muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/7675, Karar No: 2014/15426, Tarih: 07.07.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/7675 E.  ,  2014/15426 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Alanya İş Mahkemesi

Tarihi : 11/02/2014

Numarası : 2012/416-2014/95

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; hüküm duruşmalı olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; HUMK'nun 435.maddesi gereğince duruşma isteğinin süreden reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine

2-Davacı, davalı işyerinde çalışırken iş akdinin işveren tarafından haksız olarak sonlandırıldığından bahisle kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının iş akdini kendisinin istifa ederek feshettiğini kıdem ve ihbar tazminatı talep edemeyeceğini ve tüm haklarının ödendiğini hiçbir alacağı olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki iş ilişkisinin davalı işverence haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiği sonucuna gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda, dosya içerisine ibraz edilen belgelerin incelenmesinde davalı işveren tarafından Bölge Çalışma Müdürlüğüne çeşitli tarihlerde işyerinde üçlü vardiya sistemi ile işçi çalışıldığı hususunda bildirimde bulunulduğu ve bu beyan dilekçelerinin ekinde vardiyalı çalışanlar listesinin ibraz edildiği görülmektedir. İlgili vardiyalı çalışanlar listesinde davacının da imzası bulunmaktadır. Davacı bu belgelerin iradesi sakatlanarak imzalatıldığını ileri sürmüş ise de; bu hususta davacı tanıklarının beyanı alınmamıştır. Bölge Çalışma Müdürlüğünün, işyerinde 16.04.2010 ve 2012 yılında yapılan teftişler sonrası düzenlenen değişik tarihli tutanaklar ve tespit raporları tutulduğu, genel teftiş sırasında da davacının görev yaptığı bölümünde işçilerin çalışma koşullarının belirlendiği ve dönem itibariyle çalışan işçiler hakkında fazla çalışma yapıp yapmadıkları ve yapmışlarsa ne kadar yaptıklarına dair belirlemelerin yapıldığı, hatta ödenmesi gereken alacaklarının da tespit edilerek davalıya ödeme için süre verildiği görülmüştür.

Mahkemece, husumetli tanık beyanlarına itibar edilerek, yaz ve kış dönemleri arasında fark olmaksızın, fazla çalışma ücret alacağı belirlenmiş ise de yukarıda belirtilen belgeler değerlendirilmeden ve tanıkların bu belgelere ilişkin beyanları tespit edilmeden sonucuna gidilmesi isabetsizdir.

3-Dosyada raporu hükme esas alınan bilirkişi tarafından davacının bir hafta, haftanın 6 günü, bir hafta 7 günü çalıştığı kabulü ile hesaplama yapılmıştır. Bu hesaplama usulü dosyaya uygun olmadığı gibi fazla mesai hesabında 7. Gün olarak alınan hafta tatili gününün hafta tatili olarak da hesaplamaya esas alınmak suretiyle mükerrer hesaplama yapılmış olması hatalı olup bozma nedenidir.

4-Dosya içinde bulunan ibranameler ve bordrolarda davacılara yapılan “diğer ödeme” ve “alacak-izin” başlıklı ödemelerin neye mahsuben yapıldığının tespit edilemediği gerekçesi ile gözardı edilmesi de aynı alacak için mükerrer ödeme anlamına geleceğinden isabetsizdir. Bu ödemelerin neye mahsuben yapıldığının taraflardan sorulmak suretiyle açıklığa kavuşturulması ve ilgili alacaktan mahsubu ya da dışlanması suretiyle alacakların belirlenmesi gerekmektedir. Hal böyle olunca, mahkemece yazılı şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirir.

5- Dosya içinde bulunan ibranamelerde, daha önceki çalışmaları nedeniyle yapılmış kıdem ve ihbar tazminatı ödemelerine dair bilgiler bulunmaktadır. İbranamelerin karşılıklarının ödenip ödenmediği belirlendikten sonra bu ödemelerin yasal faizi ile birlikte davacının hak ettiği tazminatlardan mahsubu gerektiği gözetilmeden karar verilmiş olması hatalı olup bozmaya gerektirir.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine 07.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/13297, Karar No: 2022/15362, Tarih: 07.11.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/13297 E.  ,  2022/15362 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Murisin terekesinin teslimi istemine ilişkin olarak açılan davada Afyonkarahisar 2. Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanun'un 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, murisin terekesinin teslimi istemine ilişkindir.

Afyonkarahisar 2. Sulh Hukuk Mahkemesince, muris ...'nın 27.01.1998 tarihinde vefat ettiği, oğlu olan ...’nın ise 11.11.2020 tarihinde vefat ettiği, davacılar vekilinin geçmişe dönerek ...'nın veraset ilamını ibraz etmeden tereke tespiti istediği, ...'nın ikamet adresinin ... olduğu, ...'nın Mernis adresinin bulunmadığı ancak...’da ikamet ettiğine dair herhangi bir delil de ibraz edilmediği, hal böyle olunca davanın muris ...'nın ikametgah adresi olan "... Mahallesi ... Sk. No:5/1 .../..." adresinin bağlı bulunduğu ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesinin 09/05/2022 tarihli ve 2022/778 Esas, 2022/902 Karar sayılı kararıyla “murisin annesi ...'nin, muris ...'den önce ölümü ile mirasının muris ...'e geçtiği, bu durumda ...'nin terekesinin muris ...'in terekesi içerisinde değerlendirilmesi gerektiği ve muris ...'in yerleşim yerinin ... olduğu” gerekçesiyle istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince ise, miras bırakan ...'nın eşi ...'nın terekesinin tespitine ilişkin davacılar vekili tarafından Afyonkarahisar 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/4 Tereke esas sayılı dosyası ile terekenin tespiti davasının açıldığı, dosyanın halen derdest olduğu, duruşmasının 16.09.2022 tarihinde yapılacağı, ayrıca Afyonkarahisar ... İlçe Jandarma Komutanlığının yazı cevabı ile miras bırakan ...'nın "İstiklal Mah. Cami-1 Sok. No:10 Sülümenli .../..." adresindeki ikamet ettiği ve bu adreste iken vefat ettiğinin tespit edildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanunu’nun 589. maddesi; "Mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hakimi, istem üzerine veya re’sen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır." düzenlemesini, aynı Kanun’un 19/1. maddesi; "Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir." düzenlemesini içermektedir.

Türk Medenî Kanunu’nun 589. maddesi; "Mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hakimi, istem üzerine veya re’sen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır." düzenlemesini, aynı Kanun’un 19/1. maddesi; "Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir." düzenlemesini içermektedir.

Dosya kapsamı ve müteveffanın son yerleşim yerinin tespiti hakkında yapılan kolluk araştırmasından, murisin ölmeden önceki son yerleşim yerinin ".../Afyonkarahisar" olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Afyonkarahisar 2. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21. ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanun'un 36/3. maddesi gereğince Ayfonkarahisar 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 07.11.2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8317, Karar No: 2010/10211, Tarih: 11.10.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/8317 E.  ,  2010/10211 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : YIKIM

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, dava konusu 404 parsel sayılı taşınmazda kayıt maliki olduklarını, komşu 405 parsel maliki olan davalının haklı ve geçerli bir neden olmaksızın portakal ağacı dikmek suretiyle müdahale ettiğini ileri sürerek, portakal ağaçlarının kal’i isteğinde bulunmuşlardır.

Davalı, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya katılmadığı ve yanıt vermediğinden yargılama gıyabında yürütülmüştür.

Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi ...’ın raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 472.40.-TL. bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 11.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/65, Karar No: 2018/264, Tarih: 05.06.2018

**Ceza Genel Kurulu         2017/65 E.  ,  2018/264 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 19. Ceza Dairesi

Mahkemesi : İZMİR 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Ceza

Günü : 02.06.2016

Sayısı : 70-205

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa muhalefet suçundan açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda, sanığın 5846 sayılı Kanunun 5101 sayılı Kanun ile değişik 81. maddesinin 9. fıkrasının 1/b alt bendi, 5237 sayılı TCK'nun 62, 53/1 ve 54/1. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve müsadereye ilişkin İzmir 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesince verilen 01.03.2007 gün ve 1031-219 sayılı hükmün, sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 7. Ceza Dairesince 08.03.2011 gün ve 2963-2244 sayı ile;

"Hükümden sonra 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı kanunla, özel nitelikte olan 5846 sayılı Kanunda yapılan köklü değişikliklerin ve ceza sisteminin lehe hükümlerinin bütün halinde değerlendirme sonucu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 7. maddesi dikkate alınarak sanık lehine olan kuralların uygulanması gerekliliği ve bu hususların mahalli mahkemece değerlendirilmesi lüzumu" nedeninden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan yerel mahkemece, sanığın 5846 sayılı Kanunun 5728 sayılı Kanun ile değişik 81/4, 5237 sayılı TCK'nun 62, 52/2, 50, 52/4 ve 54/1. maddeleri uyarınca hapisten çevrilen 6000 Lira ve doğrudan verilen 80 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına, hapisten çevrilen adli para cezasının taksitlendirilmesine ve müsadereye ilişkin verilen 04.07.2012 gün ve 138-321 sayılı hükmün, sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 19. Ceza Dairesince 28.12.2015 gün ve 7999-9323 sayı ile;

"Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanık hakkında, 5846 sayılı Kanunun 5101 sayılı Kanun ile değişik 81/9-1-b maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı ve 5846 sayılı Kanunun 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanunun 143. maddesi ile değişik 81/4. maddesi ile yapılan karşılaştırma sonucunda 81/9-1-a maddesi uyarınca adli para cezası seçilerek hüküm kurulduğu, 5846 sayılı Kanunun 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanunun 143. maddesi ile değişik 81/4. maddesinde 'Bandrol yükümlülüğüne aykırı ya da bandrolsüz olarak bir eseri çoğaltıp satışa arz eden, satan, dağıtan veya ticari amaçla satın alan ya da kabul eden kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.' hükmüne yer verilmiş ise de, aynı maddenin içtimayı düzenleyen 13. fıkrasında yer alan 'Bandrol yükümlülüğüne aykırılığın aynı eserle ilgili olarak 71. maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde tanımlanan suçla birlikte işlenmesi halinde, fail hakkında sadece 71. maddeye göre cezaya hükmolunur. Ancak, verilecek ceza üçte biri oranında artırılır.' hükmü ve 5728 sayılı kanunun 138. maddesiyle değişik 71/1. maddesindeki 'Bu kanunda koruma altına alınan fikir ve sanat eserleriyle ilgili manevi, mali veya bağlantılı hakları ihlal ederek: Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı hak sahibi kişilerin yazılı izni olmaksızın işleyen, temsil eden, çoğaltan, değiştiren, dağıtan, her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma ileten, yayımlayan ya da hukuka aykırı olarak işlenen veya çoğaltılan eserleri satışa arz eden, satan, kiralamak veya ödünç vermek suretiyle ya da sair şekilde yayan, ticari amaçla satın alan, ithal veya ihraç eden, kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran ya da depolayan kişi hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur.' şeklindeki hüküm uyarınca sanıkta yakalanan dava konusu bandrolsüz eserler ile ilgili katılan vekilinin ibraz ettiği marka tescil ve yenileme belgeleri ile hak sahipliğini kanıtladığı ve sanıktan şikayetçi olduğu, 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanun ile getirilen TCK'nun 61/9. maddesinde yer alan 'Adli para cezasının seçimlik ceza olarak öngörüldüğü suçlarda bu cezaya ilişkin gün biriminin alt sınırı, o suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az; üst sınırı da, hapis cezasının üst sınırından fazla olamaz.' şeklindeki düzenlemenin suç tarihi itibariyle uygulanamayacağı ve 5846 sayılı yasanın 5728 sayılı Kanun ile değişik 71/1. maddesindeki '...kişi hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur.' şeklindeki düzenlemeye göre mahkemece adli para cezasının tercih edilmesi nedeniyle TCK'nun 52/1. maddesi uyarınca sanık hakkında 5 gün ile 730 gün arasında gün adli para cezasının tayin edilebileceği gözetilerek, bu hususların dikkate alınması suretiyle lehe Kanunun belirlenmesi bakımından 5846 sayılı Kanunun suç tarihinde yürürlükte bulunan 5101 sayılı Kanun ile değişik 81

. maddesindeki '...kişi hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur.' şeklindeki düzenlemeye göre mahkemece adli para cezasının tercih edilmesi nedeniyle TCK'nun 52/1. maddesi uyarınca sanık hakkında 5 gün ile 730 gün arasında gün adli para cezasının tayin edilebileceği gözetilerek, bu hususların dikkate alınması suretiyle lehe Kanunun belirlenmesi bakımından 5846 sayılı Kanunun suç tarihinde yürürlükte bulunan 5101 sayılı Kanun ile değişik 81. maddesinin 9. fıkrasının 1/b alt bendi ile 5728 sayılı Kanun ile değişik 81/13. maddesi ve aynı Kanunun 71/1. madde hükümleri karşılaştırarak sanık yararına olan yasanın belirlenip sonucuna göre uygulama yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması" isabetsizliğinden bozulmasına oy çokluğuyla karar verilmiş,

Daire Üyesi H. Uğur; "Daire çoğunluğu ile aramızdaki görüş farklılığı;

1- 5846 sayılı Kanunun 81. maddesi (ve 08.11.2001 tarih, 24577 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ilgili Yönetmelik) hükümlerine göre oluşturulan İl Denetim Komisyonlarının suç soruşturmasına esas olacak şekilde denetim, arama ve el koymaya yetkili olup olmadığı, somut olayda İl Denetim Komisyonu tarafından usulüne uygun gerçekleştirilen bir denetimin bulunup bulunmadığı, İl Denetim Komisyonları 5846 SK'na göre bandrol denetimi yaparken, anılan Kanunun 81. maddesi kapsamında kalan bir suçun işlendiğini tespit etmesinden sonra nasıl hareket edilmesi gerektiği, dolayısıyla ele geçirilen suç eşyasının hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş delil olup olmadığı,

2- Sanığın ikrar niteliğinde kabul edilebilecek beyanlarının bulunup bulunmadığı, ikrarının olduğu kabul edilse bile maddi delillerle desteklenmeyen ikrarına itibar edilip edilemeyeceği ve mahkumiyetine yeterli başkaca delil bulunup bulunmadığı,

3- Anayasa ve CMK'nun amir hükümleri karşısında, mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde delillerin tartışılarak değerlendirilmesinin yapılması ve hükme esas alınan ve reddedilen delillerin gösterilmesi gerekip gerekmediğine ilişkindir.

1- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 81. maddesinin 5 ve 6. fıkralarına göre, 'Bakanlık ile mülkî idare amirleri bandrollenmesi zorunlu olan nüshaların ve süreli olmayan yayınların, bandrollü olup olmadıklarını her zaman denetleyebilir. Gerekli görüldüğünde, mülkî idare amirleri re'sen veya Bakanlığın talebi ile bu denetimi gerçekleştirmek üzere illerde denetim komisyonu oluşturabilir. İhtiyaç hâlinde, bu komisyonlarda Bakanlık ve ilgili alan meslek birlikleri temsilcileri de görev alabilirler. Bu denetimler sırasında bu Kanunda koruma altına alınan hakların ihlal edildiğinin tespiti hâlinde 75 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca işlem yapılır.'

Anılan Kanunun konuyla ilgili 75. maddesinin 3. fıkrasına göre de, 'Şikâyet üzerine Cumhuriyet savcısı suç konusu eşya ile ilgili olarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre elkoyma koruma tedbirinin alınmasına ilişkin gerekli işlemleri yapar. Cumhuriyet savcısı ayrıca, gerek görmesi hâlinde, hukuka aykırı olarak çoğaltıldığı iddia edilen eserlerin çoğaltılmasıyla sınırlı olarak faaliyetin durdurulmasına karar verebilir. Ancak, bu karar yirmidört saat içinde hâkimin onayına sunulur. Hâkim tarafından yirmidört saat içinde onaylanmayan karar hükümsüz kalır.'

5846 sayılı Kanunun 81. maddesine dayanılarak çıkarılıp, 08.11.2001 tarih, 24577 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Bandrol Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 'Denetim' başlıklı 9. maddesinde ise, 'Kanunun 81 inci maddesinde belirtilen ihlallerde, genel kolluk ve zabıta; re’sen ve/veya hak sahipleri, komisyon, meslek birlikleri, Bakanlık veya ilgili diğer kanunlarla kendisine yetki ve görev verilmiş olanların ihbarı üzerine harekete geçer. Usulsüz ve izinsiz olarak çoğaltılmış ve yayılmış nüsha ve yayınlar ile bunları çoğaltmaya yarayan her türlü araç ve diğer delillere ilişkin olarak Kanunun 81 inci maddesi hükümleri uygulanır.

Bu denetimler sırasında Kanunda koruma altına alınan hakların ihlal edildiğinin tespiti hâlinde Cumhuriyet savcısı suç konusu eşya ile ilgili olarak 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre elkoyma koruma tedbirinin alınmasına ilişkin gerekli işlemleri yapar. Cumhuriyet savcısı ayrıca, gerek görmesi hâlinde, hukuka aykırı olarak çoğaltıldığı iddia edilen eserlerin çoğaltılmasıyla sınırlı olarak faaliyetin durdurulmasına karar verebilir. Ancak, bu karar yirmidört saat içinde hâkimin onayına sunulur. Hâkim tarafından yirmidört saat içinde onaylanmayan karar hükümsüz kalır.'

Görüldüğü gibi Yönetmelikteki düzenleme, 5846 SK'nun 81/5-6 ve 75/3. maddelerindeki hükümlerin birleştirilerek tekrarlanmasından ibarettir. Bütün bu yasal düzenlemelerden anlaşılması gereken şudur: Bakanlık, mülkî idare amirleri veya İl Denetim Komisyonları, bandrollenmesi zorunlu olan eserler ile süreli olmayan yayınların bandrollü olup olmadığını, re’sen veya hak sahipleri ile diğer ilgililerin ihbarı üzerine her zaman denetleyebilir. Bu denetim, önleme araması veya adli arama değil, eserlere bandrol yapıştırılması zorunluluğuna (5846 SK m. 81/1, Yön. m. 5) ilişkin idari bir denetimdir. Denetim esnasında Kanunda koruma altına alınan hakların ihlal edildiğinin (81. maddedeki fiillerin işlendiğinin) tespiti hâlinde Cumhuriyet savcısı durumdan haberdar edilecek, Cumhuriyet savcısı da öncelikle suç konusu eşya ile ilgili olarak CMK'nun 127. maddesi hükümlerine göre elkoyma koruma tedbirinin alınmasına ilişkin gerekli işlemleri yapacaktır.

Dikkat edilirse, İl Denetim Komisyonları ile Kanunla yetkili kılınan diğer idari makamların bandrol denetimi esnasında, 81. maddedeki suçların konusu olan eşyanın tespiti hâlinde nasıl hareket edecekleri düzenlenirken, aramanın değil, elkoyma işleminin nasıl gerçekleştirileceği açıklanmıştır. Çünkü; adli veya önleme araması boyutunda olmayan (dolayısıyla gizli kapalı yerlere bakılmadan, iş yerinin görünen raf ve satış reyonları gibi açık alanlarında gerçekleştirilen) idari denetim esnasında zaten suç konusu eşya açıkta satışa sunulmuş halde bulunmuştur. Arama ile ortaya çıkarılacak, gizlenmiş, saklanmış bir şey olmadığı gibi komisyonun böyle bir yetkisi de bulunmamaktadır.