muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/6326, Karar No: 2022/193, Tarih: 20.01.2022

**6. Hukuk Dairesi         2021/6326 E.  ,  2022/193 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen kararın temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı kooperatif vekili; müvekkilinin 20.10.2011 tarihli genel kurulunda alınan karar uyarınca önceden yapılan kesin maliyet hesaplarının iptaline karar verildiğini ve yeniden yapılan maliyet hesabına göre davalıdan talep edilen bedeli davalının ödemediğini iddia ederek ıslah talebi doğrultusunda alacağının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; kooperatif üyesi olmadığını, önceden yapılan kesin maliyet hesabına göre talep edilen ödemeyi yaparak bağımsız bölüm tapusunu alıp kooperatiften istifa ettiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; kooperatif genel kurulunca oluşturulan komisyon tarafından belirlenen kesin maliyet hesabının davalının ödemek zorunda olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin istinaf talebi Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi tarafından esastan reddedilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş ve reddi gerekmiştir.

2- Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; dava kooperatif genel kurulu kararı uyarınca oluşturulan komisyon tarafından yapılan kesin maliyet hesabı doğrultusunda davalıdan talep edilen alacağa ilişkindir.

Yapı kooperatiflerinin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçla biraraya gelen ortaklar emeklerini ve birikimlerini birleştirerek amaçlarını gerçekleştirirler.

Kooperatifler Kanunu 23. maddesine göre “kooperatif ortakları bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler.

Kooperatiflerin ana sözleşmesi kooperatif ortaklarının birbiri ve ortaklarla kooperatif tüzel kişiliği arasında özel hukuk sözleşmesidir.

Ana sözleşmeye Kooperatifler Kanunu’na aykırı olmamak koşulu ile sözleşme serbestisi çerçevesinde istenilen hükümler konulabilir.

Somut olayda; Kooperatif Ana Sözleşmesinin kesin maliyete ilişkin 61. maddesi ve kur’a çekimine ilişkin 62. maddesinde değişiklik yapılarak kooperatifin etap etap yapılacağı, inşaat bittikçe biten binalar için kur’a çekileceği ve çıkarılan kesin maliyet hesabına göre % 10 fazla ödeyenlerin bağımsız bölümlerinin teslim edilerek kooperatiften istifa edebilecekleri ana sözleşme hükmü olarak belirlenmiştir.

Somut olayda; Kooperatif Ana Sözleşmesinin kesin maliyete ilişkin 61. maddesi ve kur’a çekimine ilişkin 62. maddesinde değişiklik yapılarak kooperatifin etap etap yapılacağı, inşaat bittikçe biten binalar için kur’a çekileceği ve çıkarılan kesin maliyet hesabına göre % 10 fazla ödeyenlerin bağımsız bölümlerinin teslim edilerek kooperatiften istifa edebilecekleri ana sözleşme hükmü olarak belirlenmiştir.

Bu ana sözleşme hükmü; gerek kanunla belirlenen kooperatiflerin ana ilkesine, gerekse eşitlik ilkesine aykırıdır. Her ne kadar ana sözleşme değişikliği ile ilgili iptal davası açılmamış ise de kanuna aykırı kararlar yok hükmünde olacağından her zaman göz önünde bulundurulur. Ana sözleşmenin 61 ve 62. maddelerindeki değişiklikler Kooperatifler Kanununda çerçevesi çizilen ana ilkelere ve eşitlik ilkesine aykırı olduğundan yok hükmünde oldukları eldeki davada da gözetilmelidir.

Konut sahibi olmak isteyen kooperatif ortakları son bağımsız bölüm bitip teslim edilene kadar kooperatif ortağı olmaya devam etmelidir. Kooperatif, inşaatlar bitmeden bağımsız bölümü teslim alıp istifa eden üyelerden bağımsız bölümü geri alma hakkına sahiptir. İnşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, maliyetin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği yerleşmiş Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir.

Yine somut olaya gelindiğinde kooperatif üyeleri geçersiz de olsa ana sözleşmenin değişik 61 ve 62. Maddelerine istinaden istifa etmiş olduğundan bu istifanın gerçek iradeyi yansıtmadığından bu üyelerin üyeliklerinin devam ettiğini kabul ederek usulüne uygun kesin maliyet hesabı yapılıp bu üyelerden tahsili talep edilebilir. Ancak kooperatif yukarıda belirlenen gerekçeyle geçersiz olan ana sözleşmenin 61 ve 62. maddesi uyarınca kesin maliyet hesabı çıkartıp bu bedeli davalıdan talep etmiş ise de henüz tüm inşaatlar bitmeden yapılacak kesin maliyet hesabı hiçbir zaman kesin maliyet sonucunu vermeyecek, her genel kurul sonrasında yapılacak hesaplamaya göre ortaklardan yeniden talepte bulunma zorunluluğu doğacaktır.

Bu gerekçeler doğrultusunda kanuna aykırı olarak düzenlenen ana sözleşme uyarınca belirlenen bedelin davalıdan talep edilebilmesini kabul etmek mümkün değildir. Ancak kooperatif, inşaatlarının bitmesini müteakip yapılacak kesin hesap sonucunda belirlenen bedeli bağımsız bölüm teslim alan ortaktan kooperatiften istifa edip etmediğine bakılmaksızın talepte bulunulabilecektir. Bu durumda mahkemece eldeki davanın erken dava olduğu gerekçesiyle reddi ile masraf ve vekalet ücretinin bu doğrultuda sonuçlandırılması gerekirken yazılı gerekçelerle kabulü doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile; Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının KALDIRILARAK, ilk derece mahkemesi kararının davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK 373. madde hükümleri gözetilerek dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin ise bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine, 20.01.2022 gününde oy çokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

MUHALEFET ŞERHİ

Davalı vekili, müvekkilinin 2011 yılında yapılan genel kurulun 6. maddesi gereğince kurulan kesin hesap komisyonunun raporunun kendisine tebliği edildiğini talep edilen meblağı ödediğini kendisine taahhütname ve ilişik kesme belgesi ve bağımsız bölüm tapusunun verildiğini, daha sonraki genel kurula çağrılmadığını, dolayısıyla anasözleşmenin 61/e maddesine istinaden kesin maliyet ve % 10 fazlası ödeme yaparak üyelikten ayrıldığını beyanla, davanın tapu iptal, tescil olmazsa tazminat isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince tapu iptali ve tescil talebinin reddine 2019 yılında yapılan kesin maliyet raporuna göre, 229.720,00 TL bedelin davalıdan tahsiline karar verilmiş bu kararın istinafı üzerine istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, davalı bu kararı temyiz etmiştir.

Dosya arasında bulunan davacı kooperatif anasözleşmesinin 61/e maddesine göre, ortaklar, tüm konutlar tamamlanmadan önce, kura neticesinde tamamlanmış konut tahsis edilen ortak, anasözleşmenin 61/a,b,c,d fıkralarına göre hesaplanan kesin maliyet bedelini ve kesin maliyet bedelinin % 10 fazlasını ödeyerek tapusunu alarak ortaklıktan ayrılabileceği kararlaştırılmıştır.

20.02. 2011 tarihli genel kurulun 6 . Maddesinde ise, geçici/kesin maliyetlerin hesaplanması için komisyon kurulmasına, …kesin maliyete istinaden tapusunu alan ortaklar hariç kesin maliyetin tamamını ödemeyenlerden aidat bedelinin % 40 kadar aylık kira alınması kararlaştırılmıştır.

KK nın 4. maddesinde üyeliğin kazanılması ve kaybedilmesi ile ilgili hükümlerin ana sözleşmede yer olması mecburi hükümler arasındadır. Ana sözleşme; kooperatif ortaklarının birbiri ve ortaklarla kooperatif tüzel kişiliği arasında özel hukuk sözleşmesidir. Anasözleşmeye Kooperatifler Kanununa aykırı olmamak koşuluyla sözleşme serbestisi çerçevesinde istenen hükümler konabilir. Davacı kooperatif anasözleşmesinin 61. maddesinde genel olarak çıkma nedenleri yanında “özel çıkma” nedeni de kabul edilmiştir. Bu hüküm, genel kurul kararı ile anasözleşmeden çıkarılmadığı veya iptal edilmediği sürece kooperatifi ve tüm üyeleri bağlayıcı niteliktedir.

Kooperatifçilikte eşitlik ilkesi, eşit statüde olan ortakların aynı hakka sahip olması ve aynı borçlardan sorumlu tutulmalarını gerektirir. Eşitlik ilkesini düzenleyen 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 23. maddesindeki, “kooperatif ortakları, bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler” hükmüne göre, örneğin yapı kooperatiflerinde; peşin bedelli üyeler kendi aralarında, normal statüde üyeler ise normal statüde olan üyeler arasında karşılaştırma yapılarak; her üyenin kendi statüsü içerisindeki emsal üyelere göre eşitliği gözetilir. Kooperatifler hukukunda çoğu zaman mutlak değil, nispi eşitlik ilkesi geçerlidir.

Somut olayda, kura neticesinde tamamlanmış konut tahsis edilen ortakların tapu intikali tarihinde “tüm konutlar tamamlanmış gibi kesin maliyet bedeli ve kesin maliyet bedelinin % 10 oranında erken teslim ilave bedeli ve sonraki ortak giderler” için ödeme yaparak ortaklıktan çıkmalarına imkân veren anasözleşmenin 61/e madde hükmünün nispi eşitlik ilkesine aykırı olduğu söylenemez. Anılan anasözleşme hükmüne rağmen ortaklıktan ayrılan üyeden tapunun geri alınması veya tamamen ödenen konut bedelinin tekrar tahsilinin mümkün olmaması gerekir. Kaldı ki, nihayet 2011 yılında tüm inşaat maliyetini ve % 10 fazlasına ödeyen ve üyelikten ayrılan kişiden, ülkemizdeki enflasyon durumu da dikkate alındığında tüm inşaatın bitmiş haliyle maliyetinin talep edilmesi eşitlik ilkesine aykırı olacaktır.

Davacı taraf, davalının konutunu teslim alarak anasözleşmenin 61/e maddesi gereğince ödemelerini yapmadığını iddia etmediğine göre; ilk derece mahkeme kararının esastan bozulması gerekirken, “erken dava” gerekçesiyle bozulmasına dair Sayın çoğunluğun bozma gerekçesine muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2014/9377, Karar No: 2014/16968, Tarih: 30.04.2014

**3. Ceza Dairesi         2014/9377 E.  ,  2014/16968 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2012/253533

MAHKEMESİ : Gaziantep 9. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 10/04/2012

NUMARASI : 2011/1248 (E) ve 2012/970 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine; Ancak;

1) Davanın dayanağını oluşturan ve sanıklar hakkında ayrı ayrı düzenlenen suç tutanaklarında, sanıkların köy muhtarı ve heyetin oluru ile hayvanlarını kışlatmak için geldiklerini beyan ettiklerinin yazılı bulunmasına; hazırlık aşamasında ve duruşmada da göçebe olup kışın Gaziantep’in köylerinde hayvan otlattıklarını, beş yıldır buraya gelip 3-4 ay kaldıklarını; mevcut olan duvarların üzerlerini kapatarak kullandıklarını beyan etmelerine; köy muhtarının da hazırlık ve duruşma aşamasında, sanıkların 2010 yılı 10. ayında dava konusu yere yerleştiklerini, çadır kurup hayvanlarını otlattıklarını, yaklaşık 5 ay kalıp 4. ayda gittiklerini; yaklaşık 10-12 yıldır geldiklerini beyan etmesine; mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporundan dava konusu yerin orman vasfı ile Hazine adına tapuya tescil edilen 102 ada 206 nolu parsel içinde kaldığının, işgal ve faydalanmaya konu alanda ağaçlara ve orman toprağına zarar verilmediğinin anlaşılmasına göre eylemlerinin geçici olmayıp süreklilik arzettiği, sanıkların orman alanını işgal eyleminin subut bulduğu gözetilmeden yerinde olmayan gerekçelerle yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi,

Kabule göre de ;

2) Orman sahasında kaldığı tespit edilen sabit tesis niteliğindeki taş duvarların müsaderesine karar verilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş katılan idare temsilcisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 30/04/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10372, Karar No: 2012/862, Tarih: 07.02.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/10372 E.  ,  2012/862 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARAR

Reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçundan sanık ...'nın yapılan yargılaması sonunda; reşit olmayanla cinsel ilişki suçundan mahkûmiyetine dair Gökçebey Asliye Ceza Mahkemesinden bozma üzerine verilen 03.03.2009 gün ve 2008/118 Esas, 2009/30 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi katılanlar vekili ve sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığa isnat olunan reşit olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçunun 765 sayılı TCK.nın 416/3. maddesinde öngörülen cezasının üst sınırı itibarıyla aynı Kanunun 102/4 ve 104/2. maddelerinde belirlenen 7 yıl 6 aylık asli ve ilaveli zamanaşımı süresine tâbi olduğu, suç ve inceleme tarihleri arasında bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından, 5237 sayılı TCK.nın 7/2 ile 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilmek suretiyle hükmün CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden sanık hakkında açılan kamu davasının aynı Kanunun 322 ve 5271 sayılı CMK.nın 223/8. maddesi uyarınca zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 07.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/24531, Karar No: 2024/3461, Tarih: 18.03.2024

**4. Ceza Dairesi         2021/24531 E.  ,  2024/3461 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/727 E., 2016/384 K.

SUÇ : Görevi yaptırmamak için direnme

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesinin kararı ile sanık hakkında görevi yaptırmamak için direnme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 265 inci maddesinin birinci fıkrası, 43, 62, 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 52 nci maddeleri uyarınca 3.740,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği, resen tespit edilecek nedenlerle kararın bozulmasına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Hakkında şikâyet olması üzerine polis merkezine getirilen sanığın, bırakıldığı gözlem odasından kaçtığı ve yakalandığında ise görevli katılan polis memurlarına yönelik "...hepiniz ile görüşeceğim..." diye tehdit etmek suretiyle üzerine atılı suçu işlediği kabul edilerek cezalandırılmasına karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Sanığa yükletilen görevi yaptırmamak için direnme eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanun'a uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından, yapılan incelemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Yerel Mahkemenin kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle HÜKMÜN, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.03.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16975, Karar No: 2020/2229, Tarih: 04.06.2020

**1. Hukuk Dairesi         2016/16975 E.  ,  2020/2229 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ :TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan babaları Hüseyin Topak’ın maliki olduğu 1530 ada 7 parsel sayılı taşınmazını 01.04.2004 tarihinde ikinci eşi olan davalıya satış suretiyle temlik ettiğini, yapılan temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, davalı ile mirasbırakanın 30.12.2003 tarihinde evlendiğini, davalının alım gücü bulunmadığı gibi mirasbırakanın da mal satmayı gerektirecek bir ihtiyacının olmadığını ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tescilini istemişlerdir.

Davalı, iddiaların yersiz olduğunu, mirasbırakan ile evlendiği sırada sahibi olduğu ziynet eşyalarını mirabırakana verdiğini, onun da borçlarını ödediğini, ayrıca evlilik sırasında yaşlı ve rahatsızlıkları bulunan mirasbırakana bakacağı yönünde anlaştıklarını ve ölünceye kadar da baktığını, her türlü ihtiyacı ile ilgilendiğini bildirip, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1934 doğumlu ...ın 13.06.2011 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak ilk eşi Havva’dan olma davacı çocukları ...,..,...,..,...,..,...,...ve dava dışı çocukları ... ve Veysel ile 30.12.2003 tarihinde evlendiği ikinci eşi davalı ...’ı ( 1972 doğumlu ) bıraktığı, mirasbırakanın maliki olduğu dava konusu 1530 ada 7 parsel sayılı taşınmazını ( 295 m2 – arsalı kerpiç ev ) 01.04.2004 tarihinde satış suretiyle davalıya temlik ettiği kayden sabittir.

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; mirasbırakanın ölümü ile 177 parsel sayılı taşınmazın tamamı ( 83.000 m2 – tarla ) ile 23 parsel sayılı taşınmazın ¾ payını ( 20.000 m2’lik tarla ) mirasçılarına bıraktığı, mirasbırakanın aralarında 38 yaş farkı bulunan davalı ile 30.12.2003 tarihinde evlendiği ve dava konusu taşınmazı da kısa süre sonra 01.04.2004 tarihinde davalıya devrettiği, dinlenen tanık beyanları uyarınca davalının evlilik birliliğin devamı için mirasbırakandan bir taşınmaz istediği, mirasbırakanın da davalıyı eve bağlamak için çekişmeli taşınmazı devrettiği, bu hususun davacı tanıklarınca beyan edildiği, yukarıda açıklandığı üzere muris muvazaasına dayalı davalarda mirasbırakanın gerçek irade ve amacının önemli olduğu ve mirasbırakanın mirastan mal kaçırma amacı ile hareket etmesi gerektiği, ne var ki eldeki davada mirasbırakanın mal kaçırmak için değil, davalıyı evine bağlamak için hareket ettiği, ayrıca geriye azımsanmayacak miktarda taşınmaz bıraktığı, mirasbırakanın mal kaçırma amacı ile hareket etmesi halinde bu taşınmazları da devretmesinin mümkün olduğu, ne var ki bu şekilde hareket etmediği, ayrıca mirasbırakanın davacı çocuklarından mal kaçırmasını gerektirecek bir amacın ortaya konulamadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan olgu ve ilkeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde; mirasbırakanın çekişmeli temlik ile mirastan mal kaçırma amaçlı hareket etmediği, aksinin de davacı tarafından 4721 sayılı TMK’nin 6. ve 6100 sayılı HMK’nin 190. maddesi uyarınca kanıtlanamadığı saptanmıştır.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, delillerin takdirinde hataya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulüyle, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 04/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.