muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/5489, Karar No: 2016/136, Tarih: 11.01.2016

**18. Hukuk Dairesi         2015/5489 E.  ,  2016/136 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 20 ada 48 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın ... yönünden kabulüne, ... ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle imar planı içinde olup olmadığının, imar planı içinde ise ilk olarak imara alınış tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), bu tarih itibariyle belediye veya mücavir alan sınırları içinde olup olmadığının, taşınmaz belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca (nazım imar planı içinde bulunan ancak, belediye hizmetlerinden yararlanmayan ve meskûn yerler arasında yer almayan bir taşınmazın arsa olarak değerlendirilebilmesi için) bu plan içine alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, belediye ve diğer altyapı hizmetlerinden, (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi) yararlanma durumunun, etrafının meskûn bulunup bulunmadığının, yerleşim merkezine uzaklığının, beldenin gelişme yönünde olup olmadığının ilgili belediye başkanlığından,

2-Dava konusu taşınmazın 08.11.2012 ve 17.06.2013 olan değerlendirme, somut emsal olarak incelenen ... Mahallesi 6581 ada 8 parsel sayılı taşınmazın ise değerlendirmeye esas alınan 03.12.2007 olan satış tarihleri itibariyle imar düzenlemesi sonucu meydana gelen imar parselleri olup olmadıkları, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediği, düşülmüş ise oranının belediye imar ve tapu müdürlüklerinden,

3-Dava konusu taşınmaz ile somut emsal alınarak incelenen ... Mahallesi 6581 ada 8 parsel sayılı taşınmazın bulundukları cadde ve sokak itibariyle belediyece belirlenen 2012 ve 2013 yılındaki emlak vergisine esas asgari m² değerlerinin belediye başkanlığından,

4-Dava konusu taşınmaz ile somut emsal alınan taşınmazın ilk tesis tarihinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte tapu kayıtlarının ilgili tapu müdürlüğünden,

5-Davaya konu taşınmazın kamulaştırılıp kamulaştırılmadığının ve kamulaştırma yapılmış ise ilgili belgelerin davalı idareden,

6-... 3. Asliye Hukuk Mahkamesi'nin 2012/689 Esas sayılı dosyasının aslı veya onaylı örneğinin mahkemesinden,

Getirtilerek alınacak cevap yazılarının ve belgelerin dosya içerisine konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8920, Karar No: 2021/1777, Tarih: 30.03.2021

**9. Ceza Dairesi         2020/8920 E.  ,  2021/1777 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Görevi kötüye kullanma

Hüküm : Ayrı ayrı mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;

Sanıklara yüklenen görevi kötüye kullanma suçundan CMK'nın 237. maddesine göre doğrudan zarar görmeyen müşteki ...'ın bu suçtan açılan kamu davasına katılmasının mümkün olmadığı, mahkemece katılma talebinin de 01/10/2015 tarihli celsede reddedildiği anlaşılmakla söz konusu suçtan kurulan hükümleri temyiz yetkisi bulunmadığından 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi de gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca vekilinin temyiz isteminin REDDİNE,

İncelemenin sanıklar müdafiilerinin temyiz itirazları ile sınırlı olarak yapılmasına karar verilmekle gereği düşünüldü:

Bodrum Belediye Başkanı ..., İmar ve Şehircilik Müdürü ... ve dönemin Yapı Kontrol Sorumlusu Teknisyen ...’ün Muğla İli Bodrum İlçesi .... Mahallesi, 31L-4B pafta, 442 ada, 1 parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde inşa edilen yapıların mimari projenin 1/1000 ölçekli Bodrum Koruma Amaçlı İmar Planı’na uygun olarak düzenlenmediği, dolayısıyla mimari projesine göre Bodrum Belediyesince verilen 12/11/2012 tarihli ve 2012/69 sayılı yapı ruhsatlarının ve 27/03/2014 tarihli ve 2014/61 nolu Yapı Kullanma İzin Belgelerinin bu Plana uygun olarak düzenlenmediği, toplam (4) adet yapı ruhsatında sanıkların imzalarının bulunduğu hususları tespit edildiğinden sanıkların kişilere haksız menfaat temin ettiği iddia ve kabul edilen olayda;

26/06/ 2014 tarihli raporu düzenleyen bilirkişilerin mülkiye müfettişinin talebiyle ve Valilik oluruyla görevlendirilen Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünde çalışan şehir planlamacısı ve inşaat mühendisi olduğu, inşaatın mimari projeye aykırı olduğunun belirtildiği ayrıca Bodrum Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından bilirkişi olarak görevlendirilen inşaat mühendisinin 16/07/2013 tarihli ve 11/10/2013 tarihli bilirkişi raporlarına göre inşaatın mimari projeye uygun olduğunun belirtildiği anlaşılmakla, raporlar arasındaki bu çelişkinin, uzmanlardan oluşan bir bilirkişi heyeti tarafından keşif de yapılarak düzenlenecek bilirkişi heyeti raporuyla giderilmesi gerekirken eksik incelemeye ile mahkumiyet hükümleri verilmesi,

Kabule göre de;

Kabule göre de;

1-Zincirleme suçlarda suç tarihinin son suçun işlendiği gün olduğu, bu itibarla hukuki kesinti oluşturan iddianame tarihinden evvel sanık hakkında dava konusu olsun ya da olmasın tüm eylemlerin teselsülün içerisinde değerlendirilmesi, iddianame tarihinden sonraki eylemlerin ise gerçek içtima hükümleri ve varsa kendi içinde teselsül hükümleri değerlendirilmek suretiyle karara bağlanması gerekeceği nazara alındığında; UYAP sisteminden yapılan sorgulamada; sanık ... hakkında Bodrum 6. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/335 Esas, 2015/705 Karar, Bodrum 6. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/350 Esas, 2016/232 Karar, Bodrum 6. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/124 Esas, 2018/217 Karar sayılı dosyalarından benzer nitelikteki eylemlerinden dolayı mahkumiyet kararı verildiği, aynı şekilde Bodrum 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/441 Esas, 2020/169 Karar sayılı dosyasından sanıklar ... ve ... hakkında benzer eylemden dolayı mahkumiyet kararının verildiği, UYAP sisteminden yapılan sorgulamalarda tüm sanıklar hakkında benzer eylemlerden dolayı derdest dosyalarının bulunduğu anlaşılmakla tüm davalar araştırılarak derdest ise birleştirilmesinden, karara çıkmış ve kesinleşmiş ise onaylı örneklerinin getirtilerek incelenmesinden sonra suç ve iddianame tarihlerine göre eylemler arasında hukuki kesinti oluşup oluşmadığı ile zincirleme suç hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının saptanmasından, ayrıca zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğinin belirlenmesi halinde sanıklara TCK'nın 257. maddesi gereğince verilecek cezadan aynı Kanun'un 43/1. maddesi uyarınca artırım yapıldıktan sonra varsa kesinleşen dava dosyalarından verilen cezanın mahsubu ile oluşur ise aradaki fark kadar cezaya hükmedilmesi, hukuki kesintinin gerçekleşmesi halinde ise ayrı cezalara hükmolunması gerektiği gözetilmemesi,

2-TCK'nın 61. maddesi uyarınca temel ceza belirlenirken, söz konusu maddenin 1. fıkrasında yedi bent halinde sayılan hususlarla aynı Kanun'un 3/1. maddesindeki "Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur." şeklindeki yasal düzenlemeler ile dosyaya yansıyan bilgi ve kanıtlar birlikte ve isabetle değerlendirilip, denetime olanak verecek şekilde ve somut gerekçeler de gösterilmek suretiyle ilgili kanun maddesindeki cezanın alt ve üst sınırları arasında takdir hakkının kullanılması, temel cezanın hak ve nesafete uygun bir şekilde tayin edilmesi gerekirken, belirtilen ilkelere ve TCK'nın 3/1. maddesindeki orantılılık ilkesine aykırı olarak temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesi suretiyle sanıklar hakkında fazla ceza tayini,

3- Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarihli ve E. 2014/140, K. 2015/85 sayılı iptal Kararının Resmi Gazete'nin 24/11/2015 tarihli ve 29542 sayısında yayımlanarak yürürlüğe girmiş olması nedeniyle TCK'nın 53. maddesiyle ilgili olarak yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

3- Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarihli ve E. 2014/140, K. 2015/85 sayılı iptal Kararının Resmi Gazete'nin 24/11/2015 tarihli ve 29542 sayısında yayımlanarak yürürlüğe girmiş olması nedeniyle TCK'nın 53. maddesiyle ilgili olarak yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. ve 326/son maddeleri uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 30/03/03/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17989, Karar No: 2012/34999, Tarih: 20.11.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/17989 E.  ,  2012/34999 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında hazineye ait taşınmaza çocuk oyun alanı ve bahçe yapmak suretiyle tecavüz ettiğinden bahisle dava açılmış ise de; dosyada tapu kaydı, ayrıntılı kroki, ada ve parseli gösteren pafta örneği bulunmadığından, tecavüze konu taşınmazın varsa tapu kaydı, pafta örneği getirtilerek gerektiğinde refakate inşaat mühendisi bilirkişi alınarak yeniden keşif yapılıp taşınmazın niteliği, bina vasfında olup olmadığı, yapımı için ruhsat gerekip gerekmediği, İmar Kanunu ve mevzuatı içinde kalıp kalmadığı, belirlenmek suretiyle sanığın tecavüz ettiği iddia olunan taşınmazın Kıyı Kanununa göre kıyıda veya uygulama imar planı varsa sahil şeridinde kalıp kalmadığı, tecavüze konu binanın belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde olup olmadığı ve yapım tarihi de araştırılarak sonucuna göre gerekirse Belediye Başkanlığı da duruşmadan haberdar edilerek TCK.nun 184. ve Kıyı Kanununun 15. maddesi uyarınca sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden evrak üzerinde yazılı biçimde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğunda hükmün bu sebepten dolayı 5230 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 20.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9579, Karar No: 2014/15447, Tarih: 03.11.2014

**18. Hukuk Dairesi         2014/9579 E.  ,  2014/15447 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 19/12/2013

NUMARASI : 2012/362-2013/473

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak; Dava konusu taşınmaz üzerinde 10 yaşlarında 112 elma, 12 ceviz, 7 vişne, verim yaşında olmayan 28 asma ve 67 adet ceviz fidanı bulunduğu anlaşılmaktadır. Verim çağındaki meyve ağaçlarının taşınmaz üzerinde cinsi, yaşı ve sayısı itibariyle kaplayacakları alanlar ayrı ayrı belirlenerek bu ağaçların yaş ve cinsine göre 2011 yılı itibariyle ortalama verim, fiyat ve üretim giderleri gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden getirtilerek, buna göre net gelirin hesaplanıp, buna kapitalizasyon faizi uygulanmak suretiyle m² değerlerinin ayrı ayrı bulunarak, kapladıkları alanla çarpılması, kalan alanın açık tarım arazisi olarak değerlendirilip, bulunan m² değerinin bu alanla çarpılması suretiyle taşınmazın zemin bedelinin hesaplanması, üzerinde bulunan verim çağına gelmemiş olan ağaçların da fidan değeri hesaplanarak zemin bedeline eklenmesi gerekirken açıklanan yönteme uygun düşmeyecek şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması doğru görülmemiştir

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 03.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9273, Karar No: 2014/15621, Tarih: 06.11.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2014/9273 E.  ,  2014/15621 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak taşınmaz bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın ... yönünden kabulüne, ... yönünden ise husumetten reddine karar verilmiş, hüküm davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

...-Dava konusu taşınmaza, hangi kurum tarafından hangi tarihte (gün, ay, yıl olarak) el atıldığının taraflardan,

...-El atma tarihi tespit edildikten sonra, el atma tarihinin 09.....1956-04.....1983 tarihleri arasında olduğunun belirlenmesi halinde o tarih itibariyle, 04.....1983 tarihinden sonra el atıldığının anlaşılması halinde ise, dava tarihi itibariyle imar planı içinde olup olmadığının, imar planı içinde ise ilk olarak imara alınış tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber tüm belediye ve altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vd. gibi) yararlanıp yararlanmadığı, özellikle etrafının meskûn olup olmadığı, taşınmaz belediye nazım imar planı içinde ise Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun ....04.1998 gün ve 1996/...-1998/... sayılı kararı uyarınca (nazım imar planı içinde bulunan ancak, belediye hizmetlerinden yararlanmayan ve meskûn yerler arasında yer almayan bir taşınmazın arsa olarak değerlendirilebilmesi için) bu plan içine alındığı tarih ve plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezlerine uzaklığı, sınırları ve mücavir alan içinde yer aldığı belediyenin nüfus ve yapılaşma yoğunluğu, genişleme hızı, taşınmazın altyapı hizmetlerine yakınlığı, ulaşım olanakları, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma imkanları, bu verilere göre taşınmazın nazım planının hazırlanma amacı olan uygulama imar planı kapsamına alınmasının yakın bir olasılık olması vs. hususlarının belediye başkanlığından,

...-Dava konusu 154 ada 72 parsel sayılı taşınmaz ile bilirkişi kurulunca somut emsal alınarak incelenen ... Mahallesi 5418 ada ... parsel sayılı taşınmazın değerlendirme tarihi olan 2012 yılındaki emlak vergisine esas asgari m² değerinin (belediyenin cadde, sokak itibariyle belirlediği m² değeri) belediye başkanlığından,

...-Dava konusu taşınmazın üzerindeki şerh ve takyidatları da gösterir biçimde takyidatlı tapu kaydının tapu müdürlüğünden,

Sorularak alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.....2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8284, Karar No: 2022/1396, Tarih: 22.02.2022

**3. Hukuk Dairesi         2021/8284 E.  ,  2022/1396 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki birleştirilerek görülen kira bedelinin tenzili ve tazminat davalarının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı asıl davada; davalı ... ile imzaladığı kira sözleşmesi ile 22-27 oturma, 16-30 ayakta yolcu taşıma kapasiteli 32 adet araçla 6 adet toplu taşıma güzergahını on yıl süreyle kiralandığını, sözleşmenin ifası sırasında ortaya çıkan olağanüstü sebeplerle sözleşmenin imzalanması sırasında mevcut olan ve beklenen şartlarda aleyhinde önemli değişmeler olduğunu, değişen hal ve şartların önceden öngörülmesinin mümkün olmadığını, davalı idarenin resmi belgelerine dayalı olarak ihale konusu hatlarda günde 15.000-16.000 yolcu taşınacağına dair açıklamalarının gerçekleşmediğini, günlük taşınan yolcu sayısının ücretsiz taşınan yolcularda dahil olmak üzere 10.000-11.000 arasında kaldığını, İl Trafik Komisyonunun 15/12/2011 tarih 2011/179 Karar nolu kararı ile Kozlu-Zonguldak ve Zonguldak-..., arası taşıma güzergahında yolcu taşıma işinin bu zamana kadar Kozlu Belediye Başkanlığınca yapılmakta iken Zonguldak Belediye Başkanlığı tarafından da Zonguldak-Benzin istasyonları arasında yeni bir güzergah belirlendiğini, bu güzergahta yolcu taşıma işine başlandığını, Zonguldak Tıp Fakültesi-...., güzergahında Kozlu-...., dolmuş hattında çalışan bazı dolmuşların güzergah ihlalleri yaparak Tıp Fakültesinden yolcu almak için kampüs içine girdiklerini, bekleme yapmamaları gerektiği halde bekledikleri, hatta bazı dolmuşların servis yapmaya başladıklarını, idareye ve Emniyet Müdürlüğüne müracaatlarda bulunmuş ise de ihlallerin önlenemediğini, bu ihlaller sebebiyle Tıp Fakültesi hattındaki yolcu sayısının da düştüğünü, çalıştığı hatlarda ücretsiz taşımakla yükümlü olduğu kişi sayısının sözleşme tarihinden sonra beklenmeyen oranlarda arttığını, davalı idarenin sözleşmenin 6.maddesi gereğince her yeni yılın başında bilet fiyatlarında artış yapması gerektiğini ancak artışların zamanında yapılmaması ve asgari ücret, akaryakıt, sigorta primlerinin vs artması nedeniyle sözleşmenin ifası sırasındaki edimler arasındaki dengelerin aleyhine değiştiğini ileri sürerek; davalı ... Başkanlığına ödemekle yükümlü olduğu kira bedelinin uyarlanmasını, aylık 156.078 TL olan kira bedelinin 01/01/2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aylık 60.000 TL.

olarak uyarlanmasını talep etmiş, birleşen dava da ise; ihale konusu hatlarda günde 15.000-16.000 yolcu taşınacağına dair açıklamalarının gerçekleşmediğini, günlük taşınan yolcu sayısının ücretsiz taşınan yolcularda dahil olmak üzere 10.000-11.000 arasında kaldığını, il trafik komisyonunun kararıyla müşteri sayısının azaldığını, karara göre yapılacak düzenleme ile zararın daha da artmasının söz konusu olacağını, yapılan güzergah ihlallerinin önlenemediğini, ücretsiz taşınan yolcu sayısının sözleşmeden sonra arttığını, Kozlu Belediyesi belde iken ilçe olması nedeniyle Zonguldak’a gidip gelen sayısının azaldığını, sözleşmenin ifası sırasında ortaya çıkan tüm bu olağanüstü ve objektif nitelikteki sebeplerden dolayı davacı aleyhine daha önceden ön görülmeyen zararların meydana gelmiş olduğunu ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 10.000 TL tazminatın doğum tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ileri sürülen iddiaların tümünün asılsız olduğunu, davacının kira bedelinin azaltılmasını talep ettiğini, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünden gelen 05/07/2010 tarihli ve 45813 sayılı cevabi yazı ile de "Kanun hükmünün değerlendirilmesi neticesinde 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine uygun olarak ihalesi yapılıp sözleşmeye bağlanan işle ilgili olarak daha sonra belediyenin hiçbir organının kararı ile ihale sözleşmesinin değiştirilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir" şeklinde görüş bildirildiğini, davacının ihale öncesinde eksik incelemeye dayalı tespitleri nedeniyle zarar ettiğini ileri süremeyeceğini, davacının ihaleye girip kazanarak kendi özgür iradesi ile sözleşmeyi imzaladığını, ayrıca 09/09/2009 tarih ve 852 sayılı ihale onay belgesinde yolcu sayısının 11.837 olarak baz alındığını, ihale öncesinde davalı tarafından ortalama yolcu sayısına ilişkin hiçbir açıklama yapılmadığını, davacının da Zonguldak-Benzinlik hat üzerinde taşımacılık yaptığını, Zonguldak Belediyesi otobüslerinin bu hat için daha düşük bedelle taşımacılık yaptıklarını, eğer bu hatta davacının yolcu kaybı varsa bunun rekabetten kaynaklandığını, davacının halen yüksek fiyattan taşımacılık yapmaya devam ederek izledikleri çalışma politikasından dolayı tacir olarak davacının sorumlu olduğunu, Kozlu Belediyesince otobüs güzergahlarının kiraya verilmesine ilişkin şartnamenin 6.6 maddesinde ücretsiz taşımadan yararlanacak kişilerin belirlendiğini, bu maddeye göre de yeni bir yasal düzenleme ile ücretsiz taşınacak yolcu sayısının yeniden düzenlenmesine engel bir durumun bulunmadığını, kaçak çalışan dolmuşlarla ilgili gerekli tüm tedbirlerin alındığını savunarak, davaların reddini dilemiştir.

Mahkemece, uyarlama şartları oluşmadığı ve davalının sözleşmenin ifasında kusurlu davranışlarının bulunmadığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davaların reddine yönelik olarak verilen hüküm, davacı tarafın temyizi üzerine, Dairemizce verilen 06/06/2017 tarihli ve 2017/317 E. 2017/9120 K. sayılı kararla; davacının tüm taleplerine ilişkin olarak konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak TBK’nın 305. maddesine göre değerlendirme yapılıp kira bedelinden ayıpla orantılı bir şekilde indirime gidilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde; alınan bilirkişi raporu doğrultusunda asıl davanın kısmen kabulü ile 156.078,00 TL olan kira bedelinden %29 oranında indirim yapılarak 01/01/2013 tarihi itibari ile kira bedelinin 110.815,38 TL olarak belirlenmesine, birleşen davada ise kanıtlanamayan zararın tazmini talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalının tüm, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davacının birleşen davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 112. maddesinde, alacaklının borçludan borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle tazminat isteyebilmesi için bu yüzden bir zarara uğramış olması gerektiği düzenlenmiştir. Sözleşmeden kaynaklanan zarar müspet zarar olacağı gibi menfi zarar da olabilir.

Müspet zarar; borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki farktır. Diğer bir anlatımla, müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır ki kuşkusuz kâr mahrumiyetini de içine alır. Kâr kaybı ise kârdan mahrum kalma karşılığı meydana gelen zarardır. Burada kârdan yoksun kalan kusurlu eylem yüzünden mal varlığında ileride meydana gelecek çoğalmadan mahrum kalır. Kâr kaybı zararının, müspet zarar kapsamında bulunduğu şüphesizdir.

Somut olayda; davacı kiracı, kiraya verenin kusurlu eylemleri sonucu uğradığı zararın tazminini talep etmiş, mahkemece zararın varlığının varsayamına dayalı olup kanıtlanamadığından reddine karar verilmiştir. Kira sözleşmeleri tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerden olup sözleşmeyle bağlılık ilkesi gereğince taraflar akdettikleri sözleşmedeki hüküm ve koşullar ile bağlıdır. Bu kapsamda davalı kiraya veren, sözleşme hükümlerine aykırı davranarak ve kiralananı sözleşme süresince kullanıma elverişli durumda bulundurmayarak, doğan zararlardan kiracıya karşı sorumludur.