muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/19347, Karar No: 2013/29452, Tarih: 17.12.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/19347 E.  ,  2013/29452 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş ve davalılardan ... Temizlik ve Öz. Güv. Hiz. Tur. Hay. San. Tic. Ltd. Şti. avukatı tarafından duruşma talep edilmiş ise de; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının, işçilik haklarını ortadan kaldıracak bir kısım belgeleri imzalamaması üzerine iş sözleşmesinin işverence haksız olarak feshediliğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma, ulusal ... ve genel tatil ücretlerinin faizleriyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davanın husumet ve zamanaşımı sebebiyle reddi gerektiğini, davacının, ihale ile üniversitenin temizlik işlerini alan şirketin işçisi olarak çalıştığını, ihale sözleşme süresinin 02.05.2012 tarihinde sona erdiğini ve ... ihalenin dava dışı başka bir şirket tarafından alındığını, davacı ve bir kısım arkadaşlarının ... şirkette işe başlamayacaklarını belirterek işyerini terkettiklerini, iş sözleşmesinin davalı Kurum tarafından feshedilmediğini, bu sebeple kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanılmadığını, diğer alacakların ise zamanında ödendiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili, davacının davalı nezdinde çalıştığı son ihale sözleşmesinin 02.05.2012 tarihinde sona erdiğini, 03.05.2012 tarihinde işin asıl işveren ... Üniversitesi tarafından yapıldığını ve hizmet ihalesini alan ... alt işverenin 04.05.2012 tarihinde işe başladığını ve halen devam ettiğini, müvekkilinin iş sözleşmesine son verecek bir davranış yerine 1272 işçiyi ... ihale alıcısına devretmek amacı ile hareket ettiğini, müvekkilinin işçilerin iş sözleşmesine son vermesi gibi bir durumun olmadığını, aksine işçilerin kıdem tazminatlarını almadan ... işte çalışmak istememeleri sebebiyle işten ayrıldıklarını, müvekkili şirketin işverenlik sıfatının bulunmadığını, davacının vardiyalı çalıştığını, dini ve resmi bayramlarda çalışmasının olmadığını, yıllık izinlerini kullandığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece bilirkişi raporundaki hesaplamalara göre alacakların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Mahkemece bilirkişi raporundaki hesaplamalara göre alacakların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı şahitler işyerinde 07:00-16:00, 08:00-17:00, 15:00-23:00 ve 23:00-07:00 saatleri arasında vardiyalı çalışma yapıldığını, bir kısım şahitler vardiyaların dönüşümsüz olduğunu ve vardiya sonlarında bazı günlerde başka yerlerde görevlendirme ile fazla çalışamaya devam ettiklerini beyan ettikleri görülmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda 15:00-23:00 ve 23:00-07:00 saatleri arasındaki vardiyada fazla çalışma olmadığı yönündeki tespit yerindedir. 07:00-16:00 ve 08:00-17:00 saatleri arasındaki vardiya için fazla çalışma ücreti belirlenirken temyiz incelemesi birlikte yapılan seri nitelikteki davalarda tüm işçiler için fazla mesai ücreti hesaplanmıştır. Oysa şahitlerin anlatımlarından vardiyaların dönüşümsüz olduğu açıklandığına göre öncelikle bu durumun aydınlatılarak, davacı işçinin hangi dönemlerde hangi vardiyalarda çalıştığı ve çalıştığı vardiyanın dönüşümsüz olup olmadığı diğer bir anlatımla çalışmanın 07:00-16:00, 08:00-17:00 saatleri arasındaki vardiyada geçip geçmediğinin belirlenmesi ve buna göre fazla çalışma yapılıp yapılmadığının tesbiti gerekir.

Öte yandan işyerinde uygulanan vardiyalı çalışma sistemine göre vardiya sonlarında başka yerlerde görevlendirildiklerinin kabulüne göre ayrıca ayda iki defa üçer saat fazla mesai hesaplanması da dosya içeriğine uygun düşmemektedir. Fazla çalışma ücretinin tespitinde açıklanan maddi ve hukuki olgular değerlendirilerek bir sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

3- Davalılar arasındaki ihale sözleşmesinde, ulusal ... ve genel tatil günlerinde çalıştırılacak işçi sayısı ve yevmiyeleri hakkında ayrıca hüküm bulunmakta ve bu tatil günleri çalıştırılacak işçilerin sınırlı sayıda olacağı belirtilmektedir. Mahkemece seri görülen davalarda işyerinde ulusal ... genel tatil günlerinde tüm işçilerin çalıştığı kabul edilmiştir. Davacının ulusal ... genel tatil günlerinde çalıştığına dair kayıtlar incelenmeden isteğin kabulü isabetsiz olmuştur.

4- Dava belirsiz alacak davası olduğu belirtilerek açılmış ise de, dosya içeriğinden, taraflar arasında ücret, çalışma süresi ve yapılan iş konularında uyuşmazlık bulunmadığı, buna göre dava konusu alacakların belirlenebilir olduğu, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak dava açıldığı, davanın da kısmi dava olarak görüldüğü ve sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı tarafın ıslah dilekçesine karşı süresinde gerçekleştirdiği zamanaşımı savunması dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/13825, Karar No: 2009/4437, Tarih: 01.04.2009

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/13825 E.  ,  2009/4437 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, davalının dava dışı ...’a ait 300 dekarlık taşınmazı kiraladığını,icar ve enerji bedeli toplamı 20.000.00 YTL’yi davalı adına ödediklerini, ayrıca davalının dava dışı üçüncü şahıslara borçlandığı senetlerin kefilleri olarak da 5.450.00 YTL ile 10.185.00 YTL ve 2006 yılı pancar alacağından yine davalının şahsi borcuna mahsuben 7.800.00 YTL olmak üzere toplam 43.435.00 YTL’yi ödediklerini ileri sürerek, yasal faiziyle ödetilmesine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacılar, 30.4.2006 vade tarihli 5.000.00 YTL’lik ve borçlusu ... olan senedin kendileri tarafından ödendiğinden bahisle, 5.450.00 YTL’nin tahsilini istemişlerdir. Sözkonusu senetten dolayı ... ile davacı ...’in müşterek borçlu olduğu anlaşılmaktadır. Davacı bunun aksini yasal delillerle kanıtlayamamıştır. Ne varki bu senedin tamamı temerrüt faiziyle birlikte 5.450.00 YTL’nin davacı ... tarafından ödendiği dosya içeriği ile sabittir. Hal böyle olunca davacı ...’in bu senetle ilgili olarak ödediği miktarın 1/2'sini talep edebileceği

2008/13825-2009/4437

gözetilmeksizin davalının tamamından sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

3-Davacılar, davalının icarda bulunan mecurun kira bedeli ve enerji bedeli olarak 20.000.00 YTL’nin kendileri tarafından ödendiği iddiasıyla bu davayı açmışlardır.Davalı ise, davayı kabul etmemiştir. Uyuşmazlığın miktar ve niteliği gözetildiğinde açık bir muvafakat olmadıkça tanık dinlenemez, dinlenen tanık ifadelerine dayanılarak karar verilemez. Davacılar, ibraz ettikleri delillerle kiralamaya ilişkin iddialarını kanıtlayamamışlardır. Ne var ki davacılar yemin deliline de dayanmış olup, davacılara bu yönde davalıya yemin yöneltme hakkı olduğu hatırlatılarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. Mahkemenin değinilen bu yönleri gözardı ederek yazılı şekilde hüküm tesis etmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

SONUÇ: 1.bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, temyiz edilen hükmün 2. ve 3. bentler gereğince davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 1.4.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10408, Karar No: 2012/30933, Tarih: 16.10.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/10408 E.  ,  2012/30933 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Sanık hakkında hazineye ait taşınmaza lokanta yapmak suretiyle tecavüz ettiğinden bahisle dava açılmış ise de; dosyada tapu kaydı, ayrıntılı kroki, ada ve parseli gösteren pafta örneği bulunmadığından, tecavüze konu taşınmazın varsa tapu kaydı, pafta örneği getirtilerek gerekirse refakate inşaat mühendisi bilirkişi de alınarak yeniden keşif yapılıp taşınmazın niteliği, yapı vasfında olup olmadığı, yapımı için ruhsat gerektip gerekmediği, İmar mevzuat içinde kalıp kalmadığı belirlenmek sureti ile sanığın tecavüz ettiği iddia olunan taşınmazın Kıyı Kanunu'na göre kıyıda veya uygulama imar planı varsa sahil şeridinde kalıp kalmadığı, tecavüze konu yerin belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerden olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre gerekirse Belediye Başkanlığına da duruşma günü bildirilerek TCK.nun 184 ve Kıyı Kanunun 15. maddesi uyarınca sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, beraat kararı verilmesi,

2- Raporları hükme esas alınan ve keşifte dinlenen bilirkişilere yemin yaptırılmamak suretiyle CMK.nun 55 ve 62. maddelerine aykırı davranılması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 16.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14926, Karar No: 2018/10234, Tarih: 25.09.2018

**2. Ceza Dairesi         2016/14926 E.  ,  2018/10234 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme, iş yeri dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre hükmün açıklandığı 04.06.2014 tarihli son oturumda hazır olan suça sürüklenen çocuğa son söz hakkı verildiğinin anlaşılması karşısında, “hükmün açıklandığı oturumda hazır bulunan sanığa son söz verilmeyerek CMK’nın 216/3. maddesine aykırı davranıldığına” ilişkin tebliğnamedeki 1 nolu bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

1. Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin isteme aykırı olarak ONANMASINA,

2. Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Müşteki beyanında, daha önce büro olarak kullandığı suça konu yerdeki faaliyetine yaklaşık 2 yıl kadar önce son vererek iş yerini kapattığını beyan etmesi karşısında suça konu yerin, iş yeri olarak kullanılmadığı, herhangi bir ticari faaliyetin sürdürülmediği anlaşıldığından iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçunun unsurlarının oluşmayacağı gözetilmeden suça sürüklenen çocuğun bu suçtan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, 25/09/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/38271, Karar No: 2017/16624, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/38271 E.  ,  2017/16624 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/299, Karar No: 2025/3297, Tarih: 25.06.2025

**1. Hukuk Dairesi         2025/299 E.  ,  2025/3297 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/550 E., 2024/2104 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/297 E., 2019/569 K.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Vakıf vekili; çekişme konusu 221 ada 6 parsel sayılı taşınmazın 02.10.1950 tarihli kadastro tespiti ile ... kızı ... adına kayıtlı olduğunu, tapu kaydında ... ... Kilisesi Vakfından icareli olduğunun belirtildiğini, taşınmazın 01.11.1978 tarihinde ... adına tescil edildiğini ileri sürerek Vakıflar Kanunu’nun 17. maddesi uyarınca taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; dava konusu taşınmazın maliki olan ...'in ülkeyi izinsiz terk ettiğini ve tasfiye yasalarına göre hakkında işlem yapılmış olduğunu, Lozan Antlaşması'nın yürürlüğe girdiği 06.08.1340 (1924) tarihine kadar malının başında bulunmayan yani bulunduğu yeri terk etmiş olanların mallarına el konulmasının yasal zorunluluk olduğunu, vakıf kökeninden gelen taşınmazların .... Genel Müdürlüğüne intikalinin esas olduğunu, 5737 sayılı Kanun’un geçici 11. maddesi uyarınca Vakfın müracaatı bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; dava konusu taşınmazın tamamının mutasarrıfı ...'in firari eşhastan olması nedeniyle 13 Eylül 331 ve 15 Nisan 339 tarihli Kanunlar ve 17 Temmuz 1927 tarihli Talimatname hükmüne göre 26.10.1978 tarih ve 171 sayılı vaziyet kararı ile "metruken" davalı idare adına tapuya tesciline karar verildiği, metruken tescillerde "mahlulen tescilin" aksine ... adına tescil işlemi aynı Yasa gereği ise de 5737 sayılı Yasa ile bu ayrımın kaldırıldığı, Vakıflar Kanunu'nun 17. maddesinin şartları açısından dava konusu taşınmazın davacı vakfın mülk arazisi olduğu ve vakıf türünün sahih vakıf olduğu, taşınmazın tasarruf edenlerin veya maliklerin mirasçı bakımından ölümleri, kaybolmaları, terk veya mübadil gibi durumlara düşmeleri şartı açısından ise dosya kapsamına göre bir sonuca ulaşılamadığı, bu hususta somut bir delil de ileri sürülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 29.12.2021 tarihli, 2020/596 Esas ve 2021/1880 Karar sayılı kararı ile; geçerli bulunan vaziyet kararının dava konusu taşınmaza ait olduğu için davalı ... adına tescilin yolsuz olduğundan söz edilemeyeceği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Dairenin 16.11.2022 tarihli ve 2022/2260 Esas, 2022/7533 Karar sayılı kararı ile; yolsuz tescil sebebiyle oluşan tescilin iptali için açılan davada tescilin yolsuz olup olmadığına bakmakla görevli mahkemeler genel mahkemeler olduğundan ayrıca İdare Mahkemelerinden vaziyet kararının iptali için bir karar alınmasına gerek bulunmadığı, Vakıflar İdaresinin kendilerince düzenlenen 26.10.1978 tarihli vaziyet kararına istinaden mülkiyet hakkını kazanmadığı, ... ... kızı ... kaçak ya da yitik kişi ise o duruma düştüğü andan itibaren davalı ... İdaresinin taşınmazın mülkiyetini kazanmış olduğu, 26.10.1978 tarihli vaziyet kararının dava konusu taşınmazın maliki hakkında İdarece yapılan bir tespitten ibaret olduğu, bu tespit kararının da yeterli araştırmalar yapılmadan başlı başına bir kişinin kaçak ve yitik kişi olduğuna yeterli sayılamayacağı, kayıt malikinin Emvali Metruke Kanunları uyarınca kaçak ve yitik kişilerden olduğunun saptanması ve tescilin yolsuz olmadığının tespiti halinde de, aslı Vakıf olan taşınmaz için 5737 sayılı Vakıflar Kanunu′nun 17. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kayıt malikinin kaçak veya yitik olduğuna ilişkin yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle Vakıflar Kanunu'nun 17. maddesi şartları davacı Vakıf lehine oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 07.11.2024 tarihli 7531 sayılı Kanun gereğince harçtan muaf olduğunu, yatırdığı harçların iadesi gerektiğini, davacı Vakfın 1936 beyannamesi ile kurulduğunu, taşınmazda yer alan vakıf şerhinde belirtilen vakfın ise dayanak tapu kaydı itibariyle öncesinde kurulu mazbut vakıf olduğunu, davacının Vakıflar Kanunu geçici 7. ve 11. maddesine göre başvurusu olmadığını, taşınmazın 1936 beyannamesinde kayıtlı olmadığını, bilirkişi raporlarına itirazların değerlendirilmediğini, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilememesi gerektiğini, karar verilecek ise de maktu ücret olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Dosya içeriğinden; dava konusu 221 ada 6 parsel sayılı 300 m2 miktarlı ahşap ev nitelikli “ ... ... Kilisesi Vakfından İcareli” şerhi bulunan taşınmazın kadastro çalışmalarında 4748 umum 148 sayfa 1252 tarihli tapu kaydına istinaden ... kızı ... adına tespit edildiği, tespit tutanağında ...’in 1280 yılında vefat ettiği kızı ...’in kaldığı, onun da 1325 yılında ölümü ile ...’in kardeşi ... oğlu...’in mirasçı olarak kaldığı, onun da 1945 yılında ölümü ile karısı ... ile kızlarının mirasçı olarak kaldığı belirtilmekle birlikte kayıt maliki adına tespit edildiği, 02.10.1950 tarihinde kadastro işlemi ile adına tescil edildiği, 1252 tarih 4748 nolu tapu kaydında aynı şekilde vakıf şerhinin yer aldığı icarei müeccele ile ... binti ... ...’nin tasarrufunda olduğunun belirtildiği, dava konusu taşınmazın tamamının mutasarrıfı ... kızı ...'in firari eşhastan olması nedeniyle 13 Eylül 331 ve 15 Nisan 339 tarihli Kanunlar ve 17 Temmuz 1927 tarihli Talimatname hükmüne istinaden ... Başmüdürlüğünce düzenlenen 26.10.1978 tarihli ve 171 numaralı vaziyet kararı uyarınca taşınmazın davalı ... adına 01.11.1978 tarihinde metruken tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.06.2012 tarihli 2011/20-889 Esas, 2012/3784721 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; Türk Medenî Kanunu'nun 101. maddesinde tanımlandığı gibi, vakıflar, gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluklarıdır. Bu tanımdan anlaşılacağı üzere vakıflar, sosyal ve siyasal yaşam içinde bir sivil toplum örgütü olarak öngörülmüştür.

... Vakıfları ise, tümü padişah fermanı (buyruğu) ile diğer bir deyişle emri mahsusa ile kurulmuş olup vakfiyeleri bulunmamaktadır. Bu fermanlar genel bir içerik taşımamış, belli ve muayyen yer ya da yerlere hasredilmiştir. Söz konusu irade, cemaatlerin kuruluş zamanı itibariyle dini ve hayri işlevlerini özgürce yerine getirmelerine olanak tanıma şeklinde anlaşılmıştır. Esasen Osmanlı Hukukunda şirket ve derneklere önceleri tüzel kişilik tanınmamış, 18 ... 1286 (1879) tarihinde şirketlere tüzel kişilik tanınmış, 16 Şubat 1328 (1912) Tarihli Eşhası Hükmiyenin Gayrimenkullere Tasarrufuna Mahsus Kanunu'nun geçici fıkrasında; “... ve ... tarafından şimdiye kadar nam-ı müstear ile ...tasarruf olunagelen gayrimenkullerin bu kanunun neşir ve ilamından itibaren 6 ay zarfında müracaatları halinde müesseseler namına kaydının tashih olunacağı...” hükmü kabul edilmiştir. 13.06.1935 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 2762 sayılı Vakıflar Kanun’un kabul edilmesiyle mülhak vakıf olarak ayrı birer tüzel kişilik kazanmıştır (2762 s.yasa 6.madde).

Ayrıca, ... vakıflarının 1936 beyannamelerinde belirtilen ve vasiyet, bağış, satın alma yolu ile elde edilen taşınmazlar dışında zilyetlikle taşınmaz edinmesi de olanaklı değildir. Bu husus Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.05.2002 tarih, 2002/16-159 Esas, 2002/355 Karar sayılı ilamında da açıkça belirtilmiştir.

Bunun yanı sıra, ... vakıflarının kendilerine ait taşınmazları adlarına tescil ettirme yöntemi ilk olarak mülga 2762 sayılı Vakıflar Kanun’un 44. maddesi ve Geçici 1-A maddesinde düzenlenmiştir.

2762 sayılı Kanun'un 44. maddesine göre; kanunun neşri tarihinden en az on beş yıl evvelinden beri vakıf olarak tasarruf edildikleri vergi kayıtları, icar kontratları ve eşhası hükmiyenin gayrimenkule tasarruflarına dair olan 16 Şubat 1328 tarihli kanunun neşrinden sonra tapuya verilmiş defterler ve müesseselerin hesap defterleri ve buna benzer vesikalarla anlaşılacak olan yerler o suretle vakıf kütüğüne kaydolunurlar. Bu kayıt vakıflar idaresinin istemesi üzerine tapuca o gayrimenkullerin kayıtlarına işaret ve keyfiyet münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan tarihinden itibaren iki yıl içinde dava yolu ile bir güna itiraz olunmadığı takdirde o malların vakıf olarak kati tescilleri yapılır ve tapuları verilir.

Geçici 1-A maddesinde ise; “Şimdiye kadar vakıflar idaresine hesap vermemiş olan bütün mütevelliler veya mütevelli heyetleri bu kanunun hükümleri yürümeğe başladığı günden itibaren üç ay içinde idare ettikleri vakıfların mahiyetlerini, varidat menbalarını ve bunların sarf ve tahsis mahallerini, geçmiş son senenin varidat ve masraflarının miktar ve nevilerinin ve mütevelliliği hangi selahiyetli merciin intihap veya kararına müsteniden ve hangi tarihten beri yaptıklarını gösterir bir beyanname tanzimine ve mensup oldukları vakıflar dairesine vermeğe mecburdurlar.... -Beyannameler muhteviyatının vesika ve teamüllere müstenit olması ve bu vesika veya taamüllerin bu kanunun neşrinden evvel mevcut ve mer'i bulunması şarttır.” hükümlerini içermektedir.