muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5710, Karar No: 2022/13459, Tarih: 06.10.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/5710 E.  ,  2022/13459 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

2- ... vd.

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Alınan raporlar ve yapılan inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1)Kamulaştırma Kanunu'nun kıymet takdir esaslarını belirten 11. maddesinin 1. fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca arsaların değerinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur. Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

Dosyada bulunan bilirkişi kurulu raporlarında ve alınan ek raporlarda dava konusu taşınmazın zemin değerinin metrekare birim fiyatına 45,00 TL, 80,00 TL, 90,00 TL/m² olarak birbirinden çok farklı ve çelişkili değerler biçilip olup raporlar hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibarıyla, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibarıyla imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Hükmün yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı idare vekilinin temyiz isteminin kabulü ile BOZULMASINA, davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 06.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2015/6707, Karar No: 2015/11369, Tarih: 18.11.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/6707 E.  ,  2015/11369 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Fethiye 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/12/2013

NUMARASI : 2013/381-2013/654

DAVACILAR : R.. K.. - C.. K..

DAVALILAR : C.. C.. ve Ark.

Taraflar arasındaki davada Fethiye 1. Asliye Hukuk ve Fethiye 1. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi gereğince taşınmazın davacılar adına tapuya tescili istemine ilişkindir.

Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, davacının dayanmış olduğu 22/11/1979 tarihli satış vaadi senedinde taşınmazın değerinin 125.000.-TL olduğu, görevin sözleşmedeki bedele göre belirleneceği ve değer itibariyle sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Fethiye 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ise, gayrimenkul satış vaadine dayalı davalarda mahkemenin görevinin sözleşmede taraflarca kararlaştırılan değere göre değil, taşınmazın dava tarihindeki değerine göre belirleneceği, taşınmazın dava tarihindeki değerinin 500.000.000.-TL olup dava tarihi itibariyle sulh hukuk mahkemesi için geçerli olan değeri aştığından bahisle görevsizlik yönünde hüküm kurmuş, dosya mahkemeler arasında çıkan görev uyuşmazlığının çözümü için Dairemize gönderilmesi gerekirken sehven Fethiye 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

Somut olayda davacılar, 04/04/1997 günlü dava değerini 500.000.000.-TL olarak gösterdikleri dava dilekçelerinde özetle; dava konusu M.. C..'a ait taşınmazın M..'nın ölümü ile mirasçıları arasında rızai taksim edildiğini, mirasçılardan T.. E.. (C..)'ın kendisine isabet eden taşınmazdaki 250 m2'lik kısmı noterde düzenlenen satış vaadi sözleşmesi ile kendilerine satıp teslim ettiğini ileri sürerek, taşınmazın 250 m2'lik kısmının tapu kaydının iptali ile kendi adlarına tesciline karar verilmesi talep etmişlerdir.

Davacı vekilinin dava dilekçesindeki beyanları, taşınmazın miktar ve niteliği ile paranın alım gücü karşısında dava konusu taşınmazın dava tarihi itibari ile değerinin sulh hukuk mahkemesinin görev sınırı olan miktardan fazla olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 18/11/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16354, Karar No: 2014/17323, Tarih: 13.05.2014

**13. Ceza Dairesi         2013/16354 E.  ,  2014/17323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozmak, mala zarar vermek

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Hükmolunan cezanın miktar ve türüne göre; 14/04/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanunun 26. maddesiyle değişik 5320 sayılı Yasaya eklenen geçiçi 2. madde gereğince hüküm tarihine göre temyizi olanaklı olmadığından suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz isteğinin 5320 sayılı Yasanın geçiçi 2. maddesi yollamasıyla 5271 sayılı CMK’nın 272. maddesı (1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi) gereğince isteme uygun olarak REDDİNE,

II-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Müştekinin işyerini 29/05/2008 tarihinde 22:00 sıralarında kapattığı, ertesi gün 07:00 sıralarında hırsızlık olayını öğrendiği, suça sürüklenen çocuğun da 24/05/2009 tarihinde Cumhuriyet Savcısı huzurunda vermiş olduğu savunmasında, iş yerine sabaha karşı hava aydınlanmışken girdiğini beyan etmesi karşısında, müştekiye yönelik eylemin geceleyin işlendiğine dair kanıt bulunmadığı gözetilmeden suça sürüklnen çocuk hakkında hırsızlık suçundan TCK'nın 143. maddesiyle temel cezadan arttırım yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından ‘‘TCK'nın 143. maddesinin uygulanmasına’’ ilişkin bölüm çıkarılarak, sonuç cezanın TCK'nun 142/1-b, 31/3,62/1 maddeleri gereğince 1 yıl 1 ay 10 gün olarak belirlenmesine infazın bu miktar ceza üzerinden yapılmasına diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

III-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesine gelince;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

III-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesine gelince;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Müştekinin işyerini 29/05/2008 tarihinde 22:00 sıralarında kapattığı, ertesi gün 07:00 sıralarında hırsızlık olayını öğrendiği, suça sürüklenen çocuğun da 24/05/2009 tarihinde Cumhuriyet Savcısı huzurunda vermiş olduğu savunmasında, iş yerine sabaha karşı hava aydınlanmışken girdiğini beyan etmesi karşısında, müştekiye yönelik iş yeri dokunulmazlığını bozma eyleminin geceleyin işlendiğine dair kanıt bulunmadığı gözetilmeden sanık hakkında TCK'nın 116/4. maddesinin uygulanması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 13.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7465, Karar No: 2023/9254, Tarih: 05.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/7465 E.  ,  2023/9254 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/431 E., 2023/746 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 33. İş Mahkemesi

SAYISI : 2016/1188 E., 2022/270 K.

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 01.08.1992 tarihinden emekli olarak ayrıldığı 30.06.2011 tarihine kadar davalı şirket işyerinde iş makineleri operatörü ve ağır vasıta şoförü olarak kesintisiz çalıştığını, son aylık ücretinin 1.650,00-TL net olduğunu ancak işverence gerçek ücretin daha altında ücret bordrosu düzenlenerek sigortaya düşük ücret üzerinden prim yatırıldığını, davalı aleyhine ... 2.İş Mahkemesinde açılan işçilik alacaklarına ilişkin davanın yargılama sonunda Yargıtayca onanarak kesinleştiğini ileri sürerek, davacının 01.08.1992-30.06.2011 tarihlerinde asgari ücretin 2,62 katı ücret üzerinden davalı işyerinde çalıştığını, işyerinde geçen hizmetinin aralıksız olduğunu ve eksik sigortalı günlerinin tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 09.01.2017 tarihli dilekçesinde eksik bildirilen hizmetleri 01.01.1994 - 14.04.1994 tarihleri arasında 44 gün, 01.01.1995 - 30.04.1995 tarihleri arasında 15 gün, 01.01.1999 - 30.11.1999 tarihleri arasında 30 gün, 01.01.2000 - 31.03.2000 tarihleri arasında 89 gün, 01.04.2008 - 30.04.2008 tarihleri arasında da 27 gün olarak belirtmiştir. Ayrıca 12.05.2021 tarihli dilekçesinde 27 günlük süreyi dışlayarak aynı tarihler arasında asgari ücretin 2.62 katı çalıştığının da tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Şirket vekili, davaya verdiği karşılıkta, davacının davalı şirket nezdindeki çalışmasının sigorta kayıtlarından belli olduğunu bunun dışında bir çalışması olmadığını, şirketin yaptığı işin gereği özellikle kış aylarında veya ihale olmadığı dönemlerde kesintiye uğramakta olup bu dönemlerde davacının çalışmadığını, ayrıca davacının bu dönemlerde başka şirketlerde de çalıştığını, alacak davasının sigorta tespiti için kesin delil niteliğinde olmadığını, davacının gerçek ücreti üzerinden primlerinin yatırıldığını, bu konuda davacının bir itirazı olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, davaya verdiği karşılıkta, yetki, derdestlik, husumet, hak düşürücü süre gibi ilk itirazlar ile zamanaşımı def'i yapılmış sayılarak haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının 01.11.1999 - 30.11.1999, 02.01.2000 - 31.03.2000 tarihleri arasında 24198.66 sicil sayılı davalıya ait iş yerinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının prime esas kazanç istemi kanıtlanamadığından reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf başvurusunda; kesinleşen işçilik alacakları dosyasında bu süreler çalışılmış gibi hesap yapıldığını, işverenin akrabalarını kesintisiz bildirirken diğer işçileri kesintili bildirdiğini, ücret iddiasının da tanık beyanları ile ispatlandığını ileri sürmüş ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf başvurusunda; Ocak ve Nisan ayları arasında inşaat faaliyeti bulunmadığından çalışma bildirimi yapılmadığını, dinlenilen davacı tanıklarının neredeyse tamamının akrabası olduğunu, 1994 ortalarına kadar Pelit İnş. isimli iş yerinde çalıştığının resmi kayıtlarla doğrulandığını ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Feri müdahil ... vekili istinaf başvurusunda; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerektiğini, Kurum işleminde mevzuata aykırılık olmadığını ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

3.Feri müdahil ... vekili istinaf başvurusunda; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerektiğini, Kurum işleminde mevzuata aykırılık olmadığını ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama ile dosya kapsamına göre, davacının sigorta hizmet cetveline göre; 01.08.1992 ile 30.06.2011 tarihleri arasında davalıya ait 91039, 750900 ve 21198 sicil numaralı iş yerlerinden hizmetlerinin bildirildiği, uyuşmazlık konusu dönemde davalı işveren haricinde dava dışı 1016272 sicil numaralı kanal inşaatı iş yerinden 01.12.1999 ile 01.01.2000 tarihleri arasında 30 günlük bildirimi olduğu, eksik bildirilen günlerin ise; 01.01.1994 - 14.04.1994 tarihleri arasında 44 gün, 01.01.1995 - 30.04.1995 tarihleri arasında 15 gün, 01.01.1999 - 30.11.1999 tarihleri arasında 30 gün, 01.01.2000 - 31.03.2000 tarihleri arasında 89 gün, 01.04.2008 - 30.04.2008 tarihleri arasında da 27 gün olduğu, 1994 ve 1995 yıllarına ilişkin dönem bordro tanığı olan ... kendisinin bekçilik yaptığı için kışın da bildirildiğini, davacı gibi kepçe operatörlerinin ise kışın 2 ve 3 ay işe ara verilmesi nedeniyle çalışmadıklarını beyan ettiği, 1999 yılından sonraki dönem bordro tanıklarının ise işe ara verilmeden çalıştıklarını beyan etmeleri nedeniyle davanın 1999 ve 2000 yılları bakımından eksik günlerin tespitine, asgari ücretin üzerinde ücret alma iddiasının yazılı delille ispat edilememesi nedeniyle fazlaya ilişkin istemin reddine dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı, davalı ... feri müdahil SGK vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine

karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyizinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyizinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

3.Feri müdahil Kurum vekili temyizinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazançların tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Davanın yasal dayanakları, sigortalı ve işverenin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ödeyecekleri primlerin matrahını teşkil eden sigortalı kazançlarının nelerden ibaret olduğu ve istisnalarını gösteren (mülga) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 77/I inci maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesidir.

a-)Mülga 506 sayılı Kanun dönemi açısından;

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazançların tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Davanın yasal dayanakları, sigortalı ve işverenin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ödeyecekleri primlerin matrahını teşkil eden sigortalı kazançlarının nelerden ibaret olduğu ve istisnalarını gösteren (mülga) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 77/I inci maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesidir.

a-)Mülga 506 sayılı Kanun dönemi açısından;

Mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 4958 sayılı Kanun'un 36 ıncı maddesi ile değişik 77 inci maddesi olup, anılan maddede; “Sigortalılarla işverenlerin bir ay için ödeyecekleri primlerin hesabında:

a)Sigortalıların o ay için hakettikleri ücretlerin,

b)Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin,

c)İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince (a) ve (b) fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.

Şu kadar ki, ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, aynî yardımlar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz. Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur…” denilmektedir. “Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur” bölümü, 4958 sayılı Kanun ile anılan maddenin ikinci fıkrasına son cümle olarak eklenmiştir.

Kanun gereğince, maddenin 2 nci fıkrasındaki istisnalara girmemesi koşuluyla hizmet akdi karşılığı elde edilen her türlü gelirden sigorta primi kesilmesi söz konusu olmaktadır.

506 sayılı Kanunda ücretin tanımı yapılmamıştır. Fakat m.77/I-a’da sözü edilen “ücretler” kavramı içine asıl ücretle birlikte, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gibi ücretlerinde girdiği kabul olunmaktadır. Bu ücretlerin sigortalıya fiilen ödenmesi şart olmayıp, onun adına o ay için tahakkuk ettirilmiş olması prime esas kazanca dahil edilmesi için yeterlidir.

Asıl ücretin eki niteliğinde bulunan prim ve ikramiyeler, prime esas kazançlar olarak brüt tutarları üzerinden ödendikleri aylar itibariyle prime esas tutulur. Bunların tahakkuk etmiş olması prime esas tutulmaları için yeterli olmamakta, ödenmiş olması da aranmaktadır (m.77/I-b).

b-)5510 sayılı Kanun dönemi açısından;

5510 sayılı Kanun'un 80/1 inci maddesinde de;

“4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

a) Prime esas kazançların hesabında;

1) Hak edilen ücretlerin,

b-)5510 sayılı Kanun dönemi açısından;

5510 sayılı Kanun'un 80/1 inci maddesinde de;

“4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

a) Prime esas kazançların hesabında;

1) Hak edilen ücretlerin,

2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,

3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.

b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.

c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz

d) Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur. Diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edilir. Toplu iş sözleşmelerine tabi işyerleri işverenlerince veya kamu idareleri veya yargı mercilerince verilen kararlara istinaden, sonradan ödenen ücret dışındaki ödemelerin hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenmesi durumunda, 82 nci madde hükmü de nazara alınmak suretiyle prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın

kazancına dahil edilir. Bu durumlarda sigorta primlerinin, yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihini izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi halinde, gecikme cezası ve gecikme zammı alınmaz ve 102 nci madde hükümleri uygulanmaz.