı'nın 14.03.2013 tarihli yazısı dikkate alındığında emsal imar uygulaması sonucu düzenleme ortaklık payı düşülmek suretiyle oluşan imar parseli iken imar planları iptal edilmiş ise de emsal taşınmazın imar planının iptalinden sonra kadastral parsele dönüşünün yapıldığının tespit edilmediği gözetildiğinde kadastral parsel olan dava konusu taşınmazın emsal incelemesi sonunda bulunan bedelinden düzenleme ortaklık payı oranında indirim yapılmadan bedel tespit edilmesi nedeniyle, alınan rapor inandırıcı değildir.

Bu itibarla; taraflara dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde res'en emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğü'nden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2- Dosya içindeki imar planından dava konusu taşınmazın 50 metrelik yol olarak ayrıldığı ve tamamına yol yapılmak suretiyle el atıldığı anlaşıldığından davalı ... hakkında davanın kabulüne, davalı DSİ Genel Müdürlüğü yönünden ise pasif husumetten davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

2- Dosya içindeki imar planından dava konusu taşınmazın 50 metrelik yol olarak ayrıldığı ve tamamına yol yapılmak suretiyle el atıldığı anlaşıldığından davalı ... hakkında davanın kabulüne, davalı DSİ Genel Müdürlüğü yönünden ise pasif husumetten davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idareler vekillerinin temyiz itirazı yerinde görüldüğünden hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, 28/09/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/24202, Karar No: 2013/7811, Tarih: 29.04.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/24202 E.  ,  2013/7811 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

...

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp,onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı,sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli,olayın özelliği,fiille olan ilişkisi,mağdurun durumu,kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Müşteki ...'ın, kardeşi olan katılan ... adına kayıtlı ... plakalı ... marka arabayı satmak için 18.10.2005 günü ... Oto Pazarına götürdüğü, kendisini ... olarak tanıtan sanık ...'ın arabayı, kendisinden ayrılmasına rağmen eşi olarak söylediği sanık ...'a almak istediğini söylediği, müşteki ile sanık ...'in 15.500 TL 'ye anlaştıkları, sanık ..., kendisini Adana halinde komisyonculuk yaptığını, evini ve işyerini göstererek burda oturduğunu, bir gün sonra 19.10.2005 günü noterlikte buluşacaklarını, parayı da burada vereceğini söylediği, sanıklar ile müşteki ve katılanın sanık ...'in evi diye gösterdiği yerin altındaki kahvehanede buluştukları, sanık ...'in, paranın bir kısmının eksik olduğunu, bunu eksikliği de, elindeki altınları gösterip, bunları bozdurarak tamamlayacağını söylediği, mesainin bitmesine az bir zaman kalması nedeniyle sanık ... ile müştekinin altınları bozdurmak için suça konu otomobil ile gittikleri, sanık

...'ın da yanında kimliği tespit edilemeyen bir erkek şahıs ve katılanla ayrı olarak Adana 14. Noterliğine gittikleri, noterde işlemlerin devam ettiği sırada, sanık ...'in, müştekiye ... Kuyumculuk isimli kuyumcuya altınları bıraktığını, yirmi dakika sonra parayı alacaklarını söylediği, daha sonra da bir arkadaşından 150 Dolar alacağı olduğunu onu alacağı bahanesi ile müşteki ...'u bir lokantada beklettiği, bu arada noterde devir işlemleri yapılırken sanık ...'nin yanındaki kimliği tespit edilemeyen şahsın, aracın bedelinin müşteki ...'a ödendiğini katılana söylemesi üzerine noterde devir işlemlerinin tamamlandığı, devir işlemlerinin tamamlandığını öğrenen sanık ...'in müştekiyi bıraktığı yere bir daha gelmediği, daha sonra müştekinin yanına gelen iki kişinin, sanığın araçla bir çocuğa çarptığını ve hastaneye gittiğini söylediği, yapılan araştırmada, böyle bir kazanın olmadığının anlaşıldığı, sanık ...'nin de yanındaki şahıs ile birlikte sanık ...'e bakma bahanesi ile katılanın yanından ayrıldığı, sanıklara bir daha ulaşılamadığı, böylece sanıkların eylem ve fikir birliği içerisinde hareket ederek, hileli hareketlerle haksız menfaat temin ederek dolandırıcılık suçunu işlediklerinin iddia edildiği olayda suçun sabit olduğu gerekçesine dayanan mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Dosya içerisindeki adli sicil kaydına göre tekerrüre esas mahkumiyeti bulunan sanık ... hakkında 5237 sayılı TCK' nın 58/6. maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına karar verilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanıklar müdafiilerinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 29/04/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3958, Karar No: 2024/3899, Tarih: 18.09.2024

**7. Hukuk Dairesi         2023/3958 E.  ,  2024/3899 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1051 E., 2023/670 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Erdemli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/415 E., 2020/42 K.

Taraflar arasındaki muhdesatın aidiyetinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin paydaşı olduğu 29 ada 52 parselde kayıtlı bulunan taşınmaz üzerindeki iki katlı, üstü ev, altı depo olan yapı ile 94 metrekare taş yapının ve 427 adet limon, iki adet portakal, iki adet yeni dünya, birer adet hurma ve zeytin ağaçlarının müvekkiline ait olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; muhdesatların yaşları ve muris ... tarafından kullanım süreleri ve nitelikleri dikkate alındığında davacının muhdesat iddiasının gerçek dışı olduğunu, muhdesatın tamamının yaşının murisin ölüm tarihinden çok öncesine tekabül ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın, dava sonunda verilecek karardan bir şekilde olumlu ya da olumsuz etkilenecek durumda olan yakın akrabalarının gerçeğe aykırı, yanlı, davalılar ve vekilleri tarafından yönlendirilmiş beyanlarına dayanılarak hüküm kurulamayacağını, dava konusu muhdesatı da müvekkilinin kendi geliriyle, kendi nam ve hesabına edindiğinin dosyadaki bilgi, belge ve tanık beyanlarıyla ispat edildiğini, zirai muhdesatın da yaşları dikkate alındığında büyük bir kısmının müvekkilinin babasının ölüm tarihinden sonra dikildiğinin bilirkişi raporuyla da açıkça ortada olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşınmazın üzerindeki muhdesatlardan bilirkişi raporunda 70-75 yıllık 2 katlı ahşap sofalı taş binanın dinlenen tanık beyanlarına göre davacının babası tarafından sağlığında yaptırıldığı, davacı tarafından meydana getirilmediği; 2 katlı 30 yıllık yapının ise tarafların baba bir kardeşleri ... için muris tarafından yaptırıldığı; dava konusu taşınmaz üzerindeki ağaçların da murisin sağlığında ekildiği, yaşlanan ağaçların yerine muris adına yeni dikimler yapıldığı, işbu bahçe ve geliri ile de davacı ...'in ilgilendiği anlaşılmakla, davacı tanıklarının yeni ağaçları davacının diktiğini ancak masrafın kim tarafından karşılandığını bilmediklerini beyan ettikleri, davalı tanıklarının ise genel itibariyle bahçenin muris tarafından yapıldığını, her ne kadar eskiyenler yerine yeni ağaçları davacı dikse de işlerin muris adına yürütüldüğünü, murisin ekonomik olarak durumunun iyi olduğunu belirtmeleri karşısında ağaçların davacı tarafından, kendi geliri ile kendi nam ve hesabına yaptırıldığı hususu duraksamasız ispat edilemediği gerekçesiyle istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki, aşamalardaki ve istinaf başvurusundaki iddialarını tekrarla belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muhdesatın aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere kalıcı yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m). 22.12.1995 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi eşya hukukunda, muhdesattan, birarazi üzerinde kalıcı yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklindedikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, şahsi bir hak olup (TMK 722, 724, 729 m.ler), sahibine arazi mülkiyetinden ayrı bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Taşınmaz üzerindeki kalıcı yapı, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan bu ilke ve esaslara göre kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

2. Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 s.lı HMK 106/2 m) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararın bulunması dava şartı olup yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir. (HMK 114/1-h, 115 m.)

3. Öğretide ve Yargıtay'ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

18.09.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.