muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5980, Karar No: 2021/3051, Tarih: 22.03.2021

**17. Hukuk Dairesi         2019/5980 E.  ,  2021/3051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya 1. Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 10.03.2021 Çarşamba günü davalı ... vekili Av. ... geldi. Davacı tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı vekili dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Asıl dosyada davacı vekili; müvekkili şirkete Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan davalının malik ve sürücüsü olduğu ... plaka nolu aracın, 22/06/2014 tarihinde istiap haddini aşar şekilde davalı tarafından yolcu taşınması ve ağır kusurlu olarak orta refüj taşlarına sol lastik ve tampon kısmı ile çarpması sonucunda aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek devrilmesi şeklinde meydana gelen trafik kazasında, davalı ve araçta bulunan 6 yolcunun yaralandığını kazada yaralanan yolculardan Meryem Kavak'ın tazminat alacağı için 31/03/2016 tarihinde 4.080,02 TL, Fatma Küçük'ün tazminat alacağı için 08/12/2015 tarihinde 170.291,01 TL ve 09/12/2015 tarihinde 243.149,37 TL ödeme yaptıklarını belirterek davalı hakkında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini, birleşen dosyada; aynı

trafik kazasında yaralanan yolcu ... için de 22/10/2015 tarihinde 20.145,73 TL tazminat ödediklerini belirterek davalı hakkında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Asıl ve birleşen dosyalarda davalı asil; dava konusu kazanın meydana gelmesi ile istihap haddi arasında illiyet bağının bulunmadığı gibi kazanın ağır kusur ile meydana gelmediğini, bu nedenle davacı ... şirketine herhangi bir borcu bulunmadığından davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, davanın dayanağı olan kazanın araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK.m.52/1-b "aracın hızını, aracın yük ve teknik özellikleriyle, görüş, hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak" kuralını ihlali sonucu meydana geldiğini ve sürücünün % 100 oranında kusurlu olduğunu, ancak trafik kazasının münhasıran istiap haddinin aşılması nedeniyle meydana gelmediği gibi olayın sürücünün kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucu meydana gelmediğini ve sürücü ...'ün 03/11/1995 tarihinde alınan B sınıfı ehliyetnameye sahip olup otomobil, kamyonet ve minibüs kullanmaya yeterli olduğunu, netice olarak davacı tarafın dayandığı rücu şartlarının gerçekleşmemesi gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş; hüküm asıl ve birleşen davalarda davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-6100 Sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanununun 362/1.a maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, 6763 Sayılı Kanunun 44. maddesiyle HMK'ya eklenen EK-Madde 1'de öngörülen yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında 2019 yılı için 58.800,00 TL’dir.

Temyize konu kararda davacı vekilince Konya 1. Tüketici Mahkemesi'nin 2016/1137 E. sayılı birleşen dava yönünden hak sahibine ödenen 20.145,73 TL'nin itirazın iptali yoluyla davalıdan tahsili talep edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince Konya 1. Tüketici Mahkemesi'nin 2016/1137 E. sayılı birleşen davaya ilişkin istinaf talebinin esastan reddine ilişkin kararı anılan yasanın yürürlüğünden sonra verildiğinden davacı bakımından kesin niteliktedir.

Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 1/6/1990 gün 3/4

sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden davacı vekilinin Konya 1. Tüketici Mahkemesi'nin 2016/1137 E. Sayılı birleşen davanın reddine ilişkin karar yönünden sunduğu temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi, HMK'nın 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin Konya 1. Tüketici Mahkemesinin 2016/1137 E. sayılı birleşen dava yönünden davanın reddine ilişkin kararının temyizine ilişkin dilekçesinin hükmün kesin olması nedeniyle REDDİNE,(2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, dosyasının ilk derece Mahkemesine, Dairemiz karar örneğinin ise Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 3.050,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine, aşağıda dökümü yazılı 4,90 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 22/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/268, Karar No: 2021/1570, Tarih: 02.12.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2019/268 E.  ,  2021/1570 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “işçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İzmir 5. İş Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının asıl işveren olup, müvekkilinin son alt işveren olan ... (Vadi Özel Güvenlik Ltd. Şti.) nezdinde 16.04.2008-22.08.2014 tarihleri arasında güvenlik görevlisi olarak çalışırken iş sözleşmesinin sözleşme bitimi nedeniyle haksız ve bildirimsiz feshedildiğini, yıllık izinlerinin bir kısmının da kullandırılmadığını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı Gediz Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde; en son dava dışı... Özel Güvenlik Ltd. Şti.’de özel güvenlik görevlisi olarak çalışan davacının sözleşme süresi sona erdiği için 22.08.2014 tarihinde işten ayrılıp aynı yerleşke içinde yer alan Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) 3. İletim Tesis İşletme Grup Müdürlüğü emrinde 23.08.2014 tarihinde çalışmaya başladığını, davacının işten çıkartılmadan yeni işyerinde çalışmaya devam ettiğini, ayrıca ihale yoluyla işin tamamını veren müvekkilinin asıl işveren olmadığından açılan davanın taraf sıfatı yokluğundan reddinin gerektiğini, davacıya ait bilgi ve belge şirketlerinde bulunmadığından işvereni olan... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinden talep edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

6. İhbar olunan ... vekili beyan dilekçesinde; davacının işe girerken daha önce çalıştığı işyerinden yasal haklarını aldığına ilişkin yazılı beyanda bulunduğunu, yıllık izin ücretinden asıl işverenin sorumlu olduğunu belirtmiştir.

Mahkeme Kararı:

7. İzmir 5. İş Mahkemesinin 03.06.2015 tarihli ve 2014/587 E., 2015/294 K. sayılı kararı ile; davalı ve ihbar olunan şirket tarafından davacının iş sözleşmesinin feshedilmediğinin ispat edilemediği, işten ayrılış bildirgesinde belirtilen işin sona ermesi nedeninin haklı neden teşkil etmediğinden işyeri devri kurallarına göre feshe bağlı işçilik alacaklarından dava dışı son alt işveren ile davalının müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davacının hak ettiği yıllık izinlerin kullandırıldığı ya da ücretinin ödendiğinin davalı tarafından ispat edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

8. İzmir 5. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Özel Daire Bozma Kararı:

8. İzmir 5. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

9. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesince 19.06.2018 tarihli ve 2018/5059 E., 2018/15221 K. sayılı kararı ile; (1) numaralı bentte davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra; “(2)…Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının 6 tam yıl hizmet süresine karşılık 90 gün yıllık izne hak kazandığı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Ancak, ihbar edilen son alt işveren tarafından karar tarihinden sonra dosyaya davacının 42 gün yıllık izin kullandığına dair yıllık izin formlarının sunulmuş olduğu görüldüğünden, bu alacak kaleminin yeniden değerlendirilmesi lüzumunun hasıl olduğu anlaşılmakla, sunulan belgeler değerlendirilerek yıllık izin ücret alacağının yeniden hesap edilmesi için bozma kararı verilmesi gerekmiştir…” gerekçesi ile oy çokluğu ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

Direnme Kararı:

10. İzmir 5. İş Mahkemesinin 10.12.2018 tarihli ve 2018/389 E., 2018/637 K. sayılı kararı ile; davalı işverence yargılama sırasında ibraz edilmeyen yıllık izin kullanım formu, banka sistemi çıktılarının ilk defa temyiz aşamasında sunularak davacının izin kullandığının ileri sürüldüğü, taraflarca hazırlama ilkesi gereği dava malzemelerinin taraflarca mahkemeye getirtilmesi gerektiğinden taraflarca ileri sürülmemiş vakıaların hâkim tarafından kendiliğinden araştırılmasının, taraflarca dava dosyasına intikal ettirilmeyen delillerin mahkemece re'sen dikkate alınmasının ve hükme dayanak yapılmasının mümkün olmadığı, hâkimin dava dosyasına usulüne uygun girmiş olan dava malzemesiyle sınırlı inceleme yapmakla yükümlü olduğu, tarafların talep sonucunu dayandırdıkları vakıaları ispata yarayan delilleri göstermemiş ve süresinde sunmamış olmaları durumunda dava veya savunmalarını ispatlayamadıkları için davanın aleyhlerine sonuçlanmasının söz konusu olacağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 119 ve 129.maddelerine göre delillerin tarafların dilekçeleri ile mahkemeye sunmalarının zorunlu olduğu, 140. maddesine göre taraflarca belirtilmiş olup ellerinde bulunan ya da getirtilmesi gereken belgeleri mahkemeye sunmamışlarsa hâkimin, ön inceleme duruşmasında her iki tarafa bu eksikliğin tamamlanması için iki haftalık kesin süre verileceği, bu süre içinde belgenin ibraz edilmemesi hâlinde o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verileceği, HMK’nın 145. maddesinde öngörülen şartların varlığı hâlinde delilin sonradan gösterilmesine mahkemece izin verilebilmesinin mümkün olduğu, somut olayda da yargılamanın yaklaşık bir yıl sürdüğü, davalı tarafın süresi içinde elindeki belgeleri sunmadığı gibi tahkikatın devamı sırasında da ibraz etmediği, söz konusu belgeleri temyiz aşamasında sunma nedeni konusunda da herhangi bir açıklamada bulunmadığı, haklı görülebilecek bir mazeret ileri sürmediği, bu durumda mahkemenin usul ve yasaya aykırı bir işlemi bulunmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 2. maddesi uyarınca inceleme konusu dosya bakımından uygulanması gereken 1086 sayılı Kanunu'nun 428. maddesinde bozma nedenlerinin sayılmış olup, temyiz aşamasında sunulan delilin bozma nedeni yapılacağına dair bir düzenleme bulunmadığı, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen vakıa ve delillerin, hatta mahkemenin karar vermesinden sonra yaşanan vakıaların temyiz incelemesinde ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, temyiz incelemesinde tahkikat yapılamayacağından yeni vakıaların ileri sürülmesi ve bunların incelenmesi karşı tarafın rızasına da tabi olmadığının savunulduğuna ilişkin bozma kararındaki karşı oy görüşünün yerinde olduğunu belirterek direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

11. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

Direnme Kararının Temyizi:

11. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

12. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; ihbar edilen son alt işveren tarafından mahkemece yapılan yargılama sırasında ibraz edilmeyip karar tarihinden sonra dosyaya ibraz edilen yıllık izin formlarının yıllık izin alacağının hesabında dikkate alınıp alınmayacağı; buradan varılacak sonuca göre sunulan belgelerin değerlendirilerek yıllık izin ücret alacağının yeniden hesap edilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

13. Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle davanın ihbarı kurumundan bahsetmekte yarar bulunmaktadır.

14. Görülmekte olan davanın tarafları davacı ve davalı olmakla birlikte davada taraf olmayan diğer kişiler ise görülmekte olan davadaki haktan etkilenecek olsa da taraf olarak adlandırılmayan üçüncü kişi konumundadır. Üçüncü kişi ancak dava görüldüğü sırada hakkı zarar görebilecek ise davaya müdahale edebilir. Bu müdahale de asli müdahil veya fer’î müdahil olarak kendini gösterir.

15. Üçüncü kişinin müdahale edebilmesi için davadan haberdar olması gerekmekle bu haberdar olma durumu her zaman kendiliğinden gerçekleşmeyeceği gibi kimi zaman da tesadüfen gerçekleşir. Davanın tarafı olmayan üçüncü kişi, davada verilen hüküm kendisi için kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden bilerek ve isteyerek de davaya katılmayabilir.

16. Bu sorunları bertaraf etmek adına taraf olmayan üçüncü kişinin davadan haberdar olmasının ve gerekiyorsa müdahalesinin sağlanması için davanın ihbarı kurumu düzenlenmiştir.

17. Davanın ihbarı (duyurulması), görülmekte (derdest) olan davanın taraflarından birinin, üçüncü bir kişiye bu davayı haber vermesine ve üçüncü kişiden bu davada kendisine yardım etmesini istemesine denmektedir.

18. Hukukumuzda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 61 ve devamı maddelerinde “Davanın ihbarı” müessesesine yer verilmiş olup “İhbar ve şartları” kenar başlıklı 61. maddesinde;

“ (1) Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir.

(2) Dava kendisine ihbar edilen kişinin de aynı şartlarda bir başkasına ihbarda bulunması mümkündür ve bu şekilde ihbar tevali ettirilebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

19. Madde metninden de anlaşılacağı üzere davanın ihbarı, tarafın davayı kaybetmesi hâlinde üçüncü bir kişiye rücu hakkı olduğu veya üçüncü kişinin kendisine rücu ilişkisine dayalı olarak dava açmasından endişe etmesi durumunda söz konusu olmaktadır.

(2) Dava kendisine ihbar edilen kişinin de aynı şartlarda bir başkasına ihbarda bulunması mümkündür ve bu şekilde ihbar tevali ettirilebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

19. Madde metninden de anlaşılacağı üzere davanın ihbarı, tarafın davayı kaybetmesi hâlinde üçüncü bir kişiye rücu hakkı olduğu veya üçüncü kişinin kendisine rücu ilişkisine dayalı olarak dava açmasından endişe etmesi durumunda söz konusu olmaktadır.

20. İhbar yoluyla üçüncü kişiye yapılan bildirim niteliği gereği bir bilgi açıklaması mahiyetindedir. Zira ihbar eden taraf bu bildirim ile üçüncü kişiye kendisine karşı açılan bir davayı haber etmektedir. Salt bu açıdan ortada bir bilgi açıklamasının olduğu düşünülebilir. Ancak HMK’nın 61. maddesinde açıkça yer almasa ve ihbar beyanında açık açık yer verilmese de ihbarla üçüncü kişiye zımnen, davada fer’î müdahil sıfatıyla kendisi yanında yardımcı olarak yer alması gerekliliği de iletilmiş olmaktadır.

21. Öte yandan davanın ihbarı tek taraflı bir usul işlemidir; karşı tarafın muvafakatine veya mahkemenin onayına bağlı değildir. Taraf isterse, davanın ihbar edilmesini mahkemeden talep edebileceği gibi, isterse mahkemeye başvurmadan doğrudan doğruya kendisi de davayı ihbar edebilir. Ancak davanın ihbarını mahkeme aracılığı ile isteyen taraf dilekçe ile mahkemeye başvurmalıdır. Başvuru üzerine mahkeme, davanın ihbarına ilişkin dilekçenin üçüncü kişiye tebliği için davanın ihbar şartlarının bulunup bulunmadığını inceleyemeyeceği gibi ihbar talebinin reddine ya da kabulüne de karar veremez (Yılmaz, Ejder: Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, Ankara 2013, s.610).

22. Davanın ihbarının usul hukuku bakımından amacı dava kendisine ihbar edilen üçüncü kişinin, davaya katılarak davayı ihbar eden tarafa yardım etmesini sağlamaktır. Ayrıca, üçüncü kişi ihbara rağmen davaya katılmazsa, katılsaydı neticede hâsıl olacak olan müdahalenin etkisine muadil bir etkiyi davayı üçüncü kişiye ihbar eden taraf salt ihbarla yaratmış olur. Özellikle ihbar etkisinin müdahale etkisine muadilliği sebebiyle, uygulamada davanın tarafının davayı üçüncü kişiye ihbar etmesinde amaç çoğunlukla bunun oluşturulması olmakta, üçüncü kişinin fer’î müdahil sıfatıyla davaya katılıp kendisine yardım etmesi beklentisi çoğu kez sınırlı hâllerde olmaktadır (Pekcanıtez, Hakan/ Özekes, Muhammet/ Akkan, Mine/ Korkmaz, Hülya Taş: Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt I, İstanbul 2017, s.739).

23. Sonuç olarak davanın ihbarı üçüncü kişinin davaya müdahalesini zorunlu kılmaz. Üçüncü kişi ihbara rağmen hareketsiz kalırsa ihbarda bulunan davaya devam eder. Sonuç itibariyle ihbar edilenin hareketsiz kalması tarafı davayı takipten kurtarmaz. İhbar olunan üçüncü kişinin hareketsiz kalması, daha sonra kendisinin açacağı davadan feragat veya kendisine karşı açılacak davayı kabul ettiği anlamına da gelmez. (Pekcanıtez/ Özekes/ Akkan/Korkmaz, s.762).

23. Sonuç olarak davanın ihbarı üçüncü kişinin davaya müdahalesini zorunlu kılmaz. Üçüncü kişi ihbara rağmen hareketsiz kalırsa ihbarda bulunan davaya devam eder. Sonuç itibariyle ihbar edilenin hareketsiz kalması tarafı davayı takipten kurtarmaz. İhbar olunan üçüncü kişinin hareketsiz kalması, daha sonra kendisinin açacağı davadan feragat veya kendisine karşı açılacak davayı kabul ettiği anlamına da gelmez. (Pekcanıtez/ Özekes/ Akkan/Korkmaz, s.762).

24. Üçüncü kişinin ihbar üzerine davaya fer’î müdahil olarak katılabilmesi için fer’î müdahale talebinde bulunması gerekir. Sırf üçüncü kişinin gelip duruşmaya katılması, fer’î müdahil sıfatını alması için yeterli değildir. Ayrıca üçüncü kişinin fer’î müdahil olarak kendisine ihbarda bulunan kişi yanında davaya katılması da zorunlu değildir. Aksine fer’î müdahil, davayı kazanmasında yararı bulunan kişi yanında davaya katılabileceğinden, koşulları varsa ihbarda bulunmayan taraf yanında da fer’î müdahil olarak davaya katılabilir (Pekcanıtez/Özekes/Akkan/ Korkmaz, s.763).

25. Davanın ihbarının maddi hukuk bakımından amacı ise, davayı ihbar eden tarafın, davayı kaybetmesi hâlinde üçüncü kişiye karşı açacağı rücu davasında (veya üçüncü kişinin ihbar eden tarafa karşı açacağı tazminat davasında) hakkını daha emin (güvenli) biçimde ileri sürebilmesidir (Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, C: IV, 2001, s. 3515 vd).

26. Davanın ihbarı, üçüncü kişinin davacı veya davalı taraf olarak taraflardan birinin yanında davaya katılması sonucuna yol açmadığından yargılama sonunda dava kendisine ihbar edilen kişi hakkında hüküm de kurulamaz.

27. Bu anlatımlardan yola çıkarak davanın ihbar edilebilmesi için bazı şekli unsurların bulunması gerektiğini söylemek mümkündür. Bunlardan birincisi, açılmış ve görülmekte olan (derdest) bir davanın mevcut olmasıdır. Özel durumlar bir tarafa bırakılırsa, davanın ihbarından söz edilebilmesi için eşyanın tabiatı gereği her şeyden önce, ortada ihbar edilebilecek bir davanın mevcut olması gerekir. Bunun yanında, davanın ihbar edileceği üçüncü kişinin dava ehliyetine sahip olması, ayrıca görülmekte olan davanın taraflarına nazaran “üçüncü kişi” durumunda bulunması, davanın ihbarının diğer usulî şartlarıdır. Şüphesiz bütün bunların yanında, ihbarı haklı kılan bir “ihbar sebebi”nin, diğer bir ifadeyle, hukukî yararın da mevcut olması gerekir (Atalı, Murat : Medeni Usul Hukukunda Davanın İhbarı, Ankara 2007, s. 71).

28. Ayrıca HMK’nın “İhbarın şekli” başlıklı 62. maddesine göre, “(1) İhbar yazılı olarak yapılır; ihbar sebebinin gerekçeleriyle birlikte açıklanması ve yargılamanın hangi aşamada bulunduğunun belirtilmesi gerekir.

(2) Davanın ihbarı sebebiyle yargılama bir başka güne bırakılamaz ve ihbarın tevali etmesi gibi zorunlu olan durumlar dışında süre verilemez.”.

28. Ayrıca HMK’nın “İhbarın şekli” başlıklı 62. maddesine göre, “(1) İhbar yazılı olarak yapılır; ihbar sebebinin gerekçeleriyle birlikte açıklanması ve yargılamanın hangi aşamada bulunduğunun belirtilmesi gerekir.

(2) Davanın ihbarı sebebiyle yargılama bir başka güne bırakılamaz ve ihbarın tevali etmesi gibi zorunlu olan durumlar dışında süre verilemez.”.

29. Bu düzenlemeye göre de davanın ihbarının yazılı yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Gerek kötü niyetli davranışların önüne geçebilmek, gerekse ihbar edilen üçüncü kişinin doğru ve sağlıklı karar vermesini sağlayabilmek için, ihbar sebebinin ve yargılamanın bulunduğu aşamanın açıkça belirtilmesi de maddede ayrıca vurgulanmıştır.

30. Maddenin ikinci fıkrasında da, davanın ihbarı sebebiyle yargılamanın başka bir güne bırakılamayacağı açıkça öngörülerek yargılamanın gereksiz yere uzaması ve kötü niyetli ihbarda bulunulmasının da önüne geçilmeye çalışılmıştır. Ancak, ihbarın tevalisi gibi zorunlu hâllerde bir süre verilerek yargılamanın başka güne bırakılması kabul edilmiştir.

31. Bu aşamada somut olay ile ilgisi nedeniyle ihbar olunan tarafından yıllık izinlerin davacı tarafından kullanıldığını ispata yönelik delillerin bildirilme zamanına ilişkin hükümlere değinmekte yarar vardır.

32. Delillerin belirli bir zaman dilimi içinde gösterilip sunulması yargılamayı çabuklaştıracak olmasının yanı sıra, taraflara da gösterilen delillerden haberdar olarak zamanında bunlara karşı delil veya görüş bildirebilme imkânı tanıyacak, böylece uyuşmazlıklar en kısa sürede adilâne çözüme kavuşacaktır.

33. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 25. maddesinde düzenlenen “Taraflarca getirilme ilkesi”nin işlerlik kazandığı davalarda, davanın taraflarınca delillerin gösterilmesi işleminin gerçekleştirilmesi gerekir. Anılan ilke uyarınca, hâkim, kural olarak, hiçbir delile kendiliğinden başvuramaz. Bu kuralın istisnasını, bilirkişi incelemesi yaptırılması ve keşif icrası oluşturur (Tanrıver, Süha: Medeni Usul Hukuku, Cilt 1, Ankara 2016, s.806 vd.)

34. Re’sen araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda ise, hâkim, dava bağlamında bütün delillere kendiliğinden müracaat edebilir. Çünkü sözü edilen ilkenin işlerlik kazandığı davalarda, dava malzemesinin bir parçasını oluşturan delillerin toplanması bağlamında da hâkim, tarafların yanı sıra önemli bir rolü üstlenmiş durumdadır; pasif değil, aktif bir konumda bulunmaktadır (Tanrıver, s.807).

35. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda iki temel yargılama usulü düzenlenmiştir. Bunlar; yazılı (m. 118-186) ve basit (m. 316-322) yargılama usulleridir. HMK, asıl olarak yazılı yargılama usulüne göre hükümler koymuş ve basit yargılama usulünü istisna kabul ederek düzenlemeler yapmıştır.

36. Hukuk yargılamasında, gerek yazılı yargılama gerekse de basit yargılama usulünde dava, mahkemeye hitaben yazılan bir dilekçeyle açılır. Davanın açıldığı mahkemeye veya uyuşmazlığın niteliğine göre uygulanacak yargılama usulü farklılık göstermektedir.