muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5262, Karar No: 2018/8269, Tarih: 23.10.2018

**11. Ceza Dairesi         2018/5262 E.  ,  2018/8269 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

Bozma üzerine yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanık müdafinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 4369 sayılı Yasa ile değişik 359/b-1. maddesinde onsekiz aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüş olup, aynı eylemin düzenlendiği 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 276. maddesi ile değişik 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359/b maddesinde ise üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörüldüğü nazara alındığında, 2006 takvim yılında sahte fatura kullanma suçunun cezasının alt sınırının 18 ay hapis olduğu gözetilmeden, temel cezanın 3 yıl hapis cezası olarak takdir edilmesi suretiyle fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 23.10.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/18304, Karar No: 2022/18112, Tarih: 30.11.2022

**8. Ceza Dairesi         2020/18304 E.  ,  2022/18112 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : İnfaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler hakkındaki Yönetmeliğin 13/1. ve 14/1. maddesi uyarınca plastik saplı tıraş bıçağının ve kalemtıraşın bir bütün halinde ceza infaz kurumunda bulundurulması yasal ise de; hükümlüler tarafından tıraş bıçağının ve kalemtıraşın kullanım amacına aykırı olarak plastik çakmağın alt kısmına yerleştirilmek suretiyle saldırı ve savunmaya elverişli bir eşya haline getirilmiş olması ve 26.03.2014 tarihli ... Kriminal Polis Labaratuvarı Müdürlüğünden alınan uzmanlık raporuna göre 6136 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yasak niteliğe haiz olmamakla bilrikte 5237 sayılı TCK.nın 6. maddesi kapsamına giren silah niteliğinde olması nedeniyle tebliğnamede bozma isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

Şartları oluşmadığı halde sanıklar hakkında TCK.nın 297/4. fıkrasının uygulanması suretiyle eksik ceza tayini aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanıkların, suçu işlemediklerine yönelik ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 30.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23357, Karar No: 2013/8945, Tarih: 01.04.2013

**2. Hukuk Dairesi         2012/23357 E.  ,  2013/8945 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Milas 1. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :25.06.2012
Yargıtay — Esas No: 2020/2126, Karar No: 2020/2849, Tarih: 10.06.2020

**2. Hukuk Dairesi         2020/2126 E.  ,  2020/2849 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

KARAR DÜZELTME İSTEYEN :Davalı Banka

Yukarıda tarihi, konusu ve tarafları gösterilen hükmün; onanmasına dair Dairemizin 06.02.2020 gün ve 2019/8738 - 2020/873 sayılı ilamıyla ilgili karar düzeltme isteminde bulunulmakla, evrak okundu, gereği düşünüldü;

İlk derece mahkemesince verilen 24.02.2017 tarihli hükmün davalı banka tarafından istinaf edilmesi üzerine bölge adliye mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, bölge adliye mahkemesi kararının davalı banka tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 15.04.2019 tarihli ilamıyla bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesinin kararı bozulmuş, dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiştir. İlk derece mahkemesince bozmaya uyularak verilen 04.10.2019 tarihli karar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/4 maddesine göre temyiz kanun yoluna tabi olduğundan karar davalı banka tarafından temyiz edilmiş ve hükmün Dairemizin 06.02.2020 tarihli kararıyla onanmasına maddi hata yapılarak karar düzeltme yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

Bölge adliye mahkemesince verilen kararların temyizi üzerine Yargıtayca verilen bozma ilamına uygun olarak ilk derece mahkemesince verilen kararların temyiz edilmesi neticesinde Yargıtay tarafından verilen karara karşı karar düzeltme kanun yolu bulunmadığından davalı banka vekilinin karar düzeltme dilekçesi hakkında Dairemizce yapılacak bir işlem olmayıp, karar düzeltme dilekçesinin REDDİ ile ilk derece mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 10.06.2020 (Çar.)
Yargıtay — Esas No: 2020/336, Karar No: 2020/404, Tarih: 08.10.2020

**Ceza Genel Kurulu         2020/336 E.  ,  2020/404 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı veren

Yargıtay Dairesi : 13. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Sayısı : 564-874

Sanık ...'nın nitelikli hırsızlık suçundan TCK'nın 142/2-b, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 6 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin Isparta 3. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 22.01.2019 tarihli ve 448-58 sayılı hükme yönelik sanık ve müdafisi tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesince 08.03.2019 tarih ve 564-874 sayı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bu hükmün de sanık ve müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 13. Ceza Dairesince 30.05.2019 tarih ve 2347-9449 sayı ile temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 11.06.2020 tarih ve 122995 sayı ile;

"...Yapılan yargılama sonucunda, sanığın TCK'nın 142/2-b, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 6 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, ikinci kez tekerrüre esas olan Afyonkarahisar 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 633-310 sayılı kararındaki tekerrüre ilişkin hükümlerin 30.10.2019 tarihli ve 633-310 sayılı ek karar ile hükümden çıkarılması nedeniyle bu ilamın ikinci kez tekerrür hükümlerinin uygulanmasına esas teşkil edemeyeceği, sanığın adli sicil kaydında yer alan Denizli 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 165-245 sayılı kararında da tekerrür hükümlerinin uygulandığı anlaşılmakla, bu karar esas alınarak sanık hakkında ikinci kez tekerrür hükümlerinin uygulanabileceği" düşüncesiyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Özel Dairece, 07.07.2020 tarih ve 6637-6893 sayı ile itirazın yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanık ve müdafisi tarafından sunulan temyiz dilekçelerinde, maddi hukuka aykırılıklardan dolayı birden çok temyiz nedeni gösterildiği hâlde TCK’nın 58. maddesinin hatalı bir şekilde uygulandığı hususuna değinilmemiş olması karşısında, Özel Dairece, tekerrüre esas alınan ilamın, ikinci kez mükerrirlik koşullarını oluşturup oluşturmadığı hususunun incelenip incelenemeyeceğinin, bu bağlamda, temyiz denetiminin ne şekilde yapılacağının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Isparta Cumhuriyet Başsavcılığınca 02.05.2017 tarihli ve 1250-1009 sayılı iddianame ile; Taksicilik yapan katılan ...'ın aracına müşteri gibi giren sanık ...'nın, katılanın elindeki cep telefonunu alıp kaçmak suretiyle hırsızlık suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi istemiyle kamu davası açıldığı,

İncelenen dosya kapsamından;

Isparta Cumhuriyet Başsavcılığınca 02.05.2017 tarihli ve 1250-1009 sayılı iddianame ile; Taksicilik yapan katılan ...'ın aracına müşteri gibi giren sanık ...'nın, katılanın elindeki cep telefonunu alıp kaçmak suretiyle hırsızlık suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi istemiyle kamu davası açıldığı,

Yerel Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, sanığın hırsızlık suçundan TCK'nın 142/2-b ve 53. maddeleri uyarınca 6 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna; Afyonkarahisar 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.05.2013 tarihli ve 633-310 sayılı ilamı esas alınarak sanık hakkında aynı Kanun'un 58. maddesi gereğince ikinci kez tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği,

Hükmün, sanık ve müdafisi tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesince duruşma açılmaksızın dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği,

Bu hükmün de sanık müdafisi tarafından temyiz edildiği,

Sanık müdafisinin temyiz dilekçesinde; “Katılanın soyut beyanı dışında herhangi bir delil bulunmadığı hâlde mahkûmiyet kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu, yine alt sınırdan uzaklaşılarak üst hadden hapis cezasına hükmedildiği,”

Sanığın temyiz dilekçesinde; “HTS raporunda bildirilen numaranın kendisine ait olmadığı, ileri sürdüğü hâlde bu hususun araştırılmadığı, Iphone marka cep telefonlarının İcloud şifresi olmadan açılmadığı, bu nedenle katılanın rızası dışında suça konu telefonu kullanmasının mümkün olmadığı, katılanın arkadaşı olduğu ancak alacak meselesi yüzünden

kendisine iftira attığı”

Şeklindeki gerekçelerle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin 08.03.2019 tarihli ve 564-874 sayılı kararına yönelik temyiz talebinde bulundukları,

Dosyayı inceleyen Yargıtay 13. Ceza Dairesince, sanık ve müdafisinin temyiz dilekçelerinde gösterdikleri sebeplere yönelik yapılan inceleme sonucunda, temyiz istemi esastan reddilerek hükmün onandığı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yasa yoluna başvurması üzerine “Sanık hakkında hatalı bir şekilde tekerrür hükümlerinin uygulanması temyiz sebebi olarak belirtilmemiş ise de, 5275 sayılı Yasa gereğince mahallinde görevli infaz savcısı tarafından mahkemesinden olağan yolla karar alınabileceği ve bu kararın itiraza tabi olduğu, olağanüstü kanun yolu olan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yolunun bu aşamada kullanılamayacağı” şeklindeki gerekçe ile itirazın reddine karar verildiği,

Sanığın adli sicil kaydının incelenmesinde ve UYAP sisteminde yapılan sorgulamada;

Sanığın adli sicil kaydının incelenmesinde ve UYAP sisteminde yapılan sorgulamada;

İlk derece mahkemesince, Afyonkarahisar 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.05.2013 tarihli ve 633-310 sayılı ilamı esas alınarak sanık hakkında ikinci kez tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği, bahse konu ilamda da, İzmir 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.04.2011 tarihli ve 369-397 sayılı ilamı uyarınca sanık hakkında TCK'nın 58. maddesinin uygulanmasına karar verilmiş olduğu, bununla birlikte Adalet Bakanlığının, İzmir 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.04.2011 tarihli ve 369-397 sayılı kararına yönelik, 10.12.2018 tarihli ve 14876 sayılı kanun yararına bozma talebinde bulunması üzerine dosyanın temyiz incelemesini yapan Yargıtay 17. Ceza Dairesince 06.03.2019 tarih ve 5368-2827 sayı ile, Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre yapılan tebliğ işleminin geçersiz olup sanığın yokluğunda verilen kararın usulüne uygun şekilde tebliğ edilmemesi nedeniyle hükmün kesinleşmediği, bu nedenle henüz kesinleşmemiş karara yönelik kanun yararına bozma talebinin reddine karar verildiği, bu kararı tekerrür uygulamasına esas alan Afyonkarahisar 4. Asliye Ceza Mahkemesince de 30.10.2019 tarihli ve 633-310 sayılı ek karar ile suç tarihi itibarıyla henüz kesinleşmediği anlaşılan ilamın tekerrüre esas alınamayacağı cihetle İzmir 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.04.2011 tarihli ve 369-397 sayılı kararı esas alınarak sanık hakkında TCK'nın 58. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümün hüküm fıkrasından çıkarılmasına karar verildiği, bu ilama göre, incelemeye konu dosya bakımından sanık hakkında ikinci kez mükerrirlik koşullarının oluşmadığı,

Sanığın adli sicil kaydında yer alan ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraznamesinde de bahsi geçen Denizli 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.04.2013 tarihli ve 685-245 sayılı ilamında ise, Isparta 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.05.2010 tarihli ve 166-251 sayılı, 22.07.2011 tarihinde kesinleştirmesi yapılan ilamı nedeniyle sanık hakkında tekerrür

Sanığın adli sicil kaydında yer alan ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraznamesinde de bahsi geçen Denizli 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.04.2013 tarihli ve 685-245 sayılı ilamında ise, Isparta 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.05.2010 tarihli ve 166-251 sayılı, 22.07.2011 tarihinde kesinleştirmesi yapılan ilamı nedeniyle sanık hakkında tekerrür

hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği, bu kararın temyizi üzerine Yargıtay 2. Ceza Dairesince 03.06.2015 tarih ve 9788-11474 sayı ile onanmasına karar verildiği, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 02.04.2019 tarih ve 31068 sayı ile, Isparta 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.05.2010 tarihli ve 166-251 sayılı gerekçeli kararının yöntemine uygun şekilde sanığa tebliğ edilmemesi nedeniyle sanığın sonradan öğrendiği kararı temyiz ettiği, Yargıtay (Kapatılan) 23. Ceza Dairesince 20.06.2016 tarih ve 9730-7895 sayı ile kararın sair bir sebepten düzeltilerek onanmasına karar verildiği, bu kapsamda söz konusu ilamın 20.06.2016 tarihinde kesinleşmesi üzerine Denizli 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.04.2013 tarihli ve 685-245 sayılı ilamında tekerrüre esas alınamayacağından bahisle itiraz yasa yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 2. Ceza Dairesince 15.05.2019 tarih ve 8259-8873 sayı ile, itirazın kabulüne, onama kararının kaldırılmasına, Isparta 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.05.2010 tarihli ve 166-251 sayılı kararının, Denizli 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.04.2013 tarihli ve 685-245 sayılı ilamından sonra 20.06.2016 tarihinde kesinleşmiş olması nedeniyle tekerrüre esas alınmayacağı, bununla birlikte adli sicil kaydında yer alan Alaşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 15.12.2011 tarihli ve 328-258 sayılı dosya kapsamında uyarlama yargılaması yapılarak sonucuna göre sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması nedeniyle yerel mahkeme hükmünün bozulmasına karar verildiği,

Sanığın adli sicil kaydında ikinci kez tekerrür hükümlerinin uygulanmasına esas teşkil edebilecek başkaca bir ilam bulunmadığı,

Anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusunda isabetli bir çözüme ulaşılabilmesi bakımından öncelikle istinaf ve temyiz kanun yollarına ilişkin genel bir değerlendirme yapılması yerinde olacaktır.

Sanığın adli sicil kaydında ikinci kez tekerrür hükümlerinin uygulanmasına esas teşkil edebilecek başkaca bir ilam bulunmadığı,

Anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusunda isabetli bir çözüme ulaşılabilmesi bakımından öncelikle istinaf ve temyiz kanun yollarına ilişkin genel bir değerlendirme yapılması yerinde olacaktır.

07.10.2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 25 ve geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan bölge adliye mahkemeleri, 07.11.2015 tarihli ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği üzere 20.07.2016 tarihinde tüm yurtta göreve başlamıştır. Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte istinaf kanun yolu uygulamaya girmiş, böylece ülkemizde fiilen üç dereceli yargı sistemine geçilmiştir. İstinaf, ilk derece mahkemelerinin henüz kesinleşmemiş hükümlerinin hem maddi hem de hukuki yönden denetlenmesi için kabul edilmiş olan olağan bir kanun yolu olup ikinci derecedir. 5235 sayılı Kanun'un 3. maddesinde de istinaf incelemesi yapacak olan bölge adliye mahkemelerinin “adli yargı ikinci derece mahkemeleri” olduğu açıkça belirtilmiştir. İstinaf kanun yolunda ilk derece mahkemesinin hükmü, hem delillerin tespiti, değerlendirilmesi ve sübut konusundaki hatalar yönünden hem de sabit kabul edilen olaylara hukuk normları

uygulanırken hata yapılıp yapılmadığı yönünden incelenir.

Maddi sorunun incelenmesinin kapsamına göre istinaf geniş anlamda istinaf ve dar anlamda istinaf olarak ikiye ayrılmaktadır. Klasik istinaf da denilen geniş anlamda istinafta muhakeme baştan sona tekrarlanmakta iken dar anlamda istinafta muhakeme baştan sona tekrarlanmaz, yalnızca gerekli görülen hususlarda öğrenme muhakemesi yapılmak suretiyle ilk derece mahkemesi tarafından yapılan tespitler kontrol edilir. Günümüzde genel eğilimin dar anlamda istinaftan yana olduğu görülmektedir. 5271 sayılı CMK'nın 282. maddesi uyarınca bölge adliye mahkemesi, gerekli görülen tanıkların, bilirkişilerin dinlenmesine ve keşfin yapılmasına karar vereceğinden, CMK'nın dar anlamda istinafı kabul ettiği söylenebilir.

1412 sayılı CMUK'da olağan kanun yolları olarak itiraz ve temyize yer verilmişken, 5271 sayılı CMK'da itiraz, istinaf ve temyiz olağan kanun yolları olarak düzenlenmiştir.

Kesinleşmemiş kararlara karşı başvurulan olağan kanun yollarından olan itirazda da hem maddi hem de hukuki sorun incelenir. İtiraz, hâkim kararları ile kanunun gösterdiği hâllerde mahkeme kararlarına karşı başvurulan bir kanun yolu olup kararına itiraz edilen hâkim veya mahkeme itirazı yerinde görürse kararı düzeltir. İstinaf kanun yolunda ise kararı veren ilk derece mahkemesi istinaf istemini yerinde görse bile bu kararını düzeltemez.

Kesinleşmemiş kararlara karşı başvurulan olağan kanun yollarından olan itirazda da hem maddi hem de hukuki sorun incelenir. İtiraz, hâkim kararları ile kanunun gösterdiği hâllerde mahkeme kararlarına karşı başvurulan bir kanun yolu olup kararına itiraz edilen hâkim veya mahkeme itirazı yerinde görürse kararı düzeltir. İstinaf kanun yolunda ise kararı veren ilk derece mahkemesi istinaf istemini yerinde görse bile bu kararını düzeltemez.

Temyiz ise kural olarak bölge adliye mahkemesi ceza daireleri tarafından verilen hükümlerle, bu dairelerin hükme esas teşkil eden ara kararlarına ve 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İşbirliği Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca iade taleplerine ilişkin ağır ceza mahkemeleri tarafından verilen kararlara karşı başvurulan bir olağan kanun yoludur. Bu kanun yoluna başvurulduğunda uyuşmazlığa hüküm mahkemesinden başka bir yargı merci bakar. Temyizde hükümler hukuki yönden, yani fiilin suç oluşturup oluşturmadığı, fiilin hangi suçu oluşturduğu, nasıl yargılama yapıldığı, delillerin nasıl değerlendirildiği, gerekçenin dosya kapsamına uygun olup olmadığı, hükmün doğru oluşturulup oluşturulmadığı ve diğer hukuka aykırılık hâllerinin mevcut olup olmadığı yönlerinden incelenir. Temyiz kanun yolu hukuki meseleye ilişkin hukuka aykırılıkları çözmek için kabul edildiğinden 'hukuki derece' yoludur.

Tüm bu kanun yollarının amacı, somut olayda doğru karara ulaşılmasıdır. Alt derece mahkemelerince verilen kararların üst derece mahkemelerince denetlenmesi, somut olayda kararın doğruluğunu güvence altına aldığı gibi içtihat birliğinin sağlanmasına da katkıda bulunmaktadır.

Bu aşamada, ceza muhakemesinde temyiz incelemesinin kapsamı ve sınırları açısından maddi sorun ve hukuksal sorun ayrımına değinilmesi faydalı olacaktır.

Temyizde, bölge adliye mahkemelerinin hüküm niteliğindeki kararlarının yalnızca hukuksal yönden denetimi söz konusudur. İstinafta ise ilk derece mahkemelerinin kararları hem maddi hem de hukuksal yönden denetlenmektedir.

Sübut da denilen maddi sorun, geçmişte yaşanmış bir olayın nasıl meydana geldiğinin, ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri tarafından sözlülük, yüz yüzelik ve doğrudan doğruyalık ilkeleri çerçevesinde değerlendirmeye tabi tutularak ortaya konulmasıdır. Hukuki mesele ise olayın hukuk karşısındaki durumunu tespit etmek anlamına gelir.

Fiilin sanık tarafından işlenip işlenmediği maddi sorunu oluştururken, sanık tarafından gerçekleştirilmiş fiilin suç oluşturup oluşturmadığı, suç oluşturduğu kabul edilen fiile hangi cezanın verilmesi gerektiği, delillerin nasıl değerlendirildiği, nasıl yargılama yapıldığı, gerekçenin dosya kapsamına uygun olup olmadığı, hükmün doğru oluşturulup oluşturulmadığı gibi hususlar ise hukuki sorunu oluşturur.

Fiilin sanık tarafından işlenip işlenmediği maddi sorunu oluştururken, sanık tarafından gerçekleştirilmiş fiilin suç oluşturup oluşturmadığı, suç oluşturduğu kabul edilen fiile hangi cezanın verilmesi gerektiği, delillerin nasıl değerlendirildiği, nasıl yargılama yapıldığı, gerekçenin dosya kapsamına uygun olup olmadığı, hükmün doğru oluşturulup oluşturulmadığı gibi hususlar ise hukuki sorunu oluşturur.

Hukuksal denetimi yapacak olan Yargıtayın, olay mahkemeleri olan ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin maddi soruna ilişkin tespitleri ve delil değerlendirmeleriyle ne dereceye kadar bağlı olduğu, olay mahkemelerinin tespitleriyle bağlılığın bir sınırının olup olmadığı, diğer bir söyleyişle temyiz incelemesi bakımından hukuksal sorun ve maddi sorun ayrımı büyük önem taşımaktadır.