muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/19566, Karar No: 2018/9052, Tarih: 05.09.2018

**2. Ceza Dairesi         2016/19566 E.  ,  2018/9052 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma, kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Yüzüne karşı verilen 11/03/2014 tarihli hükmü temyiz eden suça sürüklenen çocuk müdafiinin, süre tutum talebini içerir temyiz dilekçesi hakim tarafından 27/03/2014 tarihinde havale edilmiş ise de, UYAP evrak sisteminde yapılan incelemede “özel evrak(gelen)” bölümünde kayıtlı olan süre tutum dilekçesinin UYAP üzerindeki havale tarihi ile evrakın oluşturulma tarihinin 11/03/2014, evrakın onaylanma tarihinin de 13/03/2014 olması karşısında, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin yasal süresinde olduğu anlaşılmakla tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir.

I- Suça sürüklenen çocuk hakkında katılan Trabzon ... ile müşteki ...’na yönelik hırsızlık suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

II- Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını bozma ve kamu malına zarar verme suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Suç tarihi itibariyle 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun eylemlerine uyan ve TCK'nın 116/4, 152/1-a ve 31/2. maddelerinde tanımlanan iş yeri dokunulmazlığını bozma ve kamu malına zarar verme suçları için öngörülen cezaların türü ve üst sınırına göre, zamanaşımı süresi bakımından, kamu malına zarar verme suçu yönünden 5237 sayılı Yasa'nın 152/1-a maddesinde 28/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Yasa ile değişiklik yapılmasından sonraki halinin suça sürüklenen çocuk yararına olması da dikkate alınarak TCK’nın 66/1-e ve 66/2. maddelerinde belirtilen 4 yıllık asli dava zamanaşımı süresinin zamanaşımını en son kesen işlem olan 11/03/2014 tarihli mahkumiyet hükmünden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK’nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davalarının 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 05/09/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/53, Karar No: 2016/5820, Tarih: 22.09.2016

**6. Ceza Dairesi         2016/53 E.  ,  2016/5820 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, banka veya kredi kartının kötüye kullanılması

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre, suçların sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Sanıkların, olay tarihinde yakınana ait cep telefonunu, yakınanın cüzdanında bulunan 100 TL nakit parayı ve yakınan adına kayıtlı kredi kartı hesaplarında bulunan 2250 TL parayı yağmaladıktan sonra, yakınanın şikayetçi olması üzerine kolluk kuvvetlerince ikametlerinde yakalandığı esnada yakınana ait cep telefonunun ve 50 TL paranın sanıklarca kolluk kuvvetlerine teslim edildiğinin ve müştekinin kovuşturma aşamasında sanıklardan şikayetçi olmadığı, zarar talebinin bulunmadığı ve sanıkların ödeme yapmasını istemediğini beyan ettiğinin anlaşılması karşısında; mağdur anlatımının, TCK'nın 168/4. maddesindeki kısmi iade halinde sanıklar hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına rıza gösterme olarak kabulüyle, sanıkların nitelikli yağma ve kredi kartının kötüye kullanılması suçlarından cezalandırılmalarına ilişkin hükümlerden TCK'nın 168/3-1 ve 245/5. maddesinin yollamasıyla TCK'nın 168/1. maddesinin uygulanması suretiyle indirim yapılması yerine kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık gösterildiğinden bahisle TCK'nın 168/3-2 ve 168/2. maddelerinin uygulanması suretiyle fazla ceza tayini,

2- Sanıkların, yakınana ait Denizbank ve Garanti Bankası kredi kartlarını yakınanın rızası dışında, aynı zaman dilimi içerisinde birden fazla kez kullanarak para çekmek suretiyle TCK'nın 245/1 düzenlenen suçu işlediklerinin anlaşılması karşısında; oluşan suç açısından TCK'nın 43. maddesinin uygulanmaması,

3- Sanıkların, yakınanı belli bir süre ikamette zorla alıkoyduktan sonra, yakınanın şahsına zarar vermeksizin bulundukları ikametten çıkararak yakınana ait araca yakın mesafede güvenli şekilde serbest bırakmış olmaları karşısında; TCK'nın 1l0. maddesinin uygulanması gerektiği hususunun gözetilmemesi,

4- Sanık ... hakkında tekerrüre esas ...7.Asliye Ceza Mahkemesinin 2008/311 esas, 2008/361 karar sayılı ilamında hapis cezasının 6 ay 20 gün olmasına rağmen, sanığın adli sicil kaydına sehven 6 yıl 20 ay şeklinde yazıldığının anlaşılması karşısında; sanığın adli sicil kaydındaki en ağır cezaya ilişkin hükümlülüğü içeren ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/77 esas, 2011/88 karar sayılı ilamının tekerrüre esas alınması gerektiği hususunun gözetilmemesi,

4- Sanık ... hakkında tekerrüre esas ...7.Asliye Ceza Mahkemesinin 2008/311 esas, 2008/361 karar sayılı ilamında hapis cezasının 6 ay 20 gün olmasına rağmen, sanığın adli sicil kaydına sehven 6 yıl 20 ay şeklinde yazıldığının anlaşılması karşısında; sanığın adli sicil kaydındaki en ağır cezaya ilişkin hükümlülüğü içeren ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/77 esas, 2011/88 karar sayılı ilamının tekerrüre esas alınması gerektiği hususunun gözetilmemesi,

5- Uygulamaya göre de, TCK'nın 53. maddesinin 24.11.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 gün, 2014/140-2015/85 Esas ve Karar sayılı kararı ile iptal edilmiş olması karşısında, bu hususun yeniden değerlendirilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ..., sanık ..., sanık ... savunmanı ve Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 22.09.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/12966, Karar No: 2024/5584, Tarih: 01.07.2024

**8. Ceza Dairesi         2024/12966 E.  ,  2024/5584 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

KARAR SAYISI : 2018/2906 E., 2020/967 K.

SUÇ : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

KARAR : Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin, 25.03.2020 tarihli ve 2018/2906 Esas, 2020/967 Karar sayılı kararının sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

Anayasanın 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrası, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 34 üncü maddesinin ikinci fıkrası ve 232 nci maddesinin altıncı fıkrası gereğince, kararlar ve hükümlere karşı başvurulabilecek yasa yolları, süreleri, sürelerin ne zaman başlayacağı, başvuru mercii, şekli ve sonuçlarının, kuşkuya yer vermeyecek şekilde ilgililere açıkça bildirilmesinin gerekmesi, 5271 sayılı Kanun'un 294 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır.” şeklinde, aynı Kanun'un 295 inci maddesinin birinci fıkrasında ise "Temyiz başvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemişse temyiz başvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir." biçiminde düzenlemeler bulunması, sanığın 12.06.2020 tarihli temyiz dilekçesinin hükmün hukuki yönüne ilişkin bir sebep içermemesi, kararın son bölümünde veya gerekçeli karar tebligat mazbatasında, temyiz başvurusunda hükmün neden dolayı bozulmasının istendiğine dair temyiz sebebi gösterilmesinin zorunlu olduğuna, gösterilmemesi halinde ise temyiz isteminin reddedileceğine dair bildirimi içeren ihtaratın yer almadığının anlaşılması karşısında; Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 17.03.2021 tarihli ve 2019/9. MD-554 Esas, 2021/117 Karar sayılı kararı ile 29.03.2023 tarih ve 2022/6-599 Esas, 2023/192 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, hak kaybının önlenmesi bakımından sanığa yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda yapılacak meşruhatlı tebligatla, tebliğden itibaren yedi günlük süre içerisinde yasal düzenlemeye uygun şekilde temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçe verebileceği, aksi halde sebep yokluğundan temyiz isteminin reddedileceği hususunda ihtar yapılmasının gerektiği anlaşılmakla;

Yukarıda belirtilen şekilde sanığa meşruhatlı tebligatla, tebligatın yapıldığı tarihten itibaren yedi günlük süre içerisinde yasal düzenlemeye uygun şekilde temyiz nedenlerini bildirir ek dilekçe verebileceği, 5271 sayılı Kanun'un 295 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca yedi günlük yasal süre içinde ek gerekçeli temyiz dilekçesi sunulmadığı takdirde temyiz talebinin reddedileceğine ilişkin ihtaratlı tebligatın yapılarak buna ilişkin evrakın dosyaya konulması ve sanığın süresi içerisinde gerekçeli olarak hükmü temyiz etmesi halinde temyiz dilekçesi ve buna ilişkin düzenlenecek olan ek tebliğname ile birlikte, gerekçeli temyiz isteminde bulunulmaması halinde ise mevcut haliyle incelenmek üzere yeniden Dairemize iade edilmek üzere, esası incelenmeyen dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesine gönderilmesi için, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.07.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3056, Karar No: 2018/3831, Tarih: 24.04.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/3056 E.  ,  2018/3831 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : 2007-2008 takvim yıllarında işlenen suçlar hakkında; beraat

2009 takvim yılında işlenen suçlar hakkında; mahkumiyet

1- Sanığın, hakkında 2009 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazının incelenmesinde ;

5237 sayılı TCK’nın 53. maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan yargılamada, toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığa yüklenen suçun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonucuna uygun şekilde vasfı tayin, cezayı azaltıcı sebebin nitelik ile derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

2- Sanığın, hakkında 2009 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazı ile 2007-2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarından verilen beraat kararlarına yönelik katılan vekilinin temyiz itirazının incelenmesinde;

a) Sanığın savunmalarında şirketi kendisinin kurduğu, şirket ortaklarının ise eşi ve kayınvalidesi olduğu, işleri başından bu yana tamamen kendisinin idare ettiğini beyan etmesi ve şirket müdürü olan sanığın eşi... tarafından ... Noterliği 01.07.2008 tarihli vekaletname ile sanığa şirketin idaresi için vekaletname verilmesi karşısında, sanığın şirketin kuruluşundan bu yana tüm işlerini idare ettiği ve yapılan işlemlerden sorumlu olduğunun gözetilmemesi,

b) Sahte fatura düzenlemek suçunda suçun maddi konusunun fatura olması, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227. maddesinin 3. fıkrasındaki ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' şeklindeki düzenlemeye göre de faturaların Vergi Usul Kanununun 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içermesinin gerekmesi, sanığın 2009 takvim yılında düzenlediği iddia olunan faturaların dosya içine konulmadığının anlaşılması karşısında, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi bakımından; suça konu fatura asıllarından kanaat oluşturacak sayıda temin edilip dosya arasına konulması, incelenerek kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi,

c)Sanığın düzenlediği iddia edilen faturaları kullanan mükellefler hakkında düzenlenmiş vergi inceleme raporlarının bulunup bulunmadığı sorularak rapor düzenlenmiş ile ilgili vergi dairelerinden getirtilmesi,

c)Sanığın düzenlediği iddia edilen faturaları kullanan mükellefler hakkında düzenlenmiş vergi inceleme raporlarının bulunup bulunmadığı sorularak rapor düzenlenmiş ile ilgili vergi dairelerinden getirtilmesi,

d)Aynı kullanıcı mükellefler hakkında sahte fatura kullanmaktan dava açılmış olup olmadığının araştırılması, açılmış ve derdest ise davaların birleştirilmesi, hüküm verilmiş ve kesinleşmiş ise dava dosyaları getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi,

e) Faturaları kullanan şirket yetkilileri veya kişilerin CMK 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi, suça konu faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarını, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların verilmesi konusunda sanığın iştirakinin olup olmadığının sorulması,

f) Gerektiğinde faturaların gerçek bir alım satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için ;

aa) Faturaları kullanan şirkete ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim tesellüm belgeleri, bedellerinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgelerin,faturaları kullanan mükelleflerin yeterli üretimi, mal girişi ya da stoğu olup olmadığına ilişkin belgelerin getirtilmesi

bb) Daha sonra faturaları kullanan şirketler ile düzenleyen şirketlerin ticari defter ve belgeleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması ve sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun değerlendirilmesi gözetilmeden eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

g) Kabule göre de; 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ile katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, 24.04.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1085, Karar No: 2020/357, Tarih: 09.06.2020

**Hukuk Genel Kurulu         2017/1085 E.  ,  2020/357 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Banaz Asliye Hukuk Mahkemesince verilen dava dilekçesinin yetki yönünden reddine ilişkin karar davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili 12.04.2012 harç tarihli dava dilekçesinde; zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan traktörün, müvekkilinin sevk ve idaresindeki motosiklete çarpması sonucu meydana gelen kazada müvekkilinin yaralandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00TL geçici ve 7.000,00TL sürekli iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili 31.07.2012 havale tarihli cevap dilekçesinde; müvekkilinin adresi İstanbul olduğundan yetkili mahkemenin İstanbul mahkemeleri olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararı:

6. Banaz Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.10.2014 tarihli ve 2012/246 E., 2014/315 K. sayılı kararı ile; davalının yerleşim yerinin İstanbul olduğu gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde ve talep hâlinde dosyanın yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Banaz Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay 17. Hukuk Dairesince 10.02.2015 tarihli ve 2015/258 E., 2015/2448 K. sayılı kararı ile;

“…Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 Sayılı HMK.'nun 16. maddesi hükmüne göre "haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir". Haksız fiilden doğan davalarda HMK'nın 16. maddesinde özel yetki hali düzenlenmiştir.

Bir dava için birden fazla (genel ve özel) yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birisinde açmaz ve yetkisiz bir mahkeme de açar ise, o zaman seçme hakkı davalıya geçer.

Bir dava için birden fazla (genel ve özel) yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birisinde açmaz ve yetkisiz bir mahkeme de açar ise, o zaman seçme hakkı davalıya geçer.

Somut uyuşmazlıkta, dava konusu kazanın Banaz ilçesinde meydana geldiği ve davacının yerleşim yeri adresinin de Banaz'da olduğu anlaşıldığından, haksız fiilin meydana geldiği ve davacının yerleşim yerinin bulunduğu Banaz Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gözetilmek suretiyle yetkisizlik itirazının reddi ile işin esasının incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

9. Banaz Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.05.2015 tarihli ve 2015/152 E., 2015/353 K. sayılı kararı ile; davacının trafik kazası ile ilgili olarak haksız fiil faili aleyhine davayı açmadığı, davanın 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesi gereğince kaza tarihinde zorunlu sigortası olmayan araçlarda meydana gelen zararların ... tarafından karşılanacağı gerekçesiyle davalı ... aleyhine açıldığı, davalının sorumluluğunun haksız fiil sorumluluğu olmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; yetkili mahkemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 6. maddesinde düzenlenen genel yetki kuralınca mı yoksa 16. maddesinde düzenlenen özel yetki kuralınca mı belirlenmesi gerektiği ve burada varılacak sonuca göre yetkili mahkemenin hangisi olduğu noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

12. Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat isteğine ilişkindir. İlgili Mevzuat:

13. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) ilgili maddelerinde:

Genel kural

MADDE 5- (1) Mahkemelerin yetkisi, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, bu Kanundaki hükümlere tabidir.

Genel yetkili mahkeme

MADDE 6- (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.

(2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.

Haksız fiilden doğan davalarda yetki

MADDE 16- (1) Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

Şeklinde düzenleme getirilmiştir.

14. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK);

“Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu:

Madde 91 – (Değişik: 17/10/1996 - 4149/33 md.)

İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.

Şeklinde düzenleme getirilmiştir.

14. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK);

“Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu:

Madde 91 – (Değişik: 17/10/1996 - 4149/33 md.)

İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.

Zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin primler peşin ödenir. Ancak, Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlık primlerin taksitler halinde tahsil edilmesine ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir…

Görevli ve Yetkili Mahkeme:

Madde 110 – (Değişik: 11/1/2011-6099/14 md.)

İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.

Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir.”

düzenlemesi mevcuttur.

15. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ( SK);

...

MADDE 14 – (1) Bu Kanunun 13 üncü maddesi, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile ihdas edilen zorunlu sorumluluk sigortaları ile bu Kanunla mülga 21/12/1959 tarihli ve 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu çerçevesinde ihdas edilmiş olan zorunlu sigortalara ilişkin olarak aşağıdaki koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde ... oluşturulur.

(2) Hesaba;

a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için,

b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için,

c) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için,

ç) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için,

d) Yeşil Kart Sigortası uygulamaları için faaliyet gösteren Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunca yapılacak ödemeler için,

başvurulabilir…”

hükmünü içermektedir.

16. 818 sayılı Mülga Borçlar Kanunu’nda (BK);

“ I:MESULİYET ŞERAİTİ

Madde 41 - Gerek kasten gerek ihmal ve teseyyüp yahut tedbirsizlik ile haksız bir surette diğer kimseye bir zarar ika eden şahıs, o zararın tazminine mecburdur.