muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4341, Karar No: 2025/207, Tarih: 07.01.2025

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını, emsalin doğru seçilmediğini, emsal karşılaştırmasının uygun yapılmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığını, bedelin adil olarak belirlenmesi için yeniden bilirkişi raporu alınması ve 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinde belirtilen esaslara dikkat edilmesi gerektiğini, raporda genel geçer ve soyut nitelendirmelerle değer biçilmiş olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın ve somut emsal olarak alınan taşınmazın imar uygulaması görmemiş kadastral parseller olduğu, düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmadığı, dolayısıyla bilirkişi raporunda da bu yönde değerlendirme yapılması doğru olduğu gibi dava konusu parselin somut emsale yakın mesafede konumda bulunduğu anlaşılmakla emsal incelemesi yapmak suretiyle 2942 sayılı Kanun'un 11 inci ve 12 inci maddeleri çerçevesinde taşınmazın değerini belirlemeleri ve buna göre bilirkişilerin dava konusu taşınmazlarla emsal taşınmazın konum, nitelik ve vergi beyanları itibarıyla karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek suretiyle her iki taşınmazı kıyaslamak suretiyle dava konusu taşınmazın değerini belirlemelerinde isabetsizlik bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun karar vermeye yeterli ve elverişli olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen birim fiyatının aynı bölgeden Dairemize daha evvel yansıyan dosyalardaki m² fiyatlarıyla uyumlu olduğu; ancak hükme esas alınan 02.04.2020 tarihli bilirkişi raporunda, taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların bedelinin hesabında 2019 yılı maktu ağaç cetveli getirilerek tespit edilen bedellerin denetlenmediği anlaşılmış, Dairece 2019 yılına ait maktu ağaç cetveli getirilerek bedellerin karşılaştırılması sonucu 6 yaşındaki 1 adet erik ağacı için 116 TL ağaç bedeli belirlenmesi gerekirken, bilirkişi raporunda 243 TL bedel belirlendiği, yine 6 yaşında 1 adet şeftali ağacı için 110 TL ağaç bedeli belirlenmesi gerekirken 199 TL ağaç bedeli belirlendiği, buna göre toplam ağaç bedelinin 287+116+110=513 TL olması gerekirken, 729 TL olarak belirlendiği, buna göre 216 TL fazla kamulaştırma bedeli depo ettirildiğinden, 216 TL'nin iadesine karar verilmemesi doğru görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3.Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak m² birim bedelinin belirlenmesinde, aynı bölgeden Dairemize intikal eden ve denetimden geçen dosyalar da dikkate alındığında bir isabetsizlik görülmediği gibi, dosyadaki bilgi ve belgelere göre, dava konusu taşınmaz arsa niteliğinde olduğundan bu hususa ilişkin temyiz itirazı da yerinde görülmemiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3097, Karar No: 2018/238, Tarih: 18.01.2018

**17. Hukuk Dairesi         2017/3097 E.  ,  2018/238 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davalıya sigortalı araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile gerçekleşen kazada müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp 9.465,50 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davanın kabulü ile 9.465,50 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, karar vermek gerekmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2-Maluliyete ilişkin alınacak raporlar 11.10.2008 tarihinden önce; Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında; Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihinden sonra da; Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'ne uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Her ne kadar mahkemece hükme esas alınan, adli tıp bilirkişilerince düzenlenen ve davacının %18 maluliyetine ilişkin rapor, ilgili tüzük(yönetmeliğe) uygun ise de devlet hastanesi tarafından düzenlenen sağılık kurulu raporunda aynı yaralanmaya bağlı olarak davacının %43 ve %0 oranında tüm vücut fonksiyon kaybı olduğu belirlenmiştir. Her üç rapor arasında açıkça ve büyük oranda bir çelişki bulunmaktadır. Yapılacak iş, olay tarihinde yürürlükte olan Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü'ne uygun çelişkiyi giderecek yeni bir rapor alınarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-Davalı vekilince yargılama sırasında alınan kusur, maluliyet ve hesap raporlarına itiraz edildiği, mahkemece davalının itirazlarının karşılanmak üzere ek rapor alınmasına karar verildiği, davalının yokluğunda görülen celsede ek rapor masraflarının yatırılması için usulüne uygun olmayan ek süre verildiği, ara kararın verildiği celseyi takip eden celsede davalının yokluğunda davalı tarafça ek rapor masraflarının yatırılmadığından ek rapor alınmasına ilişkin ara karardan vazgeçilerek hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece ek bilirkişi raporu masraflarını yatırmasına dair davalıya usulüne uygun şekilde kesin süre verilmeden ek rapor alınmasına dair davalı lehine oluşturulmuş kazanılmış haktan vazgeçilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 18/01/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1297, Karar No: 2015/10013, Tarih: 12.03.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/1297 E.  ,  2015/10013 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, denge tazminatı ile ek ücret ödeme alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, iki tarafın yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinden 2,50 TL'nin davacıya, arta kalanın davalıya yükletilmesine, 12.03.2015 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

(M)

KARŞI OY

Dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki uyuşmazlık 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek II. cetvelinde yer alan ve özelleştirme sonucu hissesi devredilen davalı kurumda TİP 2 sözleşmesi ile nakle tabi olarak çalışan davacının, davalı işverenin özelleştirmeden önce tabi olduğu ve sonradan bazı hükümleri değişen 406 sayılı Kanun'un Ek. 29. maddesi kapsamındaki düzenleme ve sözleşmedeki hüküm sebebi ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 3. maddesi ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek II. cetvelinde yer alan kurumlarda çalışan sözleşmeli personele yapılan artışlardan yararlanıp yararlanmayacağı, nakledilirken bu artışların yer aldığı ücreti gösteren nakil maaş ilmühaberinin buna göre düzenlenmesi gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

406 sayılı Telefon ve Telgraf Kanunu'nun 29. maddesinin üçüncü fıkrasının birinci cümlesine göre; “399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi olarak sözleşmeli personel ve kapsam dışı personel statüsünde çalışanlar hakkında, 4046 sayılı Kanun'un 22. maddesinin dördüncü ve beşinci fıkrası hükümlerinin uygulanmasında, ... bildirildikleri tarihteki unvanları esas alınarak Yönetim Kurulunca 15.04.2004 tarihi itibarıyla bu unvana göre belirlenmiş olan ücret ve diğer malî haklarına bu tarihten ... bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına ilişkin olarak bildirim tarihine kadar geçen süre içinde kamu görevlilerine yapılacak artış oran ve/veya miktarları uygulanmak suretiyle bulunacak tutar dikkate alınır. Kapsam dışı personelden ... bildirilenlerin 15.04.2004 tarihi itibarıyla unvanlarına göre ücretinin belirlenmemiş olması durumunda, benzer görevlerde bulunanlar dikkate alınarak bu tarih için ücret ve diğer malî hakları tespit etmeye Yönetim Kurulu yetkilidir.

Davalı ile nakle tabi kapsam dışı personel arasından imzalanan TİP 2 sözleşmenin 7. maddesindeki düzenlemeye göre; “Nakil hakkını saklı tutan çalışanın ikramiye, yardım vs gibi mali ve özlük hakları için iş mevzuatına tabi kapsam dışı personel esaslarında yer alan hükümler uygulanır. Ancak ücretlerde yapılacak artış oranı, kamudaki memur maaş artış oranında olacaktır.”

Diğer taraftan özelleştirme uygulamaları sebebi ile nakilleri düzenleyen 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunu'nun 22/5 maddesi, özelleştirme sebebiyle kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilen sözleşmeli ve iş kanunlarına tabi personelin ... bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına göre almakta oldukları ücret yanında, bildirim tarihi itibarı ile almakta oldukları ikramiye, ek ödeme gibi ek ödemelerin de sabit bir değer olarak bildirileceği hükmünü içermektedir.

Gerek kanuni düzenleme ve gerekse sözleşmedeki hükümler dikkate alındığında, davalı kurumda özelleştirme öncesi kapsam dışı olarak çalışan ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak ücreti belirlenen davacının özelleştirme sonrası çalıştıktan sonra nakledildiği tarihe kadar kamuda aynı statüde çalışanlar için getirilen özlük haklarından yararlandırılarak, nakil edildiklerinde haklarının korunması amaçlanmıştır.

Davacının nakle tabi kapsam dışı sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken 14.11.2005 tarihinde davalı kurumun özelleştirildiği, özelleştirme sonrasında davacının, davalı kurum ile nakil hakkına sahip iş mevzuatına tabi 2. TİP iş sözleşmesi imzaladığı, nakil hakkına sahip iş mevzuatına tabi personel olarak 02.01.2009 tarihinde ... bildiriminin yapıldığı, bildirim aşamasında yer değiştirme sureti ile atamalarda aylık bildirim formunda bildirim tarihindeki net ücretinin belirtildiği, 12.03.2009 tarihinde yeni görev yeri ... teknisyen olarak göreve başladığı anlaşılmıştır.

Davacı, davalı kurumda 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi çalışmakta iken, davalı kurum 14.11.2005 tarihinde özelleştirilmiştir. Özelleştirme öncesinde sözleşmeli personel olarak atanan davacı özelleştirme sonrasında da iş mevzuatına tabi çalışmasını sürdürmüş olmakla, 406 sayılı Kanun'un Ek 29. maddesi kapsamında özelleştirme tarihi olan 14.11.2005 tarihinde nakil hakkına sahip kapsam dışı işçi yada iş mevzuatına tabi işçi statüsünde çalışmasını sürdürmekte iken 12.03.2009 tarihi itibariyle nakle tabi tutulduğu açıktır.

Diğer taraftan 5473 sayılı Kanun ile getirilen ek ödemenin 01.01.2006 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği ve ön görülen ek ödemelerin kamu kurum ve kuruluşlarda çalışan personelin ücretine yapılan genel bir artış niteliğinde olmayıp, davalı ... yer almadığı ve kanunda sınırlı olarak sayılan kurum ve unvandaki personelin mali haklarının iyileştirilmesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan 5473 sayılı Kanun ile getirilen ek ödemenin 01.01.2006 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği ve ön görülen ek ödemelerin kamu kurum ve kuruluşlarda çalışan personelin ücretine yapılan genel bir artış niteliğinde olmayıp, davalı ... yer almadığı ve kanunda sınırlı olarak sayılan kurum ve unvandaki personelin mali haklarının iyileştirilmesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının maaş nakil belgesinin 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunu'nun 22/5. maddesi hükmü gereğince özelleştirme sebebiyle kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilen sözleşmeli ve iş kanunlarına tabi personelin ... bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına göre almakta oldukları ücrete göre düzenlenmiş olması karşısında davanın reddi yerine yazılı şekilde tespit hükmü kurulması hatalı olup bozulması gerektiği düşüncesiyle onama yönündeki sayın çoğunluk görüşüne katılmıyorum.12.03.2015
Yargıtay — Esas No: 2018/4433, Karar No: 2018/6011, Tarih: 27.09.2018

**20. Hukuk Dairesi         2018/4433 E.  ,  2018/6011 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

KISITLI ADAYI : ...

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ...... 2. Sulh Hukuk ve ...... 13. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verildiğinden ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevi yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 405. maddesi uyarınca vasi atanmasına ilişkindir.

...... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin “......” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

...... 13. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının “......... Mah....... Cad. No:339A ....../......” adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

...... İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan araştırmaya göre kısıtlı adayının “......... Mah....... Cad. No:339A ....../......” adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından uyuşmazlığın ...... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince ...... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 27/09/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3232, Karar No: 2011/1085, Tarih: 14.09.2011

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/3232 E.  ,  2011/1085 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

HÜKÜMLÜ : ...

SUÇ : Hırsızlık- Mala zarar vermek

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Hükümlü ... hakkında hırsızlık suçu yönünden verilen 1 yıl 4 ay ücret karşılığında çalıştırılma ve mala zarar verme suçu yönünden verilen 4 ay 12 gün internet cafe ve kültürparka girmesinin yasaklanmasına dair sonuç cezanın infaz için gönderildiği Denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürlüğü tarafından hükümlünün bilinen adreslerine tebligat yapılmasına rağmen müracaatta bulunmadığının belirtilmesi üzerine duruşma açılarak yapılan yargılama neticesi hükümlünün mazereti kabul edilerek tekrar aynı şekilde karar verildiği bu kararın hükümlü müdafii tarafından temyiz edildiği ancak kararın temyizi olanaklı bulunmayıp itirazı olanaklı kararlardan olduğu anlaşılmakla 5320 sayılı Yasanın 8/1 maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca temyiz talebinin reddine dosyanın itiraz merciince karar verilmek üzere mahalline gönderilmesine 14/09/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4901, Karar No: 2014/12096, Tarih: 02.06.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/4901 E.  ,  2014/12096 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Serik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ( İş Mahkemesi sıfatıyla)

Tarihi : 12/02/2014

Numarası : 2013/497-2014/139

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacının işten çıkartıldığını, fesih sonrası kıdem ve ihbar tazminatının ödendiğini ancak fazla çalışma ücretinin ödenmediğini, davacının normal mesaisinin 08.00-16.00 arası olmasına rağmen yaz-kış haftada 6 gün saat 22.00'ye kadar çalıştığını, haftalık en az 30 saat fazla çalışmasının olduğunu, işe giriş çıkışların kartla yapıldığını öne sürerek fazla çalışma ücreti alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının yapmış olduğu fazla mesailerinin kendisine ücret olarak ya da izin kullandırılarak karşılandığını, otelde vardiya usulünün olduğunu, Yargıtay'ın yakın zamanda vermiş olduğu kararlarda da vardiya usulü çalışma olan işyerinde fazla mesaiden söz edilemeyeceğinin belirtildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının fazla çalışma yaptığı ancak ücretinin ödenmediği gerekçesiyle davanın, kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Günlük çalışma süresinin onbir saati aşamayacağı Kanunda emredici şekilde düzenlendiğine göre, bu süreyi aşan çalışmaların denkleştirmeye tabi tutulamayacağı, zamlı ücret ödemesi veya serbest zaman kullanımının söz konusu olacağı kabul edilmelidir.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde, 4857 sayılı Yasanın 68 inci maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin de dikkate alınması gerekir. İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.