muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4, Karar No: 2019/46, Tarih: 24.01.2019

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...;

"31 Mayıs 2005 tarih ve 5358 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değişik İcra ve İflas Kanunu'nun 343. maddesinin başlığı '30 ve 31 inci maddeler hükmüne muhalefet edenlerin cezası'dır.

İİK'nun 343. maddesi ile yalnız kendisi tarafından yapılacak olan bir işin yapılması veya yapılmaması veya bir irtifak hakkının yüklenmesi veya kaldırılması hakkındaki ilam hükümlerine geçerli bir mazereti olmaksızın aykırı hareket eden borçlunun lehine hüküm verilmiş olan kişinin şikayeti üzerine cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır.

Madde başlığında da yazıldığı üzere, madde ile İİK'nun 30. ve 31. maddelerine muhalefet eylemleri suç olarak kabul edilip, İİK'nun 343. maddesinde yaptırıma bağlanmıştır.

Burada özellikle konumuzu ilgilendiren İİK'nun 31. maddesinin incelenmesi gerekmektedir. İİK'nun 31. maddesi, 'Bir irtifak hakkının veya gemi siciline kayıtlı olan bir gemi üzerindeki intifa hakkının kaldırılmasına yahut, böyle bir hakkın tahmiline mütedair ilam icra dairesine verilince icra memuru 24 üncü maddede yazılı şekilde 7 günlük bir icra emri gönderir. Borçlu muhalefet ederse ilamın hükmü zorla icra olunur.' hükmünü içermektedir.

İİK'nun 31. maddesi bir irtifak hakkını veya gemi siciline kayıtlı olan bir gemi üzerindeki intifa hakkının kaldırılmasına veya böyle bir hakkın yüklenmesine ilişkin ilam icra dairesine verildiğinde, icra müdürü borçluya İİK'nun 31. ve 24. maddeleri gereğince yedi günlük bir icra emri gönderir. Borçlu tarafından icra müdürünce gönderilen icra emrinin gereklerinin bilerek yerine getirilmediğinin tespiti halinde, ilam hükmü zorla yerine getirilir. Ancak ilam hükmünün icra dairesince zorla yerine getirilmesi borçlunun cezai sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

İİK'nun 343. maddesinde düzenlenen suçun faili, İİK'nun 30. ve 31. maddelerine muhalefet suçu bakımından, ilam hükmünün gereğini yerine getirmesi için kendisine yükümlülük yüklenen borçludur. İİK'nun 343. maddesindeki düzenleme karşısında, bu suçun özgü suç niteliğinde bulunduğu tartışmasızdır.

Yine İİK'nun 343. maddesinin, İİK'nun 31. maddesi nazara alınarak yorumlanmasından bu suçun, bir irtifak hakkının kurulması veya kaldırılmasına yönelik icra emrinin alacaklı tarafından icra dairesine verilmesi üzerine icra müdürünün ilam borçlusuna gönderdiği icra emrinin gereğini yerine getirme süresi içerisinde borçlunun icra emrindeki mükellefiyete aykırı davranması ile oluşacağı, icra emrinin ilam borçlusu tarafından öngörülen sürede yerine getirilmemesi halinde icra emrindeki mükellefiyetin zorla yerine getirileceği, bu nedenle icra emrindeki mükellefiyetin icra memurunca zorla yerine getirilmesinden sonra artık icra emrine muhalefet etmenin İİK'nun 343. maddesinde düzenlenen suçu oluşturmayacağı anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında, Yahyalı Cumhuriyet Başsavcılığının 13/12/2010 tarih ve 2010/474 Esas sayılı iddianamesiyle, Yahyalı Sulh Hukuk Mahkemesinin 2004/240 esas ve 2007/20 karar sayılı ilamı ile ...'un maliki olduğu tapuda Fetullah Mahallesi, 144 ada 27 parsel sayılı taşınmaza ulaşım için bu taşınmaz lehine Fetullah Mahallesi 144 ada 24 ve 28 numaralı parsellerden geçen geçit hakkı tesis edildiğini, 24/03/2010 tarihinde Yahyalı İcra Müdürlüğünce geçit hakkının mahallinde infaz ve tesis edildiğinin, sanık ...'un infazdan sonra geçit hakkı tesis edilen yola 40x40 cm ebadında 60-70 cm yüksekliğinde beton direk dikmek suretiyle hükmen hak sahibine teslim edilen taşınmaz mala tekrar el koyduğunu iddia edilerek eylemine uyan 5237 sayılı TCK'nın 290/1 ve 53/1 maddelerinden cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı, sanık ...'un Yahyalı Sulh Hukuk Mahkemesinin 2004/240 Esas, 2007/20 Karar sayılı irtifak hakkı tesisine ilişkin ilamının tarafı olmadığı gibi Yahyalı İcra Müdürlüğüne borçlu ... aleyhine açılan icra takibinin tarafıda olmadığı, bu hali ile İİK'nun 343. maddesinde düzenlenen özgü suçun faili de olamayacağı anlaşıldığından;

Sanık hakkında açılan kamu davasının suç ve karar tarihi itibariyle yetkili ve görevli mahkeme olan Yahyalı Sulh Ceza Mahkemesinde görülüp neticelendirilmesinin usul ve Yasaya uygun olduğu ve bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının incelenerek bir hüküm verilmesi gerektiği" düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının değişik gerekçe ile KABULÜNE,

2- Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 14.04.2014 tarihli ve 13204-4735 sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA,

3- Yahyalı (Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesinin 05.04.2011 tarihli ve 314-43 sayılı hükmünün, sanığın eyleminin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 343. maddesinde düzenlenen suçu oluşturup oluşturmadığına ilişkin değerlendirmenin ve yargılama yapmanın aynı Kanun'un 346. maddesine göre icra mahkemesine ait olması nedeniyle, 5271 sayılı CMK'nın 4 ve 5. maddeleri uyarınca icra mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yargılamaya devamla hüküm kurulması isabetsizliğinden sair yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA,

4- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 24.01.2019 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/9123, Karar No: 2007/11067, Tarih: 13.12.2007

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/9123 E.  ,  2007/11067 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde 35.184,60 YTL. eğitim ve öğretim giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen sarf tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ...’ın ... Harp Okulunda okurken disiplin puanının yetersizliği nedeniyle okulla ilişiğinin kesildiğini, askeri lise ve harp okuluna başlarken verilen yüklenme senedi gereğince davalıların sorumlu olduklarını, davalı asıla 35.184.600.000 TL masraf yapıldığını, borcun istenmesine rağmen ödenmediğini ileri sürerek 35.184.600.000 TL masrafın sarf tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istenilmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Dosya içerisinde bulunan ve davalı asıl borçlu ...’ın askeri liseye girerken verilen ve ... 4. Noterliğince 26. Ağustos.1997 tarihinde 9605 yevmiye numarasıyla düzenlenmiş yüklenme senedi ile Harp Okuluna girerken verilen ve Kars 1. Noterliğince 20.09.2000 tarihinde 14059 yevmiye numarasıyla düzenlenen yüklenme senetlerinde öğrencinin okulla ilişiğinin kesilmesi halinde hangi kalemlerden sorumlu olacağı ayrıntılarıyla yazılmıştır. Sayılan bu gider kalemleri arasında personel ve amortisman gideri bulunmadığından davalıların davaya dayanak oluşturan maliyet çizelgelerindeki bu giderlerden sorumlu tutulamayacağının düşünülmemiş olması,

2- Yukarıda anılan yüklenme senetlerinde yükümlü ve kefillerin ödeyeceği tazminatın faiz başlangıç tarihi “sarf tarihi” olarak belirtilmiştir. Sarf tarihinden maksat, ilgili kurum tarafından yükümlüye yapılan her bir kalem masrafın yapıldığı tarihtir. Şayet sarf tarihlerinin tespiti mümkün değilse, faizin başlangıç tarihi olarak eğitim ve öğretim dönemi sonunun faiz başlangıcına esas alınması gerekir. Davacı tarafından dosyaya sunulan masraf çizelgelerinden yükümlüye yapılan her bir kalemin sarf tarihi belirtilmediği için faiz başlangıç tarihi olarak eğitim ve öğretime başladığı dönemin sonu esas alınması gerekirken, birinci bilirkişi raporunda 1997-1998 eğitim dönemi sonu yerine 1998-1999 dönemi sonu alınması suretiyle eksik faiz hesaplanması, ikinci bilirkişi kurulu raporunda ise 1998 yılı başının alınması suretiyle fazla faize hükmedilmesi,

3-Davalı kefil ... 26.08.1997 tarihli kefalet senedinde davalı asılın askeri okul ile ilişiğinin kesilmesi halinde askeri lise için tahakkuk edilecek masrafların ve bu masrafların yapıldığı tarihten itibaren tahakkuk edecek faizin 6.980.973.000 TL’yi geçmemek üzere müteselsil kefil ve müşterek borçlu sıfatıyla ödeyeceğini taahhüt etmiştir. Bu durumda davalı asıl için askeri lisede yapılan masraflar ve bu masrafların sarf tarihinden itibaren işleyecek faiz toplamının 6.980.973.000 TL’si ile sorumlu tutulması gerekirken, 55.847.784.000 TL’den sorumlu tutularak kefalet sınırının aşılmış olması,

4- Davalı ... ise yükümlü ...’ın askeri liseye girerken düzenlenen 26.08.1997 günlü yüklenme senedinin düzenlenme tarihinde ... olmaması nedeniyle velisi olarak senedi imzaladığı, dava tarihinde de asıl borçlu ...’in ... olduğu göz önüne alındığında, askeri lise dönemine ait masraflar ve bunların işlemiş faizinden sorumlu olmayacağının düşünülmemiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, yüklenme senedi kapsamında, personel ve amortisman giderini eğitim gideri olarak gönderilen maliyet çizelgesinden indirip, diğer giderler için sarf tarihlerinden dava tarihine kadar işlemiş faizini hesaplayan ek rapor aldırılmalı, asıl borçlu ...’ın hesaplanan borcun tamamından, kefillerin ise yukarıda açıklandığı şekilde kefil oldukları dönemler ve kefalet limitleri dikkate alınarak sorumlulukları belirlenerek hüküm kurulmalıdır.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı tarafa iadesine, 13.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/629, Karar No: 2017/436, Tarih: 08.03.2017

**Hukuk Genel Kurulu         2017/629 E.  ,  2017/436 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesince davanın reddine dair verilen 24.10.2011 gün ve 2011/337 E., 2011/53 K. sayılı kararın temyiz incelemesinin davacı vekilince istenilmesi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 23.01.2013 gün ve 2012/6136 E., 2013/1188 K. sayılı kararı ile;

(...Davacı, 1983 yılında Bursa PTT Başmüdürlüğü ile davalı Kooperatif tarafından imzalanan protokole göre, davalıya ait arsanın bir bölümünün ayrılarak içine 3 adet lojman binasının davalı tarafından yapıldıktan sonra bunların ayrılan arsa ile birlikte müstakil tapulu olarak hiçbir ücret alınmadan kendilerine devredileceğini karşılığında da bu arsa üzerine kendileri tarafından santral binası yapılacağını, sanayi bölgesine telefon hattı çekmeyi, kooperatif üyelerine indirim sağlanması yönünde taahhütlerde bulunulduğunu, davalının lojman inşaatını yaptığını, kendilerinin de üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiklerini ancak davalının önce dava dışı Halk Bankasının taşınmaz üzerinde ipoteği olduğunu sonra bu konuda Genel Kurul kararı almaları gerektiğini söyleyerek beklettiklerini akabinde de arsanın dava dışı Nilüfer Belediyesine takas suretiyle devredildiğini öğrendiklerini, Belediye aleyhine tapu iptal ve tescil davası açtıklarını ve dava sonucunda Belediyenin iyi niyetli olduğu ve üzerindeki taşınmazların bedelinin arsa bedelinden fazla olduğu belirtilerek 1.527.035,00 TL'nin Belediyeye ödenmesi karşılığında arsanın tapusunun adlarına tesciline karar verildiğini ve kesinleşen mahkeme ilamı doğrultusunda 09.02.2010 tarihinde parayı yatırdıklarını ileri sürerek protokol gereklerini yerine getirmeyerek kendilerini zarara uğratan davalıdan 1.527.035,00 TL nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Her ne kadar mahkemece, davacının malvarlığında bir eksilme olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de; 1983 yılında Bursa PTT Başmüdürlüğü adına başmüdür ve müdür yardımcısı ile davalı Kooperatif adına yönetim kurulu başkanı ve başkan yardımcısı tarafından imzalanan protokole göre, davalıya ait arsadan 2.500.00.m2' lik bölümünün ayrılarak içine 3 adet lojman binasının davalı tarafından yapıldıktan sonra bunlarla birlikte ayrılan arsanın müstakil tapulu olarak hiçbir ücret alınmadan davacıya devredileceği ve karşılığında da bu arsa üzerine davacı tarafından santral binası yapılacağı, sanayi bölgesine telefon hattı çekilmesi, kooperatif üyelerine indirim sağlanması yönünde taahhütlerde bulunulduğu, davalı tarafından belirlenen arsa üzerine lojman inşaatının yapıldığı, davacı tarafından da protokol yükümlülüğünün yerine getirdiği ancak davalının ayırdığı arsayı dava dışı Nilüfer Belediyesine takas suretiyle devrettiği ve davacı tarafından Belediye aleyhine tapu iptal ve tescil davası açıldığı ve dava sonucunda Belediyenin iyi niyetli olduğu ve üzerindeki taşınmazların bedelinin arsa bedelinden fazla olduğu gerekçesiyle arsa bedeli olan 1.527.035,00 TL'nın Belediyeye ödenmesi karşılığında arsanın tapusunun davacı adına tesciline karar verildiği ve kesinleşen mahkeme ilamı doğrultusunda 09.02.2010 tarihinde davacının parayı yatırdığı dosya kapsamı ile sabittir.

Resmi şekilde yapılmayan tapulu taşınmazın bağışına ilişkin sözleşme hukuken geçersizdir. Geçersiz sözleşmeye dayanılarak iptal ve tescil istenemeyeceği gibi sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeni ile tazminat da istenemez ise de, mahkeme gerekçeli kararında da kabul edildiği ve davalı tarafından bu yönde temyiz olmaması nedeniyle davacı lehine usuli kazanılmış hak durumu oluştuğu üzere davalı kooperatif uzun yıllar protokoldeki taahhütlerini yerine getireceğine dair davacıda güven yaratmıştır. Bu halde akdin şekil şartı ile geçersizliğini ileri sürülmesi hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir. Ve davalı, protokole güven nedeniyle davacının uğradığı müspet zararı tazmin ile yükümlüdür. Davalının imzaladığı protokol gereğince hiçbir bedel ödenmeksizin arsayı davacıya devretme yükümlülüğü altında iken davacı bu arsayı davalının takas suretiyle devrettiği dava dışı Nilüfer Belediyesine mahkeme ilamı doğrultusunda 1.527.035,00TL arsa bedeli ödeyerek tapuda adına tescilini sağlayabilmiştir. Davacı, aralarındaki protokol hükümlerine göre ödediği bu bedel kadar zarara uğramıştır. O halde Mahkemece, davacının mahkeme ilamı doğrultusunda arsa bedeli olarak dava dışı Belediyeye ödediği 1.527.035,00TL' nın davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir ...)

gerekçesi ile hüküm bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Davacı vekili protokol gereğini yerine getirmeyen davalının haksız eylemi nedeni ile müvekkilinin 1.527.035,00 TL zarara uğradığını belirterek ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren yürütülecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davada taraf ehliyetlerinin bulunmadığını, protokolün Kooperatifler Kanunu gereğince alınması gereken genel kurul kararı olmaksızın imzalanması nedeniyle müvekkili yönünden geçerliliğinin olmadığını, resmi şekilde yapılmayan tapulu taşınmazın devrine ilişkin sözleşmenin de geçersiz olduğunu dile getirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, “…Geçersiz nitelikteki sözleşmeye dayanılarak iptal ve tescil istenemeyeceği gibi sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeni ile tazminat da istenemez ise de, davalı kooperatif uzun yıllar protokoldeki taahhütlerini yerine getireceğine dair davacıda güven yaratmıştır. Bu halde akdin şekil şartı nedeni ile geçersizliğini ileri sürmesi hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir. Ve davacının protokole güven nedeni ile uğradığı zararı tazmin ile hükümlüdür. Ancak; davacı kurumun mal varlığında bir eksilme olmamıştır. Davacı kurum PTT hizmetlerini sunmak ile hükümlüdür. Zarara uğradığını ileri sürmekte ise de yapılan santral binası ve santral hükümlü olduğu hizmetin ifasına yöneliktir. Ve yine davacı kendisine ait olmayan bir taşınmazın bedelini ödeyerek kendi adına tescilini sağlamıştır. Taşınmaz bedelini ödemesi nedeni ile zarara uğradığından bahsedilemez kaldı ki davalı tarafından da taşınmaz üzerine bedelsiz olarak binalar yapılmıştır. Davacı yanın taşınmaz bedelinin haricinde müspet bir zararı olduğu iddiası da yoktur…” şeklindeki gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Özel Dairece davacı vekilinin temyiz itirazları üzerine yukarıda yazılı gerekçelerle hüküm bozulmuştur.

Özel Dairece davacı vekilinin temyiz itirazları üzerine yukarıda yazılı gerekçelerle hüküm bozulmuştur.

Yerel mahkemece “…Dosyaya sunulan delil ve belgelere göre taraflar arasında resmi şekilde yapılmayan tapulu taşınmazın bağışına ilişkin sözleşmenin geçersizliği nedeniyle geçersiz sözleşmeye dayanılarak tapu iptali tescil istenemeyeceği gibi sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeniyle tazminatta istenemez ise de, davalı kooperatifin uzun yıllar protokoldeki görevlerini yerine getireceğine dair davacıda güven yarattığı, bu durumda akdin şekil şartı nedeniyle geçersizliğinin ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, bu nedenle davcının protokole güven nedeniyle uğramış olduğu zararı tazmin ile yükümlüdür. Ancak davacı kurumun mal varlığında bir eksilme olmamıştır. Davacı kurum PTT hizmetlerini sunmakla yükümlüdür. Zarara uğradığını ileri sürdüğü santral binası ve santral yükümlü olduğu hizmetin ifasına yöneliktir. Davacı kendisine ait olmayan bir taşınmazın bedelini ödeyerek kendi adına tescilini sağlamıştır. Kaldı ki; davalı tarafça taşınmaz üzerine bedelsiz binalar yapılmıştır. Yine davacı yanın taşınmaz bedelinin haricinde menfi müspet bir zararının olduğu taşınmaz bağışı olmasa idi santralin yapılamayacağı ve yasal olarak telefon hizmetinin götürülmesinin mümkün olamayacağı yönünde bir iddiası da bulunmamaktadır. Bu durumda davacının menfi müspet zararından bahsedilemez ve davanın reddi gerekir. Yargıtay bozma ilamı gerekçesi usul ve yasa hükümlerine uygun görülmemiştir…” şeklindeki gerekçe ile önceki kararda direnilmiştir.

Direnme kararı taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, iki taraflı edim yükleyen sözleşmede taraflardan birinin edimini ifa etmemesi sebebiyle karşı tarafın dava dışı kişiye ödemek durumunda kaldığı bedelden edimini ifa etmeyen âkidin sorumlu olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.

I- Davalı tarafın temyiz istemi yönünden yapılan inceleme:

Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, Mahkemenin ilk gerekçesinde sözleşmenin geçersizliğinin olayın oluş şekline göre davalı tarafça ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması teşkil ettiği yönündeki kabulünün, davalı tarafça gerekçenin düzeltilmesi yönünde temyiz edilmemiş olmasına rağmen, aynı yönde hüküm içeren direnme kararının bu gerekçe ile temyiz edilmesinde davalının hukuki yararının bulunup bulunmadığı hususu ön sorun olarak tartışılmıştır.

Buna göre davalı vekilinin ilk kararda da aynen yer alan bir kabulü temyiz etmemiş iken direnme kararını bu yönden temyiz etmesinde hukuki yararının bulunduğundan söz edilemez.

Açıklanan nedenle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi gerekir.

II- Davacı tarafın temyiz istemi yönünden yapılan inceleme:

Buna göre davalı vekilinin ilk kararda da aynen yer alan bir kabulü temyiz etmemiş iken direnme kararını bu yönden temyiz etmesinde hukuki yararının bulunduğundan söz edilemez.

Açıklanan nedenle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi gerekir.

II- Davacı tarafın temyiz istemi yönünden yapılan inceleme:

Taraflar arasında 1983 tarihli adi yazılı protokolün imzalandığı, bu protokolle davalı Kooperatifin kendi taşınmazının bir bölümü üzerinde lojman inşa ederek davacıya teslim ve müstakil tapusunu devredeceğinin, karşılığında davacı tarafça davalı Kooperatifin istifade etmesi için santral binası yapılacağının, sanayi bölgesine telefon hattı çekileceğinin, kooperatif üyelerine indirim sağlanılacağının taahhüt edildiği, davacının bu protokolde yükümlendiği edimlerinin tümünü ifa ettiği, davalının ise davacıya teslim edilen binaların bulunduğu arazinin mülkiyetini devretmeyip, dava dışı Nilüfer Belediyesi adına takas suretiyle tescilini sağladığı çekişmesizdir.

Uyuşmazlığa konu istem taşınmaz satış sözleşmesine dayanmamaktadır. İstem, taraflar arasındaki inkâr edilmemiş ve neredeyse tüm hükümleri karşılıklı olarak ifa edilmekle dosya kapsamından anlaşılan oluşa göre geçersizliğinin ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması teşkil edeceği hem mahkeme hem de Özel Dairenin kabulünde olan protokolde kendi edimlerini tümüyle ifa eden tarafın, karşı tarafın edimini ifa etmemesi nedeniyle protokolden beklediği faydayı elde edememesi sebebine dayalı olarak âkidinin sözleşmeye aykırılığından doğan zararın tazminine ilişkindir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında uyuşmazlığın geçersiz taşınmaz satış sözleşmesine dayalı olduğu, bu halde tarafların ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre verdiklerinin iadesini isteyebileceği, dava konusu istemin ise bu kapsamda değerlendirilemeyeceği ileri sürülmüş ise de, bu görüş Kurul çoğunluğu tarafından kabul görmemiştir.

Sonuç itibariyle, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç:

1- Yukarıda (I) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz isteminin REDDİNE,

2- (II) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, karar düzeltme yolu açık olmak üzere 08.03.2017 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Dava, geçersiz sözleşme nedeniyle 3. şahsa ödenen bedelin davalıdan istirdatına ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen hüküm Yüksek 13. Hukuk Dairesi'nce bozulmakla direnme kararının davacı tarafından temyiz edilmesi sonucu Hukuk Genel Kurulu'nun önüne gelmiştir.

Öncelikle maddi olayın ne olduğunu ve bundan sonra da aşamalardan sözetmek gerekmektedir. Yasal düzenlemeler ve uygulama konusunda daha sonra açıklamada bulunulacaktır.