muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/521, Karar No: 2012/174, Tarih: 24.04.2012

Uyuşmazlığın sağlıklı şekilde çözümlenmesi için öncelikle 765 sayılı TCY’nın 81. maddesinde düzenlenen “tekerrür” kurumunun incelenmesi gerekmektedir.

Bir suçtan dolayı kesinleşen bir hükümle mahkûm olan bir kimsenin, cezası infaz edildikten sonra yasada belirtilen süre içerisinde yeni bir suç işlemesi olarak tanımlanan tekerrür, 765 sayılı TCY’nın  81 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

765 sayılı TCY’nın 81. maddesinin birinci fıkrasında tekerrürün koşulları ile “basit tekerrür” nedeniyle cezada yapılacak arttırım oranı belirlendikten sonra, üçüncü ve dördüncü fıkralarında “tekerrürden dolayı zammı lazım gelen miktar, hiçbir suretle evvelki suç için hükmedilmiş olan cezaların en ağırından ziyade olarak tayin olunamaz.

Evvelki veya sonraki suçlardan biri para cezası ve diğeri başka bir ceza olduğu taktirde tekerrürden dolayı yapılacak zam miktarının tayininde 19 veya 40. maddelerde yazılı nispet kaideleri tatbik olunur” hükümlerine yer verilmiştir.

647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkındaki Yasanın 5. maddesinin 6. fıkrasında, ödenmeyen para cezalarının bir gün üç milyon lira sayılmak suretiyle hapse çevrileceği, artıkların nazara alınamayacağı, ancak üçmilyon liradan aşağı hükmolunan para cezalarının bir gün olarak hapse çevrileceği, 9. fıkrasında ise hükümlünün mahpus kalınan her gün için 6. fıkrada belirtilen miktarlar indirildikten sonra kalan paranın ödenmesi halinde hapisten çıkarılacağı, 765 sayılı TCY’nın 4421 sayılı Yasa ile değişik Ek 6. maddesinde ise bu fıkralardaki miktarların her yıl yeniden değerleme oranında arttırılarak uygulanacağı hükümleri yer almıştır.

1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlarla ilgili olarak, lehe yasanın belirlenmesi amacıyla 765 sayılı TCY uyarınca uygulanması gereken cezanın tayini sırasında 765 sayılı TCY’ndaki artırım nedenlerinden birisi olarak düzenlenen 81. maddenin de nazara alınması gerektiği ve 765 sayılı TCY’nın daha lehe ve uygulanması gereken Yasa olduğunun saptanması halinde de “suçta tekerrür” nedeniyle 81. madde uyarınca artırım yapılması zorunluluğu Ceza Genel Kurulunun kararlarında istikrarlı olarak vurgulanmaktadır.

Bu nedenle lehe Yasanın 765 sayılı TCY olarak belirlendiği ve suç tarihinin 22.05.2005 olduğu somut olayda, 21.02.2005 tarihinde infaz edilmiş olan hükümlülük nedeniyle, sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ulaşılan bu sonuca göre uyuşmazlığın özünü oluşturan ve lehe olduğu kabul edilen 765 sayılı TCY’nın 81. maddesi uyarınca sanığın cezasından tekerrür nedeniyle artırım yapılıp yapılmayacağına ilişkin tartışmaya gelince;

Bu nedenle lehe Yasanın 765 sayılı TCY olarak belirlendiği ve suç tarihinin 22.05.2005 olduğu somut olayda, 21.02.2005 tarihinde infaz edilmiş olan hükümlülük nedeniyle, sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ulaşılan bu sonuca göre uyuşmazlığın özünü oluşturan ve lehe olduğu kabul edilen 765 sayılı TCY’nın 81. maddesi uyarınca sanığın cezasından tekerrür nedeniyle artırım yapılıp yapılmayacağına ilişkin tartışmaya gelince;

20.06.1960 gün ve 11/13 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile Ceza Genel Kurulunun 13.11.2001 gün ve 244-249, 08.05.2001 gün ve 85-86; 05.02.1988 gün ve 574-43 sayılı kararlarında; tekerrür nedeniyle yapılacak artırımın, hapis cezası para cezasına çevrilerek para cezasına, para cezası da hapse çevrilerek hapis cezasına eklenmesi suretiyle 765 sayılı TCY’nın 2 ve 81/3. maddeleri ile 647 sayılı Yasanın 5. maddesinin 6 ve 9. fıkralarındaki miktarlar da dikkate alınarak hesaplanacağı, hapse çevirmede esas alınan bir gün karşılığı miktarların altında kalan para cezası nedeniyle sanığa verilen hapis cezasının bir gün artırılacağı belirtilmiştir.

Nitekim öğretide de; “Önceki mahkûmiyet yalnızca para cezası ise önceki mahkûmiyet miktarı 5237 sayılı TCK’nın 52/2 ve 5275 sayılı Yasanın geçici 1. maddesine göre 100 Lira bir gün karşılığı hesap edilerek bulunacak süre, tekerrür nedeniyle koşullu salıverme süresine eklenecek süredir. 100 Liradan aşağı para cezaları 1 gün olarak hesaplanacaktır” şeklinde görüş ileri sürülmüştür. (Yaşar Osman -Gökcan Hasan Tahsin –Artuç Mustafa, Türk Ceza Kanunu, 2. cilt, Ankara, 2010, s.1963-1964)

Bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Yerel mahkemece 765 sayılı TCY’ndaki artırım nedenlerinden birisi olarak düzenlenmiş bulunan 81. maddesi uyarınca 94.910.400 TL para cezasından ibaret geçmiş hükümlülüğü bulunan sanığın mükerrir olduğu kabul edildikten sonra, mükerrirliğin yasal sonucu olan cezadan artırım yapılmasında ve bu artırımın 1 gün olarak belirlenmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Yerel mahkemece 765 sayılı TCY’ndaki artırım nedenlerinden birisi olarak düzenlenmiş bulunan 81. maddesi uyarınca 94.910.400 TL para cezasından ibaret geçmiş hükümlülüğü bulunan sanığın mükerrir olduğu kabul edildikten sonra, mükerrirliğin yasal sonucu olan cezadan artırım yapılmasında ve bu artırımın 1 gün olarak belirlenmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

647 sayılı Yasanın 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5275 sayılı Yasanın 122. maddesiyle yürürlükten kaldırılması, 647 sayılı Yasanın 5/6. maddesinde bulunan “hükümlü tebliğ olunan ödeme emri üzerine belli bir süre içerisinde para cezasını ödemese, Cumhuriyet Savcısının kararıyla bir gün üç milyon sayılmak üzere hapsedilir. Artıklar nazara alınmaz. Ancak üç milyon liradan aşağı hükmolunan para cezaları bir gün hapse çevrilir” hükmünün 5275 sayılı Yasanın 106 ve geçici 1. maddelerinde bulunmadığı, bu nedenle günlük hapse çevirme sınırı olan 100 liranın altında kalan para cezalarının hapse çevrilemeyeceği ve 6136 sayılı Amme alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Yasaya göre tahsilinin yapılması gerektiği görüşünden hareketle… 100 Liranın altında kalan para cezasına ilişkin mahkumiyet nedeniyle sanığa verilen cezanın tekerrürden dolayı artırılamayacağı ileri sürülebilir ise de; 765 sayılı TCY’nda tekerrürün cezadan artırım nedeni olarak düzenlemesi ve 5275 sayılı Yasada infaza ilişkin olarak yapılan bu düzenlemenin kıyasen 765 sayılı TCY’nın tekerrürün sonuçlarını etkileyecek şekilde yorumlanması hukuken olanaklı görülmemiştir.

Öte yandan, 765 sayılı TCY’nın 81. maddesi uyarınca mükerrir olduğu belirlenen sanığın, cezasından artırım yapılmaması sonucunu doğuracak olan bu uygulamanın 765 sayılı TCY’da artırım nedeni olarak belirlenen tekerrür kurumunun düzenleniş amacına aykırılık oluşturacaktır.

Bu itibarla, Yargıtay C.Başsavcılığının itirazının kabulüne, Özel Daire kararının kaldırılmasına, yerel mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Genel Kurul üyesi; “Yargıtay C.Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmesi gerektiği” görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ     :

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 13. Ceza Dairesinin 18.10.2011 gün ve 13752-2943 sayılı düzelterek onama kararının KALDIRILMASINA,

3- İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 02.11.2006 gün ve 54-604 sayılı hükmünün ONANMASINA,

4- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,  24.04.2012 günü yapılan müzakerede oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9033, Karar No: 2015/8075, Tarih: 28.04.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/9033 E.  ,  2015/8075 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, trafik kazası geçirerek yaralanan sigortalı ...'a yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri nedeniyle meydana gelen Kurum zararının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmda belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosya kapsamı, toplanan deliller ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı avukatının aşağıda belirtilen temyiz itirazları dışında kalan, sair temyiz itirazlarının reddine

2-Dava, 03.08.2011 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanan sigortalı ...'a ödenen geçici iş göremezlik ödemelerinin davalı sürücü ve sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 21/4. maddesidir.

Mahkemece, 5510 sayılı Yasa'nın 21. maddesinin son cümlesi uyarıca, tazmin sorumlusu 3. kişinin aynı zamanda sigortalının eşi olması nedeniyle rücû engeli bulunduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmişse de; anılan düzenleme; " iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümlerde, bu Kanun uyarınca hak sahiplerine bağlanacak gelir ve verilecek ödenekler için, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kusuru bulunan hak sahiplerine veya iş kazası sonucu ölen kusurlu sigortalının hak sahiplerine, Kurumca rücû edilmez" hükmü öngörülmüş olup, sigortalının ölmediği gözetildiğinde, anılan düzenlemenin eldeki davada uygulama yeri bulunmadığı açıktır.

Öte yandan; davalının kullandığı otomobil ...tarafından, davalı ... şirketine kaza tarihini kapsayacak şekilde zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalanmıştır. Bilindiği üzere zorunlu mali mesuliyet sigortasında sigortacı, KTK 91. maddesiyle, işletenin aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde öngörülen hukuki sorumluluğunu üzerine almış bulunmaktadır. Anılan maddeye göre, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına sebep olursa işletenin bu zarardan sorumlu olacağı hükme bağlanmış bulunmaktadır. Sigortacının bu kapsamdaki sorumluluğunu sınırlayan aynı Yasa'nın 92/a maddesinde işletenin bu yasa uyarınca eylemlerinden sorumlu olduğu kişilere karşı yöneltebileceği tüm zarar talepleri zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamı dışında tutulmuştur. Zorunlu mali mesuliyet sigortasının asıl amacı, işletenin 3. kişilere karşı olan hukuki sorumluluğunu güvence altına almak olduğuna göre, işletenin, diğer bir deyişle zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptıranın ve onun emir ve talimatıyla hareket eden kişilerin eylemleri sonucu, işletende veya işletenin emir ve talimatıyla hareket eden kişilerde meydana gelen zararları güvence altına almayacaktır.

Zarar gören sigortalının açamayacağı davayı, halefi sıfatıyla Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının da açamaması gerekirken, mahkemenin davalı ... şirketi aleyhine açılan davanın reddi gerektiğinden, Mahkemece, sigorta şirketi hakkında verilen ret kararının bu gerekçeyle yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilerek, davalı ... yönünden davanın kabulü gerekirken, reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

O hâlde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 28.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4922, Karar No: 2012/7001, Tarih: 24.04.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/4922 E.  ,  2012/7001 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğeri aleyhine 26/07/2010 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 21/02/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava; basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin reddine karar verilmiş; karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, davalı ...'ın sahibi olduğu, diğer davalı ...'nın sorumlu yazı işleri müdürü olduğu "......" gazetesinin 14.07.2010 günlü nüshasında yayınlanan " ......... şoku", "...... ve tehdit" başlıklı yazıların kişilik haklarına saldırı mahiyetinde olduğunu ileri sürerek manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

Davalılar yayının güncel ve görünürdeki gerçeğe uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlar, yerel mahkemece, yayının haber verme ve eleştiri sınırları içerisinde kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve tüm dosya kapsamına göre dava konusu yayın ve yayına konu olaylar nedeni ile ...... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/474 Esas sayılı dosyası ile yargılama yapıldığı anlaşılmaktadır.

Borçlar Yasası'nın 53. maddesi gereğince ceza mahkemesinin beraat kararı, hukuk yargıcı yönünden bağlayıcı değil ise de mahkumiyet kararı bir başka anlatımla ceza mahkemesince belirlenecek maddi olgular hukuk yargıcı yönünden de bağlayıcıdır. Şu durumda, davalı hakkında basına yansıyan olaylarla ilgili verilen kararın kesinleşmesi beklenerek ondan sonra tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip varılacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekir.

Yerel mahkemece açıklanan yön gözetilmeden yerinde olmayan gerekçeyle, yazılı biçimde karar verilmiş olması, usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle davacı yararına BOZULMASINA; bozma nedenine göre davacının öteki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 24/04/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8645, Karar No: 2021/7365, Tarih: 28.09.2021

**11. Ceza Dairesi         2021/8645 E.  ,  2021/7365 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte belge düzenleme

1)Sanık hakkında '2009 takvim yılında sahte belge düzenleme' suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafisinin temyizinin incelenmesinde;

TCK’nin 53. maddesinin uygulanmasında Anayasa Mahkemesi’nin 08.10.2015 tarihli, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılamanın hukuka uygun olarak yapıldığı, iddia ve savunmada ileri sürülen hususların gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hukuka uygun yöntemlerle elde edilen delillerin değerlendirilerek fiilin sanık tarafından işlendiğinin tespit edildiği, suç vasfının doğru biçimde belirlendiği, cezanın kanuni takdir sınırlarında uygulandığı tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, sanık müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden hükmün ONANMASINA,

2)Sanık hakkında '2008 takvim yılında sahte belge düzenleme' suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafisinin temyizinin incelenmesinde;

Sanığa yüklenen “2008 takvim yılında sahte belge düzenleme” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla sanık müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 28.09.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1211, Karar No: 2022/2351, Tarih: 24.02.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/1211 E.  ,  2022/2351 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 29. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : TAZMİNAT

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 28. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya bağlı Kütahya araç bakım vagon servis şefliğinde işçi olarak çalıştığını, ... Sendikası üyesi olduğunu, merii işletme toplu iş sözleşmesinin 51. maddesindeki belirtilen işler ve muadil iş yerlerinde çalışan işçilerin saat ücretlerinin %16 zamlı olarak ödendiğini, davacının işçi olarak çalıştığını, davalının eleman eksikliği vs. nedenlerle davacıyı çoğu zaman katener tamir ve bakım işlerinde bazen de yüksek gerilim altında yol bakım ve onarım işlerinde çalıştırdığını, davacının fiilen yaptığı işlerden ötürü 27. Dönem toplu iş sözleşmesinin 51. maddesinde öngörülen tazminata hak kazandığını, davacının saat ücretinin %16 zamlı olarak ödemek yerine yaptığı işle ilgisi bulunmayan %14 oranında ödediğini ileri sürerek fark tazminat alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının toplu iş sözleşmesi 51/e maddesinde sayılan işleri yapmadığını, davacıya toplu iş sözleşmesinin 51/3 maddesi uyarınca %14 oranında ödeme yapıldığını, katener tamir ve bakım işi ile yol bakım ve tamir işinin, tren işletmeciliği yapmakla görevli olan davalı şirket tarafından dahi yapılmadığı, bu işleri alt yapı işletmecisi olan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün yaptığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında, davacının fiilen yaptığı iş ve 26, 27 ve 28. Dönem Toplu İş Sözleşmelerinin 51/1. maddesine göre saat ücretinin %16’ sı tutarında tazminata hak kazanıp kazanmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Temyiz Başvurusu :

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında, davacının fiilen yaptığı iş ve 26, 27 ve 28. Dönem Toplu İş Sözleşmelerinin 51/1. maddesine göre saat ücretinin %16’ sı tutarında tazminata hak kazanıp kazanmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Toplu iş sözleşmesinin tehlikeli, ağır ve yıpratıcı işler tazminatı başlıklı 51. maddesinin 1. bendinde yıllık ücretli izin, ücretsiz izin ve raporlu günlerde ödenmemek, kazanılmış hak sayılmamak ve başkaca ödemeyi etkilememek kaydıyla aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde çalışan işçilere saatlik ücretlerinden ayrı olarak, emek zammı dahil saat ücretinin %16’sı tutarında brüt tazminat ödeneceği belirtildikten sonra alt bentlerinde de sayılan işlerde çalışanların bu tazminatı almaya hak kazanacağı düzenlenmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının işçi olduğunu, davalının eleman eksikliği ve sair nedenlerle işçiyi çoğu zaman katener tamir ve bakım işlerinde çalıştırdığını bazen de yüksek gerilim altında yol bakım ve tamir işlerinde çalıştırdığını, davacının fiilen yaptığı işin toplu iş sözleşmesinin 51/1-e maddesindeki işlerden olduğunu ileri sürerek tazminat talebinde bulunmuş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Toplu İş Sözleşmesinin 51/1-e maddesine göre; trafo merkezleri, katener ve elektrikli sinyalizasyon tamir ve bakım işlerinde, elektrikli tren depolarında, banliyö hattı elektrikli trenlerdeki temizlik işlerinde, banliyö hattı elektrik işlerinde, haberleşme havai hat ve kablo işlerinde ve yüksek gerilim altında yapılan yol bakım ve tamir işlerinde çalışanlara saatlik ücretlerinden ayrı olarak saat ücretinin %16’sı tutarında tazminat ödeneceği düzenlenmiştir.

Yargılama sırasında yapılan keşif sonucunda alınan bilirkişi raporunda, davacının vagon teknisyeni ve revizör olarak görev yaptığı ve katener hattının bulunduğu yol üzerinde istasyona yaklaşan tüm yolcu ve yük trenlerinin her iki tarafından gözle kontrollerini yaptığı, davacının fiili olarak yaptığı işin bir bölümünün katener hattı üzerinde olduğu, katener hattı üzerinde tamir ve bakım işleri yapmadığı fakat vagonlarda arıza, hasar veya trafiğe engel bir durum olup olmadığını gözle kontrol ettiği, sonuç olarak mesaisinin bir bölümünü katener/yüksek gerilim hattında, yüksek gerilim altında yaptığı belirtilmiştir. Dinlenen davacı tanıkları da davacının bizzat katenerin tamir bakımında ya da yüksek bakım hattındaki yol bakım işinde çalışmadığını beyan etmişlerdir. Mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporu ve tanık beyanlarına göre davacı fiilen katener tamir ve bakımı işi ile yüksek gerilim altında yapılan yol bakım ve tamir işlerinde çalıştığını kanıtlayamamıştır.

Bilirkişi raporunda, davacının katener altında çalıştığı ve yaptığı işin toplu iş sözleşmesinin 51. maddesinin e bendinde sayılan işlerden olduğu belirtilmişse de 51. maddenin e bendinde katener altında çalışmanın yeterli olmadığı, katener ve elektrikli sinyalizasyon tamir ve bakım işlerinde ya da yüksek gerilim altında yapılan yol bakım ve tamir işlerinde çalışması gerektiği anlaşılmaktadır. Ayrıca bilirkişi raporundaki tespitlerden, davacının mesaisinin sadece bir bölümünü katener hattında geçirdiği ve fiilen yaptığı işlerin toplu iş sözleşmesinin 51/1. maddesinde sayılan asli işlerden olmadığı görülmektedir.

Dosya kapsamına göre yapılan değerlendirme sonucunda davacının toplu iş sözleşmesinin 51. maddesinde düzenlenen tehlikeli, ağır ve yıpratıcı işler tazminatından yararlanamayacağının anlaşılmasına göre davanın reddi gerekirken kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3- Diğer yandan, davalı harçtan muaf olmamasına rağmen hüküm kısmında harçtan muaf tutulması da hatalı olmuştur.

SONUÇ:

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ve bu karara karşı istinaf başvurusunu esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin ise kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24.02.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.