muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/5603, Karar No: 2012/6366, Tarih: 19.03.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/5603 E.  ,  2012/6366 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Geceleyin bina içinde hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Suç tarihinde geceleyin saat 04:00 sıralarında yakınana ait evin penceresinin çengelini kırarak açıp, içeriden hırsızlık yapan sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 116/1-4, 151/1. maddeleri gereğince konut dokunulmazlığını bozma ve mala zarar verme suçlarından zamanaşımı içerisinde işlem yapılması ve uygulama yapılmayan 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesinin, mahkumiyetin doğal sonucu olarak infaz aşamasında gözetilmesi olanaklı kabul edilmiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; sanık ... ve müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 19.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19554, Karar No: 2024/7398, Tarih: 17.09.2024

**9. Ceza Dairesi         2021/19554 E.  ,  2024/7398 K.**

**"İçtihat Metni"**

DURUŞMA TALEPLİ

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/246 E., 2016/32 K.

SUÇLAR : Nitelikli cinsel saldırı, konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Kısmi iade, kısmi onama

Sanık hakkında konut dokunulmazlığının ihlali suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 231/5. maddesi uyarınca verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının aynı Kanun’un 231/12. maddesi gereği itiraz yoluna tabi olduğu, anılan karara yönelik temyiz isteği 5271 sayıl Kanun'un 264. maddesine göre itiraz edilip, bu hususta mahallinde merciince değerlendirme yapılması gerektiği anlaşılmış, bu nedenle temyiz incelemesinin sanık hakkında nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs suçundan kurulan hükümle sınırlı yapılmasına karar verilmiştir.

Sanık hakkında nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle,

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, hükmedilen ceza miktarına göre 5320 sayılı Kanun'un 8/1 maddesi gözetilerek 1412 sayılı Kanun'un 318. maddesi uyarınca reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ - OLAY VE OLGULAR

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, hükmedilen ceza miktarına göre 5320 sayılı Kanun'un 8/1 maddesi gözetilerek 1412 sayılı Kanun'un 318. maddesi uyarınca reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ - OLAY VE OLGULAR

1. Sanık hakkında nitelikli cinsel saldırı suçunu işlediği iddiası ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 102/2, 35. maddeleri uyarınca açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda, Elbistan Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.02.2016 tarihli ve 2015/246 Esas, 2016/32 Karar sayılı kararı ile mevcut delillerin değerlendirilmesi ile sanığın mağdurenin ikametine gelerek imzalaması gereken bir belge olduğunu söylediği, sanık ...'nın 20 TL parayı mağdureye uzatarak cinsel birliktelik teklif ettiği, mağdurenin bunu kabul etmemesi üzerine sanık ...'nın, mağdurenin göğüslerini ellediği ve cebir kullanmak suretiyle mağdureyi ikametinin içerisine ittiği ve kendisinin de ikamete girdiği, sanık ...'nın, mağdure ...'yi ikametin içerisinde bulunan kanepenin üzerine yatırdığı ve mağdure ...'ye organ sokmak amacıyla üzerine çıktığı, ancak mağdure ...'nin direnmesi üzerine, sanık ...'nın bu eylemi gerçekleştiremediği, bunun üzerine sanık ...'nın, mağdure ...'yi dudaklarından öptüğü ve vücudunun çeşitli yerlerini ellediği, bu sırada mağdure ...'nin, sanık ...'nın elinden kurtularak mutfağa kaçtığı, sanık ...'nın pantolonunu yarıya indirdiğini ve iç çamaşırını yarıya kadar çıkardığını gören mağdure ...'nin mutfakta bulunan cam bardağı kırarak eline aldığı, sanık ...'nın kısmen çıplak haliyle mutfağa gelerek kırık cam parçasını mağdure ...'nin elinden almaya çalıştığı, mağdure ...'nin bu sırada kaçarak ikametin dışına çıktığı ve üst katta oturan ev sahibi olan tanık Mustafa'dan yardım istediği bu suretle sanığın nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs suçunu işlediği anlaşıldığından 5237 sayılı Kanun'un 102/2, 35, 62, 53. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hakkında hak yoksunlukları uygulanmasına karar verilmiştir.

2. Dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz İsteği

Sanığın üzerine atılı suçu işlemediğine ve dilekçesinde belirttiği diğer hususlara ilişkindir.

III. GEREKÇE

1. Sanık hakkında kurulan hükümde, olay günü sanığın, katılanın aşılabilir mukavemeti dışında organ veya sair cisim sokmak suretiyle nitelikli cinsel saldırı eyleminin tamamlamasına engel harici herhangi bir neden bulunmaksızın eyleminin sonlandığı anlaşılmakla sanığın sübuta eren eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 102/1-1.cümlesinde düzenlenen cinsel saldırı suçunu oluşturduğu gözetilerek hüküm kurulması gerekirken suç vasfının tayininde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

2. Bozma gerekçesine göre Tebliğnamede onama isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

IV. KARAR

2. Bozma gerekçesine göre Tebliğnamede onama isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Elbistan Ağır Ceza Mahkemesinin kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2865, Karar No: 2019/632, Tarih: 21.01.2019

**8. Hukuk Dairesi         2018/2865 E.  ,  2019/632 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Ecrimisil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K... A R A R

Davacı vekili mazbut Sultan Beyazıt Vakfı’na ait olan dava konusu taşınmazın davalı tarafından 3 katlı bina yapılmak suretiyle işgal edildiğini belirterek, 01/04/2008 ila 31/03/2013 tarihleri arasında ecrimisil ve işgal tarihinden itibaren kademeli faiz talebinde bulunmuştur.

Davalı, süresinde cevap dilekçesi sunmamış, yargılama sırasında dava konusu parseli oğlu Kenan’ın 20 yıldır kullandığını, kendisinin kullanmadığını savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne dair verilen karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, ecrimisil istemine ilişkindir.

Somut olayda, dava konusu parselin davalı tarafından kullanıldığı tereddütsüz bir şekilde tespit edilememiştir. Davacı vekili, dava dilekçesinde tanık deliline dayanmış olmasına rağmen davacı tarafa tanık listesi sunmak üzere usulüne uygun süre verilmeden, tanıklar dinlenmeden eksik incelemeyle karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Ayrıca, HMK’nin 297/2. maddesi gereğince; mahkemece verilen hüküm ile taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Bu maddeye göre; hüküm fıkrasının çok açık olması, infazı sırasında tereddüt yaratmayacak şekilde taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların tek tek belirtilmesi gerekir. Aksi halde, hükmün icrası sırasında şüphe ve tereddütlerin doğmasına ve ilamın infaz edilememesine neden olur.

O halde, talep de gözetilerek, hangi dönem için kaç lira ecrimisilin tahsili gerektiğinin ve buna göre faizin başlama tarihinin, diğer bir deyişle dönem sonlarının hükümde açıkça belirtilmesi gerekirken, infazda tereddüt yaratacak şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile usul ve kanuna aykırı bulunan hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 21/01/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/875, Karar No: 2023/3301, Tarih: 13.03.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/875 E.  ,  2023/3301 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/1089 Değişik İş, 2022/1089 Karar

SAYISI : KIT/2022-1640

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kabulü - İtirazın Kısmen Kabulü

SAYISI : K-2018/66929

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının sevk ve idaresindeki araçla, davalı ... şirketince Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 18.06.2012 günlü çift taraflı trafik kazasında davacının ağır yaralandığını ve maluliyeti oluştuğunu, karşı aracın tam kusurlu olduğunu, usulüne uygun başvuruya rağmen davacıya ödeme yapılmadığını belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalarak 47.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.000,00 TL rapor ücretinin davalıdan tahsili isteminde bulunmuş, yargılama sırasında ıslah yoluyla talebini 66.706,29 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı ... şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, dosyaya ibraz edilen maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını ve rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, alınan bilirkişi raporlarına dayanılarak; "... Başvurunun kabulü ile, 65.706,29TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.000,00 TL adli rapor ücreti olmak üzere toplam 66.706,29TL tazminatın 15/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 2018/İHK-10541 sayılı kararıyla; davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve "avans faizi" ibaresinin çıkartılarak yerine "yasal faiz" ibaresinin yazılmasına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 2018/İHK-10541 sayılı kararıyla; davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve "avans faizi" ibaresinin çıkartılarak yerine "yasal faiz" ibaresinin yazılmasına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 07.02.2022 tarih ve 2021/6966 Esas, 2022/1689 Karar sayılı ilamıyla; "...Davacı tarafça sürekli iş göremezlik tazminatı yanında adli rapor ücreti olarak 1.000,00 TL’nin de davalıdan tahsili isteminde bulunulmuş, hakem heyetince 65.706,29 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.000,00 TL adli rapor ücreti olmak üzere toplam 66.706,29 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Oysa rapor ücreti yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesi gereken bir alacak kalemi olup yanılgılı değerlendirme ile asıl alacağa eklenmesi ve yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır..." ve "...İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi, ancak hesaplanan miktarın maktu vekalet ücretin altında kalması nedeni ile AAÜT'nin 17. maddesi gereğince karar yılındaki maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiş..." şeklindeki gerekçelerle İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "...Başvuru sahibinin talebinin kısmen kabulü ile 65.706,29 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının 15.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sigorta şirketinden tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine" ve "...başvuru sahibi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Asgari Avukatlık Ücret Tarifesi ve 5684 sayılı yasanın 30/17. maddesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.180,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; başvuran lehine nispi tarifeye göre hesaplanan tam vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken eksik ücret takdirinin usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; başvuran lehine nispi tarifeye göre hesaplanan tam vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken eksik ücret takdirinin usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40-2020/40 sayılı kararı.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla bozma sonrası ikinci karar tarihinde asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine ilk karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre belirlenen vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Ancak belirlenen bu hatanın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde gösterilen nedenle davacı tarafın İtiraz Hakem Heyeti kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinde yer alan " 2.180,00 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “5.100,00 TL” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

13.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4837, Karar No: 2021/2478, Tarih: 02.03.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/4837 E.  ,  2021/2478 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

...

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı M.E.B., davalı ..., ..., feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun davalılardan ... Temizlik İnşaat Taahhüt Pazarlama Sanayi Tic. Ltd. Şti.ve ... vekillerinin süre yönünden reddine, dahili davalı Milli Eğitim Bakanlığı ve feri müdahil Kurum vekillerinin esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın davalı MEB ve Feri Müdahil vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz İsteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; müvekkilinin diğer davalılara ait işyerlerinde çalışmadığını, 01/08/2003 -18/10/2008 tarihleri arasında davalı okulda çalıştığını ancak çalışmasının Kuruma eksik bildirildiğini beyanla Kuruma bildirilmeyen sürelerde hizmet akdiyle davalı okulda çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı M.E.B vekili ; 2008 öncesine ait taleplerin 5 yıllık zamanaşımına uğradığını, getirtilen kayıtlardan davacının bir kısım süreler çalışmalarının bulunduğunu anlaşıldığını, davacı ve diğer okul çalışanlarının yaz tatillerinde okulda öğrenci bulunmayan aylarda çalışmadığını, davacının iddia ettiği zaman aralıklaının önemli bir kısmında çalışmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili; davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI;

Davacının davasının kabulü ile davacının davalı ... sicil numaralı meslek lisesi okul aile birliği adlı işyerinde 01/08/2003 - 09/06/2016 tarihleri arasında asgari ücret üzerinden hizmet akdine dayalı olarak sigortasız çalıştığının Tespitine.karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI;

Davalılar ... Temizlik İnş. Taah. Paz. San. Tic. Ltd Şti ve ... vekilleri tarafından sunulan istinaf dilekçelerinin süre yönünden Reddine, davalı MEB ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Feri Müdahil Kurum Vekili

Eksik incelem ve araştırma ile, yazılı delil ve belge olmadan sadece tanık beyanlarına dayanılarak karar verildiği,tanık beyanları dışında resmi ve yazılı delillere (işyeri kayıtları, ücret tediye bordrosu, makbuz, ticari defterler...vs) itibar edilmeden hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etti.

Davalı MEB Vekili

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Feri Müdahil Kurum Vekili

Eksik incelem ve araştırma ile, yazılı delil ve belge olmadan sadece tanık beyanlarına dayanılarak karar verildiği,tanık beyanları dışında resmi ve yazılı delillere (işyeri kayıtları, ücret tediye bordrosu, makbuz, ticari defterler...vs) itibar edilmeden hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etti.

Davalı MEB Vekili

davacını çalışmalarının kuruma bildirildiği kadar olduğunu, yaz aylarında çalışmadığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etti.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın Yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

506 sayılı Kanunun ”Üçüncü kişinin aracılığı” başlıklı 87'nci maddesi hükmünde, aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişi olarak tanımlanmış, sigortalıların üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu Kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işverenin de sorumlu olacağı belirtilmiştir. Maddede “aracı” olarak nitelenen üçüncü kişi, gerek mevzuatta, gerekse öğreti ve yargı kararlarında; alt işveren, tali işveren, taşeron, alt müteahhit, alt ısmarlanan gibi adlarla anılmaktadır.

Aracı kavramı, her şeyden önce, asıl işverenin varlığını, bir başka işverenin asıl işverene ait işin bir bölümünü yapmayı üstlenmesini ve asıl işverene ait iş yerinde veya iş yerinin bir bölümünde iş alanın kendi adına sigortalı çalıştırmasını gerektirir.

Asıl işverenle aracı arasındaki ilişki taşıma, eser ve benzeri sözleşmelere dayanabilir ise de, hiç bir şekilde hizmet akdi unsurları bulunmamalıdır. Burada önemli olan yön, asıl işverene ait işin bir bölümünün aracı tarafından görülmesidir. Aracı kavramının belirleyici özelliği, asıl işverene ait işten bir bölüm iş alınması ve bu işte kendi adına sigortalı çalıştırılmasıdır.