muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/3807, Karar No: 2018/5839, Tarih: 24.09.2018

**15. Ceza Dairesi         2018/3807 E.  ,  2018/5839 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanık ...'nın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158/1-f ve 52/2. maddeleri uyarınca 3 yıl hapis ve 60.000,00 Türk Lirası adlî para cezaları ile cezalandırılmasına dair Fethiye Ağır Ceza Mahkemesinin 22.11.2016 tarih ve 2013/215-2016/385 sayılı kararının İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin 17.02.2017 tarih ve 2017/283-404 sayılı kararıyla istinaf isteminin esastan reddine karar verilerek kesinleşmesini müteakip, sanık müdafi tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin anılan mahkemenin 24.11.2017 tarih ve 2013/215-2016/385 sayılı ek kararına karşı yapılan itirazın üzerine, bu husus hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 21.02.2018 tarih ve 2018/311 değişik iş sayılı kararı aleyhine yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 30.05.2018 gün ve 94660652-105-48-6842-2018 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 05.06.2018 gün ve 2018/48340 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Dosya kapsamına göre, sanık müdafi tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin, Fethiye Ağır Ceza Mahkemesinin 24.11.2017 tarih ve 2013/215-2016/385 sayılı ek kararıyla reddedilmesini müteakip, sanık müdafince, söz konusu bu ek karara karşı yapılan itiraz üzerine, mercii Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesince, Fethiye Ağır Ceza Mahkemesinin 24.11.2017 tarihli ek kararının itiraz incelemesinden geçtiği ve Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesince, 2017/736 değişik iş sayılı ve 2017/977 değişik iş sayılı kararları ile kesin olarak karar verildiği belirlendiğinden bahisle bu husus hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,

Muğla 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 05.06.2017 tarih ve 2017/736 değişik iş kararının, Fethiye Ağır Ceza Mahkemesinin 24.04.2017 tarih ve 2013/215 esas, 2016/385 sayılı ek kararına ilişkin olduğu, Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.08.2017 tarih ve 2017/977 değişik iş kararının ise, Fethiye Ağır Ceza Mahkemesinin 22.06.2017 tarih ve 2013/215-2016/385 sayılı ek kararına ilişkin olduğu, sanık müdafi tarafından ise Fethiye Ağır Ceza Mahkemesinin 24.11.2017 tarih ve 2013/215- 2016/385 sayılı ek kararına itiraz edildiği, söz konusu bu itiraza ilişkin dosyanın çözüme kavuşturulması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Kanun yararına bozmaya atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden, Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 21.02.2018 tarih ve 2018/311 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi gereğince BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde merciince yerine getirilmesine, 24.09.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4038, Karar No: 2014/6508, Tarih: 12.11.2014

**15. Hukuk Dairesi         2014/4038 E.  ,  2014/6508 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, iş sahibince ödenen damga vergisi ödemelerinin yükleniciden rücu'en tahsili amacıyla yürütülen icra takibine itirazın iptâli davasıdır. Davacı banka iş sahibi, davalı şirket ise yüklenicidir. Davacı banka vekili, davalı yüklenici şirketin ödemesi gereken damga vergilerinin müvekkillerince ödendiğini, yapılan ödemeyi davalıdan rücu'en talep ettiklerini, ödenmemesi üzerine icra takibi yaptıklarını ve takibe itiraz edildiğini, itirazın haksız olduğunu ve iptâlini ve %40'dan aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiş, davalı yüklenici şirket vekili ise, davacı bankanın ödemesinin yasal olmadığını ve iç yazışmalarda kullanılan nüshalar yönünden vergi doğmayacağını belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda tarafların %50 kusurlu oldukları gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne ve %40 oranında icra inkâr tazminatına karar verilmiş, verilen karar taraf vekillerince süresinde temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacının temyiz itirazlarına gelince;

Taraflar arasında düzenlendiği, ihtilâfsız olan sözleşmenin 39. maddesinde sözleşmenin 7 nüsha olarak düzenlenmesi kabul edilmiş, yine sözleşmenin 8. maddesinde her türlü vergi, resim ve harçların davalı yükleniciye ait olacağı kararlaştırılmıştır. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 5. maddesinde "bir nüshadan fazla olarak düzenlenen kağıtların her nüshası ayrı ayrı miktar ve nispette damga vergisine tâbidir" hükmü bulunmaktadır.

Tüm bu açıklamalar ışığında tarafların serbest iradeleriyle düzenledikleri sözleşmenin 8 ve 39. maddeleriyle, Damga Vergisi Kanunu'nun 5. maddesi hükümleri gereği düzenlenen tüm nüshalarla ilgili yüklenicinin sözleşmelerde gösterilen adette nüsha için damga vergisi sorumluluğunun bulunduğu kabul edilmelidir. Davacının davalıyı durumdan haberdar etmediği ve vergi mahkemesinde dava açma hakkını engellediği gerekçesi ile %50 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının tüm temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kararın temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 378,80 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 12.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5364, Karar No: 2025/4393, Tarih: 14.04.2025

**11. Ceza Dairesi         2024/5364 E.  ,  2025/4393 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2014/139 E., 2016/50 K.

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

İNCELEME KONUSU

KARAR : Mahkûmiyet

KANUN YARARINA

BOZMA YOLUNA

BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Yapılan uyarlama yargılaması neticesinde, İstanbul 42. Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.09.2023 tarihli ve 2014/139 Esas, 2016/50 Karar sayılı ek kararı ile hükümlü hakkında "2012 takvim yılında sahta fatura düzenleme" suçundan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 359/b ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62. maddeleri uyarınca neticeten 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün, itiraz edilmeksizin 27.11.2023 tarihi itibarıyla kesinleştirildiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 17.09.2024 tarihli ve 2024/700 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.09.2024 tarihli ve KYB-2024/98116 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

A. Kanun Yararına Bozma İstemi

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.09.2024 tarihli ve KYB-2024/98116 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 31/01/2007 tarihli ve 2006/6859 esas, 2007/417 karar sayılı ilâmı ile, Ceza Genel Kurulunun 11/07/2006 tarihli ve 2006/5-182 esas, 2006/182 ve 04/07/2006 tarihli ve 2006/10-128 esas, 2006/177 sayılı kararlarında açıklandığı üzere; kesinleşip infaz aşamasında olan hükümlerle ilgili olarak uyarlama sonucu verilen kararların kazanılmış hak oluşturmayacağı gözetilerek yapılan incelemede;

Dosya kapsamına göre, İstanbul 42. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/09/2023 sayılı ek kararı ile sanığın bir takvim yılı içerisinde birden fazla kez sahte fatura kullanmak suretiyle 213 sayılı Kanun'a muhalefet suçunu işlemesine rağmen, 7394 sayılı Kanun'un 4 ve 6. maddeleri ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359. maddesinde yapılan değişiklik uyarınca, sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verildiği, ancak;

Benzer bir olaya ilişkin, Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 23/09/2020 tarihli ve 2018/6672 esas, 2020/4855 karar sayılı ilâmında "...sahte fatura kullanma suçlarında her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu, ancak aynı takvim yılı içerisinde farklı zamanlarda kullanılan sahte fatura eylemlerinin zincirleme sahte fatura kullanma suçunu oluşturacağı gözetilmeden..." şeklindeki açıklamalar karşısında, sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca artırım yapılması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. İstanbul 42. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.02.2016 tarihli ve 2014/139 Esas, 2016/50 Karar sayılı kararı ile hükümlü hakkında 2012 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan, 213 sayılı Kanun'un 359/b, 5237 sayılı Kanun'un 43/1 ve 62. maddeleri uyarınca neticeten 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına hükmedilmiş; bu kararın katılan vekili tarafından yalnızca vekalet ücreti talebine yönelik olarak temyiz edilmesi üzerine yapılan incelemede, Yargıtay 11. Ceza Dairesinin, 01.12.2021 tarihli ve 2021/2742 Esas, 2021/11312 Karar sayılı kararı ile düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

2. 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un (7394 sayılı Kanun) 4. üncü maddesi ile 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinin son fıkrasından önce gelmek üzere; “Bu maddede düzenlenen suçların birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi halinde, Türk Ceza Kanununun 43 üncü maddesi uygulanır.” cümlesinin eklendiği ve 7394 sayılı Kanun’un 6. maddesi ile 213 sayılı Kanun'a eklenen geçici 34. maddesinde; "Haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanlar, 359 uncu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammını, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Hazineye ödedikleri takdirde 359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla soruşturma evresi için yapılan etkin pişmanlık düzenlemesinden faydalanabilir...359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan düzenlemelerde yer alan zincirleme suça ilişkin koşulların belirlenmesi, duruşma açılmak suretiyle yapılır.” hükümlerinin yer aldığı anlaşılmıştır.

3. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca, yukarıda belirtilen değişiklik doğrultusunda uyarlama talep edilmesi üzerine duruşmalı olarak yapılan yargılama neticesinde, kurum zararına ilişkin olarak herhangi bir ödeme yapmadığı bildirilen hükümlü hakkında, İstanbul 42. Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.09.2023 tarihli ve 2014/139 Esas, 2016/50 Karar sayılı ek kararı ile 2012 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan, "...5237 Sayılı TCK'nun 7/2 fıkrası uyarınca yapılan lehe kanun değerlendirilmesi sonucunda, 7394 Sayılı Kanunun 4 ve 6. Maddeleri gereğince hükümlü lehine düzenlemeler bulunduğu, 7394 Sayılı Kanunun 4/5 fıkrası ile 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 359. Maddesine eklenen ek fıkra uyarınca "Birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi halinde, TCK'nun 43. Maddesi uygulanır" hükmünün öngörüldüğü, bütün bu duruma göre de hükümlünün eylemleri tek eylem kabul edilerek, tek suçtan cezalandırılmasına ve hakkında TCK'nun 43. Maddesinde öngörülen zincirleme suç hükümlerinin uygulanmamasına karar vermek ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir..." şeklindeki gerekçeyle, önceki hükmün ortadan kaldırılması suretiyle 213 sayılı Kanun'un 359/b ve 5237 sayılı Kanun'un 62. maddeleri uyarınca neticeten 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

4. Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 20.06.2006 tarihli ve 2006/10-124 Esas, 2006/165 Karar sayılı kararında da belirtiği üzere, kesin hükümde değişiklik yargılaması (uyarlama yargılaması) sonucu verilen hükümler ile tayin olunan cezaların kazanılmış hak oluşturmayacağı, bu hükümler yönünden cezada aleyhe değiştirme ilkesinin uygulanamayacağı kabul edilmiştir.

5. 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d. maddesinin; “Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder.” şeklinde düzenlendiği belirlenmiştir.

5. 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d. maddesinin; “Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder.” şeklinde düzenlendiği belirlenmiştir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; yalnızca 2012 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan mahkûmiyetine karar verilen ve UYAP üzerinden yapılan incelemede, aynı mükellefiyetine ilişkin olarak zincirleme suça esas teşkil edebilecek başkaca suç kaydı bulunmayan hükümlü hakkında, 7394 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinin son fıkrasından önce gelmek üzere; “Bu maddede düzenlenen suçların birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi halinde, Türk Ceza Kanununun 43 üncü maddesi uygulanır.” şeklinde getirilen düzenlemenin uygulanma olanağı bulunmadığı; bununla birlikte Dairemizin yerleşik içtihadı olarak benimsendiği üzere, aynı takvim yılında birden fazla kez sahte fatura düzenlenmesi halinde de hükümlü hakkında 5237 sayılı Kanun'un 43/1. maddesinin uygulama alanı bulacağı dikkate alınarak, yapılan uyarlama yargılaması neticesinde hükümlü hakkındaki önceki hükmün aynen infazına karar verilmesi gerekirken, "...7394 Sayılı Kanunun 4/5 fıkrası ile 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 359. Maddesine eklenen ek fıkra uyarınca "Birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi halinde, TCK'nun 43. Maddesi uygulanır" hükmünün öngörüldüğü..." şeklindeki hatalı gerekçe ile önceki hükmün ortadan kaldırılması ve 5237 sayılı Kanun'un 43/1. maddesinin uygulanmaması suretiyle yeni bir hüküm kurulması Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d. maddesi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.

II. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İstanbul 42. Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.09.2023 tarihli ve 2014/139 Esas, 2016/50 Karar sayılı ek kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. Bozma nedenine göre 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d. maddesi uyarınca karar verilmesi mümkün görüldüğünden, hüküm fıkrasında yer alan mahkûmiyete ilişkin bölümler tamamen çıkartılarak, yerine "hükümlü hakkında uyarlama yapılmasına yer olmadığına ve Mahkemenin 16.02.2016 tarihli ve 2014/139 Esas, 2016/50 Karar sayılı kararının aynen infazına" bölümünün eklenmesine, hükmün infazının bu şekilde yerine getirilmesine,

Dava dosyasının, mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

14.04.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16505, Karar No: 2017/1683, Tarih: 20.02.2017

**3. Hukuk Dairesi         2016/16505 E.  ,  2017/1683 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalının rızası ile davalıya ait evde ikamet ettiklerini, aralarında akrabalık ilişkisi bulunduğunu, bu taşınmazın davalı ve eşi tarafından bir kooperatiften satın alınarak kendilerine teslim edildiğini, davalının dairenin borcunu ödemekte güçlük yaşadığını ve kendisinden bu borçları ödemesini istediğini, nihayetinde evi kendisine devredeceğini söylediğini, bunun üzerine dairenin kooperatif taksitleri ile banka kredi borcunu ödediğini, ayrıca taşınmazın kendisine ait olacağı düşüncesi ile evin içerisne pekçok masraf yaptığını, tüm vergi borçlarını ödediğini, bunun yanında davalı ve eşine 3000 dolar borç para gönderdiğini, tüm bu masrafları davalı ile eşinin rızası dahilinde ve onlar tarafından geri ödeneği düşüncesi ile yaptığını, ancak davalının bu taşınmazı 17.10.2011 tarihinde üçüncü kişiye sattığını ve yapılan masrafların bedelini ödemediğini, bunun üzerine davalı aleyhine ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2011/9798 esas sayılı ile icra takibi başlattığını ancak davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek, ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2011/9798 esas sayılı takip dosyasına vaki itirazın iptali ile %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının her bir talebi bakımından ayrı ayrı zamanaşımı süresinin dolduğunu, bu evin, davacının geçici olarak ceza evinde olduğu dönemde eşi ve çocuklarının konut ihtiyacı için tahsis edildiğini, uzun süredir evin kendisine teslimini istediğini ancak davacının evden çıkmadığını, davacının sunduğu hiçbir faturayı kabul etmediğini, dava konusu taşınmazın kooperatif tarafından oturmaya hazır bir şekilde teslim edildiğini, davacının yaptığı masraflarının tamamen kendi özel zevkine göre yaptırdığı ve 16 yıldır kesintisiz kullanarak faydalandığı ve eskittiği malzemeler olduğunu, yıllardır rızası olmadan evinde bedelsiz oturan davacıya karşı ayrıca ecrimsil davası açacağını ileri sürerek davanın dilemiştir.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının taşınmaz için yaptığı masraf ve ödeme tutarının 66.152,95 TL olup davacının taşınmazı kullandığı süre boyunca getirebileceği ecrimisil tutarının ise 54.125,00 TL olduğu, aradaki fark olan 12.027,95 TL yönünden davalının sebepsiz zenginleştiği kanaatine ulaşıldığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davalının ... 3. İcra Dairesinin 2011/9798 esas sayılı dosyasına vaki itirazının 12.027,95 TL yönünden iptaline, bu tutarın takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için takibin devamına, fazlaya dair talebin reddine, yine alacak likit olmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dava; davacı tarafından davalıya ait taşınmazda yapıldığı ileri sürülen masrafların iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda; davalıya ait taşınmazın uzun yıllardır davalının rızası ile davacı tarafça kullanıldığı, davacının bu taşınmaza bazı tadilat-tamirat masrafları yaptığı, nihayetinde taşınmazın davalı tarafça dava dışı üçüncü kişiye satıldığı ve davacının taşınmazı tahliye ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı, davalının sözlü tashihi ile uzun yıllardır kullandığı taşınmazın kendisine devredileceği inancı ile yapmış olduğu tüm harcamaların bedelini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep etmektir.

Bu noktada, 02.02.1991 gün, 1990/1 E.-1991/1 K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında vurgulandığı gibi, iade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tespit edilmesi gerekir. Uyuşmazlık konusu olayda olduğu gibi dava tarihinden çok önce yapılan ve davacı tarafından kullanılarak yararlanılan giderler nedeniyle, sebepsiz zenginleşme borçlusu davalının bu giderlerin yapıldığı tarihte ekonomik açıdan zenginleştiği, yapanın ise o anda fakirleştiği kabul edilemez. Sebepsiz zenginleşme nedeniyle iade isteminde bulunabilmek için bir tarafın malvarlığının diğer tarafın mal varlığı aleyhine çoğalması gerekir. Davada ise bu azalma ve çoğalmanın dava konusu taşınmazın davalı arsa sahibi tarafından 3.kişiye satıldığı tarihte satış bedelinde oluşturduğu katkı değer fazlalığı kadar olduğunun kabulü gerekir.

Buna göre, davacı taraf sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayandığına göre, öncelikle, gerçekten sözünü ettiği iyileştirmelerin davacı tarafça yapılıp yapılmadığı tarafların gösterecekleri deliller incelenmek suretiyle belirlenmelidir. Dava konusu iyileştirmelerin davacı tarafından yapıldığı anlaşıldığı takdirde, yapılan imalatlarla birlikte taşınmazın değeri ile bu imalatlar olmadan taşınmazın değerinin ayrı ayrı, konusunda uzman bilirkişi kurulundan rapor almak sureti ile tespit edilmeli ve ardından aradaki fark bedelin, taşınmazın üçüncü kişiye satıldığı satış bedeline oranı belirlenmelidir. Şayet davacının iddia ettiği imalatların, yapılmış olması hali ile yapılmamış olması olması halinde belirlenen taşınmaz değerleri arasında bir fark bulunmadığının anlaşılması halinde, davalının bu giderlerin yapılması nedeni ile bir sebepsiz zenginleşmesinden söz edilemeyeceği göz önüne alınarak, davacının masraf iadesi talebinin reddine karar verilmelidir.

Bu durumda mahkemece; giderlerin (imalatın) yapıldığı tarih itibariyle değil, taşınmazın 3.kişiye satıldığı ve fiilen teslim edildiği tarihte satış bedelinde oluşturduğu değer fazlalığı itibariyle sebepsiz zenginleşme miktarının belirlenmesi ve bilirkişiden bu doğrultuda rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2- Bunun yanında, davacının dava konusu taşınmazın banka kredisi ve kooperatif borcu ile vergi borcuna ilişkin olarak yaptığını iddia ettiği ödemeler bakımından, bu harcama kalemlerine ait tüm makbuzların (ödeme belgelerinin) asıllarının davacı taraftan istenerek ve gerekirse bu hususta kurumlardan (banka, kooperatit, belediye) ödemeye ilişkin kayıt ve belgeler getirtilerek, bu ödemelerin kim tarafından kimin adına yapıldığı incelenerek, hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, davacının bu talebine ilişkin hangi esaslara göre hesaplama yapıldığı açık olmayan ve denetime elverişsiz bilirkişi raporu esas alınmak sureti ile yazılı şekilde karar verilmiş olması da bozma nedenidir.

3- Davacı tarafından, davalı ve eşine borç olarak gönderildiği belirtilen 3.000 dolar değerindeki paranın, dosyada mevcut 08.01.2001 tarihli makbuza göre, davalı adına değil, davalının eşi dava dışı Raşit Alaçık adına gönderildiği anlaşılmakla, bu bedelin davalı taraftan talep edilemeyeceği gözetilerek, iş bu bu talep yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

4- Öte yandan, 6100 sayılı HMK 26. maddesine (HUMK 74) gereğince; hakim iki tarafın iddia ve savunmaları ile bağlı olup, talepten fazlasına veya başka bir şeye karar veremez.