muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/578, Karar No: 2021/2857, Tarih: 24.03.2021

**11. Hukuk Dairesi         2020/578 E.  ,  2021/2857 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 16/03/2018 tarih ve 2015/650 E. - 2018/169 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nce verilen 24/09/2019 tarih ve 2018/792 E. - 2019/966 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin Mersin OSB içindeki fabrika ve silo tesislerine davalı şirketçe 15.09.2014-2015 vadeli ... nolu ticari risk sigortası yapıldığını, 30.07.2015 tarihinde merkezi sigortalanan tesise 40 km mesafede 5.2 şiddetinde bir deprem meydana geldiğini, depremden sonra meteoroloji kayıtlarına göre deprem fırtınası olduğunu bundan sonra 08.08.2015 tarihinde buğday tahliyesi sırasında silolardan birinin yan yattığını ve yaslandığı 2 silonun da 3 dakika içinde yan yatıp parçalandığını, içindeki buğdayların çevreye yayıldığını, olayın deprem nedeniyle meydana geldiğini, OSGB tarafından düzenlenen tutanak olduğunu, davalı şirkete ihbar yapıldığını ve eksper gönderildiğini, davalı şirketin eksper raporu sonucu 08.09.2015 tarihli yazı yazarak meydana gelen hasarın poliçe teminatı kapsamında olmadığı kanaatiyle zararı ödeyemeyeceklerini belirttiğini, davalının hasarı ödememek için belirttiği sebeplerin gerçeklerle örtüşmediği gibi dayanaktan da yoksun olduğunu, meydana gelen hasarın poliçe kapsamında olup, davalı tarafından ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, sigorta poliçesi kapsamında hasara uğrayan 3 adet silo ve enkaz kaldırma bedeli olmak üzere toplam 378.238,00 TL'nin 08.08.2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu olay olduktan sonra sigortalının davalıya ihbarda bulunulduğunu, olaya ilişkin eksper raporu alındığını, olayın ve hasarın bilimsel bir tetkike ve değerlendirmeye ihtiyaç duyulması sebebiyle uzman raporu alındığını, sigorta eksperinin ve uzman bilirkişinin yaptığı incelemeler sonucunda, hasarın yüksek nem ve silo için havalandırma ile birlikte buğdayın hacimsel olarak genişlemesi, basınç yapması, çekim kuvvetinin artması, silonun içinde kemerleme yapması ile silodan alınan buğdaydan sonra tahılın düşerek dinamik etki yapması sonucu siloya zarar verildiğinin tespit edildiğini, bu nedenle hasarın poliçeden temin edilen riskler sonucu gerçekleşmediğini, davalının herhangi bir tazmin yükümlülüğünün bulunmadığını, temerrüdün oluştuğundan bahsedilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince iddia,savunma, toplanan deliller ve üm dosya kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen ticari risk sigorta poliçesinin 6. sayfasında kızışma, kekleşme, topraklaşma kaynaklı meydana gelebilecek her türlü hasarın sigorta teminatı kapsamında bırakıldığı bu kapsamda buğday silosundaki devrilmenin ve meydana gelen zararın depremden kaynaklanmayıp kullanım sırasında oluşan bir etki sonucunda meydana geldiğinden sigorta poliçesinin teminatı kapsamı dışında kaldığını, davalı ... şirketinin davacının hasarı ve tazminat talebi yönünden herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre yapılan istinaf incelemesi sonucunda; silolarda meydana gelen hasarın depremin doğrudan veya dolaylı etkisi ile gerçekleşmediği, silo içerisinde üründe meydana gelen kemerlenme nedeniyle olduğunun anlaşıldığı, sigorta poliçesinde de kızışma, kekleşme ve topaklaşma kaynaklı meydana gelebilecek her türlü hasarın teminat kapsamı dışında tutulmasının taraflarca kabul edildiği, hasar depremden kaynaklanmadığından ve sigorta teminatı kapsamında olmadığından, davalının silolarda meydana gelen zarar ve enkaz kaldırma zararı nedeniyle davacıya karşı bir sorumluluğu bulunmadığı, ayrıca davacının talebinin silo hasarı bedeli ve enkaz kaldırma bedeline ilişkin olduğu ve hasara uğrayan makine tesisatı yönünden bir talebin bulunmadığı gerekesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, ticari risk sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, ticari risk sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçe ile davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından eksik inceleme sebebiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesince alınan raporların çelişkili olup hükme varmaya elverişli olmadıkları saptanarak raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla yeniden rapor alınmasına karar verilmiş, duruşma icrası ve raporun benimsenmesini takiben davacı vekilinin istinaf başvurusu esastan red edilmiştir.

Ancak, Bölge Adliye Mahkemesince yargılamada eksiklik görülerek dava konusu uyuşmazlık üzerinde duruşma açılarak inceleme yapılması durumunda HMK’nın 353/1-b-3. maddesi gereğince esastan yeni bir karar verilmesi gerekmektedir. Aksi halde, incelenen kararda olduğu gibi, bir yandan kararın gerekçesinde yargılama eksikliğine ve bunun giderildiğine değinilirken, bir yandan da ancak ilk derece yargılamasında usul ve yasaya hiçbir aykırılık bulunmayan hallerde verilmesi gereken istinaf başvurusunun esastan reddi biçimindeki hüküm fıkrası arasında çelişki oluşacağı açık olup bu gibi bir durum ise kanuna açık aykırılık nedeniyle re’sen bozma nedeni teşkil eder niteliktedir.

7251 sayılı Kanun ile HMK’nın 356. maddesine eklenen ve yayım tarihinde yürürlüğe giren 2. fıkra, yukarda belirtilen hallerde, farklı bir değerlendirme yapılmasını gerektirir nitelikte değildir. Nitekim, bilindiği ve HMK’nın 357. maddesinde ve özellikle bu maddenin gerekçesinde değinildiği üzere, Bölge Adliye Mahkemelerince yapılacak incelemenin biri denetim açısından, diğeri ise dava konusu uyuşmazlık bakımından olmak üzere iki yönü bulunmaktadır. Ayrıntıya girilmeden ifade edilecek olursa, Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılarak dava konusu maddi uyuşmazlık üzerinde bir inceleme yapılması halinde, 356/2. maddede değinilen ve verilmesi öngörülen gerekli karar, “yeniden esas hakkında bir karar” olmak durumundadır.

Tüm bu nedenlerle, HMK m. 353/1-b-1 kapsamında istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın öncelikle bu nedenle ve HMK’nın 369/1. ve 371. maddeleri uyarınca bozulması gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının re’sen BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 24/03/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

KARŞI OY

Uyuşmazlık, İlk Derece yargılamasında eksiklik görülmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılması durumunda, duruşma sonunda hangi kararın verileceğine ilişkindir.

Konu ile ilgili yasal düzenleme 28.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7251 sayılı Yasa'nın 36 maddesi ile eklenen 6100 sayılı HMK 356/2 maddesidir.

Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK 356 maddesinde "353'ncü maddede belirtilen haller dışında incelemenin duruşmalı olarak yapılacağı, bu durumda duruşma gününün taraflar tebliğ edileceği" düzenlenmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince incelemenin duruşmalı olarak yapılmasına karar vermesinden sonra HMK 352 veya 353 maddelerde belirtilen hallerin mevcudiyetinin tespiti halinde ne şekilde karar vereceği hususunda kanunun mevcut halinde açık bir hüküm bulunmadığından, uygulamada duruşma açılmasından sonra istinaf başvurusunun esastan reddi kararı ile HMK 352 veya 353'ncü maddelerdeki hallerde gerekli kararların verilip verilemeyeceğine ilişkin tereddütler oluştuğundan, bölge adliye mahkemeleri arasında farklı kararlar verilmekte iken uygulama birliğinin sağlanması ve durumun açıklığa kavuşturulması için madde başlığı da değiştirilmek suretiyle HMK 356 maddesine, 7251 sayılı yasanın 36 maddesi ile ikinci fıkra eklenmiştir.

HMK 356/2 maddesi "Duruşma sonunda bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmek veya ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırarak yeniden hüküm kurmak dâhil gerekli kararları verir" hükmünü taşımaktadır.

HMK 356/2 maddesi hükmü hiçbir tefsir-tevil ve yoruma muhtaç olmayacak derecede vazıh ve sarih olup, hüküm gerek kendi içinde gerekse HMK'nın diğer hükümleri ile herhangi bir tenakuzu da barındırmamaktadır.

Madde gerekçesinde vurgulandığı ve madde metninde de açıkça zikredildiği üzere bölge adliye mahkemesince duruşma açıldıktan sonra, dosya içeriğine ve hukuka uygun her türlü kararın verilmesi mümkündür.

Bölge Adliye Mahkemesi, duruşma açılarak eksik görülen deliller toplandıktan sonra istinaf başvurusunun esastan reddine veya ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabul veya reddine karar verilmesi hususunda HMK 356/2 maddesi değişikliği ile takdir hakkı tanınmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesi takdir hakkını elbetteki keyfi değil, dosya içeriğine ve hukuka uygun şekilde kullanacaktır.

HMK 356/2 maddesi hükmü, yorumu gerektirmeyecek derecede bu kadar açık iken, yasa hükmünü işlevsiz bırakacak bir yorumla yasanın öngörmediği bir sonuca ulaşmak mümkün değildir.

Yargı organları, yasaları uygulamakla mükellef olup, yasaların Anayasa'ya aykırılığı halinde başvurulacak yol, o yasa hükmünün Anayasa Mahkemesince iptalinin sağlanmasıdır.

Somut uyuşmazlığa dönüldüğünde, Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece yargılamasında eksiklik görülmesi üzerine HMK 356/1 maddesi gereğince duruşma açılmış, eksikliklerin giderilmesinden sonra İlk Derece Mahkemesinin aynı gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Yargı organları, yasaları uygulamakla mükellef olup, yasaların Anayasa'ya aykırılığı halinde başvurulacak yol, o yasa hükmünün Anayasa Mahkemesince iptalinin sağlanmasıdır.

Somut uyuşmazlığa dönüldüğünde, Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece yargılamasında eksiklik görülmesi üzerine HMK 356/1 maddesi gereğince duruşma açılmış, eksikliklerin giderilmesinden sonra İlk Derece Mahkemesinin aynı gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz aşamasında yürürlüğe giren HMK 356/2 maddesi hükmü derhal uygulama ilkesi gereğince derdest davalarda da uygulanacağından, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddi yerine istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Bu halde davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesi kararının yazılı gerekçe ile bozulmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.
Yargıtay — Esas No: 2019/3639, Karar No: 2020/2551, Tarih: 24.09.2020

**15. Hukuk Dairesi         2019/3639 E.  ,  2020/2551 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi:... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’nce verilen kararın temyizen tetkiki davalı vekili tarafından duruşmalı olarak istenmiş, duruşma talebi kabul edilerek 08.09.2020 tarihinde yapılan duruşmaya davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'nin ... Bölge Adliye Mahkemesi'nin Hukuk Ön Bürosu'na verdiği 25.10.2019 tarihli temyiz dilekçesinin tamamının taranmadığı, eksik olduğu görüldüğünden adı geçen davalı vekilinin temyiz dilekçesinin tamamının kalemce araştırılıp bulunduktan ya da davalı vekilinden temin edildikten sonra birlikte gönderilmesi için dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'ne GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.09.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/7010, Karar No: 2019/2024, Tarih: 04.02.2019

**3. Ceza Dairesi         2018/7010 E.  ,  2019/2024 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

HÜKÜM : a) Yaralama suçundan mahkumiyete dair; Van 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 07/12/2017 gün, 2017/207 Esas ve 2017/422 Karar sayılı kararı

b) Sanığın istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine dair; Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 26/02/2018 gün, 2018/362 Esas ve 2018/466 Karar sayılı kararı

c) 26/02/2018 günlü karara yönelik temyiz talebinin reddine dair; Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 16/04/2018 günlü ek kararı

d) Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulü ile 26/02/2018 tarihli istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine dair kararın düzeltilmesi suretiyle istinaf başvurusunun esastan reddine dair; Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 02/05/2018 günlü ek kararı

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 16.04.2018 gün ve 2017/207 Esas ve 2017/422 Karar sayılı ek kararının, sanık tarafından CMK'nin 296/2. maddesinde belirtilen süre içinde temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Dosya incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık ...'ın temyiz dilekçesinin içeriğine göre; tebliğnamenin temyiz talebinin reddi gerektiğine dair görüşüne iştirak edilmemiştir.

Sanık ... hakkında Van 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.12.2017 gün, 2017/207 Esas ve 2017/422 Karar sayılı kararı ile yaralama suçundan TCK'nin 86/1, 86/3-e, 87/1-c, 29, 62, 53, 58. maddelerine göre verilen 2 yıl 13 ay 15 gün hapis cezasına dair hükme karşı sanığın istinaf yasa yoluna müracaat edilmesi üzerine Erzurum Bölge

Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 26.02.2018 gün ve 2018/362 Esas, 2018/466 Karar sayılı kararı ile sonuç hapis cezasının 3 yıl 1 ay 15 gün hapis şeklinde düzeltilerek esastan reddine dair karar verildiği, sanığın bu karara karşı temyiz talebinde bulunması üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 16.04.2018 günlü ek kararı ile sanığın temyiz talebinin reddedildiği, ancak 26.02.2018 günlü karara karşı Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığınca CMK'nin 308/A maddesi gereğince itiraz yoluna başvurulduğu, itiraz üzerine yapılan inceleme sonucunda Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 02.05.2018 günlü ek kararı ile itirazın kabul edilerek 26.02.2018 günlü istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine dair kararın düzeltilmesi suretiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmakla;

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 02.05.2018 günlü ek karar ile düzeltilen 26.02.2018 gün ve 2018/362 Esas, 2018/466 Karar sayılı kararının kesin olduğu gerekçesiyle sanığın temyiz talebinin reddine dair 16.04.2018 günlü ek kararının yok hükmünde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 02.05.2018 günlü ek karar ile düzeltilen 26.02.2018 gün ve 2018/362 Esas, 2018/466 Karar sayılı kararının kesin olduğu gerekçesiyle sanığın temyiz talebinin reddine dair 16.04.2018 günlü ek kararının yok hükmünde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Sanığın temyiz talebinin reddine dair Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 16.04.2018 günlü ek kararı yok hükmünde olduğundan, bu karara yönelik sanığın temyiz istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA ve dosyanın incelenmeksizin mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE, 04.02.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/41071, Karar No: 2015/25182, Tarih: 14.12.2015

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/41071 E.  ,  2015/25182 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, davalı işyerinde elektrik teknisyeni olarak çalışırken işe ilk girdiğinde günlük ücretinin 29,20 TL olduğunu, 2005 Mart ayında sendikaya üye olarak ...’den yararlanmaya başladığını ancak günlük yevmiye ücretinin 25,42 TL'e düştüğünü bildirerek fark alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı, davacının kendi rızası ile sendikaya üye olduğunu ücretinin işverenin tek yanlı iradesi ile değil sendika ile yapılan anlaşmaya uygun olarak düşük belirlendiğini, bu konuda kendilerinin sorumluluğunun olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının yevmiyesinin düşürülmesinin yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacının işe başladığı Aralık 2004 tarihinde günlük brüt ücreti 29,20 TL'dir. Davacı sendikaya üye olmuş üyelik işverene 28.02.2005 tarihinde bildirilmiştir. İşyerinde uygulanan 01.03.2005-28.02.2007 tarihli Toplu İş Sözleşmesinin eki olarak imzalanan protokol hükümleri gereği davacıya günlük 25,42 TL ücret ödendiği anlaşılmaktadır. Toplu İş Sözleşmesinin tarafları arasında imzalanan protokolle sendikaya sonradan üye olan işçilerin Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinden yararlandırılmasına ilişkin özel hükümler getirilmiş, bu özel hükümlere göre davacı ve onunla aynı şartlarda çalışan işçilerin ücretleri belirlenmiş olup sadece davacının şahsına ilişkin ücretinin işverence tek taraflı olarak düşürülmesi söz konusu olmamıştır. Davacının Toplu İş Sözleşmesinin hükümlerinden faydalanmaya başladığında ücretinin 25,42 TL olarak belirlenmesinde, davalı ve davacı adına hareket eden sendika ile işveren arasında imzalanan protokol hükümlerinin esas alındığı açıktır. Bu bakımdan ücretin düşürülmesi iddiasının sözleşme dayanağının bulunmadığı yönündeki davacı iddialarına katılmak mümkün değildir. Davacıya yürürlükte olan Toplu İş Sözleşmesi gereğince ödenmesi gereken menfaatler davalı tarafça ödenmektedir. Davacı sendika ile davalı işveren arasında bağıtlanan ...'den yararlanmak amacıyla kendi isteği ile, ... kapsamına girmiştir. Davacının Toplu İş Sözleşmesinden faydalanmasıyla birlikte Toplu İş Sözleşmesinin işçiler yararına getirdiği akçalı menfaatlerden (giyim yardımı, gıda yardımı, yemek yardımı, ikramiye, ilave tediye vs. gibi) de yararlanmakta olup böylelikle davacının gelirinde artış meydana gelmiştir. Mahkemece bu yönler gözden kaçırılarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının alacağın hesabına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde, davalıya iadesine, 14.12.2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Davacı, davalı işyerinde yetki alan sendikaya üye olduktan sonra yövmiyesinin düşürüldüğünü ileri sürerek ücret farkı alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, ücret düşürülmesinin söz konusu olmadığını, yapılan işlemin işyerinde yürürlükte bulunan ... hükümlerine uygun olduğu ve davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının sendika üyesi olmadan önce aldığı yövmiyesinin, üyelikten sonra davacının muvafakatı alınmadan düşürüldüğünü kabul ederek hesaplama yapan bilirkişi raporu uyarınca davanın kabulüne karar vermiş, davalının temyizi üzerine sayın çoğunluk tarafından kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Davacının işe girdiği ve sendikaya üye olduğu tarihlerde yürürlükte bulunan 2822 sayılı ...GLK’un 6. maddesinde, “Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe hizmet akitleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. Hizmet akitlerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Hizmet akdinde düzenlenmeyen hususlarda toplu iş sözleşmesindeki hükümler uygulanır. Toplu iş sözleşmesinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir…” düzenlemesi yer almakta, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6356 sayılı Yasanın 36. maddesi de aynı hükmü içermektedir.

Bu düzenlemeler “işçi lehine şart ilkesi” olarak adlandırılan kuralın, Türk İş Hukukundaki pozitif yansımasını oluşturmaktadır. Söz konusu hüküm gereğince normlar hiyerarşisinde iş sözleşmesine nazaran daha üstte bulunan toplu iş sözleşmeleri hükümleri yerine iş sözleşmeleri hükümleri ancak işçi lehine olmak koşuluyla uygulanma kabiliyetine sahiptir. Bir başka ifadeyle iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesi karşı karşıya geldiğinde yani aynı konuda iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesinde farklı düzenlemeler yer aldığında iş sözleşmesi hükmü, daha işçi lehine olmak koşuluyla tatbik edilebilir.

Somut olaya dönüldüğünde; davacının iş sözleşmesi ile kararlaştırılan temel ücretinin sendikaya üye olduktan sonra düşürüldüğü anlaşılmaktadır. Bu ücretin düşürülmesi işlemi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesine göre değil toplu iş sözleşmesi ile yapılmıştır. Nitekim İş Kanunu’nun 22. maddesindeki prosedüre uyulup işçinin yazılı rızasının alındığı da iddia ve ispat edilmiş değildir. Öte taraftan ...’lerle belirlenen ücretlerin ödendiği savunulmuş ise de öncelikle dosyada yer alan ...’lerde davacının ücretine ilişkin doğrudan bir düzenleme ve cetvele rastlanılmamıştır. Sadece ...’in 72. maddesinde sözleşme anlamında asgari ücret tanımlanmış ve sözleşmenin eki niteliğindeki cetvellere göre belirleneceği ifade edilmiştir.

İşveren tarafından toplu iş sözleşmelerinin uygulanması neticesinde, iş sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin davacının sendikaya üyeliği ve ...'den yararlanmaya başlanması üzerine düşürülmesi, 2822 sayılı ...GLK'nın 6. maddesi ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6356 sayılı Yasanın 36. maddesi uyarınca işçi lehine şart ilkesinin ihlali niteliğinde olup, kanuna aykırıdır. Mahkemece, davalının zamanaşımı savunması nazara alınarak hesap dönemine ilişkin tüm ücret bordrolarının dosyaya getirtilmek suretiyle davacının ücret farkından kaynaklı taleplerine ilişkin hesaplamanın yerinde olup olmadığı denetlenerek varsa eksik ödemenin davalıdan tahsiline yönelik hükmün onanmasına karar verilmesi gerekirken, yukarıda açıklanan yasal esaslara aykırı olarak davanın reddi gerektiği yolundaki Sayın Çoğunluğun kararına katılmıyoruz. 14/12/2015