muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1174, Karar No: 2015/3375, Tarih: 27.10.2015

II ) Kanun yararına bozma istemine ilişkin uyuşmazlığın kapsamı :

5235 sayılı Kanun ile mahkemelerin görev ve yetkilerinin düzenlendiği, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile de suça sürüklenen çocuklar hakkında yapılacak yargılamada usul ve esaslar düzenlenmiş olup bu çerçevede söz konusu dosyada suça sürüklenen çocukların üzerine atılı silahlı terör örgütüne üye olma, güvenlik amirinin dağılma isteğini düzenleme kurulu üyelerinin yerine getirmemesi, dağılma sırasında silah veya araçlarla mukavemet etme, kamu malına zarar verme, görevi yaptırmamak için direnme, kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşte silahlı katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama ve toplantı veya yürüyüşlere silah veya 23. maddede belirtilen aletlerle katılma ve ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama suçlarından dolayı yargılamasının çocuk mahkemelerinde mi yoksa ağır ceza mahkemelerinde mi yapılacağı hususuna ilişkindir.

III ) Hukuksal Değerlendirme :

6526 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değişik 5235 sayılı Kanunun 12. maddesinde, ''Kanunların ayrıca görevli kıldığı haller saklı kalmak üzere, Türk Ceza Kanununda yer alan yağma (m.148), irtikap (m.250/1 ve 2), resmi belgede sahtecilik (m.204/2), nitelikli dolandırıcılık (m.158), hileli iflas (m.161) suçları, Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısmının Dört, Beş, Altı ve Yedinci bölümünde tanımlanan suçlar (318, 319, 324, 325 ve 332. maddeler hariç) ve 12.04.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun kapsamına giren suçlar dolayısıyla açılan davalar ile ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere bakmakla ağır ceza mahkemeleri görevlidir. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay'ın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler, askeri mahkemelerin görevlerine ilişkin hükümler ile çocuklara özgü kovuşturma hükümleri saklıdır.'' 5395 sayılı Kanunun 26/2. maddesinde; ''Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar." ve anılan Kanunun geçici madde 1/3. maddesinde, "Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmalar Cumhuriyet başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır." hükümleri yer almaktadır.

Mardin Çocuk Mahkemesince görevsizlik kararının gerekçesi 3713 sayılı Kanun kapsamındaki suçların görev yerinin ağır ceza mahkemelerine ait olduğuna ilişkindir. Suça sürüklenen çocuklar müdafiinin itirazı üzerine itirazı inceleyen Ağır Ceza Mahkemesince de suça sürüklenen çocukların yargılamalarının çocuk mahkemelerinde yapılması gerektiği yönündedir.

Mardin Çocuk Mahkemesince görevsizlik kararının gerekçesi 3713 sayılı Kanun kapsamındaki suçların görev yerinin ağır ceza mahkemelerine ait olduğuna ilişkindir. Suça sürüklenen çocuklar müdafiinin itirazı üzerine itirazı inceleyen Ağır Ceza Mahkemesince de suça sürüklenen çocukların yargılamalarının çocuk mahkemelerinde yapılması gerektiği yönündedir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, 17-18.11.2012 günü ''Cezaevlerinde bulunan tutukluların sözde terör örgütü lideri hükümlü Abdullah Öcalan'a uygulanan sözde tecrit ile Abdullah Öcalan ve Kürdistanı özgürleştirmek, ana dilde eğitim ve ana dilde savunma taleplerinin yerine getirilinceye kadar devam ettirdikleri süresiz dönüşümsüz açlık grevlerinin desteklenerek sahiplenilmesi'' amacına yönelik olarak PKK/KCK terör örgütü tarafından düzenlenen, Hınıs Caddesi Seher Sokak, 27 Mayıs Caddesi ve bağlantılı sokaklarda izinsiz ve silahlı olarak toplantı ve gösteri yürüyüşü yapıldığı, güvenlik güçlerinin tüm uyarılarına rağmen eylemin sonlandırılmadığı, suça sürüklenen çocukların düzenlenen toplantı ve gösteri yürüyüşüne katıldığı, güvenlik güçlerine taşlı saldırıda bulunduğu, güvenlik güçlerince kullanılan araçların hasar gördüğü, terör örgütünün amaç ve doğrultusunda suç işlediği olay ile ilgili olarak suça sürüklenen çocuklar hakkında iddianame tanzimi ile dava açılmıştır.

6526 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değişik 5235 sayılı Kanunun 12. maddesinde, ''Kanunların ayrıca görevli kıldığı haller saklı kalmak üzere, Türk Ceza Kanununda yer alan yağma (m.148), irtikap (m.250/1 ve 2), resmi belgede sahtecilik (m.204/2), nitelikli dolandırıcılık (m.158), hileli iflas (m.161) suçları, Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısmının Dört, Beş, Altı ve Yedinci bölümünde tanımlanan suçlar (318, 319, 324, 325 ve 332. maddeler hariç) ve 12.04.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun kapsamına giren suçlar dolayısıyla açılan davalar ile ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere bakmakla ağır ceza mahkemeleri görevlidir. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay'ın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler, askeri mahkemelerin görevlerine ilişkin hükümler ile çocuklara özgü kovuşturma hükümleri saklıdır.'' 5395 sayılı Kanunun 26/2. maddesinde; ''Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar." ve anılan Kanunun geçici madde 1/3. maddesinde, "Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmalar Cumhuriyet başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır." hususları değerlendirildiğinde kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar verilmiştir.

IV ) Sonuç ve karar :

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

IV ) Sonuç ve karar :

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına nazaran yerinde görüldüğünden, Ağır Ceza Mahkemesinin 22.04.2014 tarihli 2014/317 değişik iş sayılı kararının CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yapılmasına, dosyanın gereği için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13572, Karar No: 2018/2465, Tarih: 08.03.2018

**19. Ceza Dairesi         2016/13572 E.  ,  2018/2465 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2004 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Sanığa usulüne uygun olarak duruşma davetiyesi tebliğ edilemeden yokluğunda yargılamaya devam edilerek savunma hakkının kısıtlanması,

2- Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14/02/2012 tarih, 2011/505, 509, 513 E, 21/02/2012 tarih, 2011/506, 510, 511, 621 E. sayılı kararlarında açıklandığı üzere “tacir sayılan limited şirketlerin, temsil ve idareye yetkili müdürlerinin, sorumlu oldukları şirketlerin ticareti terk etmeleri halinde: İcra İflas Kanun'un 44. maddesindeki yükümlülükleri yerine getirmeyeceklerine ilişkin bir istisnaya yer verilmediğine göre, tıpkı geçek kişi tacirler gibi aynı Kanun'un 337/a maddesi uyarınca cezalandırılmalarına bir engel bulunmadığı” yönündeki ulaşılan sonucun zaman içerisinde yerleşik uygulamaya dönmüş olması, ticareti terk eden tacir açısından; muhatapların haklarını korumaya yönelik olarak İİK’nın 44. maddesi ile, ticareti terk eden bir tacire; 15 gün içerisinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirme ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunma, keyfiyet Ticaret Sicili Memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazete de ve alacaklarının bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan etme ve ilan masraflarını da ödeme yükümlülükleri yüklenmiş, bu yükümlülüklere aykırı davranmanın yaptırımı olarak İİK’nın 337/a maddesinde düzenlenen takibi şikayete bağlı olan seçimlik hareketli bu suçun;

1- İİK’nın 44. maddesine göre mal beyanında bulunulmaması,

2- Mal beyanın da mevcudun eksik gösterilmiş olması

3- Aktifte yer alan malın veya yerine kaim olan değerin haciz veya iflas sırasında gösterilmemesi,

1- İİK’nın 44. maddesine göre mal beyanında bulunulmaması,

2- Mal beyanın da mevcudun eksik gösterilmiş olması

3- Aktifte yer alan malın veya yerine kaim olan değerin haciz veya iflas sırasında gösterilmemesi,

4-Mal beyanından sonra, beyan edilen bu mallar üzerinde tasarruf edilmesi, şeklinde sıralanan seçimlik hareketlerden her hangi birisinin işlenmesiyle, diğer koşullarında (alacaklının zarar görmesi ve borçlunun tacir olması) gerçekleşmesi halinde oluşacağı konusunda gerek uygulamada gerek öğretide herhangi bir duraksamanın mevcut olmaması ve somut olayımızda bu eylemden dolayı şikayetçinin zarar gördüğünün dosya içeriğinden anlaşılması karşısında; öncelikle borçlu ticaret şirketinin kayıtlı olduğu Vergi Dairesi Müdürlüğünden mükellefiyetinin devam edip etmediği sorulup, en son verilen vergi beyanname örnekleri getirtilerek incelenip, delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik kovuşturma ile yetinilerek yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de;

02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinde değişiklik yapılarak madde içeriğinden "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile" ibaresinin çıkarılması nedeniyle özel bir etkin pişmanlık hükmü olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin aynı Kanun'un 337/a maddesinde düzenlenen suç yönünden uzlaştırma kurumunun uygulanmasına engel teşkil etmemesi, suçun işlenmesinden sonra fail ile mağdur arasındaki çekişmeyi bir uzlaştırmacının girişimiyle kısa zamanda tarafların özgür iradeleriyle ve adli merciler daha fazla meşgul edilmeden sonuçlandırmayı amaçlayan uzlaştırmanın soruşturma ve kovuşturmalarda mutlaka öncelikle uygulanması zorunlu bir maddi ceza ve ceza muhakemesi hukuku kurumu olması ve İcra ve İflas Kanunu'nun 354. maddesinin yerine geçip anılan maddenin uygulanmasını ortadan kaldırmaması karşısında, sanık hakkında 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle değişik CMK'nın 253, 254. maddelerinin uygulanması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş ve şikayetçi vekilinin, temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak, HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 08.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19871, Karar No: 2021/4940, Tarih: 16.09.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/19871 E.  ,  2021/4940 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-K A R A R-

Dosyanın tetkikinde; temyiz dilekçesi, varsa temyize cevap dilekçesi, tebligat parçaları, temyiz harcının yatırıldığına ilişkin sayman mutemet alındısı gibi önemli evrakların fiziken dosya içerisinde bulunmadığı, evrakların dosya içerisine takılmadan dağınık şekilde konulduğu, saklayan mahkemenizden genel olarak hakem dosyalarının bu şekilde gönderildiğinin yapılan önincelemelerde tespit edildiği, bu hususların başka bir dosyaya ilişkin olarak Dairemizin geri çevirme ilamıyla (2021-18614 esas) mahkemenize bildirildiği ancak mahkemenizce hakem dosyalarının hemen hemen tamamının halen aynı şekilde gönderilmeye devam edildiği anlaşılmakla, gerekli özen gösterilerek dizi pusulası düzenlenerek Kalem Yönetmeliği ve ilgili mevzuata uygun olarak ve temyiz denetimine elverişli olacak şekilde bu dosya ve diğer gönderilecek hakem dosyalarının düzenlenmesi, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, tekrar yazışmaya yer bırakmayacak şekilde geri çevirme kararlarının gereklerinin tam olarak yerine getirilmesi gerektiğinin, aksi halde sorumlular hakkında TCK m.257 hükmüne göre suç duyurusunda bulunulabileceğinin İHTARINA, 16.9.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/773, Karar No: 2021/3401, Tarih: 21.06.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/773 E.  ,  2021/3401 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı manevi tazminat talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, maddi tazminat isteminin kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

1-Dava tarihi 10/01/2008 olmasına rağmen gerekçeli karar başlığında 09/07/2013 olarak yanlış yazılması ve davalılardan ... Seyahat Ticaret Ltd. Şti’nin unvanının gerekçeli karar başlığında yanlış yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak değerlendirilmiş ve bu nedenle bozma nedeni yapılmamıştır.

Hükmüne uyulan bozma ilamında “hükme esas alınan 15/04/2014 tarihli 2962 sayılı Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Özürlü Sağlık Kurulu Raporunun davalılardan ... ve ... Seyahat Ticaret Ltd Şti vekiline tebliğ edilmediği, bu nedenle anılan davalıların savunma hakkının kısıtlandığı, kabule göre de davacının maluliyetine ilişkin raporun Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden alınacak rapor ile tespit edilmesi gerektiği” gerekçeleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma uyularak yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne, 51.000 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ... Otobüs İşletmesinden tahsiline, manevi tazminat istemine yönelik daha evvel verilen karar kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde, 28/01/2020 tarihli duruşma zaptının davalılar vekiline 02/02/2020 tarihinde e-tebligat ile tebliğ edildiği, söz konusu tebligatta bir sonraki duruşmada sözlü yargılama yapılacağının ve davalıların mahkemede hazır bulunmaması halinde yokluklarında hüküm verileceği şerhinin yer aldığı, ancak davalılar vekilinin corona virüs salgını nedeniyle duruşmaya katılamayacağını belirterek 17/03/2020 tarihli mazeret dilekçesi gönderdiği, mahkemece 17/03/2020 tarihli celsede davalılar vekilinin mazeretinin kabulü ile aynı celsede davanın esası hakkında karar verildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Tahkikatın sona ermesi” başlıklı 184. maddesinde “(1) Hâkim, tarafların iddia ve savunmalarıyla toplanan delilleri inceledikten sonra, duruşmada hazır bulunan taraflara tahkikatın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için söz verir. (2) Mahkeme tarafların tahkikatın tümü hakkındaki açıklamalarından sonra, tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığını görürse, tahkikatın

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Tahkikatın sona ermesi” başlıklı 184. maddesinde “(1) Hâkim, tarafların iddia ve savunmalarıyla toplanan delilleri inceledikten sonra, duruşmada hazır bulunan taraflara tahkikatın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için söz verir. (2) Mahkeme tarafların tahkikatın tümü hakkındaki açıklamalarından sonra, tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığını görürse, tahkikatın

bittiğini taraflara tefhim eder.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Aynı Kanun’un “Sözlü yargılama” başlıklı 186. Maddesi ise “(1) (Değişik:22/7/2020-7251/20 md.) Mahkeme, tahkikatın bittiğini tefhim ettikten sonra aynı duruşmada sözlü yargılama aşamasına geçer. Bu durumda taraflardan birinin talebi üzerine duruşma iki haftadan az olmamak üzere ertelenir. Hazır bulunsun veya bulunmasın sözlü yargılama için taraflara ayrıca davetiye gönderilmez. (2) Sözlü yargılamada mahkeme, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/20 md.) Şu kadar ki, 150 nci madde hükmü saklıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Hukuki dinlenilme hakkı” başlıklı 27. maddesinde ise “(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. (2) Bu hak; a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, b) Açıklama ve ispat hakkını, c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda yukarıda açıklanan kanun maddelerinin açık ve emredici hükümlerine rağmen davalılar vekilinin mesleki mazereti kabul edildiği halde, yeni duruşma günü tayin edilmeksizin yargılamanın sonlandırılması ve sözlü yargılama hakkının tanınmaması davalıların hukuki dinlenilme ve savunma hakkını sınırlar mahiyette olduğundan usul ve yasaya aykırı kararın bozulması gerekmiştir.

2-Bir davada mahkemenin veya tarafların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine, dolayısıyla diğeri aleyhine doğan ve gözetilmesi zorunlu olan hakka, usulü kazanılmış hak denilir. Bu nedenle, mahkeme kararının, Yargıtay ilgili hukuk dairesi tarafından bozulmasından ve yerel mahkemece bozmaya uyulmasından sonra, mahkemece, hükmün Yargıtay bozma kararı dışında kalarak kesinleşmiş olan kısımları hakkında yeni bir karar verilemez.

2-Bir davada mahkemenin veya tarafların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine, dolayısıyla diğeri aleyhine doğan ve gözetilmesi zorunlu olan hakka, usulü kazanılmış hak denilir. Bu nedenle, mahkeme kararının, Yargıtay ilgili hukuk dairesi tarafından bozulmasından ve yerel mahkemece bozmaya uyulmasından sonra, mahkemece, hükmün Yargıtay bozma kararı dışında kalarak kesinleşmiş olan kısımları hakkında yeni bir karar verilemez.

Kabule göre de; davacı vekili 05/01/2009 tarihinde davayı ıslah etmiş ve maddi tazminat istemini toplam 51.000 TL’ye yükseltmiştir. Mahkemece alınan 25/07/2014 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle davacının toplam zararının 28.833,23 TL olduğu ve davalıların kusuruna isabet eden miktarın ise 21.624,92 TL olduğu tespit edilmiştir. Mahkemece 26/11/2014 tarihli 2013/238-2014/569 sayılı kararda 25/07/2014 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak davalıların kusuruna isabet eden 21.624,92 TL’ye hükmedilmiş ve bu karar yalnızca davalılar tarafından temyiz edilmiştir. Ardından Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 22/02/2018 tarihli 2015/7670 esas ve 2018/1228 karar sayılı ilamı ile karar bozulmuş ve mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davacı yararına 51.000 TL maddi tazminata hükmedilmiştir. Dolayısıyla mahkemenin 26/11/2014 tarihli 2013/238-2014/569 sayılı kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmediğinden bu karar ile hükmedilen 21.624,92 TL davacı yönünden kesinleşmiş ve bu hususta davalılar yararına usuli kazanılmış hak oluşmuştur.

Şu durumda; mahkemece davalılar yararına oluşmuş olan usuli kazanılmış hak gözetilmeksizin davacı tarafından temyiz edilmeyerek kesinleşen 21.624,92 TL’yi aşar şekilde hüküm tesis edilmesi doğru değildir. Kararın açıklanan nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (1) ve (2) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle taraflar yararına BOZULMASINA, bozma nedenlerine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine 21/06/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4856, Karar No: 2018/15209, Tarih: 05.12.2018

**1. Hukuk Dairesi         2018/4856 E.  ,  2018/15209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescili isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan...'nun maliki olduğu 7249 ada 6 parsel sayılı taşınmazı ihtiyacı olmadığı halde, davalıların mirasbırakanı sıkıştırması ile devrettiğini, davalıların alım gücü olmadığını, temliğin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek davalılar adına kayıtlı payların iptali ile ... mirasçıları adına tescile karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, dava konusu taşınmazın bedeli karşılığında devredildiğini, mirasbırakan adına kayıtlı aynı ada 7 parsel sayılı taşınmazın davalı ... tarafından satın alındığı ve üzerine bina yapıldığını, muvazaanın söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, temliğin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...’nun 10.02.2012 tarihinde ölümü ile geriye davacılar kızı ... ile oğlu ...un çocukları ... ve ...., davalı oğulları Mehmet ve Salih’in mirasçı olarak kaldığı, dava konusu 7249 ada 6 parsel sayılı 183m2 miktarlı arsa nitelikli taşınmazın tamamı mirasbırakan adına kayıtlı iken 20.07.2000 tarihli satış akdi ile 1.500.000.000E TL bedelle davalılara ½’şer payla devrettiği anlaşılmaktadır.

./..

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun 706., Türk Borçlar Kanunun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.