muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/15878, Karar No: 2017/5607, Tarih: 20.03.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/15878 E.  ,  2017/5607 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ... Bakanlığı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı işverenin müvekkilinin iş sözleşmesini sözlü olarak feshettiğini, fesih bildirim yazısı vermediğini, müvekkilinin iş akdine geçerli bir sebep olmaksızın son verildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğini, davacının davalı işverene ait işyerindeki işine iadesini ve işe başlatmama tazminatı ile boşta geçecek süreler için ücret alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar tarafından davaya cevap verilmemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak taraflar arasındaki alt işveren üst işveren ilişkisi dikkate alınarak davacı işçinin iş sözleşmesinin belirsiz süreli olduğu, dolayısı ile süreli iş akdinin sonlandırılması savunmasının yerinde olmadığı, iş akdinin feshinin haklı nedene dayanmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz :

Kararı, davalı ... Bakanlığı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraf ehliyeti konusu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddenin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca dava şartlarındandır, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtayca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur.

Yargılamanın hukuka uygun ve ...lı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunmanın özgürce ileri sürülebilmesi ve delillerin eksiksiz olarak toplanıp tartışılabilmesi, öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile olanaklıdır. Hasımsız davalar hariç olmak üzere, dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davaya bakılamaz ve yargılama yapılamaz.

Davanın tarafları ile vekillerinin davaya ilişkin işlemleri öğrenebilmesi için, tebligatın usulüne uygun olarak yapılması, duruşma gün ve saatinin kendilerine bildirilmesi gerekmektedir. Duruşma günü ile tebligatın yapıldığı tarih arasında makul bir süre olmalıdır. Aksi takdirde tarafların hukuksal hakları kısıtlanmış olur.

Yargılama sırasında yapılan tebliğlerle ilgili tebliğ mazbatalarının ve ilgili diğer belgelerin dosyaya konulması gerekir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve bu Kanunun uygulanması için çıkarılan Tüzük hükümleri tamamen şeklidir ve titizlikle uygulanması gerekir. Bir davada yapılan tebligatların usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığını hâkim kendiliğinden denetlemelidir.

Yargılama sırasında yapılan tebliğlerle ilgili tebliğ mazbatalarının ve ilgili diğer belgelerin dosyaya konulması gerekir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve bu Kanunun uygulanması için çıkarılan Tüzük hükümleri tamamen şeklidir ve titizlikle uygulanması gerekir. Bir davada yapılan tebligatların usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığını hâkim kendiliğinden denetlemelidir.

Somut olayda, dava dilekçesinde ... Bakanlığına izafeten Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu-... davalı olarak gösterilmiş, dava dilekçesi davalı olarak tüzel kişiliği bulunmayan ... ... Devlet Hastanesine tebliğ edilmiştir. Karar başlığında da davalı olarak ... gösterilmiştir. İdare vekili temyiz dilekçesinde, hastaneye yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, bu nedenle cevap haklarını kullanamadıklarını, gerçek hasmın sadece ... Bakanlığı olduğunu ifade etmiştir.

Hal böyle olunca, yargılamanın taraf teşkili sağlanmadan yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece yapılacak iş; davanın ... Bakanlığına yönetilmesi için davacı tarafa mehil verilmeli, usulüne uygun bir şekilde taraf teşkili sağlanarak tarafların gösterdiği deliller toplanmalı ve dosya yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre karar verilmelidir. Taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup hükmün bu yönden bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA, 20.03.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10072, Karar No: 2021/5303, Tarih: 15.06.2021

**11. Ceza Dairesi         2021/10072 E.  ,  2021/5303 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

5271 sayılı CMK’nin 231/8. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın kesinleştiği 18.05.2011 tarihinden denetim süresi içinde ikinci suçun işlendiği 27.02.2013 tarihine kadar dava zamanaşımının durduğu gözetilerek yapılan incelemede;

Hükmün açıklanmasına neden olan kasıtlı suçun, TCK'nin 191/1. maddesi uyarınca hükmolunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak" suçu olmasına göre,28.06.2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun’un 85.maddesi ile 5320 sayılı Kanun’a eklenen geçici 7/2.maddesinde yer alan "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Türk Ceza Kanunu’nun 191.maddesinde tanımlanan suç nedeniyle yürütülen kovuşturmalarda, hakkında daha önce denetimli serbestlik veya tedavi tedbiri uygulanmayan kişilerle ilgili olarak 191.madde hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir." şeklindeki düzenleme uyarınca, mahkemesine ihbarda bulunularak uyarlama yargılaması yaptırıldıktan sonra sonucuna göre, açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanıp açıklanmayacağının değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 15/06/2021 tarihinde hükmün açıklanma koşullarının oluştuğu ve zamanaşımı hükümlerine göre düşme kararı verilmesine dair Üye ...'ın karşı oyu ve oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Dairemizin 15/06/2021 tarih, 2021/10072 Esas, 2021/5303 Karar sayılı çoğunluk görüşüne aşağıdaki sebeplerden katılmıyorum.

Sanığın 5237 sayılı TCK’nin 204/1, 62. maddeleri gereğince 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna ilişkin, 5271 sayılı CMK’nin 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanması suretiyle kurulan İstanbul 46. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 31/03/2016 tarih 2016/45 Esas, 2016/300 Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygundur.

Sanık hakkında kapatılan Fatih 5.Asliye Ceza Mahkemesinin 13/04/2011 tarih 2007/772 Es., 2011/378 Kr. sayıyla verilen hükmün CMK’nin 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Sanık hakkında kapatılan Fatih 5.Asliye Ceza Mahkemesinin 13/04/2011 tarih 2007/772 Es., 2011/378 Kr. sayıyla verilen hükmün CMK’nin 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Aynı sanık hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 26/04/2014 tarih 2013/57826 Sor. 2013/26540-13179 sayılı iddianamesi ile kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde satın almak şeklindeki eyleminden dolayı TCK’nin 191/1-2, 53, 54, 58 maddeleri sevk ile kamu davası açıldığı, buna istinaden İstanbul 31. Sulh Ceza Mahkemesi’nin 23/05/2013 tarih 2013/428 Es.- 647 Kr. Sayı ile sanığın TCK’nin 191/2-4 maddeleri uyarınca 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına, aynı maddenin 3.fıkrası uyarınca deneme devresi içinde sanığa rehberlik edecek bir uzmanın görevlendirilmesine ve kişinin girişimi ve davranışları hakkında üçer aylık sürelerle rapor düzenlenip mahkemeye sunulmasına, aynı maddenin 5.fıkrası uyarınca da denetimli serbestlik tedbirlerinin gereklerine uygun davranması halinde kamu davasının düşmesine karar verileceği aksi halde kamu davasına devam olarak hüküm verileceğinin sanığa ihtar edildiği görülmektedir.

Bir yıllık denetimli serbestlik süresi içinde yükümlülüklerini yerine getirmediği anlaşılan sanık hakkında bu sefer (Sulh Ceza Mahkemelerinin kaldırılıp Asliye Ceza Mahkemelerine dönüştürülmesi sebebiyle) İstanbul 16. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 03/11/2015 tarih 2015/335 Esas, 2015/546 Karar sayı ile TCK’nin 191/1, 62, 50/1-a, 53. maddeleri ile 6000 TL APC ile cezalandırılmasına ilişkin hükme istinaden ihbarda bulunulduğu görülmektedir.

28/06/2014 tarih, 6545 sayılı yasanın 68.maddesi ile TCK’nin 191/1 ve devamı maddelerinde değişiklik yapılmış ancak, 5320 sayılı Yasa’nın geçici 7.maddesinin 3.fıkrası ile “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Türk Ceza Kanununun 191 inci maddesinde tanımlanan suç nedeniyle yürütülen kovuşturmalarda, hakkında daha önce denetimli serbestlik veya tedavi kararı verilmiş olup da bu yükümlülükleri ihlal eden kişilerin yargılanmasına devam olunur.” şeklinde geçici düzenleme de yapılmıştır.

Buna göre denetimli serbestlik tedbirinde öngörülen yükümlülüklerine uymayan sanık hakkında temyiz yolu açık olarak verilen ve temyiz edilmeksizin kesinleşen İstanbul 16. Asliye Ceza Mahkemesi’nin vermiş olduğu 03/11/2015 tarih 2015/335 Es.- 546 Kr. Sayılı TCK’nin 191/1 ve 62, 50/1-a maddeleri uyarınca 6000 TL APC ile cezalandırılmasına dair kararı hükmün açıklanmasına dayanak teşkil edebilecek bir ilam niteliğindedir.

Yerel mahkemenin bir başka yerel mahkemenin kararındaki hukuka aykırılıkları denetlemesi de mümkün değildir. Bu sebeple yerel mahkemenin hükmün açıklanması suretiyle vermiş olduğu kararı usul ve yasaya uygundur.

Anılan gerekçelerle sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2021/23701, Karar No: 2023/8731, Tarih: 08.02.2023

**6. Ceza Dairesi         2021/23701 E.  ,  2023/8731 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Nitelikli yağma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.... Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.01.2017 tarih 2017/183 soruşturma sayılı iddianamesi ile; sanık hakkında nitelikli yağma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 149/1-a, d, h ve 53 üncü maddesi uyarınca kamu davası açılmıştır.

2. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.12.2017 tarihli ve 2017/18 Esas, 2017/305 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında nitelikli yağma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 149/1-a, d, h, 168/3, 62/1 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 6 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

3. ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 16.03.2018 tarihli ve 2018/217 Esas, 2018/352 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık ve Müdafinin Temyiz İstemi;

1. Soyut ceza tayin edilirken alt sınırdan uzaklaşma gerekçesinin yetersiz olduğuna,

2. Beraat etmesi gerektiğine

ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin Kapsamına Göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1-Sanığın olay tarihinde gece vakti katılana ait iş yerine camları kırarak girdiği, iş yerinde bulunan yazar kasa ve içerisinde bulunan 1.231,00 TL para ile çay ocağının bulunduğu yerdeki kasa içerisinde bulunan 150,00 TL parayı alıp dışarıya çıktığı, bu sırada iş yerine gelen katılan ile karşı karşıya kaldığında elinde bulunan bıçağı katılana doğru sallaması üzerine katılanın sanığa herhangi bir müdahalede bulunamadığından sanığın olay yerinden uzaklaştığı maddi vakıa olarak kabul edilmiştir.

1-Sanığın olay tarihinde gece vakti katılana ait iş yerine camları kırarak girdiği, iş yerinde bulunan yazar kasa ve içerisinde bulunan 1.231,00 TL para ile çay ocağının bulunduğu yerdeki kasa içerisinde bulunan 150,00 TL parayı alıp dışarıya çıktığı, bu sırada iş yerine gelen katılan ile karşı karşıya kaldığında elinde bulunan bıçağı katılana doğru sallaması üzerine katılanın sanığa herhangi bir müdahalede bulunamadığından sanığın olay yerinden uzaklaştığı maddi vakıa olarak kabul edilmiştir.

2-Katılan H. K. 15/05/2017 tarihinde özetle; "gece saat 03.30 sularında evime dönmüştüm. Daha sonra evimin balkonuna çıkıp sigara içiyordum. Bu sırada koyu renkli tofaş Şahin marka bir araç sokakta bir tur attı, içerisinde 3 kişi vardı. Daha sonra bu araç biraz ilerideki elektrik direğinin orada parketti. İçerinsinde bulunan şahıslar indikten sonra 2 tanesi aracın başında kaldı. 1 tanesi oradan yaya olarak benim evimin önünden de geçerek hemen 30-40 metre ilerideki kahvehaneme doğru gitti. Ben kendisini balkondan sürekli takip halindeydim. Ardından cam kırılma sesleri duydum. Bunun üzerine hemen kahveye doğru gittiğimde kahvehanenin camlarının kırılmış olduğunu ve içeride bir şahsın olduğunu gördüm. Daha sonra bu şahıs kahvehanenin büyük camını da kırarak elinde yazar kasa ile birlikte dışarıya çıktığında kendisi ile karşı karşıya geldik. Ancak elinde bir bıçak vardı. Bu bıçağı bana doğru rastgele salladığından ben kendisine müdahale edemedim uzaklaşıp gitti. " şeklinde beyanda bulunduğu tespit edilmiştir.

3. Olay yeri inceleme raporunun müştekinin anlatımını doğruladığı görülmüştür.

4. Kolluk tarafından 20.12.2016 günü düzenlenen olay, yakalama, muhafaza altına alma ve teslim tutanağınında sanığın elinde suçta kullanılan bıçak ile birlikte yakalandığı anlaşılmıştır.

5. Zararın kovuşturma aşamasında giderildiğine dair 17.10.2017 tarihli Halk Bankasına ait 2.700 TL bedelli ATM dekontu, dosyada mevcuttur.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Soyut Ceza Tayin Edilirken Alt Sınırdan Uzaklaşma Gerekçesinin Yetersiz Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Sanığın gece vakti, silahtan sayılan bıçak ile, mağdurun iş yerinde yağma suçundan eylemine uyan; TCK'nın 149/1-a, d, h, maddelerinden gece vakti bıçakla iş yerinde yağma suçunu işlemiş olduğu anlaşılmakla birden fazla nitelikli halin varlığı halinde yeterli gerekçe ile alt sınırdan uzaklaşıldığı görüldüğünden uygulamada hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Beraat Kararı Verilmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Katılanın beyanı, sanığın savunması, olay yeri inceleme raporu, yakalama tutanağı karşısında, sanığın eyleminin sabit olduğu belirlendiğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

B. Beraat Kararı Verilmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden

Katılanın beyanı, sanığın savunması, olay yeri inceleme raporu, yakalama tutanağı karşısında, sanığın eyleminin sabit olduğu belirlendiğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 16.03.2018 tarihli ve 2018/217 Esas, 2018/352 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

08.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5382, Karar No: 2012/18729, Tarih: 31.05.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/5382 E.  ,  2012/18729 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Sanık hakkında hazineye ait taşınmaza beton mutfak ve bar yapmak sureti ile tecavüz ettiğinden bahisle dava açılmış ise de; dosyada tapu kaydı, ayrıntılı kroki, ada ve parseli gösteren pafta örneği bulunmadığından, tecavüze konu taşınmazın varsa tapu kaydı, pafta örneği getirtilerek gerektiğinde refakate inşaat mühendisi bilirkişide alınarak yeniden keşif yapılıp taşınmazın niteliği, yapı vasfında olup olmadığı, yapımı için ruhsat gerekip gerekmediği, İmar Kanunu ve mevzuat içinde kalıp kalmadığı belirlenmek sureti ile sanığın tecavüz ettiği iddia olunan taşınmazın Kıyı Kanununa göre kıyıda veya uygulama imar planı varsa sahil şeridinde kalıp kalmadığı, tecavüze konu yerin belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerden olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre gerektiğinde belediye başkanlığına da duruşma günü tebliğ edilerek TCK.nun 184. ve Kıyı Kanunun 15. maddesi uyarınca sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, beraat kararı verilmesi,

2- Raporları hükme esas alınan ve keşifte dinlenen bilirkişilere yeminlerinin yaptırılmaması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 31.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/24105, Karar No: 2018/1231, Tarih: 25.01.2018

**9. Hukuk Dairesi         2017/24105 E.  ,  2018/1231 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, ücret farkı alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 14/11/2003-15/11/2013 tarihleri arasında davalı işyerinde elektrik teknisyeni olarak çalıştığını, ilk işe girişinde günlük yevmiyesinin 31,00 TL civarında olduğunu, 07/04/2004 tarihinde .... üye olmak için başvurduğunu, 14/04/2004 tarihinde üyeliğe kabul edildiğini ve bu tarihten sonra yevmiyesinin bilgisi ve rızası dışında 24,00 TL’ye düşürüldüğünü, bu uygulamanın İş Kanunun 22. maddesine aykırı olduğunu ileri sürerek, fark ücret alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının müvekkili şirkette çalışmakta iken 4/C kapsamında başka bir kuruma nakledilme isteği doğrultusunda şirketten ayrıldığını, tüm haklarının ödendiğini ve taleplerin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, sendika üyesi olan davacı adına toplu iş sözleşmesi imzalayan sendikanın davacıyı temsilen hareket ettiği, bu halde ayrıca sendika üyesi olan davacının yazılı muvafakatinin aranmasına gerek olmadığı, günlük yevmiyenin daha düşük olmasının ..... hükümlerine uygun olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı işçi davalı işverenlik nezdinde hizmet ilişkisi çerçevesinde çalışmaya başladığını, daha sonra sendikaya üye olduğunu, ....’den yararlanmaya başlaması ile birlikte iş sözleşmesinde kararlaştırılan ücret miktarının düşürüldüğünü iddia ederek ücret farkından kaynaklı işçilik alacağı talebinde bulunmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2822 sayılı .....’un 6. Maddesinde, “Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe hizmet akitleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz. Hizmet akitlerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümler alır. Hizmet akdinde düzenlenmeyen hususlarda toplu iş sözleşmesindeki hükümler uygulanır. Toplu iş sözleşmesinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümleri geçerlidir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıdaki hüküm “işçi lehine şart ilkesi” olarak adlandırılan kuralın Türk İş Hukukundaki pozitif yansımasını oluşturmaktadır. Söz konusu hüküm gereğince normlar hiyerarşisinde iş sözleşmesine nazaran daha üstte bulunan toplu iş sözleşmeleri hükümleri yerine iş sözleşmeleri hükümleri ancak işçi lehine olmak koşuluyla uygulanma kabiliyetine sahiptir. Bir başka ifadeyle iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesi karşı karşıya geldiğinde yani aynı konuda iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesinde farklı düzenlemeler yer aldığında iş sözleşmesi hükmü daha işçi lehine olmak koşuluyla somut olaya tatbik edilebilir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının iş sözleşmesi ile kararlaştırılan temel ücretinin düşürüldüğü anlaşılmaktadır. Bu ücretin düşürülmesi işlemi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesine göre değil toplu iş sözleşmesi ile yapılmıştır. Nitekim İş Kanunu’nun 22. maddesindeki prosedüre uyulup işçinin yazılı rızasının alındığı da iddia ve ispat edilmiş değildir. İşveren tarafından toplu iş sözleşmelerinin uygulanması neticesinde iş sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin davacının sendikaya üyeliği ve TİS'den yararlanmaya başlanması üzerine düşürülmesi 2822 sayılı ....’nın 6. maddesi uyarınca işçi lehine şart ilkesinin ihlali niteliğinde olup kanuna aykırıdır.

Ayrıca emsal Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 02.12.2015 gün ve 2015/9-990 Esas, 2015/2743 Karar sayılı ilamında, davacının iş sözleşmesi ile kararlaştırılan temel (kök) ücretinin Toplu İş Sözleşmesi ile düşürüldüğünün açık olduğu, temel ücretin davacının hesaplanan fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücreti gibi alacakları etkileyeceği, iş sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin davacının sendikaya üyeliği ve toplu iş sözleşmesinden yararlanmaya başlanması üzerine düşürülmesinin 2822 sayılı Kanun’un 6/II. Maddesi (6356 sayılı Kanun’un 36/I. maddesi) uyarınca işçiye yararlılık ilkesinin ihlali niteliğinde olduğu ve yasaya aykırı olduğu, toplu iş sözleşmesi ile aynı kıdem ve aynı işte çalışan işçilerin aynı ücretle çalışmalarının gerektiği eşit işe eşit ücret ilkesi uyarınca hareket edildiğinin savunulabileceği ancak ekonomik gerekçeler olmadığı sürece eşitliğin yüksek ücrette sağlanması kısaca düşük ücret alanların ücretinin yüksek ücret alanla eşitlenmesinin gerekeceği, yararlılık ilkesinin emredici niteliğinin bu ilkeden önce geleceği gerekçeleriyle yerel mahkeme direnme kararının hatalı olduğu içtihat edilmiştir.

Kaldı ki, 31.05.2004 tarihli protokol Aralık 2003’te başlayan işçilere yöneliktir. Davacı işçi ise 14.11.2003 tarihinde işe başlamıştır. Bu açıdan anılan protokolün davacıyı kapsadığı da düşünülemez.

Buna göre, davalının zamanaşımı savunması nazara alınarak hesap dönemine ilişkin tüm ücret bordroları dosyaya getirtilerek bilirkişiden rapor alınmak suretiyle davacının ücret farkından kaynaklı talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) SONUÇ: