muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/3995, Karar No: 2014/11289, Tarih: 26.05.2014

İş akdinin işçi tarafından feshinin haklı olup olmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı ile davalı S. Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan iş sözleşmesinin 9. maddesinde “...işçi, işverenin Türkiye'de yerleşik bulunan diğer işyerlerinde .. çalışmayı kabul etmiştir” hükmü yer almaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 22. maddesinde, “işveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ila 21 inci madde hükümlerine göre dava açabilir” hükmü yer almaktadır.

İş Kanunu’nun 22.maddesinin birinci fıkrasının asıl konuluş amacı işverenin tek taraflı değişiklik işlemlerine karşı işçiyi korumak; işçinin isteği dışında işini, işyerini ve diğer çalışma koşullarını değiştirecek işveren davranışlarına engel olmak ve bazı hallerde işçinin sözleşmesinin feshedilmesi yerine çalışma koşullarında belirli değişiklikler yapılması yoluyla iş sözleşmesinin sürdürülmesini sağlamaktır. Anılan hüküm, işçinin korunması esasına da uygun olarak, esas ve şekil bakımından mutlak emredici bir nitelik taşımaktadır. Bu açıdan aksinin kararlaştırılması mümkün değildir (Narmanlıoğlu, Ünal, İşverenin Çalışma Koşullarında Değişiklik Yapma Hakkını Saklı Tutan Sözleşme Hükümleri Bağlayıcı Mıdır?, MESS, Sicil İş Hukuku Dergisi, Eylül 2006, Sayı:3 s, 12).

İş Kanunu’nda sözleşmesinin devamı sırasında işverenin çalışma koşullarında değişiklik yapmasının yolu kapanmış değildir. Kanun koyucu böyle bir ihtiyacın doğması halinde 22.maddenin birinci fıkrası hükmünü öngörmüştür. İşveren, geçerli bir değişiklik nedeninin bulunması halinde maddede belirtilen yönteme uymak suretiyle çalışma koşullarını esaslı tarzda değiştirebilecektir.

İş Kanunu’nda sözleşmesinin devamı sırasında işverenin çalışma koşullarında değişiklik yapmasının yolu kapanmış değildir. Kanun koyucu böyle bir ihtiyacın doğması halinde 22.maddenin birinci fıkrası hükmünü öngörmüştür. İşveren, geçerli bir değişiklik nedeninin bulunması halinde maddede belirtilen yönteme uymak suretiyle çalışma koşullarını esaslı tarzda değiştirebilecektir.

Somut olayda, davacı, dava dilekçesinde 1.6.2010 tarihine kadar davalılar nezdinde geçen süre yönünden kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarını talep etmiştir. Davacı Medaş A.Ş.'ye ait bakım ve onarım işlerini üstlenen davalı S. Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin işçisi olarak elektrik teknisyeni unvanı ile çalışmakta iken, davalı S. Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, Cihanbeyli, Kulu ve A. Elektrik Arıza Onarım ve Bakım Hizmet Alım Sözleşmesinin 31.05.2010 tarihinde sona ereceği, bu nedenle Gaziantep ili Nizip ilçesindeki işyerinde arıza ve bakım işinde görevlendirildiğinin bildirildiği; davacının da davalının iş önerisini kabul etmeyerek yeni işveren nezdinde işe devam etmek suretiyle iş akdini eylemli olarak feshettiği de sabittir. Bu durumda araştırılması gereken husus, bu feshin haklı olup olmadığıdır. Bu durumun belirlenmesi için, davalı işverenin, Konya ili hudutlarında başka işyerlerinin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. İşyerinin varlığı halinde, işverenin başka bir ilde iş önerisi yapmasının, iş şartlarında değişiklik yapma yetkisinin dürüstlük kurallarına aykırı kullanımı olduğu, bu nedenle, davacının eylemli feshinin haklı nedene dayandığı kabul edilerek, davacının sadece kıdem tazminatı isteğinin hüküm altına alınması; iş akdini, davacının kendisinin feshetmesi nedeniyle ihbar tazminatı talep edemeyeceği, ayrıca asıl işveren olan MEDAŞ'ın alt işveren olan S. Müh.Ltd.Şirketinin davacıya olan borcundan alt işverenle birlikte sorumlu olduğu da göz önünde bulundurularak bir karar verilmesi gerekmektedir.

3-Mahkemece, davacının yıllık izin talebi, iş akdinin sona ermemesi nedeniyle talep hakkının bulunmadığından bahisle reddedilmiş ise de, davacının kullanılmamış olan yıllık izin süresi belirlenerek çıkacak sonuca göre yıllık izin alacağı hakkında bir karar verilmesi gerekir.

O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 26.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6017, Karar No: 2019/16717, Tarih: 31.10.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/6017 E.  ,  2019/16717 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanık kovuşturma aşamasındaki ifadesinde; şikayetçinin tüm zararını soruşturma aşamasında karşıladığını ve şikayetçi de soruşturma aşamasında iddianame düzenlenmeden önce Cumhuriyet savcılığında verdiği 02.08.2009 tarihli ifadesinde şikayetinden vazgeçtiğini belirtmiş ise de ; şikayetçinin zararının giderildiği hususunda herhangi bir beyanının olmadığı ve kovuşturma aşamasında beyanı alınmadığının anlaşılması karşısında; iadenin olup olmadığı, iade olmuş ise soruşturma aşamasında mı yoksa kovuşturma aşamasında mı gerçekleştirildiğinin mahkeme tarafından araştırılıp sonucuna göre sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, sanık hakkında TCK'nın 168/1.maddesi uygulanarak yazılı biçimde eksik kovuşturma ile hüküm kurulması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış, 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarihinde yürürlüğe giren 08.10.2015 gün ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında değerlendirilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 31/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/25523, Karar No: 2014/7564, Tarih: 21.04.2014

**15. Ceza Dairesi         2013/25523 E.  ,  2014/7564 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı,sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen,Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi,nitelikli hal kabul edilmiştir.Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı,o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir.Bu nitelikli halin oluşması için,eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek,kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmıyan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir.Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir.Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 90. maddesininin 5. fıkrasına göre; Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.)Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla,kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre,iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin(AİHS),temel amacı,insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları,insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup,insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar,hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin(AİHS),temel amacı,insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları,insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup,insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar,hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken,devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS. madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet,hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre,her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre,hiç kimse ...aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre,herkes özel ve aile yaşamına...saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin pek çok kararlarında tanımladığı gibi,bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir.Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanık resmi nikahlı evli iken vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 11/02/2002 tarihinde muvazaalı olarak eşinden boşandığı, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, ...' dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdıkları iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanıkların eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek,dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa,AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında,bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle,usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 21/04/2014 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/8951, Karar No: 2009/9013, Tarih: 07.09.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/8951 E.  ,  2009/9013 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

\_K A R A R\_

Dava, kıyı kenar çizgisinin iptali ile tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, Asliye Hukuk Mahkemesince karar verildiğinden, 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 14.maddesi gereğince temyiz incelemesi 1.Hukuk Dairesine ait bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen nedenle dosyanın görevli sözü edilen Yüksek Daire Başkanlığına gönderilmesine, 07.09.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/14318, Karar No: 2023/11675, Tarih: 11.09.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/14318 E.  ,  2023/11675 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

SAYISI : 2022/221 E., 2023/122 K.

DAVA TARİHİ : 09.09.2016

KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraf vekillerinin temyizi üzerine İlk Derece Mahkemesi kararının ikinci kez bozulması üzerine bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Kurumda aşçı olarak çalışmaya başladığını ve 05.01.2011 tarihinde sendikaya üye olduğunu, bilahare 01.03.2011 yürürlük tarihli toplu ... sözleşmesi doğrultusunda intibakları yapılırken ilk işe girişi ile sendikaya üye olduğu tarih arasındaki kıdemi dikkate alınmadan derece ve kademesinin belirlendiğini iddia ederek kıdemine uygun kademe derece tespitiyle bir kısım fark alacaklarının ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının sendika değişikliği ve toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan intibakları işe giriş tarihinden itibaren yapıldığından herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını ve zamanaşımı def'inde bulunduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.....2019 tarihli ve 2016/346 Esas, 2019/232 Karar sayılı kararıyla; davacının derece kademeye yönelik tespit talebinin reddine, fark alacaklarının kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 17.....2020 tarihli kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 17.....2020 tarihli kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 12.01.2021 tarihli ve 2020/5742 Esas, 2021/374 Karar sayılı ilâmı ile; yeniden denetime elverişli bilirkişi raporu alınıp, kademe derece tespitinin yapılarak fark alacaklarının belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 04.03.2022 tarihli kararı ile; dosya kapsamına ve denetime uygun 01.03.2022 tarihli bilirkişi ek raporu esas alınarak dava tarihi itibarıyla davacının derece/kademesinin 16/30 olarak tespitine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 15.....2022 tarihli ilâmı ile; kademe tespitinin hatalı olduğu, ayrıca yapılan fark alacak hesaplamasında işe giriş tarihlerine göre ücret skalasının dikkate alınıp alınmadığının denetlenebilir olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma sonrası bilirkişi raporu ve ek rapor alındığı, dava tarihi itibarıyla kademe ve derece tespiti yapılarak ve işe giriş tarihlerine göre ücret skalası dikkate alınarak fark alacakların hesaplandığı, ayrıca davacının talebi, Yargıtay bozma ilâmı ile oluşan usuli kazanılmış hak da gözetilerek hüküm kurulduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde, hükme esas alınan bilirkişi raporlarıyla kademe ve derecesinin eksik ve hatalı olarak tespit edildiğini, buna karşı sunulan beyanlarının dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hatalı bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, işe giriş tarihi itibarıyla uygulanan ücret skalasının da hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının kademe derece tespitinin doğru yapılıp yapılmadığı ve buna bağlı olarak fark alacaklarının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hatalı bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, işe giriş tarihi itibarıyla uygulanan ücret skalasının da hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının kademe derece tespitinin doğru yapılıp yapılmadığı ve buna bağlı olarak fark alacaklarının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun 39 uncu maddesi (Mülga 2822 sayılı Toplu ... Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu’nun 9 uncu maddesi).

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 03.05.2017 tarihli ve 2017/22-2094 Esas, 2017/910 Karar; 13.12.2017 tarihli ve 2016/9(7)-100 Esas, 2017/1688 Karar; 13.12.2017 tarihli ve 2016/9(7)-594 Esas, 2017/1694 Karar sayılı kararları.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

11.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1434, Karar No: 2011/1389, Tarih: 08.03.2011

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2010/1434 E.  ,  2011/1389 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshi nedeniyle sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın, arsada bulunan eski binanın yıkılması sonucu uğranılan kira kaybının, ayrıca bina ve sökülen ağaçların bedelinin tahsili istemiyle açılmıştır. Davalı, akdin feshinde haklı olduklarını, davacının sözleşme dışı fazla bağımsız bölüm isteyerek kendi kusuru ile akdin feshine neden olduğundan zarar isteyemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, davacının fesihte kusurlu bulunduğundan tüm taleplerinin reddine karar verilmiş, karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 23.08.2004 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile davacıya ait arsa üzerine 14 daireli ve 2 adet dükkandan ibaret inşaat yapımı kararlaştırılmış, bu inşaattan 5 daire ile 1 dükkanın davacı arsa sahibine teslimi kabul edilmiştir. 22.02.2005 tarihli ek sözleşmede, imar planında değişiklik yapıldığı takdirde taraflarca yeniden değerlendirileceği belirtilmiş, 05.04.2005 tarihinde yapılan imar değişikliği sonucu inşaat alanı küçülmekle birlikte daire sayısı 22'ye çıkartılmıştır. Bunun üzerine davalı, 23.05.2005 tarihli ihtarla yeniden değerlendirmeye davet etmiş, davacı ise 05.07.2005 tarihli ihtarında 7 daire 1 dükkan verilmesini istemiş, davalının kabul etmemesi üzerine 08.07.2005 tarihli ihtarnameyle davalılar tarafından akit feshedilmiştir. Asıl sözleşme uyarınca inşaat yapımı imkânsız hale geldiğinden ve ek sözleşmede de tarafların yeniden anlaşmaları gerektiği belirtilmekle beraber anlaşma sağlanamadığından ve böylece geçerli bir sözleşme bulunmadığından fesihte tarafların kusurundan sözedilemez. Bu nedenle ifası imkânsız hale gelen sözleşmedeki cezai şart istenemez ise de geçerli bir sözleşme imzalanmadan yüklenicilerin arsa da bulunan binayı yıkarak ağaçları kesmekte kusurlu oldukları açıktır. Arsa sahibinin bu nedenle zarar istemi kabul edilmelidir. O halde, yapılması gereken iş,

yıkılan ev ve müştemilatıyla, kesilen ağaçların objektif (rayiç) değeri, binanın yıkımı nedeni ile mahrum kalınan kira gelirinin hesaplanarak hüküm altına alınması gerekir. Dairemiz ve HGK'nın uygulamaları da bu yöndedir (HGK 27.02.1985 gün 1983/15-73 Esas 1985/254, 15.H.D., 08.11.2010 gün ve 2009/3916 Esas 2010/6057 Karar).