muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3817, Karar No: 2024/5184, Tarih: 20.03.2024

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmına uyulmasına karar verildikten sonra alınan bilirkişi ek raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; davalı ... Bakanlığının savunduğu ve İlk Derece Mahkemesinin de kabul ettiği toplu ... sözleşmesinin davalı ... Bakanlığına ait olan toplu ... sözleşmesi olmadığını, her iki Bakanlığın ayrı toplu ... sözleşmesi yaptığını, davalının kendi imzaladığı toplu ... sözleşmesini kabul etmeyip başka Bakanlığın toplu ... sözleşmesi ve duyurusunu emsal göstermesinin hukuka aykırı olduğunu, toplu ... sözleşmesi normlar hiyerarşisinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı duyurusundan ve 375 ... KHK'dan önce geldiğinden bertaraf edilemeyeceğini, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına ait toplu ... sözleşmesinin genel nitelikte olup sonradan imzalanan toplu ... sözleşmesinin daha özel nitelikte bulunduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararında takdir hatası bulunduğunu, sendikal haklarının ihlal edildiğini, yürürlük tarihi ve şartlarının birbirinden farklı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili; hükmedilen miktara dair ilgili dönem bordrolarında ödeme yapıldığını ancak bu ödemelerin dikkate alınmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının ... Sağlık-... Sendikası ile ... arasında 10.08.2020 tarihinde imzalanan ve 01.01.2019-31.12.2020 yürürlük süreli toplu ... sözleşmesinden hangi tarihten itibaren yararlanabileceğine ve yararlanmanın kapsamına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 6356 ... Kanun'un 36 ve 39 uncu maddesi, 696 ... KHK’nın 127 nci maddesi ile 375 ... KHK’ya eklenen geçici 23 üncü madde.

3. Değerlendirme

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Değerlendirme

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Mahkemece gece çalışma ücretinin hesaplandığı bilirkişi ek raporuna itibar edilerek ve 2020 yılının ... ve Aralık ayları göz önünde tutularak gece çalışma ücreti alacağının hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Ancak söz konusu aylara ait ücret bordroları incelendiğinde, davalı tarafından ilgili toplu ... sözleşmesine uygunluk gösterecek şekilde 0,35 katsayısıyla hesaplanmış, gece çalışma ücretine dair tahakkukların mevcut olduğu görüldüğünden, bu tahakkukların değerlendirilmemesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacı tarafa iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

20.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/4137, Karar No: 2021/776, Tarih: 25.01.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/4137 E.  ,  2021/776 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Oluşa ve dosya içeriğine göre; öğrenci olan katılanın, olay günü okuldan arkadaşı olan tanık ... ile birlikte Osmangazi Üniversitesi Meşelik Kampüsü Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu kantininde bulunduğu ve sanığın kasiyer olarak çalıştığı bu kantinde katılanın ödeme yaparken cep telefonunu kasiyer masası üzerinde unuttuğu, bahçeye çıktığında katılanın durumu fark etmesi üzerine 3-4 dakika sonra tanık ... ile birlikte kantine geri döndüklerinde telefonu bulamadıkları ve sanığa sorduklarında, sanığın “Ben görmedim, sizden sonra 3-4 kişi daha gelip gitti” şeklinde beyanda bulunduğu; katılanın karakola şikayeti üzerine yürütülen soruşturmada, suça konu cep telefonunun aynı gün sanığın babası adına kayıtlı ancak fiilen sanık tarafından kullanılan hat takılarak kullanıldığının ve sonrasında sanık tarafından kendisine ait olduğu belirtilerek satıldığının tespit edildiği anlaşılmakla; sanık aşamalarda suç tarihinde işten çıkıp yaya olarak giderken okulun az ilerisinde atılı vaziyette suça konu cep telefonunu bulduğunu, içinde sim kartının olmadığını, bir hafta kadar tuttuktan sonra sattığını, katılan ve tanığın kendisinden telefon sormadıklarını, suça konu cep telefonunu çalmadığını savunmuş ise de; sanığın olaydan hemen sonra suça konu cep telefonunu kullanıp, altı gün sonra da kendisinin olduğunu beyan ederek satması ve katılanın anlatımlarını destekleyen tanık beyanı karşısında sanığın eyleminin hırsızlık olduğuna ilişkin mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmediğinden, tebliğnamedeki eylemin TCK’nın 160. maddesinde düzenlenen kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf suçunu oluşturduğundan bahisle bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiş, kısa süreli olmayan hapis cezası ertelenen sanık hakkında, mahkumiyetinin yasal sonucu olarak 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesinde sayılan hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verilmemiş ise de, 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi’nin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüş, dosya içeriğine göre sanık ve müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Sanığın, Osmangazi Üniversitesi Meşelik Kampüsü Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu kantininde kasiyer masası üzerinde duran cep telefonunu çalması şeklindeki eyleminin TCK’nın 142/2-h maddesinde tanımlanan hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek aynı Kanun’un 141/1. maddesi ile uygulama yapılması suretiyle eksik ceza tayin edilmesi,

Sanığın, Osmangazi Üniversitesi Meşelik Kampüsü Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu kantininde kasiyer masası üzerinde duran cep telefonunu çalması şeklindeki eyleminin TCK’nın 142/2-h maddesinde tanımlanan hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek aynı Kanun’un 141/1. maddesi ile uygulama yapılması suretiyle eksik ceza tayin edilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 25/01/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6918, Karar No: 2015/6992, Tarih: 28.05.2015

**4. Hukuk Dairesi         2015/6918 E.  ,  2015/6992 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... tarafından, davalılar ... ve diğeri aleyhine 02/10/2013 gününde verilen dilekçe ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 01/12/2014 günlü kararın Yargıtay’ca adli yardım talepli olarak incelenmesi davacı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

6100 sayılı HMK madde 334 de “(1) Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler. (2) Kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia ve savunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekli giderleri kısmen veya tamamen ödeyemeyecek durumda oldukları takdirde adli yardımdan yararlanabilirler. (3) Yabancıların adli yardımdan yararlanabilmeleri ayrıca karşılıklılık şartına bağlıdır.” hükmü getirilmiştir. Aynı kanun madde 336 da ise “(2) Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır. (3) Kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebi bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya yapılır. (4) Adli yardım talebine ilişkin evrak, her türlü harç ve vergiden muaftır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Dilekçeye ekli ve dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının yukarıda belirtilen kanun hükmünün öngördüğü şartları taşıdığı anlaşıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar verilerek işin esasının incelenmesine geçildi.

Dava; kişilik haklarının ihlaline dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, komşusu olan davalıların dedikoduyu alışkanlık haline getirerek hakaret ve iftirada bulunduklarını namusuna yönelik bu dedikodular nedeniyle evliliğinin bitme noktasına geldiğini belirterek manevi zararının tazminini istemiştir.

Davalılar, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalıların kişilik haklarını ihlal edecek bir eylemlerinin bulunmadığı şeklindeki gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı, komşusu olan davalıların dedikoduyu alışkanlık haline getirerek hakaret ve iftirada bulunduklarını namusuna yönelik bu dedikodular nedeniyle evliliğinin bitme noktasına geldiğini belirterek manevi zararının tazminini istemiştir.

Davalılar, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalıların kişilik haklarını ihlal edecek bir eylemlerinin bulunmadığı şeklindeki gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından davacının gayri meşru eylemlerini gördüğünü iddia eden tanık ... ile bu kişinin aktarımda bulunduğu tanık ...'in davalıların kızları oldukları anlaşılmaktadır. Bu nedenle dava konusu iddiaların niteliği de dikkate alındığında anılan tanıkların anlatımına itibar edilerek gerçeklik olduğunun kabul edilmesi doğru değildir. Şu durumda, davacının kişilik haklarının ihlal edildiğinin kabulü ile uygun bir miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA 28/05/2015 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum. 28/05/2015
Yargıtay — Esas No: 2013/655, Karar No: 2014/515, Tarih: 25.11.2014

**Ceza Genel Kurulu         2013/655 E.  ,  2014/515 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı veren

Yargıtay Dairesi : 15. Ceza Dairesi

Mahkemesi : ANTALYA 7. Asliye

Günü : 04.06.2008

Sayısı : 780-713

Dolandırıcılık suçundan sanık ....'ın 5237 sayılı TCK'nun 157/1 ve 52. maddeleri uyarınca 2 yıl hapis ve 1.000 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin, Antalya 7. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 04.06.2008 gün ve 780-713 sayılı hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 15. Ceza Dairesince 06.05.2013 gün ve 24729-8361 sayı ile; onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 21.06.2013 gün ve 2009/120328 sayı ile;

“...Sanığın, katılanın yanına giderek, dükkanını kiralamak istediğini, 100. Yıl ile Güllük caddesinin kesiştiği yerde kotçu dükkanının olduğunu, kiralayacağı yeri de depo olarak kullanmak istediğini söyleyerek kendi dükkanına gitmeyi teklif ettiği, yolda rastladıkları kotçu dükkanından alacağı olduğunu belirttiğinden dükkana girdikleri, orada işyeri sahibinin gelmesini beklerlerken sanığın birçok kişiyle telefonla konuştuğu, telefondaki kişilere yüksek meblağlı paralar gönderdiğini söyleyerek katılana büyük bir iş adamı olduğu izlenimi verdiği, daha sonra telefonun şarjının bittiğini söyleyerek katılandan telefonunu istediği, katılanın verdiği telefondaki sim kartı çıkararak kendisininkini taktığı ve dükkanın içerisinde sağa sola yürüyerek telefon konuşması yaptığı sırada ortalıktan kaybolduğu şeklinde gerçekleştiği anlaşılan eyleminin, zilyetliğin devredilmemiş olması nedeniyle hırsızlık suçunu oluşturacağı” görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 15. Ceza Dairesince 09.09.2013 gün ve 17299-12732 sayı ile, oyçokluğuyla itirazın yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanığın dolandırıcılık suçundan cezalandırılmasına karar verilen olayda, Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; suç niteliğinin belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanığın dolandırıcılık suçundan cezalandırılmasına karar verilen olayda, Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; suç niteliğinin belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Suç tarihinde sanığın katılanın evinin ziline basarak alt katta kiralık olarak gözüken dükkanı sorduğu, dükkanın katılana ait olduğunu öğrenince, 100. Yıl Caddesi ile Güllük Caddesinin kesiştiği yerde kot satılan dükkanının olduğunu, depo olarak kullanmak için dükkanını kiralamak istediğini söyleyerek sözleşme yapmak ve kahve içmek üzere kendi dükkanına gitmeyi teklif ettiği, yolda rastladıkları kot satan bir dükkandan alacağı olduğunu belirttiği ve birlikte dükkana girdikleri, oradaki çocuğa "baban nerede" diye sorduğu, bir süre sonra geleceğini öğrenince "bize bir çay söyle" diyerek oturduğu, işyeri sahibinin gelmesini beklerken birçok kişiyle telefonla konuştuğu, telefondaki kişilere "1.000 Lira gönderdim, 9.000 Lira gönderdim" şeklinde yüksek meblağlı paralar gönderdiğini söyleyerek katılanda büyük bir iş adamı olduğu izlenimi oluşturduğu, ardından telefonun şarjının bittiğini söyleyerek katılandan telefonunu istediği, katılanın verdiği Sıemens 65 marka cep telefonundaki sim kartı çıkararak kendi kartını taktığı, dükkanın içerisinde sağa sola yürüyerek telefon konuşması yaptığı sırada gözden kaybolduğu, katılanın dükkandaki çocuğa “Amcam, bu adam nereye gitti” diye sorduğunda çocuğun “Sen onun dayısı değil misin” diye cevap vermesi üzerine kandırıldığını anlayarak suç duyurusunda bulunduğu, aynı gün suçlular albümünden teşhis edilen sanığın bir başka cep telefonu alma eyleminden dolayı 06.09.2005 tarihinde yakalanmasından sonra da katılan tarafından teşhis edildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın sağlıklı bir şekilde çözüme kavuşturulabilmesi açısından dolandırıcılık, hırsızlık ve güveni kötüye kullanma suçları üzerinde ayrıntısıyla durulmalıdır.

I- Dolandırıcılık Suçu:

5237 sayılı TCK’nun “Dolandırıcılık” başlıklı 157. maddesinde; “Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir” şeklinde dolandırıcılık suçunun temel şekli düzenlenmiş olup, 158. maddesinde ise suçun nitelikli halleri sayılmıştır.

Dolandırıcılık suçunun maddi unsurunun hareket kısmı, 765 sayılı TCK’nun 503. maddesinde bir kimseyi kandırabilecek nitelikte hile ve desiseler yapma olmasına karşın, 5237 sayılı TCK’nun 157. maddesinde hileli davranışlarla bir kimseyi aldatma şeklinde ifade edilmiş olup, 765 sayılı Kanunda yer alan desise kavramına 5237 sayılı Kanunda yer verilmemiş ve hileye desiseyi de kapsayacak şekilde geniş bir anlam yüklenmiştir.

Malvarlığının yanında irade özgürlüğünün de korunduğu dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

1) Failin bir takım hileli davranışlarda bulunması,

Malvarlığının yanında irade özgürlüğünün de korunduğu dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

1) Failin bir takım hileli davranışlarda bulunması,

2) Hileli davranışların mağduru aldatabilecek nitelikte olması,

3) Failin hileli davranışlar sonucunda mağdurun veya başkasının aleyhine, kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması,

Şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Fail kendisi veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bilerek ve isteyerek hileli davranışlar yapmalı, bu davranışlarla bir başkasına zarar vermeli, verilen zarar ile eylem arasında uygun nedensellik bağı bulunmalı ve zarar da, nesnel ölçüler göz önünde bulundurularak belirlenecek ekonomik bir zarar olmalıdır.

Görüldüğü gibi, dolandırıcılık suçunu diğer malvarlığına karşı işlenen suç tiplerinden farklı kılan husus, aldatma temeline dayanan bir suç olmasıdır. Birden çok hukuki konusu olan bu suç işlenirken, sadece malvarlığı zarar görmemekte, mağdurun veya suçtan zarar görenin iradesi de hileli davranışlarla yanıltılmaktadır. Madde gerekçesinde de, aldatıcı nitelik taşıyan hareketlerle, kişiler arasındaki ilişkilerde var olması gereken iyiniyet ve güvenin bozulduğu, bu suretle kişinin irade serbestisinin etkilendiği ve irade özgürlüğünün ihlâl edildiği vurgulanmıştır.

5237 sayılı TCK’nun 157. maddesinde yalnızca hileli davranıştan söz edilmiş olmasına göre, her türlü hileli davranışın dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmayacağının belirlenmesi gerekmektedir.

Kanun koyucu anılan maddede hilenin tanımını yapmayarak suçun maddi konusunun hareket kısmını oluşturan hileli davranışların nelerden ibaret olduğunu belirtmemiş, bilinçli olarak bu hususu öğreti ve uygulamaya bırakmıştır.

Hile, Türk Dili Kurumu sözlüğünde; “birini aldatmak, yanıltmak için yapılan düzen, dolap, oyun, desise, entrika” (Türk Dil Kurumu, Türkçe Sözlük, s.891) şeklinde, uygulamadaki yerleşmiş kabule göre ise; “Hile nitelikli yalandır. Yalan belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun denetleme olanağını ortadan kaldırmalıdır. Kullanılan hile ile mağdur yanılgıya düşürülmeli ve yanıltma sonucu kandırıcı davranışlarla yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır... Hileli davranışın aldatacak nitelikte olması gerekir. Basit bir yalan hileli hareket olarak kabul edilemez” biçiminde tanımlanmıştır.

Öğretide de hile ile ilgili olarak; “Olaylara ilişkin yalan açıklamaların ve sarf edilen sözlerin doğruluğunu kuvvetlendirecek ve böylece muhatabın inceleme eğilimini etkileyebilecek yoğunluk ve güçte olması ve bu bakımdan gerektiğinde bir takım dış hareketler ekleyerek veya böylece var olan halden ve koşullardan yararlanarak, almayacağı bir kararı bir kimseye verdirtmek suretiyle onu aldatması, bu suretle başkasının zihin, fikir ve eylemlerinde bir hata meydana getirmesidir” (Sulhi Dönmezer, Kişilere ve Mala Karşı Cürümler 2004, s. 453), “Hile, oyun, aldatma, düzen demektir. Objektif olarak hataya düşürücü ve başkasının tasavvuru üzerinde etki doğurucu her davranış hiledir” (Nur Centel/Hamide Zafer/Özlem Çakmut, Kişilere Karşı Suçlar, İstanbul 2011, Beta Yayınevi, 2.Bası, Cilt I. s. 456) biçiminde tanımlara yer verilmiştir.

Yerleşmiş uygulamalar ve öğretideki baskın görüşlere göre ortaya konulan ilkeler gözönünde bulundurulduğunda; hile, maddi olmayan yollarla karşısındakini aldatan, hataya düşüren, düzen, dolap, oyun, entrika ve bunun gibi her türlü eylem olarak kabul edilebilir. Bu eylemler bir gösteriş biçiminde olabileceği gibi, gizli davranışlar olarak da ortaya çıkabilir. Gösterişte, fail sahip bulunmadığı imkanlara ve sıfata sahip olduğunu bildirmekte, gizli davranışta ise kendi durum veya sıfatını gizlemektedir. Ancak sadece yalan söylemek, dolandırıcılık suçunun hile unsurunun gerçekleşmesi bakımından yeterli değildir. Kanun koyucu yalanı belirli bir takım şekiller altında yapıldığı ve kamu düzenini bozacak nitelikte bulunduğu hallerde cezalandırmaktadır. Böyle olunca hukuki işlemlerde, sözleşmelerde bir kişi mücerret yalan söyleyerek diğerini aldatmış bulunuyorsa bu basit şekildeki aldatma, dolandırıcılık suçunun oluşumuna yetmeyecektir. Yapılan yalan açıklamaların dolandırıcılık suçunun hileli davranış unsurunu oluşturabilmesi için, bu açıklamaların doğruluğunu kabul ettirebilecek, böylece muhatabın inceleme eğilimini etkisiz bırakabilecek yoğunluk ve güçte olması ve gerektiğinde yalana bir takım dış hareketlerin eklenmiş bulunması gerekir.