muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/23625, Karar No: 2023/3379, Tarih: 13.03.2023

**4. Hukuk Dairesi         2021/23625 E.  ,  2023/3379 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/492 D.İş, 2021/481 K.

SAYISI : 2021/İHK-19330

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun reddi - itirazın reddi

SAYISI : K-2021/28423

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince tirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; 23.10.2020 tarihinde, davalı şirkete ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacı adına kayıtlı aracın hasarlandığını, kazanın davalının sigortaladığı araç sürücüsünün kusuru ile meydana geldiğini, aynı zamanda karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortacısı (...) olan davalı şirketten ... poliçesi kapsamında 41.000,00 TL talep edildiğini belirterek aşan kısım için, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 5.100,00 TL hasar bedeli ve 1.416,00 TL ekspertiz ücretinin yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş, bila tarihli dilekçe ile 95.845,99 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; uyuşmazlığa konu kazanın tutanaktaki şekline uygun meydana gelmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, gerçek hasar bedelinin tespiti gerektiğini, davalı şirketin Katma Değer Vergisi ve ekspertiz ücretine ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin temerrüde düşürülmediğini, temerrüt faizine hükmedilmeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hasarla beyanın uyumsuz olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığı, hasar bedeli hesabının hatalı olduğu, davalının rizikonun teminat dışı olduğunu ispatlayamadığını belirterek itiraz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekilinin itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı tarafından ihtiyari mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olan aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda davacının aracında meydana gelen hasar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu ve devamı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 100 üncü maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Motorlu Karayolu Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Davalı vekili tarafından, meydana gelen kaza ile hasarın uyumsuz olduğu ileri sürülerek zararın poliçe teminatı kapsamı dışında olduğu iddia edilmiştir. ... tarafından davalının bu husustaki itirazı değerlendirilmek üzere sigorta eksperi bilirkişiden rapor alınarak başvurunun reddine karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının reddine karar verilmiştir. Ancak dosya içeriğinden davalının bu iddiasına ilişkin yeterli inceleme ve araştırmanın konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi tarafından değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle İtiraz Hakem Heyetince, hasar dosyasının tamamı ve davalının kaza ile hasarın uyumsuz olduğuna ilişkin tüm delilleri dosya arasına alındıktan sonra, konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiden, gerekirse bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi de verilmek suretiyle yeni bir rapor alınarak kaza tespit tutanağı, davacının aracında ve sigortalı araçta meydana gelen hasar, kaza yeri fotoğrafları, davalının kaza ile hasarın uyumsuz olduğuna ilişkin iddiaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek davacının aracında meydana gelen hasar ile kazanın uyumlu olup olmadığı, hasarın teminat kapsamında olup olmadığı hususlarında ayrıntılı, gerekçeli ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2. Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

2. Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

13.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/7685, Karar No: 2019/47, Tarih: 14.01.2019

**2. Hukuk Dairesi         2018/7685 E.  ,  2019/47 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVACI-DAVALI : ...

DAVALI-DAVACI : ...

DAVA TÜRÜ :Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı erkek tarafından kusur belirlemesi, tazminatlar, nafakalar ve velayet yönünden; davalı-davacı kadın tarafından ise tazminat ve nafaka miktarları, vekalet ücreti, yargılama giderleri ve çocuklarla baba arasında kurulan kişisel ilişki yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Mahkemece davacı-davalı erkek tarafından açılan boşanma davasının kabulüne karar verilmiş ise de, toplanan delillerden davalı-davacı kadına yönelik tanık ifadeleri soyut olup, kusur belirlemesine esas alınamayacağı, davacı-davalı erkeğin boşanmaya sebebiyet veren vakıalarda tam kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Açıklanan sebeplerle, davacı-davalı erkeğin boşanma davasının reddi gerekirken, kabulü doğru görülmemiştir. Ne var ki, hükmün bu bölümü temyizin kapsamı dışında bırakıldığından bu husus bozma sebebi yapılmamış, tenkit edilmekle yetinilmiştir.

2- Tarafların temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

a) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle mahkemece davacı-davalı erkeğe yüklenen kusurlu davranışların yanı sıra davacı-davalı erkeğin, davalı-davacı kadını tehdit ettiği, kadının maaş kartını kullanıp kadını baskı altında tuttuğu ve küfür ettiği böylece boşanmaya sebep olan olaylarda tam kusurlu olduğunun ve ortak çocuk Şevval'in 01.01.2001 doğumlu olup inceleme sırasında ergin olduğunun anlaşılmasına göre davacı-davalı erkeğin tüm, davalı-davacı kadının aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

b) Mahkemece, velayetleri anneye bırakılan ortak çocuklar ile davacı-davalı baba arasında "Aynı şehirde ikamet etmeleri hali" ve "Farklı şehirde ikamet etmeleri hali" için ayrı ayrı kişisel ilişki düzenlenmiştir. Taraflarca özellikle bu konuda bir talep olmadığı halde, günümüz ulaşım koşulları da dikkate alındığında kişisel ilişki tesis edilirken, aynı yer-farklı yer ayrımı yapılması doğru olmamıştır. Ayrıca kişisel ilişkinin cuma gününden başlatılması, dini bayramlarda tüm günleri kapsayacak şekilde kişisel ilişki kurulması, yaz tatilinde kurulan kişisel ilişkinin başlangıç ve bitiş günlerinin belirlenmemesi de hatalı olup, kurulan kişisel ilişki, okul çağında bulunan çocukların eğitim durumunu engelleyici nitelikte olduğu gibi annenin velayet görevini de engelleyici niteliktedir. Bu sebeple velayeti anneye verilen ortak çocuklar ile baba arasında aynı şehir-farklı şehir ayrımına gidilmeksizin daha uygun süreli kişisel ilişki kurulmak üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

c)Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davalı-davacı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat azdır. Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK m. 174/1) ve manevi (TMK m. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

d) Kabule göre de;

Boşanma kararıyla birlikte hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminat, boşanma kararının kesinleşmesiyle muaccel hale gelir. Boşanma kararı kesinleşmeden tazminatlar istenebilirlik kazanmaz. Bir alacak muacceliyet kazanmadan da faize hükmedilemez. O halde, boşanma kararıyla birlikte hüküm altına alınan tazminatlara, talep edilmiş olması koşuluyla boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren yasal faize hükmedilir. Bu husus nazara alınmadan hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminata dava tarihinden geçerli olacak şekilde faiz yürütülmesine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2-b ve 2-c bentlerinde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyiz konu diğer bölümlerin ise yukarıda 2-a bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın Hüseyin'e yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 176.60 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatıran Seher'e geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 14.01.2019 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2014/43576, Karar No: 2014/40768, Tarih: 18.12.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/43576 E.  ,  2014/40768 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kocaeli 4. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)

TARİHİ : 26/06/2014

NUMARASI : 2014/354-2014/546

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, Kocaeli Gündoğdu 1. Bölge Toplu Konut Uygulaması kapsamında inşa edilen bir bağımsız bölümü satın aldığını, blokların ortak kullanım alanlarında ayıp ve eksikler bulunduğunu, site yönetimi tarafından Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/15 D.İş dosyası ile 04.03.2010 tarihinde tespit yaptırıldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere eksik ve ayıplı işler nedeniyle uğranılan 5.285,00-TL maddi zararın tespit tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı TOKİ, davacının husumet ehliyetinin bulunmadığını, ayıp ihbar mükellefiyetinin yerine getirilmediğini, tüketici adına site yönetimi tarafından ayıp ihbarında bulunulamayacağını, taşınmazların projesine uygun, sorunsuz bir şekilde teslim edildiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne,1.823,37-TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dava, satış esnasında sunulan katalog, proje ve tanıtımlarda belirtilen ancak ortak alanlarda bunlara uygun olarak yapılmayan işler nedeni ile davacının satın aldığı dairede oluşan değer kaybının ödetilmesi istemine ilişkindir. Davalı, ortak alanlarda ayıp bulunmadığını ve ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını savunmuştur. Mahkemece, emsal olarak sunulan bilirkişi raporu esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

1-Dava, satış esnasında sunulan katalog, proje ve tanıtımlarda belirtilen ancak ortak alanlarda bunlara uygun olarak yapılmayan işler nedeni ile davacının satın aldığı dairede oluşan değer kaybının ödetilmesi istemine ilişkindir. Davalı, ortak alanlarda ayıp bulunmadığını ve ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını savunmuştur. Mahkemece, emsal olarak sunulan bilirkişi raporu esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4077 sayılı TKHK’nun 4. maddesinin 2. fıkrası hükmüne göre; tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde açık ayıpları satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle Değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’da gizli ayıpların ne kadar sürede satıcıya ihbar edileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Öyle olunca, 4077 sayılı TKHK’nun 30. maddesi gereğince, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde, genel hükümlere göre uyuşmazlığın çözümü gerekli olduğundan, Borçlar Kanunu’nun bu konudaki 198. maddesi (6098 Sayılı B.K.’nun 223. maddesi) uygulanacaktır. Anılan maddeye göre, alıcı, teslim aldığı malı işlerin olağan akışına göre, imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp gördüğü zaman bunu satıcıya derhal (uygun süre içinde) ihbar etmekle yükümlüdür. Bunu ihmal ettiği takdirde, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirme ile meydana çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu ayıp sonradan meydana çıkarsa, bu durumu da hemen satıcıya bildirmediği takdirde yine satılanı bu ayıp ile birlikte kabul etmiş sayılır. O halde, gizli ayıpların, dava zamanaşımı süresi içinde ve ayıp ortaya çıktıktan sonra derhal (dürüstlük kuralına uygun olan en kısa sürede), ihbar edilmesi; ayıbın açık mı, yoksa gizli mi olduğunun tayininde ise, ortalama (vasat) bir tüketicinin bilgisinin dikkate alınması, gerekmektedir. Borçlar Kanunu’nun 198. maddesinde(6098 Sayılı B.K.’nun 223. maddesi) öngörülen süre içinde ihbar edilmeyen ayıplar için dava açılamaz.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; davacının, Toplu Konut Uygulaması Projesi kapsamında 18.05.2011 tarihinde bir daire satın aldığı anlaşılmaktadır. Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/238 Esas sayılı dosyasında aldırılan ve hükme esas alınan emsal bilirkişi raporu ile blokların intercom, asansör ve elektrik tesisatlarında kullanıldıkça ortaya çıkan gizli ayıplar bulunduğu, özürlü merdivenlerinin ise yapılmadığı tespit edilmiştir. Mahkemece, davalı tarafın iş bu ayıplardan Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/15 D.İş dosyası ile haberdar olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Borçlar Kanunu’nun 198. maddesi(6098 Sayılı B.K.’nun 223. maddesi) hükmü ile gizli ayıplar yönünden kendisine yüklenen “derhal ihbar” mükellefiyetini yerine getirip getirmediğini ispat yükü davacıdadır. Site yönetimi, tüketici adına ayıp ihbarında bulunma hak ve yetkisine sahip değildir.Hal böyle olunca mahkemece gizli ayıplar yönünden ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı hususunda ayıpların niteliği ve ortaya çıktıkları zaman dilimi de dikkate alınarak tarafların delillerinin değerlendirilmesi ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken bu konuda gerekli inceleme ve araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Özürlü merdivenlerinin yapılmamış olmasının davacının satın aldığı bağımsız bölümün ekonomik değerini düşüren açık ayıp olduğu, davalının bu ayıbı gizlemek için de herhangi bir hileye başvurmadığı, davacının bu ayıplardan bağımsız bölümü satın ve teslim aldığı tarihte kolayca bilgi sahibi olabileceği kuşkusuzdur.

Davacının teslim aldığı bağımsız bölüm nedeniyle, 4077 sayılı Kanun’un 4.maddesi gereğince malın teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde davalıya ayıp ihbarında bulunmadığı da anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca bu kalem yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ve yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3-Bozma nedenine göre tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ:1-Yukarıda birinci ve ikinci bentte açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, 2-Üçüncü bentte açıklanan nedenle tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 25,20 TL harcın davalıya iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 18.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14127, Karar No: 2015/20593, Tarih: 26.11.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/14127 E.  ,  2015/20593 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İnegöl 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarihi : 01.04.2014

No : 2012/435-2014/142

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, 12.05.2011 tarihli iş kazasında ölen sigortalı K.Ç.'ın hak sahiplerine bağlanan gelirlerin tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 21/1 ve 23’üncü maddeleridir.

5510 sayılı Kanunun süresinde bildirilmeyen sigortalılıktan doğan sorumluluk bakımından işverenin sorumluluğunu düzenleyen 23’üncü maddesi hükmüne göre; sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten önce iş kazası meslek hastalığı ve hastalık meydana gelmiş ise, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken her türlü masraflar ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri, 21 inci maddenin birinci fıkrasında yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın işverene ödettirilecektir.

Sözü edilen madde ile işverenin kaçak işçi çalıştırmasının önlemesi amaçlanmış olup, maddenin düzenleniş şeklinden de açıkça anlaşılacağı üzere, 23’üncü maddeye göre işverenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk ilkesine dayanır. Zararlandırıcı sigorta olayında işverenin hiç kusuru olmasa bile, şayet sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemiş ise, Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarının tamamından sorumlu tutulması gerekir. Öte yandan; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 51’inci maddesindeki; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” ve 52’nci maddesindeki “Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.” hükümleri gözetilerek, zarar gören(sigortalının) müterafik kusurları da nazara alınarak söz konusu maddeler kapsamında Hâkim tarafından takdir edilecek uygun bir indirimin yapılması gereği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda; sigortalının %30 oranında müterafik kusurunun bulunduğu ve 5510 sayılı Kanunun 23'üncü maddesi koşullarının gerçekleştiği çekişmesizdir. Buna göre; Mahkemece davalı işverenin sorumlu olduğu Kurum zararı; yukarıda açıklandığı üzere sigortalıya bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değeri toplamından, sigortalının müterafik kusuru nazara alınarak takdir edilecek oranda hakkaniyet indirimi yapılarak belirlendikten sonra, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucunda peşin sermaye değerinin tümünden sorumlu olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem hâlinde davalıya iadesine, 26.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8626, Karar No: 2012/7893, Tarih: 12.04.2012

**7. Ceza Dairesi         2010/8626 E.  ,  2012/7893 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4208 sayılı kanuna aykırılık

HÜKÜM : Sanık ... Aşçıoğlu'nun beraatine, diğer sanıkların hükümlülüklerine

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yabancı ülkede ikamet eden sanık ...'ya 7201 sayılı Yasa'nın yabancı ülkede ikamet eden yabancı ülke vatandaşlarına tebligat usulünü düzenleyen hükümleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği yerine, doğrudan ilanen tebligat yapılması usul ve yasaya uygun bulunmadığından sanık hakkında 16.7.2008 tarihli mahkumiyet hükmünün kesinleşmediği ve sanığın 23.12.2009 tarihli temyiz talebi süresinde kabul edilerek beraat ve mahkumiyet kararlarına yönelik olarak yapılan incelemede;

Sanıklara atılı suçun, dava zamanaşımı süresinin, suç tarihi itibariyle 10 yıl olduğuna dair 4208 sayılı yasanın 8. maddesindeki düzenlemenin 18.10.2006 tarihinde 5549 sayılı kanunun 26. maddesi uyarınca yürürlükten kaldırıldığı ancak 18.10.2006 tarihinden önce, 1.6.2005 günü yürürlüğe giren 5252 sayılı yasanın 12/b. maddesi ile 765 sayılı TCK.nun yürürlükten kaldırılıp, yerine 1.6.2005 tarihinden itibaren 5237 sayılı TCK.nun yürürlüğe girdiği cihetle, olayda dava zamanaşımı süresinin anılan yasanın 66 ve 67. maddelerine göre belirleneceği, uygulanması gereken ve sanıklar lehine olan 5237 sayılı TCK.nun 66/1-e ve 67/4 maddelerinde öngörülen 8 yıllık asli ve 12 yıllık eklemeli dava zamanaşımının suç tarihinden temyiz inceleme gününe kadar dolmuş olduğu anlaşılmakla hükmün 5320 Sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 Sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanıklar hakkındaki davanın 5237 sayılı TCK'nun 66/1-e maddesi uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE, 12/04/2012 günü oybirliğiyle karar verildi.