muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/491, Karar No: 2022/149, Tarih: 17.02.2022

26. Noterin hukukî sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, sorumluluğun unsurlarını teşkil eden fiil, hukuka aykırılık, zarar ve illiyet bağının bulunması gerekmektedir.

27. Noterlerin sorumluluğunun doğabilmesi için öncelikli koşul; Noterlik Kanunu’nun 162. maddesi anlamında bir yapma ya da yapmama fiilinin bulunmasıdır. Buradaki fiil, işlemin usulüne uygun olarak yapılmaması, eksik yapılması ya da hatalı yapılması anlamında olabilir.

28. İkinci koşul; zararlı sonucun hukuka aykırı bir eylemle meydana gelmesidir. Hukuka aykırılık, hukuka uygunluk sebeplerinin bulunmaması hâlinde, başkalarına zarar vermeyi yasaklayan ya da doğacak bir zararlı sonucun doğmasını önlemek üzere bir davranışı emreden hukuk kurallarına aykırı her tür davranıştır.

29. Noterin, noterlikte yapılan bir işlem nedeniyle meydana gelecek zarardan sorumlu olabilmesi için, kendisinin ya da yanında çalışan kişinin eylemi hukuka uygunluk sebeplerini taşımayan hukuka aykırı bir eylem olmalı, emredici hukuk kurallarına aykırı, başkasına zarar verici eylemleri yasaklayan, hukuk normuyla çatışan bir fiil olmalıdır. Burada, doğrudan veya dolaylı olarak kişilerin mal ve şahıs varlıklarını koruma amacı güden yazılı ya da yazılı olmayan emredici davranış kurallarının ihlâli söz konusudur.

30. Üçüncü koşul; hukuka aykırı fiille meydana gelmiş bir zararın varlığıdır. Eğer, zarar doğmamışsa, sorumluluk da söz konusu olmayacaktır. Ancak, burada söz konusu olan geniş anlamda zarardır. Kişinin hem mal hem şahıs varlığında meydana gelecek bir eksilmenin söz konusu olması zorunludur. Ayrıca, mal varlığında meydana gelen zararı, hem fiili zarar hem de yoksun kalınan kâr şeklinde anlamak gerekir.

31. Noterin doğan zarardan sorumlu olabilmesinin son şartı ise; meydana gelen zarar ile hukuka aykırı fiil arasında uygun illiyet bağının bulunmasıdır. İlliyet bağı, zarar ile hukuka aykırı fiil arasında bir neden – sonuç ilişkisinin bulunmasına denir.

32. Doktrinde illiyet bağı “Somut olayda gerçekleşen türden bir sonucu, olayların normal akışına ve hayat tecrübelerine göre, niteliği ve ana temayülü itibariyle meydana getirmeye genel olarak elverişli olan veya bu türden bir sonucun gerçekleşme ihtimalini objektif olarak artırmış bulunan zorunlu şartla söz konusu sonuç arasındaki bağa uygun illiyet bağı denilir” şeklinde tanımlanmaktadır (Eren, s. 492).

33. Noterlerin, Noterlik Kanunu’nun 162. maddesi uyarınca sorumlu olmaları için kusurlu olmalarının gerekmediği tartışmasızdır. Diğer bir anlatımla, tüm kusursuz sorumluluk hâllerinde olduğu üzere, zarar gören, davalının kusurunu kanıtlamak zorunda değildir. Kusursuz sorumluluğun, kusurlu sorumluluktan tek farkı bu noktada toplanmaktadır.

33. Noterlerin, Noterlik Kanunu’nun 162. maddesi uyarınca sorumlu olmaları için kusurlu olmalarının gerekmediği tartışmasızdır. Diğer bir anlatımla, tüm kusursuz sorumluluk hâllerinde olduğu üzere, zarar gören, davalının kusurunu kanıtlamak zorunda değildir. Kusursuz sorumluluğun, kusurlu sorumluluktan tek farkı bu noktada toplanmaktadır.

34. Kusurlu sorumlulukta da zarar gören, kusurlu sorumlulukta olduğu gibi zararını, zararla eylem arasındaki uygun illiyet bağını kanıtlamak zorundadır. Kusursuz sorumluluğun tüm hâllerinde, uygun illiyet bağının zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusuru ile beklenmeyen bir hâlin varlığı durumunda kesileceği, gerek teoride ve gerekse yargısal kararlarla kabul edilmiş bulunmaktadır. Aksi hâlde risk veya şart nazariyesi öne çıkacak ve zararın var olduğu her hâlde, kusursuz sorumlu olanın sorumluluğu yoluna gidilecektir ki böyle bir sonuç, hukukumuzda kabul edilmemiştir.

35. Noterin, Noterlik Kanunu’nun 162. maddesi ile getirilen sorumluluktan kurtulabilmesi için en önemli etken illiyet bağının kesilmesidir. İlliyet bağının kesilmesi hâlinde artık noterin sorumluluğundan söz etmek de mümkün olmayacaktır.

36. Noterin sorumluluğu ağırlaştırılmış bir olağan sebep sorumluluğu olarak kabul edildiğinden artık noter, kusursuz olduğunu değil, zarar ile eylemi arasında uygun bir illiyet bağının bulunmadığını ya da illiyet bağının kesildiğini kanıtlayacaktır. Noter, ancak illiyet bağının zarar görenin ağır kusuru sonucu kesildiğini veya üçüncü kişinin illiyet bağını kesebilecek nitelikte ağır kusurunun bulunduğunu ya da hakkında zararlandırıcı sonucun meydana gelmesinde öngörülmeyen bir hâlin bulunduğunu ispat ederek sorumluluktan kurtulabilecektir.

37. Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacının dava dışı ... ile 27.02.2013 tarihinde haricî araç satış sözleşmesi imzaladığı, aynı gün dava dışı ... adına aracı satma yetkisini içerir vekâletname düzenlediği ancak sözleşmeye göre satış bedeline karşılık verilen çekin ödenmesinden sonra aracın satışının gerçekleşeceğinin kararlaştırıldığı, ...’ın ise çek bedeli ödenmeden dava dışı üçüncü kişiye aracı vekâleten sattığı anlaşılmaktadır.

38. Eldeki davada davacı, vekâleten hareket eden ...’ın araç satış işlemini davalıya ait noterde fotokopi vekâletnameye dayanarak yaptığını, vekâletname aslı görülmeden fotokopi belgeyle işlem yapılmasının doğru olmadığını, araç bedeli karşılığı alınan çekin karşılıksız çıkması nedeniyle tahsil edilemediğini ve yapılan bu işlem nedeniyle doğan zarardan noterin sorumlu olduğunu iddia ederek tazminat istemine bulunmuştur.

39. Yukarıda açıklandığı üzere, Noterlik Kanunu’nun 162. maddesi gereğince noterin sorumluluğu ağırlaştırılmış olağan sebep sorumluluğu ise de, bu sorumluluğun doğabilmesi için öncelikle hukuka aykırı bir fiil ve bu fiille doğan zarar arasında neden-sonuç ilişkisinin bulunması gerekir. Bu iki koşulun varlığını ispat yükü ise iddia eden kişiye düşmektedir.

39. Yukarıda açıklandığı üzere, Noterlik Kanunu’nun 162. maddesi gereğince noterin sorumluluğu ağırlaştırılmış olağan sebep sorumluluğu ise de, bu sorumluluğun doğabilmesi için öncelikle hukuka aykırı bir fiil ve bu fiille doğan zarar arasında neden-sonuç ilişkisinin bulunması gerekir. Bu iki koşulun varlığını ispat yükü ise iddia eden kişiye düşmektedir.

40. Her ne kadar davacı, davalı noterin fotokopi vekâletnameyle araç satışını gerçekleştirdiğini iddia etmekte ise de dosya kapsamı itibariyle bu husus ispatlanamamıştır. Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 92/a bendinde; “Başkaları adına işlem yaptıracaklardan aranacak belgeler” başlığı altında “Vekil için, vekaletname düzenlemeye yetkili hakim veya noterlerce onanmış vekaletname” denilmektedir. Bu durumda, noterlerin evrakın aslıyla işlem yapmaları esastır. Davalı da durumu bu şekilde açıklamış, hatta özen yükümlülüğünü tamamen yerine getirmek suretiyle herhangi bir azil vs. olup olmadığını teyit edebilmek amacıyla vekâletnamenin düzenlendiği noterlikle irtibata geçildiğini, vekâletnamenin hâlâ geçerli olduğunun öğrenilmesi üzerine bir fotokopisinin de dosyaya eklenmesi suretiyle vekâletnamenin aslıyla satış işleminin tamamlandığını belirtmiştir. Davacı, davalı noterin fotokopi vekâletname ile işlem yaptığını ispatlayamamıştır. Bu nedenle, fotokopi belgeyle işlem yapıldığından söz edilemez.

41. Ayrıca somut olayda, fiil ve zarar arasında nedensellik bağı bulunmamaktadır. Meydana geldiği iddia edilen zarar, davalı noterlikte üçüncü kişiye yapılan satış nedeniyle değil, davacının akîdi ...’ın aralarında düzenlenen sözleşmeye aykırı hareket etmesi nedeniyle doğmuştur. Kaldı ki, üçüncü kişiye yapılan satış işleminin sahte bir vekâletnameyle yapıldığı iddiası bulunmamaktadır. Bu nedenle, satış bedelinin ödenmemesinden doğan zarar ile noterlik işlemi arasında illiyet bağı bulunmadığının, doğan zarardan davalı noterin sorumlu tutulamayacağının kabulü gerekir.

42. Direnme kararında sonuç itibariyle davanın reddine karar verilmesi varılan netice itibariyle yerindeyse de gerekçede, kendisine vekâletname verilen kişinin ilgili notere başvurmak suretiyle vekâletnameden bir suret temin edebileceği, dolayısıyla teyit alınmak suretiyle fotokopi belgeyle işlem yapılması arasında hukukî sonuç olarak fark doğmayacağı, bu nedenle illiyet bağının kesildiğinin belirtilmesi doğru olmamıştır. Zira, vekâlet verilen kişi ilgili notere başvurmak suretiyle vekâletnameden bir suret temin edemez. Noterlik Kanunu’nun 72. maddesinde bu husus “Noterler, ilgililerin istemi üzerine, hukuki işlemleri belgelendirirler… İlgili, belgelendirme isteminde bulunan kişidir” şeklinde açıklığa kavuşturulmuştur.

43. Hâl böyle olunca, açıklanan değişik gerekçe ile direnme kararı haklı ve yerindedir.

44. Ne var ki, bozma nedenine göre Özel Dairece davalının temyiz itirazlarıyla ilgili inceleme yapılmadığı anlaşıldığından incelenmek üzere dosya Özel Daireye gönderilmelidir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

43. Hâl böyle olunca, açıklanan değişik gerekçe ile direnme kararı haklı ve yerindedir.

44. Ne var ki, bozma nedenine göre Özel Dairece davalının temyiz itirazlarıyla ilgili inceleme yapılmadığı anlaşıldığından incelenmek üzere dosya Özel Daireye gönderilmelidir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Değişik gerekçe ile direnme uygun olup davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın YARGITAY 3. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,

6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440/III-1. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 17.02.2022 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15743, Karar No: 2011/2542, Tarih: 25.05.2011

**11. Ceza Dairesi         2009/15743 E.  ,  2011/2542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kayıp eşyayı sahiplenmek

HÜKÜM : TCK.nın 160, 62/1....ger.verilen 1000 YTL.apc. karşı yapılan temyiz itirazının reddine dair karar

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 10.03.2009 gün ve 2009/2-43-2009/56 sayılı kararı ile 19.09.2006 gün ve 197/192 sayılı kararlarında da açıklandığı üzere; suç vasfına yönelik temyiz itirazı yoksa, hükümde açık hukuka aykırılıkların bulunması, kesin nitelikteki bir hükme temyiz edilebilirlik vasfı kazandırmayacağından ve karar tarihindeki yasal düzenlemeye göre doğrudan hükmolunan adli para cezasının, miktar ve nevi itibariyle 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 21.07.2004 gün ve 5219 sayılı Kanunla değişik 1412 sayılı CMUY.nın 305/1 maddesi hükmü uyarınca kesin olduğu cihetle anılan mahkemenin, 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken aynı yasanın 315.maddesi uyarınca temyiz talebinin reddine ilişkin kararı usul ve yasaya uygun görüldüğünden, sanığın bu karara yönelik temyiz itirazlarının reddine dair kararın ONANMASINA, 25.05.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13354, Karar No: 2017/2345, Tarih: 23.03.2017

**20. Hukuk Dairesi         2015/13354 E.  ,  2017/2345 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili 01.08.2013 tarihli dava dilekçesinde özetle; davaya konu ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 238 ada, 35 ve 58 parsel sayılı taşınmazların müvekkili tarafından tapu kaydı kontrol edilerek 25/08/1973 tarihinde davalı ... Belediye Başkanlığından satın alındığını, ...ce bu yerin mera vasfında olduğu ve özel mülkiyete konu olamayacağından ... adına tescil edilmesi için ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/461 E. - 2007/5 K. sayılı dosyası ile dava açtığını ve mahkemece davanın kabulüne karar verilerek kararın kesinleştiğini, müvekkilinin tapu siciline güvenerek davaya konu taşınmazların satın aldığını ancak kesinleşme tarihi itibariyle yargı kararı ile hiç bir bedel ödemeden ve hatta mahkeme masraf ve vekalet ücreti ödemek zorunda kalarak tapusunun iptal olduğunu, tapu sicilinin tutulmasından doğan tüm zararlardan Devletin sorumlu olduğunu, bu nedenlerle ... adına tesciline karar verilmiş olan dava konusu taşınmaz bedellerinin şimdilik -360.000,00.-TL'lik kısmının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ... ve ...den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 17/11/2014 tarihli ıslah dilekçesinde; talep miktarını 54000,00.-TL artırarak toplam 414.000,00.- TL'nin davalılardan müştereken ve müteseslilen alınarak davacıya verilmesini talep etmiş, ıslah harcını da yatırmıştır

Mahkemece yapılan yargılama sonucu davanın kabulüne,

Dava konusu 414.000,00.-TL tazminatın 360.000,00.-TL'sinin dava tarihi olan 26.07.2013 tarihinden itibaren bakiye 54.000,00.-TL'sinin ıslah tarihi olan 17.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, davacı tarafa verilmesine karar verilmiş, hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucu davanın kabulüne,

Dava konusu 414.000,00.-TL tazminatın 360.000,00.-TL'sinin dava tarihi olan 26.07.2013 tarihinden itibaren bakiye 54.000,00.-TL'sinin ıslah tarihi olan 17.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, davacı tarafa verilmesine karar verilmiş, hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu taşınmazın geldisi olan 238 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastroca 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu ve ilgili tüzüğünün 29. maddesine dayanarak senetsizden kadastro beyannamesine “Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup ... adına tescili uygundur” şeklinde yazılmak sureti ile tahdit ve tespitinin yapılarak 144.653 m² mera vasfıyla 17/02/1949 tarihinde ... adına tescil edildiği, daha sonra ... Belediyesinin 03/02/1960 tarih ve 82 nolu yazısı ile tapu kütüğünün iktisap sütununa “cebri tescil” yazılmak sureti ile bornova belediyesi adına tescil edildiği, 26/03/1972 tarihinde üç kısma ayrılarak 238 ada 5, 6 ve 7 sayılı parsellerin oluştuğu, bunlardan 5 sayılı parselin 37543 m² yüzölçümü ile ... Belediyesi adına mera vasfıyla ifrazen tescil edildiği ve akabinde davacı ve dava dışı kişiler tarafından 25/08/1973 tarihinde paylı olarak satın alındığı,7093 m²'si yola terk edilerek malikler arasında yapılan taksim sonucu ifraz edildiği, ifraz sonucu 238 ada 35 parsel sayılı taşınmazın 220 m² yüzölçümü, 238 ada 35 parsel ise 680 m² yüzölçümü ve arsa vasfıyla davacı adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.

... tarafından tapu maliki ... ve arkadaşlarına aleyhine açılan dava sonucu ... 4 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/461 E. - 2007/5 K. sayılı kararıı ile; taşınmazların geldisi olan 238 ada 5 sayılı parselin tapusunun iptaline bu parselin ifrazı ile oluşan tazminat istemine dayanak 238 ada 35 ve 38 sayılı parsellerin mera vasfıyla tesciline dair verilen hükmün Yargıtay denetiminden geçerek 22/10/2008 tarihinde kesinleştiği, bunun üzerine davacının tazminat istemli bu davayı 01/08/2013 tarihinde açtığı dosya kapsamı ile sabittir.

İddianın içeriğine ve ileriye sürülüş biçimine göre dava;mülkiyet hakkının yitirilmesi nedeniyle ... aleyhine TMK’nın 1007. maddesine dayalı, taşınmazı satan ... Belediyesine karşı ise zapta karşı tekeffül hükümlerine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı tapuda kayıtlı taşınmazı tapu sicil memuru huzurunda resmi şekilde düzenlenen satış sözleşmesi ile satın almış olup ortada şekil bakımından geçerli biz sözleşme olduğu, davacının geçerli bir sözleşme ile satın aldığı taşınmazın, mahkeme kararı ile elinden çıkmış olması nedeni davacının zararının doğduğu ve Avrupa insan hakları sözleşmesi, mülkiyet hakkına ilişkin Anayasal ve yasal düzenlemeler, yönünden davacının zararının karşılanması gerektiği hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır.

Davacı tapuda kayıtlı taşınmazı tapu sicil memuru huzurunda resmi şekilde düzenlenen satış sözleşmesi ile satın almış olup ortada şekil bakımından geçerli biz sözleşme olduğu, davacının geçerli bir sözleşme ile satın aldığı taşınmazın, mahkeme kararı ile elinden çıkmış olması nedeni davacının zararının doğduğu ve Avrupa insan hakları sözleşmesi, mülkiyet hakkına ilişkin Anayasal ve yasal düzenlemeler, yönünden davacının zararının karşılanması gerektiği hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır.

Buradaki sorun davacının aynı davada farklı hukukî sebeplere dayanarak farklı davalılara karşı dava açıp açamayacağı, açabilecekse hangi davalıdan hangi hukukî sebebe dayanarak tazminat isteyebileceği noktasında toplanmaktadır.

Geçerli bir sözleşmeye dayanarak edindiği mülkiyet hakkı elinden alınan kimsenin aynı dava da; hem zapta karşı tekeffül hükümleri uyarınca kendi âkidine müracaat etme olanağı hem de kusursuz sorumluluktan ötürü ...ye karşı dava açma imkanı vardır, davacı bu iki yoldan birini tercih edebileceği gibi aynı zarardan dolayı farklı hukukî sebeplere dayanarak hem hazineye hem de akidine başvurabilecektir. Yasal mevzuatta davacının bu yolu tercih etmesine yasal bir engel bulunmamaktadır.

...ye karşı açılan dava TMK’nın 1007. maddesine dayalı tazminat davası sonucu verilen karara yönelik yapılan incelemede öncelikle mülkiyet hakkı üzerinde durmakta yarar vardır.

Mülkiyet hakkı gerek Anayasa ve yasalarla iç hukuk yönünden, gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri ile kabul edilmiş temel haklardandır. (Anayasa md. 35/1 AİHS ek protokol 1-1) Türk Medenî Kanununun 683. maddesinde de bir şeye malik olan kimsenin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi belirtilmiş, malikin malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebileceği hüküm altına alınmıştır. Bütün bunların yanında mülkiyet hakkı kamu yararının bulunduğu hallerde sınırlandırılabilir ya da tamamen kaldırılabilir. Ancak, bu sınırlandırma ya da kaldırma gerçekleştirilirken T.C. Anayasasının 90/5. maddesi ile iç hukukun üstünde sayılan AİHS hükümleri gereğince AİHM tarafından oluşturulan 30.05.2006 tarih ve 1262/02 sayılı kararda ifade edildiği üzere "...bir kişiyi mülkünden yoksun bırakan bir önlemin…" "...kamu yararına meşru bir amaç gütmesi gerektiği..." bu önlem alınırken "başvurulan yollar ve gerçekleştirilmesi amaçlanan hedef arasında makul bir denge olması gerektiği..." kişinin "...kişisel ve haddinden fazla yük taşıma zorunda kalması halinde gerekli dengenin kurulamayacağı açıktır. Bir başka ifadeyle kamu yararı ile mülkiyet hakkından kısmen veya tamamen yoksun bırakılan kişinin menfaati arasında makul, kabul edilebilir, hak ve adalet dengesini sağlayacak bir oranın kurulması asıldır.

Devlet tarafından, verilen doğru esasa ve geçerli kayda dayalı iptali sağlanan mülkiyet hakkına değer verileceği kuşkusuzdur. Böyle bir yer özel mülkiyet kapsamından çıkarılarak kamu malı niteliğini kazanmakla birlikte, kişinin ya da kişilerin söz konusu tapuya dayalı hakkının yukarıda ifade edildiği gibi hukukî güvenlik ilkesinin sonucu olarak korunması gerektiği muhakkaktır. Aksi düşünce tarzının, devletin, verdiği tapunun geçersizliğini ileri sürerek, hiçbir karşılık ödemeksizin iptalini istemesi, zamanında geçerli bir şekilde ve kayda dayalı olarak oluşturulan mülkiyet hakkı ile bağdaşmayacağı gibi, kamu vicdanını yaralaması yanında hukuk devleti ilkesini de zedeleyen bir tutum oluşturacaktır.

Tüm bunların yanında 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun “sorumluluk” kenar başlığını taşıyan 1007. maddesi “tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur” hükmünü içermektedir. Devletin buradaki sorumluluğu kusursuz sorumluluktur. Kusursuz sorumluluk, tapu siciline bağlı çıkarların ve aynî hakların yanlış tescil sonucu değişmesi ya da yitirilmesi ile bu haklardan yoksun kalınması temeline dayanır. Çünkü sicillerin doğru tutulmasını üstlenen ve taahhüt eden devlet, gerçeğe aykırı ve dayanaksız kayıtlardan doğan zararları da ödemekle yükümlüdür. Bu itibarla kadastro görevlilerinin dayanaksız ya da gerçek duruma uymayan kayıtlar düzenlemeleri ve taşınmazın niteliğinde yanlışlık yapmalarını da aynı kapsamda düşünmek gerekir. Zira tapu işlemleri kadastro tespiti işlemlerinden başlayarak birbirini takip eden işlemler olduğundan ve tapu kütüğünün oluşumu aşamalarındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemlerinin bir bütün oluşturduğu kuşkusuzdur.

Somut olaya gelince; meralar özel mülkiyete konu olamayacak ise de;taşınmazın önce ... adına tescili yapılıp, sonra cebri tescil yolu ile davalı belediye adına tapu kaydı oluşturulduğu, davalı belediyenin de satış yoluyla çekişmeli taşınmazı davacıya devrettiği, bu şekilde tapu sicilinin hatalı olarak tutulduğu dosya kapsamı ile sabit olmakla TMK'nın 1007. maddesi kapsamında Devletin kusursuz sorumluluğu ilkesi gereği, ...nin davacının gerçek zararını karşılaması gerekmektedir.

Somut olaya gelince; meralar özel mülkiyete konu olamayacak ise de;taşınmazın önce ... adına tescili yapılıp, sonra cebri tescil yolu ile davalı belediye adına tapu kaydı oluşturulduğu, davalı belediyenin de satış yoluyla çekişmeli taşınmazı davacıya devrettiği, bu şekilde tapu sicilinin hatalı olarak tutulduğu dosya kapsamı ile sabit olmakla TMK'nın 1007. maddesi kapsamında Devletin kusursuz sorumluluğu ilkesi gereği, ...nin davacının gerçek zararını karşılaması gerekmektedir.

4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 1007. maddesi gereğince, tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle zarara uğrayan kişinin bütün zararlarından devlet sorumludur. Tapu kaydının iptali nedeniyle, tapu sahibinin oluşan gerçek zararı neyse, tazminatın miktarı da o kadar olmalıdır. Gerçek zarar; tapu kaydının iptali nedeniyle, tapu malikinin mal varlığında meydana gelen azalmadır. Tazminat miktarı, zarar verici eylem gerçekleşmemiş olsaydı, zarar görenin mal varlığı ne durumda olacak idiyse, aynı durumun tesis edilebileceği miktarda olmalıdır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.03.2003 gün ve 2003/19-152 E. - 2003/125 K.; 29.09.2010 gün ve 2010/14-386 E. - 2010/427 K.; 15.12.2010 gün ve 2010/13-618 E. - 2010/668 K. sayılı kararı). Zarara uğrayan kişinin gerçek zararı ise, tazminat miktarının belirlenmesinde esas alınacak değerledirme tarihine göre belirlenecek olup, bu tarih ise zararın meydana geldiği tarihtir.

4721 sayılı TMK’nın 705/2. maddesi uyarınca tapu iptal ve tescil istekli davaların kesinleştiği tarih itibariyle mülkiyet hakkı sona ereceğinden bu tarih itibariyle tapusu iptal edilen gerçek ve tüzel kişilerin zararı oluşacaktır. Dolayısıyla bu tür bir dava, taşınmazların mülkiyetlerinin yitirilmesine ilişkin iptal ve tescil davasının kesinleştiği tarihten sonra açılabileceğinden, mülkiyetin kaybedildiği tarih itibariyle de taşınmazların değerinin tespit edilmesi gerektiği kuşkusuzdur. Zararın meydana geldiği tarihe göre, tapusu iptal edilen gayrimenkulün niteliği ve değeri belirlenmelidir. Taşınmazın niteliği arazi ise gelir metodu yöntemi ile, arsa vasfında ise değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması suretiyle gerçek değer belirlenmelidir.

Somut olayda, davacının zararı, ... 4 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/461 E. - 2007/5 K. sayılı kararının kesinleştiği tarihte oluşmuş olup, mahkemece bu tarihin değerlendirme tarihi olarak esas alınması gerekmektedir. Tapusu iptal edilen taşınmazın arsa olduğu hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Ne var ki; hükme dayanak yapılan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen raporda; arsa vasfında olan taşınmazın dava tarihindeki değeri belirlenmiş ve emsal alınan taşınmaza ilişkin tapu kaydı, resmi satış akit tablosu, imar planı kapsamında kalıp kalmadığı hususları araştırılmamıştır

Bu durumda somut olayda, davacının zararının oluştuğu tarihin doğru şekilde tespit edildiği söylenemeyeceği gibi bilirkişi raporunun da denetlememektedir.