muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/19870, Karar No: 2024/11584, Tarih: 16.12.2024

**7. Ceza Dairesi         2023/19870 E.  ,  2024/11584 K.**

**"İçtihat Metni"**

HÂKİMLİĞİ : Kocaeli 2. Sulh Ceza Hâkimliği

SAYISI : 2023/595 Değişik İş

İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet

Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararların kanun yararına bozulması

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na (2918 sayılı Kanun) muhalefet etmekten dolayı kabahatli ... hakkında Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 01.12.2022 tarihli ve MB 04556955 sayılı trafik idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 1.823,00 Türk lirası idarî para cezası ile kabahatlinin sürücü belgesinin 182 gün süre ile geri alınmasına dair aynı tarihli ve AA/0084159 sayılı sürücü belgesi geri alma tutanağına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin Kocaeli 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin, 25.01.2023 tarihli ve 2022/7626 Değişik İş sayılı kararına yönelik itirazın Kocaeli 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin, 31.01.2023 tarihli ve 2023/595 Değişik İş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 09.10.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.11.2023 tarihli ve KYB - 2023/108583 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.11.2023 tarihli ve KYB - 2023/108583 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Dosya kapsamına göre, Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 01/12/2022 tarihli sürücü belgesi geri alma tutanağı ile 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen kabahatli hakkında, 2918 sayılı Kanun'un 48/5. maddesi uyarınca 182 gün süreyle sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin işlem tesis edilmiş ise de,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48/5. maddesinde, "Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile, 700 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır." şeklinde olduğu, anılan kanunda sürücü belgesinin alınmasına ilişkin gün, ay ve yıl cinsinden idari yaptırımların bulunduğu ancak bu yaptırımlar infaz edilirken nasıl bir hesaplama yöntemi kullanılacağına dair bir açıklık bulunmadığı,

5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun, "Genel Kanun Niteliği" başlıklı 3. maddesinde; idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümler ile diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, diğer genel hükümlerin, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağının belirtildiği, buna karşın genel kanun niteliğinde bulunan 5326 sayılı Kanun'da da gün, ay ve yıl cinsinden idari yaptırımlar infaz edilirken nasıl bir hesaplama yöntemi kullanılacağına dair bir açıklık bulunmadığı, söz konusu idari yaptırım için ilgili maddede öngörülen sürenin ay olarak belirtilmesine karşın, kanuni dayanağı bulunmayan gün hesabıyla idari yaptırıma hükmolunmasının kanuna aykırı olduğu gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde, isabet görülmemiştir.

” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 4/2. maddesinin ''(2) Kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarı, ancak kanunla belirlenebilir.'' ve 2918 sayılı Kanun'un 48/5. maddesinde yer alan düzenlemenin ''Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile, 700 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçları alkollü olarak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde; ikinci defasında 877 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle, üç veya üçten fazlasında ise, 1.407 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlar.'' hükümlerini amir olmasına karşın, sürücü belgesi geri alma tutanağı ile muterize ait sürücü belgesinin 6 ay yerine 182 gün süre ile geri alındığı anlaşılmakla; istemin farklı gerekçeyle kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriklerindeki husus farklı gerekçeyle yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE,

2.Kocaeli 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin, 31.01.2023 tarihli ve 2023/595 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca bozma nedenine göre; sürücü belgesi geri alma tutanağında yer alan geri alma süresinin 6 ay olarak düzeltilmesine, infazın 6 ay üzerinden yapılmasına, dosyanın, Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.12.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2526, Karar No: 2022/9437, Tarih: 16.05.2022

**7. Ceza Dairesi         2022/2526 E.  ,  2022/9437 K.**

**"İçtihat Metni"**

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36/3-a maddesine aykırı davranmak eyleminden kabahatli ... hakkında ...Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 25/12/2020 tarihli ve MA ... sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 2.473,00 Türk lirası idarî para cezasına karşı yapılan başvuru üzerine, araç sürücüsü ... hakkındaki ...Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 25/12/2020 tarihli ve MA ... sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 2.473,00 Türk lirası idarî para cezası yönünden inceleme yapılmak suretiyle bu tutanak yönünden başvurunun reddine dair ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 22/01/2021 tarihli ve 2021/198 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 22.12.2021 tarihli kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 21.01.2022 tarihli ve KYB. 2021-161135 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, sürücü belgesiz kişilerce araç sürülmesine izin vermek eylemi nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 36/3-a maddesi uyarınca araç tescil plakasına istinaden hakkında idarî yaptırım kararı düzenlenen muteriz tarafından, anılan aracın Kiralık Araç Bildirim Sistemine (KABİS) kaydının girildiğinin belirtildiği cihetle, dosya arasında bulunan ...İl Emniyet Müdürlüğünün 25/06/2021 tarihli ve ... sayılı yazı ekindeki rapordan anlaşılacağı üzere idari para cezası karar tutanağının düzenlendiği tarih ve saatte idari para cezası düzenlenen ... plakalı aracın kiralayan kişide olmasından dolayı kabahatliye kusur atfedilemeyeceği sebebiyle ...Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 25/12/2020 tarihli ve ... sayılı idarî para cezasına karşı şirket vekili tarafından başvuruda bulunulduğu halde, sürücü belgesiz ... plakalı aracı kullandığı tespit edilen ... hakkında uygulanan ...Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 25/12/2020 tarihli ve ... sayılı idarî para cezası karar tutanağı incelenmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Başvuruya konu edilen ...'nün 25.12.2020 tarih, ... sayılı idari yaptırım kararının hukuka uygun olup olmadığı hususunda inceleme yapılarak sonucuna göre muterizin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerekirken, muteriz hakkında tanzim edilmediği gibi başvuru konusu da yapılmadığı anlaşılan ...'nün 25.12.2020 tarih, ... sayılı idari yaptırım kararı hakkında karar verildiği anlaşılmakla;

Başvuruya konu edilen ...'nün 25.12.2020 tarih, ... sayılı idari yaptırım kararının hukuka uygun olup olmadığı hususunda inceleme yapılarak sonucuna göre muterizin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerekirken, muteriz hakkında tanzim edilmediği gibi başvuru konusu da yapılmadığı anlaşılan ...'nün 25.12.2020 tarih, ... sayılı idari yaptırım kararı hakkında karar verildiği anlaşılmakla;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlar yerinde görüldüğünden ... Sulh Ceza Hakimliği'nin 22/01/2021 tarihli ve 2021/198 değişik iş sayılı kararının CMK'nun 309/4-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine, 16.05.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/8930, Karar No: 2023/9380, Tarih: 09.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/8930 E.  ,  2023/9380 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2016/374 E., 2023/261 K.

HÜKÜM/KARAR : Davanın açılmamış sayılmasına

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkillerinin murisi ... K.K.T.C'de faaliyet gösteren ve merkezi ... 'da bulunan davalı firmada çalıştığı esnada iş kazasına uğradığını ve vefat ettiğini, ancak Ekte sundukları kaza tutanakları ve polis araştırma tutanaklarında gerçekleşen olayın iş kazası değil de bir intihar olarak kayıtlara geçtiğini, olayda davalı şirketin kusurlu olduğunu iddia ederek maddi ve manevi tazminat talep ettiklerini beyan etmiş ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın işvereni K.K.T.C. hukukuna tabi ve K.K.T.C'de faaliyet gösteren ... Taahhüt ve Proje Yönetimi Ltd. olduğunu ve bu şirketin Türk hukukuna göre yabancı bir tüzel kişilik olduğunu müvekkil şirketin müteveffanın işvereni olmadığını beyan ederek öncelikle husumet yönünden davanın reddini talep etmiş ve mahkeme aksi kanaatte olursa davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde, vekalet ücreti ücreti yönünden karar istinaf edilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi kararı ile davalı şirket ile davacıların murisinin işvereni olan dava dışı şirketin ticaret sicil kayıtları celbedilerek, sermaye ve ortakları tespit edildikten sonra, varsa devir sözleşmeleri üzerinde gerekli araştırma yapılarak her iki şirketin arasında; hukuki ve fiili bir organik bağ olup olmadığı tespit edilmeli, işyerlerinden işyeri dosyaları ile birlikte inşaatlara ilişkin sözleşme ve diğer belgeler getirtilmek suretiyle aralarında alt-üst işveren ilişkisi olup olmadığı araştırılarak durumu tereddüte mahal bırakmayacak şekilde sübuta erdirmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 16.03.2023 tarihli celsesinde, davacı vekilinin ya da asillerin duruşmada hazır olmadıkları, davacı vekilinin önceki celse zaptını 14.03.2023 tarihinde UYAP üzerinden incelediği, duruşma saatinden haberdar olmasına rağmen duruşmada hazır olmadığı ve mazeret de bildirmediği görülmüş, dosyanın 02.07.2020 tarihli celsede de başvuruya bırakıldığı, davacı vekili tarafından 03.07.2020 tarihli dilekçe ile yenilenerek davaya devam edildiği, 16.03.2023 tarihli celsede davanın ikinci kez takipsiz bırakıldığı anlaşılmış, davanın ikinci kez takipsiz bırakılması nedeniyle HMK 320/4 üncü Md gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

B. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; duruşma gününden haberdar edilmediğini, usulune uygun tebliğat yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

6100 sayılı HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 52 nci maddesi gereğince tebligat işlemleri 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacaktır. Elektronik tebligat usulünün düzenlendiği Tebligat Kanunu'nun 7/A maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dâhil olmak üzere, Tebligat Kanunu ve çıkarılan Tebligat yönetmeliği hükümleri incelendiğinde; duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir. Kaldı ki, davacı vekilince sunulan mazeret dilekçesinde duruşma gününün sistemden öğrenileceğine dair bir talep bulunmadığı gibi talep olsa dahi mahkemece bu yönde bir karar verilemez.

Somut olayda; 08.11.2022 tarihli celsede davacı vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilerek duruşma günü 16.03.2023 tarihi olarak kararlaştırılmış, duruşma gününün UYAP üzerinden öğrenilmesine karar verilmiş olması karşısında, davacı avukatına duruşma gününün tebliğ edilmediği anlaşıldığından, davacı vekilinin duruşma gününden haberdar edilemediğinin kabulüyle; yeniden duruşma günü bildirilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken aksinin kabulü usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 09.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4000, Karar No: 2021/3610, Tarih: 13.04.2021

**11. Hukuk Dairesi         2020/4000 E.  ,  2021/3610 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Isparta 2. Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 16.10.2019 tarih ve 2019/269-2019/641 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı ile davalının bir adet taşınmazı davalının inşa ederek davacıya teslimi karşılığında 74.000,00 TL'ye anlaştıklarını, davacının 20.000,00 TL'si peşin geri kalanı için ise davaya konu senedi teminat olarak davalıya verdiğini, davacının senet bedelini düzenli aralıklarla 1.000,00 TL olarak ödemesine karşın taşınmaza yönelik inşaata davalı tarafından bir türlü başlanmaması sebebiyle yaptığı ödemeleri kestiğini, bunun üzerine davalının davaya konu senedi icra takibine koyduğunu ileri sürerek, davacının takibe konu senet sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu senedin taraflar arasındaki taşınmaz satış sözleşmesinden bağımsız olduğunu ve para karşılığında söz konusu senedin düzenlendiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından davalıya verilen takip konusu senedin miktar itibariyle tanıkla ispat sınırının üzerinde kaldığı gibi ayrıca senede bağlanmış olan bir vakıanın aksinin de yine senetle ispatı gerektiği hususuun 6100 sayılı HMK'nun amir hükmü olduğu, davacının senetle düzenlenmiş bir konuda, tanık delili dışında başkaca bir delile dayanmadığı ve dava konusu senetten dolayı borçlu olmadığı hususunu yasal deliller ile ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı dava dilekçesinde delil olarak açıkça yemin deliline de dayanmıştır. Nitekim ispat külfetinin kendisine geçmesinden sonra mahkemeye sunduğu dilekçe ile yemin teklifinde bulunma iradesini ortaya koymuştur. Bu durumda davalıya yemin teklifi ile ilgili gerekli usuli işlemlerin tamamlanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 13.04.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13496, Karar No: 2010/14766, Tarih: 27.12.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/13496 E.  ,  2010/14766 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 25.09.2007 gününde verilen dilekçe ile maden ruhsatlı sahaya müdahalenin men'i ve tazminat istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 15.03.2010 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili, duruşmasız temyizi davacı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 19.10.2010 günü mürafaa icrasından sonra dosyada görülen eksiklik nedeniyle evrak mahalline iade edilmiştir. Anılan eksikliğin giderilmesinden sonra dosya tekrar Dairemize gönderilmiş olmakla, içerisindeki bütün kağıtlar inelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı İR 20051600 ruhsat sayılı işletme ruhsatı bulunan sahaya davalının tecavüzde bulunarak üretim yaptığını, haksız elatmanın önlenmesini, davalının sahada yaptığı üretim sebebiyle uğradığı zararı olarak tespit bilirkişilerinin bulduğu 617.304.00 TL’den şimdilik 150.000.00 TL’nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı tespit bilirkişi raporunu kabul etmediğini, üretimin kendisinin ruhsatlı sahasında yapıldığını, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava kısmen kabul edilmiş bilirkişi raporunda D ve E harfleri ile gösterilen ve davacının ruhsat alanında kaldığı saptanan bölümlere davalının elatmasının önlenmesine, yine bilirkişilerin bulduğu 20.221.53 TL davacı zararının dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Hükmü taraflar temyiz etmiştir.

Mahkemece, dava kısmen kabul edilmiş bilirkişi raporunda D ve E harfleri ile gösterilen ve davacının ruhsat alanında kaldığı saptanan bölümlere davalının elatmasının önlenmesine, yine bilirkişilerin bulduğu 20.221.53 TL davacı zararının dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Hükmü taraflar temyiz etmiştir.

Burada öncelikle arama ruhsatı ve işletme ruhsatı tanımları ve her iki ruhsatın sahibine tanıdığı yetkilerin ne olduğu hususu üzerinde durulması gerekecektir.3213 sayılı Maden Kanununun 5177 sayılı Kanunla değişik 3. maddesindeki ifadeye göre arama ruhsatı, “belirli bir alanda maden arama faaliyetlerinde bulunulabilmesi için verilen yetki belgesidir”. İşletme ruhsatı ise “işletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için verilen yetki belgesi”ni ifade eder. Bu iki aşamadan sonra da işletme ruhsatı sahibine bir madenin işletmeye alınabilmesi için işletme izni verilir. Görülüyor ki, arama ruhsatı sahibi bu ruhsatla bir sahada sadece maden arama yetkisini kazanır. Arama ruhsatı, işletme faaliyetlerini yürütebilme yetkisi tanımadığından davacının zararı işletme ruhsatının verildiği 08.06.2007 tarihinden başlayacaktır. Dolayısıyla bilirkişilerce zarara esas alınan tarihin davacıya arama ruhsatının devredildiği tarih olan 28.12.2006 tarihi olarak kabulü doğru olmamıştır. Kısaca, davalının zararla sorumlu olması gereken tarih 08.06.2007 tarihi ile tespitin yapıldığı 31.07.2007 tarihleri arasıdır. Bunun yanında davalının zararla sorumlu tutulması gereken alan ise bilirkişilerin 16.06.2009 tarihli raporlarında kırmızı renkle gösterdikleri D ve E harfli sahalardır. Bilirkişinin kahverengi renkle ve F harfi ile gösterdiği kısım ise dava dışı Hazineye ait olup, bu alan davacının ruhsatı kapsamı dışında kaldığından zarar hesabına dahil edilemez.

Bilirkişi raporunda D ve E harfleri ile işaretlenen sahadaki malzeme miktarı hesabının nasıl yapılacağı konusuna gelince; hiç kuşkusuz gerçeğe yakın zarar ancak bu alanın topografik durumu ile bütün detayları kapsayan haritaların (plankote) sağlanması ve bunların yerinde keşif yapılarak uygulanması suretiyle mümkündür. O yüzden Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünden veya başkaca ilgili yerlerden koordinatlar belirtilmek suretiyle plankotelerin istenmesi, daha sonra yerinde uzman bilirkişiler marifetiyle keşif yapılarak haritaların çekişmeli sahaya uygulanması, davalının elde ettiği malzeme miktarının buna göre saptanması gerekir.

Burada ayrıca kar kaybı zararının ne olduğu hususu da açıklanmalıdır. Kar kaybı, kardan mahrum kalma karşılığı meydana gelen zarardır. Somut uyuşmazlıktaki kar kaybı eğer davalı, davacının ruhsatlı sahasına haksız elatmasa idi davacının bu sahayı işletmesi sonucu malvarlığında olması gereken durumu ile eylemli durumu arasındaki maddi değer farkıdır. Mamelekin gelecekteki çoğalması ihtimali kar kaybı zararı hesabında nazara alınır. Davalının sahaya haksız elatması bu çoğalmaya mani olmuştur. Bütün bu nedenlerledir ki bilirkişilerin kar kaybı zararını bulurken maden çıkarma işinin özelliği sebebi ile belli bir zayiat oranını nazara alması, zayiatlı malzemeden elde edilecek gelir varsa bunu kar kaybı zararına ilave etmesi, ayrıca malzemenin çıkarılması için yapılması gereken maliyetleri kar kaybı zararından düşmeleri gerekir.Bütün bu açıklamalardan sonra mahkemece yapılması gereken iş; eksik belgeleri ilgili yerlerden getirtmek, yerlerinde harita ve maden mühendisi bilirkişilerle keşif yapmak, bilirkişilerden yukarıda belirtilen yönteme uygun zarar hesabına ilişkin ayrıntılı, gerekçeli ve Yargıtay denetimine elverişli rapor almak, davayı bunun sonucuna uygun olarak karar bağlamak olmalıdır.

Eksik inceleme, araştırma ve bilirkişilerin yetersiz raporlarıyla istemin yazılı olduğu biçimde hükme bağlanması doğru görülmediğinden karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın BOZULMASINA, 825,00’şer TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin taraflardan karşılıklı olarak alınarak yekdiğerine verilmesine, peşin yatırılan harçların iadesine, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 27.12.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.