muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/14334, Karar No: 2014/18113, Tarih: 05.11.2014

AİHS madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse ... aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına ... saygı gösterilmesi hakkına sahiptir. AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanık ...'nın resmi nikahlı evli iken vefat eden babasının ölümünden dolayı, dul ve yetim maaşı alabilmek için, diğer sanık olan ... ile 19.12.2000 tarihinde anlaşmalı olarak boşandığı, ancak boşandıktan sonra fiilen hiç ayrılmayıp, birlikte yaşamaya devam ederek SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmişse de, mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun’un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai bir düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler çerçevesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 05.11.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1305, Karar No: 2012/11163, Tarih: 04.04.2012

**8. Ceza Dairesi         2012/1305 E.  ,  2012/11163 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık hakkında hazineye ait taşınmaza iskele, soyunma kabini, çocuk kulübü, bekçi kulübesi, su sporları ünitesi, şezlong alanı ve gölgelik alan, voleybol sahası, beton zemin, yeşil alan, kamelya, duş, WC, depo, kahvehane ve restoran yapmak suretiyle tecavüz ettiğinden bahisle dava açılmış ise de; dosyada tapu kaydı, ayrıntılı kroki, ada ve parseli gösteren pafta örneği bulunmadığından, tecavüze konu taşınmazın varsa tapu kaydı, pafta örneği getirtilerek gerektiğinde refakate inşaat mühendisi bilirkişide alınarak yeniden keşif yapılıp taşınmazın niteliği, bina vasfında olup olmadığı, yapımı için ruhsat gerekip gerekmediği, İmar Kanunu ve mevzuatı içinde kalıp kalmadığı belirlenmek suretiyle sanığın tecavüz ettiği iddia olunan taşınmazın Kıyı Kanununa göre kıyıda veya uygulama imar planı varsa sahil şeridinde kalıp kalmadığı, tecavüze konu binanın belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde olup olmadığı ve binanın yapım tarihi de araştırılarak sonucuna göre TCK.nun 184 ve Kıyı Kanunu'nun 15. maddeleri uyarınca sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5230 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 04.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1296, Karar No: 2012/223, Tarih: 12.01.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/1296 E.  ,  2012/223 K.**

**"İçtihat Metni"**

Irza geçme ve zorla kaçırıp alıkoyma suçlarından sanık ...’in yapılan yargılaması sonunda; eylemlerinin ... olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma ve ... olmayan kimseyi rızasıyla kaçırıp alıkoyma suçları kabul edilerek mahkûmiyetine dair ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 09.12.2005 gün ve 2003/342 Esas, 2005/420 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi katılanlar vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Oluşa uygun şekilde sanığın işlediği kabul edilen ... olmayan mağdure ile rızasıyla cinsi münasebette bulunma ve ... olmayan kimseyi rızasıyla kaçırıp alıkoyma suçlarının 765 sayılı TCK.nın 416/3 ve 430/2. maddelerinde öngörülen cezalarının üst sınırları itibarıyla aynı Kanunun 102/4 ve 104/2. maddelerine göre 7 yıl 6 aylık asli ve ilave zamanaşımına tâbi oldukları ve suç tarihi olan 02.09.2001'den inceleme tarihine kadar bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından, hükümlerin 5237 sayılı TCK.nın 7/2. maddesi ile 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilmek suretiyle CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanununu 322/1 ve 5271 sayılı CMK.nın 223/8. maddeleri uyarınca sanık hakkında açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 12.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5519, Karar No: 2021/156, Tarih: 19.01.2021

**17. Hukuk Dairesi         2020/5519 E.  ,  2021/156 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-K A R A R-

6100 sayılı HMK m. 310/3 “(Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.” düzenlemesini içermektedir.

Davacı vekili Av. ... dosya temyiz incelemesine gönderildikten sonra 06.11.2020 tarihli dilekçe ile davaya konu başvurularından feragat ettiğini bildirdiğinden, davacı vekilinin vekaletnamesinde davadan feragat yetkisi bulunup bulunmadığı da denetlenmek suretiyle davadan feragat hususunda ek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 19/01/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10693, Karar No: 2011/1001, Tarih: 01.02.2011

**6. Hukuk Dairesi         2010/10693 E.  ,  2011/1001 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı eşya alacağı davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, ziynetlerin aynen ya da bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacıya düğünde takılan ziynetlerin davalının ailesi tarafından elinden alınıp satıldığını ve davalıya araba alındığını ve bir daha da iade edilmediğini belirterek ziynetlerin aynen iadesini ya da bedeli olan 13.960 TL'nin tahsilini talep etmiştir. Davalı, arabanın ziynetlerin bozdurularak değil bankadan kredi çekilerek babası tarafından alındığını, altınları davacının giderken üzerinde götürdüğünü savunmuştur.

Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi hükmü uyarınca kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimse iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir.

Davacı kadın dava konusu edilen ziynet eşyasının davalıda kaldığını ileri sürmüş, davalı koca ise onun tarafından götürüldüğünü savunmuştur. Hayat deneylerine göre olağan olanın bu çeşit eşyanın kadının üzerinde olması ya da evde saklanması, muhafaza edilmesidir. Başka bir anlatımla bunların davalı tarafın zilyetlik ve korumasına terk edilmesi olağan durumla bağdaşmaz.

Davacı, dava konusu ziynet eşyasının varlığını, bunların zorla elinden alındığını, ispat yükü altındadır.

Olayda, davacı kadın dava konusu ziynet eşyasının zorla elinden alındığını, bozdurulup araba alındığını bir daha da iade edilmediğini dinlettiği tanıkların beyanı ile ispat edememiştir. Bununla birlikte davacı, dava dilekçesinde yemin deliline de dayanmış olduğundan davacıya ziynetlerin elinden alındığı, davalı tarafta kaldığı konusunda davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK.nun 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 1.2.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8643, Karar No: 2013/18708, Tarih: 05.11.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/8643 E.  ,  2013/18708 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş, davalı vekili de temyiz dilekçesinde duruşma isteminde bulunmuş olmakla, duruşma için belirlenen 05.11.2013 günü temyiz eden davacı idare vekili Av. ...'ın yüzüne karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediğinden temyiz eden davalı vekilinin yokluğunda duruşmaya başlanarak davacı idare vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

1) Dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan bölümünün imar planındaki durumu, kamuya özgülenip özgülenmediği, konut alanı olarak düzenlenmiş ise önceki imar durumuna göre bu bölümde kısıtlama olup olmayacağı, olacaksa oranı ilgili Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğünden sorularak, alınacak cevaplarla,

2) ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 02.02.2010 Tarih 2009/56-2010/34 sayılı kararı ile dava konusu taşınmazın toplamda 1124,15 m²’lik bölümü kıyı kenar çizgisinde kaldığından bu kısımların tescil harici bırakılmasına hükmedildiği, ancak kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmakla;

a) Sözü edilen dava dosyası bu dosya içerisine konularak,

b) Fen bilirkişisinden kıyı kenar çizgisinde kaldığı için tescil harici bırakılmasına karar verilen ve kamulaştırılan bölümler ile arta kalan bölümleri gösterir krokili ek rapor alınarak,

Birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 05.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/467, Karar No: 2023/1063, Tarih: 08.11.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2021/467 E.  ,  2023/1063 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/358 E., 2020/22 K.

KARAR : Asıl ve birleşen davaların reddine

ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 27.09.2018 tarihli ve

2018/2002 Esas, 2018/16429 Karar sayılı BOZMA kararı

1. Taraflar arasındaki birleştirilerek görülen elatmanın önlenmesi, kâl ve ecrimisil davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine ilişkin karar, asıl davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı asıl davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Asıl Dava

4. Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin maliki olduğu ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi 5838 ada 7 No.lu parsele komşu ve davalıya ait 8 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki binanın durumunun belirlenmesi amacıyla yapılan tespitte müvekkiline ait 7 No.lu parsele 9.05 m2 tecavüzün tespit edildiğini ileri sürerek davalının müvekkiline ait 7 No.lu parsele müdahalesinin menine, taşkın binanın kâline, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 5.000,00 TL ecrimisilin kanuni faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

5. Asıl davada davalı vekili, itiraz etmeleri nedeniyle tespit raporuna istinaden davanın kabulüne muvafakatlerinin bulunmadığını, taşınmazın bulunduğu alanda pafta kayması bulunması nedeniyle mahkemece yeniden yapılacak keşifte kadastral öncesi mevcut olan sınırlar ile pafta sınırlarının örtüşmediğinin anlaşılacağını, bu hatanın parsel maliklerinin kusurlarından değil tüm parsellerde mevcut olan kaymanın adadaki yapıların tarihi özellik taşıması ve birinci derecede sit alanı içinde kalması dolayısıyla mevcut kadastral çalışmalar öncesi sınırlara itibar edilmeyip adaya mahsus hazırlanan pafta uyarınca parsel oluşturulmasından ve bu parselizasyona herkesin yasa gereği rıza göstermesi ile ortaya çıkan bir durumdan yani ada içindeki binanın tarihi eser niteliği taşıması nedeniyle tarihi dokunun bozulmaması için gösterilen özen sonucunda kadastro elemanlarının yaptıkları hatalardan kaynaklandığını, davacının iddia ettiği bir tecavüz varsa bu tecavüzün yeni olmadığını, ada ve parseldeki yapılaşmanın en az 100-200 yıllık olduğunu, o tarihten beri eski ve yeni malikleri tarafından nizasız fasılasız kullanıldığını, davacının kötüniyetli olup tecavüzün önlenmesi ve yıkım kararı verildiğinde tarihi doku bozulacağından Eski Eserleri Koruma Kanunu’na göre kararın uygulanmasına fiilen imkân olmadığını, tüm adadaki parseller kaydığından uyuşmazlığın mahkemece değil, 2859 sayılı Kanun gereği davacının kadastro müdürlüğüne müracaat etmesiyle çözülmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Birleşen Davalar

Asıl davada davalı olan ... vekili tarafından, asıl davada davacı ... ve 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 parsel maliklerine karşı ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/337 Esas, yine aynı Mahkemenin 2014/84 Esas ve ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/115 Esas sayılı dosyalarında, komşu parsellerin kadastral durumlarıyla fiili durumları arasındaki uyumsuzluğun giderilmesi, müvekkilinin parseline tecavüzlü olanların elatmalarının önlenmesi ve kâl istemli davalar açılmış, bu davalar asıl dava ile birleştirilmiş; birleşen davalarda davalı vekilleri açılan davaların reddini savunmuşlardır.

İlk Derece Mahkemesi Kararı

6. ... 1. Asliye Sulh Hukuk Mahkemesinin 26.05.2015 tarihli ve 2010/765 Esas, 2015/223 Karar sayılı kararı ile; davacının giderilmesini talep ettiği tecavüzlerin sebebinin kadastro hatası veya pafta kayması olmadığı, bölgede çıkan yangında yanan binaların yerine sonradan yapılan binaların parsellerin içine hatalı olarak inşa edilmesinden kaynaklandığı, uyuşmazlığın çözümü için kadastro müdürlüğünün çalışmalar yapması ve husumetin idari yoldan çözümünün gerektiği, parsel maliklerinin fazla kullanımları bulunmadığı, yıkımın söz konusu olamayacağı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

8. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 27.09.2018 tarihli ve 2018/2002 Esas, 2018/16429 Karar sayılı kararı ile; “…1.Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yazılı şekilde hüküm verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığından dava konusu taşınmazın 1.derecede sit alanında bulunan Eski ... Hanı bünyesinde olması da dikkate alınarak 2863 Sayılı Kanun’un 9. maddesi gereğince davacı vekilinin kal isteminin reddine ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacı vekilinin ecrimisile yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere; ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır.

Tarihi, arkeolojik veya sanat değeri olup eski devirlerden günümüze intikal eden ya da ileride böyle değerleri taşıyacağı kesin ve mutlak olan sayıca sınırlı mallar korunması gerekli kültür varlığı sayılırlar.

Tarihi, arkeolojik veya sanat değeri olup eski devirlerden günümüze intikal eden ya da ileride böyle değerleri taşıyacağı kesin ve mutlak olan sayıca sınırlı mallar korunması gerekli kültür varlığı sayılırlar.

Uyuşmazlığa konu parselin bulunduğu Eski ... Han’ın 15.yy ikinci yarısında inşa edildiği, 1958 yılında ... Kapalı Çarşı ve Hanlar Bölgesinde çıkan yangın sonucu batı bölümü ile kısmen kuzey bölümünün ayakta kaldığı,yanan bölümlerinin yeniden inşa edildiği, Eski ... Hanın, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu Başkanlığının 09.07.1977 tarihli kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edildiği, Kadastro Müdürlüğünün yazısına göre ise söz konusu yere ait kadastro çalışmalarının 1935 yılında kesinleştiği, tesis kadastrosundaki binaların konumu ile yenileme paftasındaki binaların konumları arasındaki farklılığın tesis kadastrosundan sonra bölgede çıkan yangında yanan yerlerin yerine sonradan yapılan binaların parsellerin içerisine hatalı olarak inşa edilmesinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.

O halde dava konusu taşınmazların ve taşınmazdaki binaların mevcut durumu bölgede 1958 tarihinde çıkan yangından sonra inşa edilen yapıların parsel içerisine hatalı olarak inşa edilmesinden sonra kaynaklanmakta ise de; 1977 yılında kurul tarafından taşınmazın korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilmesi karşısında dava konusu yapıların kurulun izni ve denetimi ile yapıldığı, bu halde de yapı maliklerinin kötüniyetli olmadıkları sonuç ve kanaatine varılmakla ecrimisil isteminin reddine ilişkin kararda bir isabetsizlik yoktur. Davacı vekilinin ecrimisile yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3-Davacı vekilinin elatmanın önlenmesi isteminin reddine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Hemen belirtilmelidir ki; Türk Medeni Kanunu'nun 683. maddesi uyarınca şey üzerinde mülkiyet hakkı sahibi, hukuk düzeninin sınırları içerisinde kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkilerine sahip olup malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı her türlü elatmanın önlenmesi davası açılabilir.

3-Davacı vekilinin elatmanın önlenmesi isteminin reddine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Hemen belirtilmelidir ki; Türk Medeni Kanunu'nun 683. maddesi uyarınca şey üzerinde mülkiyet hakkı sahibi, hukuk düzeninin sınırları içerisinde kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkilerine sahip olup malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı her türlü elatmanın önlenmesi davası açılabilir.

2863 sayılı Kanun’un 9. maddesine göre; ”Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde koruma bölge kurullarınca alınan kararlara aykırı olarak, korunması gerekli kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarında inşai ve fiziki müdahalede bulunulamaz, bunlar yeniden kullanıma açılamaz veya değiştirilemez. Esaslı onarım, inşaat, tesisat, kısmen vaya tamamen yıkma, yakma, kazı veya benzeri işler inşai ve fiziki müdahale sayılır.” Aynı Kanunun 10. maddesine göre; ”Her kimin mülkiyetinde veya idaresinde olursa olsun, taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunmasını sağlamak için gerekli tedbirler almak, aldırmak ve bunların her türlü denetimine yapmak veya kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler ve valiliklere yaptırmak,Kültür ve Turizm Bakanlığına aittir.” Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Yapı Esasları ve Denetimine Dair Yönetmelik’in 11. maddesine göre ise; ”Koruma Bölge Kurulu,taşınmaz kültür varlığı parsellerinde, taşınmaz kültür varlıklarının mahiyetlerini etkilemeyecek şekilde ayrılma ve birleştirilmelerine izin vermeye yetkilidir” denilmiştir. Belirtilen yasa ve yönetmelik hükümleri çerçevesinde tarafların bu şekilde kurula başvuruda bulunduklarına dair bilgi ve belge dosyada bulunmadığına göre, davacı-karşı davalının mülkiyet hakkı karşısında; İcra ve İflas Kanunu’nun 30. maddesi hükümleri de gözetilerek elatmanın önlenmesi isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi doğru olmamıştır…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı

9. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.01.2020 tarihli ve 2019/358 Esas, 2020/22 Karar sayılı kararı ile; önceki karar gerekçesinde açıklanan nedenlerle müdahalenin men'i ve yıkım kararının verilemeyeceği, verilse dahi uygulanmasının mümkün olmayacağı, infazı kabil olmayacak şekilde müdahalenin men'ine karar verilemeyeceği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi

10. Direnme kararı süresi içinde asıl davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; somut olayda, davaya konu taşınmaz hakkında müdahalenin men’ine karar verilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

12. Uyuşmazlığın çözümünde, konu ile ilgili yasal düzenleme ve kavramlara ilişkin ilişkin açıklama yapılmasında yarar vardır.