muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/7226, Karar No: 2012/8929, Tarih: 21.05.2012

**4. Hukuk Dairesi         2011/7226 E.  ,  2012/8929 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ...tarafından, davalı ... aleyhine 23/09/2010 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 07/04/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, yayın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Dava konusu olayda; hukuka aykırı eylemin meydana geliş biçimi, tarafların sıfatları ve yukarıda gösterilen ilkeler göz önünde tutulduğunda takdir edilen manevi tazminat miktarı fazladır. Mahkemece, daha ılımlı bir miktar manevi tazminat takdir edilmesi gerekir. Karar, bu bakımdan yerinde görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle BOZULMASINA; öteki temyiz itirazlarının ise (1) sayılı bentte açıklanan nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 21/05/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2198, Karar No: 2017/12257, Tarih: 19.09.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/2198 E.  ,  2017/12257 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacılar ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacılar ; davacı şirket ile davalılar arasında 01.08.2013 tarihli ve 4 yıl süreli kira sözleşmesi akdedildiğini, davacılardan ...'ın şirket yetkilisi olarak sözleşmeyi imzaladığını, taşınmazın 10.08.2014 tarihinde tahliye edileceğinin 08.07.2014 tarihli ihtarname ile davalılara bildirildiğini, anahtarların teslim alınmadığını, 10 günlük Ağustos ayı kira bedelinin 15.08.2014 tarihinde yatırıldığını ancak bu tarihten önce 12.08.2014 tarihinde kiralayanlar tarafından müvekkilleri hakkında icra takibi başlatıldığını, bu takipte Temmuz ve Ağustos ayı kira paralarının talep edildiğini, müvekkili ...'ın kira sözleşmesini şirket adına imzalayan şirket yetkilisi olduğunu, sözleşmenin tarafı olmadığını, ona husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkili şirketin taşınmazı fiilen 10 ay kullanılmasına rağmen 12 ay 10 günlük kira bedeli ödendiğini, müvekkili şirketin iki aylık 70.000 TL avans kira bedeli ödemesinde bulunduğunu belirterek, davacıların ... 29. İcra Müdürlüğünün 2014/15743 esas sayılı dosyasında başlatılan alacağın tahsiline yönelik icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve takip miktarının %20'sinden aşağı olmayacak miktarda kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş yargılama sırasında icra dosyasına ödeme yapıldığını belirterek alacağın istirdatını istemiştir.

Davalılar ; davacıların takipe itirazı üzerine davacı tarafından ... 6. İcra Hukuk Mahkemesnide itirazın kaldırılması davası açıldığını, davacı ...'ın bu davada taraf gösterilmediğini, ...'ın borcu bulunmadığının kendilerince de kabul edildiğini, bu nedele husumet itirazında bulunduğunu, kira sözleşmesi imzalandığında elden verilen 70.000 TL olmadığını, bunun yazılı belge ile ispatlanması gerektiğini, davacıların gönderdiği ihtarnamenin Eylül ayı sonu itibariyle müvekkillerine tebliğ edildiğini, kira sözleşmesinin 4 yıl süreli olduğunu, kira kaybı alacağına ilişkin ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesinde ayrıca dava açtıklarını, taşınmazın anahtarlarının 09/09/2014 tarihinde teslim edildiğini belirterek haksız davanın reddine ve takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile ... 29. İcra Dairesi'nin 2014/15743 esas sayılı takip dosyası nedeniyle, davacılardan ...'ın borçlu olmadığının tespitine, davacı şirket yönünden 17.26 TL işlemiş faiz yönünden borçlu bulunmadığının tespitine, şartlar oluşmadığından tarafların tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm davacılar ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalılar ve davacıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davacılar vekilinin 70.000 TL'lik peşin kira ödemesine ilişkin temyiz taleplerinin incelenmesine gelince; Davacılardan ...Eğitim... Ltd. Şti. ile davalılar arasında imzalanan 01.01.2010 başlangıç tarihli beş yıl süreli kira sözleşmesinin varlığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacılardan ... şirket yetkilisi olarak, şirket adına kira sözleşmesini imzalamıştır. Davalılar, davacılar hakkında başlattıkları ... 29. İcra Müdürlüğünün 2014/15743 Esas ve 01.08.2013 tarihli icra takibi ile ödenmeyen 2014 yılının Temmuz ve Ağustos kira bedeli toplamı olan 70.000 kira alacağının tahsilini istemişlerdir. Borçlu davacılar yasal sürede borca itiraz ederek takibi durdurmuştur. Davacılar 20.08.2013 tarihinde peşin olarak 2 aylık kira bedeli 70.000 TL ödediğini beyan ederek, banka kayıtları ve yemin deliline dayanmıştır. Mahkemece, her ne kadar davalılar banka kayıtlarında 20.08.2013 tarihli, 70.000 TL lik bir ödeme var ise de; bu ödemenin kimin tarafından yapıldığının ve kira bedeli olarak yapılıp yapılmadığının belli olmadığı gibi, ayrıca 19.09.2013 tarihinde yapılan kira ödemesinin Ağustos kira bedeli, 23.09.2013 tarihli ödemenin ise Eylül ayı kira bedeli olarak ödendiğinden, 20.08.2013 tarihli ödemenin şirket tarafından yapılmış olması durumunda da hangi sebeple yapıldığının belli olmadığı gerekçesi ile 70.000 TL lik ödeme kira bedeli ödemesi olarak dikkate alınmamış ise de; Banka hesap ekstresinde 20.08.2013 tarihli 70.000 TL lik ödemenin yer aldığı ancak kimin tarafından ve ne için yapıldığı belirli olmadığından; ödemenin hangi hesaptan (havale-EFT yolu ile mi) yapıldığı, elden bir ödemenin yapılması durumunda ise ödeme makbuzunda ödeyen kişinin isminin bulunabileceği dikkate alınarak, ilgili bankaya müzekkere yazılarak 20.08.2013 tarihli 70.000 TL lik ödeme ile ilgili açıklama istenerek davacılar tarafından ödenip ödenmediğinin tespit edilmesi, gerekirse davacıların yemin deliline de dayanmış olduğu gözetilerek davacılara, ödeme konusunda davalılara yemin teklif etme hakları olduğu hatırlatılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2- Davalılar vekilinin yargılama giderlerine ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

2- Davalılar vekilinin yargılama giderlerine ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece; davacılardan ...Eğitim... Ltd. Şti. yönünden, davanın 70.000 TL asıl alacak ve 371,10 TL faiz için davanın reddine karar verildiğine göre, 6100 sayılı HMK'nun 326/2 ve devamı maddeleri uyarınca, dava sırasında yapılan yargılama giderlerinin davanın kabul ve ret oranına göre taraflar arasında paylaştırılması gerekirken, tamamından davalının sorumlu tutulması da doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacılar ve davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince davacılar yararına, üçüncü bentte açıklanan nedenlerle HUMK'nun 428. maddesi gereğince davalılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden taraflara iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.09.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3899, Karar No: 2013/4774, Tarih: 07.03.2013

**22. Hukuk Dairesi         2013/3899 E.  ,  2013/4774 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

İHBAR OLUNAN :

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı taraf davacının 27.08.2010 tarihinden itibaren davalı üniversiteye bağlı İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde radyoloji teknisyeni olarak çalıştığını, 01.03.2012 tarihinde iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı ve geçerli bir sebep olmadan feshedildiğini, bu sebeple feshin geçersiz olduğunun tespiti ile davacının işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı üniversite, davalı kuruma husumet yöneltilemeyeceğini, ihaleyi alan şirketler ile İstanbul Üniversitesi arasındaki hukuki ilişkinin alt işverenlik olarak nitelendirilemeyeceğini, belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davalı üniversite ile ihbar olunan şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin olmadığı, asıl işverenin davalı ... olduğu, buna göre 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. ve devam eden maddelerine göre feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, karar verilmesi gerekçesi ile aşağıdaki belirtilen tazminatların tespitine karar vermek gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Alt işveren işçisi tarafından, feshin geçersizliğine karar verilmesi istemiyle yalnızca alt işveren hakkında veya geçersizlik yahut muvazaa iddiasıyla sadece asıl işveren aleyhine açılan davalarda, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçersiz veya muvazaaya dayandığının belirlenmesine bağlı olarak, davalı olarak gösterilen kişinin işçinin gerçek işvereni olmadığının belirlenmesi halinde taraf sıfatı sorunu ortaya çıkmaktadır. Davanın taraf sıfatı yokluğu sebebi ile reddedilmesi halinde, gerçek işverene karşı açılacak davada işçi, çoğunlukla, işe iade davaları için öngörülen bir aylık dava açma süresini kaçırma tehlikesi ile karşılaşmaktadır. Böyle bir sonuç işçiyi mağdur edeceği gibi, bir aylık süre geçmemişse yeni bir dava açılmasını gerektirmesi nedeni ile usul ekonomisine de uygun düşmez. Gerek daha önce işe iade davalarına bakan Yargıtay 9. Hukuk Dairesince ve gerek Dairemiz tarafından davacının temsilcide yanıldığı veya taraf sıfatında maddi hataya düştüğü kabul edilmek suretiyle taraf değişikliği konusunda mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun katı kuralları aşılarak sorun çözülmeye çalışılmıştır.

Öte yandan, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124. maddesinde kabul edilebilir yanılgıya dayanan iradi taraf değişikliği taleplerinin mahkemece kabul edilmesi yönünde düzenleme yapılmıştır. Ancak sözü edilen düzenlemede taraf değişikliğinin talep şartına bağlanması karşısında, hâkim tarafından bu hususta taraflara hatırlatmada bulunulması mümkün değildir. Bu sebeple talep olmadığı halde, taraf sıfatında maddi hataya düşüldüğünden söz edilmek suretiyle mahkeme kararının bozulmasına yönelik uygulamaya devam edilmesinin, kanunun belirtilen açık düzenlemesi karşısında, mümkün olmadığı görülmektedir.

Mahkemece verilecek hükmün etkisi bakımından; mecburi dava arkadaşlığı, maddi bakımdan mecburi dava arkadaşlığı ve şekli (usûlî) bakımdan mecburi dava arkadaşlığı olarak ikiye ayrılmaktadır. Maddi bakımdan mecburi dava arkadaşlığı, maddi hukuka göre bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi zorunlu hallerde söz konusu olur (6100 sayılı HMK.m.59). Şekli (usûlî) bakımdan mecburi dava arkadaşlığı ise, kanunun özel hükümleri ve davanın niteliğinden kaynaklanan, birden fazla kişiye karşı dava açılmasının ve yürütülmesinin zorunlu olduğu hallerde oluşan dava arkadaşlığına denir. Şekli dava arkadaşlığı, gerçeğin tam olarak ortaya çıkarılması ve taraflar arasındaki ilişkinin doğru karara bağlanmasını sağlamak için kabul edilmiştir. Bu durumda, dava konusu hukuki ilişki hakkında bütün dava arkadaşlarına yönelik tek ve aynı doğrultuda bir karar verme zorunluluğu yoktur. Ayrıca dava arkadaşlarının yaptıkları usulî işlemler birbirinden bağımsızdır.

4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarına göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçerli olup olmadığı veya muvazaaya dayanıp dayanmadığına yönelik re’sen yapılması gereken yargısal denetim, ilişkinin taraflarının, yani asıl işveren ve alt işverenin davada yer almalarını ve kendi hukuklarını koruyacak açıklama ve ispat haklarını zorunlu kılmaktadır. Aksince bir düşünce Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6.maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkına ve 6100 sayılı Kanun’un 27. maddesinde öngörülen hukuki dinlenilme hakkına aykırılık teşkil eder. Buna göre, işe iade davalarına özgü olarak, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin sözkonusu olduğu davalarda, davalı taraf yönünden bir çeşit şekli (usûlî) bakımdan mecburi dava arkadaşlığının mevcut olduğu kabul edilmelidir.

Görüldüğü üzere, bu çözüm tarzı hem işçi hem de işveren yönünde hukuka uygun maddî ve usûlî bakımdan her iki tarafın haklarını korumasını sağlayan bir çözümdür.

Görüldüğü üzere, bu çözüm tarzı hem işçi hem de işveren yönünde hukuka uygun maddî ve usûlî bakımdan her iki tarafın haklarını korumasını sağlayan bir çözümdür.

Böyle olunca, işe iade davasının yalnızca asıl işveren veya alt işveren aleyhine açılması durumunda, mahkemece, dava hemen reddedilmemeli, davalı olarak gösterilmeyen asıl işveren veya alt işverene davanın teşmili için davacı tarafa süre verilmeli, verilen süre içinde, diğer dava arkadaşına teşmil edilirse davaya devam edilmeli, aksi halde dava sıfat yokluğundan reddedilmelidir.

Taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına yönelik olarak yapılacak inceleme sonucunda, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçersiz veya muvazaaya dayanması sebebi ile feshin geçersizliğine yönelik karar gerçek işveren hakkında kurulmalı, geçersiz veya muvazaaya dayalı ilişkinin diğer tarafı hakkında sıfat yokluğu davanın reddine karar verilmelidir. Ancak, 6100 sayılı Kanun’un 327. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca taraf sıfatı olmadığı halde, davacıyı, davalı sıfatı kendisine aitmiş gibi yanıltarak kendisine karşı dava açılmasına sebebiyet verdiği için, davanın sıfat yokluğu sebebi ile hakkındaki davanın reddine karar verilen taraf lehine vekâlet ücreti takdir edilmemelidir.

Somut olayda; davanın sadece asıl işveren hakkında açıldığı görüldüğünden davalı olarak gösterilmeyen ve alt işveren durumunda olan Marmara Tem. İnşaat Gıda ve Kargo Dağıt. Hiz. San. ve Tic. Limited Şirketine davanın teşmili için davacı tarafa süre verilmesi ve yukarıda açıklanan ilke ve esaslar doğrultusunda yargılamaya devam edilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 07.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5978, Karar No: 2023/5015, Tarih: 15.11.2023

**12. Ceza Dairesi         2023/5978 E.  ,  2023/5015 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hâkimliği

SUÇLAR : Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme

KARAR : İtirazın reddine ilişkin mercii kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Mazgirt Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.10.2020 tarihli ve 2020/321 Soruşturma, 2020/180 Karar sayılı kararıyla şüpheli ... hakkında kişilerin huzur ve sükûnunu bozma ile verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçlarından verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara şikâyetçi tarafından yapılan itiraz üzerine Tunceli Sulh Ceza Hâkimliğinin, 04.12.2020 tarihli ve 2020/1560 Değişik iş sayılı kararıyla itirazın kabulü ile soruşturmanın genişletilmesine ve soruşturma işlemlerinin tamamlanmasının ardından yeniden kovuşturmasızlık kararı verilmesi hâlinde bu kararın itiraza tabi olacağı hususunun hatırlatılmasına karar verilmiş, eksiklikler giderildikten sonra Mazgirt Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.12.2020 tarihli ve 2020/519 Soruşturma, 2020/284 Karar sayılı kararıyla şüpheli ... hakkında kişilerin huzur ve sükûnunu bozma ile verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçlarından kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş, bu karara da şikâyetçi tarafından itiraz edilmesi üzerine Tunceli Sulh Ceza Hâkimliğinin, 16.02.2021 tarihli ve 2021/276 Değişik iş sayılı kararıyla itirazın reddine karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 10.09.2021 tarihli ve 94660652-105-62-8013-2021-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.10.2021 tarihli ve KYB-2021/112523 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Yargıtay 4. Ceza Dairesine gönderilmiş, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 07.03.2022 tarihli ve 2021/39869 Esas, 2022/6634 Karar sayılı, Dairemizin 23.11.2022 tarihli ve 2022/1727 Esas, 2022/9068 Karar sayılı karşılıklı görevsizlik kararları üzerine oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dava dosyası Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmiştir.

Yargıtay Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun 11.07.2023 tarihli ve 2022/Bşk-92 Esas, 2023/11 Karar sayılı kararıyla Dairemizin görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilerek, dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.10.2021 tarihli ve KYB-2021/112523 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

Yargıtay Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun 11.07.2023 tarihli ve 2022/Bşk-92 Esas, 2023/11 Karar sayılı kararıyla Dairemizin görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilerek, dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.10.2021 tarihli ve KYB-2021/112523 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 71. maddesi ile değişik 173/3. maddesinde yer alan, 'Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder...' ile aynı Kanun’un 173/4. maddesindeki 'Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.' şeklindeki düzenleme karşısında, Tunceli Sulh Ceza Hâkimliğinin 04/12/2020 tarihli ve 2019/2112 değişik iş sayılı kesin nitelikteki kararını müteakip, Mazgirt Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, eksiklikler giderildikten sonra, soruşturmanın genişletilmesi kararı sebebiyle, 26/10/2020 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz üzerine esastan bir karar verilmesi gerektiği cihetle, Mazgirt Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 22/12/2020 tarihli ve 2020/519 soruşturma, 2020/284 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararının hukuken yok hükmünde olduğu tespit edilerek, ilk kovuşturmaya yer olmadığına dair karar hakkında esastan bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun’un, "Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar" başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrasında; "Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.", aynı Kanun'un “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz" başlıklı 173 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; "Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir." ve aynı maddenin dördüncü fıkrasında; "Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir." şeklindeki düzenlenmelere yer verilmiştir.