muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/7194, Karar No: 2023/1578, Tarih: 15.03.2023

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; yargılama konusu proje alanının ...arşiv kayıtlarında, ...kayıt numarası ile İnönü Bulvarı-Atatürk Bulvarı Kesişimi Köprülü Kavşak inşaatı işi kapsamında imzalanan sözleşme doğrultusunda inşaatı tamamlanarak 23.04.2001 tarihinde açılışı yapılmış olan meydan olduğunu, yüklenici ... İnşaat Ltd. Şti ile 2000 yılı Ekim ayında yapılan anlaşma uyarınca, söz konusu alanın çevre düzenleme projesi, proje tasarımcısı ve eser sahibinin müvekkili olduğunu, projenin uygulama süresince de kontrolörlüğünü yaptığını ve danışmanlık hizmeti verdiğini, Ankara’nın en önemli arterlerinin kesiştiği yerde bulunan proje alanının tamamı yeraltında alt geçitlerde olmak üzere, 1300 metre tünellerden, 700 metre de açık bölümlerden oluştuğunu, her iki yanında yoğun ağaçlık alanların bulunması nedeniyle meydan hissinin vurgulanmasının tasarımda ön plana çıkartıldığını, tasarımın genel şeklinin yatay çözümler, temiz çim alanlar, yerden aydınlatmalar ve üçüncü boyutta yalnız kalacak şeffaf bir anıt olarak çözümlendiğini, bu projenin Başkent Ankara’da anıtsal kimlikli ve nitelikli bir eser olduğunu, Aralık 2001'de dünya çapında yayınlanan mimarlık tasarım dergisi olan LARCA ile yine Haziran 2002 tarihinde dünya çapında yayınlanan TOPOS isimli dergide yayınlandığını, 13.09.2017 tarihinde ...ekiplerince Atatürk meydanında yer alan anıtın yıkılmasının, ülkemizde geniş çaplı haber olduğunu, müvekkilinin de bu şekilde haberdar olduğunu, ülke genelinde oluşan tepki nedeniyle davalı belediye tarafından açıklama yapılarak anıtın yıkılmayacağı, bir kısım yenileme ve tadilat çalışmaları yapılacağının beyan edildiğini, davalı Belediyenin çalışmaları sonucu simgesel anıtın değiştirildiğini, en önemli özelliklerinden olan paslanmaz çelik tellerin kaldırıldığını, onların üzerinden akan su perdesi sisteminin yok edildiğini, meydanın adının bulunduğu ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)’nin ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş öyküsünün tarihsel vurgu ile anlatan Türkçe ve İngilizce yazılmış metinlerin kaldırıldığını, projeye aykırı şekilde oturma banklarının değiştirildiğini ve anlamsız bazı kent mobilyaları konulduğunu, yapılan değişiklikler sonrası fotoğrafların dosyaya sunulduğunu, yıllardır değişmeden duran ve eser sahibi olarak müvekkilini gururlandıran eserinin yok olduğunu gören müvekkilinin manevi olarak üzüldüğünü ileri sürerek eserin bütünlüğüne zarar veren değişikliklerin eski hale getirilmesini ve manevi hakları zarar gören davacı için 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; belediye arşiv kayıtlarında ...kayıt numarası ile İnönü Bulvarı-Atatürk Bulvarı Kesişimi Köprülü Kavşak İnşaatı işi olarak kayıtlı bulunan işe ait dosyalarda yapılan incelemede, ilgili şahsın adının geçtiğini, ancak imzasının bulunmadığı projelerin mevcut olduğunu, davacı ile davalı Belediye arasında herhangi bir akdin bulunmadığını, işin ... İnş. Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti ile imzalanan sözleşme ve şartname doğrultusunda yapım işlerinin tamamlandığını, 2000 yılı itibarıyla hizmete açılan Atatürk Meydanı’nda geçen süre zarfında meydana gelen tahribat, ekonomik ömrünü tamamlayan malzemeler nedeniyle, alanda herhangi bir işlev, yapısal doku değişikliği yapılmadan anıtsal ve simgesel değerler korunarak onarım ve bakım çalışmalarının Eylül 2017 tarihinde Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı sorumluluğunda tamamlandığını, açılan davanın haksız olduğundan bahisle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İnönü Bulvarı- Atatürk Bulvarı keşişimi köprülü kavşak projesinin yapımına ilişkin mimari projenin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) kapsamında, “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu, Atatürk Meydanı'nın yapımına ilişkin mimari projenin eser sahibinin davacı olduğu, davacı tarafın eser üzerinde 5846 sayılı Kanun'dan doğan manevi ve mali hakları tasarruf yetkisinin bulunduğu, davacıya ait mimari projenin hayata geçmesiyle ortaya çıkan “Atatürk Meydanı” isimli yapının estetik vasfa sahip olduğu, bu nedenle yapının mimari eser (güzel sanat eseri) olduğu, proje müellifi mimarın, projenin uygulanması ile hayata geçen yapı üzerinde de hak sahipliği olduğu, eserdeki üçgen su perdesi havuzunun 3 cm aralıklı çelik hatlarının sökülmesi ve mermer duvarlar üzerinde bulunan yazıların tamamen kaldırılmasının eserin bütünlüğünü bozduğu, dolayısıyla davacının iznini gerektirdiği, davacının eserin bütünlüğüne zarar veren değişikliklerin eski hale getirilmesi talebinin yerinde olduğu, söz konusu değişikliğin eski haline getirilmesinin kamunun veya malikin menfaatlerini esaslı surette haleldar etmediği, 10.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun düşeceği ve hükmün ilânında davacının hukuki yararı bulunduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile davacının eserin bütünlüğüne zarar veren değişiklikler ( üçgen su perdesi havuzunun 3 cm aralıklı çelik hatlarının sökülmesi ve mermer duvarlar üzerinde bulunan yazıların tamamen kaldırılması) konusundaki eski hale getirme talebinin kabulüne, 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine ve hükmün ilânına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin arşiv kayıtlarında ...kayıt numarası ile “İnönü Bulvarı-Atatürk Bulvarı Kesişimi Köprülü Kavşak İnşaatı" olarak kayıtlı bulunan işe ait dosyalarda yapılan incelemede, davacının adının geçtiğini, ancak imzasının bulunmadığı projelerin mevcut olduğunu, davacı ile müvekkili arasında herhangi bir akdin bulunmadığını, işin dava dışı ... İnş. Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti ile imzalanan sözleşme ve şartname doğrultusunda yapım işlerinin tamamlandığını, 2000 yılı itibarıyla ile hizmete açılan Atatürk Meydanı’nda geçen süre zarfında meydana gelen tahribat, ekonomik ömrünü tamamlayan malzemeler nedeniyle, alanda herhangi bir işlev, yapısal doku değişikliği yapılmadan anıtsal ve simgesel değerler korunarak onarım ve bakım çalışmalarının Eylül 2017 tarihinde Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı sorumluluğunda tamamlandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından davacıya ait olduğu sabit bulunan mimari projenin uygulanması sonucu ortaya çıkan "Atatürk Meydanı" isimli yapının 5846 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi kapsamında güzel sanat eseri olduğu, davalı tarafça yapılan onarım sırasında dava konusu eserdeki üçgen su perdesi havuzunun 3 cm aralıklı çelik hatlarının ve mermer duvarlardaki yazıların sökülmesinin eserin bütünlüğünü bozduğu, yapılan bu değişikliklerin zorunluluktan veya ihtiyaçtan kaynaklanmadığı gibi eserin eski hale getirilmesinin kamunun ve malikin menfaatlerinin esaslı suretle haleldar etmediği hususlarının Mahkemece görüşüne başvurulan ve aralarında yüksek mimarın da bulunduğu bilirkişi heyeti incelemesi sonucunda tespit edildiği, davalı tarafça davacı eser sahibinden izin alınmaksızın yapılan bu değişikliklerin davacının eser sahipliğinden kaynaklanan manevi haklarını ihlal ettiği, takdir edilen manevi tazminatın da somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun bulunduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili belediye arasında herhangi bir akdin bulunmadığını, sözkonusu alandaki bakım ve onarım işinin ... şirketi ile imzalanan sözleşme ve şartname doğrultusunda ve hiçbir işlev, yapısal doku değişikliği yapılmadan anıtsal ve simgesel değerler korunarak onarım ve bakım çalışması yapıldığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili belediye arasında herhangi bir akdin bulunmadığını, sözkonusu alandaki bakım ve onarım işinin ... şirketi ile imzalanan sözleşme ve şartname doğrultusunda ve hiçbir işlev, yapısal doku değişikliği yapılmadan anıtsal ve simgesel değerler korunarak onarım ve bakım çalışması yapıldığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, eser sahipliğinden kaynaklanan eski hale iade ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1908, Karar No: 2014/2172, Tarih: 31.03.2014

**15. Hukuk Dairesi         2013/1908 E.  ,  2014/2172 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ...İnş. Enerji Gıda Elektronik Oto San. ve Tic. A.Ş ile davalı ...arasındaki davadan dolayı ... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 13.12.2012 gün ve 2012/578-540 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

İncelenmesine gerek görüldüğünden;

1-Davalı vekilince verilen 22.06.2007 havale tarihli cevap dilekçesinin 6. sayfasında ek olduğu belirtilen 13 kalem halinde sayılan belgelerin,

2-Davacı vekilince verilen 13.12.2011 havale tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinin içerisinde bulunduğu gri renkli naylon dosya üzerine iğnelenmiş şekilde bulunan notta yazılı, 6 klasör ekin dosyasında bulunmadığı anlaşıldığından, bu eksikliklerin ikmalinden sonra dosyanın 6100 sayılı HMK'nın 160. maddesinde gösterilen usule uygun şekilde dizi listesine bağlanarak temyiz incelemesinin yapılması için Dairemize gönderilmek üzere mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 31.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/42096, Karar No: 2017/17319, Tarih: 06.02.2017

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/42096 E.  ,  2017/17319 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 22/12/2016 tarih, 398 sayılı "Daireler Arasındaki İş Bölümünün Yeniden Belirlenmesine" yönelik kararı, 30/12/2016 tarih 29934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla Amasya, Antalya, Burdur, Bursa, Çorum, Giresun, Isparta, Mersin, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon illerinin merkez ve ilçe mahkemelerince verilen hüküm ve kararlarına ilişkin dosyaların temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 9. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 06/02/2017 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1083, Karar No: 2012/7638, Tarih: 03.07.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/1083 E.  ,  2012/7638 K.**

**"İçtihat Metni"**

Reşit olmayan mağdureyle rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçundan sanık ...'in yapılan yargılaması sonunda; eylemin reşit olmayanla cinsel ilişki olarak kabulüyle mahkûmiyetine dair Tuzla 1. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 03.04.2008 gün ve 2005/1309 Esas, 2008/330 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Oluşa uygun olarak işlediği kabul edilen reşit olmayan mağdureyle rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçunun tâbi olduğu kanun maddesinde öngörülen cezanın üst sınırına nazaran 765 sayılı TCK.nın 102/4 ve 104/2. maddelerinde belirlenen 7 yıl 6 aylık uzatılmış zamanaşımına tâbi olduğu, suç tarihi ile inceleme tarihi arasında bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından, 5237 sayılı TCK.nın 7/2 ile 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilmek suretiyle hükmün CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, sanık hakkında açılan kamu davasının aynı Kanunun 322 ve 5271 sayılı CMK.nın 223/8. maddeleri uyarınca zamanaşımı sebebiyle DÜŞMESİNE, 03.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3759, Karar No: 2022/4987, Tarih: 20.06.2022

**11. Hukuk Dairesi         2022/3759 E.  ,  2022/4987 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 04.02.2022 gün ve 2021/282 E. - 2022/98 K. sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı banka vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

Dava, zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davalı TMSF'ye devredilen mevduatın tahsili amacıyla 29.300,20 USD (dava tarihindeki değeri 83.203,77 TL ) üzerinden başlatılan icra takibine itirazın iptali isteminden kaynaklanmaktadır. İlk Derece Mahkemesince verilen 04/05/2017 tarih ve 2016/897 E. - 2017/312 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nce verilen 11/04/2019 tarih ve 2017/5330 E. - 2019/819 K. sayılı kararın temyizi neticesinde Dairemizin 17/02/2021 tarih 2019/2799 E. - 2021/1355 K. sayılı kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına ve dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak davanın TMSF yönünden husumet yokluğundan reddine, davalı banka yönünden kabulü ile itirazın iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır. Davanın istinaf ve temyiz ile ilgili yargılama aşamalarında HMK’nın istinaf ve temyize ilişkin hükümleri uygulanmış olup, bu haliyle İlk Derece Mahkemesince verilen 04/02/2022 tarihli kararın temyiz incelemesinde temyiz kesinlik sınırı açısından da HMK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. İlk Derece Mahkemesi’nin karar tarihi olan 04/02/2022 itibariyle temyiz kesinlik sınırı 107.090,00 TL olup bu meblağın altında kalan hükümlerin 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a. bendi uyarınca kesin nitelikte olduğu, mahkemece davanın davalı banka yönünden kabulüne karar verildiği, davacı vekili ve davalı banka tarafından aleyhlerine hükmedilen yönlerden temyize geldiği, dava değerinin 83.203,77 TL olduğu nazara alındığında temyiz kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 366. maddesi delaletiyle kıyasen uygulanması gereken aynı Kanunun 346/2. maddesi hükmü uyarınca, kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında Mahkemesince bir karar verilmesi gerekmekle birlikte, Yargıtay tarafından da bu yolda karar verilebileceğinden, davacı vekili ve davalı banka vekilinin temyiz istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekili ve davalı banka vekilinin temyiz istemlerinin miktar yönünden REDDİNE, işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, ödedikleri peşin temyiz harçlarının istekleri halinde temyiz eden davacı ve davalı bankaya iadesine, 20/06/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekili ve davalı banka vekilinin temyiz istemlerinin miktar yönünden REDDİNE, işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, ödedikleri peşin temyiz harçlarının istekleri halinde temyiz eden davacı ve davalı bankaya iadesine, 20/06/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Uyuşmazlık, İlk Derece Mahkemesi kararına davalının vaki istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın temyizi sonucu bozulması üzerine İlk Derece Mahkemesince verilen kararda temyiz kesinlik sınırına ilişkindir.

6100 sayılı HMK 341 maddesinde istinaf kanun yoluna başvurulabilen kararlar, HMK 361 ve 362 maddelerinde ise temyiz edilebilen ve temyiz edilemeyen kararlar düzenlenmiştir.

HMK 341/2 maddesinde miktar ve değeri üçbin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığına ilişkin kararların kesin olduğu öngörülmüş olup bu sınır İlk Derece Mahkemesi kararı tarihi itibariyle 8.000,00 TL'dir.

HMK 362/1-a maddesinde de miktar veya değeri kırkbin Türk Lirasını (bu tutar dahil) geçmeyen davalara ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararları hakkında temyiz kanun yoluna başvurulamayacağı düzenlenmiş olup İlk Derece Mahkemesi karar tarihi itibari ile de bu sınır 107.090,00 TL'dir.

Bir mahkeme kararının temyiz edilip edilmeyeceği belirlenirken temyiz hakkının doğduğu (kararın verildiği) tarihteki hukuksal durum esas alınmalı, karar tarihinde yürürlükte bulunan kanun hükmü temyiz sınırı yönünden hangi düzenlemeyi içeriyor ise ona bağlı kalınmalıdır.

Yasa'da İlk Derece Mahkemesince verilen kararların temyiz edilmesi halinde kesinlik sınırının tespitine dair açık bir hüküm bulunmadığından HMK 341/2 maddesindeki düzenlemenin dikkate alınması gereklidir. (HGK 24.06.2021 gün 2021/4-307-833, HGK 14.12.2021 gün 2019/10-591 E., 2021/1679 K.)

Bu halde dava değerine, İlk Derece Mahkemesi karar tarihine ve bu tarihteki HMK 341/2 maddesinde düzenlenen sınıra göre İlk Derece Mahkemesi kararı temyizi kabil olup işin esasının incelenmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenle İlk Derece Mahkemesi kararının kesin olduğuna ilişkin çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/6192, Karar No: 2014/8076, Tarih: 24.04.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/6192 E.  ,  2014/8076 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya Düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi, nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir. Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.)Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır. Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır. İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin(AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup,insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.